ÁRSREIKNINGUR
2021
S
T
O
L
T
U
R
S
T
Y
R
K
T
A
R
A
Ð
I
L
I
V
O
T
L
E
N
D
I
S
S
J
Ó
Ð
S
-
F
R
Á
U
P
P
H
A
F
I
________________________________________________________________________________________________
Bls.
3
6
9
10
11
12
13
14
Fylgiskjöl:
38
39
50
57
Efnisyfirlit
Stjórnarháttaryfirlýsing ...........................................................................................................................................
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf ...................................................................................................................................
Efnahagsreikningur ................................................................................................................................................
Sjóðstreymisyfirlit ...................................................................................................................................................
Ársfjórðungayfirlit ..................................................................................................................................................
Eiginfjáryfirlit ..........................................................................................................................................................
Skýringar ...............................................................................................................................................................
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra .................................................................................................................
Áritun óháðs endurskoðanda ..................................................................................................................................
Rekstrarreikningur .................................................................................................................................................
Yfirlit um heildarafkomu .........................................................................................................................................
Valdar fjárhagsupplýsingar (e. Selected Financial Information) ...............................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021
2
________________________________________________________________________________________________
Frá 1. janúar 2021voru dótturfélögin Basko ehf., Bensínorkan ehf., Langholt ehf. og 26 Fasteign ehf., sameinuðSkeljungi
hf. Rekstur og efnahagur félaganna var fyrir sameininguna hluti af samstæðureikningi Skeljungs hf. og hafði sameiningin
því ekki fjárhagsleg áhrifá samstæðuna. Á tímabilinu eignaðist Skeljungur allthlutafé í Glóveitingumehf. sem nú er hluti af
samstæðureikningi félagsins. Fjárhagsleg áhrif á samstæðuna eru óveruleg.
Í lok febrúar voru gerðar talsverðar skipulagsbreytingar á Íslandi með fækkun á starfsfólki og tilfærslu verkefna.
Kostnaðurinn við breytingar nam um 100 milljónum króna og var allur gjaldfærður á fyrsta ársfjórðungi 2021.
Áhrif Covid19 á rekstur samstæðunnar
COVID-19 heimsfaraldurinn hafði talsverð áhrif á rekstur samstæðunnar á árinu eins og á árinu 2020 þó svo áhrifin hafi
verið töluvert minni á árinu 2021. Aðgerðir stjórnenda samstæðunnar voru einkum fólgnar í að tryggja öryggi
starfsmanna og viðskiptavina samhliða því að tryggja rekstrarsamfellu þannig að sem minnst truflun verði á þjónustu við
viðskiptavini. Þaðermat stjórnar að velhafitekisttil í þessum aðgerðum ogtraust fjárhagsstaða hafi gert félaginu kleift að
komast í gegnum faraldurinn þrátt fyrir að óvissa ríki um endalok hans. Nánar er fjallað um áhrifin á starfsemi félagsins í
kaflanum um ófjárhagslega upplýsingagjöf.
Önnur atriði
Í árslok var eignarhlutur Skeljungs hf. í dótturfélaginu P/F Magn seldur og koma áhrif þess fram sem aflögð starfsemi í
rekstrarreikningi félagsins fyrir árið 2021 og hafa samanburðarfjárhæðir 2020 verið aðlagaðar til samræmis.
Þann 27. nóvember 2020 keypti Skeljungur hf. allt hlutafé í Port I ehf., eignarhaldsfélags Dælunnar ehf. og Löðurs ehf.
Kaupin voruháð ýmsum forsendumog fyrirvörum, m.a.um samþykkiSamkeppniseftirlitsins. Áætlað kaupverð hlutafjár er
1.015 millj.kr, en það er háð forsendum í rekstri næstu ára auk ýmissa annarra skilyrða. Í júlímánuði 2021 samþykkti
Samkeppniseftirlitið kaupin án allra skilyrða og varð Port I ehf. hluti af samstæðureikningi félagsins frá 1. ágúst 2021.
Þann 25. júní 2021 keypti Lyfsalinn ehf. allt hlutafé Lyfjavals ehf. og Landakot fasteignafélags ehf.. Samkeppniseftirlitið
samþykkti kaupin án allra skilyrða í septembermánuði 2021. Skeljungur hf. er 10% hluthafi í Lyfsalanum ehf. en samhliða
samþykktu kauptilboði og hlutafjáraukningu að fjárhæð um 423 millj.kr. varð Skeljungur 58% hluthafi í Lyfsalanum ehf.
Lyfsalinn ehf. verður hluti af samstæðureikningi félagsins frá 1. október 2021.
Í júní var undirritað rammasamkomulag milli Skeljungs og Reykjavíkurborgar vegna fyrirhugaðrar breytinga á aðstöðu
eldsneytisstöðva Skeljungs og Orkunnar. Það er mat stjórnar að samkomulagið sé hagfellt félaginu til verðmætasköpunar
á viðkomandi lóðum.
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Ársreikningur Skeljungs hf. hefur að geyma samstæðureikning Skeljungs hf. og dótturfélaga þess fyrir árið 2021. Hann er
gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu og
viðbótarkröfur í íslenskum lögum um ársreikninga. Megintilgangur félagsins er að eiga og stýra félögum sem eru m.a. á
sviði smásölu og heildsölu, rekstur fasteigna, skipa og þjónustustöðva. Ennfremur lána- og fjárfestingastarfsemi og annar
atvinnurekstur eða þátttaka í atvinnurekstri, samkvæmt ákvörðun félagsstjórnar.
Heildartekjur samstæðunnar á árinu 2021 voru 33.903 millj. kr. (2020: 25.643 millj. kr.) og hagnaður nam 6.097 millj. kr.
(2020: 791 millj. kr.). Samkvæmt efnahagsreikningi 31. desember 2021 námu eignir samstæðunnar 32.975 millj. kr.
(2020: 25.503 millj. kr.) og skuldir 16.527 millj. kr. (2020: 15.582 millj. kr.). Eigið fé nam 16.448 millj. kr. (2020: 9.921
millj. kr.) og var eiginfjárhlutfall 50% (2020: 39%). Stöðugildi í lok árs voru 267,5 (2020: 255).
Helstu fjárhagslegu áhættur sem samstæðan býr við eru: lánsáhætta, lausafjáráhætta og markaðsáhætta. Markaðsáhætta
samanstendur af vaxtaáhættu, olíuverðsáhættu og gjaldeyrisáhættu. Nánar vísast til skýringu nr. 33 um áhættustýringu
samstæðunnar og umfjöllun um fjárhagslegar stærðir tengdar helstu áhættuþáttum.
Í tengslum við gerð ársreiknings hefur félagið komið á innra eftirliti og stýrir áhættu með viðeigandi starfaaðgreiningu og
velskilgreindum ábyrgðarsviðum. Ferlarerutil staðartil að tryggja eftirlit með tekjuskráningu, rekstrarkostnaði og öðrum
þáttum sem hafa áhrif á ársreikning félagsins.
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 3
________________________________________________________________________________________________
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Hlutafé og samþykktir
Skráð hlutafé félagsins nam í árslok 1.936 millj. kr. Atkvæðisrétti í Skeljungi hf. er þannig háttað að 1 kr. jafngildir 1
atkvæði. Hlutafé félagsins er í einum flokki sem skráður er á Nasdaq og njóta allir hlutir sömu réttinda. Hlutafé í árslok
skiptist á 723 hluthafa en þeir voru 640 í ársbyrjun. Tíu stærstu hluthafar félagsins voru í árslok:
Á aðalfundiSkeljungs hf.þann4. mars 2021 varstjórn félagsinsveittheimildtil kaupaá eigin bréfum félagsinsað nafnverði
allt að 10% af heildarhlutafé. Ekki hefur verið tilkynnt um kaup samkvæmt þessari heimild. Að öðru leyti vísast til
árshlutareiknings um breytingar á eigin fé samstæðunnar.
Áaðalfundifélagsins var einnig samþykkt að lækkahlutafé félagsins úr kr. 1.985.675.666 að nafnverði í kr. 1.936.033.774
að nafnverði, með þeim hætti að eigin hlutir félagsins að nafnverði kr. 49.641.892 voru ógiltir. Auk þess samþykktu
hluthafar á aðalfundi Skeljungs hf. aðgreiða arðtil hluthafa að fjárhæð 350 milljónumkróna. Greiðsla arðs fór framþann 8.
apríl 2021.
Stjórn félagsins leggur til að greiddur verði út arður til hluthafa á árinu 2022 vegna rekstrarársins 2021 að fjárhæð 500
m.kr. Samkvæmtsamþykktri arðgreiðslustefnu félagsins er stefnt aðþví aðgreiða árlega til hluthafaallt að50% af hagnaðií
formi arðgreiðslu.
Á hluthafafundi Skeljungs þann 7. október 2021 var samþykkt að skipta upp rekstri félagsins og stofna tvö dótturfélög um
reksturinn; annað fyrir rekstur starfsemi á einstaklingssviði og hitt fyrir starfsemi á fyrirtækjasviði. Áður hafði verið tekin
ákvörðun um stofnun á Gallon ehf., fyrir rekstur á birgðageymslum félagsins. Félögin Orkan IS ehf., Skeljungur IS ehf. og
Gallonehf. hófu starfsemi1.desember 2021. Þá var einnig samþykktað breyta tilgangifélagsinssamkvæmtsamþykktum
sem m.a. tók mið af stofnun framangreindra dótturfélaga og veitt var heimild fyrir sölu á eignarhlut í P/F Magn.
Í árslok 2021 var gengið frá sölu á öllu hlutafé í P/F Magn og nam söluverðið 10 milljörðum króna. Þá var ákveðið að
endurfjárfesta hluta söluverðsins í 48,3% eignarhlut í SP/F Orkufélaginu fyrir 2.422 millj. króna.
Hluthafi
Nafnverð
hlutafjár m.kr.
Eignahlutur
Strengur hf. .......................................................................................................................
969 50,06%
Gildi - lífeyrissjóður ..........................................................................................................
200 10,34%
Frjálsi lífeyrissjóðurinn .....................................................................................................
163 8,44%
Arion banki hf. ..................................................................................................................
145 7,51%
Birta lífeyrissjóður ............................................................................................................
123 6,36%
Lífsverk lífeyrissjóður .......................................................................................................
80 4,11%
Eftirlaunasj atvinnuflugmanna .......................................................................................
24 1,24%
Íslandsbanki hf. ................................................................................................................
18 0,92%
Lífeyrissjóður bænda .......................................................................................................
8 0,43%
Landsbankinn - safnreikningur 1 ....................................................................................
8 0,41%
10 stærstu hluthafar samtals
1.739 89,84%
Aðrir hluthafar ..................................................................................................................
197 10,16%
Samtals útistandandi hlutir
1.936 100,00%
Eigin hlutir ........................................................................................................................
0
Heildarhlutafé skv. samþykktum
1.936
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 4
________________________________________________________________________________________________
Skýrsla og yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Yfirlýsing stjórnar og forstjóra
Reykjavík, 8. febrúar 2022.
Stjórnarhættir
Ófjárhagsleg upplýsingagjöf
Skeljungur leggur áherslu á að sýna ábyrgð, sem þátttakandi í samfélaginu, og að stuðla að heilbrigðara atvinnulífi.
Skeljungur hefurtekiðsaman yfirlitumupplýsingar semeru nauðsynlegar til að leggja mat á þróun, umfang, stöðu og áhrif
félagsins ítengslum við umhverfis-, félags-og starfsmannamál, auk þessaðfjalla umstefnu félagsins í mannréttindamálum
og hvernig félagið spornar við spillingar- og mútumálum. Yfirlitið er viðauki með ársreikningnum.
Samkvæmt bestu vitneskju stjórnar og forstjóra er það álit þeirra að ársreikningur félagsins gefi glögga mynd af
rekstrarafkomu félagsins áárinu 2021, eignum,skuldum og fjárhagsstöðu 31. desember 2021 og breytingu á handbæru fé
á árinu 2021. Jafnframt er það álit stjórnar og forstjóraað ársreikningurinn gefi glöggt yfirlit um þróun og árangur í rekstri
félagsins og stöðuþess,og lýsi helstu áhættuþáttum og óvissu sem félagið býrvið. Samkvæmt bestu vitneskju stjórnar og
forstjóra er ársreikningur félagsins í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og þeir hafa verið staðfestir af
Evrópusambandinu og viðbótarkröfur sem koma fram í íslenskum lögum og reglum um ársreikninga skráðra félaga.
Stjórn og forstjóri Skeljungs hf. hafa í dag fjallað um ársreikning félagsins fyrir árið 2021 og staðfesta hann með undirritun
sinni. Stjórn og forstjóri leggja til við aðalfund félagsins að samþykkja ársreikninginn.
Stjórn ogstjórnendurSkeljungs hf. leggja ríka áherslu á að góðir stjórnarhættir séuhafðir að leiðarljósi ístarfsemi félagsins.
Góðir stjórnarhættir eru að mati stjórnar og stjórnenda undirstaða bæði trausts og skilvirkni og treysta þannig samband
allrahaghafa félagsins. Félagið leitast við að fylgja um stjórnarhætti útgefnum af Viðskiptaráði
Íslands,NASDAQ OMX Iceland og Samtökum atvinnulífsins (leiðbeiningarnar eru aðgengilegar á vef ViðskiptaráðsÍslands
www.vi.is.). Stjórninhefur einnig sett sérstarfsreglur sem byggja að miklu leyti á ofangreindum leiðbeiningum oger meðal
annars ætlað að skilgreina verksvið stjórnar og forstjóra frekar.
Í stjórn Skeljungs hf. eru tvær konur og þrír karlar og uppfyllir félagið ákvæði laga um kynjahlutföll stjórnar félagsins.
Frekari upplýsingar um stjórn og stjórnarhætti er að finna í viðaukanum Stjórnarháttayfirlýsing sem fylgir ársreikningnum.
Stjórn
Jón Ásgeir Jóhannesson,
formaður
Birna Ósk Einarsdóttir
Sigurður Kristinn Egilsson
Nanna Björk Ásgrímsdóttir
Þórarinn Arnar Sævarsson
Forstjóri
Ólafur Þór Jóhannesson
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 5
________________________________________________________________________________________________
Til stjórnar og hluthafa Skeljungs hf.
Áritun um endurskoðun samstæðuársreiknings
Álit
Grundvöllur álits
Lykilþættir endurskoðunar
Lykilþáttur Viðbrögð í endurskoðuninni
Sala á dótturfélaginu P/F Magn
Í lok árs 2021 gekk Skeljungur frá sölu á 100% eignarhluta
sínum í P/F Magn til Sp/F Orkufélagsins. Samhliða þessum
viðskiptum fjárfesti Skeljungur í 48% eignarhluta í Sp/F
Orkufélaginu. Í ársreikningi samstæðunnar erP/F Magnsett
fram sem aflögð starfsemi í rekstrarreikningi.
Salaná P/F Magn er lykilþáttur í endurskoðun á ársreikningi
samstæðunnar þar sem um er að ræða viðskipti sem hafa
veruleg áhrif á samstæðuársreikninginn. Við söluna þurftu
stjórnendur að meta hvort yfirráðumyfir félaginuværilokið í
samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla, hvortsetja ætti
P/F Magn fram sem aflagða starfsemi og setja fram tengdar
skýringar.
Í skýringu 37 er fjallað um söluna á P/F Magn, aflagða
starfsemi og kaup á 48% eignarhluta í Sp/F Orkufélaginu.
Áritun óháðs endurskoðanda
Við höfum endurskoðað samstæðuársreikning Skeljungs hf. fyrir árið 2021. Samstæðuársreikningurinn
hefur að geyma rekstrarreikning og yfirlit um heildarafkomu, efnahagsreikning, eiginfjáryfirlit, sjóðstreymisyfirlit,
upplýsingar um mikilvægar reikningsskilaaðferðir og aðrar skýringar.
Þaðerálitokkar að samstæðuársreikningurinngefi glöggamyndaffjárhagsstöðu samstæðunnar31. desember 2021 og
afkomu samstæðunnar og breytingu á handbæru fé á árinu 2021, í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla eins og
þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinu og viðbótarkröfur sem koma fram í íslenskum lögum og reglum um
ársreikninga skráðra félaga.
Við endurskoðuðum ísamræmivið alþjóðlega endurskoðunarstaðla. Ábyrgð okkar samkvæmt stöðlunum er lýst frekar í
kaflanum Ábyrgð endurskoðanda á endurskoðun samstæðuársreikningsins í árituninni. Við erum óháð samstæðunni í
samræmi við gildandi siðareglur fyrir endurskoðendur. Við teljum að við höfum aflað nægilegra og viðeigandi
endurskoðunargagna til að byggja álit okkar á.
Lykilþættir endurskoðunar eru þeir þættir, sem samkvæmt faglegu mati okkar, höfðu mest vægi við endurskoðun
samstæðuársreikningsins. Við gefum ekki sérstakt álit á einstökum lykilþáttum en tókum á þeim við endurskoðun á
samstæðuársreikningnum í heild og við ákvörðun um álit okkar á honum.
Álitið er í samræmi við skýrslu okkar til endurskoðunarnefndar og stjórnar.
Samkvæmt bestu vitund okkar og skilningi lýsum við yfir að við höfum ekki veitt neina óheimila þjónustu samkvæmt 1.
mgr. 5. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins nr. 537/2014 og við erum óháð samstæðunni við endurskoðunina.
Við vorum fyrst kjörin endurskoðendur á aðalfundi félagsins þann 16. apríl 1982 og höfum verið endurskoðendur
samfellt síðan þá.
Við yfirfórum mat og framsetningu stjórnenda á sölu
dótturfélagsins P/F Magns í samstæðuársreikningi. Í
þeirri vinnu fólst meðal annars:
Farið var yfir samning um sölu á eignarhlutnum í P/F
Magn og samninga tengdum fjárfestingu Skeljungs á
48% hlut í Sp/f Orkufelaginu
Lagt mat á forsendur stjórnenda fyrir þeirra ákvörðun
að yfirráðum yfir P/F Magn væri lokið og að P/F Magn
teldist aflögð starfsemi í samræmi við Alþjóðlega
reikningsskilastaðla.
Við yfirfórum skýringu í samstæðuársreikningi og
staðfestum að upplýsingar sem reikningsskilareglur
kveða á um kæmu fram.
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 6
________________________________________________________________________________________________
Aðrar upplýsingar
Ábyrgð stjórnar og forstjóra á samstæðuársreikningnum
Ábyrgð endurskoðanda á endurskoðun samstæðuársreikningsins
Greinum við og metum hættu á verulegri skekkju í samstæðuársreikningnum, hvort sem er vegna sviksemi eða
mistaka, skipuleggjum og framkvæmum endurskoðunaraðgerðir til að bregðast við þeirri hættu og öflum
endurskoðunargagna sem eru nægjanleg og viðeigandi til að byggja álit okkar á. Hættan á að uppgötva ekki
verulega skekkju vegna sviksemi er meiri en að uppgötva ekki skekkju vegna mistaka, þar sem sviksemi getur falið í
sér samsæri, fölsun, að einhverju sé viljandi sleppt, villandi framsetningu eða að farið sé framhjá innra eftirliti.
Öflum nægilegra og viðeigandi endurskoðunargagna varðandi fjárhagslegar upplýsingar eininga innan
samstæðunnar til að geta gefið álit á samstæðuársreikningnum. Við erum ábyrg fyrir skipulagi, eftirliti og
framkvæmd endurskoðunar samstæðunnar og berum óskipta ábyrgð á áritun okkar.
Metum við framsetningu, uppbyggingu og innihald samstæðuársreikningsins í heild, að meðtöldum skýringum, og
hvort samstæðuársreikningurinn gefi glögga mynd af undirliggjandi viðskiptum og atburðum.
Við endurskoðun í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla beitum við ávallt faglegri dómgreind og viðhöfum
faglega gagnrýni. Að auki:
Öflum við skilnings á innra eftirliti, sem varðar endurskoðunina, til að skipuleggja viðeigandi
endurskoðunaraðgerðir, en ekki til að veita álit á virkni innra eftirlits samstæðunnar.
Metum við hvort reikningsskilaaðferðir og reikningshaldslegt mat stjórnenda og tengdar skýringar séu viðeigandi.
Ályktum við um hvort notkun stjórnar og forstjóra á forsendu reikningsskilanna um rekstrarhæfi sé viðeigandi og
metum, á grundvelli endurskoðunarinnar, hvort aðstæður séu til staðar sem valdið gætu verulegum vafa um
rekstrarhæfi samstæðunnar. Ef við teljum að verulegur vafi leiki á rekstrarhæfi ber okkur, í áritun okkar, að vekja
sérstaka athygli á viðeigandi skýringum samstæðuársreikningsins eða, ef slíkar skýringar eru ófullnægjandi, að víkja
frá fyrirvaralausri áritun. Niðurstaða okkar byggir á endurskoðunargögnum sem aflað er fram að dagsetningu
áritunar okkar. Samt sem áður geta atburðir eða aðstæður í framtíðinni gert samstæðuna órekstrarhæfa.
Áritun óháðs endurskoðanda
Stjórn og forstjóri bera ábyrgð á öðrum upplýsingum. Aðrar upplýsingar eru ársskýrsla að undanskildum
samstæðuársreikningi og áritun okkar á hann. Álit okkar á samstæðuársreikningnum nær ekki til annarra upplýsinga og
við staðfestum þær ekki á neinn hátt.
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð og glöggri framsetningu samstæðuársreikningsins í samræmi við alþjóðlega
reikningsskilastaðla einsog þeir hafa verið staðfestir af Evrópusambandinuogviðbótarkröfur sem koma fram ííslenskum
lögumog reglum umársreikninga skráðra félagaog fyrir því innra eftirliti sem þau telja nauðsynlegttil aðgeraþeim kleift
að setja fram samstæðuársreikning sem er án verulegra annmarka, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Við gerð samstæðuársreikningsins ber stjórn og forstjóra að leggja mat á rekstrarhæfi samstæðunnar og upplýsa, eftir
því sem við á, um þætti er varða rekstrarhæfi og miða grundvöllreikningsskilanna við áframhaldandi rekstrarhæfi, nema
þau ætli annað hvort að leysasamstæðuna upp eða hætta starfsemihennar,eðahafa enganannanraunhæfan kost en að
gera það.
Markmið okkar eru að öðlast hæfilega vissu um hvort samstæðuársreikningurinn í heild sé án verulegra annmarka,hvort
sem er vegna sviksemi eða mistaka, og að gefa út áritun endurskoðanda sem inniheldur álit okkar. Í hæfilegri vissu felst
áreiðanleiki en ekki trygging fyrir því að endurskoðun í samræmi við alþjóðlega endurskoðunarstaðla muni alltaf leiða í
ljós verulega annmarka ef þeir eru fyrir hendi. Annmarkar geta komið fram vegna sviksemi eða mistaka og eru taldir
verulegir ef þeir einir og sér eða samanlagt gætu haft áhrif á efnahagslegar ákvarðanir sem notendur
samstæðuársreikningsins taka á grundvelli hans.
Í tengslum við endurskoðun okkar á samstæðuársreikningnum ber okkur að lesa aðrar upplýsingar í ársskýrslu þegar
þær liggja fyrir og meta hvort þær séu í verulegu ósamræmi við samstæðuársreikninginn eða aðra þekkingu sem við
höfum aflaðokkurviðendurskoðuninaeðavirðast verulega rangar.Efvið,á grundvelli vinnu okkar, ályktumaðverulegar
rangfærslur séu í öðrum upplýsingum ber okkur að skýra frá því. Við höfum ekkert að upplýsa hvað þetta varðar.
Stjórn og forstjóri skulu hafa eftirlit með gerð og framsetningu samstæðuársreikningsins.
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 7
________________________________________________________________________________________________
Áritun og staðfesting vegna annarra ákvæða laga
Áritun vegna sameiginlegs rafræns skýrslusniðs (ESEF reglur)
Staðfesting vegna annarra ákvæða laga
KPMG ehf.
Reykjavík, 8. febrúar 2022
Við upplýsumstjórn og endurskoðunarnefnd meðal annars um áætlaðumfangog tímasetningar endurskoðunarinnar og
veruleg atriði sem upp kunna að koma í endurskoðun okkar, þar á meðal verulega annmarka á innra eftirliti.
Við lýsum því einnig yfir við stjórn og endurskoðunarnefnd að við höfum uppfyllt skyldur siðareglna um óhæði og
upplýsum um tengsl eða önnur atriði sem gætu mögulega talist hafa áhrif á óhæði okkar og þegar við á, til hvaða
varnaraðgerða við höfum gripið.
Af þeim atriðumsem við höfumupplýst stjórn og endurskoðunarnefndum, leggjum við mat á hvaðaþættir höfðu mesta
þýðingu við endurskoðun samstæðuársreikningsins og eru því lykilþættir endurskoðunarinnar. Við lýsum þessum
þáttum í áritun okkar nema lög og reglur útiloki að upplýst sé um þá eða, við einstakarmjög sjaldgæfar kringumstæður,
þegar við metum að ekki skuli upplýsa um lykilþátt þar sem neikvæðar afleiðingar þess eru taldar vega þyngra en
almennir hagsmunir af birtingu slíkra upplýsinga.
Ísamræmivið ákvæði 2. mgr. 104 gr. laga nr. 3/2006 um ársreikninga staðfestum við samkvæmt okkarbestu vitund að í
skýrslu stjórnar sem fylgir þessumsamstæðuársreikningi eru veittar þær upplýsingar sem þar ber að veita í samræmivið
lög um ársreikninga og koma ekki fram í skýringum.
Matthías Þór Óskarsson endurskoðandi, ber ábyrgð á endurskoðun samstæðuársreikningsins og þessari áritun.
Áritun óháðs endurskoðanda
Stjórn og forstjóri eru ábyrg fyrir gerð samstæðuársreikningsins í samræmi við lög um upplýsingaskyldu útgefenda
verðbréfa og flöggunarskyldu nr. 20/2021. Í því felst meðal annars að útbúa samstæðuársreikninginn á XHTML formi í
samræmi við ákvæði reglugerðar ESB 2019/815, um sameiginleg rafræn skýrslusnið.
Ábyrgð okkar er að afla hæfilegrar vissu,byggt á gögnum sem við höfum aflað, um hvortsamstæðuársreikningurinn sé í
öllum meginatriðum gerður í samræmi við ESEF reglur og gefa út áritun með áliti okkar. Eðli, tímasetning og umfang
vinnunnar byggja á mati endurskoðandans, þar á meðal mati á hættunni á að vikið sé í verulegum atriðum frá kröfum
sem fram koma í ESEF reglunum, hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka.
Það er álit okkar að samstæðuársreikningur Skeljungs hf. fyrir árið 2021 með skráarheitið [549300HQOKYY8SFBUW85-
2021-12-31-is] sé í öllum meginatriðum gerður í samræmi við ESEF reglur.
Í tengslum við endurskoðun okkar á samstæðuársreikningi Skeljungi hf. framkvæmdum við aðgerðir til að geta gefið álit
á þvíhvortsamstæðuársreikningurSkeljungs hf. fyrirárið 2021 með skráarheitið[549300HQOKYY8SFBUW85-2021-12-
31-is] hafi í öllum meginatriðum verið gerður í samræmi við lög um upplýsingaskyldu útgefenda verðbréfa og
flöggunarskyldu nr. 20/2021 um sameiginleg rafræn skýrslusnið í samræmi við reglur ESB 2019/815 sem innihalda
skilyrði sem tengjast gerð samstæðuársreikningsins á XHTML formi og iXBRL merkingum.
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 8
_______________________________________________________________________________________________
Skýr.
2021 2020*
8. 33.903 25.643
9.
Framlegð.....................................................................................................................................
10. 352 305
11. 2.448 )( 2.448 )(
12. 1.926 )( 1.813 )(
13. 596 )( 433 )(
Hagnaður fyrir afskriftir og fjármagnsliði (EBITDA)
19. 1.121 )( 1.021 )(
Hagnaður fyrir fjármagnsliði (EBIT)........................................................................................................................
15. 18 121
15. 451 )( 322 )(
22. 162 )( 102 )(
16. 92 )( 18
37. 5.861 931
Skipting hagnaðar
Hagnaðarhlutur:
28. 3,14 0,39
28. 3,14 0,39
28. 0,12 0,07 )(
28. 0,12 0,07 )(
28. 3,01 0,47
28. 3,01 0,47
Skýringar á blaðsíðum 14-37 eru óaðskiljanlegur hluti af samstæðuársreikningnum.
*Samanburðarfjárhæðum hefur verið breytt vegna aflagðrar starfsemi.
Þynntur hagnaður á hlut .......................................................................................................................
Þynntur hagnaður á hlut á áframhaldandi starfsemi ..............................................................................
Aflögð starfsemi ...................................................................................................................................
Kostnaðarverð seldra vara ....................................................................................................................
Aðrar rekstrartekjur ..............................................................................................................................
Laun og launatengd gjöld .....................................................................................................................
Hagnaður ársins ....................................................................................................................
Hagnaður á hlut ...................................................................................................................................
Hagnaður (tap) af áframhaldandi starfsemi ...........................................................................................
Hagnaður á hlut á áframhaldandi starfsemi ...........................................................................................
Þynntur hagnaður á hlut á aflagðri starfsemi .........................................................................................
Hagnaður á hlut á aflagðri starfsemi ......................................................................................................
Rekstrarreikningur ársins 2021
Sala ......................................................................................................................................................
Minnihluti í dótturfélögum ...................................................................................................................
Áhrif hlutdeildarfélaga ..........................................................................................................................
Tekjuskattur .........................................................................................................................................
Sölu- og dreifingarkostnaður ................................................................................................................
Eigendur móðurfélags ..........................................................................................................................
Fjármagnsgjöld ....................................................................................................................................
Fjármunatekjur ....................................................................................................................................
Annar rekstrarkostnaður ......................................................................................................................
Afskriftir rekstrarfjármuna og óefnislegra eigna .....................................................................................
Hagnaður fyrir tekjuskatt ........................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021
9
_______________________________________________________________________________________________
Skýr. 2021 2020
Skipting heildarhagnaðar
Skýringar á blaðsíðum 14-37 eru óaðskiljanlegur hluti af samstæðuársreikningnum.
Yfirlit um heildarafkomu 2021
Eigendur móðurfélags .............................................................................................................
Minnihluti í dótturfélögum .......................................................................................................
Þýðingarmunur hlutdeildar- og dótturfélaga ............................................................................
Tekjuskattsáhrif vegna áhættuvarna hreinnar fjárfestingar .......................................................
Liðir færðir beint á eigið fé sem síðar kunna að
verða endurflokkaðir í rekstrarreikningi:
Þýðingamunur vegna áhættuvarna hreinnar fjárfestingar .........................................................
Hagnaður ársins .........................................................................................................
Heildarhagnaður ársins ...............................................................................................
Þýðingarmunur hlutdeildar- og dótturfélaga innleystur í rekstrarreikningi ................................
Þýðingarmunur vegna áhættuvarna hreinnar fjárfestingar Innleyst í rekstrarreikningi ...............
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021
10
________________________________________________________________________________________________
Skýr. 31.12.2021 31.12.2020
Fastafjármunir
17. 3.315 3.947
18. 11 682
19. 9.183 11.264
19. 1.617 1.682
22. 3.193 521
23. 381
Veltufjármunir
24. 3.700 2.705
25. 3.095 3.145
26. 177 229
35. 38 0
Eigið fé
27. 16.262 9.670
Eigið fé samtals 16.448 9.921
Langtímaskuldir og skuldbindingar
29.
30.
31.
Skammtímaskuldir
31.
31.
30.
35. 10 4
16,29. 178 208
32. 3.368 2.105
Skýringar á blaðsíðum 14-37 eru óaðskiljanlegur hluti af samstæðuársreikningnum.
Handbært fé .........................................................................................................
Veltufjármunir
Óráðstafað eigið fé ..............................................................................................
Yfirverðsreikningur hlutafjár ................................................................................
Aðrar skammtímaskuldir ......................................................................................
Skuldir samtals
Næsta árs afborganir af leiguskuldbindingum .....................................................
Hlutdeild minnihluta ............................................................................................
Tekjuskattsskuldbinding ......................................................................................
Skuldir við lánastofnanir .......................................................................................
Langtímaskuldir og skuldbindingar
Skuldir við lánastofnanir .......................................................................................
Leiguskuldbindingar ............................................................................................
Efnahagsreikningur 31.desember 2021
Bundnir eiginfjárreikningar ..................................................................................
Aðrar skammtímakröfur .......................................................................................
Viðskiptavild ........................................................................................................
Rekstrarfjármunir .................................................................................................
Eignarhlutir í hlutdeildarfélögum ........................................................................
Langtímakröfur ....................................................................................................
Fastafjármunir
Birgðir ..................................................................................................................
Viðskiptakröfur ....................................................................................................
Aðrar óefnislegar eignir ........................................................................................
Eigið fé og skuldir samtals
Skuldir við tengd félög .........................................................................................
Tekjuskattur til greiðslu .......................................................................................
Leigueignir ...........................................................................................................
Viðskiptaskuldir ...................................................................................................
Næsta árs afborganir af langtímaskuldum ...........................................................
Skammtímaskuldir
Eignir samtals
Hlutafé .................................................................................................................
Eigið fé hluthafa móðurfélags
Veltuhlutabréf ......................................................................................................
Aðrar langtímaskuldbindingar .............................................................................
Lán til tengdra félaga ...........................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021
11
Yfirverðs- Varasjóður v. Bundinn Eigið fé
reikningur Lögbundinn kaupréttar- Þýðingar- hlutdeildar- Óráðstafað hluthafa Hlutdeild Eigið fé
Hlutafé hlutafjár varasjóður samninga munur reikningur eigið fé móðurfélags minnihluta samtals
2020
2021
Skýringar á blaðsíðum 14-37 eru óaðskiljanlegur hluti af samstæðuársreikningnum.
Eiginfjáryfirlit ársins 2021
Eigið fé hluthafa 31.12.2019 .........................................
Hagnaður ársins ...........................................................
Önnur heildarafkoma ...................................................
Heildarhagnaður tímabilsins ........................................
Bundið v/ afkomu dóttur- og hlutd.félaga ....................
Staða 31.12.2020 .........................................................
Eigið fé hluthafa 31.12.2020 .........................................
Úthlutaður arður til hluthafa .........................................
Hagnaður (tap) ársins ...................................................
Önnur heildarafkoma ...................................................
Staða 31.12.2021 .........................................................
Áhrif nýrra dótturfélaga ................................................
Bundið v/ afkomu dótturfélaga ....................................
Bundið v/ afkomu hlutdeildarfélaga .............................
Áhrif af sölu dótturfélags ..............................................
Fenginn arður frá dótturfélagi ......................................
Úthlutaður arður til hluthafa .........................................
Keypt eigin bréf ............................................................
Innleystir kaupréttarsamningar ....................................
Heildarhagnaður tímabilsins ........................................
_______________________________________________________________________________________________
Skýr.
2021 2020
Rekstrarhreyfingar
Leiðrétt fyrir:
19. 1.420 1.307
22. 171 88
15. 827 274
16. 95 188
Veltufé frá rekstri án vaxta og tekjuskatts
Breyting á rekstrartengdum eignum og skuldum:
Handbært fé frá rekstri án vaxta og skatta
Handbært fé frá rekstri 2.754 1.812
Fjárfestingarhreyfingar
19. 967 )( 1.071 )(
Fjárfestingarhreyfingar 3.852 1.391 )(
Fjármögnunarhreyfingar
Fjármögnunarhreyfingar 971 101
Skýringar á blaðsíðum 14-37 eru óaðskiljanlegur hluti af samstæðuársreikningnum.
Fjárfesting í dótturfélögum .............................................................................................
Fjárfest í hlutdeildarfélögum ...........................................................................................
Tekin ný langtímalán ......................................................................................................
Handbært fé frá félagi í samstæðu ..................................................................................
Greiddur arður til minnihluta ..........................................................................................
Fjárfesting og sala veltuhlutabréfa ..................................................................................
Söluverð eignarhluta í dótturfélagi ..................................................................................
Verðbréf, breyting ..........................................................................................................
Fjárfesting í rekstrarfjármunum ......................................................................................
Söluverð rekstrarfjármuna ..............................................................................................
Sjóðstreymisyfirlit ársins 2021
Skammtímalán, breyting ................................................................................................
Handbært fé í lok ársins ......................................................................................
Kaup á eigin bréfum .......................................................................................................
Gengismunur á handbæru fé ...............................................................................
Hækkun á handbæru fé ......................................................................................
Handbært fé í byrjun árs ......................................................................................
Afborganir langtímaskulda og leigusamninga .................................................................
Greiddur arður ...............................................................................................................
Afskriftir ......................................................................................................................
Greidd vaxtagjöld ...........................................................................................................
Greiddur tekjuskattur .....................................................................................................
Hagnaður ársins .............................................................................................................
Söluhagnaður eigna ....................................................................................................
Tekjuskattur ................................................................................................................
Áhrif hlutdeildarfélaga .................................................................................................
Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld ...............................................................................
Birgðir, breyting ..........................................................................................................
Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur, breyting ...................................................
Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir, breyting .................................................
Innborgaðar vaxtatekjur .................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021
13
________________________________________________________________________________________________
Reikningsskilaaðferðir
1. Félagið
2. Grundvöllur reikningsskilanna
3.
4.
a.
Gangvirðið er flokkað í þrjú stig eftir forsendum sem notaðar eru við matið.
- Stig eitt byggir á skráðu verði á virkum markaði fyrir samskonar eignir og skuldir.
- Stig þrjú byggir á forsendum og gögnum sem ekki er unnt að afla á markaði.
Veltuhlutabréf samanstanda af eignarhlutum í skráðum félögum og eru skráð á gangvirði.
Mat stjórnenda á reikningsskilunum
Gerð samstæðuársreikningsins í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla krefst þess að stjórnendur taki ákvarðanir, meti og
gefi sér forsendur sem hafa áhrifá beitingu reikningsskilaaðferða og birtar fjárhæðir eigna, skulda, teknaog gjalda. Endanlegar
niðurstöður kunna að verða frábrugðnar þessu mati.
Mat og forsendur þess eru í stöðugri endurskoðun. Breytingar á reikningshaldslegu mati eru færðar á því tímabili sem
breytingin á sér stað og þeim framtíðartímabilum sem breytingarnar hafa áhrif á.
Upplýsingar um mikilvægar ákvarðanir þar sem reikningsskilaaðferðir hafa mest áhrif á skráðar fjárhæðir eigna og skulda í
samstæðuársreikningnum er að finna í skýringu um mat á endurheimtanlegum fjárhæðum fjárskapandi eininga sem innihalda
viðskiptavild (skýring 17.).
Skýringar
er íslenskt hlutafélag með lögheimili á Ísland i. Skráð heimilisfang er Borgartún 26, Reykjavík .
Ársreikningurinn hefur að geymasamstæðureikningfélagsins og dótturfélaga þess (sem vísað er tilí heild sem og
bensínstöðvar, 7 dagvöruverslanir, 15 þvottastöðvar og 4 birgðastöðvar. Viðskiptavinir félaganna koma úr öllum geirum
samfélagsins.
Ársreikningur samstæðunnarer gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS) eins og þeir hafaverið staðfestir af
Evrópusambandinu og viðbótarkröfur um upplýsingar samkvæmt lögum og reglum um ársreikninga félaga með skráð
hlutabréf.
Reikningsskil samstæðunnar byggja á kostnaðarverði, að því undanskildu að afleiðusamningar eru færðir á gangvirði.
Stjórn Skeljungs hf. samþykkti og heimilaði birtingu samstæðuársreikningsins þann 8. febrúar 2022.
Ákvörðun gangvirðis
Hluti af reikningsskilaaðferðum og skýringum samstæðunnar krefjast ákvörðunar á gangvirði, bæði vegna fjármálagerninga og
annarra eigna og skulda.
Að svo miklu leyti sem hægt er, notar samstæðan markaðsupplýsingar við ákvörðun gangvirðis en liggi slíkar upplýsingar ekki
fyrir er byggt á mati stjórnenda.Ef upplýsingar frá þriðjaaðila, líktog verð frá miðlurum eða verðmatsþjónustu, eru notaðar við
ákvörðun gangvirðis þá nýta stjórnendur upplýsingarnar til að styðja við þá niðurstöður að matið uppfylli kröfur umalþjóðlega
reikningsskilastaðla (IFRS), þar á meðal það stig sem slíkt mat myndi falla undir.
- Stig tvö byggir á beinum eða óbeinum markaðsforsendum sem eru aðrar en skráð verð á virkum markaði sem flokkast undir
stig eitt.
Nánari upplýsingar um forsendur sem notaðar eru við ákvörðun gangvirðis er að finna í skýringu um óefnislegar eignir (skýring
17.) og skýringu um áhættustýringu (skýring 33.).
Starfrækslu- og framsetningargjaldmiðill
Ársreikningur samstæðunnar er birtur í íslenskum krónum, sem er starfrækslugjaldmiðill samstæðunnar. Allar fjárhæðir eru
birtar í milljónum króna nema annað sé tekið fram.
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 14
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
5. Mikilvægar reikningsskilaaðferðir
a.
i)
ii)
iii)
iv)
b.
Eignir og skuldir erlendra starfsemi eru umreiknaðar í íslenskar krónur miðað við gengi uppgjörsdags. Tekjur og gjöld erlendrar
starfsemi eru umreiknuð í íslenskar krónur á meðalgengi ársins. Gengismunur sem myndast við yfirfærslu í íslenskar krónur er
færður á sérstakanliðí yfirliti um heildarafkomu. Sjóðstreymi er umreiknað í íslenskar krónur á meðalgengi ársins.Þegar erlend
starfsemi er seld, að hluta til eða öllu leyti, er tengdur gengismunur fluttur í rekstrarreikning.
Viðskipti milli félaga innan samstæðunnar,staðamilli þeirra og óinnleystar tekjur og gjöld sem myndast hafa í viðskiptum milli
félaganna eru felld út við gerð ársreiknings samstæðunnar. Óinnleystur hagnaður sem hefur myndast í viðskiptum við
hlutdeildarfélög er felldur út í samræmi við hlutdeild samstæðunnar í félögunum. Óinnleyst tap er fellt út með sama hætti og
óinnleystur hagnaður, en aðeins að því marki að ekkert bendi til virðisrýrnunar fjárfestinganna.
Hlutdeildarfélög
Hlutdeildarfélög eru þau félög þar sem samstæðan hefur veruleg áhrif á fjárhags- ogrekstrarstefnu, en ekki yfirráð. Veruleg áhrif
eru alla jafna til staðar þegar samstæðan ræður yfir 20% til 50% atkvæðaréttar, að meðtöldum hugsanlegum nýtanlegum
atkvæðarétti, ef einhver er.
Hlutdeildarfélögin eru færð í ársreikning félagsins með hlutdeildaraðferð og eru í upphafi færð á kostnaðarverði og er þar
meðtalinn kostnaður við kaupin.
Ársreikningursamstæðunnar inniheldur hlutdeild í hagnaði eða tapi hlutdeildarfélaga samkvæmt hlutdeildaraðferð, frá upphafi
áhrifa til loka þeirra. Verði hlutdeild samstæðu í tapi meiri en bókfært verð hlutdeildarfélags er bókfærða verðið fært í núll og
færslu frekara taps hætt nema samstæðan hafi gengist í ábyrgðir fyrir hlutdeildarfélagið eða fjármagnað það. Ef hagnaður
verður á rekstri hlutdeildarfélags á síðari tímabilum er ekki færð hlutdeild í hagnaði þeirra fyrr en hlutdeild í tapi sem ekki var
fært hefur verið jöfnuð.
Erlendir gjaldmiðlar
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum
Viðskipti í erlendum gjaldmiðlum eru færð í starfrækslugjaldmiðli samstæðunnar á gengi viðskiptadags. Eignir og skuldir í
erlendum gjaldmiðlum eru færðar miðað við gengi á uppgjörsdegi. Gengismunur sem myndast vegna eigna og skulda í
erlendum gjaldmiðlum er færður í yfirlit um heildarafkomu samstæðunnar.
Samstæðan beitir áhættuvarnarreikningsskilum á gengismun sem myndast vegna þýðingar reikningsskila erlendrar starfsemi
úr starfrækslugjaldmiðli erlendrar starfsemi í starfsrækslugjaldmiðil móðurfélagsins.
Að þvímarki sem vörn er virk, er gengismunur vegna fjárskuldar sem skilgreind er með áhættuvörn vegna fjárfestingar í erlendri
starfsemi færður meðal annarrar heildarafkomu og þar af leiðandi á þýðingarmun meðal eigin fjár. Annar gengismunur vegna
fjárskuldarinnar er færður í rekstrarreikning. Þegar varin fjárfesting er seld eða aflögð er viðeigandi fjárhæð endurflokkuð af
þýðingarmun yfir í rekstrarreikning sem hluti af hagnaði eða tap við sölu eða aflögn starfseminnar.
Sameining fyrirtækja
Samstæðan færir sameiningu fyrirtækja meðþví að nota kaupaðferðinaþegar yfirráð flytjasttilhennar. Endurgjaldfyrir yfirtöku
er að jafnaðimetið ágangvirði eins og keyptar hreinar aðgreinanlegareignir. Viðskiptavild sem verður til er virðisprófuð árlega.
Allurhagnaður af hagstæðum kaupum er færður í rekstrarreikning þegar í stað.Viðskiptakostnaður er gjaldfærður þegar hann
fellur til nema hann tengist útgáfu skuldabréfa eða hlutabréfa.
Hlutdeild annarra eigenda, það er þeirra sem ekki eru ráðandi, er metin miðað við hlutdeild þeirra í aðgreinanlegum eignum
yfirtekinnar einingar á kaupdegi.
Dótturfélög
Grundvöllur samstæðu
Samstæðan hefur beitt reikningsskilaaðferðum sem lýst er í þessari skýringu með samræmdum hætti á öllum þeim tímabilum
sem birt eru í ársreikningnum nema að annað sé tekið fram.
Dótturfélög eru þau félög þar sem samstæðan fer með yfirráð. Yfirráð grundvallast af því hvort fjárfestir hefur ákvörðunarvald
yfir fjárfestingunni, ber áhættu eða hefur réttinn til að njóta breytilegs ávinnings vegna þátttöku í fjárfestingunni og getur með
ákvörðunarvaldi haft áhrif á ávinning sinn af fjárfestingunni. Reikningsskil dótturfélaga eru innifalin í reikningsskilum
samstæðunnar frá því að yfirráð nást og þar til þeim lýkur.
Viðskipti felld út úr samstæðureikningnum
Dótturfélög með annan starfsrækslugjaldmiðil en íslenska krónu
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 15
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
c.
(i)
(ii)
d.
(i)
(ii)
e.
(i)
(ii)
f.
g.
Skatteign er færð vegna yfirfæranlegs skattalegs taps, skattaívilnana og frádráttarbærra tímabundinna mismuna að því marki
sem líklegt er talið að skattskyldur hagnaður verði til ráðstöfunar í framtíðinni sem unnt verður að nýta eignina á móti.
Skatteignin er metin á hverjum uppgjörsdegi og lækkuð að því marki sem talið er líklegt að hún nýtist ekki.
Seldar vörur og þjónusta
Tekjur af eldsneyti og öðrum vörum eru færðar við afhendingu og mánaðarlega eru sendir út reikningar til stærriviðskiptavina
sem ekki eru í staðgreiðsluviðskiptum og greiðslufrestur er 20-40 dagar.
Aðrar rekstrartekjur
Meðal annarra rekstrartekna færast umboðslaun, hagnaður afsölu eigna, leigutekjur og aðrar tekjur. Aðrar tekjur eru færðar við
afhendingu vöru eða þjónustu. Leigutekjur eru tekjufærðar línulega í rekstrarreikning á leigutímanum.
Tekjur
Gjöld
Kostnaðarverð seldra vara
Hagnaði eða tapi vegna gengisbreytinga erlendra gjaldmiðla er jafnað saman og fært annað hvort sem fjármunatekjur eða
fjármagnsgjöld eftir því sem við á.
Tekjuskattur
Gjaldfærður tekjuskattur samanstendur af tekjuskatti til greiðslu og frestuðum tekjuskatti. Tekjuskattur tilgreiðslu og frestaður
tekjuskattur er færður í rekstrarreikning nema þegar hann tengist liðum sem eru færðir beint á eigið fé eða meðal annarrar
heildarafkomu í yfirliti um heildarafkomu.
Tekjuskattur til greiðslu er tekjuskattur semáætlað er að komi til greiðslu á næsta ári vegna skattskylds hagnaðar ársins, miðað
við gildandi skatthlutfall á uppgjörsdegi, auk leiðréttinga á tekjuskatti til greiðslu vegna fyrri ára.
Frestaður tekjuskattur er færður vegna tímabundinna mismuna á bókfærðu verði eigna og skulda í ársreikningnum annars
vegar og skattverði þeirra hins vegar. Útreikningur á frestuðum skatti byggir á því skatthlutfalli sem vænst er að verði í gildi
þegar tímabundnir mismunir koma til með að snúast við, miðað við gildandi lög á uppgjörsdegi. Skatteign og
tekjuskattsskuldbindingu er jafnað saman eftil staðar er lagaleg heimild til að jafna tekjuskatt tilgreiðslu á mótiskatteign og þær
heyra undir sömu skattyfirvöld.
Samstæðan greiðir iðgjöld vegna starfsmannasinna til sjálfstæðraiðgjaldatengdra lífeyrissjóða. Samstæðan ber enga ábyrgð á
skuldbindingum sjóðanna. Iðgjöldin eru gjaldfærð í rekstrarreikningi meðal launa og launatengdra gjalda eftirþví sem þau falla
til.
Kaupréttarsamningar
Gangvirði kaupréttarsamninga við starfsmenn er metið á samningsdegi og verðurgjaldfært meðal launa og launatengdra gjalda
á því tímabili sem starfsmennirnir ávinna sér kauprétti. Mótfærsla verður á sérstakan lið meðal eigin fjár. Árleg gjaldfærsla er
leiðrétt með tilliti til fjölda áunninna kauprétta. Gangvirði kaupréttarsamninga er metið með Black-Scholes aðferðinni. Við matið
eru notaðarforsendurum gengi hlutabréfa á matsdegi, gengi í kaupréttarsamningum, vænt flökt á gengi hlutabréfa, gildistíma
samninganna, væntar arðgreiðslur og áhættulausa vexti (byggt á ríkisverðbréfum).
Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld
Fjármunatekjur samanstanda af vaxtatekjum af fjárfestingum, arðtekjum og gangvirðisbreytingum fjáreigna á gangvirði
gegnum rekstrarreikning.Vaxtatekjur eru færðar í rekstrarreikningeftir því sem þær falla til miðað við virka vexti. Arðstekjur eru
færðar í rekstrarreikning á þeim degi sem arðsúthlutun er samþykkt.
Fjármagnsgjöld samanstanda af vaxtakostnaði af lántökum, bakfærslu núvirðingar skuldbindinga, gangvirðisbreytingum
fjáreigna á gangvirði gegnum rekstrarreikning og virðisrýrnun annarra fjáreigna en lána og krafna.
Kostnaðarverð seldra vara samanstendur af innkaupsverði seldra birgða ásamt flutningskostnaði, vörugjöldum og tollum.
Rekstrarleigugreiðslur
Greiðslur vegna rekstrarleigusamninga eru færðar línulega í rekstrarreikning á leigutímanum.
Hlunnindi starfsmanna
Framlög í iðgjaldatengda lífeyrissjóði
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 16
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
h.
i.
(i)
(ii)
(iii)
10 ár
20 ár
j.
(i)
(ii)
(iii)
11 - 50 ár
4 - 13 ár
Áætlaður nýtingartími á árinu og samanburðarári greinist þannig:
Olíustöðvar og fasteignir ..............................................................................................................................
Vélar, áhöld og tæki .....................................................................................................................................
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi og breytt ef það er viðeigandi.
Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður sem fellur til síðar er aðeins eignfærður ef hann eykur væntan framtíðarávinning þeirrar eignar sem hann tengist.
Reglulegar viðgerðir og viðhald er fært til gjalda þegar kostnaður fellur til.
Afskriftir
Afskriftir eru reiknaðar af kostnaðarverði eignar að frádregnu niðurlagsverði. Verulegir einstakir hlutar einstakra eigna eru
metnir og ef hlutinn hefur nýtingartíma sem er annar en eignin sjálf, þá er sá hluti afskrifaður sérstaklega.
Afskriftir eru færðar línulega í rekstrarreikning miðað við áætlaðan nýtingartíma einstakra hluta rekstrarfjármuna. Land er ekki
afskrifað.
Rekstrarfjármunir eru afskrifaðir frá þeim degi sem þeir eru uppsettir og tilbúnir til notkunar eða í tilviki eigna sem samstæðan
byggir sjálf, frá þeim degi sem eignin er fullgerð og tilbúin til notkunar.
Rekstrarfjármunir
Færsla og mat
Rekstrarfjármunir eru færðir til eignar á kostnaðarverði að frádregnum uppsöfnuðum afskriftum og uppsafnaðri virðisrýrnun.
Kostnaðarverð samanstendur af beinum kostnaði sem fellur til við kaupin. Kostnaðarverð rekstrarfjármuna sem félagið byggir
sjálft innifelur efniskostnað, launakostnað og annan beinan kostnað sem fellur til við að koma eigninni í notkun og eignfærðan
fjármagnskostnað. Aðkeyptur hugbúnaður sem er nauðsynlegur hluti til að starfrækja viðkomandi búnað er færður til eignar
sem hluti af kostnaðarverði búnaðar.
Þegar rekstrarfjármunir eru samsettir úr einingum með ólíkan nýtingartíma eru einingarnar aðgreindar meðal rekstrarfjármuna.
Hagnaður eða tap af sölu rekstrarfjármuna er ákvarðað með því að bera saman söluverð og bókfært verð eignarinnar og er
jafnað saman og fært í rekstrarreikning meðal annarra tekna eða annars rekstrarkostnaðar.
Afskriftir eru reiknaðar af kostnaðarverði eignar að frádregnu áætluðu niðurlagsverði. Afskriftir eru reiknaðar línulega miðað við
áætlaðan nýtingatíma og er færð í rekstrarreikning. Viðskiptavild er ekki afskrifuð.
Áætlaður nýtingartími á árinu og samanburðarári greinist þannig:
Hugbúnaður ................................................................................................................................................
Viðskiptasambönd .......................................................................................................................................
Afskriftaraðferðir, nýtingartími og niðurlagsverð eru endurmetin á hverjum uppgjörsdegi og breytt ef það er viðeigandi.
Færsla og mat
Viðskiptavild sem myndast við kaup áeignarhlutum í dótturfélögum svarar til mismunar á upphaflegu kaupverði eignarhlutans
annars vegar og hlutdeild í hreinni eign félags á kaupdegi hins vegar. Virðisrýrnunarpróf er framkvæmt að minnsta kosti árlega.
Hugbúnaður og viðskiptasambönd frá dótturfélagi sem hafa ákveðinn líftíma, eru færð á kostnaðarverði að frádregnum
afskriftum og uppsafnaðri virðisrýrnun ef einhver er.
Kostnaður sem fellur til síðar
Kostnaður sem fellur til síðar er aðeins eignfærður ef hann eykur væntan framtíðarávinning þeirrar eignar sem hann tengist.
Reglulegar viðgerðir og viðhald er fært til gjalda þegar kostnaður fellur til.
Afskriftir
Hagnaður á hlut
Í ársreikningnum er sýndur grunnhagnaður á hlut og þynntur hagnaður á hlut fyrir almenna hluti í félaginu. Grunnhagnaður á
hlut er reiknaður sem hlutfall afkomu, sem ráðstafað er til almennra hluthafa í félaginu, og vegins meðalfjölda útistandandi
almennra hluta á árinu.
Óefnislegar eignir og viðskiptavild
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 17
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
k.
(i)
Skammtímaleigusamningar og leigusamningar um óverulegar eignir
Samstæðan ákvarðar vexti af nýju lánsfé með því að sækja vaxtaupplýsingar vegna ólíkra fjármögnunarleiða og gerir tilteknar
aðlaganir til að endurspegla skilmála leigusamningsins og eiginleika eignarinnar sem er leigð.
Leigugreiðslur sem eru innfaldar í ákvörðun fjárhæðar leiguskuldar fela í sér eftirfarandi:
Kaupverð samkvæmt kaupréttarákvæði í leigusamningi þegar samstæðan telur nokkuð víst að hún muni nýta kaupréttinn,
leigugreiðslur á valkvæðum framlengingartímabilum ef samstæðan er nokkuð viss umað hún muni nýta framlengingarheimildir
og greiðslur vegna uppsagnar leigusamnings fyrir lok leigutímans, nema samstæðan sé nokkuð viss um að nýta ekki
uppsagnarheimildir.
Leiguskuldiner færð á afskrifuðu kostnaðarverði meðþví að nota aðferðvirkra vaxta. Hún er endurmetin þegar breyting verður
á framtíðarleigugreiðslum vegna breytinga á vísitölu eða vöxtum, ef breyting verður á matifélagsins á fjárhæð sem hún væntir
að verði greidd samkvæmt hrakvirðistryggingu, ef samstæðan breytir mati sínu á því hvort hún muni nýta kaupréttarákvæði,
heimildir til framlengingar eða uppsagnar leigusamnings eða þegar breyting verður á fjárhæð leigugreiðslu sem er í eðli sínu
föst.
Þegar leiguskuldin er endurmetin með þessum hætti er samsvarandi leiðrétting gerð á bókfærðu verði leigueignarinnar, eða
leiðrétting færð í rekstrarreikning félagsins ef bókfært virði leigueignarinnar hefur verið fært niður í núll.
Leigueignir sem ekki uppfylla skilgreiningu á fjárfestingarfasteign eru færðar meðal rekstrarfjármuna í efnahagsreikningi en
leiguskuldir meðal vaxtaberandi lána.
Samstæðan kýs að færa ekki leigueignir og leiguskuldir vegna leigusamninga um óverulegar eignir og
skammtímaleigusamninga, þar á meðal um tölvubúnað. Samstæðan gjaldfærir leigugreiðslur vegna þessara leigusamninga
línulega á leigutíma.
Leigusamningar
Við upphaf samnings leggur samstæðan mat á það hvort samningur eða hluti hans feli í sér leigusamning. Samningur er
leigusamningur að hluta eða heild ef hann felur í sér rétt til yfirráða tiltekinnar eignar á tilteknu tímabili í skiptum fyrir endurgjald.
Við mat á því hvort leigusamningur felur í sér yfirráð tiltekinnar eignar notar samstæðan skilgreiningu leigusamnings í IFRS 16.
Samstæðan sem leigutaki
Við upphaf eða breytingu á samningi sem felur í sér leiguhluta úthlutar samstæðan endurgjaldinu á sérhvern leiguhluta á
grundvelli sjálfstæðs verðs hvers hlutar fyrir sig. Fyrir leigusamninga um fasteignir hefur samstæðan hins vegar kosið að
aðgreina ekki leiguhluta frá öðrum hlutum samningsins og færir þá sem einn leigusamning.
Samstæðan færir leigueign og leiguskuld við upphaf leigusamnings. Leigueignin er upphaflega færð á kostnaðarverði, sem er
upphafleg fjárhæð leiguskuldarinnar að teknu tilliti til leigugreiðslna sem hafa fallið til fyrir eða á upphafsdegi samningsins,
beins kostnaðar við öflun leigueignarinnar og áætlaðs kostnaðar við að taka niður og fjarlægja eignina, eða til þess að færa
eignina eða umhverfi hennar í samt horf að loknum leigusamningi, og að frádregnum leiguílvilnunum sem samstæðan hefur
fengið.
Leigueignin er afskrifuð línulega frá upphafi til loka leigusamningsins, nema þegar eignarhald flyst yfir til félagsins í lok
leigutímabilsins eða ef kostnaðarverð leigueignarinnar endurspeglar að samstæðan muni nýta sér kauprétt í lok
leigutímabilsins. Í þeim tilfellum er leigueignin afskrifuð á nýtingartíma eignarinnar, sem er ávarðaður með sömu aðferð og
notuð er fyrir aðra fastafjármuni félagsins. Jafnframt er virði leigueignar lækkað reglubundið um sem nemur virðisrýrnun
hennar, ef einhver er, og leiðrétt vegna endurmats leiguskuldarinnar.
Leiguskuld er upphaflega færð við núvirði ógreiddra leigugreiðslna á upphafsdegi leigusamningsins. Greiðslurnar eru núvirtar
með því að nota innbyggða vexti leigusamningsins, séu þeir tilækir, en annars notar samstæðan þá vexti sem hún fær af nýju
lánsfé. Að jafnaði notar samstæðan vexti á nýju lánsfé til núvirðingar.
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 18
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
(ii)
l.
m.
n.
(i)
Til fjármálagerninga sem ekki eru afleiðusamningar teljast viðskiptakröfur og aðrar kröfur, handbært fé, lántökur,
viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir.
Fjármálagerningar sem ekki eru afleiðusamningar eru færðir á gagnvirði við upphaflega skráningu í bókhaldi. Þegar
fjármálagerningar eru ekki metnir á gangvirðigegnum rekstrarreikning, er allur beinn viðskiptakostnaður færður til hækkunar á
virði þeirra við upphaflega skráningu í bókhald. Eftir upphaflega skráningu eru fjármálagerningar sem ekki eru afleiðusamningar
færðir með þeim hætti sem greinir hér eftir.
Samstæðan sem leigusali
Við upphaf eða breytingu á samningi sem inniheldur leiguþáttskiptir samstæðan endurgjaldi samkvæmt samningnum niður á
einstaka leiguþætti samningsins á grundvelli hlutfallslegs sjálfstæðs verðs þeirra.
Skuldbindingar
Skuldbinding er færð í efnahagsreikninginn þegar samstæðunni ber lagalegeðaætluð skylda vegnafyrri atburðar og líklegt er
aðkomi tilgreiðsluog hægt er að meta hanaá áreiðanlegan hátt. Skuldbinding er metin út frá væntu framtíðarfjárflæði, sem er
núvirt með vöxtum fyrir skatta sem endurspegla markaðsvexti og þá áhættu sem fylgir skuldbindingunni. Bakfærsla
núvirðingarinnar er færð sem fjármagnsgjöld.
Fjármálagerningar
Fjáreignir aðrar en afleiðusamningar
Birgðir
Birgðir eru metnar á kostnaðarverði eðahreinu söluvirði, hvoru semlægra reynist. Kostnaðarverð birgða byggir á fyrst inn - fyrst
út reglunni og innifelur kostnað sem fellur til við að afla birgðanna og koma þeim á þann stað og í það ástand sem þær eru í á
uppgjörsdegi. Hreint söluvirði er áætlað söluverð í venjulegum viðskiptum að frádregnum áætluðum kostnaði við að selja
vöruna.
Fjáreignir á afskrifuðu kostnaðarverði eru fjáreignir með föstum eða ákvarðanlegum greiðslum sem ekki eru skráðar á virkum
markaði. Slíkar eignir eru í upphafi færðar á gangvirði að viðbættum öllum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega
skráningu eru lán og kröfur færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti, að frádreginni virðisrýrnun þegar við á.
Fjáreignir á afskrifuðu kostnaðarverði samanstanda af handbæru fé, verðbréfaeign, samningum, viðskiptakröfum og öðrum
kröfum.
Handbært fé
Til handbærs fjár teljast sjóður og óbundnar bankainnstæður.
Aðrar fjárskuldir
Aðrar fjárskuldir eru færðar á afskrifuðu kostnaðarverði miðað við virka vexti.
Í skýringum 5.f. er gerð grein fyrir reikningsskilaaðferðum vegna fjármunatekna og fjármagnsgjalda.
Þegar samstæðan er leigusali er ákvarðað við upphaf leigusamnings hvort um er að ræða fjármögnunarleigusamning eða
rekstrarleigusamning.
Við flokkun leigusamnings leggur samstæðan heildstætt mat á það hvort leigusamningurinn flytji meginhluta áhættu og
ávinnings sem tilheyrir eignarhaldi undirliggjandi eignar. Ef það er niðurstaðan þá er leigusamningurinn
fjármögnunarleigusamningur, en ef ekki þá er hann rekstrarleigusamningur. Ákveðnir þættir eru hluti af þessu mati eins og til
dæmis hvort leigusamningurinn nær yfir meginhluta hagræns endingartíma eignarinnar.
Þegar samstæðan tekur eign á leigu og leigir hana áfram færir hún hagsmuni sína samkvæmt upphaflegum leigusamningi
annars vegar og framleigusamningi hins vegar. Samstæðan flokkar framleigusamning með vísan til leigueignarinnar sem leiðir
af upphaflegum leigusamningi, en ekki með vísan til undirliggjandi eignar. Ef upphaflegur leigusamningur er
skammtímaleigusamningur sem samstæðan fer með eftir undanþágunni sem gerð er grein fyrir hér að framan er
framleigusamningurinn rekstrarleigusamningur
Ef samningur felur í sér leiguþátt og aðra óskylda þætti, þá beitir samstæðan IFRS 15 til þess að úthluta endurgjaldi á einstaka
þætti samningsins.
Fjáreignir færðar á afskrifuðu kostnaðarverði
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 19
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
(ii)
(iii)
(iv)
o.
(i)
(ii)
p.
Bókfært verð annarra eigna samstæðunnar, að undanskildum birgðum og skatteign, er yfirfarið á hverjum uppgjörsdegi til að
meta hvort vísbendingar séu um virðisrýrnun þeirra. Sé einhver slík vísbending til staðar er endurheimtanleg fjárhæð
eignarinnar metin. Virðisrýrnunarpróf vegna viðskiptavildar eru gerð að minnsta kosti árlega.
Eignum er skipt upp í minnstu fjárskapandi einingar sem hægt er prófa fyrir virðisrýrnun og eru óháðar öðrum eignum eða
fjárskapandi einingum. Viðskiptavild sem myndast vegna sameiningar fyrirtækja er skipt á fjárskapandi einingar eða hóp
fjárskapandi eininga sem vænta má að njóti góðs að samlegðaráhrifum.
Starfsþáttayfirlit
Starfsþáttur er eining innan samstæðunnar sem viðhefur starfsemi sem getur aflað tekna ogstofnað til útgjalda, þ.m.t. tekjur og
gjöld vegna viðskipta við aðrar rekstareiningar samstæðunnar. Afkoma starfsþátta, sem aðskildar fjárhagsupplýsingar eru
fáanlegar fyrir, eru reglulega skoðaðar af stjórnendum samstæðunnar til þess að taka ákvarðanir um úthlutun auðlinda til
starfsþáttarins og við mat á árangri hans. Stjórnendur samstæðunnar álíta hana einn starfsþátt. Landfræðilegir starfsþættir eru
tveir.
Hlutafé
Hlutafé er flokkað semeigið fé. Beinn kostnaður við útgáfu almennra hluta er færður til lækkunar á yfirverðsreikningi hlutafjár að
frádregnum skattaáhrifum.
Kaup á eigin hlutum
Við kaup áeigin hlutum er kaupverðið, að meðtöldum beinum kostnaði, fært til lækkunar á eigin fé. Þegareigin hlutir eru seldir
eða endurútgefnir er eigið fé hækkað og hagnaður eða tap af viðskiptunum fært á eigið fé.
Virðisrýrnun
Fjáreignir aðrar en afleiðusamningar
Á hverjum uppgjörsdegi er kannað hvort til staðar sé hlutlæg vísbending um virðisrýrnun fjáreigna sem ekki eru færðar á
gangvirði gegnum rekstrarreikning, þar með töldum eignarhlutum í hlutdeildarfélögum. Fjáreign telst hafa orðið fyrir
virðisrýrnun ef hlutlægar vísbendingar eru til staðar um virðisrýrnun vegna eins eða fleiri atburða eftir upphaflega skráningu
eignarinnar, sem leiða til þess að vænt framtíðarsjóðstreymi af eigninni verði lægra en áður var talið og hægt er að meta áhrif
atburðarins með áreiðanlegum hætti.
Við mat á virðisrýrnun einstakra flokka fjáreigna styðst samstæðan við sögulega leitni á líkum um vanskil, tímasetningu
endurheimtu og innleyst töp, með tilliti til mats stjórnenda á því hvort núverandi efnahags- og lánsaðstæður leiði til að tapið
verði í raun hærra eða lægra en söguleg reynsla segir til um.
Aðrar eignir
Afleiðusamningar eru upphaflega færðir á gangvirði. Beinn viðskiptakostnaður vegna þeirra erfærður írekstrarreikning eftir því
semhann fellur til.Eftir upphaflega skráningu eru afleiðusamningar(aðmeðtöldum innbyggðum afleiðum) færðir á gangvirði í
efnahagsreikning og gangvirðisbreytingar færðar í rekstrarreikning meðal fjármunatekna og fjármagnsgjalda.
Afleiðursamningar vegna innkaupa á olíu eru færðir meðal birgða í efnahagsreikningi, en viðskiptakostnaður er færður meðal
kostnaðarverðs seldra vara.
Fjárskuldir aðrar en afleiðusamningar
Skuldabréf og aðrar fjárskuldir eru upphaflega bókfærð á þeim degi sem til þeirra er stofnað. Allar aðrar fjárskuldir eru
upphaflega færðar á þeim viðskiptadegi þegar samstæðan gerist aðili að samningsbundnum ákvæðum fjármálagerningsins.
Samstæðan afskráir fjárskuld þegar samningsbundnum skyldum vegna skuldagerningsins er lokið, þær felldarniður eðafalla úr
gildi.
Fjáreignum og fjárskuldum er jafnað saman og hrein fjárhæð færð í efnahagsreikning þegar og aðeins þegar lagalegur réttur
samstæðunnar er til staðarum jöfnun og fyrirhugað er annaðhvort að gera uppmeðjöfnun fjáreigna og fjárskulda eða innleysa
eignina og gera upp skuldina á sama tíma.
Samstæðan flokkar fjárskuldir aðrar en afleiðusamninga sem aðrar fjárskuldir. Slíkar skuldir eru upphaflega færðar á gangvirði
að viðbættum tengdum viðskiptakostnaði. Eftir upphaflega skráningu eru þessarfjárskuldir metnar á afskrifuðu kostnaðarverði
miðað við virka vexti.
Til fjárskulda samstæðunnar, annarra en afleiðusamninga, teljast lántökur, viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir.
Afleiðusamningar
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 20
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
q.
-Flokkun skulda í langtíma og skammtímahluta (Breytingar á IAS 1).
- Árlegar endurbætur á IFRS stöðlum 2018-2020.
- IFRS 17 og breytingar á IFRS 17 Vátryggingasamningar.
Nýir reikningsskilastaðar og túlkanir
Nokkrir nýir alþjóðlegir reikningsskilastaðlar gilda um fjárhagsár sem hefjast eftir 1. janúar 2021 en er heimilt að beita fyrir
gildistöku þeirra. Samstæðan hefur hins vegar ekki innleittnýja eðabreyttareikningsskilastaðla fyrir gildistíma við gerð þessara
reikningsskila.
- Rekstrarfjármunir: Tekjur áður en ætluð not hefjast (Breyting á IAS 16).
- Skýringar um reikningsskilareglur (Breytingar á IAS 1 og Leiðbeinandi verklagi IFRS nr. 2).
- Skilgreining reikningshaldslegs mats (Breytingar á IAS 8)
Ekki er búist við að nýir staðlar og breytingar eftirfarandi á stöðlum og túlkunum muni hafa veruleg áhrif á reikningsskil
samstæðunnar.
- COVID-19 tengdar leiguívilnanir lengur en til 30. júní 2021 (Breyting á IFRS 16).
- Tilvísun til hugtakaramma alþjóðlegra reikningsskilastaðla (Breytingar á IFRS 3).
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 21
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
7. Landfræðileg skipting
Árið 2021
Árið 2020
Rekstrarreikningur Ísland Færeyjar Samtals
25.970 15.560 41.530
327)( 0 327)(
25.643 15.560 41.203
5.557 3.897 9.454
1.168 1.509
2.676
146 1.223
1.369
Efnahagsreikningur
12.299 5.825 18.125
4.197 3.182 7.378
16.496 9.007 25.503
4.502 3.203
7.705
5.275 2.602
7.877
9.777 5.805 15.582
8. Sala
Sala greinist þannig: 2021 2020
27.240 20.000
6.664 5.643
33.903 25.643
Skipting sölu eftir vörutegundum
17.567 14.281
2.711 1.665
6.959 4.053
0 1
6.666 5.643
33.903 25.643
9. Kostnaðarverð seldra vara
Kostnaðarverð seldra vara greinist þannig: 2021 2020
22.631 16.225
4.611 3.860
27.242 20.086
10. Aðrar rekstrartekjur
Aðrar rekstrartekjur greinast þannig: 2021 2020
232 191
23 5
49 0
48 109
352 305
11. Laun og launatengd gjöld
Laun og launatengd gjöld greinast þannig: 2021 2020
2.043 1.890
250 262
154 296
2.448 2.448
391 212
268 255
Starfsemi í Færeyjum var seld út úr samstæðunni á árinu og því er starfsemi nú eingöngu á Ísland i og því ekki sýnd frekari landfræðileg
skipting fyrir árið 2021, nánar um aflagða starfsemi í skýringu 37.
Aðrar vörur ...................................................................................................................................................
Sala samtals ..................................................................................................................................................
Kostnaðarverð seldra vara samtals .................................................................................................................
Leigutekjur ...................................................................................................................................................
Veltufjármunir ........................................................................................................................
Skuldir samtals .......................................................................................................................
Eldsneyti ......................................................................................................................................................
Vörusala .......................................................................................................................................................
Sala samtals ..................................................................................................................................................
Bensín og dísel .............................................................................................................................................
Flugvélaeldsneyti ..........................................................................................................................................
Skipaeldsneyti ..............................................................................................................................................
Annað eldsneyti ............................................................................................................................................
Eignir samtals .........................................................................................................................
Langtímaskuldir .....................................................................................................................
Skammtímaskuldir .................................................................................................................
Eldsneyti ......................................................................................................................................................
Aðrar vörur ...................................................................................................................................................
Umboðslaun .................................................................................................................................................
Meðalfjöldi starfsmanna umreiknað í ársverk .................................................................................................
Önnur launatengd gjöld ................................................................................................................................
Laun og launatengd gjöld samtals .................................................................................................................
Söluhagnaður rekstrarfjármuna .....................................................................................................................
Aðrar tekjur ..................................................................................................................................................
Mótframlag í lífeyrissjóð ................................................................................................................................
Aðrar rekstrartekjur samtals ..........................................................................................................................
Laun .............................................................................................................................................................
Stöðugildi í árslok .........................................................................................................................................
Tekjur utan samstæðu ............................................................................................................
Framlegð ...............................................................................................................................
EBITDA ..................................................................................................................................
EBIT .......................................................................................................................................
Tekjur innan samstæðu ..........................................................................................................
Við framsetningu upplýsinga hér að neðan er byggt á landfræðilegri staðsetningu félaga í samstæðu.
Heildartekjur ..........................................................................................................................
Skýringar
Fastafjármunir ........................................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 22
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
12. Sölu- og dreifingarkostnaður
Sölu og dreifingarkostnaður greinist þannig: 2021 2020
1.065 765
305 295
557 753
1.926 1.813
13. Annar rekstrarkostnaður
Annar rekstrarkostnaður greinist þannig: 2021 2020
338 252
60 32
198 149
596 433
14. Þóknanir til endurskoðenda
Þóknanir til endurskoðenda greinast þannig: 2
17 22
11 16
28 39
15. Fjármunatekjur og fjármagnsgjöld 2021 2020
Fjármunatekjur greinast þannig:
1 1
3 1
14 22
0 97
18 121
Fjármagnsgjöld greinast þannig:
370 313
80 9
451 322
433 201
16. Tekjuskattur
Gjaldfærður tekjuskattur í rekstarreikningi greinist þannig: 2021 2020
178 208
86)( 20)(
92 188
Virkur tekjuskattur í rekstrareikningi greinist þannig:
328 980
20,00% 66 20,00% 196
0,00%
0
2,14%) (
21)(
9,86%
32
2,08%
20
1,83%) (
6)(
1,38%) (
6)(
28,04%
92
19,21%
189
17. Óefnislegar eignir
2021 2020
3.947 3.545
1.735 106
141)( 296
2.225)(
3.315 3.947
Áhrif eignarhluta í félögum .............................................................................
Markaðskostnaður ........................................................................................................................................
Húsnæðiskostnaður .....................................................................................................................................
Frestaður tekjuskattur ...................................................................................................................................
Endurskoðun ársreiknings ............................................................................................................................
Skrifstofu- og stjórnunarkostnaður ................................................................................................................
Viðskiptavild 31.12. ......................................................................................................................................
Þýðingarmunur ............................................................................................................................................
Sala á dótturfélagi .........................................................................................................................................
Hagnaður fyrir tekjuskatt ................................................................................
Viðskiptavild greinist þannig:
Sölu og dreifingarkostnaður samtals ..............................................................................................................
Upplýsingatækni ..........................................................................................................................................
Gjaldfærður tekjuskattur ...............................................................................................................................
Ógreiddur tekjuskattur .................................................................................................................................
Vaxtatekjur af kröfum ....................................................................................................................................
Húsnæðiskostnaður .....................................................................................................................................
Vaxtagjöld ....................................................................................................................................................
Þóknun til endurskoðanda samtals ................................................................................................................
Önnur þjónusta ............................................................................................................................................
Dreifingarkostnaður ......................................................................................................................................
Annar rekstrarkostnaður samtals ...................................................................................................................
Fjármunatekjur samtals .................................................................................................................................
Viðskiptavild 1.1 ...........................................................................................................................................
Viðbót vegna kaupa á dótturfélagi .................................................................................................................
Tekjuskattur í rekstrarreikningi .......................................................................
Viðskiptavild er prófuð fyrir virðisrýrnun árlega. Eignir voru metnar á gangvirði á kaupdegi.
Aðrir liðir ........................................................................................................
Vaxtatekjur af handbæru fé ...........................................................................................................................
Vaxtatekjur af skuldabréfum ..........................................................................................................................
Gangvirðisbreyting af veltuhlutabréfum ........................................................................................................
Tekjuskattur miðað við gildandi skatthlutfall ....................................................
Áhrif skatthlutfalla hjá erlendu dótturfélagi ......................................................
2020
Gengismunur ..............................................................................................................................................
Fjármagnsgjöld samtals ................................................................................................................................
Hrein fjármagnsgjöld ....................................................................................................................................
2021
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 23
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
17. Óefnislegar eignir frh.
2021 2020
3.315 1.457
0 2.490
3.315 3.947
2021 2020 2021 2020
3,5% 2,5% - 0,5%
0,8% 0,8% - -3,0%
5,0% 5,0% - -3,0%
10,2-10,9% 8,0% - 7,0%
47,0% 60,0% - 50,0%
6,8% 4,7% - 2,3%
Raunhæfar breyting á lykilforsendum myndi ekki leiða til virðisrýrnunar í sjóðseiningunum.
18. Aðrar óefnislegar eignir
Viðskipta-
sambönd Hugbúnaður Samtals
372 277 647
0 10 10
0 46)( 46)(
31 37 68
403 279 682
11 58 69
0 11)( 11)(
0 0 0
403)( 326)( 740)(
11 0 11
5% 10%
19. Rekstrarfjármunir
Olíustöðvar og Aðrar
fasteignir eignir Samtals
Heildarverð
15.469
3.490 18.958
697 390
1.087
156)( 85)(
241)(
380 228 608
16.389 4.023 20.412
542
182
724
677 284
961
0 0)(
0)(
3.821)( 1.656)( 5.477)(
13.786 2.833 16.620
Yfirtekið í samruna ..................................................................................................................
Viðbót á árinu .........................................................................................................................
Heildarverð 1.1.2020 ..............................................................................................................
Aðrar óefnislegar eignir 31.12.2020 ........................................................................................
Viðbót á árinu .........................................................................................................................
Afskrifað á árinu ......................................................................................................................
Þýðingarmunur ......................................................................................................................
Aðrar óefnislegar eignir 31.12.2021 ........................................................................................
Selt og niðurlagt á árinu ..........................................................................................................
Þýðingarmunur ......................................................................................................................
Aflögð starfsemi .....................................................................................................................
Afskriftarhlutföll ......................................................................................................................
Rekstrarfjármunir og afskriftir greinast þannig:
Viðskiptavild
Viðbót á árinu .........................................................................................................................
Afskrifað á árinu ......................................................................................................................
Þýðingarmunur ......................................................................................................................
Langtímavöxtur..............................................................................................
Meðalvöxtur framlegðar (5ár)..........................................................................
Meðalvöxtur EBITDA (5ár)...............................................................................
WACC ...........................................................................................................
Skuldsetning..................................................................................................
Samtals.........................................................................................................................................................
Færeyjar.......................................................................................................................................................
Endurheimtanlegt virði sjóðskapandi eininganna er byggt á notkunarvirði þar sem áætlað framtíðar sjóðstreymi eininganna miðað við
áframhaldandi notkun var núvirt með veginni ávöxtunarkröfu einingarinnar. Fjárflæðið var byggt á rekstraráætluneininganna sem var gerð
af stjórnendum félaganna og samþykkt af viðkomandi stjórn.
Virðisrýrnunarpróf viðskiptavildar
Við framkvæmd virðisrýrnunarprófs var endurheimtanlegt virði metið útfrá nýtingarvirði þeirra sjóðskapandi eininga sem viðskiptavildin
tilheyrir. Viðskiptavild sem myndast hefur við kaup hefur verið útdeilt niður á viðeigandi dótturfélög sem skilgreind eru sem minnstu
mögulegu aðgreinanlegu sjóðskapandi einingar af stjórnendum samstæðunnar. Viðskiptavild greinist þannig niður á sjóðskapandi
einingar:
Ísland............................................................................................................................................................
Heildarverð 31.12.2020 ..........................................................................................................
Viðbót á árinu .........................................................................................................................
Selt og niðurlagt á árinu ..........................................................................................................
Aflögð starfsemi .....................................................................................................................
Heildarverð 31.12.2021 ..........................................................................................................
Vaxtagjöld......................................................................................................
Aðrar óefnislegar eignir greinast þannig:
Aðrar óefnislegar eignir 1.1.2020 ............................................................................................
Lykilforsendur sem stuðst er við í mati á notkunarvirði er mat stjórnenda á framtíðarþróun á eldsneytismarkaði og byggja þær á
upplýsingum frá utanaðkomandi aðilum ásamt sögulegu gengi félaganna. Notkunarvirði eininganna var byggt á eftirfarandi
lykilforsendum:
Ísland
Færeyjar
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 24
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
19. Rekstrarfjármunir frh.
Afskriftir
6.323 1.822 8.145
614 352 966
48)( 67)( 115)(
62 89 152
6.951 2.196 9.148
616 259 875
0 5)( 5)(
1.344)( 1.237)( 2.581)(
6.224 1.213 7.437
Leigueignir
1.462 24 1.486
49 0 49
368 24 392
258)( 11)( 269)(
24 0 24
1.646 36 1.682
60 119 179
180 4 184
224)( 11)( 235)(
193)( 0 193)(
1.469 148 1.617
10.608 1.691 12.299
11.083 1.862 12.946
9.031 1.768 10.799
2-9% 8-25%
11 - 50 ár 4 - 13 ár
2021 2020
11 77
1.110 1.230
1.121 1.307
20. Fasteignamat og vátryggingarverð
21. Veðsetningar
Áætlaður nýtingartími .............................................................................................................
Afskriftir ársins skiptast þannig:
Virðisrýrnunarpróf rekstrarfjármuna
Stjórnendur könnuðu hvort til staðar væri vísbending um virðisrýrnun rekstrarfjármuna og niðurstaðan var sú að ekki væri til staðar
vísbendingar um virðisrýrnun.
Til tryggingar skulda hefur Skeljungur og dótturfélög skrifað undir veðsamninga við viðskiptabanka um veð í hluta af olíustöðvum,
fasteignum og varalegum rekstrarfjármunum. Auk þess er Íslandsbanki með veð í hluta af vörubirgðum og innstæðum á reikningum.
Afskrift rekstrarfjármuna og leigueigna ..........................................................................................................
Samtals ........................................................................................................................................................
Verðbætur á árinu ..................................................................................................................
Áhrif nýrra og aflagðra samninga .............................................................................................
Afskrifað á árinu ......................................................................................................................
Aflögð starfsemi .....................................................................................................................
Nýtingarréttur 31.12.2021 ......................................................................................................
Afskrift óefnislegra eigna ...............................................................................................................................
Vátryggingarverð mannvirkja á Íslandi nam í lok árs 2021 samtals 10.674 millj. kr. (2020: 9.532 millj. kr.). Fasteignamat mannvirkja og lóða
nam í lok árs 2021 samtals 3.638 millj. kr. (2020: 3.995 millj. kr.). Vátryggingarverð véla, áhalda og tækja félagsins nam í árslok 2021
samtals 1.697 millj. kr. (2020: 1.898 millj. kr.).
Afskriftarhlutföll ......................................................................................................................
Afskrifað 1.1.2020 ..................................................................................................................
Afskrifað á árinu ......................................................................................................................
Selt og niðurlagt á árinu ..........................................................................................................
Þýðingarmunur ......................................................................................................................
Afskrifað 31.12.2020 ..............................................................................................................
Afskrifað á árinu ......................................................................................................................
Selt á árinu .............................................................................................................................
Áhrif nýrra og aflagðra samninga .............................................................................................
Afskrifað á árinu ......................................................................................................................
Þýðingarmunur ......................................................................................................................
Nýtingarréttur 31.12.2020 ......................................................................................................
Aflögð starfsemi .....................................................................................................................
Verðbætur á árinu ..................................................................................................................
Afskrifað 31.12.2021 ..............................................................................................................
Bókfært verð 1.1.2020 ............................................................................................................
Bókfært verð 31.12.2020 ........................................................................................................
Bókfært verð 31.12.2021 ........................................................................................................
Nýtingarréttur 1.1.2020 ..........................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 25
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
22. Eignarhlutir í hlutdeildarfélögum
Eignarhlutur
Hlutdeild í
afkomu
Bókfært verð
Hlutdeild í
afkomu
Bókfært
verð
50,0% 1 20 0)( 18
48,0% 0 2.422 0 0
38,4% 8 134 0 0
33,3% 31 114 35)( 83
33,3% 1)( 9 0 10
25,0% 1 133 24)( 132
25,0% 211)( 135 44)( 118
9 226 14 160
162)( 3.193 89)( 521
23.
Langtímakröfur
Langtímakröfur greinast þannig:
2021 2020
393 56
12)( 27)(
381 29
24.
Birgðir
Birgðir greinast þannig:
2.834 1.564
241 328
625 812
3.700 2.705
25.
Viðskiptakröfur
Viðskiptakröfur greinast þannig:
2021 2020
3.156 3.340
61)( 195)(
3.095 3.145
26. Aðrar skammtímakröfur
Aðrar skammtímakröfur greinast þannig:
2021 2020
98 89
16 42
64 21
0 77
177 229
Önnur félög ..............................................................................
Fyrirfram greiddur kostnaður ........................................................................................................................
Félagið notar afleiðusamninga til að verjast sveiflum á markaðsvirði birgða. Markmið er eingöngu að lágmarkasveiflur sem olíuverð hefur á
samstæðuna. Að jafnaði eru afleiðusamningarnir ekki til lengri tíma en 45 daga. Afkoma af þeim erfærð meðal birgða sem verið er að verja
og færðar í rekstrarreikning á sama tíma og þær eru seldar (skýring 33.).
Brauð og co., Ísland ...................................................................
félögum samtals
EBK ehf, Ísland ..........................................................................
Á árinu jók félagið eignarhlut sinn í Brauð og co. ehf. um 13,39% fyrir 36 millj.kr. Félagið tók þátt í hlutafjárútboði hjá Wedo ehf. fyrir 227,5
millj.kr. og eignaðist 48% hlut í færeyska félaginu Sp/f Orkufelagid fyrir 2.422 millj.kr. en það á 100% hlut í P/F Magn. Orkufelagid hóf
starfsemi í lok árs 2021
Eignarhlutir samstæðunnar í hlutdeildarfélögum greinast þannig:
2021
Eignarhluti í hlutdeildar-
S/P Orkufelagid, Færeyjar .........................................................
Næsta árs afborgun langtímakrafna ..............................................................................................................
Aðrar kröfur .................................................................................................................................................
Vegsauki ehf., Ísland .................................................................
2020
Aðrar birgðir ................................................................................................................................................
Vörubirgðir samtals .....................................................................................................................................
Viðskiptakröfur samtals ................................................................................................................................
Eldsneyti .....................................................................................................................................................
Smurolía .....................................................................................................................................................
Á undirritunardegi ársreiknings lágu ekki fyrir ársuppgjör hjá öllum hlutdeildarfélögum samstæðunnar og í þeim tilfellum var hlutdeild í
afkomu byggð á fyrirliggjandi rekstrarupplýsingum frá viðkomandi félögum.
EAK ehf., Ísland .........................................................................
Fjölver ehf., Ísland ....................................................................
Wedo ehf, Ísland .......................................................................
Næsta árs afborgun ......................................................................................................................................
Langtímakröfur .............................................................................................................................................
Kröfur á hið opinbera ....................................................................................................................................
Nafnverð viðskiptakrafna ..............................................................................................................................
Niðurfærsla krafna .......................................................................................................................................
Vaxtaberandi langtímakröfur .........................................................................................................................
Hægt er að finna frekari upplýsingar um láns- og gengisáhættu og virðisrýrnun (niðurfærslu)viðskiptakrafna í skýringu um áhættustýringu
(skýring 33.).
Aðrar skammtímakröfur í lok ársins ...............................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 26
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
27. Eigið fé
(i)
(ii)
(iii)
(iv)
(v)
(vi)
(vii)
(viii)
(ix)
Þýðingarmunur samanstendur af gengismun sem verður til vegna umreiknings reikningsskila erlendra dótturfélaga vegna áhættuvarnar
hreinnar fjárfestingar en tilgangur varnarinnar er að draga úr gengisáhrifum vegna eignarhluta í dótturfélaginu Magn.
Þann 9. nóvember 2014 var forstjóra og fjármálastjóra dótturfélagsins Magn í Færeyjum veittur kaupréttur á hlutum í félaginu á genginu
2,82. Þann 31. október 2017nýttu kaupréttarhafar 97% af kaupréttinum. Á árinu 2020 voru 811.078 hlutir innleystir. Eftir standa réttindi
til að kaupa 811.078 hluti í félaginu en réttindin ávinnast við uppsögn. Samkvæmt samþykktum hefur stjórn félagsins heimild til að auka
hlutafé til að mæta framangreindum skuldbindingum. Þá hefur félagið lagt í sérstakan varasjóð til að mæta þessari skuldbindingu og
kostnaður vegna kauprétta hefur verið gjaldfærður að fullu. Framangreind réttindi voru uppgerð að fullu í ársbyrjun 2022 samhliða sölu á
Magn.
Þann 21. apríl 2017byrjaði félagið að beita áhættuvarnarreikningsskilum um hreina fjárfestingu vegna gjaldeyrisáhættu sem myndast milli
starfrækslugjaldmiðils dótturfélagsins Magn P/F, í dönskum krónum, og starfrækslugjaldmiðils félagsins, í íslenskum krónum. Fjárfesting
félagsins í Magn var varin að hluta með lántöku félagsins í dönskum krónum. Þýðingarmunur var innleystur í árslok 2021 samhliða sölu á
öllu hlutafé í Magn.
Yfirverðsreikningur eigin fjár
Samkvæmt lögum um hlutafélög skal félagið binda25% af nafnverði hlutafjár í varasjóði, semekki má nota til að greiða hluthöfum arð. Við
færslu í lögbundinn varasjóð skal ráðstafa 10% af hagnaði ársins þar til 10% af nafnverðihlutafjár er náð og eftir það 5% af hagnaði ársins
þar til 25% af nafnvirði hlutafjár er náð. Eftir það er ekki krafist frekar færslu í lögbundinn varasjóð.
Varasjóður vegna kaupréttarsamninga
Óráðstafað eigið fésýnir uppsafnaðan hagnað samstæðunnar að frádregnu framlagi í lögbundinn varasjóð og arðgreiðslum. Óráðstöfuðu
eigin fé er unnt að ráðstafa til hluthafa í formi aðgreiðslna.
Félagið mælir virkni áhættuvarnarinnar út frá fjárhæð hreinnar eignar sem varin er. Að svo miklu leyti sem áhættuvörnin er virk er
þýðingamunurinn vegna lántökunnar færður í aðra heildarafkomu og safnast inn á áhættuvarnarreikning meðal eiginfjár. Félagið
endurflokkaði þýðingarmuninn af eigin fé yfir í rekstrarreikning með sölu á Magn. Þýðingarmunur ársins er birtur í sérlínu í yfirliti um
heildarafkomu og uppsafnaður þýðingarmunur í eiginfjáryfirliti.
Bundinn reikningur vegna afkomu dóttur- og hlutdeildarfélaga
Bundið eigið fé inniheldur hlutdeild í uppsöfnuðum hagnaði dóttur- og hlutdeildarfélaga sem er umfram úthlutaðan arð frá viðkomandi
félögum.
Arður
Stjórn félagsins leggur til að greiddur verði út arður að fjárhæð 500 milljónir króna til hluthafa á árinu 2022 vegna rekstrarársins 2021.
Stjórn félagsins mun á aðalfundi leggja fram tillögu um endurkaup á eigin hlutum.
Eiginfjárstýring
Stefna stjórnar félagsins er að viðhalda sterkri eiginfjárstöðu til að tryggja framtíðarþróun félagsins.
Óráðstafað eigið fé
Félagið hefur sett sér arðgreiðslustefnu og stefnt er að því greiða árlega til hluthafa 30-50% af hagnaði í formi arðgreiðslna eða endurkaupa
á hlutum. Forsendur arðgreiðslu eru að félagið haldist fjárhagslega sterkt m.a. með tilliti til lausafjár sem og að allir skilmálar
fjármögnunarsamninga félagsins heimili slíka útgreiðslu. Eiginfjárhlutfall í árslok 2021var 50,7% (2020: 38,9%).
Þýðingarmunur
Hlutafé félagsinsnam í árslok 1.936 millj. kr. samkvæmt samþykktum þess (2020: 1.986 millj. kr.). Eittatkvæði fylgir hverjum einnar krónu
hlut í félaginu. Stjórn félagsins er heimilt að hækka hlutafé félagsins með áskrift nýrra hluta um allt að 811 þús.kr. til þess að efna
skuldbindingar gagnvart starfsmönnum Skeljungs hf. og dótturfélaga vegna kaupa á hlutafé í félaginu.
Það voruengar breytingar á eiginfjárstýringu félagsins á árinu og félagið þarf ekkiað uppfylla nein ytri skilyrði um lágmarkseiginfjárhlutfall
umfram þau sem koma fram í lánasamningum.
Yfirverðsreikningur hlutafjár sýnir það sem hluthafar félagsins hafa greitt umfram nafnverð hlutafjár sem félagið hefur selt.
Lögbundinn varasjóður
Hlutafé
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 27
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
28. Hagnaður á hlut
Grunn- og þynntur hagnaður á hlut 2021 2020
6.108 759
Vegið meðaltal útistandandi hluta
1.986 1.986
41)( 21)(
1.944 1.965
3,14 0,39
Þynnt vegið meðaltal útistandandi hluta
1.986 1.986
41)( 21)(
1 1
1.945 1.966
3,14 0,39
Hagnaður á hlut, áframhaldandi starfsemi
237 139)(
Vegið meðaltal útistandandi hluta
1.986 1.986
41)( 21)(
1.944 1.966
0,12 0,07)(
Þynnt vegið meðaltal útistandandi hluta
1.986 1.986
41)( 21)(
1 1
1.945 1.966
0,12 0,07)(
Hagnaður á hlut, aflögð starfsemi
5.861 931
Vegið meðaltal útistandandi hluta
1.986 1.986
41)( 21)(
1 1.966
3,01 0,47
Þynnt vegið meðaltal útistandandi hluta
1.986 1.986
41)( 21)(
1 1
1.945 1.966
3,01 0,47
29.
Tekjuskattsskuldbinding
2021 2020
392 403
21)( 58
127 0
366)( 0
29 96)(
92 192
178)( 207)(
45)( 42
30 392
Tekið inn í samstæðu ....................................................................................................................................
Aflögð starfssemi ..........................................................................................................................................
Tekjuskattur vegna eiginfjárhreyfinga ............................................................................................................
Reiknaður tekjuskattur af áframhaldandi starfsemi .........................................................................................
Tekjuskattur til greiðslu .................................................................................................................................
Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta ...........................................................................................................
Tekjuskattsskuldbinding í árslok ....................................................................................................................
Tekjuskattsskuldbinding greinist þannig:
Hagnaður ársins (eigendur móðurfélags) .......................................................................................................
Hlutir 1. janúar ..............................................................................................................................................
Grunnhagnaður á hlut ..................................................................................................................................
Hlutir 1. janúar ..............................................................................................................................................
Áhrif lækkunar eigin bréfa .............................................................................................................................
Þynntur hagnaður á hlut ...............................................................................................................................
Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta ...........................................................................................................
Áhrif lækkunar eigin bréfa .............................................................................................................................
Tekjuskattsskuldbinding í ársbyrjun ..............................................................................................................
Þýðingarmunur ............................................................................................................................................
Áhrif kaupréttarsamninga .............................................................................................................................
Þynntur hagnaður á hlut ...............................................................................................................................
Hagnaður ársins (eigendur móðurfélags) .......................................................................................................
Hlutir 1. janúar ..............................................................................................................................................
Áhrif lækkunar eigin bréfa .............................................................................................................................
Hlutir 1. janúar ..............................................................................................................................................
Áhrif lækkunar eigin bréfa .............................................................................................................................
Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta ...........................................................................................................
Áhrif kaupréttarsamninga .............................................................................................................................
Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta ...........................................................................................................
Þynntur hagnaður á hlut ...............................................................................................................................
Áhrif kaupréttarsamninga .............................................................................................................................
Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta ...........................................................................................................
Þynntur hagnaður á hlut ...............................................................................................................................
Hagnaður ársins (eigendur móðurfélags) .......................................................................................................
Hlutir 1. janúar ..............................................................................................................................................
Áhrif lækkunar eigin bréfa .............................................................................................................................
Veginn meðalfjöldi útistandandi hluta ...........................................................................................................
Þynntur hagnaður á hlut ...............................................................................................................................
Hlutir 1. janúar ..............................................................................................................................................
Áhrif lækkunar eigin bréfa .............................................................................................................................
Mismunur á áætluðum og álögðum gjöldum fyrra árs og aðrir liðir ..................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 28
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
29.
Tekjuskattsskuldbinding frh.
Tekjuskattskuldbinding skiptist þannig á einstaka liði
417)( 719
7 71
530 0
20 139
47 19)(
43)( 70)(
117)( 403)(
3 45)(
30 392
30. Leiguskuldbindingar
2021 2020
1.820 1.600
( 183) ( 242)
329 437
( 183) 25
1.783 1.820
Áhrif leigusamninga í rekstrarreikningi greinast þannig:
100 103
257 255
Gjaldagreining
301 212
919 738
815 871
2.035 1.820
31. Vaxtaberandi skuldir
2021 2020
8.606 6.527
2.422 3.107
535)( 1.792)(
1.888 1.316
1.883)( 763
1.883)( 763
8.611 8.606
Langtímaskuldir
848 507
2.474 5.728
3.322 6.236
255)( 531)(
3.066 5.705
Skammtímaskuldir
255 531
5.290 2.370
5.545 2.901
8.611 8.606
Þessi skýring veitir upplýsingar um samningsbundin lánskjör af lántökum samstæðunnar, sem færðar eru á afskrifuðu kostnaðarverði.
Skýring um áhættustýringu (skýring 33.) inniheldur frekari upplýsingar um vaxtaáhættu, gjaldmiðlagengisáhættu og lausafjáráhættu.
Vaxtaberandi skuldir samtals .........................................................................................................................
Yfirfæranlegt skattalegt tap ...........................................................................................................................
Í árslok 2021 nemuryfirfæranlegt skattalegt tap samstæðufélaga 0,5 milljarði króna. Tapið er nýtanlegt á móti skattskyldum tekjum í tíu ár
frá að það fellur til. Skeljungur hf. seldi á árinu rekstur og viðskiptavild til dótturfélaga og myndaði skattalegan hagnað og er skattlagningu
hans frestað um tvenn áramót, frestunin nemur um 2,6 milljörðum króna og skatturinn því um 417 milljónir króna.
Óefnislegar eignir .........................................................................................................................................
Vörubirgðir ...................................................................................................................................................
Frestun gengismunar ....................................................................................................................................
Skammtímaskuldir við lánastofnanir ..............................................................................................................
Rekstrarfjármunir ..........................................................................................................................................
Eftir ár en innan 5 ára ....................................................................................................................................
5 ár og síðar ..................................................................................................................................................
Ónúvirtar greiðslur alls ..................................................................................................................................
Vaxtaberandi skammtímaskuldir ...................................................................................................................
Staða vaxtaberandi skulda 31.12. ..................................................................................................................
Aðrar breytingar tengdar vaxtaberandi skuldum ............................................................................................
Staða vaxtaberandi skulda 1.1. ......................................................................................................................
Samstæðan leigir verslunar- og skrifstofuhúsnæði. Þessir leigusamningar eru að jafnaði til 5-25 ára með möguleika á endurnýjun í lok
leigutímans. Auk þess leigir samstæðan ökutæki og eru þeir samningar að jafnaði til 1-3 ára með möguleika á enurnýjun í lok leigutímans.
Leiguskuldbinding greinist þannig:
Viðskiptakröfur .............................................................................................................................................
Lántaka á árinu .............................................................................................................................................
Afborganir vaxtaberandi lána ........................................................................................................................
Breytingar tengdar fjármögnunarhreyfingum ................................................................................................
Gengismunur ...............................................................................................................................................
Aðrir liðir ......................................................................................................................................................
Tekjuskattsskuldbinding í lok ársins ...............................................................................................................
Óverðtryggð langtímalán ISK ........................................................................................................................
Innan árs ......................................................................................................................................................
Leiguskuldbinding 1.1 ..................................................................................................................................
Afborgarnir leigusamninga ............................................................................................................................
Langtímalán í erlendum gjaldmiðlum ............................................................................................................
Vaxtaberandi langtímaskuldir með næsta árs afborgunum .............................................................................
Næsta árs afborgun ......................................................................................................................................
Vaxtaberandi langtímaskuldir ........................................................................................................................
Næsta árs afborgun langtímaskulda ..............................................................................................................
Nýjir samningar ............................................................................................................................................
Aflögð starfsemi og þýðingarmunur ..............................................................................................................
Leiguskuldbinding 31.12 ..............................................................................................................................
Vaxtagjöld á leiguskuldir ...............................................................................................................................
Afskrift leigueigna .........................................................................................................................................
Frestaður söluhagnaður um tvenn áramót .....................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 29
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
Skilmálar vaxtaberandi skulda
Lokagjalddagar Meðalvextir
Bókfært verð
Meðalvextir
Bókfært verð
Skuldir í erlendum gjaldmiðlum:
2029
3,0%
2.474
2,5%
5.728
2022
3,6%
1.701
3,7%
264
4.175 5.992
Skuldir í íslenskum krónum:
2030
4,7%
848
3,4%
507
2022
4,4%
3.588
2,9%
2.106
4.436 2.614
8.611 8.606
Afborganir langtímaskulda greinast þannig á næstu ár:
2021 2020
- 531
255 539
257 548
235 557
236 567
192 577
2.147 2.917
3.322 6.236
32. Aðrar skammtímaskuldir
Aðrar skammtímaskuldir greinast þannig:
2021 2020
2.926 1.453
285 531
14 5
142 116
3.367 2.104
33. Áhættustýring
Yfirlit
Áhættustýring
Lánsáhætta
Lánsáhætta ræðst einkum af aldri viðskiptakrafna, fjárhagsstöðu og starfsemi einstakra viðskiptavina, auk stöðu þeirra atvinnugreina sem
stærstu viðskiptavinir félagsins starfa í en þar eru samgöngur, sjávarútvegur og verktakar.81,52% (2020: 63,4%) af stöðu viðskiptakrafna í
lok ársins er vegna 30 stærstu viðskiptakrafna félagsins.
Samstæðan færir niður viðskiptakröfur og aðrar kröfur vegna áætlaðrar virðisrýrnunar. Niðurfærslan er bæði sérstök niðurfærsla vegna
einstakra viðskiptakrafnaog almenn niðurfærsla. Við mat á almennri niðurfærslu er byggt á sögulegri tapsreynslu, aldursgreiningu krafna
og væntu efnahagsástandi. Almennt er krafa metin endanlega töpuð við gjaldþrot.
Samstæðan hefur sett sér reglur um lánsviðskipti, þar sem leitast er við að lágmarka áhættu þar sem horft er til fjárhagsstöðu,
lánshæfismats og starfsemi einstakra viðskiptavina auk stöðu atvinnugreina stærstu viðskiptavina. Allir viðskiptavinir samstæðunnar sem
eru í lánaviðskiptum eru með lánamörk á viðskiptareikningi sem þeir geta ekki farið yfir.
2024 ............................................................................................................................................................
Langtímaskuldir í DKK ................................................................
Skammtímalán í USD ..................................................................
Óverðtr. langtímalán ..................................................................
2021 ............................................................................................................................................................
2022 ............................................................................................................................................................
Helstu fjárhagslegu áhættur sem samstæðan býr við eru: lánsáhætta, lausafjáráhætta og markaðsáhætta. Markaðsáhætta samanstendur
af vaxtaáhættu, olíuverðsáhættu og gjaldeyrisáhættu.
Skuld við ríkissjóð .........................................................................................................................................
Síðar .............................................................................................................................................................
Áfallnir vextir langtímalána ............................................................................................................................
Ýmsar skammtímaskuldir ..............................................................................................................................
Aðrar skammtímaskuldir samtals ...................................................................................................................
Óverðtr. skammtímalán .............................................................
Langtímaskuldir samtals, þ.m.t. næsta árs afborganir .....................................................................................
Vaxtaberandi skuldir samtals ..................................................................................................
2023 ............................................................................................................................................................
2026 ............................................................................................................................................................
2021
Í lánasamningum koma fram ýmis fjárhagsleg skilyrði sem félögin þurfa að uppfylla, svo sem um lágmarks eigið fé og hámarks
skuldsetningarhlutfall. Í lok ársins eru öll fjárhagsleg skilyrði lánasamninga uppfyllt.
Ógreidd launatengd gjöld .............................................................................................................................
Í þessari skýringu eru veittar upplýsingar um framangreindar áhættur, markmið, stefnu og aðferðir félagsins við að meta og draga úr
áhættunni, auk upplýsinga um eiginfjárstýringu þess. Að auki eru veittar tölulegar upplýsingar víðar í ársreikningnum.
Stjórn, ásamt forstjóra, hefur forystuum að móta stefnu, setjamarkmið og skilgreina áhættuviðmið félagsins auk þess að koma á virku kerfi
innra eftirlits. Áhættustjóri starfar undir framkvæmdastjórn Skeljungs og hefur það hlutverk að staðreyna virkni áhættustýringar innan
fyrirtækisins. Áhættustýring félagsins er framkvæmd af stjórnendum félagsins í samræmi við reglur sem stjórn félagsins samþykkir.
Markmið félagsins er að stýra áhættu á skilvirkan hátt og tryggja meðvitund um gagnsæi áhættustýringar á öllum stigum, allt frá stjórn
niður á einstaka starfsmenn. Áhættustýring félagsins miðast að því að áhætta sé í samræmi við áhættuvilja og stefnu félagsins og þannig
stuðla að auknum stöðuleika og langtímaarðsemi.
Lánsáhætta eða mótaðilaáhætta, er hættan á fjárhagslegu tapi samstæðunnar af völdum þess að lánardrottinn, leigusali, birgi,
viðskiptavinur eða annar mótaðili uppfylli ekki samningsbundnar skuldbindingar sínar. Lánsáhætta samstæðunnar er einkum vegna
viðskiptakrafna.
2020
2025 ............................................................................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 30
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
Mögulegt tap vegna lánsáhættu
Skýringar 2021 2020
23. 381 0
25. 3.095 3.608
26. 177 133
8.265 506
11.918 4.248
Virðisrýrnun
Aldursgreining viðskiptakrafna og niðurfærsla á reikningsskiladegi voru eftirfarandi:
Nafnverð Virðisrýrnun
Bókfært verð
Árið 2021
3.017 30)( 2.987
89
9)(
80
23
2)(
21
10
3)(
7
17
17)(
1
3.157 61)( 3.095
Árið 2020
2.656 0 2.656
399 32)( 368
71 21)( 50
162 110)( 52
51 32)( 19
3.340 195)( 3.145
2021 2020
195 156
12)( 16)(
43)( 39
0 16
140 195
Viðskiptakröfur samstæðunnar greinast þannig í árslok eftir atvinnugreinum:
Sérgreind Almenn
Nafnverð niðurfærsla niðurfærsla
Bókfært verð
Árið 2021
613 0)( 0 613
636 18)( 1)( 617
1.418 29)( 5)( 1.385
489 7)( 1)( 481
3.157 54)( 7)( 3.095
Árið 2020
667 8)( 8)( 651
785 3)( 22)( 761
1.317 2)( 17)( 1.298
570 80)( (55) 435
3.340 92)( 102)( 3.145
Aðrar fjáreignir með lánsáhættu eru ekki niðurfærðar þar sem ekki er metin veruleg tapsáhætta í þeim kröfum.
Staða 31.12 .................................................................................................................................................
Niðurfærsla viðskiptakrafna er færð meðal sölu- og dreifingarkostnaðar í rekstrarreikningi.
Sjávarútvegur ................................................................................................
Samgöngur ....................................................................................................
Breyting á niðurfærslu viðskiptakrafna innan ársins greinist þannig:
Staða 1.1. ....................................................................................................................................................
Afskrifað á árinu ...........................................................................................................................................
Bókfærð virðisrýrnun ....................................................................................................................................
Verktakar og landbúnaður ..............................................................................
Aðrar atvinnugreinar og einstaklingar .............................................................
Sjávarútvegur ................................................................................................
Samgöngur ....................................................................................................
Verktakar og landbúnaður ..............................................................................
Aðrar atvinnugreinar og einstaklingar .............................................................
Þýðingarmunur ............................................................................................................................................
Gjaldfallnar 31 - 60 daga .........................................................................................................
Gjaldfallnar 61 - 90 daga .........................................................................................................
Gjaldfallnar eldri en 90 daga ...................................................................................................
Ógjaldfallnar kröfur ................................................................................................................
Gjaldfallnar 0 - 30 daga ...........................................................................................................
Gjaldfallnar 31 - 60 daga .........................................................................................................
Gjaldfallnar 0 - 30 daga ...........................................................................................................
Mesta mögulega tap samstæðunnar vegna fjáreigna er bókfært verð þeirra, sem var eftirfarandi í árslok:
Langtímakröfur ......................................................................................................................
Viðskiptakröfur og tengd félög ................................................................................................
Gjaldfallnar 61 - 90 daga .........................................................................................................
Gjaldfallnar eldri en 90 daga ...................................................................................................
Aðrar skammtímakröfur ..........................................................................................................
Handbært fé ...........................................................................................................................
Ógjaldfallnar kröfur ................................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 31
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
Lausafjáráhætta
Eftir meira
Bókfært virði Samtals Innan árs Eftir 1 - 3 ár Eftir 3 - 5 ár en 5 ár
Árslok 2021
8.611 8.962 5.463 654 561 2.284
5.820 5.820 5.820
14.431 14.782 11.283 654 561 2.284
1.783 2.035 210 394 283 1.149
Árslok 2020
6.527 7.803 1.089 1.774 1.301 3.639
5.850 5.850 5.850
12.377 13.653 6.939 1.774 1.301 3.639
1.600 1.913 208 337 290 1.077
Markaðsáhætta
(i)
(ii)
Gengisáhætta samstæðunnar vegna fjáreigna og fjárskulda miðast við nafnverðsfjárhæðir og er eftirfarandi:
Aðrir
2021
USD EUR DKK gjaldmiðlar
106 0 0 3
8 51 7.199 7
1.322)( 0 2.474)( 0
1.165)( 79)( 26)( 0
0 0 379 0
2.374)( 28)( 5.078 9
Lausafjáráhætta er hættan á því að samstæðan geti ekki staðið við fjárhagsskuldbindingar sínar eftir því sem þær gjaldfalla. Samstæðan
stýrir lausafé með það að markmiði að hafa alltaf nægt laust fé til að mæta skuldbindingum eftir því sem þær gjaldfalla, hvort sem er undir
venjulegum eða óvenjulegum kringumstæðum, án þess að verða fyrir óásættanlegu tapi.
Lausafjárstaða samstæðunnar var sterk í árslok 2021 og stjórnendur hennar telja að félagið sé í góðri stöðu til að mæta skuldbindingum
sínum þegar þær falla á gjalddaga. Til viðbótar við núverandi skuldir hefur samstæðan aðgang að lánalínum að fjárhæð rúmlega 5
milljörðum kr. sem er á gjalddaga á árinu 2023. Í árslok var samstæðan búin að draga 3,3 milljarðar kr. á lánalínur.
Samningsbundnar greiðslur vegna fjárskulda, þar með taldar vaxtagreiðslur greinast þannig:
Vaxtaberandi skuldir ............................................
Viðskiptaskuldir og
aðrar skammtímaskuldir ....................................
Áhætta í efnahagsreikningi .............................................................................
Fjallað er um áhrif gengisbreytinga vegna umreiknings reikningsskila erlendra dóttur- og hlutdeildarfélaga í skýringu 27.(v) en félagið býr
við töluverða gengisáhættu vegna þessa.
Viðskiptakröfur ..............................................................................................
Handbært fé ..................................................................................................
Vaxtaberandi skuldir ......................................................................................
Viðskiptaskuldir .............................................................................................
Markaðsáhætta er hættan á því að breytingar í gengi erlendra gjaldmiðla, olíuverði og vaxta hafi áhrif á afkomu samstæðunnar eða virði
fjármálagerninga. Markmið með stýringu markaðsáhættu er að stýra og takmarka áhættu við skilgreind mörk, jafnframt því sem ábati er
hámarkaður.
Verðáhætta
Veigamikil markaðsáhætta samstæðunnar er verðáhætta vegna breytinga á heimsmarkaðsverði á olíu en heimsmarkaðsverð hefur
undanfarin ár verið afar sveiflukennt. Mismunur á innkaups- og söluverði getur haft bein áhrif á framlegð samstæðunnar. Þá getur hátt
verð á olíu í einhverjum tilfellum dregiðúr eftirspurn ogþannig haft áhrif á afkomu. Dregið er úr áhættu með því að haga fyrirkomulagi við
kaup og sölu með sambærilegum hætti í sérsamningum við stærstu viðskiptavini samstæðunnar. Samstæðan notar einnig framvirka
samninga til að draga úr verðáhættu.
Gengisáhætta
Félagið býr við gengisáhættu vegna sölusamninga, innkaupa og lántöku og eigna í öðrum gjaldmiðlum en íslenskum krónum (ISK).
Viðskipti eiga sér aðallega stað í USD og EUR. Kaup á olíu myndar stærstan hluta innflutnings og eru þau viðskipti í USD en salan er að
stórum hluta í ISK. Sala í ISK er 75% af heildarsölu (2020: 79,5%), USD 23,7% (2020: 19,1%) og aðrir gjaldmiðlar 1,3% (2020; 1,4%).
Samhliða móttöku á dönskum krónum vegna sölu á P/F Magn var sölugengi gagnvart íslensku krónunni fest að hluta til skamms tíma.
Þessar upphæðir eiga við um áframhaldandi starfsemi.
Vaxtaberandi skuldir ............................................
Viðskiptaskuldir og
aðrar skammtímaskuldir ....................................
Leiguskuldbindingar ............................................
Langtímakröfur ..............................................................................................
Leiguskuldbindingar ............................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 32
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
(ii)
Aðrir
2020 USD EUR DKK gjaldmiðlar
519 0 6 0
44 15 10 0
264)( 0 0 0
879)( 108)( 3)( 2)(
580)( 93)( 13 1)(
Gengi helstu gjaldmiðla var eftirfarandi á árinu:
2021 2020 2021 2020
127,05 135,27 130,38 127,21
150,19 154,52 147,60 156,10
20,20 20,73 19,85 20,98
Næmnigreining
2021 2020
237 46
3 7
508)( 1)(
1)( 0
Vaxtaáhætta
Önnur markaðsáhætta
Flokkun fjármálagerninga
- Lán og kröfur eru færðar á afskrifuðu kostnaðarverði.
- Aðrar fjárskuldir eru færðar á afskrifuðu kostnaðarverði.
Eftirfarandi tafla sýnir flokkun fjáreigna og fjárskulda samstæðunnar eftir bókfærðu verði.
Fjáreignir Fjárskuldir Samtals
2021
3.095
0 3.095
177
0 177
8.265 0
8.265
11.918
0
11.918
0 8.611 8.611
0 1.783 1.783
0 2.442 2.442
0 3.368 3.368
0 16.204 16.204
Gengisáhætta frh.
Skuldir samtals .......................................................................................................................
Handbært fé ...........................................................................................................................
Eignir samtals .........................................................................................................................
Vaxtaberandi skuldir ...............................................................................................................
Viðskiptaskuldir ......................................................................................................................
Aðrar skammtímaskuldir .........................................................................................................
Önnur markaðsáhætta er tengd fjárfestingum í skuldabréfum og hlutabréfum og er metin óveruleg.
Fjáreignir og fjárskuldir greinast í tiltekna flokka. Flokkun fjáreignaog fjárskulda hefur áhrif á það hvernig fjámálagerningar eru metnir eftir
upphaflega skráningu í bókhald. Þeir flokkar sem fjáreignir og fjárskuldir samstæðunnar tilheyra og matsgrundvöllur þeirra er sem hér
segir:
Viðskiptakröfur .......................................................................................................................
Aðrar kröfur ............................................................................................................................
Leiguskuldbindingar ...............................................................................................................
EUR ..............................................................................................................................................................
DKK ..............................................................................................................................................................
Aðrir gjaldmiðlar ...........................................................................................................................................
Vaxtaáhætta er fólgin í því að samstæðan verði fyrir neikvæðum áhrifum af vaxtabreytingum. Lántökur samstæðunnar eru allar með
breytilegum vöxtum. Vaxtaberandieignir samstæðunnar eru hins vegar mjög takmarkaðar og samstæðanstendurþví frammi fyrir áhættu
á hækkandi vöxtum. Hækkun á vöxtum leiðir til hækkunar á fjármagnsliðum og sjóðstreymisáhættu. Eins og fram kemur í umfjöllun um
lausafjáráhættu þá leitast samstæðan við að eiga ávallt nægt laust fé til að mæta skuldbindingum sínum.
Breyting á vöxtum á uppgjörsdegi um 100 punkta myndi hækka/lækka afkomu og eigið fé fyrir tekjuskatt um 86 millj. kr. (2020: 86 millj.
kr.) vegna áhrifa breytilegra vaxta á lán samstæðunnar. Þessi greining byggir á þeirri forsendu að allar aðrar breytur, svo sem gengi
erlendra gjaldmiðla, haldist óbreyttar. Greiningin var unnin með sama hætti fyrir árið 2020.
DKK ...............................................................................................................
Styrking íslensku krónunnar um 10% gagnvart eftirfarandi gjaldmiðlum þann 31. desember hefði hækkað (lækkað) afkomu ársins eftir
tekjuskatt um eftirfarandi fjárhæðir, að því gefnu að allar aðrar breytur, svo sem vextir, haldist stöðugar. Veiking krónunnar um 10% hefði
haft gagnstæð áhrif. Greiningin var unnin með sama hætti fyrir árið 2020.
Hagnaður (tap)
USD .............................................................................................................................................................
Meðalgengi
Gengi í lok árs
USD ..............................................................................................................
EUR ...............................................................................................................
Viðskiptakröfur ..............................................................................................
Handbært fé ..................................................................................................
Vaxtaberandi skuldir ......................................................................................
Viðskiptaskuldir .............................................................................................
Áhætta í efnahagsreikningi .............................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 33
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
(ii)
Fjáreignir Fjárskuldir Samtals
2020
3.608 0 3.608
133 0 133
506 0
506
4.248
0
4.248
0 6.527 6.527
0
1.600
1.600
0 2.851 2.851
0 2.914 2.914
0 13.893 13.893
Mat á gangvirði
34. Rekstrarleigusamningar
Leigutekjur
2021 2020
122 113
149 138
26 37
297 288
35. Tengdir aðilar
Skilgreining tengdra aðila
Viðskipti við hlutdeildarfélög 2021 2020
308 120
57 13
2 18
10 4
38 0
Laun og hlunnindi stjórnar og stjórnenda
2021
Laun og Mótframlag í
Fjöldi hluta í
hlunnindi lífeyrissjóð
árslok 2021*
9 1 969.152
7 1 0
5 1 969.152
4 0 969.152
4 1 0
1 0 0
1 0 0
72 12 0
182 26 0
284 41
Gengisáhætta frh.
Viðskiptakröfur og skammtímakröfur eru á gjalddaga innan árs og því ekki núvirtar þar sem óverulegur munurer á gangvirði þeirra annars
vegar og bókfærðu verði hins vegar. Gangvirði skulda við lánastofnanir er vænt framtíðarsjóðstreymi, núvirt miðað við markaðsvexti á
uppgjörsdegi. Þar semskuldir viðlánastofnanir eru á breytilegum vöxtum og bera vaxtaálag sem endurspeglar markaðsvexti er óverulegur
munur á bókfærðu verði þeirra og gangvirði á hverjum tíma. Gangvirði fjáreigna og fjárskulda fellur undir stig 3 í stigveldi gangvirðis.
Afleiðusamningar sem samstæðan gerir til að verjast gjaldmiðlaáhættu eða áhættu vegna breytinga á heimsmarkaðsverði á eldsneyti eru
færðir á gangvirði og gangvirðisbreytingar færðar í rekstrarreikning meðal kostnaðarverðs seldra vara. Gangvirði afleiðusamninga er
óverulegt í árslok.
Viðskiptakröfur .......................................................................................................................
Framkvæmdastjórar sviða * ....................................................................................................
Samtals ..................................................................................................................................
*Með framkvæmdastjórum er átt viðfimm framkvæmdastjóra sviða en einn af þeim hætti íágúst 2021. Áfallnar, ógreiddar bónusgreiðslur
og launatengdar greiðslur eru inn í þessum fjárhæðum.
Aðrar kröfur ............................................................................................................................
*þúsundir hluta
Innan árs ......................................................................................................................................................
Eftir 1-5 ár ....................................................................................................................................................
Eftir meira en 5 ár ..........................................................................................................................................
Samstæðan leigir út húsnæði til ýmissa aðila. Sumir leigusamninganna hafa ótilgreindan leigutíma en leigutímiannarra samninga er frá 2-
10 árs. Leigutekjur á árinu 2021 námu 232 millj. kr. (2020: 201 millj. kr.). Flestir leigusamninganna eru verðtryggðir. Skuldbinding
leigutaka með ótilgreindan leigutíma er aðeins reiknuð sem nemur hálfu ári. Ónúvirt skuldbinding leigutaka greinist þannig:
Skuldabréfaeign ...........................................................................................................................................
Árni Pétur Jónsson, forstjóri (lét af störfum 4.2.2022) ...............................................................
Handbært fé ...........................................................................................................................
Eignir samtals .........................................................................................................................
Vaxtaberandi skuldir ...............................................................................................................
Viðskiptaskuldir ......................................................................................................................
Leiguskuldbindingar ...............................................................................................................
Aðrar skammtímaskuldir .........................................................................................................
Skuldir samtals .......................................................................................................................
Þórarinn Arnar Sævarsson, stjórnarmaður ...............................................................................
Stórir hluthafar, dótturfélög, hlutdeildarfélög, stjórnarmenn og lykilstjórnendur auk félaga í meirihlutaeigu þessara aðila teljast vera
tengdir aðilar félagsins. Skilyrði og skilmálar viðskiptanna voru sambærileg og við ótengda aðila.
Keyptar vörur og þjónusta .............................................................................................................................
Kröfur í lok ársins ..........................................................................................................................................
Seldar vörur og þjónusta ...............................................................................................................................
Skuldir í lok ársins .........................................................................................................................................
Laun og hlunnindi stjórnar og stjórnenda greinast þannig:
Jón Ásgeir Jóhannesson, stjórnarformaður ...............................................................................
Birna Ósk Einarsdóttir, varaformaður ......................................................................................
Dagný Halldórsdóttir, fv stjórnarmaður ...................................................................................
Elín Jónsdóttir, fv stjórnarmaður ..............................................................................................
Samtals ........................................................................................................................................................
Nanna Björk Ásgrímsdóttir, stjórnarmaður ..............................................................................
Sigurður Kristinn Egilsson, stjórnarmaður ................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 34
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
2020
Laun og Mótframlag í
Fjöldi hluta í
hlunnindi lífeyrissjóð árslok 2020
8 1 734.116
6 1 0
4 1 1.250
3 0 0
3 0 734.116
2 0 0
1 0 0
43 0 0
49 13 0
164 24 0
284 40
36.
Dótturfélög í samstæðunni
Eftirfarandi félög eru innifalin í samstæðureikningsskilunum
2021 2020
100%
100%
100%
100%
100% 100%
100%
90% 90%
66% 66%
58%
58%
58%
0% 100%
0% 70%
37. Sala á dótturfélagi
2021 2020
3.811 3.915
2.623)( -2.792
1.196 1.137
205)( 206)(
4.870 0
5.861 931
Löður ehf., Ísland ..........................................................................................................................................
Íslenska vetnisfélagið ehf., Ísland ...................................................................................................................
Barkur ehf, Ísland ..........................................................................................................................................
P/F Magn, Færeyjar .....................................................................................................................................
Lyfsalinn ehf., Ísland ......................................................................................................................................
Dagný Halldórsdóttir, stjórnarmaður .......................................................................................
Jón Ásgeir Jóhannesson, stjórnarformaður ...............................................................................
Birna Ósk Einarsdóttir, varaformaður ......................................................................................
P/F Demich, Færeyjar ...............................................................................................................................
*þúsundir hluta
Gjöld ............................................................................................................................................................
Hagnaður fyrir skatta ....................................................................................................................................
Tekjuskattur .................................................................................................................................................
Söluhagnaður vegna aflagðrar starfsemi ........................................................................................................
Hagnaður vegna aflagðrar starfsemi ..............................................................................................................
Sjóðstreymi P/F Magn er meðtekið í sjóðstreymi samstæðunnar, og eru áhrifin eftirfarandi: Rekstrarhreyfingar 486 milljónir króna (2020:
1.223 millj.kr.), fjárfestingarhreyfingar -287 millj.kr. (2020: -226 millj.kr.) og fjármögnunarhreyfingar -502 millj.kr. (2020: -578 millj.kr).
Laun og hlunnindi stjórnar og stjórnenda frh.
Þórarinn Arnar Sævarsson, stjórnarmaður ...............................................................................
Elín Jónsdóttir, stjórnarmaður .................................................................................................
Laun og hlunnindi stjórnar og stjórnenda greinast þannig:
Gló veitingar ehf. ..........................................................................................................................................
Orkan IS ehf. .................................................................................................................................................
Tollvörugeymsla Skeljungs ehf., Ísland ..........................................................................................................
Skeljungur IS ehf. ..........................................................................................................................................
Þann 30. nóvember 2021 gerði samstæðan samning við Sp/f Orkufelagið um sölu á öllum hlutum í dótturfélaginu P/F Magn. Sölunni var
lokið þann 30. desember 2021 og fluttust þá yfirráð yfir P/F Magn til kaupandans. Skeljungur fjárfesti í hlutabréfa í kaupanda, og færir
samstæðan fjárfestingu sína í Sp/f Orkufelagið samkvæmt hlutdeildaraðferð (sjá nánar skýringu 22).
Afkoma P/F Magn sem færð er í rekstrarreikning undir línuheitinu aflögð starfsemi, greinist þannig:
Tekjur ...........................................................................................................................................................
Jens Meinhard Rasmussen, stjórnarmaður ...............................................................................
Ata Maria Bærentsen, stjórnarmaður .......................................................................................
Hendrik Egholm, f.v. forstjóri ..................................................................................................
Gallon ehf. ...................................................................................................................................................
Árni Pétur Jónsson, forstjóri * ..................................................................................................
Eignarhlutur
Framkvæmdastjórar sviða * ....................................................................................................
Samtals ..................................................................................................................................
*Með framkvæmdastjórum er átt við fimm manna framkvæmdastjórn, en einn af þeim hóf störf í september 2020. Bónusgreiðslur vegna
uppgjörs á eldra kaupaaukakerfi, vegna 2019 og 2020 ásamt launatengdum greiðslum eru innifaldar í fjárhæðum hér að ofan.
Með eignarhlutumað ofan eru taldir eignarhlutir maka, ófjárráða barnaog fjárráða einstaklinga með sama lögheimili ásamt eignarhlutum í
eigu félaga sem stjórnendurnir ráða.
Engin lán hafa verið veitt stjórnarmönnum eða forstjóra félagsins.
Lyfjaval ehf., Ísland ........................................................................................................................................
Landakot fasteignafélag, Ísland .....................................................................................................................
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 35
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
37. Sala á dótturfélagi frh.
30. desember 2021
5.477
1.031
2.193
358
2.557)(
-328
2.769)(
1.476
4.880
9.995
245)(
9.750
4.875
4.880)(
4.870
10.353
-358
9.995
38. Samrunar fyrirtækja
Gló Port I Lyfsalinn Samtals
0 0 768 768
53 494 919 1.466
3 26 168 197
24 140 69 233
12 115 127 254
92 775 2.052 2.919
0 9 118 128
11 241 113 365
5 34 7 46
25 238 1.248 1.511
42 522 1.486 2.050
50 253 565 868
49 289 1.431 1.769
0 733 100 833
49 1.022 1.531 2.602
2)(
769 966
1.733
Hreint sjóðstreymi
Móttekið handbært fé ..........................................................................................................................................................
Hreinar eignir P/F Magn á söludegi voru eftirfarandi:
Rekstrarfjármunir ................................................................................................................................................................
Birgðir ................................................................................................................................................................................
Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur ...........................................................................................................................
Handbært fé .......................................................................................................................................................................
Langtímaskuldir ..................................................................................................................................................................
Tekjuskattsskuldbinding .....................................................................................................................................................
Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir ........................................................................................................................
Viðskiptavild vegna P/F Magn ..............................................................................................................................................
Hreinar eignir P/F Magn á söludegi ......................................................................................................................................
Söluverð
Handbært fé .......................................................................................................................................................................
Kostnaður vegna sölu ..........................................................................................................................................................
Söluverð alls ........................................................................................................................................................................
Söluhagnaður
Söluverð .............................................................................................................................................................................
Mínus: Hreinar eignir P/F Magn á söludegi ...........................................................................................................................
Söluhagnaður færður með aflagðri starfsemi ........................................................................................................................
Mínus: Handbært fé P/F Magn á söludegi ............................................................................................................................
Hreint sjóðstreymi vegna sölu á dótturfélagi .........................................................................................................................
Viðskiptavild við yfirtöku .................................................................................
Óefnislegar eignir ..........................................................................................
Tekjuskattsskuldbinding ................................................................................
Vaxtaberandi langtímaskuldir .........................................................................
Næsta árs afborganir langtímaskulda ..............................................................
Viðskiptaskuldir og aðrar skammtímaskuldir ...................................................
Yfirteknar skuldir ............................................................................................
Ógreitt kaupverð ............................................................................................
Kaupverð alls .................................................................................................
Hreinar aðgreinanlegar eignir alls ...................................................................
Kaupverð greitt með peningum ......................................................................
Áhrif yfirtöku á rekstrareiningum greinist þannig:
Rekstrarfjármunir ...........................................................................................
Vörubirgðir ....................................................................................................
Viðskiptakröfur og aðrar skammtímakröfur .....................................................
Handbært fé ..................................................................................................
Yfirteknar eignir .............................................................................................
Á árinu keypti félagið allt hlutafé í tveimur dótturfélögum Gló og Port I, ásamt 58% hlut í Lyfsalanum. Í samræmi við alþjóðlegan
reikningsskilastaðal
IFRS 3 Sameiningar fyrirtækja
, var kaupverði dótturfélaganna útdeilt á yfirteknar aðgreinanlegar eignir og skuldir.
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 36
Fjárhæðir eru í milljónum króna
________________________________________________________________________________________________
Skýringar
39. Önnur mál
40.
Kennitölur
Helstu kennitölur samstæðunnar:
2021 2020
Rekstur:
19,6% 22,9%
30,7% 28,3%
13,9% 14,5%
36,7% 42,8%
28,9% 25,5%
74,6% 75,1%
46,4% 8,1%
Efnahagur:
1,30 0,94
0,98 0,59
0,17 2,73
49,9% 38,9%
8,5 5,1
Marine Supply A/S, félag í Noregi, hefur höfðað mál gegn Skeljungi hf., P/F Magn, fyrrverandiforstjóra hjá Skeljungi og P/F Magn, einum
núverandi stjórnanda hjá P/F Magn sem og fyrrum starfsmanni Marine Supply A/S. Marine Supply bera fyrir sig meinta ólögmæta
meðhöndlun á trúnaðarupplýsingum í kjölfar óformlegra viðræða aðila um mögulegt samstarf í fyrirtækjarekstri árið 2018. Engar
fjárkröfur hafa verið settar fram af hálfu stefnanda. Skeljungur hf. og P/F Magn hafna alfarið öllum ásökunum sem hafa verið settar fram í
málinu og hafa tekið til varna í málinu fyrir dómstólum. Þann 19. nóvember 2021 kvað héraðsdómur Tromsö í Noregi upp dóm þar sem
fallist á kröfu Marine Supply AS um viðurkenningu á sameiginlegri bótaskyldu fyrrum stjórnenda P/F Magn og Skeljungs og félaganna
sjálfra vegna meintra brota á trúnaðaryfirlýsingu. Marine Supply AS gerir ekki fjárkröfu í málinu vegna meintra brota stefndu. Niðurstöðu
héraðsdóms Tromsö var áfrýjað til áfrýjunardómstólsins íHálogalandi 17. desember 2021. Málið líklegast tekið fyrir hjá áfrýjunardómstóli
síðari hluta árs 2022.
Skeljungur hf. er með stjórnendatryggingu og telja stjórnendur að möguleg fjárkrafa vegna meints tjóns Marine Supply AS falli undir
skilmála tryggingarinnar.
Eiginfjárhlutfall - eigið fé / heildarfjármagn ....................................................................................................
Innra virði hlutafjár - eigið fé / hlutafé .............................................................................................................
Rekstrarkostnaður / Framlegð .......................................................................................................................
Arðsemi eigin fjár ..........................................................................................................................................
Lausafjárhlutfall - (veltufjármunir - birgðir) / skammtímaskuldir ......................................................................
Nettó vaxtaberandi skuldir / EBITDA ..............................................................................................................
Framlegð í hlutfalli af sölu ..............................................................................................................................
EBITDA / Framlegð .......................................................................................................................................
EBIT / Framlegð ............................................................................................................................................
Laun / Framlegð ...........................................................................................................................................
Sölu og dreifingarkostnaður / Framlegð .........................................................................................................
Veltufjárhlutfall - veltufjármunir/skammtímaskuldir .......................................................................................
Samhliða kaupum á 58% eignarhlut í Lyfsalanum ehf. var gerður kaup- og söluréttarsamningur við minnihlutaeigendur í félaginu.
Forsendur fyrir nýtingu á sölurétti erað EBITDA afkomaLyfsalans nái ákveðnumfjárhæðamörkum. Sölurétturverður virkur á tímabilinu 1.
september 2023 til 20. september 2025. Kaupréttur er nýtanlegur á árinu 2025 og verður ekki lægri en 475 millj.kr. fyrir 42% eignarhluta.
Í janúarmánuði 2022 var tekin ákvörðun um að taka þátt í hlutafjáraukningu í hlutdeildarfélaginu Wedo ehf. Um er að ræða
viðbótarfjárfestingu að fjárhæð 221,8 millj.kr. og verður eignarhlutur Skeljungs 33% í kjölfar hlutafjáraukningarinnar.
Ársreikningur samstæðu Skeljungs hf. 2021 37
Fjárhæðir eru í milljónum króna
1F 2F 3F 4F 2020 1F 2F 3F 4F 2021
10.970 9.433 11.642 9.157 41.203 10.538 12.129 15.985 14.604 53.256
8.641)( 7.148)( 8.983)( 6.977)( 31.748)( 8.188)( 9.648)( 13.053)( 11.909)( 42.797)(
Framlegð.....................................................................................................................................
2.329 2.285 2.659 2.181 9.454 2.350 2.481 2.933 2.695 10.459
48 81 81 112 323 62 77 83 144 365
999)( 1.031)( 944)( 1.073)( 4.047)( 982)( 893)( 878)( 1.122)( 3.876)(
596)( 566)( 609)( 636)( 2.407)( 584)( 602)( 644)( 653)( 2.483)(
169)( 137)( 149)( 192)( 647)( 172)( 151)( 185)( 291)( 800)(
1.764)( 1.733)( 1.703)( 1.901)( 7.101)( 1.739)( 1.647)( 1.708)( 2.066)( 7.159)(
614 633 1.038 391 2.676 673 911 1.038
774
3.665
312)( 331)( 331)( 333)( 1.307)( 335)( 337)( 362)( 386)( 1.420)(
302 302 707 58 1.369 338 574 946 387 2.245
6 8 4 112 130 5 4 5 6 20
88)( 110)( 108)( 125)( 431)( 96)( 137)( 178)( 177)( 588)(
82)( 101)( 104)( 13)( 301)( 91)( 133)( 173)( 171)( 568)(
17)( 53)( 19)( 1 88)( 34)( 67)( 50)( 2)( 153)(
202 147 584 46 980 213 374 723 215 1.525
43)( 33)( 113)( 1 188)( 43)( 82)( 149)( 23)( 297)(
159 114 470 48 791 170 292 574 192 1.227
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
4.871 4.871
Liðir færðir beint á eigið fé sem síðar kunna að verða
endurflokkaðir í rekstrarreikningi. 256 16 101 77)( 295 91)( 57 12)( 880 834
415 130 572 30)( 1.087 79 349 562 5.943 6.932
(Heildartap) -hagnaður tímabils .........................
Fjármunatekjur ........................................................
Fjármagnsgjöld ........................................................
Áhrif hlutdeildarfélaga ..............................................
Hagnaður fyrir tekjuskatt ...................................
Tekjuskattur .............................................................
Hagnaður tímabils .............................................
Aflögð starfsemi .......................................................
EBIT
Ársfjórðungsyfirlit
Óendurskoðað
Sala ..........................................................................
Kostnaðarverð seldra vara ........................................
Aðrar rekstrartekjur ..................................................
Laun og launatengd gjöld* .......................................
Sölu- og dreifingarkostnaður* ..................................
Annar rekstrarkostnaður ..........................................
EBITDA .............................................................
Afskriftir og virðisrýrnun rekstrarfjármuna ................
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
5
Sjá hlekk að framan.
6
Sjá hlekk að framan.
9
https://neytendastofa.is/library/Files/Neytendarettarsvid/akvardanir/%c3%81kv2021_30.pdf
Viðskiptavinir, þar
með taldir
neytendur og
neytendamarkaður
Hluthafar
Stjórn og
starfsmenn
Samstarfsaðilar og
birgjar
Kröfuhafar
Eftirlitsaðilar Samfélagið Umhverfið Fjölmiðlar Löggjafinn
www.skeljungur.is /sk eljungur-hf /
skeljungur@skeljungur.is 444 3000