Gagnsæi og innleiðing löggjafar tengt ófjárhagslegri upplýsingagjöf
Brim hefur á síðustu árum þróað eigið umhverfiskerfi, sem nú er þróað áfram undir merkjum fyrirtækisins Stika
umhverfislausnir ehf. Brim er hluthafi í fyrirtækinu. Kerfið kortleggur heildar kolefnisspor Brims og streyma
upplýsingar frá helstu þáttum í rekstri þess með rafrænum hætti inn í umhverfisgagnagrunn þar sem helstu
mæliþættir eru birtir í mælaborði og nýtast sem mikilvægar stjórnendaupplýsingar.
Helstu þættir í rekstri sem fylgst er með eru olía og kælimiðlar, útflutningur afurða, innanlandsflutningur, úrgangur,
rafmagnsnotkun, notkun á heitu og köldu vatni og umbúðanotkun. Lögð er áhersla á að tengja umhverfismál við
fjárhagslegan ávinning af fjárfestingum og aðgerðum, með mati á tekjumöguleikum og lækkun kostnaðar. Þannig
styður umhverfiskerfið vegferð Brims í átt að sjálfbærri þróun. Kerfið byggir á góðum reikningsskilavenjum og nýtist
til að birta upplýsingar úr umhverfisuppgjöri á 3ja mánaða fresti samhliða birtingu upplýsinga úr fjárhagslegum
árshlutauppgjörum.
Upplýsingar um umhverfisáhrif rekstrar Brims eru grundvöllur innleiðingar félagsins á nýrri löggjöf um ófjárhagslega
upplýsingagjöf (CSRD - Corporate Sustainability Reporting Directive). Brim mun birta upplýsingar á grundvelli
þeirrar löggjafar fyrir reikningsárið 2024, í samræmi við ESRS (European Sustainability Reporting Standards)
staðlana sem CSRD löggjöfin grundvallast á. Brim hefur síðustu ár birt ófjárhagslegar upplýsingar á grundvelli GRI
(Global Reporting Initiative) staðalsins, sem mun auðvelda skýrslugjöf á grundvelli CSRD löggjafarinnar. Brim hefur
þegar greint mikilvægustu þætti í rekstri sínum m.t.t. ófjárhagslegrar upplýsingagjafar og í gildi er umhverfis- og
loftslagsstefna. Innleiðing á CSRD mun hafa áhrif á upplýsingagjöf félagsins og framsetning á ófjárhagslegum
upplýsingum, en umrædd reglugerð ESB hefur ekki enn verið innleidd í íslensk lög og þar með gildir ákveðin óvissa
um bein áhrif hennar á stjórnarhætti. Félagið hefur fylgst vel með þessari umræðu undanfarin misseri og mun þróa
ramma utan um stjórnarhætti á sviði sjálfbærnimála með heildstæðum hætti.
Tenging ófjárhagslegrar upplýsingagjafar við sjálfbærnitengt sambankalán
Brim undirritaði í júní 2023 samning um 220 milljón EUR sambankalán til að endurfjármagna eldra lán. Í
lánaskilmálum eru hvatar til aukinnar sjálfbærni þar sem skilgreindir eru árangursvísar á sviði umhverfis- og
samfélagsmála í samræmi við stefnu og markmið Brims. Árangursvísarnir taka m.a. til losunar
gróðurhúsalofttegunda tengt veiðum og er Brim frumkvöðull í slíkri upplýsingagjöf á heimsvísu. Utanumhald
árangursvísanna er byggt á umhverfisstjórnunarkerfi og umhverfisuppgjöri Brims. Rabobanki er umsjónaraðili
sjálfbærniþátta lánsins.
Skýrslugjöf vegna flokkunarreglugerðar ESB
Flokkunarreglugerð ESB (EU Taxonomy) tók gildi 1. janúar 2023, með innleiðingu laga nr 25/2023.
Evróputilskipunin ákvarðar þau tæknilegu matsviðmið sem á að styðjast við mat á því hvort að atvinnustarfsemi geti
fallið undir skilgreiningu tilskipunarinnar á því hvað sé umhverfislega sjálfbært og þá hvort umrædd
fjárfesting/atvinnustarfsemi sé umhverfislega sjálfbær.
Til þess að atvinnustarfsemi geti talist umhverfislega sjálfbær þarf viðkomandi starfsemi að stuðla verulega að
a.m.k. einu umhverfismarkmiði og á sama tíma ekki skaða önnur umhverfismarkmið. Starfsemin þarf að vera rekin í
samræmi við lágmarksviðmið og uppfylla tæknileg matsviðmið. Umhverfismarkmið eru samtals sex og hafa verið
innleidd tæknileg matsviðmið fyrir 1) mildun loftslagsbreytinga og mótvægisaðgerðir og 2) aðlögun
loftslagsbreytinga. Önnur umhverfismarkmið eru 3) sjálfbær nýting og vernd vatns- og sjávarauðlinda, 4) umskipti í
hringrásarhagkerfi, 5) mengunarvarnir og 6) vernd og uppbygging líffræðilegrar fjölbreytni.
Tæknileg matsviðmið hafa ekki verið skilgreind fyrir framleiðslu sjávarafurða og er því einungis lítill hluti af starfsemi
Brims sem skilgreina má sem umhverfislega sjálfbæra starfsemi, skv. flokkunarreglugerðinni. Tæknileg matsviðmið
eru í þróun og kom Brim í því samhengi, í samstarfi við Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) og
Matvælaráðuneytið, að umsögn Fjármála-og efnahagsráðuneytisins til Evrópuráðsins (Platform on Sustainable
Finance). Í umsögninni er lagt til að tæknilegt matsviðmið um sjálfbæra framleiðslu sjávarafurða taki mið af annarri
matvælaframleiðslu, en niðurstöður vísindarannsókna sýna að losun gróðurhúsalofttegunda tengt framleiðslu
íslenskra sjávarafurða er takmörkuð í samanburði við losun gróðurhúsalofttegunda tengt framleiðslu flestra annarra
prótínríkra matvæla.
Hæf starfsemi Brims í skilningi flokkunarreglugerðar ESB
Brim hefur farið yfir starfsemi sína og borið saman við þau tæknilegu matsviðmið sem hafa verið birt. Eins og fyrr
segir liggja tæknileg matsviðmið fyrir framleiðslu sjávarafurða ekki fyrir. Niðurstaða yfirferðarinnar er að flokkar 1.1.
Nýskógrækt, 6.16 Innviðir í höfnum (Infrastructure enabling low carbon water transport) og 5.5 Úrgangsflokkun
(Collection and transport of non-hazardous waste in source segregated fractions) falli undir umhverfismarkmið 1)
mildun loftslagsbreytinga og mótvægisaðgerðir.