For the Future
of Farming
Jaarverslag 2023
Inhoudsopgave
Jaarrekening 2023 106
Geconsolideerde jaarrekening 107
Geconsolideerde balans 108
Geconsolideerde winst-en-verliesrekening 109
Geconsolideerd overzicht van het totaalresultaat 110
Geconsolideerd mutatieoverzicht
van het eigen vermogen 111
Geconsolideerd kasstroomoverzicht 113
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening 115
Basis voor opstelling 116
Resultaten voor het jaar 120
Personeelsbeloningen 128
Winstbelastingen 136
Alternatieve prestatiemaatstaven 143
Activa 146
Eigen vermogen en verplichtingen 161
Financiële instrumenten 172
Groepssamenstelling 185
Overige toelichtingen 188
Grondslagen voor financiële verslaggeving 193
Enkelvoudige jaarrekening 213
Enkelvoudige balans 214
Enkelvoudige winst-en-verliesrekening 215
Enkelvoudige mutatieoverzicht van het
eigen vermogen 216
Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening 218
Overige gegevens 222
Statutaire resultaatbestemmingsregeling 223
Bijzonder statutair recht inzake zeggenschap 225
Nevenvestigingen 227
Controleverklaring van de onafhankelijke
accountant 228
Meerjarenoverzicht 240
Begrippenlijst 243
Corporate governance verklaring 2023 247
Over de duurzaamheidsrapportage
van ForFarmers in 2023 254
Overzicht groepsmaatschappijen 266
2023 in het kort 2
ForFarmers in het kort 3
Kerncijfers 4
Resultaten 5
Historie 6
Bericht van de CEO 7
Wie we zijn en wat we doen 10
Onze missie For the Future of Farming 11
Trends in de markten vanForFarmers 13
Onze strategie 2025 17
Onze dialoog met stakeholders 22
Onze medewerkers 24
Onze duurzaamheidsagenda Going Circular 30
Financieel en operationeel verslag 2023,
dividendvoorstel 48
Het aandeel ForFarmers 56
Profiel ForFarmers voor Beleggers 60
Hoe we langetermijn waardecreatie
waarborgen 62
Hoe we langetermijnwaardecreatie waarborgen 63
Samenstelling Raad van Bestuur 64
Samenstelling Raad van Commissarissen
en Commissies 66
Commissies van de Raad van Commissarissen 69
Corporate Governance 70
Risicomanagement 74
Bestuursverklaring 88
Verslag van de Raad van Commissarissen 89
Bericht van de voorzitter van de
Raad van Commissarissen 90
Verslag van de Raad van Commissarissen 92
Remuneratierapport 95
*
Deze hoofdstukken vormen onderdeel van het bestuursverslag zoals in de wet is
bepaald onder artikel 2:391 BW
*
*
*
*
*
ForFarmers Jaarverslag 2023
1
AA-status in
MSCI ESG rating
Meer dan
24.500 klanten
2.390 medewerkers
in 2023
2.390
Productielocaties
in 4 landen
Gevestigd in Nederland
(hoofdkantoor),
Duitsland, Polen en het
Verenigd Koninkrijk
Sinds 2016 genoteerd aan
Euronext Amsterdam
Totaal volume
circa 8,4 mT
69% van voeringrediënten
niet geschikt voor menselijke
consumptie
Vestigingen AScX AA
8,4 mT 69% 33 24.500
ForFarmers in het kort
Onder de merknaam ForFarmers produceren we in 33
fabrieken (meng)voeders voor herkauwers (met name
melkkoeien), varkens en pluimvee (zowel legkippen als
vleeskuikens). Daarnaast leveren en gebruiken we
reststromen uit andere industrieën (zoals bio-ethanol).
Ook bieden we advies en data-hulpmiddelen aan
veehouders. Met Reudink zijn we een toonaangevende
speler in de biologische sector en met Pavo leveren we
paardenvoer en supplementen in ongeveer 30 landen.
We hebben productie activiteiten in 4 landen: Nederland
(hoofdkantoor), Duitsland, Polen en het Verenigd Koninkrijk.
In totaal hebben we 2.390 medewerkers. Daaronder bevinden
zich meer dan 400 adviseurs die onze ongeveer 24.500
klanten regelmatig op het boerenerf bezoeken en terzijde
staan in hun bedrijfsvoering en -beslissingen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
2023 in het kort
3
Onderliggend
bedrijfsresultaat
(EBIT)
32,7
€ miljoen
2022: 38,9
ROACE
1
EBIT
7,1
2022: 7,8%
Dividend
per aandeel
0,15
€
2022: 0,20
Omzet
2.974
€ miljoen
2022: 3.315
Brutowinst
477,3
€ miljoen
2022: 494,8
Uitstoot
broeikasgassen
logistiek
8,2
(kg CO
2
per ton)
2022: 8,0 kg
Verantwoorde
soja en palmolie
75% soja
75% palmolie
2022: 75% / 70%
Uitstoot
broeikasgassen
productie
13,0
(kg CO
2
per ton)
2022: 12,0 kg
Genderdiversiteit
22%
(% vrouwen)
2022: 22%
LTI’s
20
2022: 17
Reststromen
2
69%
2022: 67%
Onderliggende
EBITDA
70,0
€ miljoen
2022: 76,1
Kerncijfers
1
ROACE betekent onderliggende EBIT gedeeld door het 12-maands gemiddeld geïnvesteerd vermogen
2
Voer ingrediënten niet geschikt voor menselijke consumptie
ForFarmers Jaarverslag 2023
2023 in het kort
4
Resultaten
2023 2022
Ratio’s
Onderliggende EBITDA als % van de bruto winst 14,7% 15,4%
ROACE onderliggende EBIT
(4)
7,1% 7,8%
Solvabiliteit (eigen vermogen als % van het balanstotaal) 38,1% 33,7%
Kerncijfers per aandeel (€)
Winst per aandeel
-
0,01 0,20
Dividend per aandeel 0,15 0,20
Slotkoers 2,38 2,93
Andere kerncijfers per 31 december
Aantal uitstaande aandelen (miljoen) 88,8 89,4
Marktkapitalisatie (€ miljoen) op 31 december 211,3 261,9
Totaal aantal medewerkers (in fte) 2.269 2.468
1
Onderliggende betekent exclusief incidentele posten (zie noot 16 van de jaarrekening inzake Alternatieve Prestatie Maatstaven
(APM’s))
2
Op basis van 12-maands gemiddelde
3
Exclusief IFRS 16 verplichtingen
4
ROACE betekent onderliggende EBIT(DA) gedeeld door het 12-maands gemiddeld geïnvesteerd vermogen
2023 2022
Geconsolideerde winst-en-verliesrekening (€ miljoen)
Omzet 2.974,7 3.315,0
Brutowinst 477,3 494,8
EBIT 4,6 24,4
Onderliggende
(1)
EBIT 32,7 38,9
EBITDA 62,8 72,5
OnderliggendeEBITDA 70,0 76,1
WinsttoeterekenenaanaandeelhoudersvandeVennootschap
-
1,0 18,0
Onderliggendewinst 22,7 30,0
Geconsolideerde balans per 31 december (€ miljoen)
Eigen vermogen 320,4 344,2
Balanstotaal 840,8 1.020,4
Gemiddeld geïnvesteerd vermogen
(2)
460,8 497,9
Netto schuld
(3)
21,4 68,6
Kasstroom (€ miljoen)
Kasstroom uit operationele activiteiten 86,5 48,2
Verworven en verkochte bedrijfsonderdelen
-
5,5
-
3,4
Investeringen in Immateriële en Materiële vaste activa
-
34,4
-
35,3
ForFarmers Jaarverslag 2023
2023 in het kort
5
1896
Oprichting Coöperatie Welbegrepen Eigenbelang
2005
Introductie naam ForFarmers
Start internationale ambitie
2006
Overname Bela (DE)
Verkoop slachterijen Esbro & Plukon
Vele fusies leidend tot
coöperaties ABC en CTA
2000
Fusie ABC en CTA tot ABCTA
2003
Strategie: focus op voer en
handelsartikelen
2007
Start Vermogen op Naam programma
Splitsing onderneming (ForFarmers)
en aandeelhouder (Coöperatie
FromFarmers)
2012
Overname Hendrix UTD (NL, DE, BE)
Overname BOCM Pauls (VK)
Verkoop belang Cefetra
2016
Notering aan Euronext
Amsterdam
2018
Twee overnames in NL en een in BE
Overname van 60% Tasomix
Polen 5de land
2014
Start strategie Horizon 2020
Strategische samenwerking
Nutreco
2019
Start efficiencyplan 2019-2020
2020
Strategie Build to grow 2025,
inclusief Going Circular
2021
Afronding overname pluimveevoeder-
bedrijf De Hoop (NL)
Overname Mühldorfer Pferdefutter (DE)
2023
Verkoop Belgische mengvoeractiviteiten
Implementatie decentrale organisatie
Aankondiging acquisitie Piast (Polen)
Historie
Hierdoor is ForFarmers ook actief geworden in Duitsland,
België, het Verenigd Koninkrijk en Polen.
In 2016 werden de gewone aandelen van ForFarmers
genoteerd aan Euronext Amsterdam.
De kernactiviteit van ForFarmers is door de jaren heen
nagenoeg hetzelfde gebleven: het leveren van goed voer
tegen een competitieve prijs. Eén en ander heeft ertoe
geleid dat ForFarmers een vooraanstaande
voeronderneming in Europa is.
De historie van ForFarmers gaat terug tot 1896, het jaar
waarin één van de coöperatieve rechtsvoorgangers in
Nederland werd opgericht. In de decennia die volgden
groeide de coöperatie, en vervolgens de onderneming
zowel autonoom als door fusies en overnames.
ForFarmers Jaarverslag 2023
2023 in het kort
6
Bericht van de CEO
ForFarmers Jaarverslag 2023
2023 in het kort
7
“ De implementatie van onze strategie,
waarbij we nog dichter bij onze boeren
staan met een lokale marktaanpak,
werpt haar vruchten af. ”
De resultaten van het team Herkauwers in het Verenigd
Koninkrijk laten zien dat je met een lokale aanpak echt het
verschil kan maken. Dankzij onze aanpak nam de afzet aan
melkveehouders toe. Ook onze pluimveeactiviteiten in
Polen lieten een sterke ontwikkeling zien, met een
toename van nieuwe klanten. We hebben duidelijk de
ambitie om onze marktpositie te versterken en zo de
volumes te stabiliseren of zelfs te doen toenemen.
Een goed voorbeeld hiervan is de versteviging van onze
klantenbasis binnen de varkenssector in Nederland.
Zo zijn onze lokale teams doorlopend volop bezig steeds
meer klanten naar tevredenheid te bedienen.
Een hoogtepunt in 2023 was de aankondiging van de
acquisitie van het Poolse Piast. Hierdoor kunnen we in de
groeiende Poolse markt efficiënter voer produceren en
biedt de grotere geografische spreiding commerciële
kansen. Ook worden we met Piast eigenaar van twee
technologieën voor voerproductie, die we breder kunnen
gaan toepassen binnen ForFarmers en die bij kunnen
dragen aan onze duurzaamheidsambities. De acquisitie
van Piast is in lijn met onze strategie om te investeren in
groeimarken. Ook de overname van Thunderbrook in het
Verenigd Koninkrijk begin 2024 past goed binnen deze
strategie. Verder hebben we in oktober onze Belgische
mengvoer
activiteiten verkocht. Wij hadden onvoldoende
schaal in de met name krimpende Belgische varkensmarkt
om succesvol te zijn. We zijn ervan overtuigd dat deze
activiteiten onder de nieuwe eigenaar beter tot hun recht
kunnen komen. Helaas hebben we af moeten zien van onze
voorgestelde joint venture in het Verenigd Koninkrijk,
waarmee we een robuust bedrijf voor ogen hadden dat in
de pluimveemarkt stappen vooruit had kunnen zetten.
We richten ons nu op een alternatieve strategie waarbij
het verbeteren van efficiëntie een belangrijke rol speelt.
De klimaatdiscussies onderstrepen het belang van het
blijven investeren en innoveren op het gebied van
duurzaamheid. Want het is onze overtuiging dat de
veehouderij een essentiële rol speelt om betaalbaar en
duurzaam voedsel te waarborgen. Duurzaamheid is een
integraal onderdeel van onze strategie.
Een goed voorbeeld hiervan is hoe wij een steeds groter
aandeel reststromen in onze producten inzetten.
Zo worden reststromen nog beter benut, wat bijdraagt aan
de verduurzaming van de voedselketen. Om onze
activiteiten op het gebied van reststromen nog sterker te
positioneren hebben we deze gebundeld onder de
merknaam CirQlar Nutrition.
Wij ontwikkelen producten waarbij verduurzaming hand in
hand gaat met het rendement op het boerenerf. Zo draagt
ons nieuwe voerconcept Fluxx voor varkens bij aan een
betere gezondheid van biggen. Voor de verduurzaming in
de melkveesector hebben we een nieuw assortiment
biodiverse grassen ontwikkeld, met een hogere
nutriëntenopname. Ook onze oplossingen voor Beter Leven
concepten voor pluimvee zijn hier een goed voorbeeld van,
waarbij aandacht voor gezondheid en dierenwelzijn hand in
hand gaan met meer efficiëntie.
Ook hebben we in 2023 weer stappen gezet met het
verduurzamen van onze eigen productie. Onze grootste
fabriek in Lochem is op weg om in 2025 CO
2
-neutraal te
kunnen draaien. En onze fabriek in Deventer draait bijna
Het afgelopen jaar was een jaar van transitie voor
ForFarmers. Zoals we in 2022 hebben aangekondigd,
zijn we als organisatie anders gaan werken. ‘Local in the
lead’, wat betekent dichter bij onze boeren, met sterke
lokale teams. De tweede helft van het jaar liet zien dat
deze aanpak vruchten afwerpt.
Dat neemt niet weg dat het financieel een lastig jaar is
geweest, ondanks het herstel dat we vanaf de zomer zagen
optreden. Verschillende dynamieken, zoals de onzekerheid
ten aanzien van de stikstofplannen in Nederland, volatiele
grondstofprijzen, hoge inflatie en druk op volumes, raken
ons bedrijf. Deze ontwikkelingen bieden we het hoofd door
scherper aan de wind te varen en dicht op onze markten te
opereren. En daar hebben we grote stappen in gemaakt.
Dankzij deze aanpassingen, waarbij we helaas ook
afscheid hebben moeten nemen van mensen, hebben we
een lagere kostenbasis en een efficiëntere organisatie.
Voor veel medewerkers betekende dit een andere manier
van (samen)werken, of een andere rol en
verantwoordelijk heden. Ik ben trots op de veerkracht van
onze mensen. Dankzij hun enorme betrokkenheid is de
transitie naar ‘local in the lead’ soepel verlopen. We staan
sterk opgesteld om onze belofte aan onze klanten waar te
blijven maken; het leveren van goed voer tegen een
scherpe prijs.
ForFarmers Jaarverslag 2023
2023 in het kort
8
volledig op biogas dat op het erf van veehouders in de
buurt is opgewekt met mest van het eigen bedrijf.
Een mooi voorbeeld van een circulaire oplossing die we
ook in andere fabrieken willen uitrollen.
We zijn ons ervan bewust dat het voor veel boeren
uitdagende tijden zijn. Wij blijven naast onze boeren staan
en zijn ervan overtuigd dat we hen met onze lokale aanpak
nog beter kunnen bedienen. Ik kijk ernaar uit om in 2024 te
blijven werken aan oplossingen die bijdragen aan een goed
renderend toekomstbestendig boerenbedrijf.
Samenvattend was 2023 een jaar van uitdagingen én
vooruitgang. En dat laatste stemt me vol vertrouwen voor
de toekomst. Ik ben ervan overtuigd dat we met onze
mensen en de strategie op de juiste weg zijn. Proud to be
ForFarmers!
Lochem, 21 februari 2024
Pieter Wolleswinkel
CEO van ForFarmers N.V.
ForFarmers Jaarverslag 2023
2023 in het kort
9
Wie we zijn
en wat we doen
Onze missie For the Future of Farming 11
Trends in de markten vanForFarmers 13
Onze strategie 2025 17
Onze dialoog met stakeholders 22
Onze medewerkers 24
Onze duurzaamheidsagenda Going Circular 30
Financieel en operationeel verslag 2023, dividendvoorstel 48
Het aandeel ForFarmers 56
Profiel ForFarmers voor Beleggers 60
FOR THE FUTURE OF FARMING
ZIJ AAN ZIJ OPLOSSINGSGERICHTKENNIS & ADVIES
Rendement en
robuust verdienmodel
op het erf
BETAALBAAR EN
VERANTWOORD VOEDSEL
Stimuleren
circulariteit
Samenwerken
in de keten
Minder CO
2
Bescherming
biodiversiteit
Onze missie
For the Future of Farming
Onze naam zegt het al: ForFarmers. Wij zijn er voor de boeren, vandaag en in de toekomst.
We delen de passie voor het agrarische bedrijf en spreken dezelfde taal. We zijn gedreven
om - steeds meer - boeren verder te helpen. Ons doel is helder: bijdragen aan een goed
rendement en een robuust langetermijnverdienmodel. Hoe? Door voorop te lopen met
kennis, advies en producten op het boerenerf. Zodat boeren kunnen inspelen op de steeds
veranderende behoeften van de maatschappij.
Elke dag weer vertrouwen boeren op onze mensen en
producten. Zodat zij topprestaties kunnen leveren en
daarmee verder komen. Voor dát resultaat zetten wij ons
in; we werken er elke dag met trots aan. For the Future of
Farming.
Al meer dan 125 jaar werken wij met trots voor en met
boeren, we staan zij aan zij. Met kennis, ervaring en
gezond boerenverstand geven we steeds invulling aan
veranderingen die op ons pad komen. Ook nu kijken we
met een frisse blik naar wat nodig is voor een
verantwoorde toekomst voor boerenbedrijven en de
agrarische sector als geheel.
De samenleving vraagt om betaalbaar en duurzaam
voedsel. Wij leveren hier een essentiële bijdrage aan want
onze boeren en de veehouderij maken de voedselkringloop
rond. En wij zetten ons dagelijks in om hier het verschil te
maken voor een verantwoorde toekomst.
Onze focus is helder. Wij zetten in op het verkleinen van de
CO
2
-voetafdruk van onze activiteiten en die van onze
klanten. We brengen steeds meer reststromen terug in de
keten en stimuleren hierdoor circulariteit. En we zetten
ons in voor bescherming van biodiversiteit. Daarmee
nemen we onze verantwoordelijkheid voor een duurzame
toekomst. We werken daarbij samen met boeren en
andere partners in de keten.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
11
Passionate
Werken voor ForFarmers is
meer dan een baan. Het is
een passie. Ons hart klopt
voor het boerenbedrijf.
Wij doen er alles aan om de
sector toekomstbestendig
te maken. Die ambitie
stralen we uit in ons
gedrag en onze werkwijze.
We verleggen grenzen en
zetten een extra stap voor
onze klanten, leveranciers
en collega’s.
United
We kunnen de uitdagingen
waarvoor de agrarische
industrie gesteld wordt
alleen trotseren door de
krachten te bundelen en
elkaar te vertrouwen. We
verenigen ons met collega’s
en klanten en werken als
één team aan gezamenlijke
doelen. Vaak nemen we de
leiding, maar we kunnen
ook volgen als dat betere
resultaten oplevert.
Delivering
We hebben een natuurlijke
ambitie om dingen gedaan
te krijgen, ongeacht hoe
moeilijk de klus is. We doen
wat we zeggen en we
zeggen wat we doen. Altijd
respectvol, eerlijk en
rechtdoorzee.
Open-minded
Doordat we open-minded
zijn kunnen we boeren
ondersteunen in de snel
veranderende agrarische
sector. We zijn in staat ons
aan te passen aan de
behoeften en werkwijze van
de industrie en zijn altijd op
zoek naar nieuwe mogelijk-
heden. We zijn helder over
onze intenties en verwach-
tingen en luisteren liever
dan dat we spreken.
Responsible
Onze acties hebben impact.
We helpen boeren om duur-
zaam te kunnen werken,
zodat we samen de conti-
nuïteit van het boerenbedrijf
waarborgen. Dit geldt ook
voor onze dagelijkse
operaties. We zorgen goed
voor klanten en andere
belanghebbenden en we
streven altijd naar het beste,
efficiëntste en duurzaamste
resultaat.
Want samen komen we verder; dagelijks komen we op het
boerenerf, we staan naast onze boeren. Als team werken
we aan oplossingen voor onze klanten. Samen beschikken
wij over een schat aan kennis en ervaring. Door regionaal
te werken, met onze brede kennis van de sector en
aandacht voor de wensen van de maatschappij, gaan we
voor het beste rendement op het boerenerf.
Zo gaan wij de toekomst tegemoet: dicht bij de boeren,
oplossingsgericht, met een open blik op de toekomst.
Met als resultaat betaalbaar en duurzaam voedsel, For the
Future of Farming.
Kernwaarden
Het succesvol implementeren van de missie vereist een
bedrijfscultuur die dit ondersteunt. We hebben vijf
kernwaarden die onze bedrijfscultuur duidelijk maken,
die laten zien waar we als ForFarmers voor staan.
Deze kernwaarden zijn: passionate, responsible,
open-minded, united en delivering.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
12
Leveranciers
grondstoffen
Mengvoer:
formulatie, nutritiële
kennis en inkoop
Specialiteiten, toevoegingen en
reststromen uit onder andere
de voedingsindustrie
Voer-
productie
Veehouders Zuivelbedrijven,
slachterijen &
eierpakstations
Retail &
Consumenten
Toegang tot boerenerf
ForFarmers
Produceren, leveren en toepassen
voeroplossingen
Advies over
oplossingen op
boerenerf
Logistiek
en levering
Iteratief
innovatie
-
proces
De keten waarin wij opereren
Trends in de markten
vanForFarmers
ForFarmers maakt deel uit van de voedselketen.
Die begint met de consumentenvraag naar zuivel, vlees en
eieren. Om daarin te voorzien richten retailers en
verwerkers zich tot boeren, die dit voedsel mede met
behulp van onze voeroplossingen produceren. Voor onze
voeroplossingen gebruiken we grondstoffen, zoals tarwe
en mais, en in toenemende mate reststromen die niet
geschikt zijn voor humane consumptie.
De vraag naar onze oplossingen wordt bepaald door zowel
onze directe klanten, de veehouders, als eindklanten -de
consumenten. Voor de ontwikkeling van ons aanbod zijn
trends in de gehele keten van belang.
Verduurzaming van de agrarische sector, gesteund
door wetgeving
Noordwest-Europa heeft een uitstekende uitgangspositie
om efficiënt zuivel, vlees en eieren te produceren.
Het heeft een optimaal klimaat, uitstekende grond en een
goede logistieke infrastructuur. Ook beschikt het over een
groot aanbod van reststromen onder andere uit de
voedingsmiddelen industrie en een grote populatie
consumenten. Gezien de impact van de agrarische sector
op het klimaat, de biodiversiteit en de natuur staat
verduurzaming juist in deze dichtbevolkte regio hoog op de
agenda.
Mede hierom werd in 2020 de Europese Green Deal
aangenomen. De ambitie is om van de EU een grond-
stoffenefficiënte, concurrerende economie te maken.
Tegelijkertijd moet in 2050 de netto-uitstoot van broeikas-
gassen tot nul zijn gereduceerd. Een onderdeel van de EU
Green Deal is Farm to Fork, een strategisch actieplan om
voedselsystemen te verduurzamen. Het verschilt per land
hoe en hoe snel dat moet gebeuren. Er zijn verschillende
oplossingen mogelijk om de doelstellingen te bereiken,
waaronder extensivering, omschakeling, sanering of
verplaatsing, maar ook nadrukkelijk innovatie. Om het
doel van netto-nul uitstoot te bereiken zijn meer middelen
en routes mogelijk en nodig. ForFarmers kan hier met
haar kennis en innovatiekracht een cruciale rol in spelen.
Wereldwijd spelen er veel ontwikkelingen die van invloed zijn op de agrarische sector. Met een
groeiende wereldbevolking zijn er steeds meer monden te voeden en tegelijkertijd moet de sector
steeds duurzamer opereren om de impact op het klimaat en de biodiversiteit te verminderen.
Dit vraagt om oplossingen, maar biedt ook kansen. Als belangrijke speler in de voedselketen
willen en kunnen wij hier een belangrijke rol in spelen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
13
Consolidatie in de sector
In Europa vindt een consolidatie van boerenbedrijven
plaats. Schaalvergroting is, onder andere door toegenomen
regeldruk en kapitaalintensiteit, noodzakelijk voor een
rendabele bedrijfsvoering. Door deze schaal vergroting
verandert ook de vraag naar voeroplossingen en advies.
Door de sterke relaties met onze klanten en de lokale
aanpak kan ForFarmers zich bij uitstek onderscheiden
door het aanbod af te stemmen op de specifieke behoefte
van de boer. Het aanbod kan variëren van totaaloplos-
singen tot het leveren van specifieke voerconcepten en
advies. Dit alles gericht op het optimale rendement bij
onze klanten.
Samenwerking in de keten
In Nederland groeit de intensieve samenwerking tussen
retailers, slachterijen, broederijen en voerondernemingen,
met name in de pluimveehouderij. Deze trend van
toenemende ketenintegratie zien we ook in het Verenigd
Koninkrijk en Polen. Dat leidt tot meer transparantie over
de herkomst, kwaliteit en duurzaamheid van voedsel,
tot een efficiëntere werkwijze en tot meer toegevoegde
waarde door middel van het vermarkten van specifieke
concepten. Ook vergroot het de afzetzekerheid op de
binnenlandse markt. Met name de retailers, die over het
algemeen een grote invloed hebben op de voedsel-
productieketen, sturen aan op intensieve samenwerking
tussen ketenpartners. Dit heeft ook tot gevolg dat – om
doelstellingen sneller te bereiken – samen wordt gewerkt
met slechts een beperkt aantal leveranciers die in staat
zijn met hun oplossingen snel op deze ontwikkelingen in te
spelen.
Als vooraanstaand voerproducent in Europa spelen wij een
wezenlijke rol in de verdere verduurzaming van onze
sector. Onze duurzaamheidsagenda Going Circular en de
daaraan gekoppelde doelstellingen is een belangrijke
pijler binnen onze strategie. Als belangrijke ketenpartner
in de voedselvoorziening voor Europa is ForFarmers
gecommitteerd om haar bijdrage te leveren aan het
borgen van betaalbaar en duurzaam voedsel en
tegelijkertijd de emissies terug te dringen en de
circulariteit te vergroten. Innovatie en intensieve
samenwerkingen in de keten vervullen een zeer
belangrijke rol in het behalen van de doelen mét behoud
van een sterke agrarische sector. Want de zekerheid van
voldoende en betaalbaar voedsel, op een duurzame
manier geproduceerd, is ook binnen Europa essentieel.
ForFarmers ontwikkelt op duurzaamheid gerichte
voerconcepten om hieraan bij te dragen. Zo zijn we
betrokken bij onderzoeksprojecten gericht op de
ontwikkeling van alternatieve eiwitten, zoals het gebruik
van insecten en algen en eencellige eiwitten (single cell
proteins) in diervoeders. Daarnaast gebruiken we al veel
alternatieve eiwitten voor de productie van ons veevoer.
Dit gaat onder andere om reststromen van de voedsel- en
bio-ethanolindustrie, maar betreft ook diermeel. Deze
mag sinds 2021 weer gebruikt worden in veevoer voor
varkens en pluimvee en biedt een hoge kwaliteit eiwit,
wat zorgt voor goede dierprestaties. Ook wordt hiermee
het gebruik van bijvoorbeeld sojaschroot verminderd wat
een lagere CO
2
-uitstoot met zich meebrengt. Om, als een
van de eersten in de markt, het gebruik van deze dierlijke
eiwitten mogelijk te maken hebben we verschillende
investeringen en aanpassingen in onze fabrieken gedaan.
14ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
Dankzij onze schaalgrootte en sterke positie in de markt
kunnen we een belangrijke rol spelen bij de totstand-
koming van deze samenwerking en hebben wij een goede
uitgangspositie als voorkeursleverancier. Zo levert
ForFarmers sinds 2023 een voerconcept aan vleesvee-
houders die hun dieren leveren aan Van Loon Group.
Dit als een van de drie geselecteerde voerbedrijven. Dit is
een goed voorbeeld van hoe wij de sector ondersteunen in
het waarborgen van de voedselkwaliteit in de keten.
Toenemende efficiëntie op het boerenerf
In een steeds krapper wordende arbeidsmarkt zetten
veehouders steeds meer in op automatisering. Zo wordt in
Nederland inmiddels ongeveer 33,5 % van de koeien
gemolken met een robot (KOM oktober 2023). Ook in het
Verenigd Koninkrijk neemt het gebruik van de melkrobot
duidelijk toe. Veehouders maken die keuze vanuit arbeids-
besparing, maar ook vanwege dierenwelzijn en optima-
lisatie van de resultaten. Daarnaast wil de agrarische
sector sneller digitaliseren om data-uitwisseling en
-analyse mogelijk te maken om onder andere de traceer-
baarheid te bevorderen.
De toenemende behoefte aan automatisering en
digitalisering biedt kansen voor ForFarmers. Wij hebben
de schaal en de expertise om te investeren in digitale
hulpmiddelen om de sector te ondersteunen in de
digitalisering. ForFarmers past op grote schaal
data-uitwisseling en -analyse toe om veehouders gericht
te adviseren over onder meer bedrijfsmanagement,
voedselketenmanagement en de beheersing van hun
milieu-impact. Zo zijn we ons recent gaan inzetten op het
real-time monitoren van gegevens uit de melkrobot.
Daardoor kunnen we de veehouder een nog accurater
advies geven.
Hogere en meer volatiele prijzen van grondstoffen
en energie
Grondstoffen vormen een aanzienlijk deel van de kostprijs
van diervoeders. De markt voor grondstoffen is zeer
volatiel, zowel in aanbod als in prijs. Sinds het begin van
de oorlog in Oekraïne in februari 2022 stegen de prijzen
tot ongekende hoogten om in de loop van 2023 weer te
dalen, echter nog niet tot de oude niveaus. De verwachting
is dat de prijzen structureel op een hoger niveau en
volatiel zullen blijven.
Door een meer lokale marktaanpak, met een op specifieke
markten geënt aanbod, kan ForFarmers hier beter op
anticiperen. Zo kan ForFarmers onder andere de samen-
stelling van voeroplossingen aanpassen om hogere kosten
te mitigeren met behoud van technische resultaten. Daar-
naast beheert ForFarmers actief risico’s in haar grondstof-
posities om zo de gevolgen van volatiele prijzen te
mitigeren. Aan klanten die behoefte hebben aan meer prijs-
zekerheid biedt ForFarmers langetermijncontracten aan.
Wijzigingen in internationale concurrentiepositie
Door verschillende ontwikkelingen zien we verschuivingen
in de internationale concurrentieverhoudingen. Onder
andere door de kostenstructuur van Europese boeren,
mede als gevolg van stringentere regelgeving, wordt het
steeds uitdagender om te concurreren op afzetmarkten
buiten Europa.
Zo heeft in de varkenssector een structurele markt-
verschuiving plaatsgevonden. Waar voorheen China de
grootste markt was voor de export, is China minder
afhankelijk geworden van import door professionalisering
van de eigen varkenssector. Mede door het wegvallen van
deze grote afzetmarkt voor Europese varkensboeren
krimpt de varkensstapel in Europa.
Polen heeft daarentegen in de afgelopen jaren haar
internationale concurrentiepositie in de vleeskuikenmarkt
verstevigd en daardoor is de markt fors gegroeid.
ForFarmers richt zich op specifieke groeisegmenten, zoals
de pluimveesector in Polen. De klanten van ForFarmers in
Polen bevinden zich zowel in de geïntegreerde keten als in
de vrije markt. De kernbelofte van ForFarmers, goed voer
tegen scherpe prijzen, is essentieel voor het behouden en
het versterken van de concurrentiepositie van Europese
boeren. Daarnaast ondersteunt ForFarmers haar klanten
met zowel advies als innovatieve voeroplossingen die
bijdragen aan een rendabele bedrijfsvoering.
Veranderende consumentenvoorkeur
Wereldwijd stijgt de vraag naar dierlijke eiwitten in de
vorm van zuivel, vlees en eieren. In Noordwest-Europa
lijkt de totale consumptie echter te stabiliseren tot licht te
dalen. Daartegenover staat een stijgende consumptie van
zuivel. Ook zien we op de lange termijn een stijging in de
vraag naar biologische voeding. Dit wordt mede
ondersteund door de doelstelling uit de Europese Green
Deal die erin voorziet dat in 2030 een kwart van het
landbouwareaal wordt gebruikt voor biologische
productie. Ook is sprake van een groeiende vraag naar
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
15
plantaardige vleesvervangers en vegetarische en
veganistische voeding. Verder is er een groeiende groep
consumenten die de plantaardige optie toevoegt aan een
dieet waarin dierlijke eiwitten ook een rol blijven spelen.
ForFarmers speelt op deze ontwikkeling in met het merk
Reudink, wat een leidende positie heeft op de Europese
biologische veevoermarkt. In het Verenigd Koninkrijk
verkopen we biologisch voer onder de naam ForFarmers.
Kostenbewustzijn en impact inflatie
Veel consumenten tonen zich prijsbewust, ook de hoge
inflatie heeft consumenten selectiever gemaakt.
Er wordtvaker naar een goedkoper product gezocht en
consumenten kopen minder. Door de dalende koopkracht
wordt momenteel de toenemende vraag naar biologische
voeding geremd.
ForFarmers streeft er met haar producten en services
naar dat haar klanten zo rendabel mogelijk hun bedrijf
kunnen voeren. Dit betekent ook het, waar mogelijk,
mitigeren van hogere kosten zodat de producten ook voor
de eindconsument betaalbaar blijven. ForFarmers is ook
actief in de internationale markt voor paardenvoer en
supplementen. Deze markt is in de afgelopen jaren sterk
gegroeid. Ook hier zien we nu een daling door hoge inflatie,
maar ook hier is de verwachting dat op termijn deze markt
weer zal groeien zoals in het verleden. De besteding per
paard neemt toe.
Groeiende aandacht voor dierenwelzijn
Er is steeds meer aandacht voor dierenwelzijn, wat zich
ook vertaalt in de toenemende invloed van verschillende
keurmerken. De Nederlandse supermarkten hebben
toegezegd in 2023 geen verse kip meer aan te bieden die
niet ten minste één Beter Leven-ster, een onafhankelijk
keurmerk van de Dierenbescherming, heeft. In Nederland
is het aandeel vleeskuikens dat aan een welzijnsconcept
voldoet dan ook verreweg het grootst, maar ook in andere
Europese landen is dierenwelzijn een belangrijk thema
voor consumenten. In het Verenigd Koninkrijk hebben veel
leidende voedingsbedrijven zich gecommitteerd aan het
Better Chicken Commitment (BCC). De Europese zuster-
organisatie European Chicken Commitment (ECC), waarbij
met regionale en Europese regelgeving rekening wordt
gehouden, is in meerdere Europese landen in opkomst.
De verwachting is dat het aantal deelnemende bedrijven
steeds verder zal stijgen.
De aandacht voor dierenwelzijn beperkt zich niet tot
pluimvee. Ook voor varkens en koeien zijn er (Beter Leven)
keurmerken. Verder wordt in Nederland door de overheid
in samenwerking met de sector gewerkt aan een
convenant ‘dierwaardige veehouderij’, waarin het welzijn
van boerderijdieren centraal staat. In Duitsland wordt het
private dierenwelzijnssysteem Initiative Tierwohl (ITW)
voor varkens-, pluimvee- en rundvlees vervangen door
een ketenbreed label voor dierenwelzijn geïnitieerd door
de overheid.
ForFarmers staat krachtig opgesteld om met specifieke
voeroplossingen in te spelen op het toenemende belang
van dierenwelzijn. In Nederland hebben we een
uitgebreide portfolio voor scharrelvleeskippen gericht op
de huisvesting van één Ster Beter Leven. Ook zien we dat
ons biologische leghennenvoer afgezet door Reudink
inspeelt op de nutritionele behoefte van bio-hennen.
Dierziektes
Dieren in de veehouderij zijn regelmatig slachtoffer van
dierziektes die leiden tot marktverstoringen door onder
andere exportrestricties. Voor veel ziektes bestaan
vaccins die uitbraken zouden kunnen voorkomen, maar die
worden in de meeste gevallen niet gebruikt vanwege
economische redenen. Veel landen accepteren geen vlees
van gevaccineerde dieren, omdat het niet herkenbaar is of
de dieren ziek waren of een vaccinatie hebben ontvangen.
In het afgelopen jaar kwamen uitbraken voor van
vogelgriep in de pluimveesector, wat met name impact had
in Polen, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en België.
De agrarische keten is, onder andere door samenwerking
en toegenomen transparantie, steeds beter in staat de
effecten van dierziektes te mitigeren. Door steeds meer
nadruk op preventie en strikte monitoring te leggen,
kunnen ziektes snel worden opgespoord en kan de impact
beperkt worden.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
16
Nóg dichter
bij boeren/
klanten
... verantwoordelijk-
heid in de landen,
versterkt door kennis
en kernwaarden
Group
Differentiatie in
lokale producten/
markten
... door lokale markt-
aanpak en innovatieve
concepten
Goed voer tegen
competitieve
prijzen
... om rendement op
te leveren voor
boeren en
ForFarmers
Leveren
duurzame
oplossingen
... om bij te dragen
aan een veranderende
externe omgeving
Focus op
(virtuele)
ketenintegratie
… initiatief nemen
- met boeren - om
de keten actief te
beheren
ForFarmers strategische principes
Onze strategie 2025
Diverse ontwikkelingen hebben de afgelopen jaren veel
invloed gehad op onze sector. De EU Green Deal heeft
geleid tot een toegenomen en versnelde focus op
verduurzaming van de agrarische sector. We hebben te
maken met een volatiele grondstoffenmarkt en sterke
fluctuaties van de prijzen voor grondstoffen, energie en
brandstof. Daardoor is het direct doorberekenen van
degrondstofprijsschommelingen lastiger geworden.
De marktomstandigheden resulteren in consolidaties van
Onze wereld is constant in beweging en dat geldt ook voor de agrarische sector.
De strategie van ForFarmers speelt op deze veranderingen in.
boerenbedrijven, intensievere samenwerking in de keten
en overcapaciteit onder voerproducenten. Onze strategie
houdt rekening met deze ontwikkelingen. Bij de bepaling
van de strategie hebben we intensief overleg gevoerd met
klanten, aandeelhouders en andere stakeholders en input
verzameld vanuit de hele organisatie. Dit doen we constant
om binnen en buiten de onderneming nog meer draagvlak
te creëren voor de strategie en onze strategische principes
te valideren.
Vijf strategische principes
ForFarmers’ missie is ‘For the Future of Farming’.
De samenleving vraagt om betaalbaar en duurzaam
voedsel. ForFarmers levert hier een essentiële bijdrage
aan want de veehouderij maakt de voedselkringloop rond.
Met onze focus op het verkleinen van de CO
2
-voetafdruk
van onze activiteiten en die van onze klanten, het stimu-
leren van circulariteit door steeds meer reststromen terug
te brengen in de keten en het beschermen van biodiversi-
teit nemen we onze verantwoordelijkheid voor een
duurzame toekomst. We werken daarbij samen met
boeren en andere partners in de keten. Zo zetten wij ons in
voor een sterk boeren bedrijf en ondersteunen wij de
verduurzaming van de sector. Om onze positie te
versterken volgen we vijf strategische principes.
1. Lokaal eigenaarschap
We zien dat verschillende sectoren in de verschillende
landen om een eigen aanpak vragen. Ook willen we áltijd
dicht bij de klant staan. Daarom zijn onze lokale teams
leidend en worden zij ondersteund door de centrale
afdelingen van ForFarmers zodat de collectieve kennis,
kunde en middelen van de groep optimaal wordt benut.
2. Aanbod afgestemd op de markt
We onderscheiden onszelf door onze aanpak af te
stemmen op de markt, het segment en de lokale situatie.
Met een dergelijk gedifferentieerd aanbod maken we het
verschil. We kunnen totaaloplossingen bieden om een
optimaal rendement te behalen, maar ook specifieke
producten leveren die in bepaalde omstandigheden het
best aansluiten op de behoeften van de veehouder.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
17
#proudtobeforfarmers
Het uitvoeren van de strategie is in de handen van onze
medewerkers die daarbij de kernwaarden hanteren:
passionate, responsible, open-minded, united en
delivering. De beginletters van deze kernwaarden vormen
gezamenlijk het woord PROUD. In het hoofdstuk over onze
missie gaan we hier uitgebreider op in.
Fusies en overnames: versterking en verbreding
Om selectieve posities in thuismarkten te versterken of te
verbreden en/of nieuwe markten te betreden kijkt
ForFarmers naar mogelijkheden voor fusies met,
of overnames van, kandidaten die cultureel (qua land en
bedrijf) goed passen.
Financiële doelstelling
ForFarmers streeft naar een geconsolideerd rendement
op het gemiddeld geïnvesteerd vermogen van minstens
10% in 2025, onverwachte gebeurtenissen buiten
beschouwing gelaten. Deze doelstelling bevindt zich op het
niveau van het onderliggend bedrijfsresultaat (EBIT).
Het dividendbeleid is erop gericht een contant dividend uit
te keren van tussen de 40% en 60% van de onderliggende
winst na belasting.
Ontwikkelingen 2023
In 2023 stond de implementatie van de organisatie-
aanpassingen centraal. ForFarmers is nu veel decentraler
georganiseerd, met opco’s (werkmaatschappijen) die meer
verantwoordelijk heden hebben gekregen en ook resultaat-
verantwoordelijk zijn. De managementteams bij de opco’s
zijn versterkt en het aantal managementposities op het
3. Goed voer voor een competitieve prijs
De kern van ons bedrijf is goed voer leveren tegen
competitieve prijzen, zodat we onze klanten en onszelf in
staat stellen optimaal rendement te behalen. Dat is waar
we goed in zijn, waarmee we waarde kunnen toevoegen
voor onze klanten en waarin we ons kunnen onderscheiden
van concurrenten. We spannen ons voortdurend in om
onze bedrijfsprocessen effectiever en efficiënter te maken.
4. Verduurzaming
In onze strategie heeft onze duurzaamheidsagenda, Going
Circular, een centrale rol. We geven meer prioriteit aan
onze producten en concepten die een positieve bijdrage
leveren aan de verduurzaming van de sector. Dit doen we
onder andere met de activiteiten van Reudink (biologisch
voer) en CirQlar Nutrition (reststromen). Ook wordt
gewerkt aan concepten waarin alternatieve grondstoffen
worden verwerkt en gebruik wordt gemaakt van meer
reststromen uit de voedingsindustrie. Hiermee reduceren
we de CO
2
-uitstoot gerelateerd aan de grondstoffen die we
gebruiken. Ook zijn er diverse initiatieven om de productie
en het vervoer van ons voer te verduurzamen, door onder
andere ons energieverbruik te verminderen en zo veel
mogelijk hernieuwbare energie te gebruiken.
5. Samenwerking met ketenpartijen
Wij zetten in op samenwerking met keten partijen, ook om
onze duurzaamheidsambities waar te kunnen maken.
Samenwerkingsverbanden in de keten zijn essentieel voor
het ontwikkelen van de duurzame voerconcepten. Ook is
samenwerking cruciaal voor veehouders en andere
stakeholders op weg naar een klimaatneutrale sector.
hoofdkantoor is terug gebracht. Deze veranderingen kosten
tijd en hier zal ook in 2024 extra aandacht naartoe gaan.
We zien dat de nieuwe werkwijze, waarbij de lokale
organisaties met verschil lende producten en specifiek
advies in de markt actief zijn, haar vruchten al afwerpt.
Dit zien we vertaald in sterkere posities in diverse
markten en een significante verbetering van het
operationele resultaat in het tweede halfjaar.
Als onderdeel van de uitvoering van de strategie is
afscheid genomen van de Belgische mengvoeder-
activiteiten. Tegelijkertijd versterkt ForFarmers haar
positie in de pluimveesector in Polen met de overname van
Piast, die in januari 2024 is afgerond. Met deze overname
wordt een grotere geografische spreiding bereikt en kan
nog efficiënter worden geproduceerd. Polen is een
belangrijke groeimarkt voor ForFarmers, dus deze
overname past goed binnen de strategie.
In 2023 zijn wederom stappen gezet op het gebied van
duurzaamheid. ForFarmers is van mening dat zij met haar
duurzaamheidsinitiatieven onderdeel van de oplossing kan
en wil zijn. We werken met diverse partijen in de keten
samen om duurzame oplossingen te ontwikkelen en te
implementeren. Zo werken we samen met de zuivelsector
om zuivel duurzamer te maken en gebruiken en
co-ontwikkelen we alternatieve eiwitten als duurzaam
voeringrediënt. ForFarmers is bezig haar activiteiten op
het gebied van reststromen onder een eigen merk, CirQlar
Nutrition, op de markt te brengen. Reststromen zijn een
belangrijk onderdeel van een duurzame voeroplossing.
Met CirQlar Nutrition willen we het aandeel reststromen
in de keten vergroten.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
18
Ontwikkelen van talent
For the Future of Farming
Delen van kennis
For the Future of Farming
Going Circular
For the Future of Farming
Waardecreatie
For the Future of Farming
• Ratio ongevallen met verzuim (LTI ratio) <0,5% per 100 medewerkers (in fte)
• Meer diversiteit in (senior) management posities
• Betere score medewerkersbetrokkenheid
• Elk jaar een betere voederconversie
• Maatwerkoplossingen voor specifieke ketens
• Focus op goed voer tegen een competitieve prijs
• Leiderschapspositie in vermindering CO
2
-uitstoot via mengvoer (scope 3)
• Energie- en brandstofreductie per ton voer: 10% vergeleken met 2020
• Leiderschapspositie in gebruik voeringrediënten niet geschikt voor humane consumptie
• 100% inkoop verantwoorde sojameel en palmolie
• Leveren voerconcepten die maatschappelijke eisen adresseren
• M&A: versterking en verbreding in selectieve segmenten, zowel in thuismarkten als
daarbuiten
• Dividenduitkering: 40%-60% van onderliggende nettowinst
• Geconsolideerd ROACE (op niveau onderliggende EBIT) van ten minste 10% in 2025,
onverwachte gebeurtenissen buiten beschouwing gelaten
Daarnaast zijn in 2023 maatregelen genomen om de
kostenbasis structureel te verlagen. Zo is het aantal
medewerkers met ongeveer 200 fte’s afgenomen. Dit was
het gevolg van de verkoop van de Belgische mengvoer-
activiteiten (ongeveer 70 fte’s) en de aangekondigde
herinrichting van de organisatie, wat met name een impact
had op het aantal fte in Nederland en het Verenigd
Koninkrijk. Ook efficiëntieslagen, door onder andere het
optimaliseren van de bezetting van fabrieken door relocatie
van productie, maken deel uit van het programma.
Het verlagen en bewaken van onze kostenbasis is cruciaal
om onze overkoepelende doelstelling van goed voer tegen
concurrerende prijzen waar te maken, zoals we in 2023
hebben laten zien.
Onze agenda 2024
In 2024 staat het nog verder vormgeven van de nieuwe
organisatie in de praktijk centraal. Door nog dichter bij
onze klanten te zijn en ze nog beter te bedienen. Ook zal de
organisatie nog efficiënter moeten gaan opereren. In Polen
zal de overname van Piast daar een belangrijke rol in
spelen. Duurzaamheid zal onverminderd de aandacht
krijgen, met name op onze kerncompetenties:
CO
2
-verlaging, stimuleren van reststromen en
bescherming biodiversiteit. Ook zullen we hier steeds
concreter en kwantitatiever over gaan rapporteren, ook in
het kader van de CSRD wetgeving die volgend jaar van
kracht wordt.
Onze geïntegreerde doelstellingen voor 2025:
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
19
Output gecreëerd
*
Input Strategie Output
Duurzaam
Natuurlijk
Duurzame soja: 75%
(75%)
Duurzame palmolie: 75% (70%)
Broeikasgas emissies/ton:
Productie (scope 1+2): 13,0 (12,0)
Logistiek (scope 1+2): 8,2 (8,0)
Emissies/ton (scope 3): 1.052 (1.073)
69% voeringrediënten niet geschikt
voor humane consumptie (67%)
Fosfaatefficiëntie (melkvee NL): 38,0% (38,3%)
Stikstofefficiëntie (melkvee NL): 29,7% (29,6%)
Duurzaam
Natuurlijk
Going Circular:
• Grondstoffen voor voer
• Voerproductie
• Voeroplossingen
Diergezondheid & dierenwelzijn
Duurzaam
Natuurlijk
Verantwoord inkopen
Vermindering CO
2
-uitstoot van
voeringrediënten en -productie
Maximaliseren gebruik
ingrediënten niet geschikt
voorhumane consumptie
Sociaal
Menselijk
Medewerkers (fte): 2.269
(2.468)
• Vrouw: 22% (22%)
• Man: 78% (78%)
• LTI's: 20 (17)
• LTI ratio 0,79% (0,65%)
Intellectueel
Opleidingskosten: €1,5 miljoen
(1,7 miljoen)
Onderzoek- en ontwikkelingskosten:
€12,5 miljoen (10,7 miljoen)
Maatschappelijk & relaties
Sedex code door 85% leveranciers
ondertekend
(85%)
7 voerveiligheidsincidenten (5)
Sociaal
Menselijk
Ontwikkelen talent
Intellectueel
Delen van kennis
Ervaring
Maatschappelijk & relaties
Verantwoordelijk (Responsible)
Ketensamenwerking
Sociaal
Menselijk
Betrokken medewerkers
Diversiteit
Veilige werkplek
Intellectueel
Academies en opleidings-
programma’s
Duurzame innovatie
Maatschappelijk & relaties
Code of Conduct
Ketensamenwerking
Voerveiligheid
Economisch
Productie
8,4 m ton Totaal volume
(9,0 m ton)
5,9 m ton Mengvoer (6,3 m ton)
33 Fabrieken (35)
Financieel
€3,0 miljard
(€3,3 miljard)
€70,0 miljoen (€76,1 miljoen)
€86,5 miljoen (€48,2 miljoen)
7,1% (7,8%)
€0,15 (€0,20)
Economisch
Productie
Voerconcepten
Fabrieken
Transportmiddelen
Financieel
Aandeelhouderskapitaal
Leningen en kredietfaciliteiten
Klanten
Economisch
Productie
Volumes
Productiefabrieken in 4 landen
Financieel
Omzet
Onderliggende EBITDA
Netto kasstroom uit
operationele activiteiten
ROACE (EBIT)
Dividend per aandeel
#PROUDTOBEFORFARMERS
Strategie 2025
Langetermijnwaardecreatiemodel
*
2023: Vergelijkende data worden tussen haakjes gepresenteerd
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
20
SWOT-analyse van ForFarmers en haar
markten
Onze strategie is gericht op langetermijnwaardecreatie
voor klanten, aandeelhouders, medewerkers en overige
belanghebbenden. Om tijdig en adequaat in te kunnen
spelen op marktontwikkelingen, zijn we voortdurend in
dialoog met stakeholders en maken we een SWOT-analyse.
Zo identificeren we de krachten en zwaktes van de eigen
organisatie en signaleren we de mogelijkheden en
bedreigingen in de markt. Op basis daarvan bekijken we
regelmatig of de strategie nog voldoet om de gestelde
doelen te behalen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
21
• Unieke positie op boerenerf: sterke relaties en
expertise
• Omvang ForFarmers biedt schaalvoordelen
• Sterke positie in meerdere landen
• Lokale aanpak met gedifferentieerd producten-
aanbod
• Kennis om transitie naar verdere verduurzaming
van de veehouderij te ondersteunen, onder meer
door innovaties (zowel ecologisch als economisch)
• Goed gepositioneerd in specifieke groei-segmenten
en markten: biologisch, paardenvoer, Polen en
reststromen
• Behoefte aan kennis en expertise neemt toe
vanwege de noodzakelijke transitie naar duurzame
veehouderij (zowel ecologisch als economisch)
• Acquisitiemogelijkheden ter versterking van
posities in specifieke marktsegmenten
• Noodzaak voor voerconcepten en advies voort-
komend uit milieuwetgeving, maatschappelijke
eisen en verdere verduurzaming
• Ketensamenwerking om leveringszekerheid te
waarborgen
• Stijgende belangstelling van consumenten voor
betaalbaarheid, kwaliteit en herkomst van voeding
• Gebrek aan balans in portfolio tussen volwassen-
en groeimarkten
• Positie nog niet sterk genoeg in alle markten om
schaalgrootte optimaal te benutten
• Productaanbod voornamelijk gericht op
diervoeders
• Niet altijd mogelijk stijgende grondstof-, gas- en
elektriciteitsprijzen door te berekenen
• Toenemende druk op dierenaantallen in
West-Europa
• Druk op consumptie dierlijke eiwitten door
afnemende koopkracht en toenemende aandacht
voor plantaardige alternatieven
• Krappe arbeidsmarkt en arbeidskosten hebben
impact op zowel ForFarmers als haar klanten
• Volatiliteit van grondstof- en energieprijzen
• Dierziekten
Intern Extern
Kansen
Sterktes
Bedreigingen
Zwaktes
Onze dialoog met stakeholders
Materialiteitsmatrix op basis van
stakeholderdialoog
Tot en met 2022 heeft ForFarmers de materialiteitsmatrix
bepaald aan de hand van onze impact op mens en
omgeving en de relevantie voor onze stakeholders.
In voorbereiding op de rapporteringsvereisten van de
Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)
hebben we in 2023 onze materiële onderwerpen herijkt op
basis van het dubbele materialiteits-concept; de materiële
onderwerpen geven inzicht in de impact van ForFarmers
op maatschappelijke kwesties (impactmaterialiteit) en in
hoe maatschappelijke kwesties de ontwikkeling, prestaties
en positie van ForFarmers beïnvloeden (financiële
materialiteit). Een duurzaamheidsonderwerp is materieel
als het voldoet aan de criteria van de impactmaterialiteit
en/of de financiële materialiteit.
Om tot de dubbele materialiteitsmatrix met relevante
impacts en prioritering te komen, hebben wij de
belangrijkste stakeholdersgroepen of experts die
stakeholdersgroepen vertegenwoordigen (hierna:
stakeholders) betrokken bij de verschillende fases van
onze materialiteitsanalyse. De belangrijkste stakeholders
zijn: aandeelhouders, klanten, medewerkers, leveranciers,
verwerkers en retailers en NGO’s. Het uitgangspunt van de
herijking van de materialiteitsmatrix waren de
materialiteitsmatrix 2022 en de Europese Sustainability
Reporting Standards (ESRS), de uitvoeringsstandaarden
van de CSRD. De lijst met potentieel materiële
duurzaamheidsonderwerpen (‘long-list’) is verfijnd op
basis van sector-publicaties, peer review, sociaal en
maatschappelijke onderwerpen en interviews met
ForFarmers’ senior management. Op basis van interviews
met stakeholders zijn we gekomen tot een short-list van
potentiële duurzaamheidsonderwerpen, gericht op onze
activiteiten, de activiteiten in onze waardeketen en
maatschappelijke ontwikkelingen.
Voor ieder potentieel materieel duurzaamheidsonderwerp
is bepaald wat mogelijke positieve en negatieve effecten
zijn op mens en omgeving en welke maatschappelijke
ontwikkelingen een mogelijke kans of risico vormen voor
ForFarmers. Vervolgens hebben we aan onze
belangrijkste interne en externe stakeholders gevraagd
om de uitkomsten te valideren en te prioriteren.
De uitkomst is weergegeven in de materialiteitsmatrix.
De x-as geeft weer in hoeverre ForFarmers impact heeft
op maatschappelijke kwesties (impactmaterialiteit) en de
y-as geeft weer in hoeverre een onderwerp impact heeft
op de bedrijfsvoering en financiële prestaties van
ForFarmers (financiële materialiteit). De materialiteits-
matrix is intern beoordeeld en de uitkomsten zijn
gevalideerd door het bestuur. De matrix zal jaarlijks
geüpdate worden op basis van de meest recente
ontwikkelingen. De materiële onderwerpen benadrukken
het cruciale belang van duurzaamheid in onze strategie,
zoals onze strategische focus op het omzetten van
laagwaardige ingrediënten in hoogwaardig voedsel zonder
vervuiling en verspilling. In de hoofdstukken over onze
medewerkers en over duurzaamheid en in de corporate
governance verklaring leggen we uit hoe we deze
onderwerpen adresseren.
In lijn met het voorgaande jaar rapporteert ForFarmers
over het jaar 2023 de resultaten en duurzaamheids-
doelstellingen die zijn opgenomen in onze duurzaamheids-
agenda. Deze rapportage is opgenomen in het hoofdstuk
over duurzaamheid en is deels op basis van de materiële
onderwerpen die uit de dubbele materialiteitsanalyse zijn
gekomen. De samenhang van de uitkomsten van onze
dubbele materialiteitsanalyse met de duurzaamheids-
rapportage is opgenomen in de connectiviteitstabel in het
hoofdstuk over onze duurzaamheidsagenda. Als gevolg
van de stapsgewijze implementatie van de CSRD-richt-
lijnen omvat de huidige rapportering van resultaten en
doelstellingen niet alle materiële duurzaamheids-
onderwerpen die zijn opgenomen in onze materialiteits-
matrix.
Wij zijn voortdurend in dialoog met onze stakeholders. We willen weten wat zij van onze
onderneming, onze strategische keuzes en onze activiteiten vinden. Die input is cruciaal
om te bepalen of we de juiste prioriteiten stellen. Onze stakeholders helpen ons ook om
in verschillende situaties een helder standpunt in te nemen. Aangezien duurzaamheid
een cruciaal element is in onze missie en strategie is dit een van de belangrijkste
gespreksonderwerpen met onze stakeholders.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
22
1 Klimaatverandering
2 Luchtverontreiniging
3 Water- en bodemverontreiniging
4 Waterverbruik in de toeleveringsketen
5 Biodiversiteit en ecosystemen
6 Efficiënt en circulair gebruik van grondstoffen
7 Afvalverwerking
8
Eerlijke arbeidsomstandigheden en
gezondheid & veiligheid medewerkers
Legenda
Materiële impact
Materiële impact en financieel effect
Niet materieel
Materiële onderwerpen
9 Privacy & beveiliging van gegevens
10 Ontwikkeling en opleiding van talent
11 Toegang tot veilige diervoeders en levensmiddelen
12 Preventie van omkoping en corruptie
13 Zakelijk gedrag en ethiek
14 Biologisch voer, GMO en AMR management
15 Gebruik van innovatieve technologieën
16 Diergezondheid en dierenwelzijn
Impact materialiteit
Financiële materialiteitLaag Hoog
Laag
Hoog
7
15
3
13
14
4
12
9
10
11
8
2
1
5
6
16
Vanaf het boekjaar 2024 gaan wij in overeen stemming met
de invoering van de CSRD over alle materiële
onderwerpen de resultaten en duurzaamheids-
doelstellingen rapporteren. Vanaf dat jaar zullen we ook
jaarlijks onze management aanpak van de materiële
onderwerpen evalueren, waaronder effectiviteit van
bepaalde acties en ‘lessons-learned’ uit bepaalde
resultaten in relatie tot beoogde, sectorwijde, prestatie-
indicatoren. Het streven is om onze positieve impact op
maatschappelijke kwesties te vergroten en onze negatieve
impacts te mitigeren en te reduceren.
Dubbele materialiteitsmatrix
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
23
Onze medewerkers
Van centraal naar lokaal
In 2023 was de implementatie van de organisatie-
aanpassing een belangrijk thema. De uitgangspunten van
de nieuwe organisatie zijn duidelijk gedefinieerd en
worden gedragen binnen de organisatie. Voor de functies
die kwamen te vervallen was het sociaal plan van
toepassing dat tot stand is gekomen in overleg met
vakbonden en de Ondernemingsraad.
De essentie van deze organisatiewijziging is dat de
verantwoordelijkheid voor de resultaten van de
verschillende opco’s is belegd bij het lokale management.
De centrale functies en collectieve kennis en expertise zijn
ondersteunend en faciliterend in het succes van de lokale
teams. Dit vraagt om een andere manier van (samen)
werken voor zowel de opco’s als het hoofdkantoor.
Kernwaarden PROUD
De transitie waar ForFarmers doorheen gaat wordt
gedragen door een sterke cultuur. Hierin zijn de
kernwaarden belangrijk: passionate, responsible,
open-minded, united en delivering. Ook in 2023 is aandacht
besteed aan het uitdragen en activeren van deze waarden.
In het hoofdstuk Missie wordt verder ingegaan op deze
kernwaarden.
Opleiding en ontwikkeling
ForFarmers streeft ernaar talentvolle mensen aan te
trekken, op te leiden en te behouden. We zetten
verschillende trainingen en middelen in om onze
medewerkers te helpen hun effectiviteit te vergroten en
zichzelf te ontwikkelen.
ForFarmers beoogt vacatures vooral met interne
kandidaten te vullen. Zo wordt talent behouden en krijgen
medewerkers de mogelijkheid zich verder te ontwikkelen.
Wij vinden dit van belang, zowel vanuit het oogpunt van
goed werkgeverschap als voor het slagen van de strategie.
Hiertoe worden verschillende trainings- en ontwikkelings-
programma’s aangeboden, waaronder de Sales Academy,
het startersprogramma en verschillende online modules
en e-learning tools. Ook biedt ForFarmers trainingen en
ontwikkeltrajecten op het gebied van leiderschap. Gezien
de nieuwe organisatiestructuur, waarbij zowel van het
Bij ForFarmers vormen de 2.390 toegewijde medewerkers de drijvende kracht achter onze
missie ‘For the Future of Farming’. Onze organisatie streeft naar een werkomgeving die
niet alleen aantrekkelijk, maar ook inspirerend en inclusief is. Onder ons motto ‘Krachtvoer
voor jouw ambitie’, omarmen we een cultuur van professionele en persoonlijke groei en
ontwikkeling. Samen werken we aan een duurzame toekomst, waarbij onze collectieve
kennis en ervaring de basis vormt voor innovatie en pragmatische oplossingen die de
agrarische sector vooruithelpen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
24
management van de opco’s als van het management op het
hoofdkantoor een andere manier van leidinggeven wordt
gevraagd, zal dit in 2024 prioriteit krijgen.
Eigen regie voor medewerkers
ForFarmers maakt gebruik van een online HR-systeem
dat ook op het gebied van opleiding en ontwikkeling
belangrijke ondersteuning biedt. Medewerkers hebben via
deze portal toegang tot diverse leermodules en krijgen zo
eigenaarschap over hun eigen ontwikkeling.
We werken met een talent management cyclus waarin
medewerkers worden ondersteund in de uitoefening van
hun functie en die voorziet in het maken van afspraken
over de persoonlijke en vakmatige ontwikkeling van
medewerkers. Aan het begin van het jaar worden
individuele doelstellingen in samenspraak met de leiding-
gevende geformuleerd. Halverwege het jaar wordt met de
medewerker een tussentijds voortgangsgesprek gevoerd.
Hierin komen specifieke ontwikkelbehoeften en
groeimogelijkheden nadrukkelijk aan de orde om samen
met de leidinggevende een persoonlijk ontwikkelplan te
maken. Aan het eind van het jaar volgt een evaluatie en
beoordeling van de prestaties. De medewerker en
leidinggevende zijn beide verantwoordelijk voor de inhoud
van de gesprekken. Het digitale HR-systeem is daarbij
ondersteunend.
Onboarding
Voor nieuwe medewerkers is er een digitaal onboardings-
programma, dat wordt ondersteund door Workday.
Zo worden nieuwe medewerkers onder andere
meegenomen door de Code of Conduct en waarborgt de
training dat deze bij alle nieuwe medewerkers doorleefd
is. Daarnaast worden diverse e-learnings gevolgd op het
gebied van onder andere veilig werken.
Medewerkersbetrokkenheid
In 2023 is een cultuuronderzoek gedaan als vervanging
voor het medewerkerstevredenheidsonderzoek dat in
eerdere jaren heeft plaatsgevonden. Met behulp van een
waardenscan is in kaart gebracht wat de persoonlijke
waarden van de medewerkers zijn, welke waarden zij
ervaren in de huidige cultuur en of die waarden passen bij
de gewenste cultuur. Hiermee wordt een goed beeld
verkregen van de huidige en de gewenste cultuur en wat
het verandervermogen van de organisatie is. Juist in de
afgelopen dynamische periode biedt een dergelijke meting
een nuttig instrument om inzichtelijk te maken hoe de
medewerkers nog sterker met de organisatie verbonden
kunnen worden. De resultaten lieten tegelijkertijd zien dat
de organisatie in beweging is. Uit het onderzoek komt een
aantal aandachtspunten naar voren waar de
gedecentraliseerde organisatie in gaat voorzien, zoals het
beleggen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden op
het niveau van opco’s en het vergroten van het
ondernemerschap. Meer verbinding binnen de organisatie,
het bieden van meer duidelijkheid en focus en ook het
verbeteren van de communicatie zijn onderdeel van het
verder inbedden van de doorgevoerde organisatiewijziging.
Werkgeversmerk
In 2023 zijn we verder gegaan met de positionering van
ons werkgeversmerk onder de slogan, ‘Krachtvoer voor
jouw ambitie’. We gebruiken dit om ForFarmers sterker te
positioneren als werkgever. Het werkgeversmerk helpt
ons bijvoorbeeld om onze werknemers ambassadeurs te
maken en een eenduidige, eerlijke boodschap te vertellen
om zo de verwachtingen over het werken bij ForFarmers
helder te maken bij potentiële medewerkers.
De kenmerken die zijn gedefinieerd onder ons
werkgeversmerk zijn in lijn met onze kernwaarden en
worden consistent toegepast. Het werkgeversmerk is in
nagenoeg alle landen waar ForFarmers actief is versterkt.
Diversiteit, inclusiviteit, gelijkheid en
verbondenheid
ForFarmers hecht grote waarde aan een diverse,
inclusieve werknemerspopulatie waar mensen kunnen en
mogen zijn wie ze zijn. Diversiteit (waarbij iedereen wordt
uitgenodigd), inclusie (waar iedereen bijdraagt) en
gelijkheid (waar resultaten en voordelen eerlijk worden
verdeeld) moeten echt zijn ingebed in organisatie en
gedrag. We zijn ons hier volledig van bewust en willen
deze kennis uitdragen door middel van onze gedeelde
kernwaarden. We nemen medewerkers aan op basis van
de gewenste competenties, ongeacht geslacht, leeftijd,
ras of geloofsovertuiging. Dit is verweven met de cultuur
van de organisatie. We stimuleren een bedrijfscultuur
waarin de kracht van het verschil wordt gewaardeerd en
iedereen gelijke kansen heeft. Wij geloven dat een divers
personeelsbestand een essentiële bijdrage levert aan het
succes van onze organisatie en aan het vermogen om bij te
dragen aan de toekomst van de sector. Door gebruik te
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
25
maken van de verschillende perspectieven en ervaringen
van veel individuen zal significante waarde worden
toegevoegd aan de kernactiviteiten van ForFarmers.
Zo streven we er naar dat het executive team een goede
afspiegeling is van de verschillende nationaliteiten binnen
ForFarmers. Ook hebben we een evenwichtige mix op het
gebied van leeftijd in de raad van commissarissen,
raad van bestuur en het executive team voor ogen.
Bij voorkomende vacatures zal nadrukkelijk worden
gefocust op het creëren van diversiteit in het team.
Een werkgroep gaat het diversiteitsbeleid verder
vormgeven, onder andere op het gebied van diversiteit
binnen het wervingsproces. In de komende tijd zullen de
doelen van de werkgroep verder worden bepaald en
uitgewerkt. Uit eerdere medewerkerstevredenheids-
onderzoeken blijkt dat onze medewerkers geen verschil
naar geslacht ervaren in kansen op carrièremogelijk-
heden. Tegelijkertijd staan we op het gebied van diversiteit
nog niet waar we zouden willen. ForFarmers zet met haar
beleid actief in op een evenwichtigere samenstelling van
de medewerkers populatie. Bij gelijke geschiktheid sturen
we bewust op het vergroten van diversiteit en inclusie in
ons personeels bestand.
Per jaareinde 2023 had ForFarmers 2.269 fte’s in dienst
(2022: 2.468). Dit komt overeen met 2.390 medewerkers
(2022: 2.577). Deze daling is het gevolg van de herinrich-
ting van de organisatie, gecontinueerde efficiëntie-
verbeteringen, en de verkoop van onze Belgische
activiteiten.
In 2023 was bij ForFarmers 22% van het aantal
medewerkers vrouw en 78% man. In 2023 was 21% van de
nieuw aangenomen medewerkers vrouw (2022: 27%).
Van alle medewerkers die intern promotie maakten
was26% vrouw (2022: 17%), waarvan 4% naar een
management rol (2022: 28%). De verdeling man / vrouw in
het senior management is 87% / 13% en onder managers
80% / 20%.
In navolging van wetgeving is het streven dat in 2030 ten
minste 30% van de leden van het bestuur en het executive
team vrouw zal zijn, en ten minste 30% man. Verder willen
we dat er meer variëteit ontstaat in leeftijd en nationaliteit
in de managementfuncties.
26ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
27
Medewerkers ForFarmers
NL
BE
DE
PLVK
vrouw man
Parttime 8% (7%) 6% (5%)
Fulltime 14% (15%) 72% (73%)
Tijdelijk 2% (2%) 5% (5%)
Vast 20% (20%) 73% (73%)
Contract per gender
18 – 25 jaar 5% (6%)
26 – 35 jaar 23% (23%)
36 – 45 jaar 22% (21%)
46 – 55 jaar 23% (24%)
55 > jaar 27% (26%)
Leeftijdsverdeling
Medewerkers 2.390 (2.577)
Vrouw 22% (22%)
Man 78% (78%)
Retentiegraad 84,2% (82%)
LTI’s 20 (17)
LTI frequentie ratio 0,79 (0,65)
ForFarmers
* 2022: Vergelijkende data worden tussen haakjes gepresenteerd * per einde jaar
Aantal medewerkers per land
*
Contract
*
Verenigd Koninkrijk
Polen
Duitsland
België
Nederland
Nederland
België
Duitsland
Polen
Verenigd Koninkrijk
5
292
295
847 951
Vast
Tijdelijk
Tijdelijk
Vast
2.220
170
uitkomsten met ForFarmers gedeeld die als input dienen
voor een vitaal jaarplan om het welzijn van onze
medewerkers te bevorderen.
Op basis van de ervaringen die we met het flexibel
thuiswerken hebben opgedaan tijdens de pandemie,
zal het tijd en plaats onafhankelijk werken permanent
worden gefaciliteerd. Zo geven wij medewerkers de
mogelijkheid hun werk-privébalans beter vorm te geven.
Met het oog op het behouden van verbinding en voldoende
contact streven we naar een goede balans tussen op
kantoor werken en thuiswerken. Wij ondersteunen
leidinggevenden om deze manier van werken op de juiste
manier in te richten.
Veilig en verantwoord werken
ForFarmers investeert in een veilige werkomgeving.
De arbeidsomstandigheden voor onze medewerkers
moeten veilig en verantwoord zijn. De afgelopen jaren
hebben we de randvoorwaarden voor veilige arbeids-
omstandigheden verder verbeterd, onder andere door een
duidelijke veiligheidscultuur, inclusief sociale veiligheid,
in de totale onderneming te ontwikkelen. Het beleid van
ForFarmers strekt ook tot buiten de organisatie uit. In het
kader van onze FarmRisk-aanpak inventariseren onze
chauffeurs de veiligheids risico’s op het boerenerf en
maken ze veehouders bewust van de risico’s op hun erf.
In alle landen hebben we Health en Safety Officers
aangesteld. Zij zijn verantwoordelijk voor de coördinatie
van trainingen op het gebied van gezondheid en veiligheid.
Ook zorgen ze ervoor dat ‘best practices’ gedeeld worden.
Daarnaast wordt veel aandacht besteed aan bewust-
wording door communicatie, onder andere door de
resultaten op veiligheid op schermen op diverse plaatsen
te delen. Ook veiligheids- en kwaliteitstrainingen zijn
essentieel om veilig en verantwoord te werken. Er is een
uitgebreid Health & Safety opleidingspakket waarbij
verschillende trainingen met een bepaalde frequentie
worden herhaald. Zo worden trainingen gegeven op het
gebied van veilig werken met onder andere heftruck,
kraan en bepaalde specifieke apparatuur in de fabrieken
en zijn er trainingen over explosieveiligheid. Ook op het
gebied van kwaliteit vinden op regelmatige basis
trainingen en opleidingen plaats, waarbij onderwerpen
zoals grondstoffenkennis en voedselveiligheid worden
behandeld.
Eén van onze doelstellingen is om het aantal ongevallen
met verzuim terug te dringen. LTI’s (Lost Time Incidents)
worden binnen 24 uur nadat ze aan de betrokken
managers zijn gemeld ook aan het bestuur gemeld.
De LTI’s worden periodiek besproken door het bestuur.
In onderstaande tabel zijn het aantal LTI’s en de frequentie
ratio opgenomen. Deze laatste geeft het aantal ongevallen
met verzuim per 100 medewerkers (in fte) weer.
Nederland laat op dit vlak goede progressie zien.
De veiligheid van onze mensen blijft een hoge prioriteit.
Het behalen van onze doelstelling van een frequentie ratio
van 0,5 in alle landen houdt onze voortdurende aandacht.
2023 2023 2022 2022
Aantal
Frequentie
ratio Aantal
Frequentie
ratio
Nederland 5 0,55 7 0,75
België 0 0,00 1 1,15
Duitsland 3 1,02 4 1,29
Polen 5 1,59 1 0,32
Verenigd Koninkrijk 7 0,74 4 0,41
Totaal 20 0,79 17 0,65
Vitaliteit en welzijn
Het welzijn van onze medewerkers vinden we heel
belangrijk. Om op een gezonde en verantwoorde manier te
kunnen werken dragen we zorg voor een fijne
werkomgeving en willen we bijdragen aan hun vitaliteit.
Bij ForFarmers nemen we onze verantwoordelijkheid,
ook om verzuim laag te houden en om de langdurige
inzetbaarheid van onze mensen te waarborgen.
Onze medewerkers hebben de mogelijkheid om een
preventief medisch onderzoek te laten doen. Dit is een
uitgebreid onderzoek op het gebied van gezondheid in
relatie tot werk. De deelnemers krijgen, indien gewenst,
advies toegestuurd hoe zij hun leefstijl kunnen verbeteren.
Ook worden de geanonimiseerde en samengevoegde
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
28
Ten opzichte van 2022 (3.8%) zien we dat het ziekteverzuim
in 2023 (3.1%) significant is gedaald. In ieder land,
waar ForFarmers actief is, is het ziekteverzuim lager dan
het voorgaande jaar. Het ziekteverzuim in het Verenigd
Koninkrijk en Polen is jaar op jaar consequent laag,
waarbij met name in Nederland (- 1.0%) en Duitsland
(-1.7%) er een aanzienlijke daling in 2023 ten opzichte van
2022 gerealiseerd is. Dit is voornamelijk te danken aan
focus en aandacht voor (langdurig) verzuimmanagement
waar managers en medewerkers samen met Human
Resources de handen ineen hebben geslagen voor
duurzaam herstel.
Sociale veiligheid
ForFarmers vindt sociale veiligheid heel belangrijk. Om dit
te waarborgen heeft ForFarmers naast een Code of
Conduct en een klokkenluidersregeling ook een externe
vertrouwenspersoon. Hier kunnen medewerkers terecht
voor hulp of advies, bijvoorbeeld bij ongewenste omgangs-
vormen. Ook is er een speak-up platform waar anoniem
misstanden gemeld kunnen worden. We gaan ervoor
zorgen dat de bekendheid van deze processen wordt
vergroot, zodat medewerkers laagdrempelig eventuele
misstanden kunnen rapporteren en adequaat worden
begeleid.
Europese ondernemingsraad
Naast een overkoepelende Europese ondernemingsraad
heeft ForFarmers in verschillende landen een lokale
ondernemingsraad. Op 25 mei 2023 vond in Lochem een
zitting van de Europese ondernemingsraad plaats,
in aanwezigheid van CEO, Pieter Wolleswinkel.
Het belangrijkste onderwerp van de vergadering was de
verandering van werkwijze van een centrale organisatie
naar lokale teams en de implicaties.
Prioriteiten voor 2024
In 2024 zal de verdere implementatie van het decentrale
organisatiemodel een belangrijk focuspunt zijn. Hierbij
krijgen het bouwen van sterke teams in de verschillende
opco’s en het optimaliseren en waar mogelijk vereenvou-
digen van processen en procedures nadrukkelijk de
aandacht. Verder staat de nadere uitwerking van het
diversiteitsbeleid op de agenda, waaronder de implemen-
tatie van de werkgroep. Vanzelfsprekend hebben de
activiteiten gericht op talent management en leiderschaps-
ontwikkeling doorlopend de aandacht. Aandachtspunten
binnen dat domein zijn onder andere loopbaanontwikkeling
en opvolgingsplanning gebaseerd op de toekomstige
competenties en vaardigheden die nodig zijn voor het
uitvoeren van de langetermijnstrategie van ForFarmers.
29ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
Onze duurzaamheidsagenda
Going Circular
Wij zien de veehouderij als onderdeel van de oplossing om
op een duurzame manier de zekerheid van voldoende en
betaalbaar voedsel te borgen. Uit diverse (wetenschap-
pelijke) onderzoeken blijkt dat de veehouderij en haar
producten bijdragen aan een duurzaam voedselsysteem.
Dieren zijn in staat (plantaardige) eiwitten die de mens niet
kan verteren om te zetten in hoogwaardige dierlijke
eiwitten in de vorm van zuivel, vlees en eieren. Voor een
optimaal landgebruik zijn deze dierlijke eiwitten dan ook
nodig als onderdeel van de voedsel voorziening om de
restromen vanuit onder andere de voedings industrie te
verwaarden en gronden waar niets anders dan gras kan
groeien te benutten. Tegelijkertijd is het cruciaal om de
veehouderij verder te verduurzamen. Hiertoe heeft
ForFarmers de duurzaamheidsagenda Going Circular
opgesteld.
Going Circular
Strategie, governance en implementatie
De kern van onze duurzaamheidsstrategie is dat we
laagwaardige ingrediënten omzetten in kwalitatief
hoogwaardig voedsel zonder grondstoffen te verspillen en
waarbij we de belasting van het milieu zoveel mogelijk
beperken. Zo stellen we boeren in staat met de laagst
mogelijke CO
2
-voetafdruk optimale rendementen te halen.
Onze duurzaamheidsstrategie draagt bij aan het creëren
van langetermijnwaarde voor alle stakeholders van
ForFarmers. Onze duurzaamheidsactiviteiten worden
aangestuurd door de Taskforce Duurzaamheid, onder
toezicht van de Adviesraad Duurzaamheid. De adviesraad
wordt voorgezeten door onze CEO en bestaat verder uit de
ForFarmers is een toonaangevende diervoederproducent in Europa en wij nemen onze
verantwoordelijkheid in het verduurzamen van onze industrie. Wij dragen bij aan het
waarborgen van betaalbaar duurzaam voedsel, waarbij wij tegelijkertijd de milieu-
impact willen minimaliseren. Het verduurzamen van onze activiteiten en bijdragen aan de
verduurzaming van onze klanten en de keten als geheel is een integraal onderdeel van
onzeaanpak.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
30
De veehouderij draagt bij aan een duurzaam voedselsysteem
Benodigde eiwitten
De mens heeft gemiddeld
50 - 60 gram eiwitten per
dag nodig
Duurzaam dieet
Dieren kunnen voorzien in
1/3 van onze dagelijkse
eiwitbehoefte, zonder dat
er concurrentie ontstaat
om land tussen veevoer- en
voedselproductie
1/3 dierlijke
eiwitten
2/3
plantaardige
eitwitten
Dieren dragen bij aan optimaal landgebruik
Als 1/3 van de benodigde eiwitten dierlijk is, is 25%
minder land nodig dan bij een volledig plantaardig dieet
Dieren begrazen land
dat ongeschikt is voor
voedselproductie
Bron: Proefschrift Hannah van Zanten
Dieren zetten
reststromen die wij niet
eten om in hoogwaardige
eiwitten voor de mens
Corporate and Legal Affairs Director, de ESG Director en
externe vertegenwoordigers. De volledige samenstelling
van de adviesraad is opgenomen in de duurzaamheids-
appendix bij dit verslag.
De adviesraad heeft als doel om de duurzaamheids-
resultaten van ForFarmers inzichtelijk te maken en input
op te halen bij belangrijke externe stakeholders. Zij krijgt
ondersteuning van de Taskforce Going Circular,
een werkgroep met een brede vertegenwoordiging van
onze organisatie. We werken met concrete doelstellingen
en duidelijk belegde verantwoor delijkheden om zo
duurzaamheid echt een integraal onderdeel van de
operaties te maken.
Voortgang op het vlak van duurzaamheid is één van de
kwalitatieve doelstellingen voor de variabele langetermijn-
beloning van de bestuursleden. Alle landen rapporteren
over de KPI’s in hun driemaandelijkse updates aan het
bestuur. In die rapporten stellen ze acties voor om de
resultaten te verbeteren. Jaarlijks beoordelen we met alle
KPI-eigenaren de prognoses en voortgang ten opzichte
van de 2025-doelstellingen.
Voorbereiden op aankomende regelgeving
ForFarmers bereidt zich voor op de CSRD (Corporate
Social Responsibility Directive) regelgeving, die vanaf het
boekjaar 2024 voor ForFarmers van kracht zal zijn. In dit
jaarverslag rapporteren we over de stappen die we
hebben gezet wat betreft de CSRD regelgeving. We hebben
het principe van de dubbele materialiteit in onze
materialiteitsanalyse toegepast. Dit wordt in het hoofdstuk
‘Onze dialoog met stakeholders’ beschreven.
Een volgende stap in de implementatie van CSRD, waar we
momenteel mee bezig zijn, is het aanscherpen en bepalen
van (nieuwe) doelstellingen (KPI’s). Wij vinden het van
belang dat onze doelstellingen concreet zijn en op
consistente wijze gemonitord kunnen worden. We zullen,
in overeenstemming met de CSRD, in het jaarverslag over
het boekjaar 2024 onze nieuwe KPI’s rapporteren.
Voor het bepalen van de doelen gerelateerd aan
CO
2
-emis sies hebben we ervoor gekozen het Science
Based Targets initiative (SBTi) te gaan hanteren. Science
Based KPI’s bieden ondernemingen een duidelijk
omschreven traject om de uitstoot van broeikasgassen
terug te dringen. Doelstellingen worden als ‘science-
based’ beschouwd als ze in lijn zijn met wat de nieuwste
klimaatwetenschap nodig acht om de doelstellingen van
het Akkoord van Parijs te bereiken – het beperken van de
opwarming van de aarde tot 1,5°C boven het
pre-industriële niveau.
Pavo Planet for a happy earth
ForFarmers is met het gespecialiseerde merk PAVO
actief in de wereldwijde markt voor paardenvoer.
Alle oplossingen van Pavo zijn gericht op het
bevorderen van het paardenwelzijn. Met het Pavo
Planet Programma focust Pavo zich op verduurzaming
van haar activiteiten. Pavo heeft duidelijke doelstel-
lingen gesteld, waaronder het met 10% verminderen
van CO
2
-uitstoot in 2025 (per ton geproduceerd voer).
Alle bedrijfsprocessen worden zo efficiënt mogelijk
ingericht om het verbruik van water en energie
teminimaliseren en grondstoffen, waaronder
soja(schroot), worden duurzaam ingekocht. Ook biedt
Pavo sinds 2022 navulverpakkingen aan die gemaakt
zijn van FSC papier. In 2023 gebruikte 22% van de
klanten de papieren navulverpakking in plaats van
plastic emmers. Alle door Pavo gebruikte materialen
zijn 100% recyclebaar.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
31
Sustainable Development Goals
We hebben Going Circular afgestemd op vier Sustainable
Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties: SDG
2 (geen honger), SDG 12 (verantwoorde productie en
consumptie), SDG 13 (klimaatactie) en SDG 15 (leven op het
land). De SDG’s zijn onderverdeeld in artikelen, waarvan
een aantal op ForFarmers van toepassing zijn.
SDG 2 – Geen honger
2.4 Tegen 2030 duurzame voedselproductie-
systemen garanderen en veerkrachtige
landbouwpraktijken implementeren
die de produc tiviteit en de productie kunnen verhogen,
die helpen bij het in stand houden van ecosystemen,
die de aanpassingscapaciteit verhogen in de strijd tegen
klimaatverandering, extreme weersomstandigheden, droogte,
overstromingen en andere rampen en die op een progressieve
manier de kwaliteit van het land en de bodem verbeteren.
Onze bijdrage
ForFarmers draagt bij aan het voeden van een groeiende
bevolking op een duurzame en betaalbare manier.
We ondersteunen veehouders om de efficiëntie en
veerkracht te verbeteren. We zorgen ervoor dat ze meer
kunnen produceren met minder voer. Bovendien richten
we ons op verbetering van het dierenwelzijn en
vermindering van de uitstoot van broeikasgassen als CO
2
en methaan en van fosfaat en ammoniak.
SDG 12 - Verantwoorde
productie en consumptie
12.2 Tegen 2030 het duurzame beheer
en hetefficiënte gebruik van natuurlijke
hulpbronnen realiseren.
12.3 Tegen 2030 de voedselverspilling in winkels en bij
consumenten per capita halveren en voedselverlies reduceren
in de productie- en bevoorradingsketens, met inbegrip van
verliezen na de oogst.
Onze bijdrage
Onze doelstelling is om in 2025 alle palmolie en soja
verantwoord in te kopen. Onze ambitie is om in 2030 alle
grondstoffen verantwoord en transparant in te kopen.
Verder reduceren we voedselverlies door dieren te voeren
met reststromen die zij kunnen omzetten in kwalitatief
goed voedsel voor mensen in de vorm van zuivel, vlees en
eieren. Veel ingrediënten in ons veevoer zijn reststromen
uit de productieprocessen van de voedings-, drank- en
biobrandstoffenindustrie. Herkauwers kunnen ruwvoer
eten dat wordt geteeld op land dat geen ander doel kan
dienen. Met name voor varkens en pluimvee blijft graan
een belangrijk voederingrediënt, maar we verwerken
voornamelijk partijen granen die niet geschikt zijn als
bijvoorbeeld baktarwe of brouwgerst. We hebben
berekend dat in 2023 69% van de voeringrediënten die wij
gebruiken (exclusief Polen) volgens de definities van de
FAO ‘niet geschikt zijn voor menselijke consumptie’.
We hebben de ambitie om het percentage circulaire
grondstoffen substantieel te verhogen.
32ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
SDG 13 – Klimaatactie
Neem dringend actie om klimaatverandering en
haar impact te bestrijden.
Onze bijdrage
De reductie van CO
2
-uitstoot staat centraal in onze Going
Circular agenda. Daarbij kijken we naar de productie van
het voer, waarbij we inzetten op een CO
2
-reductie van 75%
per ton voer (scope 1 en 2) in 2030 ten opzichte van 2015.
Onze grootste fabriek in Lochem zal in 2025 klimaat-
neutraal gaan draaien. Ook nemen we de CO
2
-uitstoot in
de keten mee in onze duurzaamheidsagenda. We hebben
de ambitie om uitstoot stroomopwaarts (dus in de
toelevering) in 2030 met 30% te hebben verlaagd ten
opzichte van 2020. In 2023 zijn we gestart met het in kaart
brengen van de CO
2
-uitstoot stroomafwaarts (op het
boerenerf).
SDG 15 - Leven op het land
15.2 Tegen 2020 de implementatie bevorderen
van het duurzaam beheer van alle soorten
bossen, de ontbossing een halt toeroepen,
verloederde bossen herstellen en op duurzame manier
bebossing en herbebossing mondiaal opvoeren.
15.5 Dringende en doortastende actie ondernemen om de
aftakeling in te perken van natuurlijke leefgebieden, het verlies
van biodiversiteit een halt toe te roepen en, tegen 2020, de met
uitsterven bedreigde soorten te beschermen en hun uitsterven
te voorkomen.
Onze bijdrage
Als onderdeel van de strategie 2025 zetten we nadrukke-
lijker in op duurzame oplossingen die tegemoetkomen aan
maatschappelijke thema’s, zoals de inkoop van verant-
woorde soja en het gebruik van alternatieve grondstoffen
om ontbossing tegen te gaan. We zetten ons nog actiever
in voor samenwerking tussen de ketenpartijen in de
verschillende markten. Dat is van belang op zowel
ecologisch als economisch gebied. Zo ontwikkelen we met
verschillende zuivelbedrijven programma’s voor de
verduurzaming van zuivel vanuit het perspectief van
boeren en participeren we in projecten om te komen tot
een standaardisatie van de Carbon voetafdruk berekening
en monitoring in de varkenshouderij. Deze maatregelen en
onderzoeken kunnen bijdragen aan een afnemend gebruik
van soja. Verder zijn we lid van de Ronde Tafel voor
Verantwoorde Soja (RTRS) en de Ronde Tafel voor
Duurzame Palmolie (RSPO). We zijn betrokken bij
onderzoeksprojecten gericht op de ontwikkeling van
alternatieve eiwitten, zoals het gebruik van insecten en
algen in diervoeders.
Drie centrale thema’s
Onze duurzaamheidstrategie is gebaseerd op drie centrale
thema’s: grondstoffen voor voer, voerproductie en
voeroplossingen. Onder elk thema is een aantal KPI’s
geformuleerd. In de tabel op de volgende pagina zijn de
kortetermijndoelen voor 2025 en langeretermijnambities
voor 2030 voor deze KPI’s opgenomen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
33
100% verantwoorde inkoop van palmolie en sojameel
100% verantwoorde en transparante inkoop van alle ingrediënten
85% van de leveranciers hebben Sedex leverancierscode ondertekend
Leiderschapspositie ten aanzien van vermindering CO
2
-emissies van
voeringrediënten (scope 3 – upstream)
30% CO
2
-vermindering vergeleken met 2020
Leiderschapspositie ten aanzien van gebruik ingrediënten die niet
geschikt zijn voor humane consumptie
Gebruik maximaliseren van ingrediënten niet geschikt voor
humane consumptie
Grootste fabriek CO
2
-neutraal maken als ‘proof of concept’
75% vermindering van CO
2
per ton voer (scope 1 en 2) vergeleken
met 2015
50% hernieuwbare energie
10% energie/brandstof vermindering per ton vergeleken met 2020
Leiderschapspositie in % fosfaat-efficiëntie
Leiderschapsrol pakken in circulaire veehouderij
Leiderschapspositie in % stikstof-efficiëntie
LTI Frequency rate @ 0,5 (per 100 fte) en 50% daling
1
in aantal LTI’s
(ongevallen met verzuim)
Een cultuur creëren zonder LTI’s
Vermindering met 50% van Voerveiligheidsincidenten
2
Een cultuur creëren zonder voerveiligheidsincidenten
Doelstellingen 2025
Ambities 2030
1
Basis is 2019
2
Basis is 2017: Voederveiligheid = Externe auditlacunes, waarschuwingen van controle-instanties of boetes
Grondstoffen voor voer
Een groot deel van de CO
2
-uitstoot die gepaard
gaat met de productie en levering van veevoer
wordt veroorzaakt door het verbouwen, oogsten,
verwerken, opslaan en vervoeren van grondstoffen.
ForFarmers koopt haar grondstoffen grotendeels
duurzaam in. Daarnaast maakt ForFarmers in
toenemende mate gebruik van reststromen, die niet voor
menselijke productie geschikt zijn. Hiermee verwaarden
we niet alleen deze stromen maar dragen we ook
belangrijk bij aan circulariteit.
Voerproductie
We streven ernaar voer te produceren en te
leveren met zo min mogelijk negatieve impact
op het milieu. De uitstoot van onze eigen activiteiten is met
zo’n 1,6% relatief beperkt ten opzichte van de totale
uitstoot van de keten. We liggen op schema om onze
grootste fabriek in 2025 CO
2
-neutraal te laten draaien en
we werken ernaartoe om al onze fabrieken en transport
CO
2
-neutraal te maken. Daarnaast zijn er talrijke
initiatieven om het gebruik van energie te reduceren en
tegelijkertijd is de energie die we gebruiken voor een
steeds groter gedeelte hernieuwbaar.
Voeroplossingen
ForFarmers wil zorgen voor een evenwichtig
verbruik van grondstoffen in de hele keten.
Een belangrijke doelstelling op het boerenerf is om de
stikstof- en fosfaatefficiëntie in de dierketen te verbeteren.
ForFarmers ontwikkelt nieuwe voerconcepten die
veehouders helpen de stikstof- en fosfaatuitstoot terug te
dringen zonder gezondheid en welzijn van de dieren uit het
oog te verliezen. Daarnaast adviseert ForFarmers boeren
over zaken zoals huisvesting, diermanagement en het
telen van ruwvoer op eigen grond, waarbij ook het
reduceren van de CO
2
-uitstoot een rol speelt.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
34
Sojaboeren Verwerking
Handel
Productie van voer Veehouders Retail & Consumenten
Fysieke supply chain soja
Boeren telen soja-
bonen en verkopen
certificaten voor hun
verantwoord en duur-
zaam geteelde soja.
Sojabonen worden gekocht en vermengd op verschillende momenten,
en verwerkt tot sojameel (voer) en olie (voedsel). Handelaren stemmen
vraag en aanbod af. Diervoederproducenten kopen sojameel uit verschil-
lende herkomstlanden om voer te produceren en kopen certificaten van
sojabonenboeren om de duurzaamheid te verbeteren.
Veehouders kopen voer van voer-
producenten om vlees, zuivel en eieren
te produceren voor de eindafnemer in retail
of horeca.
Certificaten (€)
Productie
Verwerken van soja
Consumptie
Resultaten per KPI
Grondstoffen voor voer
1. Percentage verantwoorde inkoop sojameel en
palmolie
Bij het verbouwen van ruwe grondstoffen zoals soja en
palmolie bestaat het risico van ontbossing en omzetting
van natuurlijke ecosystemen. Het is onze doelstelling om
in 2025 uitsluitend duurzame soja in te kopen. We
beschouwen sojameel als duurzaam wanneer het is
gecertificeerd op basis van de FEFAC-richtlijnen voor de
inkoop van soja. Daarnaast bevatten de certificaten die wij
inkopen voor de melkveehouderij een verklaring dat de
gecertificeerde boerderijen de afgelopen twintig jaar geen
land hebben ontbost. Hiermee reduceren we de
CO
2
-voetafdruk van onze voeders. We streven ernaar dit in
de komende jaren uit te breiden naar de andere sectoren.
We kopen per 2025 alleen nog duurzame palmolie en
gerelateerde derivaten in. Dit houdt in dat we RSPO-
certificaten (het keurmerk van de Roundtable on
Sustainable Palm Oil) inkopen voor het equivalent van de
ingekochte hoeveelheid palmolie en derivaten.
Certificering is een effectieve manier om producenten in
herkomstlanden te stimuleren en belonen voor het op een
verantwoorde manier produceren van gewassen.
De certificering omvat meer dan alleen ontbossing maar
ziet ook toe op mensenrechten en bijvoorbeeld het gebruik
van bestrijdingsmiddelen.
ForFarmers onderschrijft het Amazon Soy Moratorium uit
2006. Dat ziet erop toe dat er in Europese diervoeders
geen soja wordt gebruikt van land in het Amazonegebied
dat na 2008 is ontbost. Ook hebben we de Responsible Soy
Declaration uit 2019 ondertekend, waarmee Europese
voerproducenten verklaren verantwoord geteelde soja in
te kopen. Verder zijn we lid van de Ronde Tafel voor
Verantwoorde Soja (RTRS) en de Ronde Tafel voor
Duurzame Palmolie (RSPO).
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
35
Wat er in 2023 is gedaan
In 2023 was 75% van alle door ForFarmers ingekochte
sojameel gecertificeerd (2022: 75%). 75% van de
ingekochte palmolie en derivaten was in 2023
gecertificeerd met RSPO-certificaten (2022: 70%).
We hebben hiermee weer een stap gezet in de richting van
de doelstelling van 100% verantwoorde inkoop in 2025.
We zijn bezig met de voorbereiding op de implementatie
van de nieuwe Europese verordening (EU Deforestation
free regulation) waar bedrijven uiterlijk per 30 december
2024 aan moeten voldoen. Deze nieuwe wetgeving eist dat
producten, waaronder soja en palmolie, die op de
Europese markt komen fysiek aantoonbaar ontbossingsvrij
zijn. Samen met onze leveranciers en andere
ketenpartners zijn we ons aan het voorbereiden, zoals het
verzamelen van de noodzakelijke informatie en het
uitvoeren van een risicoanalyse, zodat we tijdig kunnen
voldoen aan deze richtlijn.
2. Percentage leveranciers dat de Sedex-
leverancierscode heeft ondertekend
We streven ernaar grondstoffen in te kopen volgens
erkende maatschappelijke-, ethische- en milieunormen.
Zo eisen we van onze grondstoffenleveranciers dat ze lid
zijn van Sedex, een platform dat ondernemingen helpt
verantwoordelijk en duurzaam te opereren en dat de
arbeidsomstandigheden in wereldwijde toeleveringsketens
wil verbeteren. Als leveranciers op punten worden
beoordeeld met een ‘hoog risico kwalificatie’ vragen wij
hen de punten te adresseren. Als dat niet gebeurt stoppen
wij de relatie met betreffende leverancier. Zo wordt een
basis gecreëerd voor transparante bevoorradingsketens.
We werken ook met een eigen code of conduct voor
leveranciers, die we hebben ontwikkeld in samenwerking
met Sedex. Deze code bevat ethische normen die zijn
gericht op het voorkomen van omkoping, discriminatie en
frauduleuze zakelijke praktijken, maar bijvoorbeeld ook
normen over onderwerpen zoals transparantie,
milieubescherming en arbeidsomstandigheden. We eisen
onder meer van leveranciers dat ze de vrijheid van
vereniging en het recht op collectieve onderhandelingen
respecteren, dat ze kinderarbeid niet toestaan en dat ze
werknemers een loon betalen waar ze van kunnen leven.
We gebruiken onze gedragscode als referentie voor
leveranciers.
Percentage leveranciers – leden van Sedex
2023 2022
Totaal 85% 85%
Wat er in 2023 is gedaan
Onze doelstelling voor 2025 is dat 85% van de leveranciers
van grondstoffen lid zijn van Sedex en onze leveranciers
code of conduct hebben ondertekend. We zijn sinds 2021 in
staat geweest deze doelstelling consistent te halen,
wat het maximaal haalbare percentage is. De overige 15%
van onze leveranciers zijn individuele boeren en tuinders,
wiens organisaties niet zo groot zijn dat zij hiervoor in
aanmerking komen. Met hen onderhouden we directe
relaties, ook op het gebied van maatschappelijk
verantwoord ondernemen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
36
Palmolie
Sojameel
Percentage duurzame soja- en palmaankopen
% duurzaam
geproduceerde
palmolie
% duurzaam
geproduceerde
sojameel
2023
75%
70%
75% 75%
2022
Overig
EU
VS/Canada
Paraguay
Argentinië
Brazilië
Land van herkomst soja – 2023
Brazilië
Argentinië
Paraguay
VS / Canada
EU
Overig
59,3%
14,2%
8,2%
12,8%
4,9% 0,5%
3. CO
2
-uitstoot van voeringrediënten (scope 3,
stroomopwaarts)
De productie en levering van diervoeders aan veehouders
gaat gepaard met de uitstoot van broeikasgassen. Een
groot deel daarvan zijn scope 3-emissies die stroom-
opwaarts in de keten worden veroorzaakt. Deze emissies
komen bijvoorbeeld vrij bij de teelt van grondstoffen,
maar ook bij de oogst, verwerking en het transport naar
onze fabrieken. Onze doelstelling voor 2025 is om een
leidende positie te hebben ten aanzien van het terug-
dringen van deze scope 3-broeikasgasemissies, bijvoor-
beeld door er jaarlijks over te rapporteren. Onze ambitie is
om deze uitstoot in 2030 met 30% te hebben verlaagd ten
opzichte van 2020. Klanten en ketenpartners hebben een
groeiende belang stelling voor de CO
2
-voetafdruk van het
voer dat we leveren. In sommige gevallen geven we die
informatie over elke voerlading, op basis van de actuele
samenstelling van het voer. We zijn de voorbereidingen
aan het treffen om in alle landen de CO
2
-voetafdruk per
voerleverantie, op basis van actuele samenstelling,
te kunnen rapporteren. In een aantal situaties worden
veehouders ook beloond voor het verlagen van de
CO
2
-emissie, zoals bijvoorbeeld zuivel in Nederland (RFC).
Wat er in 2023 is gedaan
We zijn in 2023 gestart met het proces om onze doelstel-
lingen aan de hand van het Science Based Targets
initiative te gaan bepalen en meten. Vaststellen van doelen
begint met het inzichtelijk maken van de huidige emissies,
deze brengen we nu in beeld. Vandaaruit worden de doelen
bepaald. Hiermee gaan we ook de scope3 ‘downstream’,
dus op het boerenerf, in kaart brengen. Op basis hiervan
kunnen we onze korte- en langetermijndoelstellingen
verder aanscherpen.
We werken continue aan de verlaging van de CO
2
-uitstoot
van ons voer onder andere in samenwerking met onze
leveranciers. Zo is in 2023 opnieuw een groter aandeel van
de door ons verwerkte soja gecertificeerd 20 jaar
ontbossings vrij. Dit leidt tot een lagere CO
2
-uitstoot per
ton voer. De verschillen per land worden met name
veroorzaakt door de herkomst van grondstoffen per land,
(de zogenaamde productmix).
CO
2
-uitstoot scope 3 (stroomopwaarts) 2023 2022
Inclusief land gebruik verandering Inclusief land gebruik verandering
Kg CO₂
per ton voeder
Totaal
Tonnage CO₂
Kg CO₂
per ton voeder
Totaal
Tonnage CO₂
Nederland 952 2.595.056 977 2.967.523
Duitsland 908 757.666 1.077 317.336
België* 1.050 224.065 934 628.919
Polen 1.477 1.008.068 1.386 955.484
Verenigd Koninkrijk 1.117 1.757.444 1.177 1.876.171
Totaal/Gemiddelde 1.052 6.342.298 1.073 6.745.433
*
België opgenomen tot oktober 2023
4. Percentage ingrediënten dat niet geschikt is voor
menselijke consumptie
Dieren kunnen reststromen van de biobrandstoffen-,
voedings- en drankindustrie omzetten in dierlijke eiwitten.
Dit principe staat centraal in Going Circular. De rest-
stromen worden niet verspild, maar blijven onderdeel van
de voedselketen. Zo levert de veehouderij een essentiële
bijdrage aan de circulaire economie en ecologie. Ook
hoeven minder gewassen voor veevoer te worden
verbouwd, zodat dat land gebruikt kan worden voor andere
doeleinden.
Landgebruik is een belangrijke factor in het debat over de
impact van vleesconsumptie op klimaatverandering.
Onderzoek door Wageningen University & Research toont
aan dat dieren kunnen voorzien in een derde van onze
dagelijkse eiwitbehoefte, zonder dat concurrentie ontstaat
om landgebruik tussen veevoer- en voedsel productie.
ForFarmers is een voorloper in het gebruik van
reststromen, getuige de ongeveer 3 miljoen ton
reststromen die we jaarlijks leveren aan veehouders.
Wat er in 2023 is gedaan
ForFarmers neemt deel in verschillende projecten en
consortia ten behoeve van de toepassing van circulaire en
niet eerder toegepaste grondstoffen, zoals SUSINCHAIN
(toepasbaar heid van insecten) en MULTISTR3AM
(onderzoek naar algen als onderdeel van diervoeding).
We investeren voortdurend in onze productielocaties om
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
37
meer gebruik te kunnen maken van reststromen. Zo is in
onze productie locatie Lochem geïnvesteerd om nog meer
gebruik te kunnen maken van vloeibare reststromen uit
onder andere zuivelindustrie. Onder andere wei producten
die ontstaan bij de kaasbereiding kunnen zo verwerkt
worden. Het goed kunnen verwerken van deze vloeistoffen
maakt specifieke investeringen in tanks, leidingen en
doseren noodzakelijk.
69% van de ingrediënten die we dit jaar in Nederland,
België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hebben
gebruikt waren volgens de FAO-definitie non-human
edibles, dus niet geschikt voor menselijke consumptie.
In 2022 was dit 67%.
Het verwaarden van reststromen
ForFarmers levert onder de naam CirQlar Nutrition
reststromen uit bijvoorbeeld de voedingsindustrie.
Reststromen die vrijkomen bij de productie van
bijvoorbeeld bier en kaas en niet eetbaar zijn voor
mensen, zijn wel heel geschikt als voer voor dieren.
Zo is bijvoorbeeld bierbostel, het restproduct van
mout na het brouwen van bier, waardevol en gezond
krachtvoer voor koeien. Zo worden reststromen
omgezet in belangrijke eiwitten. De mest vindt weer zijn
weg in het vruchtbaar maken van landbouwgrond. Dieren
nemen zo een belangrijke plek in bij het verduurzamen van
ons voedsel.
In deze afbeelding zie je hoe de verschillende voedsel-
stromen hun weg vinden van boer naar consument en
weer terug.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
38
Zuivel, vlees
& eieren
Bio-brandstof,
papier &
bouwmateriaal
Reststromen
in het
voedselsysteem
Graan-, groente- en
suikerproducten
Reststromen Reststromen
Groenten
DIEREN
CONSUMENTEN
MEST
MEST
Reststromen Reststromen
Grasland en akkerbouw
Voor non-humane consumptie
Akkerbouw
Voor humane consumptie
Voerproductie
5. Grootste fabriek CO
2
-neutraal als proof of concept
In 2025 moet onze grootste voerfabriek, gevestigd in
Lochem, CO
2
-neutraal zijn. Dit dient als een proof of
concept voor andere vestigingen. De lokale management-
teams hebben nog verschillende andere projecten
geïnitieerd om onze CO
2
-uitstoot terug te brengen.
In onze fabriek in Lochem hebben we een biomassa-
centrale in gebruik. Deze centrale draait op houtsnippers
die vrijkomen bij het onderhoud van bossen in de
Achterhoek en vervangt hiermee de energieopwekking
met aardgas. We zijn continu bezig deze centrale te
optimaliseren.
We hebben drie belangrijke parameters om onze scope 1-
en 2-broeikasgasuitstoot te verminderen: de energie-
besparing per geproduceerde ton voer, de eigen
opwekking van duurzame energie en de toegang tot
hernieuwbare energie via hetzij biogas rechtstreeks van
boeren (zoals Oxe) of groengas via het net.
Wat er in 2023 is gedaan
In 2023 is het energieverbruik van onze fabriek in Lochem
verder gereduceerd, met name in het persproces van onze
voeders en het nog meer precies sturen op de fysische
kwaliteit van de voeders. In 2023 hebben we goede stappen
gezet richting onze doelstelling van een CO
2
neutrale
fabriek in 2025.
6. Hernieuwbare energie
We streven ernaar in 2025 in onze transport en logistiek
50% hernieuwbare energie te gebruiken. Dit bereiken we
door de eigen opwekking van hernieuwbare energie via
zonnepanelen en bijvoorbeeld door onze biomassacentrale
in Lochem en de biogaspijplijn in Deventer. Daarnaast
werken we samen met lokale producenten. Op dit moment
gebruikt ForFarmers al deels hernieuwbare elektriciteit
en diesel.
Wat er in 2023 is gedaan
In december 2021 zijn we in Nederland samen met vijf
melkveehouders begonnen met de aanleg van een
gaspijplijn in Oxe, vlakbij Deventer. Deze gaspijplijn
voorziet sinds 2023 onze fabriek in Deventer van biogas
dat op het erf van de veehouders is opgewekt met mest
van het eigen bedrijf. Dit gas voorziet in vrijwel de gehele
gasbehoefte van de fabriek. Dit biogas is een goed,
duurzaam en zelfs circulair alternatief voor aardgas.
Bovendien draagt het concreet bij aan onze doelstellingen
om onze productie verder te verduurzamen met
hernieuwbare energie. Onderzocht wordt of we eenzelfde
initiatief kunnen starten met boeren om onze fabrieken in
Delden en in Lochem van biogas te kunnen voorzien.
Het % hernieuwbare energie is het afgelopen jaar constant
gebleven. Het gebruik van biogas is toegenomen, echter
de productie van onze biomassa centrale was niet
optimaal door frequent onderhoud en de energie mix met
betrekking tot elektra was minder gunstig. De genomen
stappen hebben nog tot onvoldoende resultaat geleid.
Oxe Geeft Gas
Sinds dit jaar draait onze fabriek in Deventer op lokaal
geproduceerd biogas. Biogas is een goed, duurzaam
en circulair alternatief voor aardgas. Het biogas wordt
geleverd door vijf melkveehouderijen in Oxe die met
het initiatief ‘Oxe Geeft Gas’ boerderijmest vergisten
tot biogas. Dit gas, dat via een biogasleidingnetwerk
wordt geleverd, voorziet in vrijwel de gehele
gasbehoefte van onze fabriek in Deventer. Dit initiatief
draagt concreet bij aan onze doelstellingen om onze
productie verder te verduurzamen met hernieuwbare
energie. Onderzocht wordt of we eenzelfde initiatief
kunnen starten met boeren om onze fabrieken in
Delden en in Lochem.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
39
We blijven werken aan onze doelstelling van een aandeel
hernieuwbare energie van 50%. Echter onze belangrijkste
focus ligt op de CO
2
-reductie.
2023 2022
Percentage hernieuwbare energie 15,44% 15,54%
7. Energie- en brandstofreductie
ForFarmers heeft verschillende milieucertificeringen.
In Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn we ISO
50001-gecertificeerd. Dat certificaat helpt ons om
efficiënter met energie om te gaan door een energie-
managementsysteem aan te brengen. In het Verenigd
Koninkrijk hebben we ook een 14001-certificering.
Dat helpt ons om duurzaamheids aspecten te verbeteren
als gevolg van het gerelateerde managementsysteem.
Verder hanteren we een energiebesparingsmatrix om ons
energie- en dieselverbruik te verminderen. Deze matrix
bestaat uit meer dan 150 projecten die veelal betrekking
hebben op de optimalisatie of vervanging van bestaande
apparatuur. Ook voeren we metingen uit om het proces te
verfijnen. Daarnaast maken we gebruik van tools om de
procesinstellingen in onze fabrieken te optimaliseren
zodat de gewenste kwaliteit wordt geleverd tegen het
laagste energieverbruik.
Wat er in 2023 is gedaan
De beschikbaarheid en prijzen van energie waren in 2023
zeer volatiel.
Het energieverbruik per ton voer is in 2023 licht gestegen
ten opzichte van 2022. Dit wordt met name veroorzaakt
door een verandering in de aflevervorm, meer pellets en
minder meel, hetgeen meer energie vraagt. Dit heeft ook
effect gehad op de verhouding gas en electriciteit die
gebruikt is in de productie.
De gas emissies zijn dit jaar gestegen. Door de inzet van
onder andere biogas is deze in Nederland afgenomen.
Echter in met name Polen is het gasgebruik sterk
gestegen. De inzet van kool is daarentegen duidelijk
afgenomen.
Ondanks de inzet van transport met schonere en zuinigere
motoren is het dieselverbruik toegenomen hetgeen
veroorzaakt is door meer gereden kilometers per ton
vanwege rationalisatie productie locaties. Het blijft de
doelstelling om het energie-/brandstof verbruik per ton
voer verder te reduceren.
De broeikasgasemissie per ton voer is afgelopen jaar licht
toegenomen. Dit wordt met name veroorzaakt door de
energiemix (hogere CO
2
per KwH) van elektra in Nederland
door een lager aandeel van kernenergie. Het behalen van
onze doelstelling van 10% reductie van energie/brandstof
verbruik per ton voer ten opzichte van 2020 heeft onze
volle aandacht.
Uitstoot van broeikasgassen (Kg CO
2
per ton voer)
2023 2022
Nederland België Duitsland Polen VK
Totaal gewogen
gemiddelde Nederland België Duitsland Polen VK
Totaal gewogen
gemiddelde
Scope 1: Productie Gas 3,52 2,70 3,22 4,97 4,88 3,97 3,81 1,85 3,05 2,07 4,69 3,64
Kerosine 1,18
0,29 1,40 0,35
Gas olie 1,24 0,06
0,17 1,00 0,07 0,14
Kolen 2,67
0,33 5,72 0,67
Scope 1: Logistiek Diesel** 5,43 5,04 8,82 11,49
8,19 5,47 4,85 8,86 10,98 8,00
Scope 2: Productie Elektriciteit* 4,44 3,76 7,64 12,25 14,36
8,21 1,22 3,82 7,99 20,12 13,11 7,24
*
De uitstoot van broeikasgassen in scope 2 is gebaseerd op de marktmethode.
**
Als gevolg van een onjuiste berekening van het dieselgebruik in 2022 is het vergelijkende cijfer aangepast naar de huidige berekeningsmethodiek
De tabel Energiegebruik en de omrekeningsfactoren die zijn gebruikt om primair energieverbruik te vertalen naar CO
2
in 2023 zijn te vinden in de duurzaamheidsappendix.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
40
GHG-emissies (totale ton CO
2
)
2023 2022
Nederland België Duitsland Polen VK
Totaal Nederland België Duitsland Polen VK Totaal
Scope 1: Productie Gas 9.496 487 2.135 3.392 6.793 22.302 10.716 530 1.964 1.427 6.831 21.469
Kerosine 1.648
1.648 2.034 2.034
Gas olie 850 81
931 688 108 797
Kolen 1.825
1.825 3.941 3.941
Scope 1: Logistiek Diesel** 5.761 1.564 4.144 12.531
24.000 6.086 1.659 4.272 12.843 24.860
Scope 2: Productie Elektriciteit* 11.966 678 5.064 8.366 19.991
46.064 3.434 1.094 5.155 13.853 19.102 42.638
Energieverbruik per ton (KwH)
2023 2022
(‘000) Nederland België Duitsland Polen VK
Totaal gewogen
gemiddelde Nederland België Duitsland Polen VK
Totaal gewogen
gemiddelde
Scope 1: Productie Gas 19,26 14,84 17,70 27,29 26,66 21,75 21,10 10,35 16,82 11,39 25,68 20,11
Kerosine 4,81
1,19 5,65 1,40
Gas olie 5,19 0,23
0,69 4,16 0,29 0,56
Kolen 8,73
1,06 18,67 2,19
Scope 1: Logistiek Diesel** 23,35 21,68 37,94 48,53
34,88 23,37 20,79 38,00 45,52 33,68
Scope 2: Productie Elektriciteit* 34,70 26,11 24,81 29,73 39,55
33,86 36,02 26,03 26,05 31,73 39,48 34,81
Energie (brandstof en diesel) gebruik (KwH)
2023 2022
(‘000) Nederland België Duitsland Polen VK
Totaal gewogen
gemiddelde Nederland België Duitsland Polen VK
Totaal gewogen
gemiddelde
Scope 1: Productie Gas 51.890 2.675 11.729 18.636 37.120 122.049 58.977 2.916 10.808 7.841 37.432 117.973
Kerosine 6.699
6.699 8.240 8.240
Gas olie 3.541 320
3.861 2.868 422 3.290
Kolen 5.963
5.963 12.858 12.858
Scope 1: Logistiek Diesel** 24.767 6.722 17.814 52.929
102.232 2.460 670 1.727 5.021 9.878
Scope 2: Productie Elektriciteit* 93.487 4.706 16.440 20.305 55.072
190.009 101.611 7.332 16.737 21.850 57.580 205.110
*
De uitstoot van broeikasgassen in scope 2 is gebaseerd op de marktmethode
**
Als gevolg van een onjuiste berekening van het dieselgebruik in 2022 is het vergelijkende cijfer aangepast naar de huidige berekeningsmethodiek
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
41
Voeroplossingen
8. Leidende positie nemen ten aanzien van
percentage fosfaatefficiëntie
We vinden het belangrijk om onze klanten te helpen de
fosfaatefficiëntie te verbeteren. Dit vermindert de
verliezen en daarmee de behoefte aan fosfaat,
wat wereld wijd een steeds schaarsere grondstof is.
Een betere fosfaatefficiëntie kan daarbij ook bijdragen aan
het verlagen van de emissie richting het oppervlaktewater.
Te weinig fosfaat leidt daarentegen tot mogelijke
gezondheidsproblemen en slechtere dierprestaties.
Het verbeteren van de fosfaatefficiëntie dient dus
verantwoord te gebeuren.
Wat er in 2023 is gedaan
De resultaten ten aanzien van fosfaatefficiëntie lopen altijd
een jaar achter vanwege de beschikbaarheid van data.
Aangezien alleen in Nederland de gegevens die nodig zijn
voor het berekenen van de fosfaatefficiëntie beschikbaar en
betrouwbaar zijn, is de reikwijdte beperkt tot Nederland.
De fosfaatefficiëntie laat een gemengde trend zien in 2022.
Bij melkveehouders is de efficiëntie op een stabiel hoog
niveau gebleven, verdere verlaging van de input is
uitdagend in relatie tot dierbehoefte.
Het toenemende aantal zeugen resulteert in een hogere
fosfaatefficiëntie. Voor vleesvarkens leidt het toenemende
gebruik van restproducten, vanwege de lagere
verteerbaarheid, tot lagere fosfaatefficiëntie.
In vleeskuikens resulteert de inzet van PAP’s in een lagere
fosfaat benutting. Door een betere voederconversie is de
fosfaat benutting voor legkippen toegenomen.
De ontwikkeling van de fosfaatefficiëntie laat zien dat
duurzaamheid altijd een integrale afweging dient te zijn.
De inzet van PAP’s is een voorbeeld van hoe de inzet van
reststromen andere grondstoffen zoals soja deels kan
vervangen wat overall een positief milieueffect heeft,
maar wat deels ten koste gaat van de fosfaatefficiëntie.
Fosfaatefficiëntie (alleen voor Nederland) 2022 2021
%
Aantal boerderijen
in deelwaarneming %
Aantal boerderijen
in deelwaarneming
Melkveehouderij 38,0% 1.982 38,3% 2.074
Vleesvarkens 53,8% 170 56,2% 147
Zeugen 42,3% 77 41,8% 61
Gesloten varkensbedrijven 48,3% 35 50,3% 31
Vleeskuikens - regulier 70,5% 279 72,3% 138
Vleeskuikens - dierwelzijn concepten 59,3% 479 60,0% 539
Legkippen - regulier 18,1% 19 16,8% 31
Legkippen - diergezondheid en dierwelzijn concepten 16,7% 27 15,6% 16
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
42
9. Leidende positie nemen ten aanzien van
percentage stikstofefficiëntie
Stikstofefficiëntie is een belangrijke parameter om de
milieu-impact van de veehouderij te meten. Een grote
hoeveelheid stikstof in de lucht leidt tot verontreinigende
stoffen zoals ammoniak. Daardoor kunnen niet alleen de
biodiversiteit, bodemkwaliteit en waterwegen, maar ook
de gezondheid van mensen worden aangetast. Het terug-
dringen van stikstofdepositie in de buurt van natuur-
gebieden is in Nederland een belangrijk thema op de
politieke agenda. Dit is het gevolg van een uitspraak uit
2019 waarin de Raad van State stelde dat de uitvoering van
het Plan Aanpak Stikstof (PAS) niet voldeed aan de
EU-natuurwetgeving. Een van onze doelstellingen is om
een leidende positie in te nemen op het gebied van
stikstofefficiëntie.
Wat er in 2023 is gedaan
De resultaten ten aanzien van stikstofefficiëntie lopen
altijd een jaar achter vanwege de beschikbaarheid van
data. Aangezien alleen in Nederland de gegevens die nodig
zijn voor het berekenen van de stikstofefficiëntie
beschikbaar en betrouwbaar zijn, is de reikwijdte beperkt
tot Nederland. De data laten een gemengde trend zien in
de stikstofefficiëntie voor 2022.
Voor alle diergroepen is de stikstofefficiëntie gelijk
gebleven of verbeterd ten opzichte van voorgaande jaren,
met name door verlaging van het eiwitpercentage in onze
voeroplossing, mede dankzij de inzet van hoogwaardige
grondstoffen en additieven. Dit met uitzondering van
vleeskuikens, met name veroorzaakt door de lagere
eiwitverteerbaarheid van PAP’s. Het is belangrijk dat de
stikstofefficiëntie verder toeneemt. ForFarmers heeft zich
gecommitteerd aan het Nederlandse convenant het
stikstofpercentage in melkveerantsoenen substantieel te
verlagen.
Stikstofefficiëntie (alleen voor Nederland) 2022 2021
%
Aantal boerderijen
in deelwaarneming %
Aantal boerderijen
in deelwaarneming
Melkveehouderij 29,7% 1.982 29,6% 2.074
Vleesvarkens 42,9% 170 42,9% 160
Zeugen 40,4% 77 39,3% 65
Gesloten varkensbedrijven 41,6% 35 41,8% 29
Vleeskuikens - regulier 62,1% 279 63,1% 138
Vleeskuikens - dierwelzijn concepten 53,2% 479 53,0% 539
Legkippen - regulier 35,7% 19 35,3% 31
Legkippen - diergezondheid en dierwelzijn concepten 34,7% 27 33,7% 16
43ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
Wat er in 2023 is gedaan
In 2023 hebben zich zeven voerveiligheidsincidenten
voorgedaan, iets meer dan in 2022. Voor iedere incident is
een oorzaak analyse uitgevoerd en zijn daarop
maatregelen getroffen om de geconstateerde
onvolkomenheden te herstellen. Voor ieder incident zijn
verbeteringen doorgevoerd en die zijn beoordeeld en
goedgekeurd door overheden en/of instanties.
Wij houden vast aan onze doelstelling van een 50%
reductie van het aantal voerveiligheidsincidenten ten
opzichte van 2017. Met het huidige niveau voldoen we aan
de doelstelling.
10. Diervoederveiligheidsincidenten
Een voerveiligheidsincident houdt in dat diervoeders niet
voldoen aan de wettelijke voorschriften en vrijwillige
codes. We monitoren en beheren alle
voerveiligheidsincidenten en streven naar nul incidenten.
We controleren voedermiddelen en mengvoer volgens de
vereisten van de EU-wetgeving, GMP+ International,
de Feed Chain Alliance, UFAS en de QS-kwaliteits-
standaarden, het controleplan van SecureFeed en onze
eigen risicoanalyses. We stellen in elk land vast of de
voorschriften worden nageleefd. Dat gebeurt in de vorm
van eigen inspecties, audits door bijvoorbeeld retailers en
externe controles van bevoegde autoriteiten en externe
certificeringsinstanties.
In het Verenigd Koninkrijk is er een ‘earned recognition’-
overeenkomst tussen UFAS en de nationale
toezichthouder, de Food Standards Agency. Het accent op
risicoanalyse ligt daar anders dan in continentaal
Europese landen, waar de nationale controle-instanties
een meer proactieve rol spelen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
44
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
45
Thema Focusgebied
(link naar materialiteitsmatrix)
1
SDG link Impact in waardeketen Doelstelling 2025
3
Verbonden risico Resultaat
2
Grondstoffen
voor voer
Verantwoorde en transparante
inkoop van voeringrediënten (5,8)
12.2 15.2
15.5
Supply chain,
ForFarmers, Klanten
1 100% verantwoorde inkoop van
palmolie en sojameel
Milieu wet- en regelgeving &
Klimaatverandering
=
2 85% van leveranciers heeft Sedex
Code of Conduct ondertekend
=
Beperken CO
2
-uitstoot (1)
12.2 13 15.5
Supply chain,
ForFarmers, Klanten
3 Leiderschapspositie in reductie
CO
2
-uitstoot van voeringrediënten
(scope 3 upstream)
Milieu wet- en regelgeving &
Klimaatverandering
–
Gebruik van ingrediënten die
niet geschikt zijn voor humane
consumptie (6)
2.4 12.3
Supply chain,
ForFarmers, Klanten
4 Leiderschapspositie in gebruik
ingrediënten niet geschikt voor
humane consumptie
Milieu wet- en regelgeving &
Klimaatverandering
+
Voerproductie
Vermindering CO
2
-uitstoot (1)
13 15.5
Supply chain,
ForFarmers, Klanten
5 Grootste fabriek CO
2
-neutraal
maken als proof of concept
Milieu wet- en regelgeving &
Klimaatverandering
+
6 50% hernieuwbare energie +
7 Energie-/brandstof reductie per ton
over: 10% vergeleken met 2020
+
Voeroplossingen
Optimalisatie gebruik nutriënten
in gehele waardeketen (10)
2.4 15.5
ForFarmers, Klanten 8, 9 Leiderschapspositie in fosfaat- en
stikstofefficiëntie
Milieu wet- en regelgeving &
Klimaatverandering
=
Mens & Maatschappij
Kwaliteit en veiligheid van voedsel
en voeders (11)
Supply chain,
ForFarmers, Klanten
10 50% minder voerveiligheidsinci-
denten vergeleken met 2017
Voerveiligheid –
Veilige en goede werkomgeving
zekerstellen (8)
Supply chain,
ForFarmers
medewerkers, Klanten
11 LTI
4
Frequentie Ratio <0.5 per 100
fte; 50% reductie in aantal LTIs
vergeleken met 2019
Gezondheid & Veiligheid +
Connectiviteitstabel
1
De materialiteitsmatrix staat in het hoofdstuk: Onze dialoog met stakeholders
2
Toelichting: (+) resultaten zijn verbeterd; (=) resultaten zijn stabiel; (-) resultaten zijn verslechterd
3
Link naar KPI
4
LTI betekent Lost Time Incidents, ofwel ongevallen met verzuim
EU-taxonomie
De EU-taxonomieverordening, aangenomen door de
Europese Commissie in 2020 (verordening EU 2020/852),
is een classificatiesysteem dat definieert welke econo-
mische activiteiten bijdragen aan specifieke milieudoel-
stellingen. Het doel is het bevorderen van transparantie en
vergelijkbaarheid door een gemeenschappelijke definitie
vast te stellen in welke mate economische activiteiten als
ecologisch duurzaam kunnen worden beschouwd.
De verordening beslaat de volgende milieudoelstellingen:
1. Mitigatie van klimaatverandering;
2. Adaptatie van klimaatverandering;
3. Duurzaam gebruik en bescherming van water en
mariene bronnen;
4. Transitie naar een circulaire economie;
5. Preventie en bestrijding van verontreiniging; en
6. Bescherming en herstel van biodiversiteit en
ecosystemen.
Voor de doelstellingen zijn gedelegeerde verordeningen
opgesteld, waarmee bedrijven moeten beoordelen of hun
economische activiteiten vallen binnen de reikwijdte van
de verordening. Voor de economische activiteiten die
binnen de reikwijdte vallen, dient ForFarmers te
rapporteren hoeveel van haar omzet, kapitaalinves-
teringen en operationele kosten in aanmerking komen om
beschouwd te worden als ecologische duurzame
activiteiten (‘kwalificerend’) en hoeveel zij bijdragen aan
de milieudoelstellingen (‘afgestemd’). Activiteiten zijn
afgestemd op de EU-taxonomie als zij een substantiële
bijdrage leveren aan één of meer milieudoelstellingen,
geen ernstige afbreuk doen aan andere milieudoel-
stellingen en voldoen aan bepaalde minimumgaranties.
Ontwikkelingen in 2023
Algemeen
In juni 2023 zijn gedelegeerde verordeningen aangenomen
door de Europese Commissie die de economische
activiteiten beschrijven die bijdragen aan de milieudoel-
stellingen 3 tot en met 6 en zijn economische activiteiten
gewijzigd en toegevoegd die bijdragen aan de mitigatie
van, of adaptatie aan klimaatverandering.
In 2023 heeft ForFarmers voor alle in de taxonomie- en
gedelegeerde verordeningen opgenomen economische
activiteiten (her)beoordeeld of ForFarmers deze
economische activiteiten uitvoert of met haar kapitaal- of
operationele uitgaven bijdraagt aan deze activiteiten.
De ongewijzigde conclusie is dat de agrarische sector en
daarmee ForFarmers’ voornaamste omzet genererende
economische activiteit niet is opgenomen in de huidige
EU-taxonomieverordening. Onze ambities op het gebied
van duurzaamheid, zoals onze focus op circulair gebruik
van ingrediënten door het inzetten van natte en vloeibare
ingrediënten die niet geschikt zijn voor humane
consumptie of onze voortdurende inspanningen om het
energieverbruik per ton diervoeder te verminderen vallen
daarmee niet binnen de reikwijdte. Zolang de taxonomie-
verordening zich niet richt op de sector waarin
ForFarmers actief is, zal het aandeel in de taxonomie
kwalificerende economische activiteiten beperkt blijven.
Een deel van onze kapitaalinvesteringen en de opera-
tionele uitgaven zijn gericht op de mitigatie van,
of adaptatie aan, klimaatverandering en kwalificeren sinds
2021. De activiteiten houden onder andere verband met
aankopen van op de taxonomie kwalificerende
economische activiteiten, zoals investeringen in
bulkwagens, personenvervoer en investeringen in
energiezuinige installaties en onderhoud daarvan.
Geen van onze kapitaalinvesteringen en operationele
uitgaven kwalificeren als economische activiteiten die
bijdragen aan de milieudoelstellingen 3 tot en met 6.
In 2023 is geen van de kwalificerende economische
activiteiten volledig afgestemd op de EU-taxonomie-
verordening. Dit wordt veroorzaakt doordat niet aan alle
vereisten voor het uitvoeren van due diligence op het
gebied van mensenrechten wordt voldaan, in lijn met de
leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en
mensenrechten en de OESO-richtlijnen voor multi-
nationale ondernemingen over maatschappelijk verant-
woord ondernemen. ForFarmers beschouwt mensen-
rechten als belangrijk en heeft meerdere maatregelen
getroffen, zoals het hanteren van de SEDEX-code en een
eigen leverancierscode van gedragsregels, om mensen-
rechten in de waardeketen te waarborgen. Mede met het
oog op de aanstaande introductie van de Corporate
Sustainability Reporting Directive (CSRD) en Corporate
Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) heeft
ForFarmers maatregelen getroffen om in 2024 een
volledige due diligence cyclus te hebben geïmplementeerd.
In 2023 zijn stappen gezet om een Human Rights Policy te
ontwikkelen. Daarnaast zijn we gestart om mensenrechten
risico’s in onze activiteiten, keten en bij relaties in kaart te
brengen. Waar wij mogelijke risico’s identificeren voor
mensenrechten schendingen in onze activiteiten en in onze
waardeketen gaan we mechanismen implementeren,
deze monitoren en mitigeren.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
46
De volgende percentages van de totale omzet, kapitaalinvesteringen en operationele uitgaven zijn taxonomie
gekwalificeerd en afgestemd:
2023 2022
(in miljoenen euro tenzij anders vermeld) Totaal
Taxonomie
kwalificerend
Taxonomie
afgestemd Totaal
Taxonomie
kwalificerend
Taxonomie
afgestemd
Omzet 2.974,7 0,0% 0,0% 3.315,0 0,0% 0,0%
Investeringen in (im)materiële vaste activa 96,0 21,1% 0,0% 85,0 7,0% 0,0%
Operationele uitgaven in scope voor de Taxonomie 38,0 6,4% 0,0% 38,2 4,3% 0,0%
De verkorte tabellen over 2023 zoals opgenomen in artikel 2.2 (verordening EU 2021/2178) zijn opgenomen in de bijlage: “Over de duurzaamheidsrapportage van ForFarmers in 2023”.
Omzet
Omzet binnen de EU Taxonomie is gelijk aan ‘Omzet’ zoals
opgenomen in de Geconsolideerde Jaarrekening. Het deel
van de omzet dat kwalificeert is berekend door te bepalen
welk deel van de omzet behaald wordt vanuit producten of
diensten geassocieerd met de economische activiteiten
zoals opgenomen in de EU-taxonomieverordening. Andere
niet-omzet gerelateerde activiteiten is niet als een
taxonomie-kwalificerende activiteit aangemerkt.
De omzet die ForFarmers genereert (2023: €2.974,7
miljoen, noot 8 in de geconsolideerde jaarrekening)
bestaat uit de productie en verkoop van mengvoer en
levering van enkelvoudige vochten en vloeibare voeders,
overige handelsproducten alsmede dienstverlening. Zoals
eerder in dit hoofdstuk opgenomen, heeft ForFarmers
geen economische activiteiten die als een taxonomie-
kwalificerende activiteit is aangemerkt in de huidige
EU-taxonomieverordening.
• Toevoegingen aan, nieuwe leasecontracten en
verworven via bedrijfscombinaties van materiële vaste
activa en activa met gebruiksrechten (2023: €49,3
miljoen, noot 17);
• Toevoegingen aan en verworven via bedrijfscombinaties
van immateriële vaste activa (2023: €3,1 miljoen,
noot 18);
• Aankopen pluimvee, voer en verzorging (2023: €43,7
miljoen, noot 22).
De stijging van de kwalificerende kapitaal investeringen in
vaste activa van 7,0% naar 21,1% heeft met name
betrekking op een stijging van de toevoeging van het aantal
nieuwe leasebulkwagens en (elektrische) leaseauto’s.
Operationele uitgaven
Kwalificerende operationele uitgaven betreffen de
volgende categorieën van operationele uitgaven van
ForFarmers: directe niet-gekapitaliseerde uitgaven voor
het dagelijkse onderhoud van activa, bestaande uit
onderzoeks- en ontwikkelingskosten, kortetermijnleases,
onderhouds- en reparatiekosten en andere soortgelijke
uitgaven.
De stijging van de kwalificerende operationele uitgaven
van 4,3% naar 6,4% is met name veroorzaakt door een
toename van de kosten voor ontwikkeling en innovatie en
toename van de variabele en korte-termijn leasekosten
voor leaseauto’s.
Kapitaal- en operationele uitgaven
De percentages zijn, op basis van de in de geconsolideerde
jaarrekening genoemde grondslagen, berekend door te
bepalen welk deel van de investeringen in activa en
relevante operationele uitgaven toebehoren aan activa of
processen die geassocieerd zijn met de economische
activiteiten zoals opgenomen in de EU-taxonomie-
verordening.
ForFarmers analyseert de individuele kapitaal- en
operationele uitgaven op type om dubbeltellingen van
economische activiteiten te voorkomen.
Kapitaalinvesteringen
Kwalificerende kapitaalinvesteringen in vaste activa zijn
vooral gerelateerd aan investeringen in bulkwagens,
investeringen in energiezuinige installaties en investe-
ringen met betrekking tot lease auto’s. Deze uitgaven
bevatten de volgende elementen uit de geconsolideerde
jaarrekening:
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
47
Financieel en operationeel verslag 2023,
dividendvoorstel
Resultaten ForFarmers over 2023
Geconsolideerde kerncijfers
In miljoenen euro (tenzij anders vermeld) 2023 2022 Totaal mutatie in % Mutatie Autonoom
(2)
Totaal volumes (incl. reststromen & overig; x 1.000 ton) 8.428 9.032
-
6,7%
-
5,1%
Waarvan Mengvoer (x 1.000 ton) 5.870 6.284
-
6,6%
-
5,2%
Omzet 2.974,7 3.315,0
-
10,3%
-
9,8%
Brutowinst 477,3 494,8
-
3,5%
-
2,4%
Onderliggende
(1)
Bedrijfslasten
-
445,7
-
456,6
-
2,4%
-
0,9%
Onderliggende
(1)
EBITDA 70,0 76,1
-
8,0%
-
8,6%
Onderliggende
(1)
EBIT 32,7 38,9
-
15,9%
-
18,8%
Onderliggende
(1)
winst 22,7 30,0
-
24,3%
-
25,6%
Onderliggende winst per aandeel (x €1) 0,25 0,33
-
24,2%
Dividend per aandeel 0,15 0,20
Netto kasstroom uit operationele activiteiten 86,5 48,2
Nettoschuld 21,4 68,6
Onderliggende EBITDA / Brutowinst 14,7% 15,4%
ROACE
(3)
onderliggende EBIT 7,1% 7,8%
Gerapporteerd
Omzet 2.974,7 3.315,0
-
10,3%
-
9,8%
Brutowinst 477,3 494,8
-
3,5%
-
2,4%
Bedrijfslasten
-
475,7
-
471,1 1,0% 2,4%
EBITDA 62,8 72,5
-
13,3%
-
13,8%
EBIT 4,6 24,4
-
81,1%
-
84,8%
Winst toe te rekenen aan aandeelhouders van de Vennootschap
-
1,0 18,0
Gewone winst/(verlies) per aandeel (x €1)
-
0,01 0,20
1
Onderliggende betekent exclusief incidentele posten (zie noot 16 inzake de Alternatieve Prestatie Maatstaven (APM’s))
2
Autonoom is de verandering exclusief valuta-effecten en acquisitie en desinvesteringen
3
ROACE betekent onderliggende EBITDA (EBIT) gedeeld door het 12-maands gemiddeld geïnvesteerd vermogen
Algemeen: de percentages worden gepresenteerd op basis van de bedragen afgerond in miljoenen euro. Optellingen kunnen iets afwijken door afrondingen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
48
Marktontwikkelingen
Veehouders hadden in 2023 te maken met:
• Aanvullende en veranderende wet- en regelgeving in
West-Europa, vooral op het gebied van duurzaamheid;
• Uitdagende weersomstandigheden met een nat voorjaar
en een zeer nat najaar;
• De effecten van uitbraken van vogelgriep, met name in
de eerste helft van 2023;
• Lage melkprijzen die tegen het einde van het jaar
herstel lieten zien;
• Relatief hoge prijzen in Europa voor vlees en eieren.
Overige marktomstandigheden:
• Veestapels in Noordwest-Europa laten dalende trend
zien;
• Grondstof-, energie- en brandstofprijzen zijn in 2023
gedaald maar blijven volatiel;
• Aanhoudend hoge inflatie, waardoor de consumenten-
vraag naar vlees en zuivelproducten werd beïnvloed,
vraag naar biologische producten daalde in 2023.
Toelichting geconsolideerde resultaten
2023
Het totale volume daalde met 6,7% tot 8,4 miljoen ton,
waarvan 1,6% als gevolg van de verkoop van de Belgische
mengvoeractiviteiten. Autonoom daalde het volume met
5,1% ten opzichte van vorig jaar. Het volume mengvoer,
als onderdeel van het totale volume, daalde met 6,6%
(autonoom 5,2%) naar 5,9 miljoen ton. Gecorrigeerd voor
de Belgische volumes lag het mengvoervolume de tweede
helft van 2023 in lijn met de eerste helft (-1%),
wat aangeeft dat ForFarmers haar positie in een licht
krimpende markt kon verstevigen in de tweede helft van
2023.
De totale omzet nam af met 10,3% tot €2.975 miljoen,
met name als gevolg van de dalende grondstof- en
energieprijzen en lagere volumes.
De brutowinst daalde met 3,5% tot €477,3 miljoen.
De ontwikkeling van de brutowinst liet een verbetering
zien gedurende het jaar, waarbij de brutowinst in de
tweede helft is gestegen, zowel ten opzichte van de eerste
helft 2023 als de tweede helft 2022. De daling in grond-
stof prijzen en de lokale aanpak droegen binnen alle
clusters aan deze ontwikkeling bij.
Het cluster Nederland/België liet over het gehele jaar een
daling van de brutowinst zien door scherpere voerprijzen,
lagere volumes, met name in België, en de daling van de
prijzen van kunstmest. Duitsland/Polen liet een
verbetering zien, onder meer ook door een betere
productmix en in het Verenigd Koninkrijk bleef de
brutowinst stabiel.
De totale bedrijfslasten (onderliggend), inclusief
afschrijvingen en amortisatie, zijn licht gedaald ten
opzichte van vorig jaar en bedroegen €445,7 miljoen.
De productiekosten zijn in 2023 gedaald als gevolg van de
lagere volumes en de lagere energiekosten. Het totale
aantal medewerkers liet in 2023 een daling zien van
ongeveer 200 (in fte) naar 2.269 (2022: 2.468), het gemid-
delde aantal fte over 2023 daalde met 63 fte ten opzichte
van 2022. De totale personeels kosten over 2023 zijn
niettemin licht gestegen als gevolg van de loonindexatie.
In 2023 droeg een vrijval uit voorziening voor dubieuze
debiteuren, met name als gevolg van de gestegen
varkensprijzen waardoor klanten beter en sneller
betaalden, positief bij. De kosten die niet aan de clusters
gealloceerd worden zijn in 2023 licht afgenomen als
gevolg van diverse kostenbesparingen, waaronder lagere
advieskosten.
Afschrijvingen
1
(onderliggend) lagen op hetzelfde niveau
als in 2022 en bedroegen €37,3 miljoen.
Het bedrijfsresultaat (EBIT) onderliggend kwam uit op
€32,7 miljoen (2022: €38,9 miljoen) en de EBITDA
(onderliggend) op €70,0 miljoen (2022: €76,1 miljoen).
De verbetering van de brutowinst gedurende het jaar,
gecombineerd met de lagere bedrijfslasten, hebben geleid
tot een sterke verbetering van zowel de onderliggende
EBIT en EBITDA in de tweede helft van 2023. Hiermee
kwam de onderliggende EBIT en EBITDA in de tweede helft
1
Afschrijvingen betekent hier inclusief amortisatie
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
49
van 2023 zowel ten opzichte van de eerste helft van 2023
als ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar hoger uit.
De netto-financieringslasten (onderliggend) namen toe
tot €7,3 miljoen (2022: €5,3 miljoen). De rentelasten waren
hoger door de gestegen variabele rentetarieven en de
hogere schuldpositie, met name in de eerste helft van het
jaar. De netto schuldpositie per 31 december 2023 is
gedaald tot €21,4 miljoen, met name als gevolg van de
verkoop van de Belgische mengvoeractiviteiten en een
significante verbetering van het werkkapitaal.
Het aandeel in het resultaat deelnemingen verwerkt
volgens de ‘equity’-methode, na belastingen (de Duitse
joint venture HaBeMA), steeg tot €5,2 miljoen (2022: €4,3
miljoen). Met name de opslag- en overslagactiviteiten
lieten een verbetering zien ten opzichte van 2022.
De effectieve belastingdruk (onderliggend) in 2023
daalde tot 19,9% (2022: 22,7%), voornamelijk als gevolg
van een belastingverlichting met betrekking tot onderzoek
en ontwikkeling (R&D) kosten in Polen.
De nettowinst (onderliggend) was €22,7 miljoen (2022:
€30,0 miljoen), resulterend in een winst per aandeel
(onderliggend) van €0,25 (2022: €0,33).
Alternatieve Prestatie Maatstaven (APM’s)
ForFarmers hanteert APM’s om een beter inzicht te geven
in de bedrijfsontwikkeling en financiële prestaties van de
Groep. Dit zijn niet IFRS-kengetallen die als ‘onderliggend’
(exclusief incidentele posten) worden gepresenteerd en
uitgelegd op het niveau van bedrijfslasten, EBITDA,
bedrijfsresultaat (EBIT), en winst toe te rekenen aan
aandeelhouders. De APM’s worden nader toegelicht in
noot 16 van het jaarbericht 2023.
Op EBITDA niveau zijn de volgende incidentele
posten verantwoord:
Er was sprake van herstructureringskosten ten bedrage
van €7,2 miljoen. Deze hadden onder andere betrekking op
de herinrichting van de organisatie. Daarnaast is er een
netto last van €0,2 miljoen gerelateerd aan business
combinaties en desinvesteringen. Overige baten
bedroegen €0,2 miljoen. Het totaal in 2023 bedraagt
hiermee op EBITDA niveau een last van €7,2 miljoen (2022:
een last van €3,6 miljoen).
Op EBIT niveau (betreft non-cash posten):
Naast de amortisatie van in het verleden geacquireerde
immateriële activa van €7,1 miljoen was er sprake van de
volgende incidentele posten op EBIT niveau. Een goodwill
impairment van €4,7 miljoen naar aanleiding van de
desinvestering van de Belgische mengvoeractiviteiten die
reeds in de eerste helft van het jaar werd verantwoord.
Daarnaast is in 2023 een impairment van de vaste activa in
het Verenigd Koninkrijk van €9,1 miljoen genomen.
Deze bijzondere waardevermindering is het gevolg van een
dalende trend in volumes in de pluimvee en varkenssector
in het Verenigd Koninkrijk, onder andere als gevolg van de
toenemende ketenintegratie. Het totaal in 2023 bedraagt
hiermee op EBIT niveau een last van €20,9 miljoen (2022:
een last van €10,9 miljoen).
Op niveau van netto financieringsresultaat
(betreft non-cash posten):
Er is sprake van een last van €2,4 miljoen, deze heeft met
name betrekking op de jaarlijkse oprenting en herwaar-
dering van de put-optie verplichting met betrekking tot
Tasomix in Polen (2022: een last van €1,1 miljoen).
Op niveau van belastingen:
In 2023 is sprake van een belastingverlichting met
betrekking tot onderzoek en ontwikkeling (R&D) kosten in
Polen. Het deel dat betrekking heeft op voorgaande jaren
is als incidentele bate (€1,8 miljoen) verantwoord.
De impact in 2023 is in het onderliggende resultaat 2023
verwerkt.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
50
Financiële positie en kasstroom
Korte geconsolideerde balans
In miljoenen euro
31 december
2023
31 december
2022
Totaal Activa 840,8 1.020,4
Eigen vermogen 320,4 344,2
Solvabiliteitsratio
(1)
38,1% 33,7%
Netto werkkapitaal 1,9 38,8
• Vlottende activa
(2)
356,7 490,4
• Kortlopende verplichtingen
(3)
355,0 451,6
Achterstallige vorderingen 8,6% 10,6%
Netto schuld / (Cash)
(4)
21,4 68,6
IFRS 16 Leaseverplichtingen 40,6 29,8
1
Solvabiliteit betreft het eigen vermogen gedeeld door balanstotaal
2
Vlottende activa exclusief geldmiddelen en kasequivalenten en activa aangehouden
voor verkoop
3
Kortlopende verplichtingen exclusief bankschulden, financierings- en
leaseverplichtingen
4
Exclusief IFRS 16 lease verplichtingen
Algemene opmerking: optellingen kunnen leiden tot kleine verschillen door afrondingen
Het Eigen Vermogen liet een daling zien van €23,8 miljoen
tot €320,4 miljoen, wat het saldo is van de toevoeging van
de groepswinst over het boekjaar 2023 (€1,9 miljoen,
inclusief minderheidsbelangen) minus uitkering van
dividenden (€21,0 miljoen, inclusief minderheidsbelangen),
inkoop eigen aandelen (€1,7 miljoen) en niet-gerealiseerde
resultaten die rechtstreeks in het eigen vermogen werden
verwerkt (€3,2 miljoen), door vooral de netto herwaar-
deringen van de pensioenverplichtingen als gevolg van een
lagere disconteringsvoet ten opzichte van 2022.
Het netto werkkapitaal daalde tot €1,9 miljoen per
31 december 2023 (ultimo 2022: €38,8 miljoen), dankzij de
lagere grondstof- en energieprijzen, minder achterstallige
vorderingen, ondanks blijvend uitdagende
marktomstandigheden.
De netto schuldpositie bedroeg €21,4 miljoen per
31 december 2023 (ultimo 2022: netto schuldpositie van
€68,6 miljoen). De daling is met name het gevolg van de
hiervoor genoemde gunstige werkkapitaalontwikkelingen
en de opbrengst uit de verkoop van de Belgische
mengvoeractiviteiten.
De ROACE ratio op de onderliggende EBIT nam af van 7,8%
in 2022 naar 7,1%, als gevolg van de daling van de
onderliggende EBIT.
Kort geconsolideerd kasstroomoverzicht
In miljoenen euro 2023 2022
Netto kasstroom uit operationele activiteiten 86,5 48,2
Netto kasstroom gebruikt bij investeringsactiviteiten
-
7,2
-
34,8
Netto kasstroom gebruikt bij financieringsactiviteiten
-
66,9
-
17,8
Netto-toename/afname van geldmiddelen en kasequivalenten 12,4
-
4,4
Geldmiddelen en kasequivalenten op 1 januari
(1)
26,3 33,8
Effect van valutakoers- en omrekeningsverschillen op geldmiddelen
-
0,2
-
3,1
Geldmiddelen en kasequivalenten op 31 december
(1)
38,5 26,3
1
Na aftrek van korte-termijn bankschulden
De netto kasstroom uit operationele activiteiten nam toe
met €38,3 miljoen tot €86,5 miljoen, vooral als gevolg van
eerder genoemde gunstige werkkapitaal- en grondstof-
prijsontwikkelingen. De investeringsactiviteiten namen af
met €27,6 miljoen tot €7,2 miljoen als gevolg van de
verkoop van de Belgische mengvoeractiviteiten, waarbij de
overige kapitaalinvesteringen vrijwel gelijk bleven.
De netto kasstroom gebruikt bij financieringsactiviteiten
bedroeg een uitgave van €66,9 miljoen (2022: een uitgave
van €17,8 miljoen). Deze hogere uitgave ten opzicht van
2022 is met name het gevolg van de aflossing van de
kredietfaciliteit waardoor de eerder genoemde netto
schuld daalde.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
51
Resultaten per cluster
Nederland / België
in miljoenen euro 2023 2022 Totaal mutatie in %
Totaal volumes (incl. reststromen & overig; x 1.000 ton) 4.213 4.705
-
10,5%
Omzet 1.500,5 1.747,8
-
14,1%
Brutowinst 244,0 269,3
-
9,4%
Onderliggende Bedrijfslasten
-
218,0
-
233,6
-
6,7%
Onderliggende EBIT 26,0 35,8
-
27,4%
Onderliggende EBITDA 38,4 48,2
-
20,3%
Onderliggende EBITDA / Brutowinst 15,7% 17,9%
ROACE onderliggende EBIT 12,9% 17,3%
Operationele en financiële ontwikkelingen
in Nederland / België
Het totale volume in het cluster is gedaald naar 4,2 miljoen
ton. Deze daling is deels het gevolg van de verkoop van de
Belgische mengvoeractiviteiten die in het derde kwartaal
is afgerond. De resultaten van deze activiteiten zijn
derhalve tot en met het derde kwartaal geconsolideerd.
De verkoopactiviteiten in België van reststromen,
de biologische voeders van Reudink en de paardenvoeders
van Pavo waren geen onderdeel van deze transactie.
Binnen de varkenssector zorgde aanwas van nieuwe
klanten voor herstel van de marktpositie binnen deze
dalende markt. Bij de herkauwers leidde onder andere
een hoge kwaliteit van ruwvoer tot een lichte daling van
het mengvoervolume in 2023, die in het vierde kwartaal
een afvlakking liet zien. In de pluimveemarkt zette de
focus op Beter-Leven concepten zich voort wat heeft
geleid tot een daling van het aantal kippen.
De onzekerheid rondom de stikstofaanpak en daarmee het
toekomstperspectief voor veehouders houdt aan. Sinds juli
2023 zijn twee stoppersregelingen van kracht in
Nederland, onder andere gericht op stikstof piekbelasters,
waar circa 1.000 boeren zich tot nu toe voor hebben
aangemeld. Het is echter nog te vroeg om de concrete
impact hiervan op de voermarkt in te schatten.
Bij Reudink en Pavo stond het volume onder druk door de
impact van inflatie.
De ontwikkeling van het volume en de brutowinst in de
tweede helft van 2023 laat zien dat ForFarmers er met
haar lokale aanpak beter in slaagt dichter op de markt te
opereren en zodoende effectiever is in haar in- en verkoop.
De onderliggende bedrijfslasten daalden door fors lagere
energielasten en het effect van kostenbesparingen.
Het aantal fte is afgenomen, waardoor de personeels-
kosten ondanks loonindexaties kwalificatie daalden.
Ook zaten de kosten van de verkochte Belgische
mengvoeractiviteiten vanaf het vierde kwartaal 2023 niet
meer in de operationele kosten. Hoewel de onderliggende
operationele winstgevendheid in 2023 hiermee lager
uitkwam dan in 2022, trad er in de tweede helft van 2023
een forse verbetering op ten opzichte van zowel het
tweede halfjaar van 2022 als het eerste halfjaar van 2023.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
52
Duitsland / Polen
in miljoenen euro 2023 2022 Totaal mutatie in %
Totaal volumes (incl. reststromen & overig; x 1.000 ton) 1.944 1.993
-
2,4%
Omzet 772,9 829,2
-
6,8%
Brutowinst 106,5 98,6 8,0%
Onderliggende Bedrijfslasten
-
85,4
-
82,4 3,6%
Onderliggende EBIT 22,0 16,5 33,3%
Onderliggende EBITDA 29,5 23,1 27,7%
Onderliggende EBITDA / Brutowinst 27,7% 23,4%
ROACE onderliggende EBIT 15,7% 10,5%
Operationele en financiële ontwikkelingen
in Duitsland / Polen
In de Duitse en Poolse markt wist ForFarmers in
uitdagende marktomstandigheden een sterk resultaat te
behalen. Het volume in dit cluster daalde per saldo met
2,4% naar 1,9 miljoen ton. Tegenover de groei van
pluimveevoeders stond een daling van de varkensvoeders
door marktkrimp en van de voeders voor herkauwers door
het stoppen van productie bij derden. In de Duitse
varkenssector stabiliseerde het volume in de tweede
jaarhelft, mede dankzij stabiele prijzen voor varkens.
De toenemende afzet van voer waarin PAPs (processed
animal proteins) zijn verwerkt zorgde in de Duitse
pluimveesector voor een positieve volume ontwikkeling.
Wel kampte met name de Poolse markt in de eerste helft
van het jaar met de gevolgen van vogelgriep. In beide
markten wist ForFarmers haar marktpositie in het
pluimveesegment te versterken.
De brutowinst liet in 2023 een gestaag stijgende
ontwikkeling zien en nam met 8% toe over het gehele jaar.
De structuur van de Duitse en Poolse markt leent zich
goed om met een lokale aanpak een betere brutowinst te
realiseren. De onderliggende bedrijfslasten namen licht
toe. In Duitsland is ForFarmers erin geslaagd haar kosten
voor de productie en logistiek flexibeler te maken om
zodoende beter aan te kunnen sluiten op de marktvraag.
Deze ontwikkelingen leidden tot een duidelijk hogere
onderliggende EBITDA in 2023 ten opzichte van 2022.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
53
Verenigd Koninkrijk
in miljoenen euro 2023 2022 Totaal mutatie in %
Totaal volumes (incl. reststromen & overig; x 1.000 ton) 2.271 2.334
-
2,7%
Omzet 747,2 788,8
-
5,3%
Brutowinst 126,3 126,4
-
0,1%
Onderliggende Bedrijfslasten
-
126,9
-
124,2 2,2%
Onderliggende EBIT
-
0,5 2,3
-
121,7%
Onderliggende EBITDA 12,4 15,9
-
22,0%
Onderliggende EBITDA / Brutowinst 9,7% 12,6%
ROACE onderliggende EBIT
-
0,4% 1,9%
Operationele en financiële ontwikkelingen
in het Verenigd Koninkrijk
In het Verenigd Koninkrijk boekte ForFarmers succes met
haar specialistische aanpak in de melkveesector en wist
zij haar positie op deze markt te verbeteren. Ondanks de
grote beschikbaarheid van goede ruwvoer en lagere
melkprijzen eind 2023, lieten de volumes over het gehele
jaar in deze markt groei zien.
De vrije varkens- en vleeskuikenmarkt wordt kleiner
doordat er steeds meer ketenintegratie optreedt. Deze
trend zette verder door, met verlies aan volumes tot
gevolg.
De pluimveevolumes werden met name in het eerste
halfjaar geraakt door de effecten van vogelgriep.
De brutowinst liet per saldo over het jaar een stabiele
ontwikkeling zien onder meer door een hoger aandeel van
voeders voor herkauwer in de product mix. De onder-
liggende bedrijfslasten namen toe door inflatie en hogere
productiekosten, wat gedeeltelijk gecompenseerd werd
door lagere energiekosten. Het aantal fte daalde in de loop
van het jaar, in lijn met de aangescherpte keuzes.
De onder liggende operationele winstgevendheid nam af.
ForFarmers UK en het pluimveebedrijf 2Agriculture zagen
begin 2023 af van de in 2022 aangekondigde voorgenomen
joint venture. Deze joint venture was het antwoord op de
steeds verder geïntegreerde pluimveemarkt in Verenigd
Koninkrijk. Eenzelfde ketenintegratie vindt plaats in de
varkenssector. ForFarmers heeft de afgelopen periode
gekeken naar de beste oplossing voor de toekomst van
haar klanten en activiteiten in het Verenigd Koninkrijk.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
54
Dividendvoorstel
Het dividendbeleid van ForFarmers is gericht op het
uitkeren van een dividend van tussen de 40% en 60% van
de onderliggende winst na belasting. In 2023 bedroeg de
onderliggende nettowinst €22,7 miljoen.
ForFarmers stelt voor een dividend uit te keren van €0,15
per gewoon aandeel, gebaseerd op 88.776.454 gewone
uitstaande aandelen (2022: €0,20). Dit vertegenwoordigt
een uitkering van 60% van de onderliggende winst na
belasting. Op 11 april 2024 wordt de jaarrekening ter
vaststelling voorgelegd aan de Algemene Vergadering van
Aandeelhouders. Het dividend wordt op 24 april 2024
betaalbaar gesteld.
Gebeurtenissen na balansdatum
Begin januari 2024 is de, in juli 2023 aangekondigde,
overname van Piast Pasze Sp. z.o.o. (“Piast”) afgerond.
Op 11 januari heeft Pavo, waarmee ForFarmers actief is in
de paardensector, Thunderbrook Equestrian Limited
(“Thunderbrook”) overgenomen. Thunderbrook is actief in
het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Het assortiment van
Thunderbrook sluit naadloos aan bij dat van Pavo, dat met
deze overname toegang krijgt tot het uitgebreide
distributienetwerk van Thunderbrook.
Financiële doelstelling
ForFarmers streeft naar een geconsolideerd rendement
op het gemiddeld geïnvesteerd vermogen (op het niveau
van het onderliggend bedrijfsresultaat (EBIT)) van ten
minste 10% in 2025, onverwachte gebeurtenissen buiten
beschouwing gelaten.
Gezien de aanhoudende geopolitieke, macro-economische
en beleidsmatige onzekerheden doet de onderneming
geen uitspraken over andere financiële vooruitzichten.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
55
Het aandeel ForFarmers
Per 31 december 2023 bedraagt het geplaatste kapitaal
van de vennootschap € 892.838,18. Dit is verdeeld in
89.283.817 geplaatste gewone aandelen en één prioriteits-
aandeel, elk nominaal groot € 0,01. Het prioriteitsaandeel
wordt gehouden door Coöperatie FromFarmers U.A.
Op 31 december 2023 had ForFarmers 507.363 eigen
aandelen in bezit, zodat het aantal aandelen in omloop op
dat moment 88.776.454 gewone aandelen bedroeg.
Aandelen informatie
In euro 2023 2022
Winst per aandeel
(1)
-
0,01 0,20
Dividend
(2)
0,15 0,20
Aantal aandelen in omloop
(x 1 miljoen) per 31 december 88,78 89,40
Marktkapitalisatie (€miljoen)
op 31 december
(3)
211,3 261,9
Hoogste koers 3,33 4,28
Laagste koers 2,26 2,32
Slotkoers 2,38 2,93
1
Winst per aandeel wordt berekend op basis van het gewogen gemiddelde van het
aantal gewone aandelen in omloop. In 2023 was dit aantal 88.776.454 (2022: 89.805.719)
2
Dividend wordt berekend op basis van het aantal gewone aandelen in omloop per
31 december (2023: 88.776.454; 2022: 89.384.795)
3
Marktkapitalisatie is berekend op basis van het aantal gewone aandelen in omloop
per31 december
Dividendbeleid
We streven ernaar dividend uit te keren. Daarbij houden
we rekening met langetermijnwaardecreatie en een
gezonde financiële structuur om onze strategie uit te
kunnen voeren. Het beleid is erop gericht een dividend uit
te keren van tussen de 40% en 60% van de onderliggende
winst na belasting.
Voorstel dividend 2023
We zullen aan de AvA van 11 april 2024 het voorstel
voorleggen om per gewoon aandeel van €0,01 nominaal
een dividend uit te keren van €0,15 per gewoon aandeel,
op basis van 89.384.795 miljoen gewone aandelen in
omloop. Dat komt overeen met 60% van de onderliggende
nettowinst (2022: €0,20 per gewoon aandeel).
Melding kapitaalbelang
Op 31 december 2023 staan de volgende aandeelhouders
met een substantiële deelneming (>3%) geregistreerd bij
de AFM, conform de meldingsplicht in het kader van de
Wet op het financieel toezicht (Wft).
De gewone aandelen van ForFarmers N.V. zijn sinds 24 mei 2016 genoteerd aan Euronext
Amsterdam onder het symbool FFARM. Vanaf september 2016 is ForFarmers opgenomen in
de AScX-index van Euronext Amsterdam.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
56
Kapitaalbelang
(1)
Registratiedatum
Coöperatie FromFarmers U.A. (direct en indirect)
(2)
59,50% 18 oktober 2017
Stichting Beheer- en Administratiekantoor ForFarmers
(2)
11,53% 31 maart 2017
Kempen Capital Management N.V.
(3)
3,08% 24 februari 2022
D. Lindenbergh
(4)
5,33% 11 april 2022
1
Meldingen van voor 11 september 2020 zijn gedaan op basis van 106.261.040, dus het aantal geplaatste gewone aandelen ten tijde van de melding bij AFM. Op 11 september 2020 werden
ingekochte eigen aandelen ingetrokken. Daardoor zijn per die datum 95.218.821 gewone aandelen ForFarmers geplaatst en zijn de meldingen vanaf die datum gedaan op basis van dit
aantal. Op 27 juni 2023 werden opnieuw ingekochte eigen aandelen ingetrokken. Daardoor zijn per die datum 89.283.817 gewone aandelen ForFarmers geplaatst en zijn de meldingen op
of na die datum gedaan op basis van dit aantal. Indien het kapitaalbelang van een deelnemer niet boven of onder een drempelwaarde komt hoeft geen nieuwe melding te worden gedaan
bij de AFM. De intrekkingen op 11 september 2020 en 27 juni 2023 hebben niet tot gevolg gehad dat er voor de Coöperatie FromFarmers U.A. en de Stichting Beheer- en Administratie-
kantoor ForFarmers drempelwaarden werden over- of onderschreden, waardoor het gemeld kapitaalbelang bij de AFM kan afwijken van het daadwerkelijk belang zolang het binnen de
bestaande drempelwaarden blijft
2
Per 31 december 2023 is het belang van Coöperatie FromFarmers U.A. 48,07%, van Stichting Beheer- en Administratiekantoor ForFarmers 9,04% op basis van 89.283.817 geplaatste
gewone aandelen
3
Per 31 december 2023 is het belang van ForFarmers N.V. 0,57%, op basis van 89.283.817 geplaatste gewone aandelen
4
Per 31 december 2023 is het belang van D. Lindenbergh 5,33% op basis van 89.283.817 geplaatste gewone aandelen
Inkoopprogramma eigen aandelen
Op 13 april 2023 maakte ForFarmers bekend een regulier
inkoopprogramma eigen aandelen te starten voor
maximaal 625.000 aandelen, voor een maximaal bedrag
van €3,125 miljoen. Ten behoeve van het nakomen door
ForFarmers van haar verplichtingen onder de (certificaten
van) aandelen-gerelateerde beloningsplannen en
verplichtingen uit medewerkersparticipatieplannen 2022a.
Voor dit inkoopprogramma maakt ForFarmers gebruik van
de machtigingen om maximaal 10% van de geplaatste
eigen aandelen in te kopen. Die machtiging is gegeven
door de AvA op 13 april 2023. Het inkoopprogramma
startte op 18 april 2023 en werd uitgevoerd door een
onafhankelijke financiële intermediair. De voortgang van
de inkoopprogramma’s werd met een wekelijks
persbericht bekendgemaakt.
Daarnaast heeft ForFarmers, in overeen stemming met de
intentie die we bij de start van het inkoopprogramma van
2021 hebben aangekondigd, op 27 juni 2023 5.935.004
aandelen ingetrokken voor een totaal bedrag van €23,2
miljoen.
Specificatie aandelen
ForFarmers had per 31 december 2023 507.363 eigen
aandelen in bezit, die niet dividend- en niet stemgerechtigd
zijn. Het aantal gewone aandelen in omloop per
31 december 2023 bedroeg dus 88.776.454.
Op basis van het aantal geplaatste aandelen heeft
Coöperatie FromFarmers op 31 december 2023 een direct
kapitaalbelang van 20,7% en een indirect belang van
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
57
Slotkoers per dag
€13
€9,75
€6,50
€3,25
€0
1-1-2017 31-12-201931-12-2017 31-12-2018 31-12-2020 31-12-2021 31-12-202331-12-2022
ForFarmers (linkeras)
AScX (rechteras)
1.626
1.355
1.084
813
542
271
0
27,35%, waarvoor de coöperatie participatierekeningen
heeft uitgegeven aan individuele leden.
De coöperatie houdt het prioriteitsaandeel zolang er aan
bepaalde voorwaarden wordt voldaan zoals is vastgelegd
in de statuten. Het prioriteitsaandeel geeft de coöperatie
bepaalde rechten, die onder meer worden bepaald door
het aantal aandelen waarvoor de coöperatie op peildatum
1 januari van elk jaar het stemrecht kan uitoefenen en
steminstructie kan geven aan Stichting Beheer- en
Administratiekantoor ForFarmers. Leden van de
coöperatie kunnen op elk moment het stemrecht van hun
individuele certificaten van aandelen opvragen.
Op de peildatum 1 januari 2024 kon de coöperatie het
stemrecht uitoefenen op 42.921.656 aandelen die ze zelf
direct en indirect hield, en steminstructie geven voor de
8.069.571 aandelen die werden gehouden door Stichting
Beheer. De coöperatie had daarmee per die datum een
gezamenlijk stembelang van 57,1% op basis van het aantal
geplaatste gewone aandelen.
Aandelen / Certificaten
Aandelen /
certificaten Kapitaalbelang
Aandelen /
certificaten Kapitaalbelang
31 december 2023 31 december 2022
Totaal aantal geplaatste gewone aandelen 89.283.817 100,00% 95.218.821 100,00%
Eigen bezit ForFarmers 507.363 0,57% 5.834.026 6,13%
Aantal gewone aandelen in omloop 88.776.454 99,43% 89.384.795 93,87%
Aandelen Coöperatie FromFarmers U.A. (Direct) 18.498.469 20,72% 18.498.469 19,43%
Participatierekening bij leden (Indirect) 24.423.187 27,35% 24.772.125 26,02%
Coöperatie FromFarmers U.A. 42.921.656 48,07% 43.270.594 45,45%
Certificaten bij leden 5.850.113 6,55% 6.121.057 6,43%
Certificaten in lock up 515.613 0,58% 699.093 0,73%
Overige certificaathouders
(1)
1.703.845 1,91% 1.667.982 1,75%
Aandelen Stichting Beheer- en
Administratiekantoor ForFarmers 8.069.571 9,04% 8.488.132 8,91%
Aandeelhouders (derden) 37.785.227 42,32% 37.626.069 39,51%
Totaal gewone aandelen in omloop 88.776.454 99,43% 89.384.795 93,87%
1
Dit zijn medewerkers en voormalige medewerkers van ForFarmers van wie de certificaten niet in de lock-up zitten en derden die hun certificaten nog niet hebben omgezet naar
aandelen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
58
Handelsvolume
Gedurende 2023 bedroeg het handelsvolume in aandelen
ForFarmers gemiddeld ongeveer 103.000 per dag. In 2022
was dat circa 219.000 per dag.
Liquiditeitsverschaffer
ABN AMRO ondersteunt als liquiditeitsverschaffer
(liquidity provider) de handel in gewone aandelen
ForFarmers op Euronext Amsterdam door permanente
koop- en verkooporders af te geven. ABN AMRO opereert
als liquidity provider onafhankelijk van de onderneming en
moet zich houden aan de richtlijnen van de AFM.
Algemene vergadering van
aandeelhouders
De algemene vergadering van aandeelhouders (AvA) wordt
gehouden op 11 april 2024 in Laren (Gelderland).
We hebben nadere informatie over de AvA bekendgemaakt
via een persbericht en op onze website.
Financiële kalender
22 februari 2024 Publicatie jaarcijfers en jaarverslag 2023
11 april 2024 Algemene Vergadering van Aandeelhouders
15 april 2024 Ex-dividend datum
16 april 2024 Registratiedatum dividendgerechtigden
24 april 2024 Betaalbaarstelling dividend
2 mei 2024 Operationele voortgangsrapportage
eerste kwartaal (Q1 Trading update) 2024
8 augustus 2024 Publicatie halfjaarcijfers 2024
31 oktober 2024 Operationele voortgangsrapportage
derde kwartaal (Q3 Trading update) 2024
De vennootschap is gevestigd te Lochem (Nederland) en
ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van
Koophandel onder nummer 08159661.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
59
Profiel ForFarmers
voor Beleggers
Kernpunten voor investeerders
• We hebben een duidelijke en sprekende missie: For the
Future of Farming;
• We beschikken over unieke toegang tot het boerenerf
als voerleverancier;
• We hebben een ambitieuze duurzaamheidsagenda.
Wij zetten in op het verkleinen van de CO
2
-voetafdruk
van onze activiteiten en die van onze klanten.
We brengen steeds meer reststromen terug in de keten
en stimuleren hierdoor circulariteit. En we zetten ons in
voor bescherming van biodiversiteit;
• We focussen op duurzame concepten waarmee we
maatschappelijke thema’s adresseren;
• We ondersteunen veehouders met goed voer en
goed advies tegen een competitieve prijs, zodat ze
het (technisch) rendement op het boerenerf kunnen
optimaliseren met gezonde dieren en de impact op
klimaat en natuur kunnen verlagen;
• Dankzij onze lokale organisaties zijn we wendbaar
en kunnen we snel reageren, terwijl we de vruchten
plukken van centrale expertise, kernwaarden en
governance;
• We zijn onderscheidend met ons aanbod afgestemd op
specifieke markten en segmenten;
Ons doel is om beleggers transparante, accurate en tijdige
informatie te verschaffen over de ontwikkelingen bij
ForFarmers. We stellen informatie beschikbaar via
persberichten, jaarverslagen, kwalitatieve kwartaal-
berichten, presentaties en audio-opnames. Alle informatie
is beschikbaar via onze website.
We organiseren audiowebcasts om de halfjaar- en
jaarresultaten te presenteren, we bezoeken aandeel-
houders en nemen deel aan conferenties die banken voor
investeerders organiseren. Alle informatie die we met
beleggers delen, is gebaseerd op publieke informatie.
Dat is vastgelegd in het beleid inzake bilaterale contacten
met aandeelhouders. Gezien de belangrijke deelneming
van de Coöperatie FromFarmers U.A. in ForFarmers
bestaat er een relatie-overeenkomst met die partij.
In 2023 hebben drie aandeelhoudersvergaderingen
plaatsgevonden. De algemene aandeelhoudersvergadering
vond plaats op 13 april 2023 en daarnaast vonden zowel in
januari (voor de benoeming van Theo Spierings tot CEO) en
juni (voor de benoeming van Rob Kiers tot COO) buiten-
gewone aandeelhoudersvergaderingen plaats. Daarnaast
hebben we gedurende 2023 actief een-op-een gesprekken
gevoerd met verschillende beleggers. Bij de bilaterale
contacten met beleggers is steeds het genoemde beleid in
acht genomen.
Disclosure
De informatieverstrekking aan beleggers verloopt in
overeenstemming met de vereisten van de Wft en de
Europese verordening marktmisbruik. We informeren
beleggers tijdig, gelijktijdig en volledig over relevante
ForFarmers is een aantrekkelijke onderneming voor investeerders.
We hebben goede lokale marktposities die cruciaal zijn in de transitie
naar een duurzame veehouderij.
• We zijn sterk gepositioneerd om samen te werken in de
waardeketen voor meer efficiency en transparantie;
• We beschikken over een gezonde balans om via M&A
onze posities te kunnen versterken en verbreden in
zowel de thuismarkten als in nieuwe regio’s, die qua
cultuur (land en bedrijf) passen.
Financieel profiel
• We hebben een gezonde balans en een terugkerende
vrije kasstroom;
• We streven naar een geconsolideerd rendement op
het gemiddeld geïnvesteerd vermogen (op het niveau
van het onderliggend bedrijfsresultaat (EBIT)) van
ten minste 10% in 2025, onverwachte gebeurtenissen
buiten beschouwing gelaten;
• We keren dividend uit (40 tot 60% van de onderliggende
nettowinst);
• We mitigeren ten dele de impact van de sterk
fluctuerende grondstof- en energieprijzen.
Contact met beleggers
We hechten waarde aan goed en open contact met
aandeelhouders, certificaathouders, beleggers, analisten
en andere financiële stakeholders (hierna: beleggers).
FFARM
LISTED
EURONEXT
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
60
ontwikkelingen. Dat doen we door een persbericht te
versturen dat ook wordt gepubliceerd op de website en
ingediend bij de AFM. Het bestuur beoordeelt in overleg
met de disclosurecommissie of en wanneer de disclosure-
verplichting van toepassing is.
Analisten
ForFarmers werd in 2023 door financiële analisten van vijf
verschillende organisaties gevolgd, namelijk ABN AMRO –
ODDO BHF , Bank Degroof Petercam, the Idea-driven
Equities Analyses Company, KBC en Kepler Cheuvreux.
KBC heeft eind 2023 besloten ForFarmers niet langer
actief te volgen.
Ratings en nominaties
In 2023 behield ForFarmers de AA-rating (op een schaal
van CCC-AAA) in de MSCI ESG Ratings-waardering.
We hebben in 2023 wederom deelgenomen aan het CDP
Climate Change Disclosure programma en onze score
bleef D. Voor het CDP Forest Disclosure programma
behaalden we twee keer een C en voor het Water Security
programma een D-. Daarnaast hebben we deelgenomen
aan ESG-onderzoeken uitgevoerd door S&P Global,
Gaia Research, Corporate Knights, Vigeo-Eiris en
Sustainalytics.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Wie we zijn en wat we doen
61
Rob
Kiers
Roeland
Tjebbes *
CFO
Pieter Wolleswinkel
CEO
COO Director Centre
of Excellence
Falko
Weinberg
Managing
Director
Verenigd
Koninkrijk
Steven
Read
Managing
Director
Polen
Pawel
Swierkula
Managing
Director
Duitsland
Ernst
Friedlaender
Director HR
Isolde
Eleveld-Terwel
Director
Legal &
Corporate
Affairs
Ilse Niehof-
Duivelshof
Executive Team ForFarmers
*
Per 31 december 2023 heeft Roeland Tjebbes ForFarmers verlaten
*
Hans Kerkhoven is op 27 november 2023 gestart en blijft aan tot dat de nieuwe CFO is benoemd
statutair niet statutair
Hoe we langetermijnwaardecreatie
waarborgen
Organisatie
Een slagvaardige organisatie is van belang om de strategie
goed te implementeren. De organisatiestructuur moet de
juiste balans bieden tussen ondernemerschap in de lokale
markten en het benutten van de aanwezige kennis en
ervaring binnen de ForFarmers-organisatie.
De organisatiestructuur van ForFarmers is daarom
ingericht volgens het principe ‘primair lokaal, dicht bij de
klant, ondersteund door centraal’, zodat er snel en
adequaat kan worden ingespeeld op lokale commerciële
kansen en bedreigingen. Iedere opco wordt aangestuurd
door een directeur (managing director), die integraal
verantwoordelijk is voor de lokale prestaties.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
63
Samenstelling Raad van Bestuur
De raad van bestuur van ForFarmers
bestaat uit drie leden: de CEO, CFO en
COO. Op 17 januari 2023 trad Theo
Spierings aan als lid van de raad van
bestuur en CEO. Op 3 april 2023 kondigde
hij aan wegens gezondheids redenen zijn
functie als lid van de raad van bestuur en
CEO neer te leggen. Tegelijkertijd werd
Pieter Wolleswinkel door de raad van
commissarissen benoemd tot CEO.
De vacante positie van COO die daardoor
ontstond werd op 5 juni 2023 vervuld met
de benoeming van Rob Kiers.
Sindsdien bestaat de raad van bestuur uit
Pieter Wolleswinkel (CEO), Roeland
Tjebbes (CFO) en Rob Kiers (COO).
Op 31 augustus 2023 kondigde Roeland
Tjebbes aan dat hij per 31 december 2023
vertrekt bij ForFarmers. Voor zijn positie
wordt de komende tijd naar invulling
gezocht. De Raad van Commissarissen
heeft een interim CFO aangetrokken.
Hans Kerkhoven is op 27 november 2023
gestart en zal uiterlijk aanblijven tot het
moment dat een nieuwe CFO door de
aandeelhouders vergadering is benoemd.
Pieter Wolleswinkel (1977, Nederlandse
nationaliteit) startte in 2014 bij ForFarmers als
directeur van de business unit Noord bij
ForFarmers Duitsland. In 2018 werd hij
directeur van de business unit Varkens bij
ForFarmers Nederland. Hij werd op 1 januari
2019 benoemd tot Directeur ForFarmers
Nederland. Later werd ook ForFarmers België
onderdeel van zijn portefeuille. Op 14 april 2022
werd hij benoemd tot lid van de raad van bestuur
en COO van ForFarmers. Op 3 april 2023 werd
hij benoemd tot CEO van ForFarmers.
Zijn huidige termijn eindigt tijdens de jaarlijkse
Algemene Vergadering van Aandeelhouders in
2026. Op dat moment is hij herbenoembaar voor
opnieuw een periode van vier jaar.
Pieter Wolleswinkel groeide op een gemengd
boerenbedrijf op. Hij is afgestudeerd in
diergeneeskunde en heeft een MBA gehaald op
de TIAS School for Business and Society. Na zijn
studie heeft hij een aantal jaren gewerkt als
dierenarts en daarna in internationale leiding-
gevende posities bij Provimi (thans Cargill).
Rob Kiers (1980, Nederlandse nationaliteit)
startte in 2021 bij ForFarmers als Director
Strategy en Mergers & Acquisitions (M&A) en
werd in september 2021 lid van het executive
team. Op 5 juni 2023 is hij benoemd tot lid van de
raad van bestuur en COO van ForFarmers.
Zijn huidige termijn eindigt tijdens de jaarlijkse
Algemene Vergadering van Aandeelhouders in
2027. Op dat moment is hij herbenoembaar voor
opnieuw een periode van vier jaar.
Rob Kiers is afgestudeerd in International
Business aan de Katholieke Universiteit
Nijmegen. Na zijn studie startte hij zijn carrière
als business en project control consultant.
Vervolgens heeft hij brede internationale
ervaring opgedaan in verschillende
commerciële en leidinggevende posities die hij
bekleedde bij Nutreco International, onder meer
in Oost-Europa, Midden-Oosten, Latijns Amerika
en meest recent in Afrika en Azië.
Roeland Tjebbes (1969, Nederlandse
nationaliteit) trad op 1 maart 2020 aan bij
ForFarmers. Met ingang van 24 april 2020 werd
hij voor vier jaar benoemd tot lid van de raad van
bestuur van ForFarmers. Als CFO stuurt hij de
afdelingen Control/Financiën, Informatie
Technologie (IT), Risico management en Investor
Relations aan. Roeland Tjebbes heeft
ForFarmers per 31 december 2023 verlaten om
zijn carrière elders voort te zetten.
Roeland Tjebbes is afgestudeerd in bedrijfs-
economie aan de Universiteit van Maastricht en
is opgeleid als registeraccountant aan de
Universiteit van Tilburg. Hij heeft een aantal
jaren als accountant gewerkt. Daarna heeft hij
financiële management posities bekleed bij
verschillende ondernemingen in de voedings- en
diervoersector, onder meer bij Perfetti Van
Melle, Nutreco, Vion en de Hoogwegt Group.
Hij is ook lid van de raad van commissarissen
van Royal Koopmans.
Roeland Tjebbes*
CFO (Financieel directeur)
* Per 31 december 2023 heeft Roeland Tjebbes ForFarmers
verlaten
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
64
Pieter
Wolleswinkel
CEO
(Algemeen
directeur)
Rob
Kiers
COO
(Operationeel
directeur)
Pieter
Wolleswinkel
Rob
Kiers
Roeland
Tjebbes*
Geboortejaar 1977 1980 1969
Geslacht Man Man Man
Nationaliteit NL NL NL
Jaar laatste benoeming 2022 2023 2020
Herbenoembaarin 2026 2027 n.v.t
Kennis en ervaring:
(inter)nationalebusinesservaring Ja Ja Ja
Internationale bestuurlijke ervaring Ja Ja Ja
Specifieke agrisectorkennis Ja Ja Ja
Financiële kennis Ja Ja Ja
M&A ervaring Ja Ja Ja
Duurzaamheid Ja Ja Ja
Corporate governance-ervaring Ja Ja Ja
* Per 31 december 2023 heeft Roeland Tjebbes ForFarmers verlaten
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
65
Samenstelling Raad van
Commissarissen en Commissies
Jan van Nieuwenhuizen,
Voorzitter
(1961,
Nederlandse nationaliteit)
Erwin Wunnekink,
Vice-voorzitter
(1970,
Nederlandse nationaliteit)
Marijke Folkers-in ’t Hout
(1983,
Nederlandse nationaliteit)
De raad is nu als volgt samengesteld:
Sinds 2021 is Jan van Nieuwenhuizen lid van de raad van
commissarissen. Hij is in 2025 herbenoembaar. Hij heeft
ruime internationale managementervaring, onder meer
als lid van de groepsdirectie van de Rabobank en als
leidinggevende bij JP Morgan, Morgan Stanley en NIBC.
Hij is in 2022 benoemd tot voorzitter van de raad van
commissarissen van Wealth Management Partners,
een vermogensbeheerder in Amstelveen. In 2023 is hij
benoemd tot voorzitter van de raad van commissarissen
van Basic-Fit in Hoofddorp en tot commissaris bij CED in
Alphen aan de Rijn. Daarnaast is hij in 2023 toegetreden
tot de raad van toezicht van de Hartstichting. Hij is ook lid
van de auditcommissie bij het Leids Universiteitsfonds.
In het verleden heeft hij ook verschillende commissariaten
vervuld, onder andere bij FGH Bank en Bouwfonds
Property Development. Hij houdt per 31 december 2022
geen (certificaten van) aandelen in ForFarmers N.V.
Sinds 2015 is Erwin Wunnekink, op aanbeveling van
Coöperatie FromFarmers, toegetreden tot de raad van
commissarissen. Bij de Algemene vergadering van
aandeelhouders van 13 april 2023 is hij herbenoemd tot en
met 2027. Hij is melkveehouder en sinds maart 2022
voorzitter van de vakgroep melkveehouderij bij LTO
Nederland. Tot en met 22 september 2021 was hij lid van
de raad van commissarissen van Koninklijke
FrieslandCampina en bestuurslid van Zuivelcoöperatie
FrieslandCampina. Hij houdt geen (certificaten van)
aandelen in ForFarmers N.V. en heeft als lid van
Coöperatie FromFarmers geen saldo op een
participatierekening die is uitgegeven door de Coöperatie.
Marijke Folkers–in ‘t Hout is op aanbeveling van
Coöperatie FromFarmers in 2022 toegetreden tot de raad.
Zij is herbenoembaar in 2026. Ze is eigenaar van
akkerbouw-, pluimvee- en varkensbedrijf Mevar Meeden
en werkte eerder als hoofd inkoop bij Nedmag Industries
Mining and Manufacturing. Ze is voorzitter van de raad van
commissarissen bij Coöperatie Koninklijke Avebe U.A .
Ze heeft geen certificaten of aandelen in ForFarmers N.V.
Ze heeft via Mevar Meeden een participatierekening die is
uitgegeven door Coöperatie FromFarmers. Het belang
komt overeen met 24.243 aandelen en kan worden
omgezet in (certificaten van) aandelen ForFarmers N.V.
In 2023 bestond de raad van commissarissen uit zes leden. Tijdens de AvA van 13 april 2023 is Erwin Wunnekink herbenoemd.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
66
Roger Gerritzen
(1972,
Nederlandse nationaliteit)
Vincent Hulshof
(1962,
Nederlandse nationaliteit)
Annemieke den Otter
(1979,
Nederlandse nationaliteit)
Sinds 2018 is Roger Gerritzen lid van de raad van
commissarissen. Bij de Algemene vergadering van
aandeelhouders van 14 april 2022 is hij herbenoemd tot en
met 2026. Hij is sinds 2017 bestuurslid van Coöperatie
FromFarmers. Hij is actief in het agrarische bedrijf van
zijn familie en is partner bij Yeald, een bedrijf in de
tuinbouwsector. Hij heeft financieel-organisatorische
managementfuncties vervuld bij onder meer Syngenta en
Unilever en was voorzitter van het bestuur van
Agro-Polen, een akkerbouw- en melkveebedrijf in Polen.
Hij houdt geen (certificaten van) aandelen in ForFarmers
N.V. en heeft als lid van Coöperatie FromFarmers geen
saldo op een participatierekening zoals uitgegeven door de
Coöperatie.
Vincent Hulshof is sinds 2014 lid van de raad van
commissarissen en is in 2022 herbenoemd tot 2026.
Hij is varkenshouder en bestuurslid van Coöperatie
FromFarmers. Hij was eerder onder meer voorzitter van
de raad van commissarissen van KI Nederland, bestuurs-
lid van Coöperatie Topigs en bestuurslid van de regionale
vakgroep varkenshouderij GLTO. Hij houdt geen aandelen
of certificaten in ForFarmers. Als lid van Coöperatie
FromFarmers heeft hij een saldo overeenkomend met
8.640 aandelen op een participatierekening die is
uitgegeven door de Coöperatie en die kan worden omgezet
in (certificaten van) of aandelen ForFarmers N.V.
Annemieke den Otter is sinds 2020 lid van de raad van
commissarissen. Ze is herbenoembaar in 2024. Sinds juni
2022 is ze CFO bij Renewi. Daarvoor was ze CFO bij ERIKS
NV. Gedurende haar loopbaan heeft ze verschillende
financiële functies vervuld bij onder meer Royal
VolkerWessels Stevin, Macquarie Capital Advisors in het
Verenigd Koninkrijk en ING. Ze houdt geen (certificaten
van) aandelen in ForFarmers N.V.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
67
Samenstelling:
Jan van
Nieuwenhuizen
Erwin
Wunnekink
Marijke
Folkers-
in ‘t Hout
Roger
Gerritzen
Vincent
Hulshof
Annemieke
den Otter
Geboortejaar 1961 1970 1983 1972 1962 1979
Geslacht Man Man Vrouw Man Man Vrouw
Nationaliteit NL NL NL NL NL NL
Jaar laatste benoeming 2021 2023 2022 2022 2022 2020
Herbenoembaarin 2025
-
2026 2026
-
2024
Onafhankelijk Ja Ja Ja Nee Nee Ja
Kern Commissies (zie hieronder) RC en S&BC AC en RC S&BC AC en RC S&BC AC
Kennis en ervaring:
(inter)nationalebusinesservaring Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Internationale bestuurlijke
ervaring Ja
- -
Ja
-
Ja
Specifieke agrisectorkennis Ja Ja Ja Ja Ja
-
Financiële kennis Ja Ja
-
Ja
-
Ja
M&A ervaring Ja
- -
Ja
-
Ja
Duurzaamheid Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Corporate Governance-ervaring Ja Ja Ja Ja Ja Ja
De gebruikte afkortingen betekenen: AC = Auditcommissie, RC = Remuneratiecommissie, S&BC= Selectie- en benoemingscommissie
Twee commissarissen zijn ook bestuurder van Coöperatie
FromFarmers, namelijk Vincent Hulshof en Roger
Gerritzen. De raad beschouwt hen als niet onafhankelijk in
de zin van de code. We hanteren als uitgangspunt dat de
overige commissarissen onafhankelijk zijn in de zin van de
code. Bij de beoordeling hiervan weegt de raad onder
meer mee dat er geen sprake is van een belangrijke
zakelijke relatie zolang er geen contractuele verplichting
bestaat om producten of diensten bij ForFarmers af te
nemen. De beoordeling heeft plaatsgevonden door de
afzonderlijke leden en de raad zelf.
Geen van de leden van de raad heeft meer dan vijf
commissariaten van rechtspersonen als bedoeld in het
reglement van de raad van commissarissen. De raad is
niet bekend met enige vorm van belangenverstrengeling
tussen ForFarmers en leden van de raad en ook niet
tussen ForFarmers en natuurlijke of rechtspersonen die
ten minste 10 procent van de aandelen of certificaten
daarvan houden in ForFarmers N.V.
De volgende leden van de raad hebben gedurende het
verslagjaar – via het (familie)bedrijf waarbij zij zijn
betrokken – voer afgenomen van (een dochtermaatschappij
van) ForFarmers onder dezelfde gebruikelijke condities
zoals die ook voor andere klanten van (een dochter-
maatschappij van) ForFarmers gelden: mevrouw
Folkers-In ’t Hout en de heren Gerritzen, Wunnekink en
Hulshof. Deze transacties leiden op grond van het
reglement van de raad van commissarissen niet
automatisch tot een tegenstrijdig belang.
In de Corporate governance-verklaring lichten we het D&I
beleid en de uitvoering daarvan toe. Met betrekking tot de
herbenoemingstermijnen voor commissarissen wijkt
ForFarmers enigszins af van de Nederlandse Corporate
governance code (de code). Dat lichten we nader toe in het
hoofdstuk Corporate governance.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
68
Commissies van de
Raad van Commissarissen
Auditcommissie
Sinds de AvA van 14 april 2022 wordt de auditcommissie
gevormd door Erwin Wunnekink (voorzitter), Roger
Gerritzen (lid) en Annemieke den Otter (lid). De audit-
commissie ondersteunt de raad in de toezichthoudende
taken en verantwoordelijkheden op het gebied van externe
financiële en niet-financiële rapportage, accountants-
controle en toepassing richtlijnen voor de jaarverslag-
geving. Ook ondersteunt ze de raad in de benoeming en
het functioneren van de externe accountant en houdt ze
toezicht op de kwaliteit en effectiviteit van interne
financiële en managementrappor tages en van systemen
voor interne risicobeheersing en controle. Tot slot ziet
deze commissie toe op naleving van interne procedures en
wet- en regelgeving en op de werking van gedragscodes.
Selectie- en benoemingscommissie
Sinds de AvA van 14 april 2022 bestaat de selectie- en
benoemingscommissie uit Marijke Folkers-in ’t Hout
(voorzitter), Vincent Hulshof (lid) en Jan van
Nieuwenhuizen (lid). Zoals vastgelegd in het Reglement
van de Selectie- en benoemingscommissie, doet deze
commissie onder meer voorstellen aan de raad ten
aanzien van de selectiecriteria en benoemingsprocedures,
het plan voor opvolging, (her)benoemingen en het
beoordelen van het functioneren van bestuurders en
commissarissen.
Remuneratiecommissie
Sinds de AvA van 14 april 2022 wordt de remuneratie-
commissie gevormd door Roger Gerritzen (voorzitter),
Erwin Wunnekink (lid) en Jan van Nieuwenhuizen (lid).
Deze commissie doet onder meer voorstellen aan de raad
over het remuneratiebeleid en de beloning van individuele
bestuursleden.
De raad van commissarissen kent drie kerncommissies: een auditcommissie, een selectie- en
benoemingscommissie en een remuneratiecommissie. De raad is verantwoordelijk voor besluiten
die zijn voorbereid door de commissies. De raad heeft op grond van het reglement voor de raad
van commissarissen voor iedere kerncommissie een reglement opgesteld. In 2023 heeft de raad
van elke commissie de verslagen van de beraadslagingen en bevindingen ontvangen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
69
Corporate Governance
Onze corporate governance-verklaring is achter in dit
jaarverslag opgenomen. Tevens is de verklaring te lezen
als apart document op onze website. In de verklaring
leggen we uit hoe we de Nederlandse corporate
governance-code (verder: de code) toepassen. Ook geven
we informatie over de besluiten rondom artikel 10
overnamerichtlijn en artikel 3 bekendmaking
niet-financiële informatie. Verder gaan we in op de
uitvoering van het diversiteitsbeleid.
De verklaring bevat informatie over de interne
risicobeheersings- en controlesystemen rondom ons
financiële rapportageproces. Ze bevat ook informatie over
de samenstelling en het functioneren van de raad van
bestuur, het executive team en de raad van
commissarissen en over het functioneren van de
Algemene Vergadering van Aandeelhouders.
Bij de samenstelling en het functioneren van zowel het
bestuur als de raad hebben we rekening gehouden met de
competenties die nodig zijn voor duurzame langetermijn-
waardecreatie voor al onze belanghebbenden. Dit lichten
we nader toe in de paragrafen Samenstelling raad van
bestuur en Samenstelling raad van commissarissen en
commissies.
Afwijkingen van de Code
Doorgaans volgen we de bepalingen uit de code
nauwgezet, maar soms wijken we ervan af. Hieronder
beschrijven we die afwijkingen.
2.1.5 Beleid inzake Diversiteit en Inclusie (D&I beleid)
De raad heeft een Diversiteit & Inclusiebeleid vastgesteld en
gepubliceerd voor de raad en het bestuur. Het bestuur heeft
streefcijfers vastgesteld voor het executive team (subtop).
Het Diversiteit & Inclusiebeleid voor het executive team
(subtop) en overige werknemersbestand in verband daarmee is
nog in ontwikkeling en zal naar verwachting in 2024 na vooraf-
gaande goedkeuring door de raad door het bestuur worden
vastgesteld.
2.1.7
en
2.1.8
Onafhankelijkheidvan commissarissen
De raad beschouwt leden van de raad die ook bestuurder zijn
van Coöperatie FromFarmers (hierna: de Coöperatie), te weten
Vincent Hulshof en Roger Gerritzen, niet als onafhankelijk.
Dit lichten we nader toe in het verslag van de raad van commis-
sarissen. Deze commissarissen zijn ter benoeming voorge-
dragen op aanbeveling van de Coöperatie als houdster van het
prioriteitsaandeel in het kapitaal van ForFarmers.
2.2.2 Benoemings- en herbenoemingstermijnen commissarissen
Om de continuïteit te waarborgen wijkt ForFarmers af van deze
bepaling voor wat betreft de personen die op 1 januari 2017
deel uitmaakten van de raad. Voor die personen past de
vennootschap het uitgangspunt toe dat zij kunnen worden
herbenoemd voor een derde periode van vier jaar.
Voor personen die na genoemde datum zijn of worden herbe-
noemd zal deze bepaling van de code worden toegepast.
2.3.4 Samenstelling commissies (raad van commissarissen)
ForFarmers behoudt zich het recht voor om vanwege
praktische redenen van deze bepaling af te wijken. In het
reglement van de betreffende commissies is opgenomen dat
ten minste de helft van de leden van de commissies onafhan-
kelijk is in de zin van best practice-bepaling 2.1.8.
4.4.5 Uitoefening stemrecht
Voor zover met betrekking tot de door de Stichting Beheer- en
Administratiekantoor ForFarmers (hierna: Stichting Beheer)
gehouden aandelen geen stemrecht is opgevraagd en de
Coöperatie geen steminstructie heeft gegeven volgens het
bepaalde in artikel 8 van de administratievoorwaarden, bepaalt
Stichting Beheer naar eigen goeddunken hoe ze het stemrecht
uitoefent dat aan die aandelen verbonden is. Zij laat zich daarbij
primair leiden door de belangen van de certificaathouders en
houdt rekening met het belang van ForFarmers en de met haar
verbonden onderneming. Sinds de notering van de gewone
aandelen van ForFarmers aan Euronext Amsterdam heeft de
Coöperatie de mogelijkheid om steminstructie te geven zoals
hiervoor is bedoeld. Dit is mede bepalend voor de rechten die
de Coöperatie kan uitoefenen als houdster van het prioriteits-
aandeel in ForFarmers.
4.4.8 Stemvolmachten
Uitsluitend certificaathouders die ook medewerker bij
ForFarmers of lid van de Coöperatie zijn, kunnen stemrecht
opvragen zoals is bepaald in de administratievoorwaarden van
Stichting Beheer. Overige certificaathouders kunnen geen
stemrecht opvragen maar hebben de mogelijkheid hun certifi-
caten te converteren in aandelen. Alleen de Coöperatie kan een
bindende steminstructie geven voor de aandelen die Stichting
Beheer houdt (en waarvan het stemrecht niet is opgevraagd).
Certificaathouders kunnen geen bindende steminstructie
geven. Verder gelden de beperkingen die zijn opgenomen in de
administratievoorwaarden. Deze regeling is destijds
opgenomen in de administratievoorwaarden met het oog op de
notering van de gewone aandelen van ForFarmers aan
Euronext Amsterdam.
De governance structuur van ForFarmers is gebaseerd op het gemitigeerd structuurregime voor
grote (beursgenoteerde) ondernemingen. De raad van bestuur en raad van commissarissen zijn
verantwoordelijk voor de implementatie van de corporate governance-structuur van ForFarmers.
Deze structuur wordt bepaald door de wet, de Nederlandse corporate governance-code,
onze statuten en reglementen. De reglementen zijn opgesteld aan de hand van de laatste versie van
de Nederlandse corporate governance-code, zoals deze laatstelijk is gepubliceerd in december 2022.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
70
Corporate Governance in hoofdlijnen
Bestuur en Executive Team
De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het bestuur
en de continuïteit van ForFarmers en de met haar
verbonden onderneming. Het bestuur heeft een visie
ontwikkeld op duurzame langetermijnwaardecreatie en in
overleg met de raad een bijpassende strategie
geformuleerd. In het waardecreatiemodel wordt de
bijdrage beschreven die ForFarmers levert op
maatschappelijk, duurzaam en economisch vlak.
ForFarmers voert een doorlopende dialoog met
stakeholders over de uitvoering van de strategie en
thema’s die meer of juist minder aandacht behoeven.
De belangrijkste thema’s zijn als materiële onderwerpen
opgenomen in een dubbele materialiteitsmatrix, te vinden
op pagina 23. Ze zijn ook meegenomen bij het bepalen
van de strategie.
Het bestuur werkt met een executive team dat de
operationele activiteiten aanstuurt van ForFarmers.
Het executive team bestaat uit de leden van het bestuur,
de managing directors voor het Verenigd Koninkrijk,
Duitsland, Polen en de directeuren voor HR, Legal &
Corporate Affairs en Centre of Excellence & Procurement.
Dit is in lijn met de strategie, waarin de focus
nadrukkelijker op de lokale bedrijven ligt. Executive
teamleden die geen lid van het bestuur zijn, geven
regelmatig een toelichting op specifieke onderwerpen
waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Dat doen ze meestal
tijdens meetings van het executive team en soms ook
tijdens vergaderingen van de raad van commissarissen.
Het bestuur zorgt er bij de uitvoering van haar taken voor
dat zij over voldoende informatie beschikt voor een goede
besluitvorming en in dat licht het nodige doet om haar
kennis en vaardigheden op peil te houden, door bijvoor-
beeld training en opleiding op actuele thema’s zoals de
wereldwijde transitie op het gebied van duurzaamheid en
de digitalisering.
In 2023 kende het bestuur wisselende samenstellingen.
Op 17 januari 2023 trad Theo Spierings aan als lid van de
raad van bestuur en CEO. Op 3 april 2023 kondigde Theo
Spierings aan wegens gezondheidsredenen zijn functie als
lid van de raad van bestuur en CEO neer te leggen.
Tegelijkertijd werd Pieter Wolleswinkel door de raad van
commissarissen benoemd tot CEO. De vacante positie van
COO die daardoor ontstond werd op 5 juni 2023 vervuld
met de benoeming van Rob Kiers. Rob Kiers is benoemd
voor een periode van 4 jaar eindigend op de Algemene
Vergadering van Aandeelhouders in 2027.
Sindsdien bestaat de raad van bestuur uit Pieter
Wolleswinkel (CEO), Roeland Tjebbes (CFO) en Rob Kiers
(COO). Op 31 augustus 2023 kondigde Roeland Tjebbes aan
dat hij per 31 december 2023 vertrekt bij ForFarmers.
Voor zijn positie wordt de komende tijd naar invulling
gezocht. De Raad van Commissarissen heeft Hans
Kerkhoven als interim CFO aangetrokken.
Herbenoeming van leden van het bestuur is onbeperkt
mogelijk, telkens voor een periode van maximaal vier jaar.
In 2023 heeft het bestuur zijn eigen functioneren
geëvalueerd. Voor de leden van het bestuur geldt het
volgende benoemingsrooster.
Naam
Jaar laatste
benoeming
Hernoembaar
in
R.J. Tjebbes 2020
-
*
P.E. Wolleswinkel 2022 2026
R. Kiers 2023 2027
*
Roeland Tjebbes heeft 31 december 2023 ForFarmers verlaten
Raad van Commissarissen
De raad houdt toezicht op het beleid van het bestuur en de
algemene gang van zaken bij ForFarmers. De raad staat
het bestuur met advies terzijde, bestaat uit zes personen
en kent drie kerncommissies: de auditcommissie,
de remuneratiecommissie en de selectie- en benoemings-
commissie. Op onze website staat de profielschets van de
raad. In deze profielschets staat onder meer beschreven
wat de raad verwacht op het gebied van kennis,
achtergrond en ervaring. Daarnaast evalueert de raad
jaarlijks de behoefte aan training en opleiding om de
kennis op peil te houden, inclusief training op actuele
thema’s als digitalisering, duurzaamheid en ESG. Daar zijn
ook de reglementen te lezen van de raad en zijn
commissies.
Diversiteit
Conform de Code heeft de raad een Diversiteit &
Inclusiebeleid opgesteld voor de samenstelling van het
bestuur en de raad. Het bestuur heeft op haar beurt in het
kader van het te ontwikkelen Diversiteits & Inclusiebeleid
streefcijfers geformuleerd voor het Executive Team.
Mede op basis van deze streefcijfers zal naar verwachting
in 2024 een Diversiteit & Inclusiebeleid voor het ET
(subtop) en werknemersbestand worden vastgesteld.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
71
De raad vindt diversiteit van belang voor ForFarmers
omdat diversiteit bijdraagt aan een gevarieerd perspectief
in de gedachtevorming en daarmee innovatie ondersteunt.
Ook draagt het bij aan het geven en ontvangen van
gedragen feedback en aan zorgvuldige besluitvorming.
Ook dragen ze bij aan het geven en ontvangen van
gedragen feedback en aan zorgvuldige besluitvorming.
De door de raad vastgestelde streefcijfers zien (vooreerst)
op genderdiversiteit en leeftijd. Het streefcijfer met
betrekking tot genderdiversiteit is daarbij voor zowel raad
van bestuur en raad van commissarissen vastgesteld op
tenminste 30% man en tenminste 30% vrouw. Ten aanzien
van leeftijd is het streven om te komen tot een
gebalanceerde mix tussen jong en oud. Deze streefcijfers
zullen als onderdeel van het D&I beleid jaarlijks worden
geëvalueerd, ook rekening houdend met de wijzigingen in
wet- en regelgeving. Daarbij zal bijvoorbeeld ook rekening
gehouden worden met de Europese regels die vanaf
30 juni 2026 de eis van 40% vrouwen in de RvC stellen (wat
voor ForFarmers feitelijk op 50% van de commissarissen
zal neerkomen, gezien er 6 commissarissen zijn).
Algemene Vergadering van Aandeelhouders
Het bestuur en de raad zorgen voor een adequate
informatieverschaffing en voorlichting aan de AvA.
ForFarmers heeft een beleid geformuleerd over bilaterale
contacten met de aandeelhouders c.q. stakeholders.
In een relatieovereenkomst zijn aanvullende afspraken
vastgelegd over de relatie tussen ForFarmers en
Coöperatie FromFarmers (hierna: de Coöperatie).
Voor transacties met verbonden partijen, waaronder de
Coöperatie, wordt verwezen naar noot 33 in de toelichting
van de jaarrekening.
Het maatschappelijk kapitaal van ForFarmers bestaat uit
gewone aandelen, preferente aandelen en één
prioriteitsaandeel. Sinds 24 mei 2016 zijn de gewone
aandelen genoteerd aan Euronext Amsterdam. Er zijn ook
certificaten van gewone aandelen uitgegeven met
medewerking van ForFarmers. Er zijn geen preferente
aandelen uitgegeven. De Coöperatie is houder van het
prioriteitsaandeel. Het geplaatste aandelenkapitaal
bedraagt €892.838,18, bestaande uit 89.283.817 gewone
aandelen en 1 prioriteitsaandeel van elk €0,01 nominaal.
Stichting Beheer- en Administratiekantoor
ForFarmers
Na de notering van ForFarmers aan Euronext Amsterdam
heeft de Stichting Beheer- en Administratiekantoor
ForFarmers (hierna: Stichting Beheer) de aandelen
gehouden waarvoor certificaten waren uitgegeven, in lijn
met de bestaande infrastructuur en de notering
ForFarmers aan Euronext Amsterdam in 2016. Certificaat-
houders kunnen besluiten of en wanneer zij hun certifi-
caten willen omwisselen voor aandelen en of ze de
aandelen willen verkopen waarvoor certificaten zijn
uitgegeven.
Het bestuur van Stichting Beheer opereert onafhankelijk
van ForFarmers. De stichting houdt gewone aandelen in
ForFarmers en heeft verschillende doelen, zoals het ten
titel van beheer krijgen van gewone aandelen, het uitgeven
van certificaten en het verlenen van volmachten om een
stemrecht uit te oefenen. De Coöperatie kan uitsluitend
een bindende steminstructie geven voor de aandelen die
door Stichting Beheer worden gehouden en waarvan het
stemrecht niet is opgevraagd. De administratie-
voorwaarden, statuten en het verslag van de stichting
staan op onze website.
Prioriteitsaandeelhouder
Het prioriteitsaandeel wordt gehouden door de Coöperatie
zolang zij op 1 januari van ieder kalenderjaar voor ten
minste 20% stemrecht of steminstructie kan uitoefenen.
In de Corporate governance verklaring staan de overige
voorwaarden voor het houden van het prioriteitsaandeel.
Op de meest recente peildatum kon de Coöperatie voor
meer dan 50% stemrecht uitoefenen op de eigen aandelen
en steminstructie geven voor de door Stichting Beheer
gehouden aandelen. Daarmee had de Coöperatie onder
meer een aanbevelingsrecht voor vier van de zes leden van
de raad, kon ze een commissaris als voorzitter benoemen
en had ze een goedkeuringsrecht over verschillende
besluiten van het bestuur.
De Coöperatie houdt tevens als gevolg één prioriteits-
aandeel waaraan de rechten zijn verbonden zoals
aangegeven in de statuten van ForFarmers. De benoeming
van bestuurders geschiedt uitsluitend op bindende
voordracht van de raad en materiële besluiten van de AvA,
zoals uitgifte van aandelen, uitkeringen en fusies, kunnen
alleen worden genomen op voorstel van het bestuur met
goedkeuring van de raad.
Beschermingsmaatregelen
ForFarmers is met Stichting Continuïteit ForFarmers een
call-optieovereenkomst aangegaan met betrekking tot
preferente aandelen. Deze stichting heeft als doel de
belangen van ForFarmers en haar stakeholders te
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
72
beschermen tegen bedreigingen voor de identiteit,
strategie, onafhankelijkheid en continuïteit van
ForFarmers. De stichting is volledig autonoom met een
onafhankelijk bestuur. Daarnaast heeft ForFarmers, zoals
eerder genoemd, één prioriteitsaandeel dat thans in
handen is van de Coöperatie.
Cultuur, gedragscode en klokkenluidersregeling
ForFarmers verwacht van medewerkers dat zij integer
handelen en zich houden aan de plaatselijke regels en
procedures. De kernwaarden van ForFarmers
ondersteunen een cultuur die gericht is op
langetermijnwaardecreatie. Deze kernwaarden worden
onderschreven door de raad. ForFarmers heeft een
gedragscode en een klokkenluidersregeling. De waarden
die ten grondslag liggen aan de gedragscode zijn
universeel en sluiten bijvoorbeeld aan bij de Universele
Verklaring van de Rechten van de Mens en de beginselen
van de UN Global Compact. De kernwaarden van
ForFarmers en de gedragscode worden actief
gecommuniceerd in de organisatie. We stimuleren
medewerkers ook om opbouwende feedback te geven en
te ontvangen. Dat doen we onder andere met onderzoeken
naar medewerkersbetrokkenheid die we regelmatig
uitvoeren.
Ethisch handelen, training en bewustwording
Onze medewerkers worden met e-learningmodules
getraind en bewustgemaakt van de bedrijfsethiek en
-cultuur bij ForFarmers. Nieuwe medewerkers volgen een
e-learningmodule waarin alle onderwerpen van de code of
conduct aan de orde komen, zoals privacy, zakelijke
communicatie en het voorkomen van intimidatie. Periodiek
brengen we met een e-learningmodule een aantal
onderwerpen uit de gedragscode opnieuw onder de
aandacht. Voor vragen of advies over juridische en
ethische dilemma’s kunnen medewerkers terecht bij de
afdeling legal & complicance.
Incidentmeldingen
In het verslagjaar zijn vijf incidenten of vermoedens
daarvan gemeld. In deze gevallen werd steeds een hoge
mate van vertrouwelijkheid in acht genomen en werd de
procedure gevolgd zoals omschreven in de
klokkenluidersregeling. Gezien de aard en impact van de
meldingen en de acties die daar direct op zijn ondernomen
was het niet noodzakelijk hierover naar buiten te treden.
Het overzicht van incidentmeldingen en de opvolging
daarvan wordt periodiek besproken met de raad van
commissarissen en de auditcommissie.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
ForFarmers levert veehouders voer en advies om ze te
helpen een optimaal rendement te behalen met een steeds
lagere CO
2
-voetafdruk. Voor ons is maatschappelijk
verantwoord ondernemen een integraal onderdeel van de
dagelijkse bedrijfsvoering. We hebben doelstellingen
bepaald die bijdragen aan een duurzame, sociale
veehouderij en samenleving. De dialoog die we hierover
voeren met onze stakeholders vormt de basis voor verdere
aanscherping van de duurzaamheidsstrategie.
73ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
Risicomanagement Cyclus
Interne omgeving
- Cultuur
- Inherente risico’s
Risico
bereidheid
- Risicocategorieën
- Risicobereidheid
Risico
beheersing
- In-control
Framework
- ERM Framework
- Tax Control
Framework
Informatie &
Communicatie
- Jaarverslag
- Interne communicatie
en training
5 1
2
3
4
Controle en monitoring
- Purchase Risk Board
- Risk Advisory Board
- Audit Commissie
- Interne audit
Risico beoordeling
- Strategische doelstellingen
- Operationele doelstellingen
- Financiële doelstellingen
- Compliance
6
Risicomanagement
Aanpak risicomanagement
Voor het realiseren van onze strategische, operationele en
financiële doelen legt ForFarmers de nadruk op het
belang van intern risicobeheer. In de gehele organisatie,
onder verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur (het
bestuur) en onder het toeziend oog van de Raad van
Commissarissen (de raad), identificeren en beheren we
risico’s op een proactieve manier. We houden voortdurend
toezicht op risicomanagement en frauderisico’s, nemen
initiatieven om bewustzijn te vergroten en stellen
sleutelfiguren aan die verantwoordelijk zijn voor het
beheer van belangrijke risico’s en de uitvoering van
beheersmaatregelen.
Bij ForFarmers volgen we een dynamisch risicoproces
gebaseerd op de COSO-methodologie. Een visueel
overzicht van dit proces is te vinden in de bijgevoegde
illustratie.
Interne omgeving
In onze interne omgeving passen we effectieve risico-
beheersingsmaatregelen toe met behulp van verschillende
organen, waaronder de Risk Advisory Board (RAB) en de
Purchase Risk Board (PRB). Daarnaast handhaven we
maatregelen zoals de Code of Conduct, de Klokkenluiders-
regeling, en de Planning & Control-cyclus. Het bestuur
draagt de eindverantwoordelijkheid voor risicomanage-
ment en legt verantwoording af aan de raad.
De RAB, samengesteld door het bestuur met een
afvaardiging van twee Managing Directors namens de
opco’s, bewaakt en rapporteert over risico’s. De PRB moet
goedkeuring geven voor de inkoop van grondstoffen,
het gebruik van derivaten, dekking van energiecontracten
en het aangaan van voorverkoop contracten die de lokale
autorisatie- of risico-limieten overschrijden. Beide boards
bestaan uit leden van het bestuur, de Center of Excellence
Director en de Group Controller. De Internal Auditor neemt
als waarnemer deel aan de RAB-vergaderingen.
Bij ForFarmers waarborgen we ethisch handelen via onze
Code of Conduct en hebben we een Klokkenluiders-
regeling. De Planning & Control-cyclus minimaliseert
financiële, commerciële, duurzaamheids- en fraude risico’s.
Deze cyclus omvat maandrapportages, voort schrijdende
prognoses, duurzaamheids-KPI rapportages, jaarlijkse
budgetten, vijfjarenplanningen inclusief scenarioanalyses
en een strategische planupdate elke vijf jaar. Bestuur en
lokale managementteams bespreken deze rapporten,
terwijl het bestuur met de raad de financiële prestaties en
alle KPI’s (inclusief de niet-financiële) grondig bespreekt.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
74
Risicobereidheid en beoordeling
Het bestuur en risicomanagers evalueren periodiek het
risicoprofiel en de risicoacceptatie. Deze worden indien
nodig aangepast aan veranderende marktomstandigheden
of herijking van de strategie, en de uitkomsten worden
gerapporteerd aan de Auditcommissie en de raad.
We streven naar een optimale balans tussen commerciële/
strategische/ESG doelen en de bijbehorende risico’s en
kansen bij besluitvorming. Hierbij maken we onderscheid
tussen operationele bedrijfsrisico’s, die we actief kunnen
beïnvloeden, en andere risico’s (waaronder ook bepaalde
ESG-gerelateerd) die minimaal beïnvloedbaar zijn. In beide
gevallen zorgen we voor een grondige evaluatie van
risicobereidheid en -beoordeling, waarbij de effectiviteit
van beheersmaatregelen en scenarioanalyses van
mogelijke gevolgen centraal staan.
Risicobereidheid operationele bedrijfsrisico’s:
Risicobereidheid Zeer laag Laag Gemiddeld Hoog Zeer hoog
Strategisch
Fusies & overnames (M&A)
Going Circular duurzaamheidsbeleid
Reputatieschade
Omvang veestapel en dierziektes
Operationeel & Maatschappelijk
Gezondheid & Veiligheid (Health & Safety)
Beschikbaarheid, prijs en herkomst grondstoffen
Ontwikkeling van energie- en brandstofprijzen
Voerkwaliteit
Continuïteit van de bedrijfsprocessen
Cyberveiligheid
Aantrekken van medewerkers en behoud van talent
Financieel
Valuta- en renterisico’s
Krediet- en liquiditeitsrisico’s bij contractpartijen
Liquiditeitsrisico’s
Pensioenrisico’s
Compliance
Wijzigingen in (milieu) wet- en regelgeving
Belastingen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
75
Toelichting op de risicobereidheid
Strategische doelstellingen
• We investeren in groei, waarbij overnames een
belangrijke rol spelen. Hierbij hanteren we een hoge
risicobereidheid, op voorwaarde dat deze overnames
voldoen aan onder andere onze duurzaamheids- en
ROACE-normen.
• Going Circular, een kernpunt in onze strategie,
streeft naar circulariteit in grondstoffen voor
voer, voerproductie en voeroplossingen. Rekening
houdend met de gezondheid van dieren en het
toekomstperspectief van veehouders wordt hiermee
de milieu-impact in de hele keten verminderd, waarbij
wij een lage risicobereidheid hanteren. Hoe we dit
beheersen, is beschreven in het hoofdstuk Going
Circular.
• We leggen sterke nadruk op twee gebieden met
een laag risico-acceptatieniveau: reputatie en
diergezondheid/dierenwelzijn.
- Reputatie is cruciaal voor het vertrouwen dat klanten,
aandeelhouders, leveranciers, medewerkers en de
samenleving in ForFarmers stellen.
- ForFarmers vindt het bijdragen aan het verbeteren
van diergezondheid en dierenwelzijn een
basisvoorwaarde voor de ontwikkeling van voeders
en in het geven van advies. Het leveren van duurzame
voedingsoplossingen draagt bij aan rendement voor
veehouders, met de focus op gezonde dieren en
dierenwelzijn.
Operationele doelstellingen
• We streven naar een veilige werkomgeving
met ambitieuze doelen voor het verminderen
van ongevallen, dus we hebben een zeer lage
risicobereidheid voor gezondheid & veiligheid.
• Inkooprisico’s voor grondstoffen en energie hebben een
gemiddelde risicobereidheid, met vastgestelde limieten
en risicogrenzen op bedrijfsniveau.
• Voor de herkomst van grondstoffen hanteren we een
lage risicobereidheid, terwijl we een zeer laag risico-
acceptatieniveau handhaven voor de kwaliteit van
producten en voer, essentieel voor voedselveiligheid.
• ForFarmers is alert op cyber-criminaliteit, dus een
zeer lage risicobereidheid. Hetzelfde geldt voor onze
bedrijfscontinuïteit.
• We hanteren een gemiddelde tot lage risicobereidheid
bij het aantrekken van medewerkers en behoud
van talent, waarbij we bereid zijn risico’s te nemen
in een competitieve arbeidsmarkt, maar een lage
risicobereidheid handhaven met betrekking tot de
bedrijfscultuur, normen en waarden.
Financiële doelstellingen
• We hanteren een laag tot zeer laag risico-
acceptatieniveau voor risico’s met aanzienlijke impact
op onze financiële resultaten.
Compliance
• We handhaven een zeer laag risico-acceptatieniveau
voor naleving van wet- en regelgeving, inclusief
belastingen.
• We handhaven de Code of Conduct en de Sedex-code
voor ethisch zakendoen met onze leveranciers.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
76
Risicobeoordeling en -beheersing
Algemeen
We hebben diverse instrumenten gebruikt, waaronder het
Enterprise Risk Management (ERM) framework, In-Control
Framework (ICF), en Tax Control Framework (TCF),
om risico’s te beoordelen en beheersmaatregelen jaarlijks
te testen. De RAB en het bestuur bespreken en evalueren
deze tests. De uitkomsten hiervan worden vervolgens in
de Auditcommissie en vergaderingen van de raad
besproken. Jaarlijkse evaluaties van ICF-controles
omvatten zelfbeoordeling door managers, gevolgd door
beoordeling door de risk controller en deelwaarnemingen
door de Internal Auditor. ERM-risico’s en beheersmaat-
regelen worden geëvalueerd door risicomanagers en
-eigenaren, in samenwerking met de risk controller en
Internal Auditor. Het Tax Control Framework (TCF)
beheerst risico’s met betrekking tot vennootschaps-
belasting, BTW en loonbelasting. Dankzij de implementatie
van TCF in Nederland heeft ForFarmers horizontaal
toezicht met de Nederlandse belastingautoriteiten.
In 2023 bevonden we ons voornamelijk in een transitiejaar,
waarbij de nadruk lag op de implementatie van onze
strategie. De focus was met name gericht op de
herstructurering van de organisatie. Ondanks dat de
standaard beheersmaatregelen grotendeels onveranderd
bleven, hebben we aanzienlijke inspanningen geleverd om
de organisatiestructuur te transformeren en de lokale
betrokkenheid te versterken.
Tijdens dit transitiejaar zijn er ook procesverbeteringen
doorgevoerd, waaronder de invoering van een hernieuwde
RACI- en autorisatiematrix binnen de nieuwe organisatie-
structuur. Dit werd vooral gedaan met als doel proces-
risico’s te verminderen. Daarnaast lag er speciale nadruk
op het aanscherpen van maatregelen met betrekking tot
grondstoffeninkoop, energieprijzen en kredietrisico’s,
allemaal in lijn met onze strategische herijking.
Zie Toelichting op de risico’s aan het einde van dit
hoofdstuk voor een gedetailleerde analyse per risico van
wat deze inhoudt, hoe we deze beheersen en welke
ontwikkelingen zich het afgelopen jaar hebben voorgedaan
in combinatie met de genomen maatregelen.
Controle en monitoring
Gedurende het afgelopen jaar heeft het bestuur
systematisch de interne risicobeheersings- en controle-
systemen geëvalueerd met behulp van rapporten van de
Internal Auditor en de risk controller, als onderdeel van
het goedgekeurde interne auditprogramma voor 2023.
De effectiviteit werd besproken met de Auditcommissie,
de raad en de externe accountant.
De Internal Auditor voert (met goedkeuring van de raad)
interne audits uit op risico’s, beheersmaatregelen en
procedures. De externe accountant controleert de
jaarrekening, externe deskundigen voeren due diligence-
onderzoeken uit, en externe juridische ondersteuning
wordt ingehuurd voor complexe juridische vraagstukken.
Het bestuur beoordeelt jaarlijks na overleg met de
auditcommissie de wijze waarop de Internal Auditor zijn
taak uitvoert. Het functioneren van de Internal Auditor
wordt, in overeenstemming met de Code, ten minste
vijfjaarlijks beoordeeld door een onafhankelijke derde
partij.
ForFarmers’ opcodirecties ondertekenen tweemaal per
jaar een Letter of Representation (LOR), waarin zij
verklaren te voldoen aan wetgeving, interne beheersregels
en de Code of Conduct. De LOR en de Klokkenluiders-
regeling worden gebruikt voor het melden van mogelijke
fraude en incidenten. In 2023 werden 5 meldingen
ingediend via de Klokkenluidersregeling, een daling van 4
meldingen vergeleken met 2022. Deze incidenten zijn
individueel besproken en opgelost indien gegrond.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
77
Toelichting op de risico’s
Hieronder delen we de belangrijkste operationele
bedrijfsrisico’s en bijbehorende beheersmaatregelen,
inclusief klimaatrisico’s en bijbehorende beheersmaat-
regelen op het gebied van Environmental (E), Social (S) en
Governance (G). Tevens hebben we waar van toepassing de
TCFD
1
-classificatie aangegeven. Het risicomanagement-
beleid functioneerde adequaat in 2023, waarbij we enkele
verbeterpunten hebben geïdentificeerd. Deze hebben we
indien nodig toegelicht in de ontwikkelingen van het
afgelopen jaar per onderwerp, inclusief eventuele
genomen maatregelen. De risicotrends beschrijven wij ten
opzichte van het voorgaande jaar.
Financiële risico’s met betrekking tot pensioenen lichten
we toe in noot 14 van de jaarrekening, en krediet-, valuta-
en renterisico’s, in noot 29 van de jaarrekening.
1
TCFD = Task force on Climate-related Financial Disclosures
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
78
Strategische risico’s
Wat is het risico? Hoe beheersen wij dit?
Wat zijn de risicotrend en de ontwikkelingen
(met eventueel genomen maatregelen) in 2023? Effectiviteit Trend
Fusies & overnames (M&A)
Bij het aangaan van fusies & overnames nemen
we inherente risico’s. Er kunnen integratie-
uitdagingen ontstaan en het verlies van cruciale
medewerkers en klanten vormt een potentieel
risico. Ook de goedkeuring van de betrokken
mededingingsautoriteiten kunnen het proces
bemoeilijken.
TCFD-classificatie:
• geen directe relatie met TCFD risico’s
We hebben een toegewijd M&A-team dat nauw
samenwerkt met het bestuur en andere
belanghebbenden. Consultants voeren grondige due
diligence uit, en integratie volgt een zorgvuldig
opgesteld draaiboek, beoordeeld door het bestuur en
de raad.
Stabiel. We blijven voortdurend leren en verbeteren door inzichten uit
eerdere overnames te integreren.
We hebben in 2023 afgezien van onze intentie om ForFarmers UK en
het pluimveevoederbedrijf 2Agriculture te laten opgaan in een joint
venture. De UK-mededingingsautoriteit (CMA) besloot de geplande
joint venture door te verwijzen naar een uitgebreid Fase 2 onderzoek.
Rekening houdend met de impact op de onderneming en de duur en de
kosten die ermee gemoeid zijn is toen besloten af te zien van de
voorgestelde joint venture.
E S G
Waarschijnlijkheid
Gemiddeld
Impact
Hoog
Reputatieschade
We erkennen als ForFarmers specifiek of vanuit
de veevoeder- en voedselsector in het algemeen
de gevolgen van reputatieschade door schandalen
of veranderende publieke opinie.
TCFD-classificatie:
• geen directe relatie met TCFD risico’s
We monitoren voortdurend de traditionele media en
de social media en hebben een opendialoog met onze
stakeholders. Waar nodig treden we naar buiten.
Toenemend, omdat de groeiende invloed van sociale media en
veranderende publieke opinie de reactiesnelheid vereist. We blijven
alert, screenen sociale en traditionele media continu op
ontwikkelingen met betrekking tot ForFarmers en/of de sector,
en reageren snel op veranderende omstandigheden.
E S G
Waarschijnlijkheid
Gemiddeld
Impact
Hoog
Omvang veestapel en dierziektes
Veranderingen in de veestapel door dierziektes of
wetgeving kunnen de vraag naar grondstoffen en/
of mengvoer beïnvloeden. Uitbraken van ziektes,
zoals vogelgriep en Afrikaanse varkenspest,
kunnen de dieraantallen beïnvloeden en leiden tot
tijdelijke export- en vervoersbeperkingen.
TCFD-classificatie:
• Transitie reputatie risico
We diversifiëren geografisch over verschillende
diersoorten volgens onze strategie voor 2025, gericht
op een betere balans tussen markten en regio’s.
Bij een dierziekte-uitbraak activeren we direct een
(internationaal) crisisteam. Ons vijfjarenplan bevat
scenario’s en maatregelen voor dergelijke uitbraken.
Door onze voerproductie te spreiden over diverse
landen en diersoorten, beheren we effectief de
impact van lokale dierziekten.
Stabiel. We passen ons aan veranderende omstandigheden aan en
monitoren voortdurend de veestapelontwikkelingen. Dierziekte-
uitbraken, zoals de vogelgriep in Polen en het VK in het eerste
halfjaar van 2023, hebben het afgelopen jaar invloed gehad op onze
klanten (en in Duitsland ook vervoersbeperkingen op onze eigen
opgezette legpluimveestapels) en activiteiten, zij het zonder een
verhoogd risico ten opzichte van vorig jaar. Exportbeperkingen voor
varkensvlees uit Duitsland hebben net als vorig jaar zowel binnen als
buiten Duitsland invloed gehad op de varkensvleesprijzen.
Voor speci fieke gevolgen met betrekking tot omvang veestapels als
gevolg van verandering in wetgeving, zie risico (Milieu)wet- en
regelgeving.
E S G
Waarschijnlijkheid
Gemiddeld
Impact
Gemiddeld
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
79
Trend
Stabiel risico Toenemend risico Afnemend risico
Effectiviteit
Risico beperkt gemitigeerd Risico deels gemitigeerd Risico grotendeels gemitigeerd Risico (vrijwel) geheel gemitigeerd
Strategische risico’s
Wat is het risico? Hoe beheersen wij dit?
Wat zijn de risicotrend en de ontwikkelingen
(met eventueel genomen maatregelen) in 2023? Effectiviteit Trend
Klimaat
De opwarming van de aarde brengt potentiële
economische en maatschappelijke schade met
zich mee, inclusief de stijging van CO
2
-prijzen die
kostenverhogend werkt in de volledige voerketen,
inclusief ForFarmers.
TCFD-classificatie:
• Fysiek, acuut en chronisch risico
• Marktransitierisico
ForFarmers monitort de effecten van klimaat-
verandering op grondstoffen en waarborgt energie-
prijsstabiliteit middels een hedging strategie. Indien
nodig voeren we (inkoop)prijsfluctuaties door in onze
verkoopprijzen. Om de sectorimpact op het klimaat
te verminderen, streven we naar aanzienlijke
verlaging van broeikasgasemissies in onze eigen
productie, logistiek, supply chain en boerderijen.
We hebben specifieke doelen gesteld voor 2025 en
2030 om deze ambitie te realiseren. Zie volgende
paragraaf “Toelichting op beheersing van klimaat
risico’s en kansen”, voor een nadere uiteenzetting
hiervan.
Toenemend. Specifieke gebeurtenissen, aanvoerlogistiek en
prijsontwikkeling op de grondstoffenmarkt in het jaar, lichten wij
verder toe bij Operationele en maatschappelijke risico’s onder
‘Prijsontwikkeling, beschikbaarheid en herkomst van grondstoffen
(inclusief energie- en brandstofprijzen)’.
E S G
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact
Hoog
(Milieu)wet- en regelgeving
Veranderingen in wet- en regelgeving kunnen
impact hebben op operaties, inclusief milieu,
voer- en voedselveiligheid, productieprocessen
en HR-aspecten. Toenemende politieke druk,
zoals de EU Green Deal en stikstofmaatregelen
in Nederland, benadrukt de noodzaak om de
impact van veehouderij op klimaat en natuur te
verminderen. Schaalvergroting en innovatie
worden steeds belangrijker.
TCFD-classificatie:
• Overgangsbeleid risico
• Transitie juridisch risico
We volgen nauwlettend de ontwikkelingen in wet- en
regelgeving die relevant zijn voor ons bedrijf en
passen onze processen aan indien nodig. ForFarmers
werkt nauw samen met ketenbelangen organisaties
en partners om de belangen van de veehouderij in
thuismarkten te behartigen. Gezamen lijke innovatie-
inspanningen worden ingezet om de milieueffecten
van de sector te verminderen. Ons Technisch
Innovatie team en bedrijfsontwikke lings adviseur
FarmConsult zijn voortdurend bezig met het
ontwikkelen van concepten ter bevordering van
duurzame veehouderij. Daarnaast houden de lokale
teams goed contact met bevoegde instanties in onder
andere vergunningstrajecten en zoeken indien nodig
samen met hen naar oplossingen.
Toenemend. Met toenemende veranderingen in wet- en regelgeving is
het cruciaal voor ons om proactief en flexibel te blijven bij het
aanpassen van processen en het bevorderen van innovatie. Met de
inwerkingtreding van de EU-taxonomie in 2022 en de definitieve
CSRD-standaarden in 2023, die vanaf 2024 van kracht zijn, hebben we
organisatorische maatregelen genomen. We hebben onze activiteiten
op het gebied van Corporate affairs / ESG en Corporate Communicatie,
samengevoegd in één team, te weten Corporate affairs, aangestuurd
door de director corporate & legal affairs, met de specifieke nadruk
op ESG. Daarnaast hebben we een apart CSRD-team opgezet dat
reeds in 2023 een vernieuwde dubbele materialiteitsbeoordeling heeft
uitgevoerd op basis van de CSRD-standaarden. In 2024 zullen we dit
team uitbreiden en voorbereiden op vervolgstappen. We onderhouden
contact met de sector en voedingsbranche voor standpuntbepaling en
maatregelen naast rapportagevereisten, met ondersteuning van
consultants en externe experts waar nodig.
E S G
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact
Hoog
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
80
Strategische risico’s
Wat is het risico? Hoe beheersen wij dit?
Wat zijn de risicotrend en de ontwikkelingen
(met eventueel genomen maatregelen) in 2023? Effectiviteit Trend
Consumententrends
De groeiende vraag naar vleesvervangers en
mogelijke afname van dierlijke eiwitten in West-
Europa kunnen de vraag naar traditionele
diervoeders verminderen. Daarnaast zal
consument vaker kiezen voor voedsel dat op
duurzame wijze tot stand is gekomen.
TCFD-classificatie:
• Markttransitierisico
In ons vijfjarenplan rekenen we verschillende
scenario’s door en definiëren we specifieke
maatregelen om in te spelen op veranderende
consumententrends. We streven naar 100%
verantwoorde inkoop van palmolie en soja in 2025,
met de ambitie dit voor alle grondstoffen te doen
tegen 2030. Ons onderzoek naar alternatieve
eiwitbronnen is een investering in duurzame
voederstrategieën.
Toenemend. We richten ons op ontwikkelingen in de agrarische sector,
met specifieke aandacht voor zowel traditionele diervoeders als
Non-Human Edible voedselbronnen en alternatieve eiwitbronnen.
Dit streven is gericht op een verdere verduurzaming van diervoeding
in lijn met de ontwikkeling van consumententrends.
E S G
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact
Hoog
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
81
Operationele en maatschappelijke risico’s
Wat is het risico? Hoe beheersen wij dit?
Wat zijn de risicotrend en de ontwikkelingen
(met eventueel genomen maatregelen) in 2023? Effectiviteit Trend
Gezondheid & Veiligheid (Health & Safety)
Onze medewerkers lopen veiligheidsrisico’s
tijdens operationele activiteiten.
TCFD-classificatie:
• Geen directe relatie met TCFD risico’s
We hebben veiligheidsplannen voor al onze locaties,
bevorderen veiligheidsbewustzijn met trainingen,
voeren regelmatig risico-inventarisaties uit en
monitoren veiligheidsaspecten.
Stabiel. We blijven voortdurend aandacht besteden aan veiligheids-
aspecten en implementeren verbeteringen. Met ingang van 2023
monitoren we ook de risicobeoordelingen lokaal in plaats van
centraal, waardoor we een beter inzicht hebben in waar de specifieke
risico’s en problemen zich voordoen. We hebben hiervoor lokale
risicomanagers- en eigenaren benoemd. Dit stelt ons in staat om
directer te reageren op deze zaken.
E S G
Waarschijnlijkheid
Gemiddeld
Impact
Gemiddeld
Prijsontwikkeling, beschikbaarheid en herkomst van grondstoffen (inclusief energie- en brandstofprijzen)
De performance van ForFarmers is sterk
beïnvloedbaar door externe factoren zoals prijs-
schommelingen, beschikbaarheid en herkomst
van grondstoffen, evenals veranderingen in
energie- en brandstofprijzen. Deze variabelen
hebben invloed op zowel onze productiekosten
als transportkosten. Klimaatverandering kan de
beschikbaarheid van grondstoffen beïnvloeden
door extreme weersomstandigheden, wat leidt
tot verhoogde (logistieke aanvoer) kosten.
TCFD-classificatie:
• Fysiek, acuut en chronisch risico
Om dit risico te beheersen, implementeren we
actieve monitoring, uitgebreid risicomanagement en
streven we naar verantwoorde inkoop van grond-
stoffen. Voor de energie- en brandstofprijzen
monitoren we voortdurend marktontwikkelingen en
passen we ons inkoopbeleid dynamisch aan, waarbij
we financiële instrumenten gebruiken indien nodig.
Daarnaast mitigeren we de gevolgen van klimaat-
schomme lingen door geografische en tijdgebonden
spreiding van grondstoffenaankoop. Inkooplogistiek
bewaakt voortdurend risico’s zoals lage water-
standen met noodplannen, waarbij wekelijkse
monitoring van waterstanden is geïntegreerd in onze
financiële doelstellingen.
Stabiel. Ondanks voortdurende aanpassingen van ons inkoopbeleid
aan marktveranderingen in grondstoffen, energie, en brandstof-
prijzen, hebben we aanzienlijke prijsdalingen ervaren als gevolg van
de stabilisatie op de grondstoffen- en energiemarkt. Deze prijzen
waren eerder sterk gestegen, mede als gevolg van de oorlog in
Oekraïne. De dalingen in het eerste halfjaar van 2023 vonden plaats
terwijl we nog openstaande posities hadden om de voerbeschik-
baarheid te waarborgen vóór de prijsdaling. Dit had een impact op de
winstgevendheid. Dit gold ook met name voor onze meststoffenpositie.
Tegelijkertijd hebben we, indien er een beperkte liquiditeit was in de
grondstoffenmarkt en indien dit ook mogelijk was, derivaten/futures
ingezet om het prijsrisico te mitigeren. In 2022 brachten klimaat-
veranderingen uitdagingen met zich mee, zoals neerslagtekort en een
verstoorde aanvoer. Ondanks een verminderde impact in 2023, zullen
deze uitdagingen naar verwachting in de toekomst vaker voorkomen.
E S G
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact
Gemiddeld
Voerkwaliteit
De grondstoffenkwaliteit is cruciaal voor veilige
en betrouwbare voeroplossingen. Er dreigt een
risico op product- of kruisbesmetting tijdens
productie, wat de naleving van gestelde eisen in
gevaar brengt. Hieruit kunnen risico’s voort-
komen, zoals claims, terugroepingskosten en
potentieel klantverlies.
TCFD-classificatie:
• Geen directe relatie met TCFD risico’s
In diverse samenwerkingsverbanden, zoals
SecureFeed, werken we aan maximale borging van
voedselveiligheid. We monitoren voerveiligheids-
incidenten als KPI en hanteren de Sedex-code, zowel
intern als bij leveranciers. Kennisuitwisseling betreft
monitoring, kwaliteitscontrole, tracking & tracing,
en crisismanagement. We voeren analyses uit om
besmetting vroegtijdig op te sporen en passende
maatregelen te nemen.
Stabiel. Door voortdurende verbeteringen in processen en
samenwerkingen blijft het risico op productbesmetting op een
stabiel niveau. We blijven processen en samenwerkingsverbanden
verbeteren voor continue risicovermindering.
E S G
Waarschijnlijkheid
Laag
Impact
Hoog
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
82
Operationele en maatschappelijke risico’s
Wat is het risico? Hoe beheersen wij dit?
Wat zijn de risicotrend en de ontwikkelingen
(met eventueel genomen maatregelen) in 2023? Effectiviteit Trend
Continuïteit van de bedrijfsprocessen
Operationele verstoringen kunnen problemen
veroorzaken in logistieke ketens, productie of
personeel. Ook kan vertraging in, of het niet
verlenen van vergunningen voor onze
productielocaties leiden tot problemen in onze
bedrijfsprocessen.
TCFD-classificatie:
• Geen directe relatie met TCFD risico’s
We hebben calamiteitenherstelprotocollen,
crisismanagers en fabrieksinspecties samen met de
verzekeraar om verstoringen te minimaliseren.
Stabiel. We blijven echter actief onze bedrijfscontinuïteitsmaatregelen
evalueren en verfijnen. Met onze ‘local in the lead’ aanpak
decentraliseren we verantwoordelijkheden, waardoor we meer lokaal
gericht zijn in het beheer en de planning, en zullen we ook onze
aanpak hierop herijken. Onze groepsprocedures zullen
dienovereenkomstig worden bijgewerkt. Onder andere als gevolg van
de stikstofproblematiek in Nederland zijn vergunningstrajecten
uitdagender geworden.
E S G
Waarschijnlijkheid
Laag
Impact
Hoog
Cyberveiligheid
Cybercriminaliteit kan leiden tot verstoring van
bedrijfsactiviteiten, ongeoorloofde transacties of
dataverlies.
TCFD-classificatie:
• Geen directe relatie met TCFD risico’s
We verbeteren voortdurend onze cyberveiligheid met
testen, toegangsbeheer (‘PAM’), monitoring,
veiligheidstrainingen, netwerksegmentatie, externe
datacentra met back-up processen en voortdurende
cyberveiligheidsscreening.
Toenemend ten opzichte van vorig jaar. We passen ons aan aan de
voortdurende veranderingen in cyberdreigingen. Het afgelopen jaar is
het Instagram account van onze Duitse PAVO-activiteiten gehackt.
Bovendien hebben we ook dit jaar weer gemerkt dat er toenemende
pogingen zijn gedaan tot CEO- en Executive phishing. Onder leiding
van onze Information Security Manager werken we continu aan het
verbeteren van de cyberveiligheid en hebben we onze medewerkers
verplicht gesteld om drie cyberveiligheidsmodules te volgen.
E S G
Waarschijnlijkheid
Gemiddeld
Impact
Hoog
Aantrekken van medewerkers en behoud van talent
Het vormen en behouden van topteams vereist
zorgvuldige werving, talentontwikkeling,
opvolgingsplanning en medewerkersbegeleiding.
Ook leggen (potentiële) werknemers steeds
meer nadruk op duurzaamheid bij het kiezen van
een werkgever. Een tekort aan cruciale kennis,
vaardigheden en ervaringen kan de realisatie
van ons bedrijfsmodel en het behalen van doelen
belemmeren.
TCFD-classificatie:
• Transitie reputatie Risico
Onze strategie voor 2025, met inbegrip van de
duurzaamheidagenda Going Circular en onze ambitie
om talent te ontwikkelen voor toekomstige
generaties in de veehouderij, spreekt (jonge)
kandidaten aan.
Toenemend, voornamelijk als gevolg van de actualiteit in de
maatschappij. Als actie hebben we extra aandacht besteed aan dit
onderwerp in onze Employer Branding, bijvoorbeeld door de vraag te
stellen ‘Hoe draag jij bij aan de Future of Farming?’. Bovendien lag in
2022 al onze focus op het benutten van kansen voor CO
2
-neutrale
productie.
E S G
Waarschijnlijkheid
Gemiddeld
Impact
Gemiddeld
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
83
Financiële risico’s
Wat is het risico? Hoe beheersen wij dit?
Wat zijn de risicotrend en de ontwikkelingen
(met eventueel genomen maatregelen) in 2023? Effectiviteit Trend
Liquiditeitsrisico’s
Onvermogen om financiële verplichtingen na te
komen kan bedrijfscontinuïteit in gevaar
brengen.
TCFD-classificatie:
• Geen directe relatie met TCFD risico’s
We monitoren continu liquiditeit en bankconvenanten
om tijdige nakoming van financiële verplichtingen te
waarborgen.
Stabiel. We passen ons dynamisch aan op veranderende financiële
omstandigheden. Dankzij de ontwikkelingen in grondstof- en
energieprijzen, en de verbetering van onze werkkapitaalposities,
hebben we onze cashpositie verder versterkt, wat een positieve
invloed heeft gehad op onze Leverage ratio. Bovendien hebben we
reeds in 2022 de financieringsovereenkomst verlengd tot en met juli
2026, zie noot 25 en 26 in de jaarrekening voor meer informatie.
E S G
Waarschijnlijkheid
Laag
Impact
Gemiddeld
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
84
1
Science Based Targets initiative
2
Base Erosion and Profit Shifting
Compliance risico’s
Wat is het risico? Hoe beheersen wij dit?
Wat zijn de risicotrend en de ontwikkelingen
(met eventueel genomen maatregelen) in 2023? Effectiviteit Trend
Reporting vereisten
Toenemende vraag naar niet-financiële rappor-
tage, waaronder ESG-en CSRD-rapportages,
kan de toegankelijkheid en overzichtelijkheid in
verslaglegging verminderen.
TCFD-classificatie:
• Overgangsbeleid risico
ForFarmers streeft naar jaarlijkse transparantere
niet-financiële rapportage via Integrated Reporting,
anticiperend op toekomstige richtlijnen. Deelname
aan ESG-onderzoeken en certificeringen
ondersteunen deze inspanningen.
Toenemend. Onder ‘(Milieu)wet- en regelgeving’ binnen de categorie
strategische risico’s hebben we maatregelen beschreven met
betrekking tot CSRD-rapportage en compliance. Deze maatregelen
omvatten de oprichting van een speciaal CSRD-team in 2023 dat
verantwoordelijk is voor het waarborgen van de implementatie van de
CSRD-vereisten.
E S G
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact
Hoog
Emissies
Stringente regels met betrekking tot emissie-
reductie kunnen leiden tot extra kosten en
oneerlijke concurrentie.
TCFD-classificatie:
• Overgangsbeleid risico
• Transitie juridisch risico
In het kader van onze Going Circular agenda streven
we continu naar een vermindering van het energie-
verbruik en de bijbehorende broeikasgasemissies.
Ons doel is om tegen 2030 een 75% lagere CO
2
-
uitstoot per ton voer (scope 1 en 2) te realiseren in
vergelijking met 2015.
Toenemend, voornamelijk als gevolg van de actualiteit in de
maatschappij en de groeiende vraag naar duurzame oplossingen.
Als reactie hierop nemen we maatregelen om onze Carbon Footprint
te verminderen en hebben we ons inmiddels aangesloten bij SBTi
1
om
concrete stappen te zetten naar het behalen van onze doelen voor het
verhogen van het gebruik van duurzame energie en het verminderen
van broeikasgasemissies. Bovendien zullen we volgend jaar over dit
onderwerp uitgebreider rapporteren bij de invoering van CSRD.
E S G
Waarschijnlijkheid
Hoog
Impact
Gemiddeld
Belastingen & transparantie
We opereren in landen met diverse belasting-
stelsels, wat het risico op non-conformiteit met
lokale vereisten met zich meebrengt.
Toenemende vereisten en sociale druk voor
maatschappelijk verantwoord belasting betalen
kunnen reputatierisico’s veroorzaken.
TCFD-classificatie:
• Overgangsbeleid risico
We beschouwen belastingbetaling als maatschappe-
lijke verantwoordelijkheid, waarborgen naleving via
ons Belastingbeleid, anticiperen op veranderingen en
onderhouden open communicatie met
belastingautoriteiten.
ForFarmers benadrukt de maatschappelijke verant-
woorde lijk heid in belastingbetalingen en biedt
transparantie in het ‘Tax Strategy’-document op de
corporate site.
Toenemend. We monitoren continu belastingregelgeving en
onderhouden proactieve communicatie met belastingautoriteiten.
De wereldwijde winstbelastinghervorming met Pillar Two (BEPS
2
2.0)
is gepland voor wereldwijde invoering in 2024, en brengt mogelijk een
herverdeling van heffingsrechten en een wereldwijd minimumniveau
van winstbelasting met zich mee. Hoewel we verwachten dat de
impact voor ForFarmers beperkt zal zijn, volgen we deze ontwikke-
lingen actief, evalueren we de impact en passen we waar nodig onze
Tax policy aan op de nieuwe normen.
E S G
Waarschijnlijkheid
Gemiddeld
Impact
Gemiddeld
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
85
Toelichting op beheersing van klimaatrisico’s en
-kansen
Naast de beheersbare risico’s hebben we effectieve
maatregelen voor inherente risico’s die moeilijk te
beïnvloeden zijn. Het voortdurend monitoren van externe
trends en bedreigingen in de sector blijft essentieel.
We identificeren en analyseren nieuwe risico’s, waarbij we
het concept van dubbele materialiteit toepassen. Hierbij
wordt zowel de impact van ForFarmers op klimaatveran-
dering in brede zin in ogenschouw genomen als de
financiële gevolgen die het veranderend klimaat op
bijvoorbeeld de activa en winstgevendheid van ForFarmers
kan hebben.
Klimaatrisico’s
Veranderingen in het klimaat en extreme weersomstan-
digheden kunnen de volatiliteit van grondstofprijzen
beïnvloeden, met name door veranderingen in oogst-
verwachtingen en schaarste van bepaalde grondstoffen.
In de landen waarin wij actief opereren kunnen hete
zomers de voerconsumptie van dieren beïnvloeden, terwijl
warme winters en zachte lentes de hoeveelheid en
kwaliteit van gras kunnen beïnvloeden, wat op zijn beurt
de vraag naar krachtvoeders kan beïnvloeden. Extreme
weersomstandigheden kunnen ook onze aanvoerkosten
beïnvloeden, met name wanneer de waterstanden in de
rivieren laag zijn, wat de logistieke aanvoerkosten in
landen zoals Nederland en Duitsland negatief kan
beïnvloeden. Onze afdeling Inkooplogistiek bewaakt
voortdurend het risico van lage waterstanden en
voorraadposities.
Hoewel we momenteel geen betrouwbare kwantitatieve
inschatting kunnen maken van de mogelijke impact van
klimaatverandering op onze toekomstige resultaten,
monitoren we nauwlettend de fluctuerende grondstof-
prijzen, afhankelijk van onze inkoopposities ten opzichte
van concurrenten. Belangrijk is op te merken dat de
inschatting van toekomstige klimaatverandering net als in
2022 geen invloed heeft op de jaarrekening van 2023.
Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen dat individuele activa
aan het einde van 2023 het risico lopen op bijzondere
waardevermindering als gevolg van onvoldoende
continuïteit van toekomstige economische activiteit door
klimaatverandering.
Klimaatkansen
In de huidige klimaatdiscussie en -verandering zien wij als
ForFarmers niet alleen risico’s, maar ook aanzienlijke
kansen. We streven naar een leidende rol in klimaatimpact
vermindering door innovatie in grondstoffen en voer-
efficiëntie. Dankzij onze financiële slagkracht en de
expertise van onze Centers of Excellence zijn we goed
gepositioneerd om de voer-efficiëntie te verbeteren en
minder belastende grondstoffen te gebruiken. Dit biedt
kansen ten opzichte van kleinere concurrenten en draagt
bij aan een duurzamere agrarische sector in Noordwest-
Europa. Onze focus op reststromen uit de voedselindustrie
bieden de kans om te groeien naar een meer circulaire
voedselketen. Met onze financiële slagkracht, technische
expertise en omvang van de fabrieken kunnen we
kapitaalintensieve investeringen realiseren, waardoor we
samen met ketenpartners nieuwe concepten kunnen
ontwikkelen die gericht zijn op het verminderen van de
klimaatimpact van dierlijke eiwitten. Ook zijn we in staat
aan de steeds strenger wordende regelgeving te voldoen.
Scenario analyse klimaatverandering
De impact van deze risico’s en kansen hangt af van de
frequentie en het effect ervan onder diverse
klimaatveranderings-scenario’s. We hanteren hierbij twee
scenario’s:
1. 1,5 tot 2°C opwarming van de aarde: In de gunstigste
IPCC-scenario’s worden de doelen van het klimaat-
akkoord van Parijs gehaald in 2050 of kort daarna.
Ondanks dit succes zal een verdere opwarming van
de aarde nieuwe uitdagingen met zich meebrengen,
zoals versnelde regelgeving in de agrarische sector,
mogelijk verminderde eetlust van dieren, aanpassingen
in stalinrichtingen, wijzigingen in de regelgeving
voor dierentransport op warme dagen, en vaker
voorkomende wateroverlast of waterschaarste,
met mogelijke gevolgen voor lage waterstanden in
rivieren. Dit scenario biedt echter ook kansen, zoals
innovatie en bijdragen aan het verminderen van de
milieu-impact van de agrarische sector. Bovendien
kunnen landbouwgewassen zich verplaatsen van
meer getroffen gebieden in Zuid-Amerika naar minder
getroffen gebieden in Europa;
2. 3,5 tot 4,5°C opwarming van de aarde: In de minst
gunstige IPCC-scenario’s worden de klimaatdoelen niet
behaald en blijft de CO
2
-uitstoot stijgen, wat resulteert
in versnelde klimaatverandering. De kans en impact
van de genoemde risico’s nemen beide toe, inclusief
mogelijk langere en intensere hittegolven. Bij het
globale falen van het behalen van klimaatdoelen,
zal lokale invoering van strengere regelgeving in de
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
86
Waarschijnlijkheid
Financiële impactLaag Hoog
Laag Hoog
2
5
3
9
1
4
11
8
6
12
7
10
Strategische risico’s
1 Stijgende energieprijzen door stijgende kosten CO
2
-emissies
2 Milieubelasting op grondstoffen voor de diervoeder industrie of op
consumenten eindproducten
3 Toenemende regelgeving om de impact van veehouderij op het
klimaat te verminderen
Operationele risico’s
4 Lagere opbrengst oogsten en hogere grondstofkosten door extreme
neerslag of juist extreme droogte of temperaturen
5 Hogere kosten bevoorrading fabrieken door extreme waterstanden;
6 Overstromingsgevaar van fabrieken die liggen aan rivieren;
7 Verminderde voerconsumptie van dieren tijdens periodes met zeer
hoge temperaturen;
8 Toenemende regelgeving op hoe dieren gehouden of getranspor-
teerd kunnen worden
Kansen
9 Leidende rol in vermindering klimaat impact door innovatie in voer
efficiëntie;
10 Stijgend gebruik van reststromen om tot een circulaire voedings-
keten te komen, naast het vrijmaken van land om gewassen te telen
voor voedsel in plaats van voer;
11 Beter in staat om te voldoen aan strengere regelgeving dan kleinere
concurrenten;
12 Leidende rol in productie van voer zonder CO
2
-uitstoot van de
fabrieken.
agrarische sector in Noordwest-Europa voornamelijk
resulteren in extra risico’s voor ForFarmers, eerder
dan extra kansen. Er kunnen echter bijkomende
kansen ontstaan, zoals gewassen die beter bestand zijn
tegen droogte, boerderijdieren die beter tegen hoge
temperaturen kunnen, en de adoptie van innovatie en
kennisoverdracht op het boerenerf.
Voor deze klimaat gerelateerde risico’s en kansen heeft
het bestuur een kwalitatieve beoordeling gemaakt
voor beide scenario’s, die wordt meegenomen in
strategische en kapitaalbeslissingen. De strategie
en investeringsbesluiten worden aangepast op basis
van de verwachting van het meest waarschijnlijke
klimaatscenario in de toekomst.
Getoonde positie onder scenario 1,5-2°C opwarming, richting pijl positie onder scenario 3,5-4,5°C opwarming.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
87
Bestuursverklaring
De raad van bestuur heeft de effectiviteit van de opzet en
werking beoordeeld van de interne risicobeheersings- en
controlesystemen. In het hoofdstuk risicomanagement
beschrijven we de systemen en lichten we toe hoe ze zijn
geïmplementeerd in de vennootschap en de met haar
verbonden onderneming.
De systemen geven geen garantie voor de realisatie van
doelstellingen. Ook geven ze niet de garantie dat zij alle
onjuiste verklaringen, fouten en overtredingen kunnen
voorkomen. Desondanks verklaart de raad dat:
• de interne risicobeheersings- en controlesystemen een
redelijke mate van zekerheid geven dat de raad tijdig
op de hoogte is van de voortgang van de strategische,
operationele en financiële doelstellingen;
• het verslag voldoende inzicht geeft in tekortkomingen
in de werking van de interne risicobeheersings- en
controlesystemen;
• deze systemen een redelijke mate van zekerheid geven
dat de financiële verslaggeving geen onjuistheden van
materieel belang bevat;
• het naar de huidige stand van zaken gerechtvaardigd
is dat de financiële verslaggeving is opgesteld op going
concern-basis; en
• in het verslag de materiële risico’s en onzekerheden
zijn vermeld die voor een periode van twaalf maanden
na opstelling van het verslag relevant zijn voor de
verwachting van de continuïteit van de vennootschap.
De raad van bestuur geeft deze verklaring op basis van dit
verslag, de eerdergenoemde beoordeling en de huidige
stand van zaken. Dat doet de raad in overeenstemming
met best practice 1.4.3 van de Nederlandse Corporate
governance code van december 2016 en met artikel 5:25c
lid 2 sub c van de Wet op het financieel toezicht (Wft).
Gezien het voorgaande verklaart de raad van bestuur dat:
• de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de activa,
passiva, financiële positie en het resultaat van de
vennootschap en de gezamenlijk in de consolidatie
opgenomen ondernemingen; en
• het bestuursverslag een getrouw beeld geeft van de
toestand op 31 december 2023 en de gang van zaken
gedurende het boekjaar 2023 van de vennootschap en
de met haar verbonden ondernemingen waarvan de
gegevens in haar jaarrekening zijn opgenomen; en
• in het bestuursverslag de voornaamste risico’s
zijn beschreven waarmee de vennootschap wordt
geconfronteerd.
Lochem, 21 februari 2024
Raad van Bestuur ForFarmers N.V.
Pieter Wolleswinkel, CEO
Rob Kiers, COO
ForFarmers Jaarverslag 2023
Hoe we langetermijn waardecreatie waarborgen
88
Bericht van de voorzitter
van de Raad van Commissarissen
In 2023 heeft de aangekondigde transitie van ForFarmers
van een meer centraal geleide organisatie naar een
decentrale organisatie grotendeels haar beslag gekregen,
waarbij de verantwoordelijkheden veel meer lokaal belegd
zijn. Deze aanpassingen hebben een grote impact gehad
op de organisatie en ik wil dan ook beginnen met mijn
dank uit te spreken aan alle medewerkers voor hun inzet
en veerkracht om de transitie naar ‘local in the lead’ te
realiseren. De lokale teams kunnen met hun
specialistische kennis nog beter inspelen op de lokale
markten en weten nog beter waar onze klanten behoefte
aan hebben. In uitdagende omstandigheden, waarbij
inflatie, volatiele grondstofprijzen en de onzekerheid
rondom de stikstofdiscussie in Nederland een duidelijke
impact hebben gehad op de volumes, is ForFarmers dan
ook in staat geweest haar onderliggende resultaat in de
tweede helft van het jaar te verbeteren.
We hebben diverse keren strategisch overleg gevoerd met
het bestuur en zijn zo nauw betrokken geweest bij de
strategische uitgangspunten en de verdere implementatie
van de structurering van de organisatie. De voortgang van
de implementatie, de opzet van CirQlar Nutrition en de
uitwerking van de strategie zijn onderwerpen die ook aan
bod zijn gekomen tijdens een meerdaags bezoek aan de
fabriek in Zelhem en een ketenpartner in de
pluimveesector.
Het afgelopen jaar stond ook in het teken van wijzigingen
in de raad van bestuur. Aan het begin van het jaar startte
Theo Spierings als CEO, om begin april aan te moeten
kondigen dat hij wegens gezondheidsredenen zijn functie
neer moest leggen. Graag dank ik Theo voor zijn bijdrage
aan ForFarmers. Op basis van ons vertrouwen in zijn
kwaliteiten als bestuurder, hebben wij Pieter
Wolleswinkel, op dat moment reeds lid van de raad van
bestuur en verantwoordelijk voor ForFarmers Nederland,
benoemd tot CEO. Tegelijkertijd hebben wij Rob Kiers
voorgedragen als COO, waarmee we, na zijn benoeming
door de aandeelhouders in juni, weer een voltalige raad
hadden. Helaas heeft Roeland Tjebbes, CFO sinds april
2020, aangekondigd zijn carrière elders te willen
voorzetten en heeft hij ForFarmers eind 2023 verlaten.
Wij zijn Roeland zeer erkentelijk voor zijn inzet voor
ForFarmers en wensen hem alle goeds in zijn nieuwe
positie. Wij zijn als raad direct gestart met het zoeken van
een nieuwe CFO, waarbij met nadruk diversiteit is
meegenomen in de zoekopdracht. We hebben eind
november een interim CFO aangetrokken in de persoon
van Hans Kerkhoven. Hij zal, tot aan de benoeming van een
nieuwe CFO, de taken waarnemen. Erwin Wunnekink is
herbenoemd als commissaris tijdens de aandeelhouders-
vergadering in 2023, waarmee de samenstelling van de
raad in het afgelopen jaar niet gewijzigd is.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
90
Wij hebben als raad afgelopen jaar aandacht besteed aan
het formuleren van het Diversiteits- en inclusiebeleid voor
de raad en het bestuur. Hierbij hebben we naast de
genderdoelstellingen voor de raad en het bestuur,
in overleg met het bestuur, ook doelstellingen bepaald
voor het executive team. Behalve gender zijn diversiteit op
het gebied van nationaliteit en leeftijd binnen het executive
team als speerpunten gedefinieerd. Ook voor de brede
ForFarmers organisatie ondersteunen wij het belang van
diversiteit. Dit is een onderwerp dat mij zeer aan het hart
gaat. Ik realiseer mij dat het binnen de agrarische
omgeving uitdagend is om diversiteit en inclusie te
vergroten maar het begint met het uitspreken van de
ambitie. Het verheugt me dan ook dat de implementatie
van het organisatie brede diversiteitsbeleid voor het
komende jaar voor ForFarmers een speerpunt is.
Ook zien we dat duurzaamheid een steeds centralere rol
inneemt in de ForFarmers organisatie. Er zijn vele
initiatieven om zowel de grondstoffen voor onze
voeroplossingen als onze eigen productie steeds
duurzamer te maken. De ontwikkeling naar een duurzaam
voedselsysteem in brede zin, met goed en betaalbaar eten,
met een zo minimaal mogelijke impact op het milieu en
tegelijkertijd een gezond boerenbedrijf is van essentieel
belang. Als een van de grotere spelers in de voedselketen
heeft ForFarmers de ambitie en de mogelijkheden om
daar een belangrijke rol in te spelen.
Boeren stonden ook in 2023 weer voor veel uitdagingen
met volatiele markten, margedruk en onzekerheid over de
toekomst van de sector. Als organisatie staan wij naast de
boeren en wij zijn hen dankbaar voor het vertrouwen in
onze organisatie en onze oplossingen. Ook aan alle andere
betrokkenen bij ForFarmers wil ik, namens de raad,
mijn dank uitspreken, in het bijzonder aan alle collega’s
van ForFarmers. Onder leiding van Pieter, Rob en Roeland
is door iedereen hard gewerkt om onze klanten goed voer
te leveren tegen competitieve prijzen en om bij te dragen
aan een duurzame en toekomstbestendige sector. Dat is
waar ‘For the Future of Farming’ uiteindelijk om draait.
Jan van Nieuwenhuizen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
91
Verslag van de
Raad van Commissarissen
De raad van commissarissen houdt toezicht op het bestuur van ForFarmers en vervult waar
nodig een adviserende rol. Zo ziet de raad erop toe dat de onderneming haar financiële en
strategische beleid deugdelijk uitvoert. Alle leden van de raad nemen zitting in minimaal een
van de drie kerncommissies: de auditcommissie, de selectie- en benoemingscommissie en
de remuneratiecommissie.
De raad is in 2023, steeds in aanwezigheid van het bestuur,
12 keer bijeengekomen. Voor of na deze bijeenkomsten
vergaderde de raad zonder aanwezigheid van de leden van
het bestuur. Daarnaast kwam de raad nog zes keer zonder
(vertegenwoordigers van) het bestuur bijeen. Tijdens de
bijeenkomsten heeft de raad zich onder meer
beziggehouden met enkele actuele thema’s. 2023 stond in
het teken van de blijvende volatiliteit op de grondstoffen-
markt, de verkoop van de Belgische mengvoeractiviteiten
aan Arvesta en de uitbreiding van de activiteiten in Polen
door de voorgenomen acquisitie van Piast.
Vergadering
Jan van
Nieuwenhuizen
Erwin
Wunnekink
Marijke
Folkers
Roger
Gerritzen
Vincent
Hulshof
Annemieke
den Otter
Raad van Commissarissen 18/18 17/18 17/18 3/18 3/18 14/18
Auditcommissie 6/6 0/6 6/6
Remuneratiecommissie 3/3 2/3 1/3
Selectie- en benoemingscommissie 5/5 5/5 1/5
Zoals elk jaar hebben er meerdere deep dives plaats-
gevonden. Dat zijn bijeenkomsten in het kader van één
specifiek onderwerp, zoals de marktontwikkelingen in een
land of de algemene duurzaamheidsagenda van
ForFarmers. Dit jaar heeft een aantal deep dives
plaatsgevonden over het Centre of Excellence,
ReudinkB.V. en uitleg over CirQlar Nutrition, het nieuwe
merk voor reststromen binnen ForFarmers, en HR
(inclusief het diversiteits- en inclusie beleid). Ook zijn alle
opco’s herkauwers en varkens & pluimvee als deep dive
behandeld en is er een terugkoppeling geweest van de
duurzaamheidsstrategie. Daarnaast heeft de raad in juli
een meerdaags bezoek gebracht aan de fabriek in Zelhem
en een ketenpartner van ForFarmers. Zo was de raad
actief betrokken bij de strategische uitgangspunten en de
verdere implementatie daarvan waarbij zij oog hadden
voor de langetermijn waardecreatie.
Jaarlijkse evaluatie
Eens in de drie jaar bespreekt de raad haar functioneren
met een externe adviseur. Dit is in 2022 het geval geweest
dus dit jaar heeft de raad de evaluatie zonder adviseur
gedaan. In dit kader heeft de raad gesproken over haar
eigen functioneren, zowel voor wat betreft de raad als
geheel als de individuele leden, en voor wat betreft de
afzonderlijke commissies. Hierbij is onder meer ingegaan
op inhoudelijke aspecten, de onderlinge interactie en de
interactie met het bestuur, zaken die zich in de praktijk
hebben voorgedaan waaruit lessen kunnen worden
getrokken en het gewenste profiel, de samenstelling,
diversiteit, competenties en deskundigheid van de raad.
De beoordeling van individuele commissarissen werd
gedaan in onderlinge een-op-een gesprekken. De raad
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
92
heeft geconcludeerd dat zij, zowel als geheel als haar
indivi duele leden, goed functioneert en is samengesteld in
lijn met de Profielschets van de Raad van Commissarissen.
Verder heeft de raad haar vergaderingen in het afgelopen
jaar geëvalueerd en is de ontwikkeling en strategie van de
onderneming en de rol van de raad daarbij aan de orde
geweest. De conclusies van de zelfevaluatie zijn gebruikt
om de werkwijze van de raad verder te verbeteren.
Auditcommissie
De auditcommissie kwam in 2023 6 keer bijeen in een
reguliere vergadering. De externe accountant was bij alle
vergaderingen aanwezig, net zoals de CFO, de internal
auditor, de group controller en de corporate legal counsel
en (deels) de legal director.
De auditcommissie heeft met het bestuur en de externe
accountant gesproken over het jaarverslag 2022,
de half jaarcijfers 2023, de operationele voortgangsrappor-
tages met de betreffende persberichten en het interne en
externe auditplan voor 2023.
In het kader van de jaarrekening 2023 heeft de
auditcommissie meermaals stilgestaan bij de uitdagende
marktomstandigheden en de energie- en grondstofkosten-
ontwikkelingen. Ook is aandacht besteed aan de goodwill-
impairmenttest met betrekking tot de verschillende
clusters en aan Enterprise Risk Management (ERM).
De commissie is tevreden over de controle-effectiviteits-
score. Uit de interne auditreview zijn geen significante
bevindingen naar voren gekomen. Daarnaast heeft de
commissie aandacht besteed aan CSRD en de
implementatie daarvan in de verslaglegging, health and
safety, cybersecurity en is een introductie op het gebruik
van hedging tools gegeven.
Ook in 2023 zijn verschillende leden van het senior-
managementteam uitgenodigd om een nadere toelichting
te geven op onderwerpen als internal audit, group control,
belastingen, verzekeringen en IT. Als vaste bijlage bij de
agenda werd steeds een overzicht van juridische claims en
een overzicht van incidentmeldingen verstrekt.
De auditcommissie heeft na elke vergadering met de
externe accountant gesproken en met de raad haar
bevindingen gedeeld over de relatie met de externe
accountant. Hier was het bestuur niet bij aanwezig.
Bij het formuleren van de opdracht aan de externe
accountant is aandacht besteed aan de reikwijdte van het
accountantsonderzoek, de te hanteren materialiteit en het
honorarium van het onderzoek. De commissie is van
mening dat de relatie met de externe accountant naar
tevredenheid verloopt en ondersteunt het voorstel om
KPMG als accountant voor het boekjaar 2024 te benoemen.
De auditcommissie heeft met het bestuur gesproken over
de effectiviteit van de opzet en de werking van de interne
risicobeheersings- en controlesystemen. Tegelijkertijd is
stilgestaan bij de onderwerpen corruptie en fraude.
De auditcommissie heeft vastgesteld dat het bestuur de
risico’s in beeld heeft gebracht die gerelateerd zijn aan de
strategie van ForFarmers. Ook zijn de beheersmaat-
regelen geïmplementeerd tegen strategische, operationele
en maatschappelijke risico’s en tegen compliance- en
verslaggevingsrisico’s. De auditcommissie heeft hierover
verslag uitgebracht aan de raad.
Remuneratiecommissie
De remuneratiecommissie heeft in 2023 drie keer
vergaderd, alle keren in het bijzijn van de groepsdirecteur
HR en de CEO. De commissie heeft het remuneratie-
rapport opgesteld, overleg gevoerd over de beloning van
bestuurs- en executive-teamleden en gesproken over
doelstellingen voor de kortetermijn- en langetermijn
variabele beloningsplannen. De doelstellingen zijn daarna
door de voltallige raad besproken en goedgekeurd.
Ook heeft de remuneratiecommissie gesproken over de
beloningsverhoudingen binnen ForFarmers. In het
remuneratierapport wordt verslag gedaan van de
uitvoering van het remuneratiebeleid in 2023.
Beloning
Bij het formuleren van het beloningsvoorstel voor het
bestuur heeft de remuneratiecommissie kennisgenomen
van de visie van de individuele bestuurders met betrekking
tot de hoogte en structuur van hun eigen beloning.
De remuneratiecommissie heeft de realisatie van de
vooraf overeengekomen doelstellingen voor alle leden van
het executive team besproken en de variabele beloning
vastgesteld. De remuneratiecommissie baseerde zich op
een rapport van de externe accountant waarin feitelijke
bevindingen staan over de werkzaamheden die worden
meegenomen in de berekening van de variabele beloning.
De raad heeft de voorgestelde bonusbedragen vervolgens
goedgekeurd. De belangrijkste elementen van de
contracten met de leden van het bestuur zijn gepubliceerd
op de website van ForFarmers.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
93
Remuneratiebeleid
Het remuneratiebeleid voor het bestuur werd tijdens de
Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 2022
vastgesteld. Het remuneratiebeleid voor de raad van
commissarissen is op de Algemene Vergadering van
Aandeelhouders van 2023 vastgesteld.
Selectie- en benoemingscommissie
De selectie- en benoemingscommissie heeft in 2023 vijf
keer vergaderd. Er zijn dit jaar geen wijzigingen geweest in
de raad. De selectie- en benoemingscommissie heeft de
herbenoeming als commissaris van Erwin Wunnekink
voorbereid. Voorgesteld is om hem ter herbenoeming voor
te dragen op aanbeveling van Coöperatie FromFarmers.
De raad heeft aan de AvA de voordracht gedaan om hem te
herbenoemen als lid van de Raad. Tijdens de AvA van
13 april 2023 is hij herbenoemd voor een periode van vier
jaar.
In het bestuur zijn in 2023 wel de nodige wisselingen
geweest. Helaas heeft Theo Spierings, die op 17 januari
2023 tijdens een buitengewone vergadering van
aandeelhouders was benoemd als lid van de raad van
bestuur en CEO, op 3 april 2023 wegens gezondheids-
redenen zijn functie neer moeten leggen. Per diezelfde
datum is Pieter Wolleswinkel, op dat moment COO van
ForFarmers, op voorstel van de selectie- en benoemings-
commissie, door de raad van commissarissen benoemd
tot CEO. Daardoor werd de positie van COO vacant.
De raad heeft op voorstel van de commissie de voordracht
gedaan aan de AvA om Rob Kiers te benoemen als COO.
Tijdens een Buitengewone Algemene Vergadering van
Aandeelhouders op 5 juni 2023 werd hij benoemd voor een
periode van vier jaar.
Op 31 augustus 2023 kondigde CFO Roeland Tjebbes aan
dat hij per 31 december 2023 vertrekt bij ForFarmers.
De commissie is direct gestart met de zoektocht naar een
nieuwe CFO. De raad heeft de heer Hans Kerkhoven
aangetrokken als interim CFO. De heer Kerkhoven is eind
november gestart en zal uiterlijk aanblijven tot het
moment dat een nieuwe CFO door de aandeelhouders-
vergadering is benoemd.
Verder hebben functioneringsgesprekken plaatsgevonden
met het bestuur.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
94
Remuneratierapport
Het remuneratiebeleid van ForFarmers is erop gericht
gekwalificeerde personen aan te trekken die oog hebben
voor de belangen van stakeholders. Zij zijn in staat het
succes van de organisatie te ondersteunen en waarde-
creatie op de lange termijn te bevorderen. Dat doen ze op
een manier die aansluit bij onze identiteit, cultuur, missie
en waarden.
Remuneratiebeleid
De raad laat het remuneratiepakket van het bestuur in
beginsel eens in de drie jaar door een externe adviseur
toetsen om te waarborgen dat het voldoet aan de
uitgangspunten van het remuneratiebeleid. De laatste
toetsing heeft aan het begin van 2022 plaatsgevonden en
omvatte onder meer scenario-analyses om het
voorgenomen remuneratiepakket te vergelijken met het
bestaande pakket. Het voorgenomen pakket werd met
verschillende stakeholders besproken, waaronder een
selectie van aandeelhouders, een stemadvies-organisatie
en de ondernemingsraad in Nederland. Hun feedback is
meegenomen in het remuneratiebeleid, dat in 2022 is
voorgelegd aan en goedgekeurd door de AvA. In deze
herziening zijn belangrijke wijzigingen doorgevoerd, zoals
de uitbetaling van de langetermijnbonus. Deze wordt voor
de plannen die na 2021 zijn gestart niet langer uitgekeerd
in geldmiddelen, maar in (certificaten van) aandelen
ForFarmers. Deze benadering sluit aan bij de gangbare
marktpraktijk en komt tegemoet aan de langetermijn-
belangen van aandeelhouders. Daarnaast is de prestatie-
bandbreedte en beloningsrange van de variabele beloning
aangepast. De lange-termijnvariabele beloningsplannen
gestart vóór 2022 worden nog in geldmiddelen uitbetaald.
In het beleid zijn doelstellingen rondom ESG
(Environmental, Social & Governance) gekoppeld aan de
korte- en lange-termijnvariabele beloning. De raad zal
minimaal 50% van de niet-financiële doelstellingen
koppelen aan ESG. Verder is er geen mogelijkheid meer
om bestuurders bij hun aanstelling een gegarandeerde
variabele beloning te geven, aangezien dit niet in lijn is met
de marktpraktijk.
Daarnaast is in het beleid de mogelijkheid opgenomen om
het vaste basissalaris van een bestuurder te verhogen als
zijn of haar takenpakket al dan niet tijdelijk wordt
uitgebreid. Een overzicht van alle bepalingen is te lezen in
het remuneratiebeleid op onze website.
Remuneratie 2023
Jaarsalaris raad van bestuur
Het vaste salaris van Roeland Tjebbes werd per 1 januari
2023 geïndexeerd. Het vaste salaris van Chris Deen (CEO)
werd in 2022 bekendgemaakt voorafgaand aan zijn
voordracht tot benoeming als lid van het bestuur. De
gebruikte percentages en de salarissen per bestuurder
waren in 2023 als volgt.
In euro Per jaar Stijging
(1)
Chris Deen
(2)
565.000 0,0%
Theo Spierings
(3)
670.000 N/A
Pieter Wolleswinkel
(4)
584.775 N/A
Roeland Tjebbes
(5)
439.875 11,7%
Rob Kiers
(6)
372.600 N/A
1
Verhoging per 1 januari 2023 in vergelijking met 1 januari 2022
2
Uit dienst per 31 januari 2023
3
Bestuurslid van 17 januari 2023 tot en met 3 april 2023
4
Jaarsalaris per 3 april 2023.
5
Uit dienst per 31 december 2023
6
Bestuurslid en jaarsalaris per 5 juni 2023
In 2023 heeft de raad geen extra beloning toegekend aan
leden van het bestuur in verband met de vervulling van
extra taken. Er zijn tevens geen vertrekvergoedingen aan
bestuursleden verstrekt.
De raad van commissarissen stelt het remuneratiebeleid op voor het bestuur en de raad.
Dat gebeurt op voorstel van de remuneratiecommissie. In dit hoofdstuk beschrijven we de
uitvoering van het remuneratiebeleid in 2023.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
95
Variabele beloning raad van bestuur
De raad en het bestuur hebben kortetermijndoelstellingen
afgesproken voor 2023 en lange-termijndoelstellingen
voor 2021-2023. Deze doelstellingen dragen bij aan de
uitvoering van de strategische agenda, de langetermijn-
belangen en de duurzaamheidsagenda van ForFarmers.
Ze moedigen niet aan tot ongepaste risico’s. De raad heeft
de hoogte van de gerealiseerde korte- en lange-termijn-
variabele beloning vastgesteld op advies van de
remuneratiecommissie. Daarbij is de volgende methode
gehanteerd.
Score voor financiële doelstellingen van toepassing op korte termijn (2023)
Prestatie Variabele beloning
< 80% van de doelstelling Geen variabele beloning voor die doelstelling
≥ 80% - 100% van de doelstelling Proportionele toekenning tussen de 50% en 100% van de variabele beloning voor die doelstelling
≥ 100% - 120% van de doelstelling Proportionele toekenning tussen de 100% en 150% van de variabele beloning voor die doelstelling
≥ 120% van de doelstelling Maximale variabele beloning van 150% voor die doelstelling
Score voor financiële doelstellingen van toepassing op lange termijn (2021-2023) met betrekking tot ROACE
Prestatie Variabele beloning
< 80% van de doelstelling Geen variabele beloning voor die doelstelling
≥ 80% - 120% van de doelstelling Proportionele toekenning tussen de 0% en 120% van de variabele beloning voor die doelstelling
≥ 120% van de doelstelling Maximale variabele beloning van 120% voor die doelstelling
Score voor financiële doelstellingen van toepassing op lange termijn (2021-2023) met betrekking tot EPS
Prestatie Variabele beloning
< 90% van de doelstelling Geen variabele beloning voor die doelstelling
≥ 90% - 110% van de doelstelling Proportionele toekenning tussen de 0% en 120% van de variabele beloning voor die doelstelling
≥ 110% van de doelstelling Maximale variabele beloning van 120% voor die doelstelling
Om de kwalitatieve doelstellingen vast te stellen heeft de
raad vooraf het minimale en maximale realisatieniveau
bepaald. De variabele beloning wordt proportioneel
toegekend bij een prestatiescore daartussenin. Voor doel-
stellingen waarvan het minimale realisatieniveau niet is
bereikt wordt geen variabele beloning toegekend.
In 2023 hebben de raad en het bestuur meerdere keren
stilgestaan bij de ontwikkeling van de resultaten van
ForFarmers. Daarbij is de financiële ruimte ter sprake
gekomen om uitkeringen te doen en variabele beloning toe
te kennen. Op basis daarvan heeft de raad variabele
beloning toegekend. De raad is uitgegaan van de
resultaten inclusief de impact van externe factoren, zoals
de ontwikkeling van grondstof- en energieprijzen en de
stikstofdiscussie in Nederland.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
96
Korte-termijnvariabele beloning van het bestuur
De doelstellingen voor de korte-termijnvariabele beloning
voor 2023 zijn voor de CEO en CFO voor 60% financieel en
40% kwalitatief bepaald. Voor de COO zijn deze
doelstellingen voor 70% financieel en 30% kwalitatief
bepaald. Na afloop van de prestatieperiode heeft de raad
per bestuurslid beoordeeld in hoeverre de doelstellingen
zijn gerealiseerd die aan deze beloning gekoppeld zijn.
Op grond van het remuneratiebeleid ontvangt de CEO een
korte-termijnvariabele beloning van 55% en maximaal
82,5% als percentage van het vaste basissalaris bij het
behalen van alle doelstellingen. Voor de overige bestuurs-
leden zijn deze percentages 45% respectievelijk maximaal
67,5%.
De heren Theo Spierings en Chris Deen zijn respectievelijk
in 2023 en 2022 tussentijds toegetreden, maar hebben
beiden voortijdig hun contract met ForFarmers beëindigd.
Hierdoor vindt, conform het remuneratiebeleid,
geen toekenning van variabele beloning plaats.
De raad heeft de financiële korte-termijnprestatiecriteria
voor de overige bestuursleden als volgt beoordeeld.
Het toegekende variabele beloningspercentage op basis
van de onderliggende nettowinst van ForFarmers-groep
(voor het hele bestuur) werd bepaald door de realisatie ten
opzichte van het budget voor het jaar zoals voorafgaand
aan het boekjaar goedgekeurd door de Raad. Voor 2023
bedroeg de gebudgetteerde onderliggende nettowinst
€21,8 miljoen. Hierbij is, indien van toepassing,
gecorrigeerd voor valutatranslatie-effecten van
Informatie over korte termijn 2023 prestatie
(1)
Prestatie criterium Pieter Wolleswinkel Roeland Tjebbes
(3)
Rob Kiers
Target 52,5% Max 78,75%
(2)
Target 45% Max 67,50% Target 40% Max 60%
(2)
Doelstelling Werkelijk Doelstelling Werkelijk Doelstelling Werkelijk
(at target) (at target) (at target)
Onderliggende nettowinst
(4)
31,5% 35,2% 27,0% 30,2% 24,0% 26,8%
Werkkapitaaldagen 4,0% 0,0%
Uitvoering strategie 7,9% 11,8% 4,5% 6,8% 3,0% 4,5%
Operationele effectiviteit 2,6% 2,6% 4,5% 4,5% 3,0% 3,8%
ESG 10,5% 13,1% 9,0% 13,5% 6,0% 6,0%
Totaal korte termijn '23 52,5% 62,8% 45,0% 54,9% 40,0% 41,1%
1
Percentages ten opzichte van het van toepassing zijnde vaste salaris
2
De target en het maximum betreft het gewogen gemiddelde percentage van het gehele jaar
3
Uit dienst per 31 december 2023
4
Verwezen wordt naar noot 16 van de jaarrekening betreffende de Alternative Performance Measures (APM)
buitenlandse activiteiten, niet-gebudgetteerde fusies en
overnames, en niet-gebudgetteerde belastingeffecten als
gevolg van additionele wijzigingen in belastingtarieven.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
97
De raad heeft de kwalitatieve korte-termijnprestatiecriteria als volgt beoordeeld.
Bestuurslid Prestatiecriterium Beoordeling prestatie
Pieter Wolleswinkel - Uitvoering strategie
- Operationele effectiviteit
- ESG
• Belangrijke stappen vooruit gezet in het transitiejaar en herstructurering succesvol uitgevoerd met sterke betrokkenheid
• Vooruitgang op organisatieverbetering met talentbenoemingen in de nieuwe organisatiestructuur
• Sterke focus op CSRD-uitrol in 2024 met gedefinieerde KPI’s en toekomst van Landbouw bepaald via Round Table-sessies met leiderschaps-
commitment
Roeland Tjebbes - Uitvoering strategie
- Operationele effectiviteit
- ESG
• Succesvolle implementatie van nieuwe budget- & reporting-organisatiestructuur in systemen, inclusief nieuwe overheadkosten-
allocatiesystematiek voor 2024
• Doeltreffende uitvoering van M&A-activiteiten (Piast in Polen en verkoop Belgische mengvoederactiviteiten)
• Sterke betrokkenheid binnen het financiële team en creatie van nieuwe rollen binnen de nieuwe organisatiestructuur, met specifieke focus
op business controllers
• Aanzienlijke vooruitgang geboekt in CSRD, met leidende positie ten opzichte van peers en actieve betrokkenheid bij ESG-initiatieven,
met succesvolle samenwerking in CirQlar Nutrition
Rob Kiers - Uitvoering strategie
- Operationele effectiviteit
- ESG
• Succesvolle implementatie van de strategie in de nieuwe organisatiestructuur
• Lancering van de transformatiedesk, met inbegrip van de implementatie van de Business Balanced Scorecards en de doorvoering
van wijzigingen in de organisatiestructuren in Nederland en het Verenigd Koninkrijk
• Start van het Innovatie Fonds in Nederland
• Voortgang in de lopende transformatie in Nederland is positief, waarbij enkele personeelswisselingen in het team hebben plaatsgevonden.
Lange-termijnvariabele beloning van het bestuur
De doelstellingen voor de lange-termijnvariabele
beloning in 2021-2023 bestaan uit 60% financiële en
40% kwalitatieve elementen, welke geldt gedurende de
driejarige periode. Na afloop beoordeelt de raad de mate
van realisatie van de doelstellingen gekoppeld aan deze
beloning voor elk bestuurslid.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
98
Informatie over lange termijn 2021-2023 prestatie
Prestatie criterium
Pieter Wolleswinkel
(1)
Roeland Tjebbes
(2)
Target 40% Max 48% Target 40% Max 48%
Doelstelling Werkelijk Doelstelling Werkelijk
(at target) (at target)
Ontwikkeling van de winst per aandeel
(3)
7,2% 2,1% 7,2% 2,1%
Ontwikkeling aandeelhoudersrendement (TSR)
(4)
8,4% 0,0% 8,4% 0,0%
Rendement op gemiddeld geïnvesteerd vermogen
(5)
8,4% 6,1% 8,4% 6,1%
Uitvoering van de strategie 6,0% 7,2% 6,0% 7,2%
M&A 6,0% 6,6% 6,0% 6,6%
Uitvoering duurzaamheidsbeleid/ESG 4,0% 4,4% 4,0% 4,4%
Totaal lange termijn '23 40,0% 26,4% 40,0% 26,4%
1
Het prestatieplan 2021-2023 is toegekend in de functie van COO
2
Uit dienst per 31 December 2023
3
Earnings Per Share (EPS) (gecorrigeerd voor ingekochte aandelen)
4
Total Shareholder Return (TSR) volgens de in dit rapport opgenomen schaal
5
Return on Average Capital Employed (ROACE)
De raad beoordeelt de kwalitatieve lange-termijn prestatiecriteria als volgt.
Prestatiecriterium Beoordeling prestatie
Uitvoering van de strategie • Sterke focus op alle pijlers: herstructurering, overname in Polen, verkoop van activa in België, kostenverlagingsprogramma, ESG-agenda en proactieve ketenaanpak
• Herstructurering van de organisatie gedefinieerd en geïmplementeerd
• Bij organisatieherstructurering zijn meerdere interne promoties gemaakt
• Barrett-enquête uitgevoerd in Nederland en andere landen leidend tot een verbeterplan
M&A • Meerdere acquisities gedaan ter versterking van positie in alle bestaande markten (De Hoop in Nederland, Mühldorfer in Duitsland, Piast in Polen
en Thunderbrook Equestrian in het Verenigd Koninkrijk)
• Mengvoederactiviteiten België verkocht en opbrengst gebruikt om investeringen te doen in groeimarkten (Piast)
• Uitvoering M&A-beleid in lijn met herziene strategie
Uitvoering duurzaamheidsbeleid • Sterke focus op circulariteit in de strategie met sterke nadruk op CSRD en SBTi in 2024
• Leeftijdsverdeling en diversiteit binnen de organisatie verbeterd, met nu twee vrouwelijke leden in het Executive Team.
Daarnaast nog twee andere vrouwelijke benoemingen gedaan voor senior posities binnen de organisatie
• 4 van de 6 ESG-doelen bereikt, waaronder LTI (Lost Time Injury) en diversiteitsuitdaging
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
99
De raad heeft in verband met de doelstelling voor TSR
vooraf vastgesteld welke ondernemingen deel uitmaken
van de referentiegroep. Het uitgangspunt waren de tien
ondernemingen die per 1 oktober van het jaar voorafgaand
aan de prestatieperiode voor de lange-termijndoelstelling
op de nummers 15 tot 25 van de AMX (mid-cap index)
stonden plus de tien ondernemingen die op diezelfde
datum op de nummers 1 tot 10 stonden van de AScX
(small-cap index) van Euronext Amsterdam (gebaseerd op
marktkapitalisatie). Het percentage variabele beloning dat
wordt toegekend op basis van TSR wordt bepaald aan de
hand van de positie die ForFarmers inneemt binnen de
referentiegroep volgens de volgende schaal.
Positie 11
-
20 10 9 8 7 4
-
6 1
-
3
Realisatie % 0 50 66,7 83,4 100 110 120
Voor de reeds gestarte lange-termijnvariabele belonings-
plannen 2022-2024 en 2023-2025 is ten minste 50% van de
kwalitatieve criteria gekoppeld aan ESG en zijn de
uitbetalingsbandbreedtes net als bij de korte-termijn-
variabele beloning 2023 aangepast naar 50%-150% in
geval van realisatie van de doelstellingen (zie het
remuneratiebeleid voor meer informatie).
Over de periode 2021-2023 is ForFarmers onder positie 10
uitgekomen zodat de realisatie 0% is. Het toegekende
variabele beloningspercentage voor respectievelijk EPS en
ROACE werd bepaald door de ontwikkeling van de winst na
belasting per aandeel (gecorrigeerd voor ingekochte eigen
aandelen) en het rendement op het gemiddeld geïnves-
teerd vermogen (ROACE) ten opzichte van een vooraf
bepaalde, drie-jaarsgemiddelde groeidoelstelling, zoals
goedgekeurd door de raad.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
100
Deelname aan medewerkersparticipatieplan
Tot en met 2021 konden bestuurders deelnemen aan het
medewerkersparticipatieplan voor senior-management.
Op de verkrijgingsprijs werd een korting van 20%
verleend. Per 2022 is deze regeling voor bestuurders
komen te vervallen. Sindsdien ontvangen bestuurders
lange-termijnvariabele beloningsplannen in aandelen en
certificaten van aandelen. De aandelen en certificaten van
aandelen die zijn verkregen met deze regelingen van voor
2022 kunnen gedurende vijf jaar niet worden verhandeld,
geteld van het moment van verkrijging in dat jaar.
Per 31 december 2022 werden door de bestuursleden de
volgende aandelen of certificaten van aandelen gehouden.
Certificaten of aandelen gehouden door leden van het bestuur
Certificaten in lock-up
(5 jaar, vrijval 2024)
Certificaten in lock-up
(5 jaar, vrijval 2025)
Certificaten in lock-up
(5 jaar, vrijval 2026)
Certificaten in lock-up
(5 jaar, vrijval 2027)
Certificaten in lock-up
(5 jaar, vrijval 2028)
Certificaten/ Aandelen
(niet in lock-up) Totaal
Pieter Wolleswinkel 6.944 6.250 11.200 75.813 100.207
Roeland Tjebbes
(1)
26.041 30.241 17.500 73.782
Rob Kiers 1.120 1.120
1
Uit dienst per 31 december 2023
Totale beloning van het bestuur
De onderstaande tabel geeft de totale beloning weer van de bestuursleden.
Beloning bestuur in 2023
Vaste beloning
Variabele
beloning
In euro Salaris
Overige
vergoedingen
(1)
Korte termijn
(1 jaar)
(2)
Lange termijn
(3 jaar)
(2)
Bijzondere
beloningen
Pensioen
bijdragen
Totale
beloning
Ratio vast/
variabel
Chris Deen
(3, 4)
47.083 3.056
-
-
-
9.417 59.556 100%
-
0%
Theo Spierings
(3, 5)
223.333 14.122
-
-
-
44.667 282.122 100%
-
0%
Pieter Wolleswinkel 531.731 32.374 117.593 33.696
-
106.346 821.741 82%
-
18%
Roeland Tjebbes
(3)
439.875 106.598 193.323 77.667
-
87.975 905.438 70%
-
30%
Rob Kiers
(6)
214.527 20.836
-
-
-
42.905 278.268 100%
-
0%
1
Betreft sociale lasten, leaseauto en pensioenvergoeding eigen regeling en voor Roeland Tjebbes de derde termijn voor vervallen uitgestelde beloningen uit eerdere dienstbetrekking zoals in dit rapport nader toegelicht
2
De bedragen betreffen de 2022 korte – en 2020-2022 lange-termijnvariabele beloning uitbetaald in 2023. De 2023 korte – en 2021-2023 lange termijn variabele beloning wordt uitbetaald na de vaststelling van de jaarrekening over het boekjaar 2023
3
Er zijn geen vertrekvergoedingen verstrekt of toegekend gedurende 2023
4
De bedragen voor Chris Deen hebben betrekking op de periode 1 januari 2023 tot en met 31 januari 2023
5
De bedragen voor Theo Spierings hebben betrekking op de periode 1 januari 2023 tot 3 april 2023
6
De bedragen voor Rob Kiers hebben betrekking op de periode 5 juni 2023 tot 31 december 2023
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
101
Langetermijn beloningsplannen - voorwaardelijk toegekende (certificaten van) aandelen
Toekennings-
jaar
Aantal
voorwaardelijk
toegekende
(certificaten)
van aandelen
Waarde (certificaten
van) aandelen
voorwaardelijke
toegekend op
toekenningsdatum (€)
Aantal vervallen
(certificaten
van) aandelen
Vestigings-
datum
Aantal (certificaten
van) aandelen
gevestigd op
vestigingsdatum -
(vóór belasting)
Aantal (certificaten
van) aandelen
gevestigd op
vestigingsdatum -
(ná belasting)
Einde lock-up
periode (datum
beschikbaar)
Waarde (certificaten
van) aandelen
op balansdatum
(31-12-23) -
niet-gevestigd
of in lock-up (€)
Pieter Wolleswinkel 2023 123.105 358.236
-
5
-
jun
-
2026
-
-
5
-
jun
-
2028 292.990
2022 65.131 197.998
-
29
-
apr
-
2025
-
-
29
-
apr
-
2027 155.012
Totaal 188.236 556.234
-
-
-
448.002
Roeland Tjebbes
(1)
2023 83.137 241.929 83.137 5
-
jun
-
2026
-
-
5
-
jun
-
2028
-
2022 71.237 216.560 71.237 29
-
apr
-
2025
-
-
29
-
apr
-
2027
-
Totaal 154.374 458.489 154.374
-
-
-
Rob Kiers 2023 58.251 169.510
-
5
-
jun
-
2026
-
-
5
-
jun
-
2028 138.637
2022
-
-
-
29
-
apr
-
2025
-
-
29
-
apr
-
2027
-
Totaal 58.251 169.510
-
-
-
138.637
1
Uit dienst per 31 december 2023
Op aandelen gebaseerde lange-
termijnvariabele beloningsplannen
Leden van het bestuur houden (certificaten van) aandelen
in ForFarmers aan ter waarde van minimaal twee keer het
target niveau van de lange termijn variabele beloning
(d.w.z. 140% van het vaste basissalaris voor de CEO en
110% voor elk van de overige leden van het bestuur).
Hiervoor geldt een opbouwperiode van 5 jaar na de datum
van voorwaardelijke toekenning van de lange termijn
variabele beloning. De voorwaardelijk toegekende
Compensatie voor contracten uit eerdere
dienstbetrekkingen
Roeland Tjebbes ontvangt €250.000 bruto als compensatie
voor vervallen beloningen uit een eerdere
dienstbetrekking. Dat bedrag wordt tussen 2021 en 2024
uitbetaald in vier jaarlijkse termijnen van €62.500.
Vanwege de voortijdige beëindiging van het contract door
de heer Roeland Tjebbes, zal de laatste termijn conform
het contract niet van toepassing zijn in 2024.
(certificaten van) aandelen met betrekking tot het lange-
termijnvariabele beloningsplan 2022-2024 zijn in
onderstaande tabel opgenomen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
102
Beloningsverhoudingen
De raad heeft de beloningsverhoudingen en andere
arbeidsvoorwaarden van ForFarmers betrokken bij de
beoordeling van de hoogte en structuur van de
bestuurdersbeloning. Om de beloningsverhoudingen
binnen ForFarmers te bepalen is de raad uitgegaan van de
verhouding tussen de totale jaarlijkse beloning van de CEO
en de gemiddelde jaarlijkse beloning van de werknemers
en de maatschappijen waarvan ForFarmers de financiële
gegevens consolideert.
Prestatie en beloning over 5 boekjaren
De volgende tabellen geven de ontwikkeling weer van de
beloningsverhoudingen en de prestaties van ForFarmers
binnen ForFarmers. De raad vindt dat deze ontwikkeling
evenwichtig is.
Totale beloning bestuur
in duizenden euro 2019 2020 2021 2022 2023
CEO
(1)
979 1.101 1.611 854 892
CFO 610 781 621 681 905
COO
(2)
622 597 979 559 549
1
In 2023 heeft dit betrekking op de gezamenlijke beloning van Chris Deen, Theo Spierings en Pieter Wolleswinkel (met ingang van 3 april 2023)
2
In 2023 heeft dit betrekking op de gezamenlijke beloning van Pieter Wolleswinkel (tot 3 april 2023) en Rob Kiers (vanaf 5 juni 2023)
Jaarlijkse verandering totale beloning bestuur
In percentage 2019 2020 2021 2022 2023
CEO
-
22,7% 12,5% 46,3%
-
47,0% 4,5%
CFO
-
17,6% 28,0%
-
20,5% 9,7% 32,9%
COO
-
19,8%
-
4,0% 64,0%
-
42,9%
-
1,8%
Jaarlijkse verandering vaste basis salaris bestuur
In percentage 2019 2020 2021 2022 2023
CEO
(1)
2,5% 2,5% 0,0% 3,5% n.a.
CFO 2,5% 2,5% 0,0% 5,0% 11,7%
COO
(2)
2,5% 2,5% 0,0% n.a. 3,5%
1
De jaarlijkse verandering in 2023 is niet van toepassing voor de CEO functie aangezien per 1 januari 2023 geen van de huidige bestuursleden aangesteld waren als CEO
2
De jaarlijkse verandering in 2023 is niet van toepassing voor de COO aangezien de COO is aangesteld op de aandeelhoudersvergadering van 5 juni 2023
Prestaties ForFarmers
in duizenden euro (tenzijanders vermeld) 2019 2020 2021 2022 2023
Onderliggende EBITDA
(1)
88.520 96.232 78.199 76.112 70.045
Mutatie in % jaar-op-jaar
-
11,5% 8,7%
-
18,7%
-
2,7%
-
8,0%
Onderliggende winst
(1)
42.139 46.266 28.353 30.024 22.650
Mutatie in % jaar-op-jaar
-
31,8% 9,8%
-
38,7% 5,9%
-
24,6%
Gemiddelde beloning ForFarmers medewerkers
(2)
66.281 65.119 67.893 70.486 75.639
Mutatie in % jaar-op-jaar 3,8%
-
1,8% 4,3% 3,8% 7,3%
Ratio beloning CEO / gemiddelde beloning
(3)
14,8 16,9 14,9 12,1 11,8
1
Verwezen wordt naar noot 16 van de jaarrekening betreffende de Alternatieve Prestatie Maatstaven (APM)
2
Betreft de berekening zoals hiervoor omschreven onder “Beloningsverhoudingen”
3
Exclusief eventuele vertrekgoedingen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
103
Beloning ten laste van dochtermaatschappijen en
andere maatschappijen
In 2023 is voor ieder bestuurslid een deel van de belonings-
kosten (indirect) doorbelast aan dochtermaat schappijen of
andere maatschappijen waarvan ForFarmers de financiële
gegevens consolideert. Deze doorbelasting is onderdeel
van het overhead-kostenmodel.
Beloning raad van commissarissen
In 2022 bedroeg de jaarlijkse basisbeloning van de leden
van de raad €60.000 voor de voorzitter, €46.000 voor de
vicevoorzitter en €43.000 voor de overige commissarissen.
De aanvullende vergoedingen bedroegen €10.000 voor de
voorzitter van de auditcommissie, €7.500 voor de
voorzitters van andere commissies, €7.000 voor leden van
de auditcommissie en €6.000 voor leden van andere
commissies. Elke commissaris ontvangt een jaarlijkse
vaste onkostenvergoeding van €500.
Conform het remuneratiebeleid voor de raad heeft in 2022
een externe adviseur de totale beloning van de raad
geëvalueerd en geconstateerd dat de vaste beloning lager
was dan het beoogde niveau, vastgesteld op basis van de
mediaan van de referentiegroep. In de afgelopen zes jaar
heeft er geen aanpassing van de beloning voor de raad
plaatsgevonden, zoals toegelicht in de AvA van 13 april
2023.
Gezien de huidige markt en sectoromstandigheden vond de
raad het echter niet passend om direct naar de mediaan
over te stappen. Om op langere termijn in lijn te blijven met
het remuneratiebeleid, is daarom voorgesteld om het
verschil geleidelijk te overbruggen. Voor de periode van
Beloning raad van commissarissen in 2023
Raad van
Commissarissen Commissies
Overige
vergoedingen
(1)
Totaal
Jan van Nieuwenhuizen 65.000 12.000 1.640 78.640
Erwin Wunnekink 49.000 16.000 500 65.500
Roger Gerritzen 45.000 14.500 500 60.000
Vincent Hulshof 45.000 6.000 1.544 52.544
Annemieke den Otter 45.000 7.000 500 52.500
Marijke Folkers - In 't Hout 45.000 7.500 2.581 55.081
1
Betreft kilometervergoedingen en vaste onkosten
Totale beloning raad van commissarissen over 5 jaar
in duizenden euro 2019 2020 2021 2022 2023
Voorzitter 77 73 74 73 79
Vicevoorzitter 63 64 64 61 65
Overige leden
(1)
54 55 52 54 55
1
Betreft de gemiddelde beloning van de overige commissarissen
In 2023 heeft de raad geen extra beloning toegekend aan
leden van de raad in verband met de vervulling van extra
taken. Per 31 december 2023 hielden de leden van de raad
de volgende aandelen of certificaten van aandelen in
ForFarmers of een saldo op de participatierekening van
Coöperatie FromFarmers U.A.
2023 tot en met 2025 is voorgesteld de basisbeloning met
gemiddeld 50% van het verschil met de mediaan te
verhogen, terwijl er geen aanpassingen zijn voorgesteld
voor de beloning van commissies.
In overeenstemming hiermee zijn in 2023 de volgende
beloningen toegekend aan leden van de raad van
commissarissen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
104
Certificaten/
Aandelen
Participatie-
rekeningen
(1)
Totaal
Jan van Nieuwenhuizen
Erwin Wunnekink
Roger Gerritzen
Vincent Hulshof 8.640 8.640
Annemieke den Otter
Marijke Folkers - In 't Hout 24.243 24.243
1
Een saldo op de participatierekening kan uitsluitend worden aangehouden door een lid van FromFarmers en kan worden omgezet in certificaten of in aandelen van ForFarmers N.V.
Adviserende stem algemene vergadering
van aandeelhouders
Het remuneratierapport over het verslagjaar 2022 is aan
de AvA van 13 april 2023 voorgelegd voor een adviserende
stem. Bij de eerdergenoemde herziening van het
remuneratiebeleid is rekening gehouden met deze stem
van de AvA.
De adviserende stem werd als volgt uitgebracht.
Stemmen Percentage
Voor 58.826.761 99,3%
Tegen 416.331 0,7%
Onthouding 165.968
Dit remuneratierapport wordt voorgelegd aan de AvA van
11 april 2024 voor een adviserende stem. In het
remuneratie rapport over 2024 lichten we toe hoe we met
deze adviserende stem zijn omgegaan.
Lochem, 21 februari 2024
Raad van Commissarissen ForFarmers N.V.
De leden van de raad met aandelen, certificaten van
aandelen of participatierekeningen zijn ook lid van
FromFarmers. Zij hebben hun aandelen, certificaten van
aandelen of participatierekeningen verkregen door deel te
nemen aan het Vermogen op Naam-programma van
FromFarmers dat liep in de periode 2007-2017.
ForFarmers heeft geen opties of certificaten van aandelen
toegekend aan leden van de raad. De beloning van de
leden van de raad is niet afhankelijk van de resultaten van
ForFarmers en ook niet aan een change of control in de
vennootschap. Aan leden van de raad werden geen
leningen verstrekt.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Verslag van de Raad van Commissarissen
105
Jaarrekening 2023
Geconsolideerde
jaarrekening
ForFarmers Jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening
107
Geconsolideerde
jaarrekening
Inhoudsopgave
Geconsolideerde jaarrekening 107
Geconsolideerde balans 108
Geconsolideerde winst-en-verliesrekening 109
Geconsolideerd overzicht van het totaalresultaat 110
Geconsolideerd mutatieoverzicht
van het eigen vermogen 111
Geconsolideerd kasstroomoverzicht 113
Toelichting op de geconsolideerde
jaarrekening 115
Basis voor opstelling 116
1. ForFarmers N.V. 116
2. Toegepaste accounting standaarden 116
3. Functionele valuta en presentatie valuta 117
4. Gebruik van schattingen en oordelen 117
Resultaten voor het jaar 120
5. Operationele segmenten 120
6. Bedrijfscombinaties 123
7. Desinvesteringen 123
8. Omzet 124
9. Kosten van grond- en hulpstoffen 124
10. Bedrijfslasten 124
11. Netto financieringsresultaat 126
12. Winst per aandeel 127
Personeelsbeloningen 128
13. Op aandelen gebaseerde beloningsplannen 128
14. Personeelsbeloningen 129
Winstbelastingen 136
15. Winstbelastingen 136
Alternatieve prestatiemaatstaven 143
16. Alternatieve prestatiemaatstaven 143
Activa 146
17. Materiële vaste activa 146
18. Immateriële activa en goodwill 153
19. Deelnemingen verwerkt
volgens de 'equity'- methode 157
20. Handels- en overige vorderingen 159
21. Voorraden 159
22. Biologische activa 159
23. Geldmiddelen en kasequivalenten 160
Eigen vermogen en verplichtingen 161
24. Eigen vermogen 161
25. Kapitaalmanagement 166
26. Leningen en overige financieringsverplichtingen 167
27. Voorzieningen 171
28. Handelsschulden en overige verplichtingen 171
Financiële instrumenten 172
29. Financiële instrumenten –
Reële waarden en risico management 172
Groepssamenstelling 185
30. Lijst met belangrijkste deelnemingen 185
31. Minderheidsbelangen 186
Overige toelichtingen 188
32. Niet in de balans opgenomen verplichtingen 188
33. Verbonden partijen 188
34. Gebeurtenissen na balansdatum 191
Grondslagen voor financiële verslaggeving 193
35. Basis voor waardering 193
36. Belangrijke grondslagen voor financiële
verslaggeving 193
37. Nog niet van toepassing zijnde nieuwe
standaarden 212
Enkelvoudige jaarrekening 213
Enkelvoudige balans 214
Enkelvoudige winst-en-verliesrekening 215
Enkelvoudige mutatieoverzicht van het
eigen vermogen 216
Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening 218
38. Algemeen 219
39. Grondslagen voor de waardering van activa en
verplichtingen en voor de bepaling van
het resultaat 219
40. Deelnemingen verwerkt volgens de ‘equity’-
methode 219
41. Vorderingen op en schulden aan
groepsmaatschappijen 219
42. Financiële instrumenten 220
43. Winstbelastingen 220
44. Eigen vermogen 220
45. Netto financieringsresultaat 220
46. Kredietfaciliteiten 220
47. Niet in de balans opgenomen verplichtingen 220
48. Bezoldiging van de Raad van Commissarissen
en de statutaire bestuurders 221
Overige gegevens 222
Statutaire resultaatbestemmingsregeling 223
Bijzonder statutair recht inzake zeggenschap 225
Nevenvestigingen 227
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 228
Meerjarenoverzicht 240
Begrippenlijst 243
Corporate governance verklaring 2023 247
Over de duurzaamheidsrapportage
van ForFarmers in 2023 254
Overzicht groepsmaatschappijen 266
ForFarmers Jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening
108
Geconsolideerde balans
in miljoenen euro (voor resultaatbestemming) Noot
31 december
2023
31 december
2022
Activa
Materiële vaste activa 17 304,4 311,8
Immateriële activa en goodwill 18 90,0 105,2
Vastgoedbeleggingen 0,6 0,6
Handels- en overige vorderingen 20 1,5 3,4
Deelnemingen verwerkt volgens de 'equity'-methode 19 36,4 32,0
Uitgestelde belastingvorderingen 15 4,7 2,5
Personeelsbeloningen 14
Vaste activa 437,6 461,3
Voorraden 21 98,8 152,1
Biologische activa 22 9,9 6,1
Handels- en overige vorderingen 20 244,7 330,7
Actuele belastingvorderingen 15 3,3 1,5
Geldmiddelen en kasequivalenten 23 46,5 68,4
Activa aangehouden voor verkoop
Vlottende activa 403,2 559,1
in miljoenen euro (voor resultaatbestemming) Noot
31 december
2023
31 december
2022
Eigen vermogen
Aandelenkapitaal 0,9 0,9
Agio 143,6 143,6
Reserve eigen aandelen
-
-
Reserve omrekeningsverschillen
Reserve kasstroomafdekkingen
-
-
Overige reserves en ingehouden winsten 175,5 184,3
Onverdeeld resultaat
-
Eigen vermogen toe te rekenen aan aandeelhouders
van de Vennootschap
24 311,5 335,1
Minderheidsbelangen 31 8,9 9,1
Totaal eigen vermogen 320,4 344,2
Verplichtingen
Leningen en overige financieringsverplichtingen 26 92,0 118,0
Personeelsbeloningen 14 16,4 16,7
Voorzieningen 27 2,7 2,5
Handelsschulden en overige verplichtingen 28 28,2 24,2
Uitgestelde belastingverplichtingen 15 9,6 14,2
Langlopende verplichtingen 148,9 175,6
Bankschulden 29 8,0 42,1
Leningen en overige financieringsverplichtingen 26 8,5 6,7
Voorzieningen 27 3,1 1,7
Handelsschulden en overige verplichtingen 28 349,7 449,9
Actuele belastingverplichtingen 2,2 0,2
Kortlopende verplichtingen 371,5 500,6
Totaal verplichtingen 520,4 676,2
Totaal eigen vermogen en verplichtingen 840,8 1.020,4
De toelichtingen onder noot 1 tot en met 37 zijn integraal onderdeel van deze geconsolideerde jaarrekening.
in miljoenen euro (voor resultaatbestemming) Noot
31 december
2023
31 december
2022
Totaal activa 840,8 1.020,4
ForFarmers Jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening
109
Geconsolideerde winst-en-verliesrekening
in miljoenen euro
Noot
2023 2022
Omzet 8 2.974,7 3.315,0
Kosten van grond- en hulpstoffen 9
-
-
Brutowinst 477,3 494,8
Overige bedrijfsopbrengsten 3,0 0,7
Bedrijfsopbrengsten 480,3 495,5
Personeelskosten 14
-
-
Afschrijvingen, amortisatie en bijzondere waardeverminderingen 17,18
-
-
Netto (terugnemingen van) bijzondere waardevermindering op handelsvorderingen 1,3
-
Overige bedrijfskosten 10A
-
-
Bedrijfslasten 10
-
-
Bedrijfsresultaat 4,6 24,4
Netto financieringsresultaat 6,11
-
-
Aandeel in het resultaat deelnemingen verwerkt volgens de 'equity'-methode, na belastingen 19 5,2 4,3
Winst (verlies) vóór belastingen 0,1 22,2
Winstbelastingen 15 1,8
-
Winst (verlies) over de periode 1,9 18,2
Winst (verlies) toe te rekenen aan:
Aandeelhouders van de Vennootschap
-
Minderheidsbelangen 31 2,9 0,2
Winst (verlies) over de periode 1,9 18,2
Winst (verlies) per aandeel in euro
(1)
Gewone winst (verlies) per aandeel 12
-
Verwaterde winst (verlies) per aandeel 12
-
1
Winst per aandeel toe te rekenen aan de aandeelhouders van de Vennootschap
De toelichtingen onder noot 1 tot en met 37 zijn integraal onderdeel van deze geconsolideerde jaarrekening.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening
110
Geconsolideerd overzicht van het totaalresultaat
in miljoenen euro Noot 2023 2022
Winst (verlies) over de periode 1,9 18,2
Niet-gerealiseerde resultaten
Posten die nooit zullen worden overgeboekt naar het resultaat
Herwaardering van toegezegd-pensioenverplichtingen 14
-
Deelnemingen verwerkt volgens de 'equity'-methode - aandeel in niet-gerealiseerde resultaten 19
-
Gerelateerde belastingen 2,5
-
-
Posten die zijn of kunnen worden overgeboekt naar het resultaat
Buitenlandse activiteiten - valuta omrekeningsverschillen 5,0
-
Kasstroomafdekkingen - effectieve deel van reële waardeveranderingen
Kasstroomafdekkingen - geherclassificeerd naar de winst-en-verliesrekening / balans
-
-
Gerelateerde belastingen
-
-
Niet-gerealiseerde resultaten, na belastingen
-
-
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
-
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten toe te rekenen aan:
Aandeelhouders van de Vennootschap
-
Minderheidsbelangen 31 2,9 0,2
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
-
De toelichtingen onder noot 1 tot en met 37 zijn integraal onderdeel van deze geconsolideerde jaarrekening.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening
111
Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen
in miljoenen euro Noot
Aandelen-
kapitaal Agio
Reserve
eigen
aandelen
Reserve
omrekenings-
verschillen
Reserve
kasstroom-
afdekkingen
Overige
reserves en
ingehouden
winsten
Onverdeeld
resultaat Subtotaal
(1)
Minderheids-
belangen Totaal
Stand op 1 januari 2023 0,9 143,6
-
-
Toevoeging uit het onverdeeld resultaat
-
Totaal gerealiseerde en
niet-gerealiseerde resultaten
Resultaat
-
-
Totaal niet-gerealiseerde resultaten
-
-
-
-
Totaal gerealiseerde en
niet-gerealiseerde resultaten
-
-
-
-
-
Transacties met aandeelhouders van de
Vennootschap, rechtstreeks verwerkt in
het eigen vermogen
Bijdragen en uitkeringen
Dividenden 24
-
-
-
-
Inkoop eigen aandelen 24
-
-
-
Op aandelen gebaseerde
betalingstransacties
Belasting direct in het eigen vermogen
Acquisitie van een deelneming
Totaal transacties met aandeelhouders
van de Vennootschap
-
-
-
-
Stand op 31 december 2023 0,9 143,6
-
-
-
1
Het subtotaal eigen vermogen betreft het eigen vermogen toe te rekenen aan de aandeelhouders van de Vennootschap
De toelichtingen onder noot 1 tot en met 37 zijn integraal onderdeel van deze geconsolideerde jaarrekening.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening
112
in miljoenen euro
Aandelen-
kapitaal Agio
Reserve
eigen
aandelen
Reserve
omrekenings-
verschillen
Reserve
kasstroom-
afdekkingen
Overige
reserves en
ingehouden
winsten
Onverdeeld
resultaat Subtotaal
1
Minderheids-
belangen Totaal
Stand op 1 januari 2022 0,9 143,6
-
-
Toevoeging uit het onverdeeld resultaat
-
Totaal gerealiseerde en
niet-gerealiseerde resultaten
Resultaat 24
Totaal niet-gerealiseerde resultaten 24
-
-
-
-
Totaal gerealiseerde en
niet-gerealiseerde resultaten
-
-
Transacties met aandeelhouders van de
Vennootschap, rechtstreeks verwerkt in
het eigen vermogen
Bijdragen en uitkeringen
Dividenden 24
-
-
-
-
Inkoop eigen aandelen 24
-
-
-
Op aandelen gebaseerde
betalingstransacties
-
-
-
Belasting direct in het eigen vermogen
Acquisitie van een deelneming
Totaal transacties met aandeelhouders
van de Vennootschap
-
-
-
Stand op 31 december 2022 24 0,9 143,6
-
-
1
Het subtotaal eigen vermogen betreft het eigen vermogen toe te rekenen aan de aandeelhouders van de Vennootschap
De toelichtingen onder noot 1 tot en met 37 zijn integraal onderdeel van deze geconsolideerde jaarrekening.
Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening
113
Geconsolideerd kasstroomoverzicht
in miljoenen euro Noot 2023 2022
Kasstroom uit operationele activiteiten
Winst (verlies) over het boekjaar 1,9 18,2
Aanpassingen voor:
Afschrijvingen 17 34,8 35,1
Amortisatie 18 9,6 10,4
Netto (terugneming van) bijzonder waardeverminderingsverlies 18 13,8 2,6
Wijziging in reële waarde van biologische activa (niet-gerealiseerd)
-
Netto (terugneming van) bijzonder waardeverminderingsverlies op handelsvorderingen
-
Netto financieringsresultaat 11 9,7 6,5
Aandeel in resultaat deelnemingen verwerkt volgens de 'equity'-methode, na belastingen 19
-
-
Resultaat op verkoop materiële vaste activa / vastgoedbeleggingen
-
-
Kosten van op aandelen gebaseerde betalingstransacties met afwikkeling in eigenvermogensinstrumenten 13 0,3 0,6
Kosten met betrekking tot toegezegd-pensioenregelingen 0,7 1,0
Kosten met betrekking tot lange termijn bonussen 14F 0,7
Winstbelastingen 15
-
Mutatie in:
Voorraden & biologische activa 49,7
-
Handels- en overige vorderingen 82,3
-
Handelsschulden en overige verplichtingen
-
Voorzieningen en personeelsbeloningen
-
-
Kasstroom uit bedrijfsactiviteiten 98,0 51,8
Betaalde rente
-
-
Betaalde winstbelastingen
-
-
Netto kasstroom uit operationele activiteiten 86,5 48,2
De toelichtingen onder noot 1 tot en met 37 zijn integraal onderdeel van deze geconsolideerde jaarrekening.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Geconsolideerde jaarrekening
114
in miljoenen euro Noot 2023 2022
Kasstroom uit investeringsactiviteiten
Ontvangen rente 0,9 0,7
Ontvangen dividenden uit deelnemingen verwerkt volgens de 'equity'-methode 2,1 2,2
Opbrengst uit verkoop van materiële vaste activa / vastgoedbeleggingen 3,9 1,0
Opbrengst uit verkoop van belangen in deelnemingen, na aftrek van afgestoten geldmiddelen 6 25,8
Verwerving dochterondernemingen, na aftrek van verworven geldmiddelen 6
-
-
Verwerving van materiële vaste activa
-
-
Verwerving van immateriële activa
-
-
Netto kasstroom gebruikt bij investeringsactiviteiten
-
-
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
Inkoop van eigen aandelen
-
Opbrengst uit verkoop van eigen aandelen met betrekking tot het medewerkersparticipatieplan
Inkoop van eigen aandelen met betrekking tot het medewerkersparticipatieplan
-
-
Leasebetalingen
-
-
Opname leningen 26 30,0 75,0
Terugbetaling leningen 26
-
-
Transactiekosten in verband met leningen 26
-
-
Betaald dividend 24
-
-
Netto kasstroom gebruikt bij financieringsactiviteiten
-
-
Netto-toename/afname van geldmiddelen en kasequivalenten 12,4
-
Geldmiddelen en kasequivalenten op 1 januari 26,3 33,8
Effect van valutakoers- en omrekeningsverschillen op geldmiddelen
-
-
Geldmiddelen en kasequivalenten op 31 december
(1)
23 38,5 26,3
1
Na aftrek van kortlopende bankschulden
De toelichtingen onder noot 1 tot en met 37 zijn integraal onderdeel van deze geconsolideerde jaarrekening.
Geconsolideerd kasstroomoverzicht
Toelichting op de
geconsolideerde
jaarrekening
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
116
Basis voor opstelling
2. Toegepaste accounting standaarden
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
117
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
118
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
119
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
120
Resultaten voor het jaar
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
121
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
122
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
123
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
124
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
125
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
126
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
127
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
128
Personeelsbeloningen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
129
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
130
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
131
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
132
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
133
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
134
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
135
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
136
Winstbelastingen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
137
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
138
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
139
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
140
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
141
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
142
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
143
Alternatieve prestatiemaatstaven
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
144
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
145
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
146
Activa
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
147
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
148
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
149
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
150
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
151
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
152
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
153
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
154
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
155
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
156
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
157
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
158
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
159
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
160
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
161
Eigen vermogen en verplichtingen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
162
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
163
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
164
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
165
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
166
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
167
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
168
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
169
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
170
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
171
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
172
Financiële instrumenten
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
173
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
174
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
175
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
176
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
177
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
178
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
179
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
180
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
181
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
182
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
183
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
184
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
185
Groepssamenstelling
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
186
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
187
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
188
Overige toelichtingen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
189
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
190
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
191
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
192
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
193
Grondslagen voor financiële verslaggeving
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
194
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
195
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
196
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
197
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
198
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
199
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
200
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
201
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
202
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
203
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
204
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
205
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
206
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
207
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
208
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
209
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
210
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
211
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
212
Enkelvoudige
jaarrekening
ForFarmers Jaarverslag 2023
Enkelvoudige jaarrekening
214
Enkelvoudige balans
in miljoenen euro (voor winstbestemming) Noot
31 december
2023
31 december
2022
Activa
Overige vorderingen
-
-
Deelnemingen verwerkt volgens de 'equity'-methode 40 395,6 421,1
Uitgestelde belastingvorderingen 0,9 0,2
Vaste activa 396,5 421,3
Overige vorderingen 1,8 3,5
Vorderingen op groepsmaatschappijen 41 21,1 20,3
Actuele belastingvorderingen
-
0,4
Geldmiddelen en kasequivalenten
-
0,0
-
Vlottende activa 22,9 24,2
in miljoenen euro (voor winstbestemming) Noot
31 december
2023
31 december
2022
Eigen vermogen
Aandelenkapitaal 0,9 0,9
Agio 143,6 143,6
Reserve eigen aandelen
-
0,0
Wettelijke reserve omrekeningsverschillen
-
5,9
-
10,5
Wettelijke reserve kasstroomafdekkingen
-
1,6
-
1,2
Overige wettelijke reserves 24,2 21,0
Ingehouden winsten 151,3 163,3
Onverdeeld resultaat
-
1,0 18,0
Eigen vermogen toe te rekenen
aan aandeelhouders van de Vennootschap
24, 44 311,5 335,1
Verplichtingen
Voorzieningen
-
-
Uitgestelde belastingverplichtingen
-
-
Langlopende verplichtingen
-
-
Bankschulden
-
-
Handelsschulden en overige verplichtingen 1,7 1,7
Schulden aan groepsmaatschappijen 41 105,8 108,7
Actuele belastingverplichtingen 0,4
-
Kortlopende verplichtingen 107,9 110,4
Totaal verplichtingen 107,9 110,4
Totaal eigen vermogen en verplichtingen 419,4 445,5
De toelichtingen onder noot 38 tot en met 48 maken integraal deel uit van deze enkelvoudige jaarrekening.
in miljoenen euro (voor winstbestemming) Noot
31 december
2023
31 december
2022
Totaal activa 419,4 445,5
ForFarmers Jaarverslag 2023
Enkelvoudige jaarrekening
215
Enkelvoudige winst-en-verliesrekening
in miljoenen euro Noot 2023 2022
Omzet
-
-
Bedrijfsopbrengsten 0,2
-
Lonen en salarissen
-
-
Overige bedrijfskosten
-
0,6
-
0,5
Bedrijfslasten
-
0,6
-
0,5
Bedrijfsresultaat
-
0,4
-
0,5
Netto financieringsresultaat 45
-
2,8
-
0,4
Winst (verlies) vóór belastingen
-
3,2
-
0,9
Winstbelastingen 0,9 0,2
Aandeel in het resultaat deelnemingen verwerkt volgens de 'equity'-methode, na belastingen 43 1,3 18,7
Winst over het boekjaar
-
1,0 18,0
De toelichtingen onder noot 38 tot en met 48 maken integraal deel uit van deze enkelvoudige jaarrekening.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Enkelvoudige jaarrekening
216
Enkelvoudige mutatieoverzicht van het eigen vermogen
in miljoenen euro Noot
Aandelen-
kapitaal Agio Agio
Reserve eigen
aandelen
Wettelijke
reserve
omrekenings-
verschillen
Wettelijke
reserve
kasstroom-
afdekkingen
Overige
wettelijke
reserves
Ingehouden
winsten Totaal
Stand op 1 januari 2023 0,9 143,6
-
-
10,5
-
1,2 21,0 163,3 18,0 335,1
Toevoeging uit het onverdeeld resultaat
-
-
-
-
-
-
18,0
-
18,0
-
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
Winst
-
-
-
-
-
-
-
1,0
-
1,0
Totaal niet-gerealiseerde resultaten 16, 27
-
-
-
4,6
-
0,4
-
-
7,4
-
-
3,2
Totaal gerealiseerde en
niet-gerealiseerde resultaten
-
-
-
4,6
-
0,4
-
-
7,4
-
1,0
-
4,2
Transacties met aandeelhouders van de Vennootschap,
rechtstreeks verwerkt in het eigen vermogen
Bijdragen en uitkeringen
Dividenden 27
-
-
-
-
-
-
-
17,9
-
-
17,9
Inkoop eigen aandelen 27
-
-
-
-
-
-
-
1,7
-
-
1,7
Op aandelen gebaseerde betalingstransacties 14
-
-
-
-
-
-
0,2
-
0,2
Herclassificaties
-
-
-
-
-
3,2
-
3,2
-
-
Totaal transacties met aandeelhouders van de Vennootschap
-
-
-
-
-
3,2
-
22,6
-
-
19,4
Stand op 31 december 2023 0,9 143,6
-
-
5,9
-
1,6 24,2 151,3
-
1,0 311,5
ForFarmers Jaarverslag 2023
Enkelvoudige jaarrekening
217
in miljoenen euro
Aandelen-
kapitaal Agio Agio
Reserve eigen
aandelen
Wettelijke
reserve
omrekenings-
verschillen
Wettelijke
reserve
kasstroom-
afdekkingen
Overige
wettelijke
reserves
Ingehouden
winsten Totaal
Stand op 1 januari 2022 0,9 143,6
-
-
5,2
-
0,5 19,0 190,7 12,0 360,5
Toevoeging uit het onverdeeld resultaat
-
-
-
-
-
-
12,0
-
12,0
-
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
Winst
-
-
-
-
-
-
-
18,0 18,0
Totaal niet-gerealiseerde resultaten 16, 27
-
-
-
-
5,3
-
0,7
-
3,9
-
-
2,1
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
-
-
-
-
5,3
-
0,7
-
3,9 18,0 15,9
Transacties met aandeelhouders van de Vennootschap,
rechtstreeks verwerkt in het eigen vermogen
Bijdragen en uitkeringen
Dividenden 27
-
-
-
-
-
-
-
25,9
-
-
25,9
Inkoop eigen aandelen 27
-
-
-
0,0
-
-
-
-
15,4
-
-
15,4
Intrekken eigen aandelen 27
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Op aandelen gebaseerde betalingstransacties 14
-
-
-
-
-
-
-
0,0
-
-
0,0
Herclassificaties
-
-
-
-
-
2,0
-
2,0
-
-
Totaal transacties met aandeelhouders van de Vennootschap
-
-
-
0,0
-
-
2,0
-
43,3
-
-
41,3
Stand op 31 december 2022 0,9 143,6
-
-
10,5
-
1,2 21,0 163,3 18,0 335,1
Enkelvoudige mutatieoverzicht van het eigen vermogen
Toelichting op de
enkelvoudige
jaarrekening
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening
219
38. Algemeen
De enkelvoudige jaarrekening maakt deel uit van de geconsolideerde jaarrekening 2023
van ForFarmers N.V. (‘de Vennootschap’).
Voor de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling alsmede de toelichting bij de
enkelvoudige balans en winst-en-verliesrekening wordt verwezen naar de grondslagen
en toelichting bij de geconsolideerde balans en winst-en-verliesrekening.
Alle financiële informatie die in euro's wordt gepresenteerd is afgerond op het
naastliggende miljoen, tenzij anders is aangegeven.
39. Grondslagen voor de waardering van activa en
verplichtingen en voor de bepaling van het resultaat
De enkelvoudige jaarrekening is opgesteld volgens de wettelijke bepalingen van Titel 9
Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. De Vennootschap maakt voor de bepaling van de
grondslagen voor waardering van activa en verplichtingen en resultaatbepaling van haar
enkelvoudige jaarrekening gebruik van de optie die wordt geboden in artikel 2:362 lid 8
BW. Dit houdt in dat de grondslagen voor waardering van de activa en verplichtingen en
resultaatbepaling (hierna ‘waarderingsgrondslagen’) van de enkelvoudige jaarrekening
van de Vennootschap gelijk zijn aan de grondslagen die voor de geconsolideerde
EU-IFRS jaarrekening zijn toegepast. Verwezen wordt naar noot 35 en 36 bij de
geconsolideerde jaarrekening voor een beschrijving van deze grondslagen.
Deelnemingen in groepsmaatschappijen
In de enkelvoudige balans worden de deelnemingen in groepsmaatschappijen
gewaardeerd volgens de ‘equity’-methode. Zie voor een uitwerking hiervan de
grondslagen voor consolidatie in de geconsolideerde jaarrekening.
Resultaat deelnemingen
Het aandeel in het resultaat van ondernemingen waarin wordt deelgenomen omvat het
aandeel van de Vennootschap in de resultaten van deze deelnemingen. Resultaten op
transacties waarbij overdracht van activa en passiva tussen de Vennootschap en
haar deelnemingen en tussen deelnemingen onderling heeft plaatsgevonden,
zijn geëlimineerd voor zover deze als niet gerealiseerd kunnen worden beschouwd.
40. Deelnemingen verwerkt volgens de ‘equity’-methode
in miljoenen euro Noot 2023 2022
Boekwaarde op 1 januari
421,1 403,8
Betaald dividend
-
13,9
-
83,1
Kapitaalstortingen 15,1 83,1
Aandeel in resultaat van ondernemingen
waarin wordt deelgenomen, na belastingen
1,3 18,7
Buitenlandse activiteiten - valuta omrekeningsverschillen,
na belastingen
4,6
-
5,3
Herwaardering van toegezegd-pensioenverplichtingen,
na belastingen
-
7,4 3,9
Desinvestering groepsmaatschappijen 7
-
25,2
-
Overige mutaties
-
-
Boekwaarde 31 december 395,6 421,1
Desinvesteringen groepsmaatschappijen betreft de vermogenswaarde van de verkochte
mengvoeractiviteiten in België na bijzondere waardevermindering op goodwill van €4,7
miljoen.
41. Vorderingen op en schulden aan groepsmaatschappijen
De vorderingen op en schulden aan groepsmaatschappijen hebben allen een kortlopend
karakter.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening
220
42. Financiële instrumenten
De vennootschap wordt blootgesteld aan de volgende risico’s als gevolg van het gebruik
van financiële instrumenten:
• kredietrisico
• liquiditeitsrisico
• marktrisico
In de toelichting op de geconsolideerde jaarrekening is informatie weergegeven over de
blootstelling van de vennootschap aan bovengenoemde risico’s, de doelstellingen van de
vennootschap, het beleid en de processen om risico’s te meten en te beheersen en het
managen van kapitaal. Deze risico’s, doelstellingen, beleid en processen voor meting en
beheersing van risico’s en het managen van kapitaal zijn ook van toepassing op de
enkelvoudige jaarrekening.
Reële waarde
De reële waarden van de financiële instrumenten opgenomen op de balans, inclusief
handels- en overige vorderingen, geld en kasequivalenten, handelsschulden en overige
te betalen posten en schulden aan groepsmaatschappijen benaderen hun boekwaarden.
43. Winstbelastingen
De vennootschap en de Nederlandse groepsmaatschappijen waarin de vennootschap
een 100% belang heeft vormen een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting,
waarvan ForFarmers N.V. het groepshoofd is. Voor de BTW bestaat een vergelijkbare
fiscale eenheid voor de Nederlandse groepsmaatschappijen. Bij het hoofd van de fiscale
eenheid wordt de volledige actuele vordering of schuld aan de fiscus in de balans
opgenomen. Verrekening van belastingen binnen de fiscale eenheid vinden plaats alsof
ieder vennootschap zelfstandig belastingplichtig is.
44. Eigen vermogen
Een toelichting op het eigen vermogen van de vennootschap is opgenomen in de
geconsolideerde jaarrekening van ForFarmers N.V.
45. Netto financieringsresultaat
Het netto financieringsresultaat bedraagt €2,8 miljoen negatief (2022: €0,4 miljoen
negatief) en bevat onder meer rente over vorderingen op en schulden aan
groepsmaatschappijen, beide kortlopend.
46. Kredietfaciliteiten
De kredietfaciliteit van ForFarmers N.V. heeft enkel betrekking op de financierings-
overeenkomst (multicurrency revolving facility agreement) welke is afgesloten met ABN
AMRO, HSBC, ING, BNP Paribas en Rabobank en vrij is van zekerheden. Voor een
nadere toelichting hiervan wordt verwezen naar noot 26 in de toelichting op de
geconsolideerde jaarrekening.
47. Niet in de balans opgenomen verplichtingen
Ten behoeve van ForFarmers Nederland B.V., ForFarmers Corporate Services B.V.,
FF Logistics B.V., PoultryPlus B.V. en Reudink B.V. is door ForFarmers N.V.
een 403-verklaring afgegeven.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening
221
48. Bezoldiging van de Raad van Commissarissen
en de statutaire bestuurders
De bezoldiging van de Raad van Commissarissen en statutaire Bestuurders is gelijk aan
de bezoldiging van de Raad van Commissarissen en statutaire Bestuurders zoals
genoemd in noot 33 van de toelichting op de geconsolideerde jaarrekening. Gedurende
het verslagjaar, bedroeg het gemiddeld aantal werknemers, omgerekend naar volledige
dienstverbanden 2,8 werknemers (2022: 3,3 werknemers), allen werkzaam in
Nederland.
Lochem, 21 februari 2024
Raad van Bestuur ForFarmers N.V.
Pieter Wolleswinkel, CEO
Rob Kiers, COO
Raad van Commissarissen ForFarmers N.V.
Jan van Nieuwenhuizen, Voorzitter
Erwin Wunnekink, Vicevoorzitter
Roger Gerritzen
Vincent Hulshof
Annemieke den Otter
Marijke Folkers – In ‘t Hout
Overige
gegevens
Overige
gegevens
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
223
Statutaire resultaatbestemmingsregeling
Artikelen 36, 37 en 38 van de statuten luiden als volgt:
Uitkeringen - Algemeen
Artikel 36
36.1 Een uitkering kan slechts worden gedaan voor zover het eigen vermogen van de
Vennootschap groter is dan het bedrag van het gestorte en opgevraagde deel van haar
kapitaal vermeerderd met de reserves die krachtens de wet moeten worden
aangehouden.
36.2 Het Bestuur kan besluiten om een tussentijdse uitkering te doen, indien aan het
vereiste van Artikel 36.1 is voldaan blijkens een tussentijdse vermogensopstelling die is
opgesteld overeenkomstig artikel 2:105 lid 4 BW en, indien het een tussentijdse
winstuitkering betreft, met inachtneming van de volgorde zoals omschreven in Artikel
38.1.
36.3 Er is geen recht op uitkeringen verbonden aan preferente aandelen of het
prioriteitsaandeel, anders dan zoals omschreven in de Artikelen 12.2, 38.1 en 39.3.
36.4 Uitkeringen worden gedaan naar evenredigheid van het totale nominale bedrag van
de aandelen van de betreffende soort. In afwijking van de vorige volzin worden
uitkeringen op preferente aandelen (of aan de voormalige houders van preferente
aandelen) gedaan naar evenredigheid van de op die preferente aandelen gestorte (of
voorheen gestorte) bedragen.
36.5 De gerechtigden tot een uitkering zijn de betreffende aandeelhouders,
vruchtgebruikers en pandhouders, afhankelijk van de omstandigheden van het geval,
op een daartoe door het Bestuur te bepalen datum. Deze datum zal niet eerder zijn dan
de datum waarop de uitkering wordt aangekondigd.
36.6 De Algemene Vergadering kan besluiten, met inachtneming van Artikel 32, dat een
uitkering geheel of deels in de vorm van aandelen in het kapitaal van de Vennootschap
of in natura, in plaats van in geld, wordt gedaan.
36.7 Een uitkering wordt betaalbaar gesteld op een door het Bestuur te bepalen datum
en, indien het een uitkering in geld betreft, in een door het Bestuur te bepalen valuta.
36.8 Een vordering tot betaling van een uitkering vervalt na verloop van vijf jaren nadat
de uitkering betaalbaar werd gesteld.
36.9 Bij de berekening van het bedrag of de verdeling van een uitkering tellen de
aandelen die de Vennootschap in haar kapitaal houdt niet mee. Aan de Vennootschap
wordt geen uitkering gedaan op door haar gehouden aandelen in haar kapitaal.
Uitkeringen - Reserves
Artikel 37
37.1 Alle door de Vennootschap aangehouden reserves zijn uitsluitend verbonden aan de
gewone aandelen, tenzij uitdrukkelijk anders wordt bepaald in dit Artikel 37.
37.2 De Algemene Vergadering is bevoegd om te besluiten tot het doen van een uitkering
ten laste van de reserves van de Vennootschap met inachtneming van Artikel 32.
37.3 Onverminderd het bepaalde in de Artikelen 37.4 en 38.2, worden uitkeringen ten
laste van een reserve uitsluitend gedaan op de soort aandelen waaraan die reserve
verbonden is.
37.4 Het Bestuur kan besluiten om op aandelen te storten bedragen ten laste te
brengen van de reserves van de Vennootschap, ongeacht of die aandelen worden
uitgegeven aan bestaande aandeelhouders.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
224
Uitkeringen - Winst
Artikel 38
38.1 Met inachtneming van Artikel 36.1, wordt de winst die uit de jaarrekening van de
Vennootschap over een boekjaar blijkt als volgt en in de onderstaande volgorde
aangewend:
a. voor zover preferente aandelen zijn ingetrokken zonder dat de uitkering omschreven
in Artikel 12.2 onderdeel b. volledig is betaald en zonder dat een dergelijk tekort
vervolgens volledig is betaald zoals omschreven in dit Artikel 38.1 of Artikel 38.2,
wordt een bedrag ter grootte van een dergelijk (resterend) tekort uitgekeerd aan
degene(n) die preferente aandelen hield(en) op het moment waarop die intrekking van
kracht werd;
b. voor zover enige Preferente Uitkering (of enig deel daarvan) over voorgaande
boekjaren nog niet volledig is betaald zoals omschreven in dit Artikel 38.1 of Artikel
38.2, wordt een bedrag ter grootte van een dergelijk (resterend) tekort uitgekeerd op
de preferente aandelen;
c. de Preferente Uitkering over het boekjaar waarop de jaarrekening betrekking heeft
wordt uitgekeerd op de preferente aandelen;
d. het Bestuur bepaalt welk deel van de resterende winst wordt toegevoegd aan de
reserves van de Vennootschap;
e. van de daarna resterende winst wordt een bedrag ter grootte van het nominale
bedrag van het prioriteitsaandeel uitgekeerd op het prioriteitsaandeel; en
f. met inachtneming van Artikel 32, staat de daama resterende winst ter beschikking
van de Algemene Vergadering voor uitkering op de gewone aandelen.
38.2 Voor zover de uitkeringen omschreven in Artikel 38.1 onderdelen a. tot en met c. (of
enig deel daarvan) niet kunnen worden betaald uit de uit de jaarrekening blijkende
winst, wordt een dergelijk tekort uitgekeerd ten laste van de reserves van de
Vennootschap met inachtneming van de Artikelen 36.1 en 36.2.
38.3 Uitkering van winst geschiedt, met inachtneming van Artikel 36.1, na de vaststelling
van de jaarrekening waaruit blijkt dat zij geoorloofd is.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
225
Bijzonder statutair recht inzake zeggenschap
Stichting Beheer- en Administratiekantoor ForFarmers
Het bestuur van Stichting Beheer- en Administratiekantoor ForFarmers opereert
onafhankelijk van de Vennootschap. Stichting Beheer- en Administratiekantoor
ForFarmers houdt gewone aandelen in het kapitaal van de Vennootschap en heeft –
onder andere – ten doel (i) het ten titel van beheer verkrijgen van gewone aandelen, (ii)
het uitgeven van certificaten, (iii) in voorkomend geval, het voor eigen rekening
verkrijgen, vervreemden en bezwaren van aandelen, (iv) het uitoefenen van de rechten
die verbonden zijn aan de door haar aangehouden gewone aandelen en (v) het verlenen
van volmachten voor de uitoefening van stemrecht en het accepteren van
steminstructies met betrekking tot de uitoefening van stemrecht, een en ander met
inachtneming van de Administratievoorwaarden. De statuten, Administratievoorwaarden
en het Verslag van Stichting Beheer- en Administratiekantoor ForFarmers staan op de
website van de Vennootschap. Zoals hiervoor is aangegeven kan uitsluitend Coöperatie
FromFarmers U.A. een bindende steminstructie geven voor de aandelen die door
genoemde stichting worden gehouden (en waarvan het stemrecht niet is opgevraagd).
Stichting Beheer- en Administratiekantoor zal uitsluitend gewone aandelen ten titel van
beheer aanvaarden tegen uitgifte van certificaten aan (i) een certificaathouder in het
kader van de uitoefening van een aandelenclaim, (ii) een gerechtigde tot het saldo van
een bij Coöperatie FromFarmers U.A. aangehouden participatierekening in het kader
van conversie, (iii) een werknemer in het kader van een participatieplan, (iv) Coöperatie
FromFarmers U.A. of (v) een door genoemde Coöperatie aan te wijzen partij.
Prioriteitsaandeelhouder
Het prioriteitsaandeel wordt gehouden door Coöperatie FromFarmers U.A. Als gevolg
van de aandelen in eigen bezit van de Groep kon de Coöperatie FromFarmers U.A. op de
meest recente peildatum van 1 januari 2024 voor 48,3% van de totaal op gewone
aandelen uit te brengen stemmen het stemrecht uitoefenen. Daarnaast kon de
Coöperatie steminstructie geven met betrekking tot de door Stichting Beheer- en
Administratiekantoor gehouden aandelen, waarmee de Coöperatie FromFarmers U.A.
in totaal een stembelang van 57,4% heeft. Als prioriteitsaandeelhouder geldt dat
Coöperatie FromFarmers U.A.:
i. een aanbevelingsrecht heeft voor vier van de zes leden van de Raad van Commissa-
rissen;
ii. na overleg met de Raad van Commissarissen een commissaris als voorzitter kan
benoemen;
iii. een goedkeuringsrecht heeft met betrekking tot de besluiten van de Raad van
Bestuur omtrent:
1. het verplaatsen van het hoofdkantoor van de Vennootschap buiten Oost-Nederland
(Gelderland en Overijssel);
2. een belangrijke verandering van de identiteit of het karakter van de Vennootschap
of onderneming ten gevolge van (1) overdracht van de onderneming of vrijwel de
gehele onderneming aan een derde of (2) het aangaan of verbreken van duurzame
samenwerking van de Vennootschap of een dochtermaatschappij met een andere
rechtspersoon of vennootschap dan wel als volledig aansprakelijke vennoot in
een commanditaire vennootschap of vennootschap onder firma, indien deze
samenwerking of verbreking van ingrijpende betekenis is voor de Vennootschap;
3. het nemen of afstoten van een deelneming in het kapitaal van een vennootschap
ter waarde van ten minste een derde van het eigen vermogen volgens de balans
met toelichting of, indien de vennootschap een geconsolideerde balans opstelt,
volgens de geconsolideerde balans met toelichting volgens de laatst vastgestelde
jaarrekening van de Vennootschap, door haar of een dochtermaatschappij;
4. het wijzigen van de statuten van de Vennootschap;
5. het aangaan van een fusie of splitsing.
Voor de voorwaarden voor het houden van het prioriteitsaandeel en de bijzondere
zeggenschapsrechten die daaraan verbonden zijn in het geval dat stemrecht en/of
steminstructie voor 50% of minder kan worden uitgeoefend of gegeven, wordt verwezen
naar de Verklaring inzake Corporate Governance.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
226
Beschermingsmaatregelen
De Vennootschap is een call-optie overeenkomst met betrekking tot preferente
aandelen aangegaan met Stichting Continuïteit ForFarmers. Deze Stichting is opgericht
om de identiteit, strategie, onafhankelijkheid en continuïteit te waarborgen van de
onderneming die door de Vennootschap wordt gedreven. Stichting Continuïteit
ForFarmers is volledig autonoom met een onafhankelijk bestuur. Daarnaast houdt
Coöperatie FromFarmers U.A. één prioriteitsaandeel waaraan de rechten zijn
verbonden zoals aangegeven in de Statuten van de Vennootschap.
Verder geschiedt de benoeming van bestuurders uitsluitend op bindende voordracht van
de Raad en kunnen materiële besluiten van de Algemene Vergadering van
Aandeelhouders (zoals uitgifte van aandelen, uitkeringen, statutenwijzigingen, fusies,
splitsingen en ontbinding) uitsluitend worden genomen op voorstel van het Bestuur met
goedkeuring van de Raad.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
227
Nevenvestigingen
De Vennootschap beschikt zelf niet over nevenvestigingen buiten Nederland. Voor de
lijst met belangrijkste deelnemingen (inclusief buitenlandse deelnemingen) van de
Vennootschap wordt verwezen naar noot 30 van de toelichting op de geconsolideerde
jaarrekening.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
228
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
De accountantsverklaring behorende bij de geconsolideerde jaarrekening en de
enkelvoudige jaarrekening is opgenomen op de volgende pagina's.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
229
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Aan: de Algemene Vergadering van Aandeelhouders en de Raad van Commissarissen
van ForFarmers N.V.
Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen
jaarrekening 2023
Ons oordeel
Naar ons oordeel:
• geeft de in dit jaarverslag opgenomen geconsolideerde jaarrekening een getrouw
beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van ForFarmers
N.V. per 31 december 2023 en van het resultaat en de kasstromen over 2023,
in overeenstemming met de IFRS Accounting Standards zoals aanvaard binnen
de Europese Unie (EU-IFRS) en met Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende
Burgerlijk Wetboek (BW).
• geeft de in dit jaarverslag opgenomen enkelvoudige jaarrekening een getrouw
beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van ForFarmers N.V.
per 31 december 2023 en van het resultaat over 2023 in overeenstemming met Titel 9
Boek 2 BW.
Wat we gecontroleerd hebben
Wij hebben de jaarrekening 2023 van ForFarmers N.V. (de vennootschap) te Lochem
gecontroleerd. De jaarrekening omvat de geconsolideerde en de enkelvoudige
jaarrekening.
De geconsolideerde jaarrekening bestaat uit:
1. de geconsolideerde balans per 31 december 2023;
2. de volgende geconsolideerde overzichten over 2023: de winst-en-verliesrekening,
het overzicht van het totaalresultaat, het mutatieoverzicht eigen vermogen en het
kasstroomoverzicht; en
3. de toelichting met informatie van materieel belang over de belangrijke grondslagen
voor financiële verslaggeving en overige toelichtingen.
De enkelvoudige jaarrekening bestaat uit:
1. de enkelvoudige balans per 31 december 2023;
2. de enkelvoudige winst-en-verliesrekening over 2023; en
3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële
verslaggeving en overige toelichtingen.
De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de
Nederlandse controlestandaarden vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan
zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de
jaarrekening’.
Wij zijn onafhankelijk van ForFarmers N.V. zoals vereist in de Verordening inzake de
onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de
opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan
aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
230
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de
jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. De informatie en
onze bevindingen ten aanzien van continuïteit, fraude en niet naleven wet- en
regelgeving, klimaat en de kernpunten van onze controle moeten in dat kader worden
bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies.
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als
basis voor ons oordeel.
Informatie ter ondersteuning van ons oordeel
Samenvatting
Materialiteit
• Materialiteit van EUR 7,5 miljoen
• 0,25% van de omzet
Groepscontrole
• Audit coverage van 86% van totale activa
• Audit coverage van 82% van omzet
Risico van een afwijking van materieel belang vanwege risico’s gerelateerd aan Fraude,
NOCLAR, Continuïteit en Klimaat
• Frauderisico’s: veronderstelde risico van doorbreken interne beheersing door het management en
veronderstelde risico opbrengstverantwoording geïdentificeerd en verder uiteengezet in de sectie
‘Controleaanpak risico van fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving’.
• Risico’s in verband met het niet naleven wet- en regelgeving (NOCLAR): geen rapporteerbare
risico’s van een afwijking van materieel belang vanwege NOCLAR risico’s geïdentificeerd
• Continuïteitsrisico’s: geen continuïteitsrisico’s geïdentificeerd en uiteengezet in de sectie
’Controleaanpak continuïteit’
• Klimaatrisico’s: Wij hebben de impact op de jaarrekening van klimaat-gerelateerde risico’s
geëvalueerd en onze aanpak en observaties uiteengezet in de sectie ‘Controleaanpak van klimaat-
gerelateerde risico’s’.
Kernpunten
• Herwaardering van de Tasomix put-optie verplichting
• Waardering van vaste activa in het Verenigd Koninkrijk
Materialiteit
Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de
jaarrekening als geheel bepaald op EUR 7,5 miljoen (2022: EUR 6,0 miljoen). Voor de
bepaling van de materialiteit wordt uitgegaan van omzet als relevante benchmark.
Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze
mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn.
Wij hebben met de Raad van Commissarissen afgesproken dat wij tijdens onze controle
geconstateerde afwijkingen boven de EUR 0,3 miljoen rapporteren aan hen alsmede
kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.
Reikwijdte van de groepscontrole
De vennootschap staat aan het hoofd van een groep van entiteiten (groepsonderdelen).
De financiële informatie van deze groep is opgenomen in de jaarrekening van de
vennootschap.
De groepscontrole heeft zich met name gericht op de significante onderdelen. Dit zijn
groepsonderdelen die (i) van individueel financieel belang zijn voor de groep, of (ii) die,
door hun specifieke aard of omstandigheden, waarschijnlijk een aanzienlijk risico
inhouden op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening van de groep.
Om voldoende audit coverage te verkrijgen op relevante posten van de jaarrekening
hebben wij ook niet-significante onderdelen in onze groepscontrole opgenomen.
In totaal hebben wij 12 groepsonderdelen geselecteerd waarvoor wij de controle van
volledige consolidatiestaten of controle van specifieke jaarrekeningposten hebben
uitgevoerd. Voor deze groepsonderdelen hebben wij:
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
231
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
• op groepsniveau werkzaamheden uitgevoerd in relatie tot onder meer de
herwaardering van de Tasomix put-optie verplichting, de jaarlijkse toets op
bijzondere waardeverminderingen ten aanzien van goodwill, verkoop van
mengvoeractiviteiten van ForFarmers België, de Nederlandse belastingpositie
waaronder de waardering van uitgestelde belastingvorderingen en daarnaast hebben
wij specifieke controlewerkzaamheden verricht voor 1 groepsonderdeel;
• gebruik gemaakt van het werk van lokale KPMG accountants en een lokale
niet-KPMG accountant voor 11 groepsonderdelen waarvoor een controle van de
volledige consolidatiestaten is uitgevoerd en voor 1 groepsonderdeel zijn specifieke
controlewerkzaamheden uitgevoerd. Deze groepsonderdelen zijn gevestigd in
Nederland, Duitsland, Polen en het Verenigd Koninkrijk.
Het groepsteam heeft gedetailleerde instructies uitgestuurd naar alle accountants die
betrokken zijn bij de controle van groepsonderdelen, waarin de belangrijkste
controlegebieden benoemd zijn en informatie is opgenomen wat moet worden
gerapporteerd aan het groepsteam. Met alle accountants die deel hebben genomen aan
de groepscontrole zijn virtuele vergaderingen gehouden om de controleaanpak en de
controlebevindingen en observaties te bespreken die aan het groepsteam zijn
gerapporteerd.
Voor de groepsonderdelen die niet in scope waren, hebben wij specifieke controle-
werkzaamheden uitgevoerd, waaronder cijferanalyses, om te bevestigen dat onze
scoping gedurende de controle passend bleef. Geen van de resterende onderdelen
vertegenwoordigde meer dan 5% van de totale groepsomzet of de totale groepsactiva.
Onze werkzaamheden kunnen als volgt worden samengevat:
Totaal activa
80% 6% 14%
Controle volledige
consolidatiestaten
Controle
specifieke items
Specifieke controle-
werkzaamheden
Omzet
78% 4% 18%
Controle volledige
consolidatiestaten
Controle
specifieke items
Specifieke controle-
werkzaamheden
Door bovengenoemde werkzaamheden bij groepsonderdelen, gecombineerd met
aanvullende werkzaamheden op groepsniveau, hebben wij voldoende en geschikte
controle-informatie met betrekking tot de financiële informatie van de groep verkregen
om een oordeel te geven over de jaarrekening.
Controleaanpak risico van fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving
In de hoofdstukken ‘’Corporate Governance’’ en ‘’Risicomanagement’’ van het
jaarverslag beschrijft de Raad van Bestuur de procedures ten aanzien van de risico’s op
fraude en niet-naleven van wet- en regelgeving en neemt de Raad van Commissarissen
deze beschrijving in beschouwing.
In het kader van onze controle hebben wij inzicht verkregen in de vennootschap en de
bedrijfsomgeving, en van het risicomanagement van de vennootschap met betrekking
tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Onze werkzaamheden omvatten
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
232
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
onder andere het evalueren van de gedragscode, de klokkenluidersregeling en het
kennis nemen van het incidentenregister. Bovendien hebben wij inlichtingen ter zake
ingewonnen bij de Raad van Bestuur, de Raad van Commissarissen en bij andere
relevante functies, zoals Interne Audit en Juridische Zaken en hebben wij
correspondentie met toezichthoudende autoriteiten en regelgevende instanties, zoals
belastingdiensten en arbodiensten, evenals juridische bevestigingsbrieven in onze
controle werkzaamheden betrokken.
We hebben elementen van onvoorspelbaarheid in onze controleaanpak opgenomen
waaronder het uitvoeren van detailwerkzaamheden op klant specifieke kortingen en
hebben wij forensisch specialisten in onze controle werkzaamheden betrokken.
Op basis van onze risicoanalyse hebben wij de volgende gebieden geïdentificeerd die de
meest waarschijnlijke oorzaak zouden kunnen zijn voor een materieel effect op de
jaarrekening in het geval van het niet-voldoen aan deze regelgeving: voedselveiligheid,
omgevingsrecht en wetgeving inzake veiligheid en gezondheid.
In overeenstemming met het bovenstaande en met de controlestandaarden hebben wij
de volgende risico’s geïdentificeerd ten aanzien van fraude die relevant zijn voor onze
controle, en hebben hierop als volgt ingespeeld:
Doorbreken van interne beheersing door de Raad van Bestuur
(een verondersteld risico)
Risico:
• Volgens de controlestandaarden bevindt de Raad van Bestuur zich in een unieke
positie om fraude te plegen door de mogelijkheid het proces van financiële
verslaggeving en resultaten te manipuleren door middel van het doorbreken van de
interne beheersing die anderszins effectief lijken te werken.
Controleaanpak:
• Wij hebben de opzet en de implementatie geëvalueerd van interne
beheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het mitigeren van de risico’s op
fraude, zoals beheersmaatregelen met betrekking tot journaalposten, inclusief
de journaalposten die na de jaarafsluiting in de financiële administratie zijn
verantwoord.
• Wij hebben een data-analyse uitgevoerd op journaalposten met een hoger risico
gerelateerd aan omzet en kosten van grond- en hulpstoffen. Waar wij onverwachte
handmatige journaalposten of andere risico's identificeerden via onze data-analyse,
hebben wij aanvullende controlewerkzaamheden uitgevoerd om elk geïdentificeerd
risico te adresseren. Deze werkzaamheden omvatten ook het aansluiten van
transacties op brondocumentatie.
• Wij hebben de juistheid vastgesteld van materiële journaalposten die na de
jaarafsluiting in de financiële administratie zijn verantwoord.
• Wij hebben de redelijkheid van de belangrijkste schattingen onderzocht op
beïnvloeding door de Raad van Bestuur van de vennootschap door onder meer
retrospectieve toetsingen uit te voeren op de inschattingen van voorgaand jaar ten
aanzien van herwaardering van de Tasomix put-optie verplichting, de waardering van
vaste activa in het Verenigd Koninkrijk en goodwill van de kasstroom genererende
eenheid Nederland.
• Wij hebben de redelijkheid onderzocht van wijzigingen in de methoden en
veronderstellingen die voorgaand jaar zijn gehanteerd bij het maken van schattingen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
233
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
Omzetverantwoording (een verondersteld risico)
Risico:
• Het risico op een frauduleuze opbrengstverantwoording betreft een verondersteld
risico op basis van de controlestandaarden.
• Op basis van onze evaluatie van frauderisicofactoren hebben wij een frauderisico
geïdentificeerd met betrekking tot het te hoog verantwoorden van opbrengsten,
onder andere door het verwerken van ongepaste handmatige journaalposten en,
bij bepaalde groepsonderdelen, frauduleuze boekhoudkundige verwerking van klant
specifieke kortingen.
Controleaanpak:
• Wij hebben de opzet en het bestaan van interne beheersmaatregelen geëvalueerd,
welke betrekking hebben op handmatige journaalposten die in omzetrekeningen zijn
geboekt en betrekking hebben op klant-specifieke kortingen.
• Wij hebben data-analyses uitgevoerd op de omzetrekeningen om handmatige
journaalposten te identificeren die op omzetrekeningen zijn geboekt.
• We hebben handmatige journaalposten getoetst die zijn geboekt in omzetrekeningen
op basis van criteria met een verhoogd risico, onder andere door inspectie van de
brondocumentatie om de zakelijke rationale te beoordelen en door het toetsen aan de
brondocumentatie.
• Wij hebben de juistheid vastgesteld van de in het grootboek geregistreerde materiële
boekingen na de jaarafsluiting op omzet gerelateerde grootboekrekeningen.
• Wij hebben bij bepaalde groepsonderdelen detailwerkzaamheden uitgevoerd op
omzet transacties met klant specifieke kortingen.
Onze procedures ten aanzien van de geïdentificeerde risico’s op fraude hebben niet
geleid tot een kernpunt van de controle. Wij hebben onze risico-inschatting en
controleaanpak en resultaten gecommuniceerd aan de Raad van Bestuur en de Raad
van Commissarissen.
Onze controlewerkzaamheden leidden niet tot aanwijzingen en/of andere redelijke
vermoedens van fraude en niet-nakomen van wet- en regelgeving die van materieel
belang zijn voor onze controle.
Controleaanpak continuïteit
De Raad van Bestuur heeft haar continuïteitsbeoordeling uitgevoerd en geen
significante continuïteitsrisico’s geïdentificeerd. Derhalve is de jaarrekening opgesteld
onder het uitgangspunt van continuïteit van de bedrijfsuitvoering. Onze procedures om
de continuïteitsbeoordeling van de Raad van Bestuur te beoordelen omvatten onder
andere:
• overwegen of de continuïteitsrisicoanalyse door de Raad van Bestuur alle relevante
informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle kennis hebben;
• inspectie van de financieringsovereenkomst op voorwaarden die tot significante
continuïteitsrisico’s kunnen leiden, waaronder de looptijd en eventuele convenanten;
• analyseren of de ruimte in de financieringsovereenkomst opgenomen ratio’s
voldoende is en geen aanleiding geeft tot een risico op het doorbreken van
convenanten in deze overeenkomst;
• analyse van de financiële positie per ultimo boekjaar en ten opzichte van voorgaand
boekjaar op indicatoren die kunnen duiden op significante continuïteitsrisico’s.
De resultaten van onze risicobeoordeling procedures hebben geen aanleiding gegeven
om additionele controlewerkzaamheden op de continuïteitsbeoordeling uit te voeren.
Controleaanpak van klimaat-gerelateerde risico’s
De vennootschap heeft haar ambities gerelateerd aan klimaatverandering opgenomen
in haar jaarverslag. De vennootschap heeft de ambitie om, per 2030, de absolute scope
1 en 2 emissies per ton diervoer met 75% te reduceren in vergelijking tot 2015 en de
scope 3 (upstream) emissies van grondstoffen met 30% te reduceren, in vergelijking
met 2020.
De Raad van Bestuur heeft, op hoog niveau, geanalyseerd tegen de achtergrond van de
onderneming en de bedrijfsvoering, hoe klimaat-gerelateerde risico's en kansen en de
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
234
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
eigen doelstellingen van de vennootschap een aanzienlijke invloed zouden kunnen
hebben op haar onderneming en de noodzaak zou kunnen vereisen om haar strategie en
bedrijfsvoering aan te passen. Met betrekking tot de impact van aan diervoeding
gerelateerde stikstofemissies op biodiversiteit, hetgeen nauw samenhangt met
klimaatverandering, heeft de vennootschap de mogelijke invloed beoordeeld van het
lopende publieke debat over de vermindering van aan diervoer gerelateerde
stikstofemissies. Deze onzekerheid houdt voornamelijk verband met mogelijke
toekomstige wetgeving die een negatieve invloed zou kunnen hebben op de veestapel en
daardoor op de vraag naar het diervoer dat de vennootschap produceert en aan haar
klanten verkoopt.
De Raad van Bestuur heeft de impact van zowel transitie- als fysieke risico’s als gevolg
van klimaatverandering op de jaarrekening overwogen in overeenstemming met het
toepasselijke kader voor financiële verslaglegging, waaronder specifiek op de
waardering van vaste activa. De Raad van Bestuur heeft de jaarrekening opgesteld en
heeft de overwegingen als gevolg van klimaat-gerelateerde risico's en doelstellingen op
passende wijze verwerkt en toegelicht en heeft geconcludeerd dat er geen materiële
gevolgen voor de jaarrekening 2023 zijn geïdentificeerd, hetgeen is toegelicht in het
hoofdstuk ‘’Risicomanagement’’ van het jaarverslag en in noot 4d van de jaarrekening.
Als onderdeel van onze controle hebben wij een risico analyse uitgevoerd in het kader
van de impact van klimaat-gerelateerde risico’s en de doelstellingen die de
vennootschap heeft opgesteld in relatie tot klimaatverandering op de jaarrekening en
onze controleaanpak. Wij hebben daarbij de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
• Inzicht verkrijgen in de processen van het management: wij hebben inlichtingen
ingewonnen bij de Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen inzake
de analyse van klimaat risico’s welke zijn geïntegreerd in de structurele risico
management aanpak van de vennootschap en wij hebben het strategisch plan 2025
en het bedrijfsplan 2024 van de vennootschap beoordeeld, die beide targets en
strategische acties gerelateerd aan klimaatverandering bevatten, met als doel het
verkrijgen van de begrip omtrent de door de Raad van Bestuur uitgevoerde analyse
ten aanzien van de achtergrond van de onderneming en haar bedrijfsvoering en de
mogelijke invloed van klimaat-gerelateerde risico’s en kansen op de jaarrekening en
de mate waarin de onderneming hier op is voorbereid;
• Wij hebben inlichtingen ingewonnen bij de Raad van Bestuur om begrip te krijgen van
het proces waarin klimaat gerelateerde visie is bepaald en hoe hierop toezicht wordt
gehouden;
• Wij hebben de aanwezigheid van klimaat-gerelateerde frauderisicofactoren
overwogen. De klimaat-gerelateerde frauderisicofactor die wij hebben onderzocht
heeft betrekking op de druk als gevolg van mogelijk toenemende regelgeving en het
politieke debat met betrekking tot stikstof;
• Wij hebben gebruik gemaakt van KPMG klimaatrisico-experts die ons hebben
geholpen om inzicht te verkrijgen in de door de vennootschap uitgevoerde
risicoanalyse met betrekking tot de wijze waarop klimaat-gerelateerde risico’s
en kansen mogelijk van invloed kunnen zijn op de vennootschap en haar wijze van
waardering van vaste activa, zoals is weergegeven in de jaarrekening van dit jaar.
Op basis van onze werkzaamheden in het kader van risico analyse concluderen wij dat
de klimaat gerelateerde risico’s geen materiele impact hebben op de huidige
jaarrekening onder toepassing van het toepasselijke kader voor financiële
verslaglegging.
Verder hebben wij kennis genomen van de "Overige informatie" met betrekking tot
klimaat-gerelateerde risico's zoals opgenomen in het jaarverslag en de materiële
inconsistentie met de jaarrekening, onze kennis verkregen door de controle, in het
bijzonder zoals hierboven beschreven en onze anderszins verkregen kennis overwogen.
De kernpunten van onze controle
In de kernpunten van onze controle beschrijven wij zaken die naar ons professionele
oordeel het belangrijkst waren tijdens onze controle van de jaarrekening.
De kernpunten van onze controle hebben wij met de Raad van Commissarissen
gecommuniceerd, maar vormen geen volledige weergave van alles wat is besproken.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
235
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
In vergelijking met vorig jaar is het kernpunt Waardering van vaste activa in het
Verenigd Konikrijk toegevoegd, als gevolg van lager dan gebudgetteerde resultaten in
combinatie met lagere (gebudgetteerde) bezettingsgraden in specifieke fabrieken wat
resulteerde in een indicatie tot waardevermindering ten aanzien van de vaste activa.
Herwaardering van de Tasomix put-optie verplichting
Omschrijving
Als onderdeel van de boekhoudkundige verwerking van de overname van Tasomix in
2018 heeft ForFarmers een put-optie verplichting opgenomen voor de resterende 40%
van de aandelen van Taxomix van EUR 30,0 miljoen op acquisitiedatum.
De vennootschap moet deze verplichting aan het einde van elke periode herwaarderen
tegen de reële waarde. De herwaardering van deze verplichting is voor onze controle
van belang vanwege de hieraan ten grondslag liggende veronderstellingen en aannames
die worden beïnvloed door de verwachte EBITDA, de verwachte netto schuld van
Tasomix, de disconteringsvoet en de uitoefendatum.
De herwaardering naar de reële waarde in 2023 resulteerde in een aanpassing met een
netto-effect van EUR 4,5 miljoen (stijging). Per 31 december 2023 bedraagt de
verplichting voor de putoptie EUR 27,7 miljoen. De aanpassing is opgenomen in de netto
financieringskosten in de winst-en-verliesrekening en is toegelicht in de noten 6, 11,
16 en 29 van de jaarrekening.
Onze aanpak
Wij hebben de opzet en bestaan van de interne beheersingsmaatregelen met betrekking
tot de waardering van de put-optieverplichting geëvalueerd. Wij hebben het toegepaste
model en de belangrijkste veronderstellingen van de Raad van Bestuur in de waardering
van de reële waarde van de put-optieverplichting gevalideerde, onder andere door een
retrospectieve beoordeling uit te voeren, de consistentie te verifiëren met de gegevens
opgenomen in het laatste middellang termijnplan welke is opgesteld door het
management voor Polen en door de gebruikte gegevens te vergelijken met externe en
historische gegevens, zoals externe marktgroeiverwachtingen en door de
gevoeligheden in het waarderingsmodel van de vennootschap te analyseren.
Wij hebben de toereikendheid beoordeeld van de toelichtingen in de noten 6, 11, 16 en 29
bij de jaarrekening 2023.
Onze observatie
Wij zijn van mening dat de belangrijkste veronderstellingen en schattingen van de Raad
van Bestuur voor de bepaling van de put-optie verplichting binnen een redelijke
bandbreedte liggen.
Wij zijn van mening dat de toelichtingen in noot 6, 11, 16 en 29 bij de jaarrekening
adequaat zijn.
Waardering van vaste activa Verenigd Koninkrijk
Omschrijving
Per 31 december 2023 bedragen de vaste activa van de groep EUR 437,6 miljoen,
waarvan EUR 101,6 miljoen gerelateerd zijn aan de kasstroom genererende eenheid het
Verenigd Koninkrijk. De vennootschap is verplicht om de waardering van vaste activa te
beoordelen wanneer een indicatie bestaat dat de kasstroom genererende eenheid of
een actief mogelijk een bijzondere waardevermindering heeft ondergaan. Lager dan
gebudgetteerde resultaten voor het Verenigd Koninkrijk, in combinatie met lagere
(gebudgetteerde) bezettingsgraden voor specifieke fabrieken, resulteerden in een
trigger voor bijzondere waardevermindering van de vaste activa in het Verenigd
Koninkrijk.
De waardering van vaste activa van het Verenigd Koninkrijk was significant in onze
controle vanwege de inschattingen en aannames zoals gehanteerd in de toets op de
bijzondere waardevermindering.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
236
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
Onze aanpak
Wij hebben de opzet en het bestaan van de interne beheersmaatregelen met betrekking
tot de toets op de bijzondere waardevermindering geëvalueerd. Wij hebben de
realiseerbare waarde, zoals bepaald door de onderneming, beoordeeld door de
kasstroomprognoses en de informatie over de reële waarde, zoals opgenomen in de
toets op de bijzondere waardevermindering, te beoordelen, en wij hebben de
geschiktheid van de gebruikte gegevens gevalideerd door ze te vergelijken met externe
en historische gegevens, zoals de externe marktgroei verwachtingen, en door de
gevoeligheden in de waarderingsmodellen van de onderneming te analyseren.
In het kader van onze controlewerkzaamheden hebben wij een waarderingsspecialist
ingeschakeld om ons te helpen bij het evalueren van de aannames, in het bijzonder het
(oneindige)groeipercentage en de disconteringsvoet, die door de onderneming worden
gebruikt. Wij hebben de rekenkundige juistheid van de waarderings-modellen van het
bestuur vastgesteld.
Wij hebben sensitiviteits-analyses toegepast en assumpties van het bestuur beoordeeld.
Wij hebben de overall uitkomst en consistentie en historische juistheid van schattingen
door het bestuur en de retrospectieve beoordeling gevalideerd.
Wij hebben de toereikendheid van de toelichtingen in noot 17 van de jaarrekening 2023
beoordeeld.
Onze observatie
Wij zijn van mening dat de belangrijkste aannames en schattingen van het bestuur,
gebruikt om de waardering van vaste activa in het Verenigd Koninkrijk te bepalen,
binnen een redelijke bandbreedte vallen.
Wij zijn van mening dat de toelichting in toelichting 17 bij de jaarrekening 2023
toereikend is.
Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen
andere informatie
Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere
informatie.
Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere
informatie:
• met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
• alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist voor het
jaarverslag en de overige gegevens.
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons
begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere
informatie materiële afwijkingen bevat.
Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW en
de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben een mindere diepgang
dan onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie,
waaronder de informatie die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
237
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving
gestelde vereisten en ESEF
Benoeming
Wij zijn de externe accountant van ForFarmers sinds 2014. Wij zijn door de Algemene
Vergadering van Aandeelhouders op 13 april 2023 herbenoemd als accountant van de
vennootschap voor de controle van het boekjaar 2023.
Geen verboden diensten
Wij hebben geen verboden diensten als bedoeld in artikel 5, lid 1 van de Europese
verordening betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële
overzichten van Organisaties van Openbaar Belang geleverd.
Europees uniform elektronisch formaat
(European Single Electronic Format, ESEF)
De vennootschap heeft haar jaarverslag opgesteld in ESEF. De vereisten hiervoor zijn
vastgelegd in de Gedelegeerde verordening (EU) 2019/815 met technische
reguleringsnormen voor de specificatie van een uniform elektronisch
verslagleggingsformaat (hierna: de RTS voor ESEF).
Naar ons oordeel voldoet het jaarverslag opgesteld in XHTML-formaat, met daarin
opgenomen de (deels) gemarkeerde geconsolideerde jaarrekening zoals door de
vennootschap opgenomen in de rapportageset in alle van materieel belang zijnde
aspecten aan de RTS voor ESEF.
De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van het jaarverslag inclusief
de jaarrekening in overeenstemming met de RTS voor ESEF, waarbij de Raad van
Bestuur de verschillende onderdelen samenvoegt in één enkele rapportageset.
Het is onze verantwoordelijkheid een redelijke mate van zekerheid te krijgen voor ons
oordeel dat het jaarverslag in deze rapportageset voldoet aan de RTS voor ESEF.
Wij hebben ons onderzoek uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder de
Nederlandse Standaard 3950N ‘Assurance-opdrachten inzake het voldoen aan de
criteria voor het opstellen van een digitaal verantwoordingsdocument’. Ons onderzoek
bestond onder andere uit:
• het verkrijgen van inzicht in het financiële rapportageproces van de entiteit,
waaronder het opstellen van de rapportageset;
• het identificeren en inschatten van de risico’s dat het jaarverslag niet in alle van
materieel belang zijnde aspecten voldoet aan de RTS voor ESEF en het in reactie op
deze risico’s bepalen en uitvoeren van verdere assurance-werkzaamheden als basis
voor ons oordeel, waaronder:
- het verkrijgen van de rapportageset en het uitvoeren van validaties om
vast te stellen of de rapportageset met de daarin opgenomen Inline
XBRL-instancedocument en de XBRL-extensie taxonomiebestanden in
overeenstemming met de technische specificaties zoals opgenomen in de RTS
voor ESEF zijn opgesteld;
- het onderzoeken van de informatie met betrekking tot de geconsolideerde
jaarrekening in de rapportageset om vast te stellen of alle vereiste markeringen
zijn toegepast en of deze in overeenstemming zijn met de RTS voor ESEF.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
238
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking
tot de jaarrekening
Verantwoordelijkheden van de Raad van Bestuur en de Raad van
Commissarissen voor de jaarrekening
De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en het getrouw weergeven
van de jaarrekening in overeenstemming met EU-IFRS en met Titel 9 Boek 2 BW. In dit
kader is de Raad van Bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing
die de Raad van Bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening
mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of
fraude. Daarbij is de Raad van Bestuur, onder toezicht van de Raad van
Commissarissen, verantwoordelijk voor het voorkomen en ontdekken van fraude en de
niet naleving van wet- en regelgeving en het nemen van maatregelen om de gevolgen,
voor zover mogelijk, ongedaan te maken en herhaling te voorkomen.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet de Raad van Bestuur afwegen of de
vennootschap in staat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten.
Op grond van genoemde verslaggevingsstelsels moet de Raad van Bestuur de
jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij de Raad van
Bestuur het voornemen heeft om de vennootschap te liquideren of de activiteiten te
beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is. De Raad van Bestuur
moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan
of de vennootschap haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in
de jaarrekening.
De Raad van Commissarissen is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op
het proces van financiële verslaggeving van de vennootschap.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze doelstelling is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij
daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te
geven oordeel.
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid
waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en
fraude ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien
redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed
kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze
jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze
controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op
ons oordeel.
Een verdere beschrijving van onze verantwoordelijkheden ten aanzien van de controle
van de jaarrekening is opgenomen in de bijlage bij deze controleverklaring.
Deze beschrijving vormt onderdeel van onze controleverklaring.
Amstelveen, 21 februari 2024
KPMG Accountants N.V.
A. el Hessaïni RA
Bijlage: Beschrijving van onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
239
KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit.
Bijlage
Beschrijving van onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar
relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de
Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheids-
eisen. Onze controle bestond onder andere uit:
• het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van
materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s
bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-
informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het
risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten.
Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk
nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of
het doorbreken van de interne beheersing;
• het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle
met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de
omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te
spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit;
• het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële
verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door de Raad van
Bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan;
• het vaststellen dat de door de Raad van Bestuur gehanteerde continuïteits-
veronderstelling aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-
informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor
gerede twijfel zou kunnen bestaan of de vennootschap haar activiteiten in continuïteit
kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang
bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op
de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen
inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn
gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze
controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er
echter toe leiden dat een entiteit haar continuïteit niet langer kan handhaven;
• het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de
daarin opgenomen toelichtingen; en
• het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende
transacties en gebeurtenissen.
Gegeven onze ongedeelde verantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij
verantwoordelijk voor het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met
betrekking tot de financiële informatie van de onderdelen of activiteiten binnen de
groep. In dat kader zijn wij ook verantwoordelijk voor de aansturing van, het toezicht op
en de uitvoering van de groepscontrole.
Wij communiceren met de Raad van Commissarissen onder andere over de geplande
reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze
controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in
de interne beheersing. In dit kader geven wij ook een verklaring aan de Audit Commissie
op grond van artikel 11 van de Europese verordening betreffende specifieke eisen voor
de wettelijke controles van financiële overzichten van Organisaties van Openbaar
Belang. De in die aanvullende verklaring verstrekte informatie is consistent met ons
oordeel in deze controleverklaring.
Wij bevestigen aan de Raad van Commissarissen dat wij de relevante ethische
voorschriften over onafhankelijkheid hebben nageleefd. Wij communiceren ook met hen
over alle relaties en andere zaken die redelijkerwijs onze onafhankelijkheid kunnen
beïnvloeden en over de daarmee verband houdende maatregelen om onze
onafhankelijkheid te waarborgen.
Wij bepalen de kernpunten van onze controle van de jaarrekening op basis van alle
zaken die wij met de Raad van Commissarissen hebben besproken. Wij beschrijven deze
kernpunten in onze controleverklaring, tenzij dit is verboden door wet- of regelgeving of
in buitengewoon zeldzame omstandigheden wanneer het niet vermelden in het belang
van het maatschappelijk verkeer is.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
240
Meerjarenoverzicht
Geconsolideerde balans
In miljoenen euro
2023 2022 2021 2020 2019
Materiële vaste activa 304,4 311,8 292,5 291,4 261,6
Immateriële activa en goodwill 90,0 105,2 96,3 139,8 168,0
Overige vaste activa 43,2 44,3 39,6 41,3 41,8
Vaste activa 437,6 461,3 428,4 472,4 471,4
Vlottende activa 403,2 559,1 388,3 393,1 402,3
Totaal activa 840,8 1.020,4 816,7 865,5 873,7
Eigen vermogen 311,5 335,1 356,9 413,2 435,6
Minderheidsbelangen 8,9 9,1 5,6 5,1 5,2
Totaal eigen vermogen 320,4 344,2 362,5 418,4 440,8
Langlopende verplichtingen 148,9 175,6 132,5 115,1 142,5
Kortlopende verplichtingen 371,5 500,6 321,7 332,0 290,5
Totaal eigen vermogen en verplichtingen 840,8 1.020,4 816,7 865,5 873,7
Gemiddeld geïnvesteerd vermogen 460,8 497,9 496,4 547,0 434,5
Netto schuld 62,0 98,4
-
15,8 7,0 17,1
Solvabiliteit
(1)
38,1% 33,7% 44,4% 48,3% 50,4%
Vermogen als percentage van totale verplichtingen 61,6% 50,9% 79,8% 93,6% 101,8%
ROACE onderliggende EBITDA
2
15,2% 15,3% 19,4% 16,2% 23,0%
ROACE onderliggend EBIT
2
7,1% 7,8% 12,4% 10,2% 17,6%
1
Solvabiliteit betreft het eigen vermogen gedeeld door balanstotaal
2
ROACE betekent onderliggende EBIT(DA) gedeeld door het 12-maands gemiddeld geïnvesteerd vermogen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
241
Geconsolideerde winst-en-verliesrekening
In miljoenen euro
2023 2022 2021 2020 2019
Omzet 2.974,7 3.315,0 2.670,5 2.351,9 2.463,1
Brutowinst 477,3 494,8 436,3 433,2 440,7
Bedrijfsresultaat 4,6 24,4 22,6 24,2 14,2
Netto financieringsresultaat
-
9,7
-
6,5
-
5,6 1,9 10,7
Winst vóór belastingen 0,1 22,2 20,8 30,2 27,6
Winst over het boekjaar 1,9 18,2 12,5 14,7 18,0
Winst toe te rekenen aan de aandeelhouders van de Vennootschap
-
1,0 18,0 12,0 14,2 17,7
Mengvoer (in miljoenen tonnen) 5,87 6,28 6,82 6,80 7,08
DML (in miljoenen tonnen) 2,32 2,49 2,55 2,62 2,71
Meststoffen (in miljoenen tonnen) 0,10 0,12 0,14 0,15 0,14
Overige (in miljoenen tonnen) 0,14 0,12 0,16 0,17 0,15
Totaal volume (in miljoenen tonnen) 8,43 9,03 9,67 9,74 10,10
Totaal aantal medewerkers per jaareinde (in fte's) 2.269 2.468 2.444 2.502 2.570
Onderliggende EBITDA
(1)
70,0 76,1 78,2 96,2 88,5
Onderliggende EBITDA als % van de omzet 2,4% 2,3% 2,9% 4,1% 3,6%
Onderliggende EBITDA als % van de brutowinst 14,7% 15,4% 18,9% 22,2% 20,1%
Onderliggend EBIT
(1)
32,7 38,9 40,7 61,6 55,7
Onderliggend EBIT als % van de omzet 1,1% 1,2% 1,5% 2,6% 2,3%
Onderliggende winst
(1, 2)
22,7 30,0 29,0 46,3 42,1
Onderliggende winst per aandeel
(1, 2)
0,25 0,33 0,32 0,49 0,43
Dividend (€ miljoen) 13,3 17,9 27,1 27,6 27,4
Dividend per aandeel (€) 0,15 0,20 0,29 0,29 0,28
Acquisitie- en desinvesteringseffect op omzet
-
0,3% 0,2% 4,4% 0.0% 4,7%
Acquisitie- en desinvesteringseffect op brutowinst
-
0,9% 0,1% 4,5% 0,1% 3,9%
Acquisitie- en desinvesteringseffect op bedrijfsresultaat (EBIT) 2,5% 0,0% 26,4% 0,0% 1,2%
Acquisitie- en desinvesteringseffect op bedrijfsresultaat voor afschrijvingen (EBITDA) 0,4% 0,1% 9,0% 0,1% 5,1%
1
Onderliggende maatstaven zijn alternatieve prestatiemaatstaven (APM) die niet door IFRS zijn gedefinieerd. Deze maatregelen worden gebruikt omdat de Groep van mening is dat deze een beter perspectief bieden op de bedrijfsontwikkeling en prestaties van ForFarmers.
Voor een afstemming tussen IFRS-maatstaven en onderliggende maatstaven wordt verwezen naar noot 17 van de toelichting op de jaarrekening
2
Onderliggende winst is een APM sinds 2017
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
242
Niet financiële maatstaven
Doel in 2025 2023 2022 2021 2020 2019
Sociaal
Aantal medewerkers (FTE) 2.269 2.468 2.502 2.570 2.654
Diversiteit (totaal) (% vrouwen) 22% 22% 22% 21% 20%
Diversiteit (nieuwe medewerkers) (% vrouwen) 21% 27% 24% 29% 26%
Retentiegraad (% van FTE per 1 januari) 84% 82% 83% 86% 81%
Ongevallen met verzuim (LTI) (#)
(1)
<18 20 17 28 24 36
Ongevallen frequency ratio (per 200,000 werkuren)
(1)
<0,5 0,79 0,65 1,05 0,87
Investering in training & ontwikkeling (kosten in €k) 1.539 1.688 1.283 1.867 2.238
Interne promoties naar senior management (#)
-
1 2 2 2
Cumulatieve deelname in lopende aandelen participatie programma's 7% 10% 13% 15% 18%
Ziekteverzuim (% of total FTE) 3,1% 3,8% 3,4% 3,0% 2,5%
Milieu
Broeikasgas-uitstoot Productie scope 1+2 (kg CO
2
/T)
(1)
13,0 12,0 18,6 19,7 18,3
Broeikasgas-uitstoot Logistiek scope 1 (kg CO
2
/T)
(1)
8,2 8,0 8,0 8,7 8,5
Broeikasgas-uitstoot per ton scope 1+2 verandering (j-o-j, %) 6%
-
25%
-
6% 6%
-
8%
Broeikasgas-uitstoot Grondstoffen scope 3 incl verandering gebruik land (kg CO
2
/T) 1.052,0 1.073,0 819,0 958,0
Energie verbruik Productie (kWh per ton) <52,97 58,55 57,64 58,75 58,86
Energie verbruik Logistiek (kWh per ton) <31,3 34,9 33,7 34,5 34,8
Hernieuwbare energie (% van totale energie verbruik) 50% 0,2 0,2 0,1 0,1
Leveranciers Sedex code ondertekend (% van totale leveranciers) 85% 85% 85% 85% 79% 83%
Duurzaam geproduceerde palmolie aankopen (%)
(1)
100% 75% 70% 70% 70% 70%
Duurzaam geproduceerde sojameel aankopen (%)
(1)
100% 75% 75% 75% 75% 75%
Fosfaat efficientie melkvee NL (%)
(1)
38,0% 38,3% 39,6% 39,6%
Fosfaat efficientie vleesvarkens NL (%)
(1)
53,8% 56,2% 54,6% 54,1%
Fosfaat efficientie vleeskuikens regulier NL (%)
(1)
70,5% 72,3% 62,7% 62,9%
Fosfaat efficientie vleeskuikens diergezondheid en dierwelzijn concepten NL (%)
(1)
59,3% 60,0% 53,1% 52,2%
Stikstof efficientie melkvee NL (%) 29,7% 29,6% 29,8% 29,6%
Stikstof efficientie vleesvarkens NL (%) 42,9% 42,9% 42,9% 41,4%
Stikstof efficientie vleeskuikens regulier NL (%)
(1)
62,1% 63,1% 61,3% 61,5%
Stikstof efficientie vleeskuikens diergezondheid en dierwelzijn concepten NL (%)
(1)
53,2% 53,0% 51,6% 50,7%
Aandeel grondstoffen niet geschikt voor menselijke consumptie (% van totaal)
(2)
69% 67% 64% 64%
Voerveiligheidsincidenten (#)
(1)
13 7 5 3 8 9
1
Gereviewed door onafhankelijke accountant
2
Nederland, België en Duitsland
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
243
Begrippenlijst
(Enkelvoudige) grondstoffen Grondstoffen, waaronder graansoorten als tarwe en mais, vormen de
basis voor het mengvoer dat ForFarmers produceert. De veehouder kan
deze mengen op zijn bedrijf met andere voerproducten.
(Statutaire) Bestuur van de
Vennootschap
Raad van Bestuur, ten principale bestaande uit drie leden.
Additieven Ingrediënten die aan het voer worden toegevoegd om het product te
verbeteren. Bijvoorbeeld ten aanzien van houdbaarheid, smaak, geur of
voederwaarde.
Adviesraad Duurzaamheid Bestaat uit drie Directieleden van ForFarmers, één lid van de Raad van
Commissarissen van ForFarmers en zes externe leden. Geeft advies over
de duurzaamheidsstrategie van ForFarmers en over belangrijke trends
en vraagstukken waar rekening mee moet worden gehouden.
AFM Autoriteit Financiële Markten.
Agrifirm Nederlandse coöperatie van boeren en tuinders met dochterbedrijven in
meerdere landen in en buiten Europa. Strategisch partner van
ForFarmers voor inkoop van meststoffen, zaaizaden en gewasbescher-
mingsmiddelen in NL.
Agroscoop Agroscoop is een interactief managementprogramma dat ontwikkeld is
om melkveehouders een betrouwbaar inzicht te geven in de technische
en economische kengetallen van het bedrijf.
Algemene Vergadering van
Aandeelhouders
De algemene vergadering van een vennootschap bestaat uit alle aandeel-
houders en is de hoogste instantie van de vennootschap. Op grond van de
statuten is de directie van de onderneming ten minste eenmaal per jaar
verplicht om verantwoording en rekenschap af te leggen aan de aandeel-
houders tijdens de jaarlijks terugkerende algemene vergadering van
aandeelhouders (AVA).
AMR Antimicrobiële resistentie.
AMX AMX Index (afgeleid van Amsterdam Mid Cap Index) is een effectenbeurs
index samengesteld uit Nederlandse ondernemingen, in omvang gerang-
schikt tussen 26 - 50, die handelen op de Amsterdamse Effectenbeurs
Euronext.
AScX Index De AScX Index (afgeleid van Amsterdam Small Cap Index) is een effec-
tenbeurs index samengesteld uit Nederlandse ondernemingen,
in omvang gerangschikt tussen de 51 - 75, die handelen op de Amster-
damse Effectenbeurs Euronext.
Autonoom Is exclusief vertaalslag valuta-effect en het netto-effect van acquisities
en desinvesteringen.
AvA Zie Algemene Vergadering van Aandeelhouders.
Bedrijf ForFarmers Groep.
Bestuur De Raad van Bestuur van de Vennootschap (ForFarmers N.V.) bestaande
uit CEO, CFO en COO.
Beter Leven concept Keurmerk - ontwikkeld door de Dierenbescherming in Nederland - voor
producten die met extra aandacht voor dierenwelzijn geproduceerd zijn.
Het aantal sterren (1, 2 of 3) geeft de zwaarte van de kwaliteitseisen aan.
Blend Mengsel bestaand uit verschillende (ongemalen) grondstoffen, mineralen
en pre-mix.
BPO Business Process Optimisation is onderdeel van de strategische pijler
Optimale Bedrijfsvoering van de strategie Build to Grow 2025.
Doelstelling is de klantervaring te verbeteren op een (kosten)efficiënte
manier, door de manier van werken over afdelingen heen te harmoni-
seren en standaardiseren.
CEO Chief Executive Officer, algemeen directeur.
CFO Chief Financial Officer, financieel directeur.
Code of Conduct
(gedragscode)
Dit zijn de waarden, bedrijfsprincipes en gedragsregels die gelden voor
iedereen die binnen ForFarmers werkzaam is. Hierin worden onder
andere integriteit en verantwoordelijkheden van zowel de organisatie als
de medewerker aan de orde gesteld.
Compliance Officer Een functionaris die is aangesteld om binnen de organisatie toe te zien op
de naleving van wet- en regelgeving.
Concentraten Een hoog geconcentreerd aanvullend voer dat op boerderijniveau wordt
verdund met daar aanwezige grondstoffen.
COO Chief Operating Officer, directeur verantwoordelijk voor een ForFarmers
cluster (operationeel segment).
Coöperatie FromFarmers
U.A.
Coöperatie FromFarmers is meerderheidsaandeelhouder van
ForFarmers N.V. De coöperatie telt ongeveer 4.500 leden, voornamelijk
actief in de rundveehouderij, varkenshouderij en pluimveehouderij.
Disclosure Commissie Een groep personen die alle voorgestelde publicaties van een organi-
saties beoordeelt voorafgaand aan het publicatiemoment. Beursgeno-
teerde ondernemingen dienen een dergelijke commissie te hebben.
DML DML staat voor Dry, Moist, Liquid. Zie ook reststromen.
EPS Earnings per share ofwel winst per aandeel (WPA).
ESG Environmental & Social Governance.
Europese Ondernemingsraad ForFarmers European Employees Council (FFEEC).
Executive team Het executive team ForFarmers bestaat uit de drie leden van de Raad van
Bestuur tezamen met de vijf landendirecteuren en de drie directeuren
voor M&A, Supply Chain en HR.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
244
FAO Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (Food and
Agriculture Organization of the United Nations).
Feed Chain Alliance De Feed Chain Alliance Standaard (voorheen GMP Regeling) is een kwali-
teitssysteem dat wordt beheerd door OVOCOM, het Belgisch overleg-
platform voor de diervoedersector.
FEFAC European Feed Manufacturers' Federation
Fermentatie Proces waarbij melkzuurbacteriën (varkens)voer omzetten in een
gezonde, smakelijke brij met veel melkzuur. Dit leidt tot efficiënter
voerverbruik, lagere voerkosten en gezondere varkens.
FFEEC ForFarmers European Employees Council. De werknemersvertegen-
woordiging op Europees niveau die bestaat uit werknemersvertegen-
woordigers uit Nederland, België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
Hier worden onderwerpen besproken die betrekking hebben op
meerdere landen.
Fluxx Een uniek productieproces wordt een meelvorm geproduceerd welke
stofvrij is, niet ontmengt en uitstekende loopeigenschappen heeft.
ForFarmers Group De Vennootschap tezamen met de rechtspersonen of vennootschappen
waarmee de Vennootschap organisatorisch is verbonden in een econo-
mische eenheid als bedoeld in artikel 2:24b BW. Wordt ook aangeduid als
'de Onderneming', 'het Bedrijf'.
ForFarmers N.V. Wordt ook aangeduid als 'de Vennootschap'.
ForFarmers-dealers ForFarmers werkt in de rundveesector in Nederland met regionale
dealers. Dit zijn zelfstandige ondernemers die producten van
ForFarmers verkopen en veehouders adviseren bij diverse vraagstukken,
waaronder voeradvies en bedrijfsontwikkeling.
Fosfaatefficiëntie Kengetal dat aangeeft hoe efficiënt een veehouderijbedrijf met fosfaat
omgaat.
Geïntegreerde voeroplos-
singen
Een combinatie van voerproducten, bijbehorend advies en hulpmiddelen
om de bedrijfsdoelen van de klant vast te stellen, resultaten te monitoren
en te realiseren.
Geplaatste gewone
aandelen
Het geplaatste aandelenkapitaal is het (recht op) kapitaal dat door de
onderneming is uitgegeven en dat door aandeelhouders aan de onder-
neming is verschaft en is inclusief eventuele door de onderneming
ingekochte aandelen die op de plank worden gehouden.
Gewone aandelen in omloop Het aantal uitstaande aandelen (geplaatste aandelen minus de aandelen
ingekocht door de onderneming)
GGO Een genetisch gemodificeerd organisme (ggo) is een organisme waarvan
het genetisch materiaal is gewijzigd door gebruik te maken van
genetische technologie.
GMP+ GMP+ FSA (Feed Safety Assurance) is een internationaal erkend systeem
voor het garanderen van de diervoederveiligheid in alle schakels van de
diervoederketen waaronder de aanleverende bedrijven van grondstoffen.
Going Circular For the
Future of Farming
De duurzaamheidsagenda van ForFarmers, gericht op het omzetten van
laagwaardige ingrediënten tot hoogwaardig voedsel zonder verspilling en
zonder vervuiling.
GRI Global Reporting Initiative is een richtlijn voor duurzaamheidsverslag-
legging. Het GRI heeft als doel duurzaamheidsverslaglegging een
'standard practice' te maken voor alle bedrijven en de duurzaamheids-
rapportages naar hetzelfde niveau te brengen als financiële rapportages.
Groep De Vennootschap tezamen met de rechtspersonen of vennootschappen
waarmee de Vennootschap organisatorisch is verbonden in een econo-
mische eenheid als bedoeld in artikel 2:24b BW.
GWP Global Warming Potential is de internationaal gebruikte aanduiding voor
de mate waarin een broeikasgas kan bijdragen aan klimaatopwarming.
GWP100 v GWP De mate waarin een broeikasgas kan bijdragen aan klimaatopwarming in
een periode van 100 jaar van 1 kg van het gas ten opzichte van 1 kg CO
2
.
Herkauwers Herkauwers hebben vier magen. Ze kauwen het voer, nadat het in de
voormagen is geweest, nogmaals in de mond. Voorbeelden zijn
melkkoeien, vleesvee-runderen, geiten, schapen.
Home mixing Veehouderijen die hun eigen veevoer samenstellen uit een mix van
grondstoffen en reststromen en mineralen
Hulpmiddelen Verzamelnaam voor apps, checklists, programma's, analyses e.d.
die ForFarmers haar klanten biedt om resultaten te monitoren of het
management bij te sturen en te verbeteren.
IFRS De International Financial Reporting Standards (IFRS) zijn een boekhoud-
kundige standaard voor jaarverslagen van bedrijven. Sinds 1 januari 2005
zijn beursgenoteerde bedrijven in de EU verplicht op deze wijze te
rapporteren.
Jongdiervoeders Speciaalvoer voor jonge dieren.
Kringlooplandbouw
Kringlooplandbouw is een vorm van duurzame landbouw waarbij de
kringloop van stoffen gesloten is. Er wordt op een zo efficiënt mogelijke
manier gebruikgemaakt van de beschikbare hulpbronnen waarbij
getracht wordt de uitstroom en instroom van de hulpbronnen in balans te
houden.
Klokkenluidersregeling In de Klokkenluidersregeling is aangegeven welke vermoedens van
misstanden bij wie kunnen worden gemeld en wat voor procedure
daarvoor geldt. De Klokkenluidersregeling maakt deel uit van de Code of
Conduct.
LCA Levenscyclusanalyse. Toont de milieuprestaties van de gehele productie-
keten aan.
LTI Lost Time Incident. Ongevallen op het werk die leiden tot minimaal een
dag verzuim.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
245
Materialiteitsanalyse Analyse waarin bepaald wordt of een onderwerp al dan niet van
(materieel) belang is voor de belanghebbenden van ForFarmers en voor
ForFarmers zelf. Vaak gebruikt in relatie tot duurzaamheid.
Materialiteitsmatrix In de materialiteitsmatrix wordt het belang van CSR (corporate social
responsibility) onderwerpen (inclusief duurzaamheid) in 2 dimensies
weergegeven: het belang van de onderwerpen voor de belanghebbenden
en het belang van het onderwerp voor de onderneming.
Materieel onderwerp Een hoofdonderwerp in de duurzaamheidsstrategie van ForFarmers.
Een aanduiding volgens de GRI-richtlijnen.
Medewerkersparticipa-
tieplan
ForFarmers introduceerde in 2015 een medewerkersparticipatieplan
voor medewerkers met een vast dienstverband, waarbij medewerkers
per persoon voor een maximum van €5.000 certificaten van ForFarmers
konden kopen met een korting. Voor deze certificaten geldt een periode
waarin deze niet mogen worden verhandeld.
Mengvoeders / mengvoer De verzamelnaam voor droge diervoeders die uit diverse ingrediënten
zijn samengesteld en daarmee bepaalde eigenschappen hebben.
Micro-ingrediënten Vitamines, mineralen, medicijnen en andere stoffen die in heel kleine
hoeveelheden worden gebruikt en worden afgewogen in milligrammen,
microgrammen of delen per miljoen (ppm).
MSCI Netherlands index De MSCI Netherlands-index meet de prestaties van de large- en midcap-
segmenten van de Nederlandse markt.
Natte reststromen Vloeibare producten ontstaan tijdens het productieproces van humane
voeding, zoals wei, biergist, glucosestroop die worden gebruikt als
diervoeders.
Nederlandse Corporate
Governance Code (de Code)
De Corporate Governance Code is van toepassing op alle vennoot-
schappen met statutaire zetel in Nederland en waarvan aandelen of
certificaten van aandelen zijn toegelaten tot de handel op een geregle-
menteerde markt of multilaterale handelsfaciliteit binnen de EU, of een
daarmee vergelijkbare markt of handelsfaciliteit buiten de EU.
NIC Het Nutrition Innovation Centre van ForFarmers werkt onder meer aan
verbetering van de technische prestaties van voer – zoals voerefficiëntie
en optimale groei van het dier – en aan de ontwikkeling van innovatieve
nutritionele oplossingen die bijdragen aan een goede diergezondheid.
Daarnaast richt het NIC zich op een verdere verduurzaming van eigen
producten en van de veehouderij in het algemeen.
Nutreco Internationale onderneming, wereldwijd actief in diervoeding en visvoer.
Strategisch partner van ForFarmers op het gebied van inkoop van micro-
ingrediënten en premixen.
Nutriëntbehoeftes Behoefte aan specifieke voedingsstoffen van een bepaald dier zoals
aminozuren, energie, essentiële vetten, vitaminen, mineralen en sporen-
elementen.
Nutriëntwaarde Voedingswaarde, bijv. gehaltes ruw eiwit, ruw vet, ruwe celstof, ruw as,
zetmeel, suiker, calcium, fosfor, Natrium.
Nutrition Innovation Centre
(NIC)
Afdeling binnen ForFarmers, verantwoordelijk voor nutritie, onderzoek
en innovatie. (zie NIC)
Nutritionele totaal-
oplossingen
Aanbod dat alle behoeftes op voergebied (in welke vorm dan ook) van een
veestapel dekt.
Onderneming De onderneming die wordt gedreven door ForFarmers N.V. en/of
ForFarmers Group. Met 'de Onderneming' wordt ook bedoeld
ForFarmers Groep.
Palmolie Plantaardige olie, gewonnen uit palmvruchten.
Participatierekening Het per lid op naam gezette deel van het vermogen van Coöperatie
FromFarmers (de vermogensrechten per lid) dat door een lid is om te
zetten (converteren) in certificaten.
Pavo Onderneming gespecialiseerd in paardenvoer voor zowel recreatie- als
sportpaarden, met vestigingen in Nederland en België en afzet in vrijwel
heel Europa. Dochteronderneming van ForFarmers.
Plant De benaming van een bedrijfsonderdeel van ForFarmers dat zich richt op
akkerbouwers, loonwerkers en veehouders met ruwvoerproductie.
Premixen Mengsel van vitaminen, (sporen) mineralen en eventueel additieven dat
aan het voer wordt toegevoegd om te voorzien in de nutritionele behoefte
van het dier.
Prestatievoeders Voer gericht op hoge dierprestaties (zoals mengvoer, specialiteiten e.d.)
Prioriteitsaandeel Het prioriteitsaandeel wordt gehouden door Coöperatie FromFarmers
U.A. Aan de prioriteitsaandeelhouder komen de rechten toe zoals
bepaald in de Statuten van ForFarmers.
Prioriteitsaandeelhouder Het prioriteitsaandeel wordt gehouden door Coöperatie FromFarmers U.A.
Raad De Raad van Commissarissen van ForFarmers N.V.
Raad van Bestuur Statutaire bestuur van de Vennootschap bestaande uit drie leden.
Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen (de Raad) bestaat uit zes leden en heeft tot
taak om toezicht te houden op het beleid van de Raad van Bestuur en op
de algemene gang van zaken in de vennootschap en de met haar
verbonden onderneming.
RAB Zie Risk Advisory Board.
Reudink Diervoederleverancier gespecialiseerd in biologische diervoeders, actief
in Nederland, Duitsland en België. Dochteronderneming van
ForFarmers.
Reststromen Producten die ontstaan tijdens het productieproces van humane voeding,
zoals bierbostel, die worden gebruikt in de rantsoenen op het boerenbe-
drijf.
Risk Advisory Board De Risk Advisory Board bestaat uit de CFO, Director Supply Chain,
Director Reporting, Taks & Risk. De interne Auditor neemt als toehoorder
deel aan de vergaderingen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
246
RSPO Round table on Sustainable Palm Oil. Ronde tafel voor verantwoord
geproduceerde palmolie. (www.rspo.org)
RTRS
Round Table on Responsible Soy. Ronde tafel voor verantwoord geprodu-
ceerde soja. (www.responsiblesoy.org)
Ruwvoer Houdbare producten die speciaal voor veevoerdoeleinden zijn geteeld,
zoals bijvoorbeeld gras en snijmais.
Ruwvoer+ Aanpak op het boerenerf waarbij de schakels bodem, bemesting, gewas-
groei en in- en uitkuilmanagement goed op elkaar worden afgestemd.
SDG's United Nations Sustainable Development Goals. De Duurzame Ontwikke-
lingsdoelstellingen zijn 17 doelstellingen opgesteld door de Verenigde
Naties, om 'Onze wereld te transformeren'.
SecureFeed Organisatie die de voedselveiligheid van diervoeders in Nederland borgt.
SecureFeed ontwikkelt en beheert een gezamenlijk systeem voor
monitoring en risicobeoordeling van grondstoffen en de leveranciers
ervan. Nederlandse melkveehouders zijn verplicht voer af te nemen van
SecureFeed deelnemers.
Sedex gedragscode Supplier Ethical Data Exchange.
Sojameel Ook wel sojaschroot. Product dat overblijft na extractie van sojaolie uit
de sojaboon en dat verhit is geweest. Dient als eiwitrijke grondstof voor
veevoer.
Speciaalvoer Voer voor dieren in een bepaalde levensfase of met specifieke behoeften.
Steekvaste reststromen Reststromen met veel vocht die niet vloeibaar zijn maar steekvast, zoals
bijvoorbeeld aardappelzetmeel.
Stichting Beheer Zie Stichting Beheer- en Administratiekantoor ForFarmers
Stichting Beheer- en
Administratiekantoor
ForFarmers
Stichting Administratiekantoor ForFarmers houdt aandelen in het
kapitaal van de Vennootschap en heeft onder andere ten doel het tegen
toekenning van certificaten ten titel van beheer verkrijgen en adminis-
treren van aandelen en het uitoefenen van het daaraan verbonden
stemrecht en andere zeggenschapsrechten.
Stichting Continuïteit
ForFarmers
Deze Stichting is opgericht om de identiteit, strategie, onafhankelijkheid
en continuïteit te waarborgen van de onderneming die door de Vennoot-
schap wordt gedreven. Stichting Continuïteit ForFarmers is volledig
autonoom met een onafhankelijk bestuur.
Stikstof en stikstofdepositie Ongeveer 78% van alle lucht bestaat uit stikstof. Sommige verbindingen
van stikstof in de lucht kunnen schadelijk zijn voor mens en milieu.
Dit zijn stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3). De hoeveelheid stiksto-
foxiden en ammoniak in de lucht heet de concentratie. De stikstofoxiden
en ammoniak in de lucht komen uiteindelijk weer op de grond terecht.
Dit heet stikstofdepositie. De stoffen kunnen met neerslag meekomen op
de bodem, dit heet natte depositie. Maar ook kunnen planten of de bodem
direct stikstof uit de lucht opnemen, dit heet droge depositie.
Toll manufacturing Productie (van voeders) voor derden op basis van door deze derden
aangeleverde specificaties.
Total Feed Strategie van ForFarmers om agrarische ondernemers een compleet
pakket aan te bieden bestaande uit voeroplossingen, bijbehorend advies
en hulpmiddelen om de bedrijfsdoelen van de klant vast te stellen en
diens resultaten te monitoren.
UFAS Universal Feed Assurance Scheme. De AIC (Agrarische Industrie Confe-
deratie) heeft een scala van Handel Garantie Regelingen ontwikkeld over
de agro-industrie. UFAS zorgt voor de productie en levering van
mengvoer en de levering van voer naar de boerderij.
Vennootschap ForFarmers N.V.
Virtuele ketenintegratie Bedrijven die in een virtuele keten samenwerken en informatie delen om
additionele waarde te onttrekken en creëren, zoals informatie over
herkomst.
Vloeibare reststromen Vloeibare producten ontstaan tijdens het productieproces van humane
voeding, zoals wei, biergist, glucosestroop die worden gebruikt als
diervoeders.
Voer-evaluatiesysteem Programma met een overzicht van alle voedingsstoffen (nutriënten) per
grondstof, de mate waarin deze voedingsstoffen beschikbaar zijn voor de
verschillende dieren op verschillende leeftijden en de specifieke nutriën-
tbehoefte van dieren in verschillende levensfases. Deze data worden
gecombineerd met de beschikbare grondstoffen om het dier op de meest
(kosten)efficiënte wijze precies die nutriënten te geven die het nodig
heeft.
Voerefficiëntie Getal dat aangeeft hoeveel kilo dierlijk product (melk, vlees, eieren)
gemaakt wordt van 1 kilo voer.
Voeroplossingen Zodanig aanbod van voerproducten dat daarmee in de specifieke behoefte
van een dier op voergebied wordt voorzien.
Voerprestaties Het uiteindelijke resultaat dat met de voeders in de stal wordt bereikt,
zoals voeropname, groei en melkproductie.
Voersysteem De (technische) wijze waarop de veehouder het voer verstrekt aan zijn
dieren.
Welzijnsconcept Veehouderijconcepten met extra aandacht voor dierenwelzijn.
Zaaizaden Zaad van cultuurgewassen bestemd voor het inzaaien van een teelt.
Verzamelnaam voor het assortiment graszaden, Maiszaden, granen etc.
Zonnebloemzaadschroot Een eiwitrijk co-product van de extractie van olie uit zonnebloemzaad.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
247
Corporate governance verklaring 2023
In deze verklaring leggen we uit hoe ForFarmers de Nederlandse corporate
governance-code toepast. We gaan ook in op risicobeheersing en controle, financiële
rapportage en de samenstelling van onze directie.
De corporate governance van ForFarmers komt tot stand
op basis van de Nederlandse wet, de statuten en
reglementen gebaseerd op de Nederlandse corporate
governance-code (hierna: de code). Het bestuur en de raad
van commissarissen zijn verantwoordelijk voor de
corporate governance van ForFarmers en bespreken dit
onderwerp jaarlijks. Ze wijken van enkele individuele
bepalingen af.
De Nederlandse corporate
governance-code
Langetermijnwaardecreatie
Het bestuur is verantwoordelijk voor het bestuur en de
continuïteit van ForFarmers. Het heeft een visie
ontwikkeld op langetermijnwaardecreatie en in overleg
met de raad een bijpassende strategie geformuleerd.
In het waardecreatiemodel wordt de bijdrage beschreven
die ForFarmers levert op maatschappelijk, duurzaam en
economisch vlak.
In het jaarverslag licht het bestuur zijn visie toe op
waardecreatie. Ook beschrijft het de strategie die wordt
gevolgd om waarde te creëren en hoe men daar het
afgelopen jaar aan heeft gewerkt. Het jaarverslag bevat
een verslag van de raad van commissarissen. Daarin legt
de raad verantwoording af over zijn betrokkenheid bij de
totstandkoming van de strategie en over het toezicht op de
uitvoering daarvan.
bestaat uit de leden van het bestuur en uit personen die
het bestuur ondersteunen bij de vervulling van de
bestuurlijke taken, welke worden benoemd door de ceo.
De leden van het bestuur worden benoemd door de AvA en
uitsluitend op bindende voordracht van de raad. De AvA
kan echter het bindend karakter van een voordracht van
de raad ontnemen als een meerderheid hiertoe besluit in
een vergadering waarin ten minste een derde van het
geplaatste kapitaal vertegenwoordigd is. In dat geval doet
de raad een nieuwe voordracht. De AvA kan leden van het
bestuur schorsen of ontslaan als daarvoor met
meerderheid wordt besloten in een vergadering waarin ten
minste een derde van het geplaatste kapitaal
vertegenwoordigd is.
Raad van commissarissen
De raad bestaat uit zes personen en heeft de taak toezicht
te houden op het beleid van het bestuur en de algemene
gang van zaken in de onderneming. De raad richt zich ook
op de effectiviteit van de interne systemen en de integriteit
en kwaliteit van de financiële verslaggeving. Met betrek-
king tot de onafhankelijkheid van commissarissen wordt
verwezen naar de paragraaf Afwijkingen van de Code.
De raad vergadert jaarlijks volgens een vastgesteld
schema met het bestuur. Zo nodig worden tussentijds
extra vergaderingen ingepland. Executive teamleden die
geen lid van het bestuur zijn, geven van tijd tot tijd tijdens
een vergadering van de raad een toelichting op
onderwerpen waarvoor zij verantwoordelijk zijn.
Interne risicobeheersings- en controlesystemen
ForFarmers beschikt over adequate interne risico beheer-
sings- en controlesystemen (hierna: interne systemen).
In het hoofdstuk Risicomanagement beschrijft het bestuur
de voornaamste financiële en non-financiële risico’s van de
strategie en activiteiten van de onderneming. Ook be-
schrijft het de risicobereidheid en de mitigerende maat-
regelen die zijn genomen. Het monitort en beoordeelt de
opzet en werking van de interne systemen, mede met
behulp van de interne auditor. Het bestuur bespreekt de
effectiviteit van de opzet en de werking van de interne
systemen met de auditcommissie en legt daarover verant-
woording af aan de raad. Daarnaast worden de principes
en best practicebepalingen met betrekking tot de benoe-
ming, beoordeling van het functioneren en uitvoering van
werkzaamheden van de externe accountant onderschreven.
Effectief bestuur en toezicht
Het bestuur en de raad zijn zo samengesteld dat de
vereiste deskundigheid, achtergrond en competenties zijn
gewaarborgd. In het geval van de raad is onafhankelijkheid
van de leden ook een belangrijke waarborg.
De samenstelling is in lijn met de principes en best
practice-bepalingen over effectief bestuur en toezicht.
Raad van bestuur en executive team
Het bestuur van ForFarmers werkt met een executive
team dat de operationele activiteiten aanstuurt. Dat team
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
248
De raad evalueert minstens eenmaal per jaar zijn eigen
functioneren, het functioneren van de commissies en het
functioneren van de individuele commissarissen.
Ook worden het gewenste profiel en de samenstelling,
competenties en deskundigheid van de raad besproken.
Deze evaluatie vindt plaats buiten aanwezigheid van het
bestuur.
De raad bespreekt ten minste eenmaal per jaar het
functioneren van het bestuur als team en van de
individuele bestuursleden. Daarbij komen ook de
conclusies ter sprake die aan de bevindingen moeten
worden verbonden, mede in het licht van opvolging van
leden van het bestuur. Het D&I beleid wordt ook
regelmatig besproken en naar aanleiding van de
wijzigingen in de code heeft de raad streefcijfers
geformuleerd voor de raad en het bestuur.
De leden van de raad worden benoemd door de AvA voor
een periode van maximaal vier jaar. Deze benoeming vindt
plaats op bindende voordracht van de raad. De AvA kan het
bindend karakter ontnemen door dat met meerderheid te
besluiten in een vergadering waarin ten minste een derde
van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigd is. In dat
geval doet de raad een nieuwe voordracht.
De coöperatie heeft een aanbevelingsrecht voor vier van
de zes commissarissen als ze op de meest recente
peildatum van 1 januari voor meer dan vijftig procent
stemrecht heeft of steminstructie kan uitoefenen. In dat
geval benoemt de coöperatie, na overleg met de raad,
een commissaris als voorzitter. Bij minder dan vijftig
procent heeft de coöperatie een aanbevelingsrecht voor
drie van de zes commissarissen en benoemt de raad na
overleg met de coöperatie de voorzitter.
Deze situaties zijn ook van toepassing op het ontslag van
de voorzitter, die vervolgens zijn termijn als commissaris
voortzet zonder de titel van voorzitter te dragen. De AvA
kan een commissaris te allen tijde schorsen of ontslaan.
Ze neemt dat besluit bij meerderheid in een vergadering
waarin ten minste een derde van het geplaatste kapitaal
vertegenwoordigd is. Als het besluit wordt genomen op
voorstel van de raad, dan is alleen een besluit bij
meerderheid vereist, onafhankelijk van het ter vergadering
vertegenwoordigde gedeelte van het geplaatste kapitaal.
Beloningen
ForFarmers past de principes en best practice-bepalingen
van de code toe op beloningen. Het jaarverslag bevat een
remuneratierapport. Daarin staat hoe dit jaar het
remuneratiebeleid is uitgevoerd. De raad stelt de beloning
van de individuele leden van het bestuur vast op voorstel
van de remuneratiecommissie. Het remuneratiebeleid is
door de AvA vastgesteld en wordt regelmatig getoetst.
De raad legt wijzigingen ter vaststelling voor aan de AvA.
Het aangepaste remuneratiebeleid voor het bestuur werd
vastgesteld door de AvA van 14 april 2022 en het
aangepaste remuneratiebeleid voor de raad werd
vastgesteld door de AvA van 13 april 2023.
Bij de informatie over variabele bezoldiging in het
remuneratierapport weegt de raad transparantie en
koers- en concurrentiegevoeligheid tegen elkaar af.
De raad heeft de mogelijkheid de variabele beloning bij te
stellen als die is toegekend op basis van onjuiste
gegevens. ForFarmers heeft het recht dat deel van de
variabele beloning terug te vorderen van leden van het
bestuur. De raad is bevoegd de hoogte van het variabele
deel van de beloning van leden van het bestuur waarvan
de toekenning geheel of gedeeltelijk afhankelijk is gesteld
van het bereiken van bepaalde doelen of van het zich
voordoen van bepaalde omstandigheden, aan te passen tot
een passende hoogte indien uitkering ervan naar
maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar
zou zijn.
Leden van het bestuur ontvangen bij tussentijdse
opzegging door ForFarmers maximaal eenmaal het
jaarsalaris. Hetzelfde geldt voor bestuursleden die niet in
aanmerking komen voor herbenoeming. Een ontslag-
vergoeding wordt niet uitgekeerd als de overeenkomst
voortijdig wordt beëindigd op initiatief van de bestuurder
of als de bestuurder ernstig verwijtbaar of nalatig heeft
gehandeld. De raad is gerechtigd die vergoeding niet of
deels toe te kennen als de raad vindt dat de toekenning
vanwege de ontslagreden onaanvaardbaar is. De vergoe-
ding wordt onmiddellijk na de beëindiging van het contract
uitbetaald. De belangrijkste elementen van de overeen-
komsten met leden van de raad van bestuur zijn, conform
de code, gepubliceerd op de website van de Vennootschap.
Algemene vergadering van aandeelhouders
We passen de principes en best practice-bepalingen met
betrekking tot de AvA grotendeels toe. Ons maatschap-
pelijk kapitaal bedraagt € 3.600.000,01 en is verdeeld in
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
249
180 miljoen gewone aandelen, 180 miljoen preferente
aandelen (waarvan geen zijn geplaatst) en één prioriteits-
aandeel (welk aandeel is geplaatst). Elk aandeel heeft een
nominale waarde van € 0,01. ForFarmers kent geen
stemrechtbeperkende bepalingen. Ieder aandeel geeft het
recht om tijdens de AvA één stem uit te brengen.
De gewone aandelen zijn genoteerd aan Euronext
Amsterdam (FFARM). Voorts zijn er certificaten van
aandelen uitgegeven met medewerking van de
Vennootschap. Het bestuur van Stichting Beheer- en
Aministratiekantoor ForFarmers (hierna: Stichting
Beheer) opereert onafhankelijk van ForFarmers.
De stichting volgt de steminstructies op die door de
coöperatie zijn gegeven, oefent stemrechten uit en
verleent stemvolmachten.
Leden van de coöperatie kunnen bij de coöperatie een
participatierekening aanhouden die kan worden omgezet
in certificaten of aandelen van ForFarmers. De coöperatie
verleent de houders van een participatierekening
volmachten om te stemmen en vergaderen tijdens de AvA.
Het bestuur of de raad informeert alle aandeelhouders en
andere partijen op de financiële markt gelijktijdig over
aangelegenheden die invloed kunnen hebben op de koers
van het aandeel met inachtneming van het Beleid inzake
bilaterale contacten. Analistenbijeenkomsten en pers-
conferenties worden vooraf via onze website aangekondigd
en zijn via een livestream te volgen. We plaatsen analisten-
presentaties en presentaties tijdens de AvA voorafgaand
aan of na afloop van de bijeenkomst op de website.
Kort voor de publicatie van reguliere financiële informatie,
zoals halfjaar- en jaarcijfers, vinden geen analistenbijeen-
komsten, presentaties aan beleggers en directe
besprekingen met beleggers plaats.
De raad en het bestuur vinden het belangrijk dat zo veel
mogelijk aandeelhouders deelnemen aan de besluit-
vorming in aandeelhoudersvergaderingen. Daarom biedt
ForFarmers aandeelhouders de mogelijkheid een volmacht
met steminstructies af te geven. De oproeping, agenda en
te behandelen documentatie voor aandeelhouders-
vergaderingen publiceren we tijdig. Op de agenda van
aandeelhoudersvergaderingen vermelden we welke
agendapunten ter bespreking en welke ter stemming zijn.
De AvA moet besluiten van het bestuur goedkeuren over
belangrijke veranderingen van de identiteit of het karakter
van ForFarmers. Het kan bijvoorbeeld gaan over de
overdracht van de onderneming aan een andere partij,
het aangaan of verbreken van duurzame samenwerkingen
of het nemen of afstoten van een deelneming in het
kapitaal van een andere vennootschap ter waarde van ten
minste een derde van het bedrag van de activa. Aan de
gewone en preferente aandelen zijn geen bijzondere
zeggenschapsrechten verbonden.
Een besluit tot wijziging van de statuten kan door de AvA
worden genomen met een gewone meerderheid van
stemmen op voorstel van het bestuur en onder
goedkeuring van de raad. De AvA kan een dergelijk besluit
alleen nemen met de voorafgaande of gelijktijdige
goedkeuring van de prioriteitsaandeelhouder. Dat geldt
ook voor een besluit om een fusie of splitsing aan te gaan.
Vergadergerechtigden hebben het recht onderwerpen te
agenderen voor aandeelhoudersvergaderingen.
Een onderwerp, waarvan de behandeling schriftelijk is
verzocht door een of meer vergadergerechtigden die
alleen of gezamenlijk tenminste drie honderdste gedeelte
van het geplaatste kapitaal van de Vennootschap
vertegenwoordigen, wordt opgenomen in de oproeping of
op dezelfde wijze aangekondigd indien de Vennootschap
het met redenen omklede verzoek of een voorstel voor een
besluit niet later dan op de zestigste dag voor die van de
Algemene Vergadering heeft ontvangen. Daarnaast
kunnen vergadergerechtigden die gezamenlijk tenminste
een tiende gedeelte van het geplaatste kapitaal van de
Vennootschap vertegenwoordigen, een aandeelhouders-
vergadering bijeenroepen.
In beginsel worden leden van de coöperatie toegelaten die
kunnen aantonen dat op hun naam een participatie-
rekening bij de coöperatie wordt aangehouden. Van elke
aandeelhoudersvergadering wordt een verslag gemaakt
dat aan de aandeelhouders beschikbaar wordt gesteld.
Binnen vijftien dagen na afloop van de vergadering
publiceren we de stemresultaten per agendapunt op de
website.
Bestuursstructuur
ForFarmers heeft een two-tier-bestuursstructuur met
een aparte raad van bestuur en raad van commissarissen.
De principes en best practice-bepalingen over one-tier-
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
250
bestuursstructuur zijn dus niet van toepassing.
We onderschrijven het principe en de best practice-
bepalingen met betrekking tot tegenstrijdige belangen.
Het reglement van de raad van bestuur en het reglement
van de raad van commissarissen bevatten een regeling
voor de manier waarop we in zulke gevallen moeten
handelen. In deze regelementen staan ook regels voor het
bezit van en transacties in effecten door leden van de raad
en leden van het bestuur.
Afwijkingen van de code
De afwijkingen van de code beschrijven we in het
hoofdstuk Corporate governance van het jaarverslag.
Hieronder lichten we een aantal afwijkingen nader toe.
Besluit artikel 10 overnamerichtlijn
In overeenstemming met de bepalingen van het Besluit
artikel 10 overnamerichtlijn, wordt de volgende informatie
verstrekt en toegelicht voor zover nog niet aan de orde
gekomen.
Kapitaalstructuur: uitkeringen
De winst die uit de jaarrekening blijkt wenden we,
in overeenstemming met de statuten, als volgt en in de
onderstaande volgorde aan.
Voor zover preferente aandelen zijn ingetrokken zonder
dat de uitkering volledig is betaald, keren we een bedrag
uit ter grootte van het resterende tekort aan degenen die
preferente aandelen hielden toen die intrekking van kracht
werd. Als we preferente uitkeringen over voorgaande
boekjaren nog niet volledig hebben betaald, keren we
vervolgens een bedrag ter grootte van het resterend
tekort uit op de preferente aandelen. Daarna keren we de
preferente uitkering over het boekjaar uit op de preferente
aandelen.
Op dat moment bepaalt het bestuur met goedkeuring van
de raad welk deel van de resterende winst wordt
toegevoegd aan de reserves van ForFarmers. Van de
resterende winst keren we het nominale bedrag van het
prioriteitsaandeel uit op het prioriteitsaandeel. De winst
die dan overblijft, wordt tijdens de AvA uitgekeerd op de
gewone aandelen. Als we de uitkeringen niet kunnen
betalen van de jaarwinst, gebruiken we onze reserves om
het tekort uit te keren.
Beperkingen van overdracht van aandelen
Er is geen beperking van overdracht van aandelen, behalve
de statutaire blokkering van overdracht van preferente
aandelen of het prioriteitsaandeel en de kwaliteitseisen
die gelden voor het prioriteitsaandeel. Voor een overdracht
van preferente aandelen of het prioriteitsaandeel is de
voorafgaande goedkeuring van het bestuur vereist.
Houder van het prioriteitsaandeel kunnen slechts de
Vennootschap zelf zijn, ofwel een coöperatie waarvan de
leden naar het oordeel van het bestuur hoofdzakelijk
bedrijfsmatige activiteiten in de agrarische sector
verrichten, waaronder in ieder geval Coöperatie
FromFarmers U.A., en die voor tenminste 20% stemrecht
kan uitoefenen of steminstructie kan geven zoals bepaald
in de statuten, ofwel een schriftelijk door het bestuur aan
te wijzen partij.
Certificaten van aandelen in ons kapitaal kunnen
uitsluitend worden overgedragen met een akte tussen de
partijen en schriftelijke erkenning door Stichting Beheer.
Het bestuur van Stichting Beheer kan slechts goedkeuring
verlenen aan een levering van certificaten als die plaats-
vindt in verband met de uitwinning van een pandrecht.
Conversie in gewone aandelen kan plaatsvinden via het
handelsplatform van Captin B.V. Een vergelijkbare
regeling geldt voor de overdracht van een
participatierekening die wordt aangehouden door een lid
van de coöperatie. Deze regeling is beschreven in de
statuten van de coöperatie. Conversie van een
participatierekening in gewone aandelen kan plaatsvinden
via hetzelfde platform.
Indien een onderhands bod op een bedrijfsonderdeel of
een deelneming, waarvan de waarde een in de wet
bepaalde grens overschrijdt in de openbaarheid is
gebracht, zal het bestuur, na overleg met de raad,
zo spoedig mogelijk zijn standpunt ten aanzien van het
bod, alsmede de motivering van dit standpunt, openbaar
mededelen.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
251
Substantiële deelnemingen
Per 31 december 2023 hebben volgens het Register
substantiële deelnemingen van de Autoriteit Financiële
Markten (AFM) de volgende entiteiten belangen in
ForFarmers van 3% of meer:
Kapitaalbelang
(1)
Registratiedatum
Coöperatie FromFarmers
U.A. (direct en indirect)
(2)
59,50% 18 oktober 2017
Stichting Beheer- en
Administratiekantoor
ForFarmers
(2)
11,53% 31 maart 2017
Kempen Capital
Management N.V.
(3)
3,08% 24 februari 2022
D. Lindenbergh
(4)
5,33% 11 april 2022
1
Meldingen van voor 11 september 2020 zijn gedaan op basis van 106.261.040, dus het
aantal geplaatste gewone aandelen ten tijde van de melding bij AFM. Op 11 september
2020 werden ingekochte eigen aandelen ingetrokken. Daardoor zijn per die datum
95.218.821 gewone aandelen ForFarmers geplaatst en zijn de meldingen vanaf die
datum gedaan op basis van dit aantal. Op 27 juni 2023 werden opnieuw ingekochte
eigen aandelen ingetrokken. Daardoor zijn per die datum 89.283.817 gewone aandelen
ForFarmers geplaatst en zijn de meldingen op of na die datum gedaan op basis van dit
aantal. Indien het kapitaalbelang van een deelnemer niet boven of onder een drempel-
waarde komt hoeft geen nieuwe melding te worden gedaan bij de AFM. De intrek-
kingen op 11 september 2020 en 27 juni 2023 hebben niet tot gevolg gehad dat er voor
de Coöperatie FromFarmers U.A. en de Stichting Beheer- en Administratiekantoor
ForFarmers drempelwaarden werden over- of onderschreden, waardoor het gemeld
kapitaalbelang bij de AFM kan afwijken van het daadwerkelijk belang zolang het binnen
de bestaande drempelwaarden blijft
2
Per 31 december 2023 is het belang van Coöperatie FromFarmers U.A. 48,07%,
van Stichting Beheer- en Administratiekantoor ForFarmers 9,04% op basis van
89.283.817 geplaatste gewone aandelen
3
Per 31 december 2023 is het belang van ForFarmers N.V. 0,57%, op basis van
89.283.817 geplaatste gewone aandelen
4
Per 31 december 2023 is het belang van D. Lindenbergh 5,33% op basis van 89.283.817
geplaatste gewone aandelen
Overeenkomsten van aandeelhouders
Behalve voor de beperkingen die gelden voor (certificaten
van) gewone aandelen met betrekking tot een
werknemers participatieplan, is ForFarmers niet bekend
met overeenkomsten waarbij een aandeelhouder is
betrokken en die aanleiding kunnen geven voor beperking
van de overdracht van (certificaten van) gewone aandelen
of tot beperking van het stemrecht.
Bepalingen over zeggenschapswijziging in
belangrijke overeenkomsten
In de kredietfaciliteit van € 300 miljoen die ForFarmers
met banken is aangegaan, is een change of control-
clausule opgenomen. Daarin staat dat de deelnemende
banken op de hoogte moeten worden gesteld van een
change of control. Zij kunnen in dat geval vervroegde
aflossing eisen. Voorts komen change of control clausules
voor in verschillende (samenwerkings) overeenkomsten
waarbij de Vennootschap of dochtervennootschappen
partij zijn. Vanwege mogelijke concurrentiegevoeligheid
wordt deze informatie niet openbaar gemaakt.
Change of control clausules in arbeidscontracten of
overeenkomsten van opdracht
Er zijn geen overeenkomsten met leden van het bestuur of
werknemers die voorzien in een uitkering bij beëindiging
van het dienstverband naar aanleiding van een openbaar
bod.
Besluit bekendmaking niet-financiële informatie
In overeenstemming met het Besluit bekendmaking
niet-financiële informatie, wordt de volgende informatie
verstrekt en toegelicht.
Sociaal- en HR-beleid
Ons HR-beleid is erop gericht gekwalificeerde mensen aan
te trekken, te behouden en in staat te stellen zich te
ontwikkelen. We zetten in op het leren en toepassen van
best practices. Zo verbeteren we de effectiviteit, efficiëntie
en vitaliteit van de organisatie en van werknemers.
ForFarmers streeft naar een balans tussen de behoeften
van de organisatie en die van de werknemers.
In ons sociaal- en HR-beleid gaan we uit van gelijke
kansen, zoals opgenomen in de Code of Conduct (hierna:
gedragscode). We tolereren geen discriminatie en borgen
onder andere door middel van de HR-jaarcyclus dat
zakelijke besluiten worden gebaseerd op relevante
kwalificaties, prestatie en andere functie-gerelateerde
factoren. ForFarmers besteedt veel aandacht aan een
veilige werkplek en goede arbeidsomstandigheden en
heeft een KPI vastgesteld voor het terugdringen van Lost
Time Incidents (LTI’s).
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
252
Milieu en eerbiediging van mensenrechten
Duurzaamheid is onderdeel van de missie, het bedrijfs-
profiel en de kernwaarden van ForFarmers. Het is een
uitdaging om de groeiende wereldbevolking op een
duurzame wijze te voeden. Grondstoffen en natuurlijke
bronnen als energie, land en water moeten optimaal
worden ingezet. We dragen hieraan onder meer bij door te
werken aan het verbeteren van de voerefficiëntie.
We proberen met minder voer meer dierlijke eiwitten te
produceren. Ook hebben we ons ten doel gesteld steeds
meer reststromen te verwerken in onze voeders.
Deze ingrediënten zijn reststromen uit de voedings-
industrie of zijn niet geschikt voor menselijke consumptie.
Daarmee gaan we verspilling tegen en dragen we bij aan
een verdere verduurzaming van de sector.
We hebben specifieke doelstellingen bepaald om in de
eigen productie, in de supply chain en op het boerenerf
duurzamer te opereren. We zetten ons in om de veiligheid
van mensen, processen en producten te waarborgen en
streven naar eerlijke, verantwoorde arbeidsomstandig-
heden in de hele keten. We werken met een gedragscode
voor onze leveranciers om ook bij onze leveranciers een
goed milieubeleid en eerbiediging van mensenrechten te
borgen.
Bestrijding van corruptie en omkoping
We tolereren geen omkoping of corruptie. Dit onder-
schrijven we in onze eigen gedragscode. We verwachten
van onze medewerkers dat zij werken met mensen die
begrijpen dat omkoping en corruptie onacceptabel zijn.
We hanteren zorgvuldigheidsprocedures rondom
anti-corruptie en anti-omkoping als we medewerkers in
dienst nemen en zakelijke relaties aangaan. Ook volgen we
meldingsprocedures om corruptie en omkoping te melden.
D&I Beleid
Naar aanleiding van de wijzigingen in de nieuwe Corporate
Governance Code heeft de raad een D&I beleid voor het
bestuur en de raad vastgesteld (als opvolger van het
huidige bestaande diversiteitsbeleid). Het bestuur is op
haar beurt verantwoordelijk voor het D&I beleid voor het
executive team en het overige werknemersbestand en
heeft dit, met goedkeuring van de raad, vastgesteld. In het
kader van de implementatie van het nieuwe beleid zijn er
inmiddels streefcijfers vastgesteld voor de raad,
het bestuur en het executive team. Deze streefcijfers
worden als onderdeel van het D&I beleid jaarlijks
geëvalueerd, ook rekening houdend met de wijzigingen in
wet- en regelgeving. Deze streefcijfers zijn richtinggevend
voor het D&I beleid dat in de komende tijd
geïmplementeerd zal worden.
In het D&I beleid wordt ingegaan op de concrete en bij
ForFarmers passende en ambitieuze doelen om een goede
balans te bereiken in genderdiversiteit en andere voor
ForFarmers relevante aspecten van D&I voor wat betreft
de samenstelling van het bestuur, de raad, het executive
team en het overige werknemersbestand. ForFarmers
beschouwt specifiek nationaliteit, leeftijd, gender,
opleiding en beroepservaring als relevante aspecten voor
de onderneming, omdat de raad en het bestuur vinden dat
deze aspecten samen bijdragen aan een gevarieerd
perspectief in de gedachtevorming en daarmee innovatie
ondersteunen. Ook dragen ze bij aan het geven en
ontvangen van gedragen feedback en aan zorgvuldige
besluitvorming.
In deze corporate governance verklaring lichten we de
resultaten van het diversiteitsbeleid over 2023 toe. We gaan
daarbij in op de gehanteerde doelen, wat we gedaan
hebben om die doelen te bereiken en wat de resultaten
daarvan zijn in het afgelopen boekjaar. Als de resultaten
afwijken van de doelstellingen van het beleid, of van het
streefcijfer voor de verhouding man-vrouw, lichten we in de
corporate governance-verklaring ook toe wat de stand van
zaken is, welke maatregelen we nemen om de doelstel-
lingen wel te bereiken en op welke termijn we dat willen
realiseren. Dit laatste zal ook verder worden meegenomen
in het nieuwe D&I beleid. We streven ernaar om in 2024
volledig te kunnen rapporteren op het D&I beleid.
1. Diversiteit ten aanzien van kennis en ervaring
ForFarmers streeft ernaar dat in het bestuur en het
executive team ruime kennis en ervaring aanwezig is op de
volgende elf gebieden: (1) de (internationale) agribusiness,
(2) het besturen van een beursgenoteerde vennootschap,
(3) financiële zaken, administratieve organisatie en interne
controle, (4) strategie, (5) marketing en sales, (6) productie
en logistiek, (7) innovatie, onderzoek en ontwikkeling, (8)
veiligheid en milieu, (9) personeel en organisatie, (10)
informatietechnologie en (11) juridische zaken.
Ieder lid van het bestuur en executive team beschikt over
de kennis en ervaring die relevant is voor zijn/haar
takenpakket en houdt de ontwikkelingen in de
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
253
agribusiness bij. De leden van het bestuur en het executive
team hebben compliance- en awareness-trainingen
gevolgd die relevant zijn voor een beursgenoteerde
vennootschap of ze zijn hierover op de hoogte gebracht bij
hun aantreden als lid van het bestuur of executive team.
Daarbij is onder meer aandacht besteed aan de omgang
met koersgevoelige informatie en communicatie.
De kennis- en ervaringsgebieden waar we naar streven bij
de samenstelling van de raad zijn opgenomen in de
Profielschets van de raad van commissarissen. Ze zijn
nader uitgewerkt in het hoofdstuk Samenstelling raad van
commissarissen en commissies in het jaarverslag 2023.
Hierin hebben we ook aangegeven welke commissaris
over welke specifieke kennis en ervaring beschikt.
Pieter Wolleswinkel is door de raad voorgedragen ter
benoeming als lid van het bestuur door de AvA van 14 april
2022 vanwege zijn uitvoerige kennis van en ervaring in de
veehouderij en zijn managementervaring. Zijn achtergrond
en opleiding, commerciële focus en duurzaamheids-
ambities zijn bepalend geweest voor de raad van
commissarissen.
Op 13 april 2023 vond de voordracht aan de AvA plaats ter
herbenoeming van Erwin Wunnekink als commissaris.
De raad heeft in het bijzonder oog gehad voor diversiteit
ten aanzien van achtergrond inzake beroepservaring.
De raad heeft dit toegelicht bij de agenda van die AvA.
De voordracht vond plaats op aanbeveling van de
coöperatie. Bij de herbenoemingen is ook rekening
gehouden met de continuïteit van de raad.
Het beleid heeft erin geresulteerd dat in 2023 veel
relevante kennis en ervaring aanwezig was in het bestuur,
het executive team en de raad. Naar verwachting blijft dat
de komende jaren het geval.
2. Diversiteit en samenstelling ten aanzien van man/
vrouw-verhouding
ForFarmers heeft als doelstelling een bezetting van
functies in het bestuur en het executive team van ten
minste 30% mannen en ten minste 30% vrouwen. In lijn
met de wetgeving bestaat de raad voor ten minste een
derde uit mannen en voor ten minste een derde uit
vrouwen.
In 2023 bestond het bestuur volledig uit mannen.
Bij nieuwe vacatures is het daarom van belang dat er
aandacht wordt besteed aan diversiteit. Gezien het vertrek
van de heer R.J. Tjebbes als CFO is door de raad nog maar
eens het belang onderschreven dat er voldoende
vrouwelijke kandidaten in de search worden meegenomen.
Het executive team bestond begin 2023 aanvankelijk ook
volledig uit mannen. In de loop van 2023 zijn daar twee
vrouwen aan toegevoegd, waardoor de streefbezetting van
ten minste 30% mannen en ten minste 30% vrouwen
benaderd wordt. Voor komende vacatures zal nadrukkelijk
aandacht worden besteed aan het verbeteren van de
diversiteit. Bij gelijke geschiktheid van kandidaten zal
besloten worden op een manier die de diversiteit ten
goede komt.
3. Diversiteit en samenstelling ten aanzien van
nationaliteit
ForFarmers vindt diversiteit ten aanzien van nationaliteit
belangrijk in het executive team. Daarbij streven we naar
een gebalanceerde mix van nationaliteiten gerelateerd aan
het aantal landen waar we actief zijn. Bovendien hebben
we de nadrukkelijke wens dat de managing director van
een land waarin we actief zijn de nationaliteit van het
betreffende land heeft.
In 2023 bestond het executive team uit negen leden
(waarvan 3 statutaire bestuurders).Van de negen leden van
het executive team hebben vier een niet-Nederlandse
nationaliteit.
4. Diversiteit en samenstelling ten aanzien van
leeftijd
We onderschrijven dat ervaring en wijsheid met de jaren
komen en dat jongeren doorgaans meer openstaan voor
nieuwe ontwikkelingen. We streven naar een gebalan-
ceerde mix op het gebied van leeftijd bij de samenstelling
van de raad en het bestuur. Voor het executive team is tot
doel gesteld dat elke leeftijdscategorie vanaf 36 jaar
vertegenwoordigd is (dit betreft 36-45, 46-55 en 56-67).
Met de huidige samenstelling van het executive team is dit
doel behaald.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
254
Over de duurzaamheidsrapportage
van ForFarmers in 2023
ForFarmers streeft ernaar een evenwichtig, betrouwbaar en duidelijk beeld te presenteren
van haar aanpak en prestaties op het gebied van duurzaamheid. Dit document bevat
concrete informatie over de management- en rapportagemethodes die gebruikt zijn
bij het opstellen van de duurzaamheidsgegevens, -resultaten en -thema’s die in de
duurzaamheidsrapportage zijn opgenomen. ForFarmers heeft zich bij verwijzingen naar
ESG-rapportage laten leiden door het rapport van het World Economic Forum Measuring
Stakeholder Capitalism: Towards Common Metrics and Consistent Reporting of Sustainable Value
Creation van september 2020.
Inhoud en reikwijdte van de
duurzaamheidsrapportage
In lijn met het voorgaande jaar rapporteert ForFarmers
over het jaar 2023 de resultaten en duurzaamheids-
doelstellingen die volgen uit onze duurzaamheidsagenda.
Deze zijn opgenomen in het hoofdstuk over duurzaamheid
en zijn deels op basis van de materiële onderwerpen die
uit de dubbele materialiteitsanalyse zijn gekomen.
Deze materialiteitsanalyse op basis van dubbele
materialiteit heeft in 2023 plaatsgevonden in voorbereiding
op de aankomende Corporate Sustainability Reporting
Directive (CSRD) wetgeving. Niet alle materiële
duurzaamheidsonderwerpen die uit deze analyse zijn
gekomen zijn opgenomen in de duurzaamheidsrapportage.
Over het jaar 2024 rapporteren wij, in overeenstemming
met de invoering van de CSRD, over alle materiële
onderwerpen die zijn opgenomen in onze
materialiteitsmatrix.
De duurzaamheidsinformatie in het jaarverslag omvat de
duurzaamheidsprestaties van alle operationele
segmenten, businessunits en stafafdelingen van
ForFarmers. De rapportage strekt zich uit tot alle
entiteiten waarover Forfarmers, direct of indirect,
zeggenschap heeft. Voor een aantal duurzaamheids-KPI’s
geldt een beperktere reikwijdte, zoals weergegeven in de
tabel op pagina pagina 256.
Ondernemingen of bedrijfsactiviteiten die zijn overge-
nomen tijdens de lopende of vorige rapportageperiode
vallen buiten de reikwijdte van deze rapportage. Reden
hiervoor is dat recent overgenomen ondernemingen of
bedrijfsactiviteiten eerst geïntegreerd moeten worden in
de ForFarmers-organisatie en vertrouwd moeten raken
met de manier van werken van ForFarmers voordat de
betrouwbaarheid van de door hen gerapporteerde cijfers
kan worden gewaarborgd. Ondernemingen of bedrijfs-
activiteiten die zijn gedesinvesteerd worden tot aan
moment van verkoop meegenomen in de rapportage.
Dubbele materialiteitsanalyse
In voorbereiding op de rapporteringsvereisten van de
CSRD hebben we in 2023 onze materiële onderwerpen
herijkt op basis van het dubbele materialiteits-concept.
De materiële onderwerpen geven inzicht in de impact van
ForFarmers op maatschappelijke kwesties (impact-
materialiteit) en in hoe maatschappelijke kwesties de
ontwikkeling, prestaties en positie van ForFarmers
beïnvloeden (financiële materialiteit). Een duurzaamheids-
onderwerp is materieel als het voldoet aan de criteria van
de impactmaterialiteit en/of de financiële materialiteit.
Om tot de dubbele materialiteitsmatrix met relevante
impacts en prioritering te komen, hebben wij de
belangrijkste stakeholdersgroepen of experts die
stakeholdersgroepen vertegenwoordigen (hierna:
stakeholders) betrokken bij de verschillende fases van
onze materialiteitsanalyse. De belangrijkste stakeholders
zijn: aandeelhouders, klanten, medewerkers, leveranciers,
verwerkers en retailers en NGO’s. Het uitgangspunt van de
herijking van de materialiteitsmatrix waren de
materialiteitsmatrix 2022 en de Europese Sustainability
Reporting Standards (ESRS). De lijst met potentieel
materiële duurzaamheidsonderwerpen (‘long-list’) is
verfijnd op basis van sector-publicaties, peer review,
sociaal en maatschappelijke onderwerpen en interviews
met ForFarmers’ seniorenmanagement. Op basis van
interviews met stakeholders zijn we gekomen tot een
short-list van potentiële duurzaamheidsonderwerpen,
gericht op onze activiteiten, de activiteiten van onze
zakelijke relaties en andere factoren.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
255
Voor ieder potentieel materieel duurzaamheidsonderwerp
is bepaald wat mogelijke positieve en negatieve impacts
zijn op mens en omgeving en welke maatschappelijke
ontwikkelingen een mogelijke kans of risico vormen voor
ForFarmers. Vervolgens hebben we aan onze
belangrijkste interne en externe stakeholders gevraagd
om de uitkomsten te valideren en te prioriteren.
De uitkomst is weergegeven in de materialiteitsmatrix
zoals opgenomen in het hoofdstuk Onze dialoog met
stakeholders.
Criteria voor duurzaamheidsrapportage
Beleid zorgt ervoor dat geconsolideerde gegevens op
uniforme wijze worden vastgelegd met referentie naar de
Global Sustainability Standards Board afgegeven Global
Reporting Initiative-standaarden (hierna: GRI). Informatie
over het naleven van de GRI-standaarden (de GRI content
index) is te vinden in het gedeelte over duurzaamheid op
onze website.
ForFarmers heeft voor iedere duurzaamheids-KPI
specifieke rapportagecriteria opgesteld, zoals
weergegeven in onderstaande tabel:
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
256
Duurzaamheids-KPI Gehanteerde definitie Bijzonderheden betreffende de scope
100% verantwoorde inkoop van
palmolie en sojameel in 2030
Inkoop van verantwoord
geproduceerde sojameel en
palmolie
ForFarmers beschouwt sojameel als duurzaam wanneer het is gecertificeerd op basis van de
FEFAC-richtlijnen voor de inkoop van soja, en de betreffende certificaten worden weergegeven op
de aangepaste pagina van FEFAC op de ITC Standards Map
1
.
ForFarmers beschouwt palmolie en derivaten als duurzaam wanneer RSPO-certificaten (Round-
table on Sustainable Palm Oil) zijn gekocht voor het equivalent van de hoeveelheid palmolie in de
door ForFarmers gebruikte grondstoffen.
Biologisch sojameel dat door ons wordt gebruikt (bijvoorbeeld door
Reudink, ForFarmers UK organic) of verkocht (bijvoorbeeld als
enkelvoudige grondstof) valt buiten de scope van de doelstelling
voor duurzaam sojameel omdat certificaatregelingen alleen van
toepassing zijn op conventionele soja. Het is dan ook niet logisch om
conventionele certificaten te kopen voor de biologische soja die we
gebruiken/verkopen.
Sedex-leverancierscode
ondertekend door 85% van de
leveranciers
Het aantal leveranciers dat lid is van Sedex, uitgedrukt als percentage van het totaal aan inkoop-
kosten in de verslagperiode. Omvat leveranciers van grondstoffen, DML-producten en indirecte
inkoop.
Geen specifieke uitzonderingen
Leidende positie in het
terugdringen van CO
2
-uitstoot
van voeringrediënten (scope 3 –
upstream)
ForFarmers gebruikt FeedPrint om de CO
2
-uitstoot van de belangrijkste voeringrediënten te
berekenen. Ons formulatieteam gebruikt deze gegevens inmiddels ook om de emissies stroom-
opwaarts in de keten (scope 3) te berekenen op basis van de ingrediënten die aan de voerfabriek
worden geleverd. Waar ForFarmers ingrediënten gebruikt die nog niet in FeedPrint staan (veelal
micro-ingrediënten), worden alternatieve informatiebronnen van bijvoorbeeld Nevedi gebruikt
totdat 100% van de formule is opgenomen.
Geen specifieke uitzonderingen
Leidende positie in percentage
voeringrediënten dat niet
geschikt is voor menselijke
consumptie
ForFarmers hanteert de definitie en classificatie van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de
Verenigde Naties (FAO) om te bepalen of ingrediënten wel of niet geschikt zijn voor menselijke
consumptie. Alle voer- en DML-ingrediënten worden gecategoriseerd en vertaald naar een droge
stof-basis van 88%. Het percentage voeringrediënten dat niet geschikt is voor menselijke
consumptie wordt berekend door het volume aan ingrediënten dat geclassificeerd wordt als
reststromen, gras en bladeren, oliezaadkoeken en overige niet-eetbare ingrediënten te delen door
het totaal in de verslagperiode.
Polen momenteel nog uitgesloten
Grootste fabriek CO
2
-neutraal als
proof of concept
ForFarmers rapporteert over de scope 1 en 2 broeikasgasemissies die samenhangen met de
productie in de Lochem 12-fabriek. De energie die door de biomassacentrale en de zonnepanelen is
opgewekt, wordt omgerekend naar CO
2
en bij het totaal opgeteld.
De uitstoot van transport en kantoren wordt niet meegenomen in de
berekening
50% hernieuwbare energie De huidige rapportage omvat het primaire energieverbruik van de biomassacentrale in Lochem,
de zonnepanelen in Lochem en op een aantal locaties in het VK, het aandeel biodiesel in de diesel
die gebruikt wordt in de logistiek en het aandeel hernieuwbare energie in de totale elektriciteit die
per land is ingekocht. De energie uit deze bronnen (omgerekend naar kWh) wordt uitgedrukt als
percentage van het totale primaire energieverbruik (in kWh).
ForFarmers rapporteert alleen over de scope 1- en scope
2-emissies van de eigen mengvoerfabrieken voor zakgoed en bulk.
De uitstoot van faciliteiten voor opslag en mengen van voer,
het behandelen en drogen van ruwe grondstoffen en de fabriek voor
huisdiervoer in het Duitse Calveslage vallen buiten de scope.
10% energie-/brandstofreductie
per ton ten opzichte van 2020
We rapporteren over het primaire energieverbruik per type brandstof (uitgedrukt in kWh of liters).
Het primaire energieverbruik wordt gedeeld door het productievolume c.q. het logistieke volume (in
het geval van diesel).
ForFarmers rapporteert alleen over de scope 1- en scope
2-emissies van de eigen mengvoerfabrieken voor zakgoed en bulk.
De uitstoot van faciliteiten voor opslag en mengen van voer,
het behandelen en drogen van ruwe grondstoffen en de fabriek voor
huisdiervoer in het Duitse Calveslage vallen buiten de scope.
1
ForFarmers gebruikt in de productie ook andere derivaten van de sojaboon (bijv. sojaolie) maar koopt hiervoor geen extra certificaten omdat ze al onder de certificaten vallen die
voor sojameel zijn gekocht
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
257
Duurzaamheids-KPI Gehanteerde definitie Bijzonderheden betreffende de scope
Broeikasgasemissies De uitstoot van gassen die bijdragen aan het broeikaseffect door infrarode straling te absorberen.
Broeikasgasemissies worden ingedeeld naar scope:
• Scope 1 (directe emissies): uitstoot van broeikasgassen van bronnen die eigendom zijn van of
gecontroleerd worden door ForFarmers (productie en logistiek). Dieselemissies zijn op basis
van Tank-to-Wheel;
• Scope 2 (indirecte emissies): uitstoot van broeikasgassen ontstaan door het opwekken van de
door ForFarmers ingekochte en verbruikte stroom. ForFarmers hanteert sinds 2019 de op de
markt gebaseerde methode voor het rapporteren over scope 2-emissies.
De totale broeikasgasuitstoot per ton zoals weergegeven in de overzichtstabellen wordt berekend
op basis van het geproduceerde volume per energiesoort (niet het totale volume).
ForFarmers rapporteert alleen over de scope 1- en scope
2-emissies van de eigen mengvoerfabrieken voor zakgoed en bulk.
De uitstoot van faciliteiten voor opslag en mengen van voer,
het behandelen en drogen van ruwe grondstoffen en de fabriek voor
huisdiervoer in het Duitse Calveslage vallen buiten de scope.
Leidende positie in fosfaat- en
stikstofefficiëntie
De berekende waarde voor fosfaat- en stikstofefficiëntie geeft aan hoeveel van het via het voer
opgenomen fosfaat en stikstof wordt afgezet in dieren en dierlijke producten. Met andere woorden:
de waarde voor fosfaat- en stikstofefficiëntie zegt iets over de fosfaat- en stikstofbenutting op het
boerenerf.
De scope van de berekeningen voor zowel fosfaat- als stikstof-
efficiëntie is beperkt tot melkkoeien, varkens en pluimvee in
Nederland. De resultaten lopen altijd een jaar achter vanwege de
beschikbaarheid van de data. Aangezien (betrouwbare) gegevens
die nodig zijn om de fosfaatefficiëntie te berekenen alleen
beschikbaar zijn met betrekking tot Nederlandse boeren, is de
scope beperkt tot Nederland.
<0,5 ongevallen met verzuim per
100 fte’s en daling met 50% van
het aantal ongevallen met
verzuim ten opzichte van 2019
Een Lost Time Incident (LTI) oftewel ongeval met verzuim wordt gedefinieerd als een onvoorziene
gebeurtenis met persoonlijk letsel tot gevolg, waarbij de getroffen persoon niet in staat is om op
zijn/haar eerstvolgende ingeroosterde werkdag te werken. Hieronder vallen ook medewerkers,
loonwerkers en bezoekers die betrokken zijn bij een ongeluk op een van onze locaties of bij een
klant, tijdens een door de onderneming georganiseerd evenement of bij het besturen van een van
onze eigen wagens of een wagen van een van onze aannemers. Regulier woon-werkverkeer is
hiervan uitgezonderd.
De LTI-ratio per kwartaal wordt berekend aan de hand van de volgende formule: (200.000 uur x
aantal LTI’s) per kwartaal) / totaal aantal gewerkte uren (= contracturen + overuren) per kwartaal.
Dit is in lijn met de formule die gehanteerd wordt in de GRI, de internationale standaard op het
gebied van duurzaamheidsverslaglegging.
Geen specifieke uitzonderingen
Vermindering van het aantal
voerveiligheidsincidenten met
50% ten opzichte van 2017
Een incident wordt beschouwd als een voederveiligheidsincident als het een risico kan vormen voor
de gezondheid van mens en/of dier.
Het totale aantal voerveiligheidsincidenten waarbij de regels en vrijwillige codes betreffende de
veiligheids- en gezondheidsgevolgen van producten en diensten niet werden nageleefd, resulterend
in een boete of sanctie; resulterend in een waarschuwing of zoals vastgesteld door middel van
externe controles (kleine incidenten uitgezonderd).
Geen specifieke uitzonderingen
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
258
ForFarmers heeft verschillende milieucertificeringen.
In Duitsland is ForFarmers ISO 50001-gecertificeerd en in
het VK is er zowel een ISO 50001- als een
14001-certificering. ISO 50001 helpt ForFarmers om
efficiënter met energie om te gaan door het opzetten van
een energiemanagementsysteem terwijl de ISO
14001-certificering ForFarmers helpt om haar
duurzaamheidsprestaties te verbeteren door het opzetten
van een milieumanagementsysteem.
ForFarmers gebruikt openbaar beschikbare omrekenings-
factoren voor het omzetten van het energieverbruik (in
kWh of liters) naar CO
2
. De gebruikte factoren zijn in de
tabel hiernaast weergegeven.
Governance met betrekking tot
duurzaamheid
ForFarmers heeft twee bestuursorganen voor haar
duurzaamheidsactiviteiten: de Adviesraad Duurzaamheid
en de Taskforce Going Circular.
De Adviesraad Duurzaamheid komt twee keer per jaar
bijeen en wordt voorgezeten door de CEO van ForFarmers.
De functie van de Adviesraad Duurzaamheid is het geven
van advies over de duurzaamheidsstrategie van
ForFarmers en over belangrijke trends en uitdagingen
waar rekening mee gehouden moet worden.
De Adviesraad Duurzaamheid bestaat uit de CEO,
voorzitter, twee leden van het executive team van
ForFarmers en een aantal externe leden die allemaal
belangrijke spelers zijn in de toeleveringsketen van
ForFarmers, in de academische wereld of bij NGO’s.
Coëfficiënten ten opzichte van de uitstoot van broeikasgassen (in kg CO
2
)
Productie Land Van Naar 2023 2022
Gas Nederland KWh Kg CO
2
0,183 0,182
Gas Duitsland KWh Kg CO
2
0,182 0,182
Gas België KWh Kg CO
2
0,182 0,182
Stookolie (gasvervanger) België KWh Kg CO
2
n/a n/a
Gas Polen KWh Kg CO
2
0,182 0,182
Gas VK KWh Kg CO
2
0,183 0,183
Elektriciteit Nederland KWh Kg CO
2
0,128 0,034
Elektriciteit Duitsland KWh Kg CO
2
0,308 0,252
Elektriciteit België KWh Kg CO
2
0,144 0,149
Elektriciteit Polen KWh Kg CO
2
0,412 0,634
Elektriciteit VK AIC Kg CO
2
0,363 0,193
Woodchips Nederland KWh Kg CO
2
0,000 0
Solar Nederland KWh Kg CO
2
0,000 0
Solar VK KWh Kg CO
2
0,000
Gasolie VK KWh Kg CO
2
0,254 0,257
Kerosine VK KWh Kg CO
2
0,246 0,248
Stookolie VK KWh Kg CO
2
n/a n/a
Gasolie Polen KWh Kg CO
2
0,240 0,278
Kolen Polen KWh Kg CO
2
0.,306 0,306
Diesel Alle landen Liter Kg CO
2
2,557 2,558
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
259
Adviesraad Duurzaamheid
• Inzichtelijk maken van de duurzaamheidsresultaten van ForFarmers
• Input geven vanuit belangrijke externe stakeholders
Voorzitter Pieter Wolleswinkel, CEO
Corporate affairs & legal director Ilse Niehof-Duivelshof
ESG Director Henry Verwaijen
directeur Food & Agri van
Rabobank NL en melkveehouder
Alex Datema
bijzonder hoogleraar aan de WUR
en lid van de Raad voor Dieren-
aangelegenheden
Prof. Dr. Ir. Leo den Hartog
director Sustainable Farming bij
FrieslandCampina
Dr. Sanne Griffioen-Roose
directeur bij het Centraal Bureau
Levensmiddelenhandel
Marc Jansen
Voorzitter Rob Kiers, COO
Corporate affairs & legal director Ilse Niehof-Duivelshof
CoE & procurement Director Falko Weinberg
ESG Director Henry Verwaijen
ESG UK Manager Beth Ausermuhle
Formulations, Quality and
Laboratory Director
Wilco Engberts
Internal Audit & CSRD Jan Louissen
CSRD specialist Andy Gillard
Doel
Samen-
stelling
Taskforce Going Circular
• Werkgroep die de voortgang toets t.o.v. implementatieplan
• Signaleert hiaten en initieert waar nodig aanvullende acties
De Taskforce Going Circular, bestaande uit één lid van de
Raad van Bestuur, twee leden van het executive team en
vijf senior managers, is verantwoordelijk voor het
implementeren van de duurzaamheidsaanpak van
ForFarmers. Iedere business owner is verantwoordelijk
voor een specifiek aandachtspunt op het gebied van
duurzaamheid. De Taskforce coördineert verbeteracties
met betrekking tot de KPI’s en geeft relevante informatie
hierover door aan de Raad van Bestuur, het executive team
en de Raad van Commissarissen. De Taskforce wordt
voorgezeten door de Chief Operating Officer, die binnen het
executive team ook verantwoordelijkheid draagt voor de
duurzaamheidsaanpak van ForFarmers.
Aanpak duurzaamheidsmanagement
Gegevens over duurzaamheid worden geïntegreerd in de
interne rapportageprocessen van ForFarmers. Voor elk
aandachtsgebied wordt een business owner aangewezen,
die verantwoordelijk is voor het coördineren van de
duurzaamheidsprestaties voor de betreffende pijler en
voor het bepalen van toekomstige acties en initiatieven.
De verzamelde gegevens worden door de business owner
geëvalueerd. De duurzaamheidsgegevens worden elk
kwartaal
1
geconsolideerd en door Finance en Interne Audit
beoordeeld. Er worden diverse interne controles
uitgevoerd (waaronder sanity checks en kwalitatieve
analyses) om ervoor te zorgen dat de gegevens die voor
het berekenen van de KPI-prestaties worden gebruikt
correct en volledig zijn. De duurzaamheidsprestaties
worden vervolgens binnen de Taskforce Going Circular en
de managementteams in de landen besproken om de
huidige status en vervolgstappen te bepalen. Daarna wordt
de informatie ter beoordeling voorgelegd aan de Raad van
Bestuur, het executive team en de Raad van
Commissarissen.
Stakeholderdialoog
ForFarmers onderkent dat het belangrijk is om de
standpunten van haar stakeholders te begrijpen. Zij dagen
ons uit, delen hun zorgen en verwachtingen, stellen
vraagstukken aan de orde, geven feedback en werken met
ons samen. ForFarmers onderscheidt twee groepen
stakeholders: level A-stakeholders zijn stakeholders die
direct betrokken zijn bij de toeleverings keten van
ForFarmers (medewerkers, leveranciers, klanten,
verwerkers en retailers). Level B omvat alle andere
stakeholdergroepen (aandeelhouders, leden, NGO’s,
toezichthouders, overheden, media, beleggers en banken).
Dialoog met deze stakeholders is van cruciaal belang voor
ForFarmers en vindt regelmatig plaats op zowel formele
als informele basis. Wij communiceren met de
stakeholders via verschillende kanalen en op diverse
niveaus. De tabel op de volgende bladzijde laat zien hoe
ForFarmers het gesprek aangaat met de diverse
stakeholdergroepen, welke onderwerpen hierbij met hen
gedeeld en besproken zijn, en hoe ForFarmers vervolgens
heeft gereageerd op de onderwerpen die aan de orde zijn
gesteld. Dit is bovenop de aparte, formeel georganiseerde
stakeholderdialoog voor het actualiseren van de
materialiteitsmatrix.
1
Met uitzondering van de fosfaat- en stikstofefficiëntie. Deze gegevens worden op
jaarbasis gerapporteerd en lopen een jaar achter vanwege de beschikbaarheid van
deze gegevens
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
260
Stakeholders
Niveau A
Hoe we het gesprek aangaan
met onze stakeholders
Verwachtingen stakeholders en besproken
onderwerpen
Verwachtingen stakeholders / gerelateerde
onderwerpen in jaarverslag
Medewerkers • Dagelijks contact
• Intranet medewerkers
• Halfjaarlijks magazine
• Regelmatige teamvergaderingen
• Tweejaarlijks medewerkersenquête
• Ondernemingsraden
• Halfjaarlijkse managementcongressen
• Best-in-class werkgever
• Veilige werkomgeving
• Billijke vergoeding
• Flexibele werkafspraken
• Openheid en transparante communicatie
• Ondersteuning bij sociale projecten
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming en in het bijzonder de
volgende duurzaamheidsonderwerpen:
4. Mens en maatschappij
Ontwikkelen van Talent For the Future of Farming
Leveranciers • Dagelijks contact
• Gedragscode
• Regelmatige audits
• Technische vergaderingen en bezoeken
• Contracts en specificaties indien van toepassing
• Partnerschappen
• Billijke prijzen
• Alle verplichtingen nakomen
• Openheid en transparantie
• Traceerbaarheid
• Diervoederveiligheid
• Verantwoord inkopen
• CO
2
-uitstoot
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming en in het bijzonder de
volgende duurzaamheids onderwerpen:
1. Grondstoffen voor voer
2. Voerproductie
3. Voeroplossingen
4. Mens en maatschappij
Klanten • Dagelijks contact
• Website en social media
• 3-4 magazines per jaar
• Maandelijkse digitale nieuwsbrieven
• Klankbordgroepen 4x per jaar
• Advertenties en promoties indien relevant
• Regelmatig bijeenkomsten
• Billijke prijzen
• Tijdige, volledige levering
• Productkwaliteit
• Technisch advies en ondersteuning
• Innovatie
• Voerefficiëntie en voerveiligheid
• Ondersteunen van initiatieven vanuit de sector
• Efficiënt gebruik van grondstoffen (incl. fosfaat / stikstof)
• Diergezondheid en dierenwelzijn
• Antimicrobiële resisentie
Onze innovatie- en duurzaam heidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming en in het bijzonder de
volgende duurzaamheidsonderwerpen:
1. Grondstoffen voor voer
2. Voerproductie
3. Voeroplossingen
4. Mens en maatschappij
Verwerkende
industrie
• Dagelijks contact
• Regelmatige technische vergaderingen en
projecten
• Technisch advies en ondersteuning
• Innovatie
• Openheid en transparantie
• Traceerbaarheid
• Voerveiligheid
• Efficiënt gebruik van grondstoffen
• Diergezondheid en dierenwelzijn
• Antimicrobiële resistentie
• Verantwoord inkopen
• CO
2
-uitstoot
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming en in het bijzonder de
volgende duurzaamheidsonderwerpen:
1. Grondstoffen voor voer
2. Voerproductie
3. Voeroplossingen
4. Mens en maatschappij
Retailers • Dagelijks contact
• Regelmatige technische vergaderingen en
projecten
• Technisch advies en ondersteuning
• Innovatie
• Openheid en transparantie
• Traceerbaarheid
• Voerveiligheid
• Efficiënt gebruik van grondstoffen
• Diergezondheid en dierenwelzijn
• Antimicrobiële resistentie
• Verantwoord inkopen
• CO
2
-uitstoot
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming en in het bijzonder de
volgende duurzaamheidsonderwerpen:
1. Grondstoffen voor voer
2. Voerproductie
3. Voeroplossingen
4. Mens en maatschappij
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
261
Stakeholders
Niveau B
Hoe we het gesprek aangaan
met onze stakeholders
Verwachtingen stakeholders en besproken
onderwerpen
Verwachtingen stakeholders / gerelateerde
onderwerpen in jaarverslag
Aandeel houders • Jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeel-
houders
• Publicatie en presentatie van jaarlijkse en
halfjaarlijkse resultaten
• Kwartaal trading updates
• Roadshows
• Jaarverslag
• Rendement
• Openheid en transparantie
• Sterke cultuur en waarden
• Dividend prestaties
• Heldere strategie
• Duurzaamheidsaanpak
• Verslaglegging en publicatie
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming
Ontwikkelen van talent For The Future of Farming
Governance and Compliance Jaarrekening
Appendix: Sustainability Reporting
Leden • Regelmatige vergaderingen en bijeenkomsten
• Nieuwsbrief / ledenmagazine 3-4 per jaar
• Continu via website
• Sterke cultuur en waarden
• Openheid en transparantie
• Lange termijn managementfocus
• Efficiënt gebruik van grondstoffen
• Diergezondheid en dierenwelzijn
• Antimicrobiële resisentie
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming en in het bijzonder de
volgende duurzaamheidsonderwerpen:
1. Grondstoffen voor voer
2. Voerproductie
3. Voeroplossingen
4. Mens en maatschappij
Ontwikkelen van talent For The Future of Farming
NGO's • Deelname aan congressen indien relevant
• Ad hoc bijeenkomsten
• Duurzame praktijken
• Openheid en transparantie
• Verantwoord inkopen van grondstoffen
• Diergezondheid en dierenwelzijn
• Milieu-impact van veeteelt
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming en in het bijzonder de
volgende duurzaamheidsonderwerpen:
1. Grondstoffen voor voer
2. Voerproductie
3. Voeroplossingen
4. Mens en maatschappij
Ontwikkelen van talent For The Future of Farming
Regelgevings-
instanties
• Lidmaatschap van nationale en Europese handels-
verenigingen
• Regelmatige locatiebezoeken en certificerings-
audits
• Naleving van regels en normen
• Verantwoord inkopen van grondstoffen
• Diergezondheid en dierenwelzijn
• Milieu-impact van veeteelt
• Samenwerking tussen nationale bevoegde autoriteiten en
bedrijfsprogramma's
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming en in het bijzonder de
volgende duurzaamheidsonderwerpen:
1. Grondstoffen voor voer
2. Voerproductie
3. Voeroplossingen
4. Mens en maatschappij
Ontwikkelen van talent For The Future of Farming
Overheid • Lidmaatschap van nationale en Europese handels-
verenigingen
• Technische werkgroepen en commissies indien
van toepassing
• Naleving van regels en normen
• Bijdragen aan beleidsoverleg
• Ontwikkelen en implementeren van regels en normen
• Ontwikkelen van beleid
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming
Ontwikkelen van talent For the Future of Farming
Appendix Duurzaamheid
Media • Interviews indien relevant
• Persberichten indien relevant
• Transparantie
• Duurzaamheidsaanpak
• Specifieke projecten en initiatieven
Jaarverslag en website ForFarmers
Investeerders
en banken
• Jaarverslag
• Roadshows
• Beleggerscongressen en -bijeenkomsten indien
relevant
• Transparante verslaglegging en publicatie
• Corporate governance
• Duurzaamheidsaanpak
Onze innovatie- en duurzaamheidsagenda:
Going Circular For the Future of Farming
Ontwikkelen van talent For the Future of Farming
Jaarrekening
Appendix Duurzaamheid
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
262
Door deze structurele dialoog met alle stakeholder
-
groepen kan ForFarmers thema’s signaleren die in
opkomst zijn en die uit strategisch oogpunt van belang
kunnen zijn voor de onderneming.
Lidmaatschappen
Als belangrijke speler in de veehouderij en de
voederindustrie werkt ForFarmers samen met
vakorganisaties en in partnerschapsverband om
verduurzaming van de sector te bevorderen. ForFarmers
is lid van onder andere FEFAC (de Europese
koepelorganisatie voor voerproducenten, waarvan de
vorige voorzitter werkzaam is bij ForFarmers) en de
nationale voederorganisaties van Nederland (Nevedi),
Duitsland (Deutscher Verband Tiernahrung – DVT), België
(Belgian Feed Association – BFA) en het Verenigd
Koninkrijk (Agricultural Industries Confederation – AIC).
Tasomix is geen lid van de Poolse voerorganisatie.
Via haar lidmaatschap van deze organisaties draagt
ForFarmers bij aan het vertegenwoordigen, bevorderen en
verdedigen van de belangen van de Europese
mengvoerindustrie bij de landelijke en Europese
instellingen en internationale organisaties. Een volledig
overzicht van al onze lidmaatschappen staat op onze
website.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
263
EU-taxonomie
De EU-taxonomieverordening, aangenomen door de Europese Commissie in 2020 (verordening EU 2020/852), is een
classificatiesysteem dat definieert welke economische activiteiten bijdragen aan specifieke milieudoelstellingen.
De tabellen over 2023 zoals opgenomen in artikel 2.2 (verordening EU 2021/2178) zijn hieronder opgenomen.
Omzet 2023 2022
Economische activiteiten
Code(s) Omzet (EURm)
Aandeel
van omzet (%)
Criteria inzake
substantiële
bijdrage
(1)
GEAD-criteria
('Geen ernstige
afbreuk
doen aan')
(1)
Minimum-
garanties
(1)
Aandeel van
Taxonomie
afgestemde of
kwalificerende
omzet (%)
Taxonomie kwalificerende activiteiten
Ecologische duurzame activiteiten (op Taxonomie afgestemd)
Omzet van voor ecologische duurzame activiteiten (op Taxonomie afgestemd)
-
0,0% N/A N/A N/A 0,0%
Taxonomie kwalificerende maar niet ecologische duurzame activiteiten
(niet op Taxonomie afgestemd)
Omzet van taxonomie kwalificerende maar voor niet ecologische
duurzame activiteiten (niet op Taxonomie afgestemd)
-
0,0% 0,0%
Omzet van taxonomie kwalificerende activiteiten
-
0,0% 0,0%
Omzet van niet voor de taxonomie kwalificerende activiteiten 2.975 100,0%
Totaal 2.975 100,0%
1
Gebaseerd op de standaard tabel zoals opgenomen in de EU-taxonomieverordening (Artikel 8 van de gedelegeerde verordening, bijlage II) en zoals beschreven in de paragraaf:
‘EU-taxonomie’, is geen van de kwalificerende economische activiteiten volledig afgestemd op de EU-taxonomieverordening.
Als resultaat hiervan wordt een beknopt overzicht gegeven van de criteria inzake substantiële bijdragen en de GEAD-criteria, waarbij de zes milieudoelstellingen zoals opgenomen in
Bijlage II van de gedelegeerde verordening niet opgesplitst is weergegeven.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
264
Kapitaaluitgaven 2023 2022
Economische activiteiten
Code(s)
Kapitaal-
investeringen
(EURm)
Aandeel van
kapitaal-
investeringen (%)
Criteria inzake
substantiële
bijdrage
(1)
GEAD-criteria
('Geen ernstige
afbreuk
doen aan')
(1)
Minimum-
garanties
(1)
Aandeel van
Taxonomie
afgestemde of
kwalificerende
omzet (%)
Taxonomie kwalificerende activiteiten
Ecologische duurzame activiteiten (op Taxonomie afgestemd)
Kapitaalinvesteringen van voor ecologische duurzame activiteiten
(op Taxonomie afgestemd)
-
0,0% N/A N/A N/A 0,0%
Taxonomie kwalificerende maar niet ecologische duurzame activiteiten
(niet op Taxonomie afgestemd)
Productie van warmte/koude uit bio-energie CCA 4.24 0,0 0,0% 0,0%
Vervoer met personenwagens CCM 6.5 4,0 4,2% 2,6%
Goederenvervoer over de weg CCM 6.6 15,3 16,0% 1,4%
Installatie, onderhoud en reperatie van energiezuinige installaties CCM 7.3 0,6 0,6% 2,8%
Installatie, onderhoud en reperatie van elektrische oplaadpunten
voor elektrische voertuigen
CCM 7.4
0,0 0,0% 0,0%
Installatie, onderhoud en reperatie van instrumenten en toetstellen voor het
meten, regelen en controleren van de energieprestaties van gebouwen
CCM 7.5 0,3 0,3% 0,1%
Installatie, onderhoud en reperatie van hernieuwbare energietechnologieën,
ter plaatse
CCM 7.6 0,0 0,0% 0,1%
Kapitaalinvesteringen van voor taxonomie kwalificerende maar voor
niet ecologische duurzame activiteiten (niet op Taxonomie afgestemd)
20,2 21,1% 7,0%
Kapitaalinvesteringen van taxonomie kwalificerende activiteiten 20,2 21,1% 7,0%
Kapitaalinvesteringen van niet voor de taxonomie kwalificerende activiteiten 75,7 78,9%
Totaal 96,0 100,0%
1
Gebaseerd op de standaard tabel zoals opgenomen in de EU-taxonomieverordening (Artikel 8 van de gedelegeerde verordening, bijlage II) en zoals beschreven in de paragraaf:
‘EU-taxonomie’, is geen van de kwalificerende economische activiteiten volledig afgestemd op de EU-taxonomieverordening.
Als resultaat hiervan wordt een beknopt overzicht gegeven van de criteria inzake substantiële bijdragen en de GEAD-criteria, waarbij de zes milieudoelstellingen zoals opgenomen in
Bijlage II van de gedelegeerde verordening niet opgesplitst is weergegeven.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
265
Operationele uitgaven 2023 2022
Economische activiteiten
Code(s)
Operationale
uitgaven
(EURm)
Aandeel van
operationale
uitgaven(%)
Criteria inzake
substantiële
bijdrage
(1)
GEAD-criteria
('Geen ernstige
afbreuk
doen aan')
(1)
Minimum-
garanties
(1)
Aandeel van
Taxonomie
afgestemde of
kwalificerende
omzet (%)
Taxonomie kwalificerende activiteiten
Ecologische duurzame activiteiten (op Taxonomie afgestemd)
Operationale uitgaven van voor ecologische duurzame activiteiten
(op Taxonomie afgestemd)
-
0,0% N/A N/A N/A 0,0%
Taxonomie kwalificerende maar niet ecologische duurzame activiteiten
(niet op Taxonomie afgestemd)
Productie van warmte/koude uit bio-energie CCA 4.24 0,2 0,5% 0,4%
Vervoer met personenwagens CCM 6.5 1,5 4,1% 3,5%
Dichtbij marktonderzoek, ontwikkeling en innovatie CCA 9.1 0,7 1,9% 0,4%
Operationele uitgaven van voor taxonomie kwalificerende maar voor
niet ecologische duurzame activiteiten (niet op Taxonomie afgestemd)
2,5 6,4% 4,3%
Operationele uitgaven van taxonomie kwalificerende activiteiten 2,5 6,4% 4,3%
Operationale uitgaven van niet voor de taxonomie kwalificerende activiteiten 35,6 93,6%
Totaal 38,0 100,0%
1
Gebaseerd op de standaard tabel zoals opgenomen in de EU-taxonomieverordening (Artikel 8 van de gedelegeerde verordening, bijlage II) en zoals beschreven in de paragraaf:
‘EU-taxonomie’, is geen van de kwalificerende economische activiteiten volledig afgestemd op de EU-taxonomieverordening.
Als resultaat hiervan wordt een beknopt overzicht gegeven van de criteria inzake substantiële bijdragen en de GEAD-criteria, waarbij de zes milieudoelstellingen zoals opgenomen in
Bijlage II van de gedelegeerde verordening niet opgesplitst is weergegeven.
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
266
Overzicht groepsmaatschappijen
2023
Groepsmaatschappijen Belang
Nederland
ForFarmers Nederland B.V. 100%
ForFarmers Corporate Services B.V. 100%
FF Logistics B.V. 100%
PoultryPlus B.V. 100%
Reudink B.V. 100%
Van Gorp Schalkwijk B.V. 100%
Van Gorp Biologische Voeders B.V. 100%
Stimulan B.V. 100%
ForFarmers Poland B.V. 100%
ABC Vermogensbeheer B.V. 100%
Agri Focus Advies B.V. 100%
Veevoederhandel Van der Steijn Deurne B.V. 100%
Agri Focus Service Centrum B.V. 100%
Agri Focus H&B B.V. 100%
Agri Focus Rundevee B.V. 100%
ForFarmers Vleuten B.V. 60%
Vleuten Voeders B.V. 60%
Wise Feed B.V. 60%
Duitsland
ForFarmers GmbH 100%
ForFarmers Langförden GmbH 100%
ForFarmers BM GmbH 100%
ForFarmers Hamburg GmbH & Co. KG 100%
ForFarmers Thesing Mischfutter GmbH & Co. KG 60%
ForFarmers Thesing Mischfutter GmbH 60%
ForFarmers Beelitz GmbH 100%
Pavo Pferdenahrung GmbH 100%
Vleuten Futtermittel GmbH 60%
Steijn Voeders GmbH 100%
HaBeMa Futtermittel GmbH & Co. KG Produktions- und Umschlagsgesellschaft 50%
HaBeMa Futtermittel-Verwaltungs GmbH 50%
2023
Groepsmaatschappijen Belang
België
ForFarmers BE B.V. 100%
De Wulveput B.V. 100%
Polen
Tasomix Sp. z o.o 60%
Tasomix Pasze Sp. z o.o 60%
Verenigd Koninkrijk
ForFarmers UK Holdings Ltd. 100%
ForFarmers UK Ltd. 100%
FeedCo Ltd. 25%
ForFarmers Jaarverslag 2023
Overige gegevens
267
Colofon
ForFarmers N.V.
Kwinkweerd 12
7241 CW Lochem, Nederland
Tel.: +31 (0)573 28 88 00
Fax: +31 (0)573 28 88 99
Mail: info@forfarmers.eu
Toekomstgerichte uitspraken
Dit document bevat mogelijk toekomstgerichte uitspraken die niet verwijzen naar
historische feiten maar naar verwachtingen van de Raad van Bestuur op basis van
huidige inzichten en veronderstellingen die onderhevig zijn aan bekende en onbekende
risico's en onzekerheden waardoor de feitelijke resultaten, presentaties of gebeurte-
nissen aanzienlijk kunnen verschillen van de uitspraken in dit jaarverslag. Veel van deze
risico’s en onzekerheden houden verband met factoren waar ForFarmers geen controle
over heeft en/of die zij niet nauwkeurig kan inschatten, zoals bijvoorbeeld het effect van
algemene economische of politieke omstandigheden, prijsontwikkelingen en de
beschikbaarheid van grondstoffen, dierziektes of schommelingen in rentevoeten en
valutakoersen. ForFarmers aanvaardt geen enkele verplichting tot of verantwoor-
delijkheid voor het bijwerken van de toekomstgerichte uitspraken die in dit document
zijn opgenomen, ongeacht of deze verband houden met nieuwe informatie, toekomstige
gebeurtenissen of anderszins, tenzij ForFarmers hiertoe wettelijk verplicht is.
Externe markt data
Verklaringen in dit jaarverslag met betrekking tot het marktaandeel, waaronder de
concurrentiepositie van de groep, zijn gebaseerd op externe bronnen zoals overheids-
rapporten en -statistieken, onderzoeksrapporten van banken en gespecialiseerde
onderzoeksinstituten, gecombineerd met management inschattingen.