Jaarrapport 2023
PB Holding NV
Zwaardklamp
14
1271 GK HUIZEN
www.pb-holding.nl
2
Inhoudsopgave
Voorwoord 3
Aandeelhoudersinformatie 2
Bestuursverslag 4
Verslag van de Raad van Commissarissen 9
Renumeratierapport 14
Geconsolideerde winst- en verliesrekening 13
Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 14
Geconsolideerde balans 15
Mutaties in het eigen vermogen 16
Geconsolideerd kasstroomoverzicht 17
Geconsolideerd kasstroomoverzicht (vervolg) 18
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening 19
Vennootschappelijke winst-en-verliesrekening 29
Vennootschappelijke balans 30
Toelichting op de vennootschappelijke jaarrekening 33
Overige gegevens 36
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 37
3
Voorwoord
PB Holding NV heeft zich ten doel gesteld aandeelhouders een hogere opbrengst voor het belang in Bovemij te bezorgen dan de boekwaarde op het moment van verkoop in 2022 van de
kernactiviteiten van Stern Groep aan Hedin Mobility Group AB. Daarbij wordt ingezet op de marktwaarde van Bovemij zonder de afslag van 20% die, vele jaren door PwC Consulting en sinds kort door
KPMG Corporate Finance & Valuation, consistent wordt gehanteerd bij het jaarlijks waarderen van de certificaten van aandelen in Bovemij NV.
PB Holding NV voert in dat kader gesprekken met groot aandeelhouder BOVAG, met de Directie van Bovemij en met haar mede certificaathouders met als doel begaanbare wegen te zoeken die
het optimaliseren van de opbrengst van het belang in Bovemij kansrijk maken. Bij het optimaliseren van de opbrengst kunnen inkoop van eigen aandelen binnen het mandaat dat de
aandeelhouders van PB Holding NV aan Directie en Commissarissen hebben gegeven en het bijkopen of verwerven van extra certificaten van aandelen in Bovemij als instrument worden ingezet.
De inkoop van 325.000 eigen aandelen in 2023 en begin 2024 tot nagenoeg het maximum van 10% van het geplaatste aandelenkapitaal is inmiddels gerealiseerd. Bijkopen van een materieel
aantal certificaten Bovemij is door de beperkte verhandelbaarheid van de certificaten tot dusverre niet mogelijk gebleken. Mede vanwege de dubbele discount (waardering met afslag van 20% op
de jaarlijks extern bepaalde marktwaarde en de discount van de beurskoers ten opzichte van de intrinsieke waarde van aandelen PB Holding) is in het belang van aandeelhouders PB Holding NV
ervoor gekozen aan de inkoop van eigen aandelen voorrang te geven.
Bij de gesprekken met BOVAG en met de Directie van Bovemij zal PB Holding NV zich steeds constructief opstellen en zich niet manifesteren als activistische aandeelhouder. Wel is aan BOVAG
en Bovemij duidelijk gemaakt dat meerdere aandeelhouders van PB Holding NV hun aandelen binnen afzienbare tijd willen verzilveren.
Het kan zijn dat andere opties opkomen. Zo zouden houders van certificaten van aandelen in Bovemij, gezien de beperkte verhandelbaarheid van die certificaten, interesse kunnen hebben in het
inwisselen van certificaten voor aandelen in PB Holding NV, die mogelijk beter verhandelbaar zijn. Ook zouden partijen zich kunnen melden die belangstelling hebben de beursnotering van PB
Holding NV voor eigen doeleinden te gebruiken. PB Holding NV sluit geen enkele route uit die zou kunnen leiden tot optimalisering van de waarde en/of opbrengst voor haar aandeelhouders.
Gezien de economische en geopolitieke omstandigheden zal steeds een prudent beleid worden gevoerd. Onder alle omstandigheden moet de continuïteit van PB Holding NV gewaarborgd
blijven.
H.H. van der Kwast
H.H. van der Kwast
(1954)
Loopbaan
H.H. van der Kwast is sinds 21 juni 2000 statutair bestuurder van PB Holding NV (tot 16 maart 2022 Stern Groep NV). Hij investeerde in 1993 in de toen sterk verlieslatende Amsterdamse RIVA-bedrijven en
bouwde vanaf die basis Stern in 30 jaar uit tot één van de grotere Nederlandse retailers in automobiliteit met een jaaromzet van circa € 1 miljard, circa 2.000 werknemers en een solide financiële positie.
Inmiddels zijn alle kernactiviteiten van Stern Groep NV verkocht aan Hedin Mobility Group AB en resteert uitsluitend een belang van ruim 5% in Bovemij NV. Via Merel Investments BV is de heer Van der
Kwast tevens (groot-) aandeelhouder van PB Holding NV. Hij is mede-bestuurslid van Stichting Administratiekantoor Bovemij NV.
Nationaliteit
De heer Van der Kwast heeft de Nederlandse nationaliteit.
2
Aandeelhoudersinformatie
PB Holding NV kent slechts gewone aandelen. De aandelen luiden, ter keuze van de houder, aan toonder of op naam. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt € 900.000, verdeeld in 9.000.000
gewone aandelen van € 0,10 per aandeel. Het geplaatst kapitaal bedraagt € 592.500 en bestaat dus uit 5.925.000 gewone aandelen. Aan aandelen zijn geen bijzondere zeggenschapsrechten
verbonden. Elk aandeel geeft recht op één stem en de uitoefening van aan deze aandelen verbonden stemrechten kent geen beperkingen. Certificaten van aandelen zijn niet uitgegeven. De aandelen
zijn genoteerd aan Euronext Amsterdam en zijn aldaar vrij verhandelbaar.
Aandelen
Geplaatst aantal
5.925.000
In portefeuille niet ingetrokken
502.086
Uitstaand aantal per 31 december 2023
5.422.914
Uitstaand aantal per 26 april 2024
5.350.000
Aandelenbezit Directie
H.H. van der Kwast (via Merel Investments BV)
725.000
Aandelenbezit Raad van. Commissarissen
Mevrouw M.E.P. Sanders
10.000
De heer P.P.M. Nielen
10.000
Belangen groter dan 3% van geplaatst aantal aandelen
NPM Capital NV
23,96%
Merel Investments BV
12,24%
Mont Cervin Sarl
11,67%
Bibiana Beheer BV
9,11%
Teslin Participaties Coöperatief U.A.
4,88%
J.H. Langendoen
3,06%
Aandelenbelang <3%
35,08%
Beleid bilaterale contacten
PB Holding NV acht een goede relatie met haar aandeelhouders van groot belang. Gezien de halfjaarlijkse financiële berichtgeving van Bovemij is de frequentie van interactie met haar
aandeelhouders relatief laag. Niettemin vindt PB Holding NV het belangrijk dat haar aandeelhouders goed op de hoogte worden gehouden van het financiële wel en wee van Bovemij. Wanneer
ontwikkelingen bij PB Holding NV zelf aanleiding vormen voor berichtgeving aan haar aandeelhouders zal dat steeds omgaand gebeuren met een persbericht en op de website, opdat alle
aandeelhouders gelijktijdig worden geïnformeerd.
Belangrijke data in 2024
Publicatie jaarcijfers 2023 30 april 2024
Jaarrapport online beschikbaar 30 april 2024
Oproeping Algemene Vergadering 26 juni 2024 30 april 2024
Algemene Vergadering 2024 26 juni 2024
Publicatie cijfers eerste halfjaar 2024 27 september 2024
3
Dividend
Op de Algemene Vergadering van 28 juni 2023 is het dividendbeleid aangepast aan de doelstelling en missie van PB Holding NV na de verkoop van Stern Facilitair BV aan Hedin Mobility Group
AB. Daarnaast is aansluiting gezocht bij het dividendbeleid van Bovemij. Het belang in Bovemij is immers de enige materiële kasgeld genererende eenheid van de Vennootschap. Directie en
Commissarissen willen tenminste de operationele kosten voor een periode van 2 jaar na 28 juni 2023 in kas houden. Het meerdere is dan beschikbaar voor contant dividend, het inkopen van
eigen aandelen PB Holding NV of het bijkopen van certificaten Bovemij.
Vanwege het negatieve resultaat van Bovemij NV over 2023 zal Bovemij in 2024 geen regulier dividend aan aandeelhouders uitkeren over het boekjaar 2023. Gezien de marktomstandigheden
en andere overwegingen hanteert PB Holding NV een prudent liquiditeitsbeheer. Na de inkoop van 325.000 eigen aandelen in 2023 en het eerste kwartaal 2024 resteert een kaspositie die naar
verwachting toereikend is de operationele kosten van PB Holding NV te dekken tot en met eind 2025. Voorgesteld wordt dat PB Holding NV het dividend over 2023 passeert.
4
Bestuursverslag
Algemeen
PB Holding NV is na de verkoop van 100% van de aandelen Stern Facilitair BV aan Hedin Mobility Group AB op 16 maart 2022 en na de statutenwijziging op 16 maart 2022 de rechtsopvolger van Stern
Groep NV. Na verkoop van alle bezittingen, behalve het belang in certificaten van aandelen in Bovemij, en het uitkeren van dividend uit de agioreserve, is PB Holding NV een houdstermaatschappij
geworden met uitsluitend een deelneming in Bovemij NV en een bedrag aan liquiditeiten. Daarnaast heeft PB Holding NV een fiscaal compensabel verlies van circa € 4,2 miljoen dat onbeperkt in de tijd
verrekend kan worden met fiscale winsten.
De doelstelling en missie van PB Holding NV zijn het binnen een periode van 3 jaar na verkoop van Stern Facilitair BV aan Hedin Mobility Group AB optimaliseren van de waarde en opbrengst van haar
belang in Bovemij. Het optimaliseren van de waarde en opbrengst voor aandeelhouders PB Holding NV kan worden gerealiseerd door het inkopen van eigen aandelen, het bijkopen of verwerven van
extra certificaten van aandelen in Bovemij NV en het voeren van strategische besprekingen met het bestuur van Bovemij en van BOVAG over de toekomst van de Stichting Administratiekantoor Bovemij
NV (STAK) en over de uitvoering van het dividendbeleid van Bovemij NV. Begin 2025 zal worden geëvalueerd in hoeverre de doelstelling en missie van PB Holding NV zijn gerealiseerd. Mocht blijken
dat onvoldoende voortgang wordt geboekt, dan zal in overleg met de Raad van Commissarissen en Aandeelhouders een nieuwe strategie, missie en doelstelling worden bepaald.
De deelneming betreft 515.000 certificaten van aandelen in Bovemij NV, dat een belang vertegenwoordigt van 5,35% van het aandelenkapitaal van Bovemij. De certificaten van aandelen in Bovemij
worden gehouden via Stichting Administratiekantoor Bovemij NV (STAK). Via de STAK worden in totaal 1.129.534 aandelen in Bovemij gehouden (11,7%), waartegenover 1.129.534 certificaten van
aandelen in Bovemij zijn uitgegeven. PB Holding NV bezit derhalve 45,60% van de certificaten van aandelen in Bovemij. De Directie van PB Holding NV is vertegenwoordigd in het bestuur van de
STAK.
Met de Raad van Commissarissen is afgesproken, gevolgd door goedkeuring door de Algemene Vergadering die gehouden is op 12 mei 2022, dat de beheerskosten van de organisatie van PB Holding
NV beperkt blijven tot een managementvergoeding van € 40.000 exclusief BTW per jaar en een administratievergoeding van € 20.000 exclusief BTW per jaar. Geen huisvestingskosten,
personeelskosten of andere kosten worden in rekening gebracht door Merel Investments BV. Daarnaast wordt aan de twee leden van de Raad van Commissarissen een vergoeding betaald per
commissaris van € 20.000 exclusief BTW per jaar. Ook deze vergoeding is goedgekeurd door de Algemene Vergadering van 12 mei 2022.
Financiële gang van zaken in 2023
Alle eerder in de balans van PB Holding opgenomen reserveringen inzake voorschot bedragen NOW loonkostensubsidie zijn in het verslagjaar afgewikkeld. Na management fee, commissarisbeloning,
administratiekosten en de verwachte kosten van de controle van de jaarrekening resteert een negatief fiscaal resultaat van € 283.688.
Eind 2023 is van Bovemij via de STAK een contant dividend ontvangen van € 309.000 in het kader van het 60-jarig bestaan van Bovemij, waarop de fiscale deelnemingsvrijstelling van toepassing is.
Het betreft een contant dividend van € 0,60 per certificaat. Verder zijn de certificaten Bovemij geherwaardeerd op grond van de jaarlijks per 1 maart extern uitgevoerde waardering van Bovemij. Door een
consistente mix van discounted cash flow waardering en peer group vergelijking en door daarop een discount van 20% toe te passen, zijn de 515.000 certificaten van aandelen in Bovemij
afgewaardeerd met € 2.590.450. Per saldo is sprake van een negatief resultaat uit de deelneming in Bovemij van € 2.281.450.
In 2021 werden de certificaten van aandelen in Bovemij nog gewaardeerd op € 37,60 per certificaat. Op 1 maart 2022 werd de waardering neerwaarts aangepast naar € 36,80 per certificaat. De
waardering van certificaten van aandelen in Bovemij is per 1 maart 2023 weer hoger uitgekomen op € 37,30 per certificaat. Door het in 2023 gerealiseerde netto verlies bij Bovemij van € 15.603.000 en
de in 2023 fors teruggelopen solvabiliteit (SCR ratio) is de waardering van certificaten van aandelen in Bovemij per 1 maart 2024 fors neerwaarts aangepast naar € 32,27 per certificaat. Deze laatste
waardering is verwerkt in de jaarrekening 2023 van PB Holding NV. Zonder de afslag van 20% zou de waardering zijn uitgekomen op € 40,33 per certificaat.
5
Het netto resultaat 2023 van PB Holding NV is na resultaat deelnemingen, fees, beloningen en kosten uitgekomen op € 2.565.000 negatief. Dit vertaalt zich in een verlies per aandeel PB Holding NV van
€ 0,46.
Financiële positie ultimo 2023
De balans van PB Holding NV toont eind 2023 een balanstotaal van € 17.247.000 en een eigen vermogen van € 17.189.000. De deelneming van 515.000 certificaten van aandelen in Bovemij NV is
gewaardeerd op basis van de waardering die dit jaar per 1 maart is uitgevoerd door KPMG Corporate Finance & Valuation (voorheen is de waardering steeds uitgevoerd door PwC Consulting) van €
32,27 per certificaat. Dit komt op een totaal van afgerond € 16.619.000 voor de waardering van het gehele belang. PB Holding NV had eind 2023 een bedrag aan vrije liquiditeiten van € 602.000 in kas
en geen bankschulden. Het bedrag overige schulden en overlopende passiva van € 58.000 betreft voornamelijk de ingeschatte kosten van controle van de jaarrekening 2023 van PB Holding NV, die
door Ernst & Young Accountants LLP is uitgevoerd.
PB Holding NV had begin 2023 in totaal 5.675.000 aandelen uitstaan. Eind 2023 was dit aantal door inkoop van in totaal 252.086 aandelen (250.000 aandelen tegen de koers van € 3,00 per aandeel en
2.086 tegen de koers van € 2,90 per aandeel) teruggebracht tot 5.422.914 aandelen. Eind januari 2024 en begin februari 2024 zijn nog eens 72.914 eigen aandelen ingekocht tegen de koers van € 2,90
per aandeel. Het aantal uitstaande aandelen is daardoor verder teruggebracht tot 5.350.000 aandelen per 26 april 2024. Op dit moment heeft PB Holding 9,7% van de eigen aandelen in portefeuille
zodat verdere inkoop van aandelen maar zeer beperkt is toegestaan op basis van de van Aandeelhouders verkregen volmacht, onder goedkeuring van de Raad van Commissarissen, tot inkoop van
maximaal 10% van het totaal geplaatste aandelenkapitaal van 5.925.000 aandelen. Op basis van het eind 2023 aanwezige eigen vermogen van € 17.189.000 komt de intrinsieke waarde per aandeel PB
Holding NV eind 2023 uit op € 3,17.
Gang van zaken bij Bovemij in 2023
Bovemij heeft in 2023 haar 60-jarig bestaan gevierd als dé partner voor ondernemingen en relaties in de mobiliteitsbranche. Na operationeel en financieel een aantal bijzonder goede jaren te hebben
beleefd, zijn de marktomstandigheden na het wegebben van de Corona pandemie voor Bovemij bijzonder uitdagend geweest. De schadelasten zijn sterk gestegen door hogere gemiddelde
letselschades, een aantal grote branden en stijgende kosten voor schadeherstel. Daarnaast is het aantal diefstallen van voornamelijk elektrische fietsen zeer fors gestegen. Dit leidde in 2023 tot een
negatief operationeel resultaat van € 23,0 miljoen (2022: € 21,2 miljoen positief). De beleggingsresultaten waren met € 19,3 miljoen in 2023 weer positief (2022: € 34,2 miljoen negatief). Ook positief is
dat Bovemij kon melden dat alle boete voornemens van De Nederlandsche Bank en de AFM in verband met de sinds 2018 lopende compliance dossiers zijn ingetrokken en dat deze kwestie ook met de
fiscus is afgewikkeld.
De sterk gestegen schadelasten in combinatie met de verwachte marktontwikkelingen voor de nabije toekomst zijn voor het bestuur van Bovemij aanleiding geweest de eerder ingezette strategie aan te
passen door de financieringsmaatschappij af te bouwen, afscheid te nemen van de platformstrategie en meer focus aan te brengen op dienstverlening. Bovemij gaat zich volledig richten op
verzekeringen (Bovemij en ENRA), garanties (Autotrust) en datadiensten (RDC). ViaBovemij.nl wordt de nieuwe mijn-omgeving van Bovemij en het belang van 50% in viaBOVAG.nl is op afstand gezet.
De structuur van de onderneming wordt eenvoudiger, de organisatie wendbaarder en de drie bedrijfsonderdelen (verzekeringen, garantie en datadiensten) krijgen een eigen directie met meer
verantwoordelijkheid voor omzet en resultaten. Met de nieuwe koers, aangescherpte focus en besparing van kosten verwacht de Directie van Bovemij dat de onderneming snel weer stabiel winstgevend
zal zijn.
De verzekeringsactiviteiten van Bovemij hebben een moeilijk jaar achter de rug. Door het naar tijdsgelang boeken van premies (in plaats van in 1 keer) zijn de bruto premies met € 382.520.000 licht
gedaald ten opzichte van 2022 toen € 384.855.000 werd gerealiseerd. Mede daarom is de verdiende premie eigen rekening wel gestegen van € 355.298.000 in 2022 naar € 373.514.000 in 2023. Door
veel hogere schade eigen rekening (van 61,5% van de verdiende premie eigen rekening in 2022 naar 78,3% in 2023, relatief stabiele acquisitiekosten, maar relatief hogere beheers- en
personeelskosten is de combined ratio van een heel gezond niveau van 80% gedurende de Corona periode, in 2022 gestegen naar een nog steeds gezond niveau van 90% om vervolgens in 2023
scherp door te stijgen naar 108,6% (dit is inclusief het bij reserveren voor toekomstige schade-uitkeringen). Dit percentage geeft aanleiding zeer kritisch naar de kosten te kijken, de premies te verhogen
en de portefeuille te beoordelen op de combinatie van rendement en risico. De combined ratio moet weer naar de ruim 90% van 2022. De technische voorzieningen zijn de afgelopen jaren geleidelijk
opgehoogd tot € 462.828.00, 124% van de verdiende premie eigen rekening. Dit is 4% hoger dan het niveau in de Corona periode. Het resultaat voor belastingen van de verzekeringsactiviteiten,
inclusief het op basis van een schattingswijziging bij reserveren voor toekomstige schade-uitkeringen en het rendement op de beleggingsportefeuille, is in 2023 per saldo uitgekomen op € 6.762.000
negatief. De SCR ratio (solvabiliteit) van de verzekeringsactiviteiten is mede daardoor teruggelopen tot 151%, stevig lager dan het op basis van foutherstel herrekende niveau van 198% in 2022. In 2020
6
en 2021 was het niveau van de SCR ratio nog boven de 200%.
De financieringsactiviteiten worden afgebouwd. De uitstaande financieringen beliepen eind 2023 nog steeds € 232.743.000, maar dat is al meer dan € 100.000.000 lager dan het niveau eind 2020 toen
het bedrag uitstaande financieringen nog € 346.273.000 bedroeg. Het resultaat van de financieringsactiviteiten was, na twee jaren van kleine positieve resultaten, in 2023 negatief (-0,5% van de
uitstaande financieringen). Dit komt neer op een resultaat voor belastingen van € 1.073.000 negatief in 2023.
De omzet data-activiteiten en overige neemt gestaag toe van € 26.247.000 in 2022 naar € 30.493.000 in 2023. Deze activiteiten, inclusief overig, realiseerden in 2023 een beter maar nog steeds
negatief resultaat voor belastingen van € 5.252.000 (2022: € 12.653.000 negatief). Onderdeel van de data-activiteiten is het 50% belang in via.BOVAG.nl dat op grond van de aangepaste strategie wordt
verzelfstandigd. Door genomen maatregelen verwacht de Directie dat de resultaten van de data-activiteiten binnen afzienbare tijd positief worden.
Het resultaat voor belastingen van geheel Bovemij is in 2023 uitgekomen op € 24.341.000 negatief. Dit is inclusief het op basis van een schattingswijziging bij reserveren op verwachte toekomstige
schade-uitkeringen en de gerealiseerde en ongerealiseerde beleggingsresultaten in 2023. Na aandeel derden en na belastingen resulteerde dit in 2023 in een resultaat na belastingen toekomend aan
de aandeelhouders van Bovemij NV van € 15.603.000 negatief.
Voor een uitgebreide beschrijving van de resultaten, de financiële positie, de kansen en risico’s van Bovemij NV wordt verwezen naar www.publicaties.bovemij.nl.
Kansen en Risico’s
Doordat PwC Consulting (nu KPMG Corporate Finance & Valuation) bij het bepalen van de waardering van certificaten van aandelen in Bovemij NV (op 1 jaar na) steevast een discount van 20% op de
marktwaarde van Bovemij NV hanteert, is het de ambitie van het bestuur van PB Holding NV, door het inzetten van gericht beleid, tenminste die discount weg te werken. Dit is de reden dat PB Holding
NV medio 2022 niet ingegaan is op de mogelijkheid certificaten Bovemij NV aan te bieden in het kader van het certificaten inkoopprogramma op basis van een prijs per certificaat van € 36,80.
Het risico bestaat dat de operationele gang van zaken bij Bovemij de komende jaren niet (voldoende) verbetert ten opzichte van de huidige gang van zaken. Bovemij is gespecialiseerd in het verzekeren
van autodealer bedrijven, universele garagebedrijven en fietsbedrijven, alsmede hun klanten. Door de al maar voortgaande concentratie van bedrijven in de mobiliteitsbranche neemt het aantal klanten
van Bovemij gestaag af, waardoor concentratierisico’s ontstaan. Deconfitures in vooral het middensegment van de mobiliteitsbranche vallen niet uit te sluiten en brengt voor Bovemij verhoogde
operationele risico’s met zich mee. Verder is het onder controle krijgen van de forse schadelast bij de fietsverzekeringsactiviteiten door een hoog niveau van diefstal van vooral elektrische fietsen van
groot belang voor het herstel van de resultaten bij ENRA. Niet zeker is of het terugdringen van de schadelast door het inzetten van gericht beleid in voldoende mate kan worden gerealiseerd.
Een ander risico is dat de beleggingsresultaten van Bovemij (na een goed 2023) opnieuw tegenvallen door ongunstige ontwikkelingen op de kapitaalmarkten en effectenbeurzen. Ook al houdt Bovemij
de vastrentende portefeuille aan tot maturity, toch kunnen tussentijds waarderingsaanpassingen nodig blijken. De aandelenportefeuille is in 2023 fors afgebouwd en thans beperkt in omvang ten
opzichte van de totale beleggingsportefeuille, maar kan niettemin (tussentijds) tot forse (niet) gerealiseerde beleggingsverliezen leiden.
Een en ander kan doorwerken in het jaarlijks door Bovemij te declareren dividend, de marktwaarde van Bovemij en daarvan afgeleid de waardering van certificaten van aandelen in Bovemij NV. Ook de
toepassing door KPMG Corporate Finance & Valuation (voorheen werd de waardering door PwC Consulting uitgevoerd) van een hogere verdisconteringsvoet bij het contant maken van
geprognosticeerde kasstromen en eindwaarde, alsmede mogelijke waardedaling van vergelijkbare bedrijven in de verzekeringsbranche, kan van negatieve invloed zijn op de waardering van de
certificaten van aandelen in Bovemij. Gezien het belang van herstel van de SCR ratio (solvabiliteit) bij Bovemij rekent PB Holding NV in 2024 niet op enig contant dividend op certificaten van aandelen in
Bovemij. Wel wordt ervan uitgegaan dat Bovemij in 2024 duidelijk positieve resultaten zal realiseren, zodat in 2025 door Bovemij weer (een bescheiden) dividend kan worden uitgekeerd. Niet zeker is of
Bovemij bij positieve resultaten in 2024, vanwege het gewenste verhogen van de SCR ratio, zal besluiten enig dividend uit te keren in 2025.
7
Een ander risico is de onmogelijkheid (een deel van) het belang van PB Holding NV in Bovemij binnen een redelijke termijn te verkopen tegen de marktwaarde van het belang. Het kan nodig of wenselijk
zijn (een deel van) het belang in Bovemij te gelde te maken als de liquiditeitspositie van PB Holding NV daar aanleiding toe geeft en/of verdere inkoop van eigen aandelen in de toekomst blijft passen bij
de doelstelling en missie van PB Holding NV. Gezien de resultaten van Bovemij in 2022 en 2023, de behoefte de solvabiliteit van de verzekeringsactiviteiten te herstellen in combinatie met de
aanscherping van de strategie van Bovemij, is het niet zeker of verkoop van (een deel van) de certificaten van aandelen in Bovemij tegen marktwaarde dan mogelijk is.
PB Holding NV kent geen andere financiële risico’s dan de onzekerheid van de hoogte van het bedrag van het van Bovemij te ontvangen dividend, de renteopbrengst op de aanwezige liquiditeiten en de
genoemde onzekerheid van de jaarlijkse waardering van certificaten van aandelen in Bovemij. Vanwege die onzekerheid zal PB Holding NV een ruim bedrag aan liquide middelen aanhouden om aan de
bovenbeschreven doelstelling te kunnen voldoen. Het bedrag aan liquiditeiten dient toereikend te zijn voor het dekken van alle kosten en lasten voor de periode tot tenminste eind 2025.
Corporate Governance
Het reglement van de Directie, alsmede het reglement van de Raad van Commissarissen en de daarbij behorende bijlagen van maart 2018, zijn in lijn met de Nederlandse Corporate Governance Code
opgesteld. PB Holding NV voldoet na de verkoop van alle kernactiviteiten aan Hedin Mobility Group AB niet langer aan de criteria voor toepassing van het structuurregime. De statuten en de
voorschriften betreffende benoeming en ontslag van bestuurders en commissarissen van PB Holding NV zijn op 16 maart 2022 en op 28 juni 2023 daarop aangepast en de registratie van het
structuurregime is doorgehaald bij de Kamers van Koophandel. Het aantal commissarissen is statutair teruggebracht van 3 naar 2 leden.
De Directie bestuurt de Vennootschap en is verantwoordelijk voor de realisatie van de geformuleerde doelstellingen, het beleid en de strategie van de Vennootschap en de daaruit voortvloeiende
ontwikkeling van het resultaat. De Directie wordt benoemd door de Raad van Commissarissen en bestaat sinds 16 maart 2022 uit slechts één statutair bestuurder, de heer H.H. van der Kwast, die
benoemd is op de Algemene Vergadering van Stern Groep NV (thans PB Holding NV) van 21 juni 2000. De beloning van de Directie wordt vastgesteld door de Raad van Commissarissen, dat nader
wordt toegelicht in het verslag van de Raad van Commissarissen. De heer Van der Kwast ontvangt sinds de verkoop van alle kernactiviteiten aan Hedin Mobility Group via zijn personal holding Merel
Investments BV een vaste beloning van € 10.000 exclusief BTW per kwartaal. Deze beloning is door aandeelhouders goedgekeurd op de Algemene Vergadering van 12 mei 2022.
Onder goedkeuring van de Raad van Commissarissen besluit de Algemene Vergadering tot uitgifte van aandelen. De Directie is bevoegd tot het uitgeven van aandelen indien en voor zover de Directie
hiertoe door de Algemene Vergadering is aangewezen als bevoegd orgaan. De Directie behoeft voor een zodanig besluit toestemming van de Raad van Commissarissen. De Algemene Vergadering
heeft op 28 juni 2023 besloten tot verlenging van de bevoegdheid aan de Directie tot uitgifte van aandelen voor een periode van 18 maanden.
De Algemene Vergadering heeft op 28 juni 2023 besloten de Directie opnieuw te machtigen tot inkoop van aandelen PB Holding NV voor een periode van 18 maanden. De Algemene Vergadering heeft
op 28 juni 2023 tevens besloten de Directie te machtigen, onder goedkeuring door de Raad van Commissarissen, tot vervreemding van door de Vennootschap verworven aandelen in haar eigen
kapitaal voor een periode van 18 maanden. Besluiten tot het aangaan van transacties waarbij een tegenstrijdig belang kan spelen of transacties tussen de Vennootschap en natuurlijke of
rechtspersonen die tenminste 10% van de aandelen in de Vennootschap houden, behoeven goedkeuring door de Raad van Commissarissen. In het boekjaar hebben geen transacties met een
(potentieel) tegenstrijdig belang of transacties met aandeelhouders plaatsgevonden.
De Raad van Commissarissen heeft tot taak toezicht te houden op de uitvoering van het beleid van de Directie en op de algemene gang van zaken binnen de onderneming en staat de Directie met raad
ter zijde. Commissarissen worden, op voordracht van de Raad van Commissarissen, benoemd door de Algemene Vergadering en een commissaris wordt benoemd voor een periode van 4 jaar en
treedt, behoudens herbenoeming, af op het moment dat bepaald is in het rooster van aftreden. Mevrouw M.E.P Sanders treedt volgens dit rooster af tijdens de Algemene Vergadering van 2024 en de
heer P.P.M. Nielen tijdens de Algemene Vergadering van 2025. De Algemene Vergadering heeft op 12 mei 2022 aan elk lid van de Raad van Commissarissen een vaste beloning van € 20.000 exclusief
BTW toegekend.
De Vennootschap is een kleine beursvennootschap, zonder operationele activiteiten en personeel, en wijkt derhalve op diverse punten af van de Nederlandse Corporate Governance Code, omdat deze
punten niet toepasbaar zijn voor een dergelijke kleine vennootschap. PB Holding NV heeft bijvoorbeeld geen interne auditfunctie en Bijeenkomsten en Presentaties ten behoeve van aandeelhouders zijn
uit kostenoverwegingen niet altijd gelijktijdig te volgen door middel van webcasting en/of telefoon. De Directie bestaat uit één mannelijke statutair bestuurder. De Raad van Commissarissen bestaat voor
8
50% uit een vrouw en voor 50% uit een man. Aan het wettelijke quotum voor diversiteit wordt derhalve voldaan.
Vooruitzichten
PB Holding verwacht dat de financiële markten onrustig zullen blijven door de aanhoudende oorlog in de Ukraine en andere brandhaarden in de wereld, door de stagnerende Westerse economieën en
de sterk gestegen rente ten opzichte van de afgelopen jaren. Na de inkoop van eigen aandelen in 2023 en begin 2024 is het aantal uitstaande aandelen uitgekomen op 5.350.000 aandelen. Het aantal
ingekochte eigen aandelen is thans 575.000 aandelen ofte wel 9,7% van het geplaatste aandelenkapitaal van 5.925.000 aandelen. Aangezien het door aandeelhouders verleende mandaat om eigen
aandelen in te kopen is gemaximeerd op 10% van het geplaatste aandelenkapitaal, kunnen nog maximaal 17.500 eigen aandelen worden ingekocht op basis van het verkregen mandaat van de
aandeelhouders. De Directie is thans niet voornemens voor te stellen meer eigen aandelen in te kopen. Directie en Raad van Commissarissen wensen namelijk voldoende liquiditeiten aan te houden ter
dekking van de kosten en lasten van de Vennootschap tot tenminste eind 2025. Tegen deze achtergrond en de ongewisse vooruitzichten bij Bovemij NV in 2024 en 2025 zal PB Holding NV een
voorzichtig beleid blijven voeren door de aanwezige liquiditeiten niet aan te wenden voor het uitbetalen van dividend.
Bestuursverklaring
De Directie is verantwoordelijk voor de interne risicobeheersing- en controlesystemen en voor het evalueren van de effectiviteit daarvan. De systemen zijn ontworpen om de belangrijkste risico’s te
beheersen die zouden kunnen verhinderen dat de bedrijfsdoelstellingen worden behaald. De systemen geven echter geen volledige zekerheid dat alle onjuistheden van materieel belang voorkomen
worden. De evaluatie van de effectiviteit van risicobeheersing- en controlesystemen is besproken met de voltallige Raad van Commissarissen.
Op basis van de uitgevoerde evaluatie is de Directie van mening dat de interne risicobeheersing- en controlesystemen in 2023 naar behoren hebben gewerkt en dat ze een redelijke mate van zekerheid
geven dat de financiële verslaggeving geen onjuistheden van materieel belang bevat. De conclusie ten aanzien van de continuïteit van de Vennootschap is gebaseerd op de Begroting 2024 en de
aanwezigheid van ruim voldoende liquiditeiten voor het dekken van de kosten en lasten van de Vennootschap tot tenminste eind 2025.
In lijn met het voorgaande en de bepalingen van de Nederlandse Corporate Governance Code verklaart de Directie naar zijn beste weten dat:
• het bestuursverslag in voldoende mate inzicht geeft in eventuele tekortkomingen in de werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen;
• voornoemde systemen een redelijke mate van zekerheid geven dat de financiële verslaggeving 2023 geen onjuistheden van materieel belang bevat;
• het naar de huidige stand van zaken gerechtvaardigd is dat de financiële verslaggeving is gebaseerd op going concern basis; en
• in het verslag de materiële risico’s en onzekerheden zijn vermeld die relevant zijn ter zake van de verwachting van de continuïteit van de Vennootschap voor een periode
van minimaal 12 maanden na opstelling van dit verslag.
Daarnaast verklaart de Directie in lijn met artikel 5.25c van de Wet op financieel toezicht dat voor zover hem bekend:
• De jaarrekening per 31 december 2023 onder toepassing van IFRS EU en ook opgemaakt in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW, als vermeld in dit Jaarverslag, een
getrouw beeld geeft van de activa, de passiva, de financiële positie en het resultaat van PB Holding NV;
• het bestuursverslag een getrouw beeld geeft van de toestand per 31 december 2023 en de gang van zaken gedurende het boekjaar 2023 van PB Holding NV en dat in
het bestuursverslag de wezenlijke risico’s zijn beschreven waarmee PB Holding NV wordt geconfronteerd.
Amsterdam, 26 april 2024
H.H. van der Kwast
9
Verslag van de Raad van Commissarissen
Algemeen
PB Holding NV is na de verkoop van Stern Facilitair BV aan Hedin Mobility Group AB een holding vennootschap met beperkte operationele activiteiten, een ruim 5% deelneming in certificaten van
aandeel in Bovemij NV en een bedrag aan liquiditeiten. De Vennootschap heeft geen bankschulden. Als kleine beursvennootschap streeft zij naar een corporate governance die past bij haar omvang en
activiteiten. Daarbij wordt de Nederlandse Corporate Governance Code als leidraad genomen. Een nadere uitwerking daarvan is te vinden op www.pb-holding.nl.
Jaarrekening en verdeling van het resultaat
In dit Jaarrapport treft u de door de Directie opgemaakte jaarrekening van PB Holding NV over het boekjaar 2023 aan. De jaarrekening is voorzien van een goedkeurende controleverklaring van Ernst &
Young Accountants LLP, die is opgenomen op pagina 37 e.v. van dit Jaarrapport.
In de op 23 februari 2022 gehouden Buitengewone Vergadering van Aandeelhouders van Stern Groep NV (thans PB Holding NV) is de verkoop van Stern Facilitair BV aan Hedin Mobility Group AB
goedgekeurd, alsmede een agio uitkering van € 14,50 per aandeel. In de loop van 2023 en begin 2024 heeft de Vennootschap, onder goedkeuring van de Raad van Commissarissen, in totaal 325.000
eigen aandelen ingekocht. Samen met de in het verleden ingekochte 250.000 eigen aandelen zijn thans in totaal 575.000 eigen aandelen in portefeuille. Dit is 9,7% van het totaal aantal geplaatste
aandelen van 5.925.000 aandelen. Door de uitbetaling door Bovemij van een jubileum dividend van € 0,60 per certificaat van aandeel heeft PB Holding NV een bedrag van € 309.000 aan contant
dividend van Bovemij NV ontvangen. Daardoor is de liquiditeitspositie van PB Holding NV eind 2023 uitgekomen op € 602.000. Na de inkoop van eigen aandelen in 2024 en na lopende kosten Q1-2024
bedraagt de kaspositie thans circa € 350.000. Dit is ruim voldoende om de verwachte kosten en uitgaven van de Vennootschap tot tenminste eind 2025 te kunnen voldoen.
Op de Algemene Vergadering van 26 juni 2024 wordt geen voorstel tot het uitkeren van dividend gedaan.
De Raad van Commissarissen adviseert de aandeelhouders de jaarrekening 2023 in de op 26 juni 2024 te houden Algemene Vergadering vast te stellen, alsmede décharge te verlenen aan de Directie
voor het gevoerde bestuur en aan de leden van de Raad van Commissarissen voor het gehouden toezicht gedurende het boekjaar 2023.
Vergaderingen
Tijdens het verslagjaar kwam de Raad van Commissarissen viermaal bijeen. Alle vier bijeenkomsten vonden plaats in aanwezigheid van de Directie en alle leden van de Raad van Commissarissen
(100%). Voorts vond regelmatig informeel overleg plaats tussen de leden van de Raad van Commissarissen en met de Directie. Met de externe accountant werd door de Raad van Commissarissen in
2023 eenmaal vergaderd, waarbij 1) de resultaten 2022, 2) de gevolgen van de transactie met Hedin Mobility Group AB voor de Vennootschap en 3) de controle bevindingen werden besproken.
Tijdens de vergaderingen werd de strategie ten aanzien van het optimaliseren van de waarde voor de Vennootschap van het belang in Bovemij NV besproken, alsmede het nieuw te formuleren
dividendbeleid en de omvang van de aan te houden liquiditeiten. De mogelijke inkoop van aandelen PB Holding NV en uitbreiding van het aantal certificaten Bovemij was na verkoop van Stern Facilitair
BV een steeds terugkerend onderwerp op de agenda van de Raad van Commissarissen. Daarnaast werd ook aandacht gegeven aan de voorschotten en afrekeningen inzake de diverse NOW-
loonkostensubsidies die relateren aan PB Holding NV als rechtsopvolger van Stern Groep NV.
De aan PB Holding NV verbonden risico’s, de financiële structuur en de corporate governance zijn steeds terugkerende onderwerpen van gesprek. Zoals gebruikelijk werd de te publiceren financiële
informatie, zoals halfjaar- en jaarcijfers en andere persberichten, vooraf ter bestudering aan de Raad van Commissarissen voorgelegd. Dit geldt ook voor de inkoop van eigen aandelen in 2023 en 2024.
Na de verkoop van Stern Facilitair BV zijn de Audit Committee en de Remuneration Committee vanwege de sterk geslonken activiteiten van PB Holding NV opgeheven en is de omvang van de Raad van
Commissarissen teruggebracht van 3 naar 2 leden. Om dezelfde reden is de Raad van Commissarissen van oordeel dat geen behoefte bestaat aan een interne auditfunctie. Deze functie berust bij de
gehele Raad van Commissarissen.
10
Beloning Raad van Commissarissen
Op de Aandeelhoudersvergadering van 12 mei 2022 is de beloning van de leden van de Raad van Commissarissen aangepast. De leden van de Raad van Commissarissen ontvangen elk een
vergoeding van € 20.000 exclusief BTW op jaarbasis.
Beloning Directie
Met betrekking tot de remuneratie van de Directie van de onderneming zijn op de Aandeelhoudersvergadering van 12 mei 2022 heldere vaste afspraken gemaakt. De management fee die Merel
Investments B.V. per kwartaal in rekening mag brengen, bedraagt € 10.000 exclusief BTW. Een bonus- of winstdelingsregeling is niet aan de orde. In 2023 is vanwege de forse tijdsbesteding in het kader
van het financieel verslag 2023, de accountantscontrole door Ernst & Young Accountants LLP en de verplichte ESEF rapportage éénmalig een extra administratie vergoeding aan Merel Investments BV
toegekend van € 10.000 exclusief BTW.
Benoeming en aftreden
Volgens rooster van aftreden is dit jaar mevrouw M.E.P Sanders aan de beurt om af te treden. In 2025 is de heer P.P.M. Nielen volgens rooster aan de beurt om af te treden. Vanwege de sterk
geslonken activiteiten van PB Holding NV na de verkoop van Stern Facilitair BV is de heer H. ten Hove op de aandeelhoudersvergadering van 12 mei 2022 teruggetreden en is vervolgens de omvang
van de Raad van Commissarissen teruggebracht naar 2 leden. Mevrouw M.E.P. Sanders is bereid te worden herbenoemd voor een periode van 2 jaar.
Diversiteit en onafhankelijkheid
Na het terugtreden van de heer Ten Hove op 12 mei 2022 bestaat de Raad van Commissarissen uit twee leden, waarvan 50% vrouw en 50% man. Met deze samenstelling wordt voldaan aan het
wettelijk quotum voor de verhouding man-vrouw. De Directie telde in 2023 één mannelijke bestuurder. De Raad van Commissarissen is van oordeel dat ondanks 1) de omvang van de Raad, 2) het
beperkte belang van Commissarissen in aandelen PB Holding NV en 3) het ontbreken van een Audit Committee in 2023 is voldaan aan het onafhankelijkheidscriterium als bedoeld in de relevante best
practice bepalingen van de Nederlandse Corporate Governance Code.
Evaluatie functioneren
De Raad van Commissarisen heeft, zonder de aanwezigheid van de Directie, onderling gesproken over het individuele functioneren van de commissarissen en van de Directie. De Raad van
Commissarissen heeft een helder beeld bij het mandaat en de verantwoordelijkheden van de Raad van Commissarissen. De frequentie van het aantal fysieke vergaderingen en het tussentijds contact
onderling en met de Directie wordt als voldoende en zinvol ervaren. Commissarissen zijn tevreden over de wijze waarop zij in de reguliere vergaderingen, maar ook buiten die formele vergaderingen,
worden geïnformeerd over materiële kwesties en ontwikkelingen. Commissarissen zijn van mening dat de bijdrage van elk lid van de Raad van Commissarissen en van de Directie adequaat is voor het
uitvoeren van de missie en het realiseren van de doelstelling van de Vennootschap.
Uiterlijk begin 2025 zal de missie en doelstelling van de Vennootschap worden geëvalueerd aan de hand van de resultaten van het overleg dat de Directie op regelmatige basis voert met Bovemij en met
BOVAG over de toekomst van Stichting Administratiekantoor Bovemij, de verhandelbaarheid van de certificaten van aandelen in Bovemij NV en het dividendbeleid bij Bovemij NV. In dit verband komt
ook de voortgang van de uitvoering van de aangescherpte strategie bij Bovemij NV aan de orde met meer focus op de verzekeringsactiviteiten, de garantie producten en de data-activiteiten. De
voortgang bij de afbouw van de financieringsactiviteiten van Bovemij en het verzelfstandigen van via.BOVAG.nl. zal nauwlettend gevolgd worden.
De Raad van Commissarissen spreekt waardering uit voor de inzet van de Directie en voor de prettige samenwerking met Directie en Controller.
Amsterdam, 26 april 2024
M.E.P Sanders (voorzitter)
P.P.M. Nielen
11
M.E.P. Sanders
(1953, Voorzitter)
Datum benoeming
Mevrouw Sanders is in oktober 2012 benoemd als lid van de Raad van Commissarissen van Stern Groep NV (thans PB Holding NV).
Commissies
NVT.
Loopbaan
Mevrouw Sanders is onder meer werkzaam geweest voor ABN AMRO, Atlas, de Nederlandse Spoorwegen en Greenfield Capital Partners. Ook was zij betrokken bij de opstart van Telfort.
Overige commissariaten
Mevrouw Sanders vervult verschillende toezichthoudende functies, namelijk voorzitter Raad van Commissarissen Meilink BV, voorzitter van de Raad van Commissarissen van Hoens Broadcast Facilities
BV, lid van de Raad van Commissarissen van Hydratec Industries NV, voorzitter Investment Committee van het SI² Fund te Brussel en bestuurslid van het Tivoli Vredenburg fonds.
Nationaliteit
Mevrouw Sanders heeft de Nederlandse nationaliteit.
Rooster van aftreden
2024
13
P.P.M. Nielen
(1964)
Datum benoeming
De heer Nielen is in december 2017 benoemd als lid van de Raad van Commissarissen van Stern Groep.
Commissies
NVT.
Loopbaan
De heer Nielen heeft bedrijfseconomie en Nederlands recht gestudeerd aan de VU te Amsterdam. De heer Nielen heeft diverse commerciële management- functies vervuld op het terrein van corporate banking en
corporate finance, onder andere bij MeesPierson en NIBC. Tot en met 2016 is de heer Nielen partner geweest van NielenSchuman, van welke onderneming hij medeoprichter is.
In die hoedanigheid heeft de heer Nielen diverse adviestrajecten begeleid bij verschillende automotive holdings, waaronder bij Stern Groep. Van 2015 t/m 2020 is de heer Nielen partner bij
Scheybeeck Investments geweest.
Overige commissariaten
De heer Nielen is momenteel bestuurslid van rliStichting BDR Thermea, lid van de investment committees van Health Investment Partners en van Enterprising Finance.
Nationaliteit
De heer Nielen heeft de Nederlandse nationaliteit.
Rooster van aftreden
2025
14
Renumeratierapport
In verband met de verkoop van Stern Facilitair BV aan Hedin Mobility Group AB is op de Algemene Vergadering van 12 mei 2022 nieuw Remuneratiebeleid voorgesteld, dat met overgrote meerderheid
van de Aandeelhouders is goedgekeurd.
De hoofdlijnen van het Remuneratiebeleid zijn:
• Het beleid omvat zowel de beloning van de Directie als van de Raad van Commissarissen;
• De Raad van Commissarissen stelt dit beleid op en de Algemene Vergadering stelt het vast;
• Het beleid wordt elk jaar na vaststelling opnieuw aan de Algemene Vergadering voorgelegd ter vaststelling;
• Het doel van het beleid is het aantrekken, motiveren en behouden van een gekwalificeerde Directie, die PB Holding NV is staat stelt zijn strategische en operationele
doelstellingen te realiseren;
• Het beleid past bij de identiteit en omvang van PB Holding en is eenvoudig toepasbaar. Daarbij wordt rekening gehouden met de maatschappelijke context, de corporate
governance structuur en de belangen van de stakeholders van PB Holding NV.
Bij PB Holding bestaat geen Remuneratie commissie meer vanwege de afname van het aantal leden van de Raad van Commissarissen van drie naar twee op 12 mei 2022. Het Remuneratiebeleid en
het vaststellen van de beloning van de Directie komt sinds 12 mei 2022 in de vergadering van de Raad van Commissarissen aan de orde.
De Remuneratie van de Directie bestaat uit een vaste vergoeding van € 40.000 exclusief BTW op jaarbasis, die op kwartaalbasis door Merel Investments (de personal holding van de Directie, H.H. van
der Kwast) aan PB Holding NV in rekening wordt gebracht. De Remuneratie van de Directie kent vanaf de verkoop van Stern Facilitair BV aan Hedin Mobility Group AB geen variabel deel, geen
pensioenbijdrage, geen onkostenvergoeding en geen vergoeding voor een lease auto.
2023
2022
2021
2020
2019
Renumeratie directie (€)
H.H. van der Kwast (CEO)
48.400
36.300
639.118
642.826
886.557
Renumeratie commissarissen (€)
M.E.P. Sanders
20.000
12.667
50.000
42.000
42.000
P.P.M. Nielen
20.000
12.667
45.000
37.000
37.000
D.R. Goeminne (tot 6-5-2021)
-
-
19.250
41.250
42.500
A. Roggeveen (tot 7-5-2020)
-
-
-
10.666
32.000
S.G. Brummelhuis (tot 7-5-2020)
-
-
-
12.332
37.000
H. ten Hove (vanaf 6-5-2021)
-
-
35.350
-
-
Bedrijfsgegevens
Omzet (x € 1.000)
-
-
819.791
751.057
989.335
Netto resultaat (x € 1.000)
(2.565)
602
12.861
(27.369)
212.377
Dividend (€)
-
14,50
-
-
3,50
13
De commissarissen ontvangen elk een vaste beloning van € 20.000 excl. BTW op jaarbasis. De beloning van de commissarissen stimuleert een adequate uitoefening van de functie en is niet
afhankelijk van de resultaten van PB Holding NV. De beloning van de commissarissen reflecteert de tijdsbesteding en de verantwoordelijkheden van de functie. Periodiek zal een beloningsbenchmark
worden uitgevoerd om vast te stellen of het beloningsniveau van de commissarissen nog passend is of aanpassing behoeft. Aan een commissaris worden bij wijze van beloning geen aandelen of
opties toegekend.
2023
2022
Aandelenbezit Directie
H.H. van der Kwast (via Merel Investments BV)
725.000
725.000
Aandelenbezit Raad van Commissarissen
M.E.P. Sanders
10.000
10.000
P.P.M. Nielen
10.000
10.000
Aan de Directie en leden van de Raad van Commissarissen zijn geen optierechten, leningen, voorschotten of garanties verstrekt. Het aandelenbezit van de leden van de Raad van Commissarissen in
PB Holding NV is ter belegging op de lange termijn.
13
Geconsolideerde winst- en verliesrekening
(bedragen x € 1.000)
Toelichting
2023
2022
Netto-omzet
Kostprijs van de omzet
Brutowinst
Opbrengst uit kapitaalbelangen
1
(2.281 )
Personeelskosten
2
(50 )
Overige bedrijfskosten
3
(214 )
(124 )
Bedrijfsresultaat (EBIT)
(2.545 )
Resultaat geassocieerde deelnemingen
Financiële baten en lasten
4
(20 )
(5 )
Resultaat voor belastingen
(2.565 )
Belastingen resultaat
5
Resultaat na belastingen
(2.565 )
Resultaat per aandeel
Gewogen gemiddeld aantal uitstaande aandelen
Resultaat per aandeel voort te zetten activiteiten (in €)
(0,46 )
Resultaat per aandeel niet voort te zetten activiteiten (in €)
Totaal resultaat per aandeel (in €)
(0,46 )
14
Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
(bedragen x € 1.000)
2023
2022
Resultaat na belastingen
(2.565 )
Niet gerealiseerde resultaten
(Niet-gerealiseerde resultaten die in volgende perioden naar de
winst- en verliesrekening worden overgeboekt:
Effectief deel van mutaties in de kasstroom hedge
Effect winstbelasting
Baten en lasten niet verwerkt in de winst- en verliesrekening
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten na belastingen
(2.565 )
Totaal resultaat toe te rekenen aan
Voor te zetten activiteiten
(2.565 )
Niet voort te zetten activiteiten
Totaal resultaat
(2.565 )
15
Geconsolideerde balans
(bedragen x € 1.000)
Toelichting
31-dec-23
31-dec-22
Toelichting
31-dec-23
31-dec-22
Activa
Passiva
Vaste activa
Eigen vermogen
9
Geplaatst kapitaal
Financiële vaste activa
6
Overige reserves
Vlottende activa
Kortlopende schulden
Overige vorderingen en overlopende activa
7
Crediteuren
Liquide middelen
8
Overige schulden en overlopende
passiva
10
Totaal activa
Totaal passiva
16
Mutaties in het eigen vermogen
(bedragen x € 1.000)
Herwaar-
Geplaatst
Agio-
Overige
Derings-
Onverdeeld
Totaal
Kapitaal
Reserve
Reserves
Reserve
Resultaat
Saldo 1 januari 2023
(24.164 )
Resultaat na belastingen
(2.590 )
(2.565 )
Niet-gerealiseerde resultaten na belastingen
Totaal resultaat 2023
(2.590 )
(2.565 )
Resultaatbestemming
(756 )
Inkoop eigen aandelen
(756 )
(756 )
Saldo 31 december 2023
(24.164 )
Saldo 1 januari 2022
(24.256 )
Resultaat na belastingen
(154 )
Niet-gerealiseerde resultaten na belastingen
Totaal resultaat 2022
(154 )
Resultaatbestemming
(24.256 )
Dividenduitkering
(82.287 )
(82.287 )
Saldo 31 december 2022
(24.164 )
17
Geconsolideerd kasstroomoverzicht
(bedragen x € 1.000)
Toelichting
2023
2022
Resultaat voor belastingen
Voort te zetten activiteiten
(2.565 )
Niet voort te zetten activiteiten
(2.565 )
Aanpassingen voor
Resultaat Bovemij
(258 )
Rentelasten in resultaat
Afwaardering reele waarde minus verkoopkosten
Afschrijving immateriele vaste activa
Afschrijving materiele vaste activa
Afschrijving geleasde activa
Dotatie (onttrekking) voorzieningen
(71 )
Overige mutaties
(3.652 )
Veranderingen in werkkapitaal
Mutatie kortlopende vorderingen
(16 )
Mutatie kortlopende schulden
(162 )
(1.347 )
Kasstroom uit bedrijfsoperaties
(133 )
(488 )
Betaalde rente en bankkosten
(20 )
(5 )
(20 )
(5 )
Kasstroom uit bedrijfsactiviteiten
(153 )
(493 )
18
Geconsolideerd kasstroomoverzicht (vervolg)
(bedragen x € 1.000)
Ontvangst uit verkoop bedrijfsonderdelen
Kasstroom uit investeringsactiviteiten
Betaalde dividenden
(82.287 )
Inkoop eigen aandelen
(756 )
Aflossing rentedragende leningen
(17.909 )
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
(756 )
(100.196 )
Mutatie liquide middelen
(909 )
Stand liquide middelen aanvang jaar
Stand liquide middelen ultimo jaar voor te zetten activiteiten
Mutatie liquide middelen
(909 )
19
Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening
Waarderingsgrondslagen
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
Vennootschappelijke winst-en-verliesrekening
(bedragen x € 1.000)
Toelichting
2023
2022
Overige bedrijfsopbrengsten
-
-
Personeelskosten
(50)
240
Overige bedrijfskosten
(214)
(125)
Bedrijfsresultaat (EBIT)
(264)
115
Resultaat geassocieerde deelnemingen
(2.281)
491
Financiele baten en lasten
(20)
(5)
Resultaat voor belastingen
(2.565)
602
Belastingen resultaat
-
-
Resultaat na belastingen
(2.565)
602
30
Vennootschappelijke balans
(bedragen x € 1.000)
Toelichting
31-dec-23
31-dec-22
Toelichting
31-dec-23
31-dec-22
Activa
Passiva
Vaste activa
Eigen vermogen
16
Financiele vaste activa
Geplaatst kapitaal
593
593
Overige deelnemingen
15
16.619
19.210
Overige reserves
16.596
19.917
16.619
19.210
17.189
20.510
Vlottende activa
Kortlopende schulden
Overlopende activa
26
10
Crediteuren
-
18
Liquide middelen
602
1.511
Overige schulden en overlopende
passiva
58
203
628
1.521
58
221
Totaal activa
17.247
20.731
Totaal passiva
17.247
20.731
33
Toelichting op de vennootschappelijke jaarrekening
Waarderingsgrondslagen
De vennootschappelijke jaarrekening is opgesteld op basis van Titel 9 Boek 2 BW waarbij gebruik wordt gemaakt van de door artikel 2:362 lid 8 geboden mogelijkheid om in de vennootschappelijke
jaarrekening de IFRS-waarderingsgrondslagen toe te passen die in de geconsolideerde jaarrekening worden gehanteerd.
Grondslagen van waardering en resultaatbepaling
Voor de grondslagen van waardering en resultaatbepaling wordt verwezen naar de grondslagen zoals die in de toelichting op de geconsolideerde jaarrekening zijn opgenomen en die
eveneens gelden voor de vennootschappelijke jaarrekening, tenzij anders vermeld.
Overige deelnemingen
Investeringen in eigen vermogensinstrumenten worden gewaardeerd tegen reële waarde. De waardemutaties die hier uit voortkomen worden verwerkt in de winst-en-verliesrekening.
Winstbelastingen
Winstbelastingen bestaan uit acute en latente belastingen. De acute belastingen hebben betrekking op de verwachte verschuldigde belastingen over de belastbare winst van het boekjaar op basis
van geldende belastingtarieven. Latente belastingen worden opgenomen voor tijdelijke verschillen tussen de commerciële waardering en fiscale waardering van activa en verplichtingen en voor
compensabele verliezen. De latente belastingen worden berekend op basis van vastgestelde belastingtarieven en regelgeving die naar verwachting van toepassing zijn op het moment dat de latente
belastingvordering of -verplichting wordt gerealiseerd. Latente belastingvorderingen worden alleen opgenomen als de verwachting is dat er voldoende toekomstige fiscale winst beschikbaar is,
waarmee de tijdelijke verschillen en beschikbare compensabele verliezen kunnen worden gerealiseerd.
34
16.
Financiële vaste activa
(bedragen x € 1.000)
Overige
Deelnemingen
Totaal
Boekwaarde per 1 januari 2023
19.210
19.210
Resultaat boekjaar
-
-
Afwaardering naar reële waarde minus verkoopkosten
(2.591)
(2.591)
Investeringen / desinvesteringen
-
-
Boekwaarde per 31 december 2023
16.619
16.619
Overige deelnemingen
Onder de overige deelnemingen is het kapitaalbelang in Bovemij NV opgenomen. Het belang in Bovemij NV wordt gewaardeerd op basis van een door KPMG Corporate Finance & Valuation (voorheen
door PwC Consulting) uitgevoerde waardering per 1 maart 2024 van Bovemij NV. Voor een uitgebreidere toelichting op de waardering wordt verwezen naar toelichting 6 bij de geconsolideerde
jaarrekening.
17.
Eigen vermogen
Voor het verloop van het eigen vermogen wordt verwezen naar de geconsolideerde jaarrekening.
35
18.
Overige toelichtingen
Beloning Directie en Commissarissen
Voor de beloning van Directie en Commissarissen wordt verwezen naar toelichting 14 bij de geconsolideerde jaarrekening 2023.
Accountantskosten
Voor de accountantskosten wordt verwezen naar toelichting 3 bij de geconsolideerde jaarrekening 2023.
Aantal werknemers
Het aantal personeelsleden bedraagt per 31 december 2023: 0 (2022: 0).
Amsterdam, 26 april 2024
De Directie
H.H. van der Kwast
De Raad van Commissarissen
M.E.P. Sanders P.P.M. Nielen
36
Overige gegevens
Statutaire winstverdeling
Artikel 38
1. Van de winst zal de Directie, onder goedkeuring van de Raad van Commissarissen, zoveel reserveren als hij nodig oordeelt. Voor zover de winst niet met toepassing van de vorige zin wordt
gereserveerd, staat zij ter beschikking van de Algemene Vergadering hetzij geheel of gedeeltelijk ter uitkering aan de aandeelhouders in verhouding van hun bezit aan aandelen. De
vennootschap kan aan de aandeelhouders en andere gerechtigden tot voor uitkering vatbare winst slechts uitkeringen doen voor zover haar eigen vermogen groter is dan het bedrag van
het gestorte en opgevraagde deel van het kapitaal vermeerderd met de reserve die krachtens de wet moet worden aangehouden.
Artikel 39
• Winstuitkeringen zijn betaalbaar vier weken na vaststelling, tenzij de Algemene Vergadering daartoe op voorstel van de Directie een andere datum bepaalt.
• Winstuitkeringen die binnen vijf jaren, nadat zij opeisbaar zijn geworden, niet in ontvangst zijn genomen, vervallen aan de vennootschap.
• Besluiten van de Algemene Vergadering tot gehele of gedeeltelijke opheffing van reserves behoeven de goedkeuring van de Directie en Raad van
Commissarissen, onverminderd het bepaalde in lid 6.
• De Directie kan, onder voorafgaande goedkeuring van de Raad van Commissarissen, een tussentijdse winstuitkering uitkeren, met inachtneming van het bepaalde
in artikel 105, Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
• De Algemene vergadering kan, mits op voorstel van de Directie en na voorafgaande goedkeuring van de Raad van Commissarissen, besluiten dat winstuitkeringen
op aandelen geheel of gedeeltelijk in de vorm van aandelen in het kapitaal van de vennootschap zullen worden uitgekeerd.
• Ten laste van de door de wet voorgeschreven reserves mag een tekort slechts worden gedelgd voor zover de wet dat toestaat.
37
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Aan: de aandeelhouders en de raad van commissarissen van PB Holding N.V.
Verklaring over de in het jaarrapport opgenomen jaarrekening 2023
Ons oordeel
Wij hebben de jaarrekening 2023 van PB Holding N.V. te Amsterdam gecontroleerd. De jaarrekening omvat de geconsolideerde en de enkelvoudige jaarrekening.
Naar ons oordeel:
• geeft de in dit jaarrapport opgenomen geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van PB Holding N.V. per
31 december 2023 en van het resultaat en de kasstromen over 2023 in overeenstemming met International Financial Reporting Standards zoals goedgekeurd binnen de
Europese Unie (EU-IFRSs) en met Titel 9 Boek 2 BW;
• geeft de in dit jaarrapport opgenomen enkelvoudige jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van PB Holding N.V. per 31
december 2023 en van het resultaat over 2023 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.
De geconsolideerde jaarrekening bestaat uit:
• de geconsolideerde balans per 31 december 2023;
• de volgende overzichten over 2023: de geconsolideerde winst- en verliesrekening, het geconsolideerde overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten, het
overzicht mutaties in het eigen vermogen en het geconsolideerd kasstroomoverzicht;
• de toelichting met een informatie van materieel belang over de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en overige toelichtingen.
De enkelvoudige jaarrekening bestaat uit:
• de vennootschappelijke balans per 31 december 2023;
• de vennootschappelijke winst- en verliesrekening over 2023;
• de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.
De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond
hiervan zijn beschreven in de sectie Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening.
Wij zijn onafhankelijk van PB Holding N.V. (de maatschappij) zoals vereist in de Europese verordening betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële
overzichten van organisaties van openbaar belang, de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij
38
assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en
beroepsregels accountants (VGBA).
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.
Informatie ter ondersteuning van ons oordeel
Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande
informatie ter ondersteuning van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies.
Ons inzicht in PB Holding N.V.
PB Holding N.V. een houdstermaatschappij en heeft via certificaten van aandelen een kapitaalbelang in Bovemij N.V. De doelstelling en missie van PB Holding N.V. zijn, binnen
een periode van 3 jaar na de verkoop van Stern Facilitair B.V. in 2022, het optimaliseren van de waarde en opbrengst van haar belang in Bovemij N.V. voor haar
aandeelhouders. In 2025 is de eerste (her)evaluatie van de doelstelling en missie gepland.
Wij hebben de materialiteit bepaald en de risico’s geïdentificeerd en ingeschat dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten,
om in reactie op deze risico’s de controlewerkzaamheden te bepalen ter verkrijging van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.
Materialiteit
Materialiteit
€ 250.000 (2022: € 300.000)
Toegep aste bench mark
1,5% van het eigen vermogen per 31 december 2023 (2022: 1,5% van het eigen vermogen)
Nadere toelichting
Wij verwachten dat de stakeholders met name geïnteresseerd zijn in de (reële) waarde die PB Holding N.V.
vertegenwoordigt Op grond hiervan hebben wij het eigen vermogen gehanteerd als benchmark voor de
bepaling van de materialiteit.
Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn.
Wij zijn met de raad van commissarissen overeengekomen dat wij aan de raad tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 12.500 rapporteren alsmede
kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.
Opdrachtteam en het gebruiken van het werk van specialisten
Wij hebben zorggedragen dat het opdrachtteam over de juiste kennis en vaardigheden beschikt die nodig zijn voor de controle van een beursgenoteerde
houderstermaatschappij. Wij hebben in het opdrachtteam belastingspecialisten opgenomen.
39
Onze focus op fraude en het niet-naleven van wet- en regelgeving
Onze verantwoordelijkheid
Hoewel wij niet verantwoordelijk zijn voor het voorkomen van fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving en van ons niet verwacht kan worden dat wij het niet-
naleven van alle wet- en regelgeving ontdekken, is het onze verantwoordelijkheid om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening als geheel geen
afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij
fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken
of het doorbreken van de interne beheersing.
Onze controleaanpak met betrekking tot frauderisico’s
Wij hebben de risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude. Wij hebben tijdens onze controle
inzicht verkregen in PB Holding N.V. en haar omgeving, de componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop de
directie inspeelt op frauderisico’s en het interne beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de raad van commissarissen toezicht uitoefent, alsmede de uitkomsten
daarvan.
Wij verwijzen naar hoofdstuk ‘Kansen en risico’s’ in het bestuursverslag, waarin de directie haar risicoanalyse heeft opgenomen na overweging van mogelijke frauderisico’s.
Wij hebben de opzet en de relevante aspecten van het interne beheersingssysteem en in het bijzonder de frauderisicoanalyse geëvalueerd alsook bijvoorbeeld de
gedragscode en de klokkenluidersregeling. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd van interne beheersmaatregelen gericht op het mitigeren van frauderisico’s.
Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van frauderisico’s, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving,
oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op
afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude.
In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er
bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving.
Wij houden rekening met het risico dat de directie interne beheersmaatregelen kan doorbreken, aangezien dit risico in alle ondernemingen aanwezig is. Vanwege dit risico
hebben wij onder meer schattingen beoordeeld op tendenties die mogelijk een risico vormen op een afwijking van materieel belang, met name gericht op belangrijke
gebieden die oordeelsvorming vereisen en significante schattingsposten, zoals toegelicht in waarderingsgrondslagen onder ‘Belangrijke oordelen en schattingen’ in de
toelichting op de geconsolideerde jaarrekening.
Ook hebben wij data-analyse gebruikt om journaalposten met een verhoogd risico te signaleren en te toetsen en de zakelijke beweegredenen (of het ontbreken daarvan)
beoordeeld van bijzondere transacties, waaronder die met verbonden partijen.
Zoals beschreven in ons kernpunt van de controle ‘Waardering belang in Bovemij N.V.’, houden wij rekening met het risico dat de directie bewust afwijkt van de waardering
van het kapitaalbelang in Bovemij N.V. door de onafhankelijke externe waarderingsdeskundige dat kan leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening.
40
Wij hebben geen frauderisico geïdentificeerd ten aanzien van de opbrengstenverantwoording, in aanvulling op het voornoemde risico dat de directie interne
beheersmaatregelen kan doorbreken.
Wij hebben kennis genomen van de beschikbare informatie en om inlichtingen gevraagd bij de directie en de raad van commissarissen.
Uit de door ons geïdentificeerde frauderisico’s, ontvangen inlichtingen en andere beschikbare informatie volgen geen specifieke aanwijzingen voor fraude of
vermoedens van fraude met een mogelijk materieel belang voor het beeld van de jaarrekening.
Onze controleaanpak met betrekking tot het risico van niet voldoen aan wet- en regelgeving
Wij hebben passende controlewerkzaamheden verricht inzake de naleving van de bepalingen van de relevante wet- en regelgeving die van directe invloed zijn op de
verantwoorde bedragen en toelichtingen in de jaarrekening. Daarnaast hebben wij de omstandigheden ingeschat met betrekking tot het risico van niet-naleven van wet- en
regelgeving waarvan redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze van materiële invloed kunnen zijn op de jaarrekening, op basis van onze ervaring in de sector, door
afstemming met de directie, het lezen van notulen en het uitvoeren van gegevensgerichte werkzaamheden gericht op transactiestromen, jaarrekeningposten en
toelichtingen.
We zijn door de directie geïnformeerd dat er geen correspondentie is geweest met toezichthouders en wij zijn alert gebleven op indicaties voor een (mogelijke) niet-naleving
gedurende de controle. Ten slotte hebben we schriftelijk de bevestiging ontvangen dat alle bekende gebeurtenissen van niet-naleving van wet- en regelgeving met ons zijn
gedeeld.
Onze controleaanpak met betrekking tot de continuïteitsveronderstelling
Zoals toegelicht in de waarderingsgrondslagen onder 'Continuïteitsveronderstelling' in de toelichting op de geconsolideerde jaarrekening, is de jaarrekening opgemaakt op
basis van de continuïteitsveronderstelling. Bij het opmaken van de jaarrekening heeft de directie een specifieke beoordeling gemaakt van de mogelijkheid van de
maatschappij om haar continuïteit te handhaven en de activiteiten voort te zetten voor de komende twaalf maanden.
Wij hebben de specifieke beoordeling met directie besproken en professioneel-kritisch geëvalueerd.
Wij hebben overwogen of de specifieke beoordeling van de directie op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, alle
relevante gebeurtenissen en omstandigheden bevat waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de maatschappij haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten,
waaronder de doelstelling en missie van PB Holding om binnen een periode van 3 jaar na de verkoop van Stern Facilitair B.V. in 2022 de waarde en opbrengst van het belang
in Bovemij N.V. te op tim alise ren voor haar aa ndeel houders . A ls wij conc luderen d at e r e en on zeke rhei d van materi ee l b el ang bestaat, z ij n wij verplicht om aandacht in onze
controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen.
Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen materiële onzekerheden ten aanzien van de continuïteit geïdentificeerd. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-
informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een maatschappij
haar continuïteit niet langer kan handhaven.
41
De kernpunten van onze controle
In de kernpunten van onze controle beschrijven wij zaken die naar ons professionele oordeel het meest belangrijk waren tijdens onze controle van de jaarrekening. Het
kernpunt van onze controle hebben wij met de raad van commissarissen gecommuniceerd, maar vormt geen volledige weergave van alles wat is besproken.
In vergelijking met voorgaand jaar, hebben wij geen relevante wijzigingen aangebracht in het kernpunt van onze controle.
Waardering belang in Bovemij N.V.
Risico
PB Holding N.V. houdt 515.000 Bovemij certificaten. De certificaten worden gewaardeerd tegen reële waarde. Deze certificaten van
aandelen kunnen slechts worden verhandeld via de gereguleerde, interne markt tussen degenen die onderdeel uitmaken van de
gesloten groep met toegang tot deze markt. Er is geen sprake van een actieve markt zodat het belang in Bovemij N.V. in de balans
per 31 december 2023 is gewaardeerd op basis van de meest recente, in opdracht van de directie van Bovemij N.V. uitgevoerde
waardering.
Eenmaal per jaar wordt in opdracht van Bovemij N.V. en Stichting Administratiekantoor Bovemij, door een onafhankelijke externe
waarderings-deskundige, de waardering en prijsbepaling van de certificaten bepaald. De meest recente prijsbepaling is op de
aandeelhoudersvergadering van Bovemij N.V. in april 2024 openbaar gemaakt. Dit is de prijs die PB Holding N.V. hanteert voor de
waardering van de certificaten per 31 december 2023.
De onafhankelijke externe waarderingsdeskundige heeft de waarde en prijsbepaling bepaald uitgaande van de dividend discount
methode en een waarderingsmethode op basis van markt multiples van vergelijkbaar geachte Europese beursvennootschappen.
Vanwege de afbouw van de financieringsactiviteiten van Bovemij N.V. zijn de financieringsactiviteiten voor 100% gewaardeerd op de
dividend discount methode. Op de aldus bepaalde waarde is door de externe waarderingsdeskundige een afslag van 20% toegepast
voor beperkte zeggenschap van het minderheidsaandeel van de certificaathouders.
De waardebepaling wordt onder meer beïnvloed door de veronderstellingen van de onderneming met betrekking tot het verwachte
bedrijfsresultaat en kasstromen, en door overige veronderstellingen, zoals de verdisconteringsvoet, de lange termijn groeivoet en
de waarderingsmultiples. Aanpassingen in deze schattingen en veronderstellingen kunnen leiden tot materiële verschillen.
Daarenboven houden wij rekening met het risico dat de directie bewust afwijkt van de waardering zoals bepaald door de
onafhankelijke externe waarderings-deskundige. Gegeven dit risico en de inherente subjectiviteit van de waardebepaling
onderkennen wij de waardering van het belang in Bovemij N.V. als een kernpunt in onze controle.
Wij verwijzen naar de waarderingsgrondslagen onder ‘Belangrijke oordelen en schattingen’ en toelichting 5 ‘Financiële activa’ in de
toelichting op de geconsolideerde jaarrekening.
42
Waardering belang in Bovemij N.V.
Onze
controleaanpak
Onze controlewerkzaamheden ten aanzien van de waardering van het belang in Bovemij N.V. omvatten onder meer een evaluatie
van de geschiktheid van de grondslagen voor financiële verslaggeving van de maatschappij in overeenstemming met IFRS 9
‘Financiële instrumenten’ en IFRS 13 ‘Waardering tegen reële waarde’. Wij hebben verder beoordeeld of de gehanteerde
veronderstellingen en methoden voor het bepalen van schattingen passend zijn en consistent zijn toegepast.
Verder hebben wij onder meer de volgende werkzaamheden verricht:
• Wij hebben de waarderingsgrondslag geëvalueerd, rekening houdende met de opties die de onderneming onderzoekt om de
opbrengsten van het belang in Bovemij N.V. te optimaliseren.
• Wij hebben vastgesteld dat er na het afronden van het certificateninkoopprogramma van Bovemij in mei 2022 slechts fractioneel
is gehandeld in certificaten Bovemij N.V. en er derhalve geen sprake is van een actieve markt.
• Wij hebben vastgesteld dat de prijs zoals deze door PB Holding N.V. wordt gehanteerd overeenkomt met de meest recente, door
de onafhankelijke externe waarderingsdeskundige berekende prijs. Wij hebben kennisgenomen van het waarderingsrapport en
vastgesteld dat de door de externe waarderingsexpert gehanteerde waarderingsmethode(n) en veronderstellingen aanvaardbaar
zijn. Zo zijn veronderstellingen ten aanzien van de verwachte bedrijfsresultaat en kasstromen, zoals goedgekeurd door de Raad
van Commissarissen, beoordeeld in relatie tot de realisatie over 2023 en historische patronen. De verdisconteringsvoet en de
waarderingsmultiples zijn afgeleid van marktgegevens. De uitkomsten van de dividend discount methode en de markt multiples
methode zijn geanalyseerd en samengenomen om te komen tot de gehanteerde waardering.
• Specifiek ten aanzien van de toegepaste 20% afslag op de berekende waarde, hebben wij vastgesteld dat dit percentage
consistent is met voorgaande jaren en is gehanteerd bij het meest recente inkoopprogramma van Bovemij N.V. in 2022.
• Tot slot hebben wij de volledigheid en juistheid van de toelichting beo ordeeld.
Belangrijke
observaties
Wij vinden de gehanteerde waarderingsmethode adequaat en de veronderstellingen en de gekozen waarderingsgrondslag en
verwerkingswijze aanvaardbaar.
Verklaring over de in het jaarrapport opgenomen andere informatie
Het jaarrapport omvat andere informatie naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij.
Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:
• met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat
• alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist voor het bestuursverslag en de overige gegevens en op grond van artikelen 2:135b en 2:145 lid 2 BW is
vereist voor het bezoldigingsverslag.
43
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de
andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW artikel 2:135b lid 7 BW en de
Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
De directie is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag en de overige gegevens in overeenstemming met Titel 9 Boek 2
BW. De directie en de raad van commissarissen zijn verantwoordelijk voor het opstellen en openbaar maken van het bezoldigingsverslag in overeenstemming met artikelen
2:135b en 2:145 lid 2 BW.
Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten en ESEF
Benoeming
Wij zijn door de raad van commissarissen benoemd als accountant van PB Holding N.V. vanaf de controle van het boekjaar 2003 en zijn sinds dat boekjaar tot
nu toe de externe accountant.
Geen verboden diensten
Wij hebben geen verboden diensten geleverd als bedoeld in artikel 5, lid 1 van de Europese verordening betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van
financiële overzichten van organisaties van openbaar belang.
Europees uniform elektronisch verslaggevingsformaat (ESEF)
PB Holding N.V. heeft het jaarrapport opgesteld in ESEF. De vereisten hiervoor zijn vastgelegd in de Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/815 met technische
reguleringsnormen voor de specificatie van een uniform elektronisch verslagleggingsformaat (hierna: de RTS voor ESEF).
Naar ons oordeel voldoet het jaarrapport opgesteld in het XHTML-formaat, met daarin opgenomen de deels gemarkeerde geconsolideerde jaarrekening zoals door PB
Holding N.V. opgenomen in de rapportageset, in alle van materieel zijnde aspecten aan de RTS voor ESEF.
De directie is verantwoordelijk voor het opstellen van het jaarrapport, inclusief de jaarrekening, in overeenstemming met de RTS voor ESEF, waarbij de directie de
verschillende onderdelen samenvoegt in één enkele rapportageset.
Het is onze verantwoordelijkheid een redelijke mate van zekerheid te krijgen voor ons oordeel dat het jaarrapport in deze rapportageset voldoet aan de RTS voor ESEF.
Wij hebben ons onderzoek uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Standaard 3950N ‘Assurance-opdrachten inzake het voldoen aan de criteria voor
het opstellen van een digitaal verantwoordingsdocument’. Ons onderzoek bestond onder andere uit:
• het verkrijgen van inzicht in het financiële rapportageproces van de maatschappij, waaronder het opstellen van de rapportageset
• het identificeren en inschatten van de risico’s dat het jaarrapport niet in alle van materieel belang zijnde aspecten voldoet aan de RTS voor ESEF en het in reactie op deze
risico’s bepalen en uitvoeren van verdere assurance-werkzaamheden als basis voor ons oordeel, waaronder:
44
- het verkrijgen van de rapportageset en het uitvoeren van validaties om vast te stellen of de rapportageset met het daarin opgenomen Inline XBRL-instance
document en de XBRL-extensie taxonomiebestanden in overeenstemming met de technische specificaties zoals opgenomen in de RTS voor ESEF zijn opgesteld
- het onderzoeken van de informatie met betrekking tot de geconsolideerde jaarrekening in de rapportageset om vast te stellen of alle vereiste markeringen zijn
toegepast en of deze in overeenstemming zijn met de RTS voor ESEF.
Beschrijving van verantwoordelijkheden voor de jaarrekening
Verantwoordelijkheden van de directie en de raad van commissarissen voor de jaarrekening
De directie is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met EU-IFRSs en met Titel 9 Boek 2 BW. In dit kader is de
directie verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die de directie noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen
van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet de directie afwegen of de maatschappij in staat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd
verslaggevingsstelsel moet de directie de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij de directie het voornemen heeft om de maatschappij te
liquideren of de activiteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is. De directie moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede
twijfel zou kunnen bestaan of de maatschappij haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening.
De raad van commissarissen is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de maatschappij.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het
door ons af te geven oordeel.
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en
fraude ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed
kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze
controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de
Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. De sectie ‘Informatie ter ondersteuning van ons oordeel’ hierboven, bevat een
informatieve samenvatting van onze verantwoordelijkheden en de uitgevoerde werkzaamheden als basis voor ons oordeel.
Onze controle bestond verder onder andere uit:
45
• het in reactie op de ingeschatte risico’s uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons
oordeel
• het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de
omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de maatschappij
• het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door de directie en de
toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan
• het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen
• het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen
Communicatie
Wij communiceren met de raad van commissarissen onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze
controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. In dit kader geven wij ook een verklaring aan de raad van
commissarissen op grond van artikel 11 van de Europese verordening betreffende specifieke eisen voor de wettelijke controles van financiële overzichten van organisaties
van openbaar belang. De in die aanvullende verklaring verstrekte informatie is consistent met ons oordeel in deze controleverklaring.
Wij bevestigen aan de raad van commissarissen dat wij de relevante ethische voorschriften over onafhankelijkheid hebben nageleefd. Wij communiceren ook met de raad
over alle relaties en andere zaken die redelijkerwijs onze onafhankelijkheid kunnen beïnvloeden en over de daarmee verband houdende maatregelen om onze
onafhankelijkheid te waarborgen.
Wij bepalen de kernpunten van onze controle van de jaarrekening op basis van alle zaken die wij met de raad van commissarissen hebben besproken. Wij beschrijven deze
kernpunten in onze controleverklaring, tenzij dit is verboden door wet- of regelgeving of in buitengewoon zeldzame omstandigheden wanneer het niet vermelden in het
belang van het maatschappelijk verkeer is.
Amsterdam, 26 april 2024
Ernst & Young Accountants LLP
w.g. T. Wiffrie RA
46
Colofon
Dit jaarrapport is uitgegeven door:
PB Holding NV
Zwaardklamp
14
1271 GK HUIZEN
www.pb-holding.nl