GRUPA KAPITAŁOWA ZE PAK SA

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

ZA ROK OBROTOWY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2021 ROKU

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT5

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW6

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ7

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH9

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM10

ZASADY (POLITYKI) RACHUNKOWOŚCI ORAZ DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE12

1.Informacje ogólne12

2.Skład Grupy13

3.Skład Zarządu jednostki dominującej15

4.Zatwierdzenie sprawozdania finansowego15

5.Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach15

5.1.Wpływ pandemii wywołanej chorobą COVID-19 na działalność Grupy15

5.2.Profesjonalny osąd15

5.3.Niepewność szacunków17

6.Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego20

6.1.Założenie kontynuacji działalności20

6.2.Oświadczenie o zgodności20

6.3.Waluta funkcjonalna i waluta sprawozdań finansowych21

7.Zmiany stosowanych zasad rachunkowości oraz zmiany danych porównawczych21

8.Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie22

9.Zmiana szacunków24

10.Sezonowość działalności24

11.Nowe kierunki strategii Grupy Kapitałowej ZE PAK SA25

12.Istotne zasady rachunkowości25

12.1.Zasady konsolidacji25

12.2.Przeliczanie pozycji wyrażonych w walucie obcej26

12.3.Rzeczowe aktywa trwałe27

12.3.1.Strategiczne części zamienne27

12.3.2.Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży28

12.4.Nieruchomości inwestycyjne28

12.5.Aktywa dotyczące zdejmowania nadkładu i inne aktywa górnicze28

12.6.Nakłady związane z poszukiwaniem i oceną zasobów mineralnych29

12.7.Aktywa niematerialne29

12.8.Leasing30

12.9.Wycena do wartości godziwej31

12.10.Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych32

12.11.Koszty finansowania zewnętrznego33

12.12.Aktywa finansowe33

12.13.Utrata wartości aktywów finansowych34

12.14.Pozostałe aktywa niefinansowe34

12.15.Pochodne instrumenty finansowe i zabezpieczenia35

12.15.1.Zabezpieczenie przepływów pieniężnych35

12.16.Zapasy36

12.17.Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności36

12.18.Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych37

12.19.Oprocentowane kredyty bankowe, pożyczki i papiery dłużne38

12.20.Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe38

12.21.Pozostałe zobowiązania niefinansowe38

12.22.Fundusze specjalne na cele pracownicze38

12.23.Płatności w formie akcji własnych39

12.24.Rezerwy39

12.25.Uprawnienia do emisji CO₂41

12.26.Przychody41

12.26.1.Przychody z tytułu rekompensat na pokrycie kosztów osieroconych42

12.27.Koszty43

12.28.Pozostałe przychody i koszty operacyjne43

12.29.Dotacje rządowe43

12.30.Wygrane aukcje OZE43

12.31.Przychody i koszty finansowe43

12.32.Podatki44

12.32.1.Podatek bieżący44

12.32.2.Podatek odroczony44

12.32.3.Podatek od towarów i usług i akcyza45

12.33.Zysk netto na akcję45

12.34.Przejęcia pod wspólną kontrolą45

13.Przejęcia przedsięwzięć46

14.Segmenty operacyjne46

15.Przychody i koszty50

15.1.Przychody z umów z klientami50

15.2.Pozostałe przychody operacyjne50

15.3.Pozostałe koszty operacyjne51

15.4.Przychody finansowe51

15.5.Koszty finansowe52

15.6.Koszty według rodzajów52

15.7.Koszty amortyzacji i odpisy aktualizujące ujęte w zysku lub stracie53

15.8.Umowy o usługę budowlaną53

16.Podatek dochodowy54

16.1.Obciążenie podatkowe54

16.2.Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej55

16.3.Odroczony podatek dochodowy56

17.Majątek socjalny oraz zobowiązania MFŚS58

18.Zysk przypadający na jedną akcję59

19.Dywidendy wypłacone i zaproponowane do wypłaty59

20.Rzeczowe aktywa trwałe60

20.1.Test na utratę wartości aktywów Grupy Kapitałowej ZE PAK SA62

21.Aktywa z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązania z tytułu leasingu64

22.Aktywa niematerialne66

23.Aktywa dotyczące zdejmowania nadkładu i inne aktywa górnicze66

24.Pozostałe aktywa66

24.1.Pozostałe aktywa finansowe66

24.2.Pozostałe aktywa niefinansowe67

25.Świadczenia pracownicze67

25.1.Świadczenia emerytalne oraz inne świadczenia po okresie zatrudnienia67

26.Zapasy68

27.Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności69

28.Środki pieniężne i ich ekwiwalenty70

29.Kapitał podstawowy i kapitały zapasowe / rezerwowe71

29.1.Kapitał podstawowy71

29.1.1.Wartość nominalna akcji72

29.1.2.Prawa akcjonariuszy72

29.1.3.Akcjonariusze o znaczącym udziale72

30.Kapitał zapasowy72

30.1.Pozostałe kapitały rezerwowe73

30.2.Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy73

30.3.Udziały niekontrolujące73

31.Oprocentowane kredyty bankowe i pożyczki75

32.Rezerwy i rozliczenia międzyokresowe77

32.1.Rozliczenia międzyokresowe bierne77

32.2.Zmiany stanu rezerw78

32.3.Opis istotnych tytułów rezerw79

32.3.1.Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji gazów cieplarnianych (EUA)79

32.3.2.Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów i koszty likwidacji środków trwałych80

32.3.3.Rezerwy rekultywacyjne i inne związane z działalnością górniczą80

32.3.4.Rezerwa na umorzenie świadectw pochodzenia energii81

32.3.5.Inne rezerwy81

33.Zobowiązania z tytułu dostaw i usług, pozostałe zobowiązania i rozliczenia międzyokresowe81

33.1.Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe (krótkoterminowe)81

33.2.Pozostałe zobowiązania niefinansowe81

33.3.Pochodne instrumenty finansowe82

33.4.Dotacje i rozliczenia międzyokresowe przychodów (długoterminowe)82

34.Zobowiązania warunkowe oraz opis istotnych spraw sądowych82

34.1.Sprawy sądowe83

34.2.Zobowiązania warunkowe związane z likwidacją elektrowni84

35.Zabezpieczenia spłaty zobowiązań85

36.Otrzymane gwarancje88

37.Informacje o podmiotach powiązanych88

37.1.Pożyczka udzielona członkowi Zarządu90

37.2.Inne transakcje z udziałem członków Zarządu90

37.3.Wynagrodzenie wyższej kadry kierowniczej Grupy90

37.3.1.Wynagrodzenie wypłacone lub należne członkom Zarządu oraz członkom Rady Nadzorczej

Grupy90

37.3.2.Wynagrodzenie wypłacone lub należne pozostałym członkom głównej kadry kierowniczej90

38.Informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań

finansowych91

39.Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym91

39.1.Ryzyko stopy procentowej91

39.2.Ryzyko walutowe93

39.3.Ryzyko cen surowców96

39.4.Ryzyko kredytowe96

39.5.Ryzyko związane z płynnością98

40.Instrumenty finansowe100

40.1.Wartość bilansowa poszczególnych klas instrumentów finansowych100

40.2.Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat w podziale

na kategorie instrumentów finansowych102

40.3.Ryzyko stopy procentowej instrumentów finansowych104

40.3.1.Zabezpieczenia104

41.Zarządzanie kapitałem105

42.Struktura zatrudnienia105

43.Istotne zdarzenia następujące po dniu bilansowym106

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

na dzień 31 grudnia 2021 roku

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku

ZASADY (POLITYKI) RACHUNKOWOŚCI ORAZ DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE

1.Informacje ogólne

Grupa Kapitałowa ZE PAK SA („Grupa”, Grupa Kapitałowa”, „Grupa ZE PAK SA”) składa się z ZE PAK SA („jednostka dominująca”, „Spółka”, „ZE PAK SA”) i jej spółek zależnych (patrz Nota 2). Państwem rejestracji jest Polska. Adres zarejestrowanego biura jednostki: 62-510 Konin ul. Kazimierska 45. Adres siedziby jednostki: 62-510 Konin ul. Kazimierska 45, Polska. Forma prawna jednostki: spółka akcyjna. Podstawowe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej: 62-510 Konin ul. Kazimierska 45.

Zmiana nazwy Spółki

30 września 2021 roku Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał rejestracji zmian Statutu Spółki przyjętych przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy ZE PAK SA w dniu 28 czerwca 2021 roku, polegających na zmianie firmy Spółki z Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin Spółka Akcyjna na ZE PAK Spółka Akcyjna, nadając § 1 ust. 1 Statutu Spółki nowe następujące brzmienie: „Firma Spółki brzmi: ZE PAK Spółka Akcyjna”.

Zmiana dotyczy wyłącznie nazwy Spółki, wszystkie pozostałe dane nie uległy zmianie.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku.

Jednostka dominująca jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000021374.

Jednostce dominującej nadano numer statystyczny REGON 310186795.

Czas trwania jednostki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony.

Podstawowym przedmiotem działania Grupy jest: wytwarzanie i sprzedaż energii elektrycznej, produkcja i sprzedaż ciepła (pary wodnej i gorącej wody), wydobywanie węgla brunatnego.

Pan Zygmunt Solorz pośrednio posiada akcje Spółki reprezentujące łącznie 65,96% kapitału zakładowego Spółki.

Za pośrednictwem Pana Zygmunta Solorza Spółka posiada powiązania osobowe z innymi podmiotami.

Jednostką bezpośrednio nadrzędną jest Argumenol Investment Company Limited.

Sprawozdanie skonsolidowane za 2021 rok Grupy Kapitałowej Elektrim SA jako jednostki na wyższym szczeblu zawiera także dane skonsolidowane Grupy Kapitałowej ZE PAK SA zamieszczone w niniejszym sprawozdaniu.

2.Skład Grupy

W skład Grupy wchodzi ZE PAK SA oraz następujące spółki zależne:

* Podmioty, w których ZE PAK SA posiada pośredni udział w kapitale.

Na dzień 31 grudnia 2021 roku udział w ogólnej liczbie głosów posiadany przez Grupę w podmiotach zależnych jest równy udziałowi Grupy w kapitałach tych jednostek.

Zawarcie przedwstępnej umowy sprzedaży udziałów PAK – Polska Czysta Energia sp. z o.o.

W dniu 20 grudnia 2021 roku, w wyniku prowadzonych negocjacji, Spółka zawarła przedwstępną umowę sprzedaży udziałów dotyczącą sprzedaży przez Spółkę na rzecz Cyfrowy Polsat SA udziałów w PAK – Polska Czysta Energia sp. z o.o. (PAK – PCE sp. z o.o.) z siedzibą w Koninie, reprezentujących 67% kapitału zakładowego

PAK – PCE sp. z o.o. Wokół PAK – PCE sp. z o.o. sukcesywnie budowana jest struktura spółek celowych, które mają odpowiadać za całokształt realizacji strategii w obszarze produkcji energii z odnawialnych źródeł. Dzięki planowanej transakcji sprzedaży do Grupy Cyfrowego Polsatu większościowego pakietu udziałów w strukturze PAK – PCE sp. z o.o., planowane jest pozyskanie silnego kapitałowo partnera, który będzie w stanie zagwarantować realizację bardzo szerokiego zakresu perspektywicznych projektów inwestycyjnych z obszaru odnawialnych źródeł energii oraz wytwarzania i wykorzystania „zielonego” wodoru. W wyniku planowanej transakcji w 2022 roku Spółka stanie się mniejszościowym udziałowcem, tj. 33% struktury PAK – PCE sp. z o.o. 30 marca 2022 roku do powyższej przedwstępnej umowy sprzedaży udziałów został zawarty aneks, na podstawie którego postanowiono o zmianie daty końcowej (tzw. long stop date), do której strony zakładały spełnienie się wszystkich warunków zawieszających umowy oraz o dokonaniu przez Cyfrowy Polsat SA przedpłaty na rzecz Spółki na poczet ceny sprzedaży za udziały PAK – PCE sp. z o.o. do maksymalnej wysokości stanowiącej sumę: ceny bazowej określonej w umowie za udziały, tj. kwoty 193,1 miliona złotych oraz kwoty stanowiącej cenę sprzedaży dodatkowych udziałów w PAK – PCE sp. z o.o., które zgodnie z umową zostaną utworzone w ramach wykonania zobowiązania dodatkowego wskazanego w umowie a następnie sprzedane na rzecz kupującego, tj. kwoty 607,4 miliona złotych, która może zostać skorygowana w związku z rozliczeniem kapitału obrotowego zgodnie z umową. W ramach zawartej transakcji Spółka zobowiązała się do zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółki, w skład której wchodzą w szczególności: nieruchomości gruntowe stanowiące własność lub będące użytkowaniu wieczystym Spółki, na których znajdują się aktywa wytwórcze, rozdzielnie elektryczne wraz z infrastrukturą przesyłową, warsztaty, budynki biurowe i inne, infrastruktura towarzysząca, umowy oraz część pracowników, niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej przez Elektrownię Konin (ZCP Konin) na rzecz spółki PAK – PCE Biopaliwa i Wodór sp. z o.o., na co w dniu 22 kwietnia 2022 roku uzyskała zgodę Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia ZE PAK SA. Zgodnie z MSSF 5 aktywa, które spełniają kryteria klasyfikacji jako przeznaczone do sprzedaży, są wyceniane w kwocie niższej z wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży. Jednostka klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, jeśli jego wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez jego dalsze wykorzystanie. Sytuacja taka ma miejsce, gdy składnik aktywów (lub grupa do zbycia) jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów (lub grup do zbycia) oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna. Na dzień bilansowy Grupa nie wyceniła aktywów do sprzedaży gdyż nie są one dostępne do natychmiastowej sprzedaży. Zgodnie z podpisaną Umową realizacja transakcji sprzedaży wymaga zmian w Grupie polegających na wydzieleniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz zmian w strukturze Grupy polegających na przeniesieniu udziałów zbywanych spółek do PAK-PCE sp. z o.o.

W dniu 10 marca 2022 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ZE PAK SA podjęło uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na docelowe rozporządzenie zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa obejmującą zespół składników majątkowych i niemajątkowych oraz zespół pracowników niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w ramach Elektrowni Pątnów, która polega na samodzielnym i kompleksowym wytwarzaniu energii elektrycznej i ciepła z wykorzystaniem Elektrowni Pątnów 1 (moc zainstalowana 644 MW) oraz Elektrowni Pątnów 2 (moc zainstalowana 474 MW), dalej zwanej „ZCP Pątnów”, które to zbycie nastąpi w dwóch etapach – dzierżawy ZCP Pątnów na rzecz PAK Pątnów sp. z o.o. z siedzibą w Koninie oraz wniesienia ZCP Pątnów aportem do PAK Pątnów sp. z o.o. z siedzibą w Koninie.

3.Skład Zarządu jednostki dominującej

W skład Zarządu ZE PAK SA na dzień podpisania sprawozdania wchodzą:

Piotr Woźny – Prezes Zarządu,

Zygmunt Artwik – Wiceprezes Zarządu,

Maciej Nietopiel – Wiceprezes Zarządu,

Andrzej Janiszowski – Wiceprezes Zarządu,

Katarzyna Sobierajska – Wiceprezes Zarządu.

W roku zakończonym 31 grudnia 2021 roku nie było zmian w składzie Zarządu.

4.Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu

28 kwietnia 2022 roku.

5.Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

5.1.Wpływ pandemii wywołanej chorobą COVID-19 na działalność Grupy

Sytuacja związana z niekorzystnymi następstwami pandemii COVID-19 wraz z upływem kolejnych miesięcy 2021 roku ulegała stopniowej poprawie. Nasilenie zachorowań wystąpiło wraz z początkiem sezonu jesienno-zimowego, który zwyczajowo sprzyja większemu narażeniu na różnego rodzaju zachorowania. Jednak skłonność do wprowadzania dotkliwych restrykcji zmniejszających aktywność gospodarczą byłą znacząco mniejsza niż miało to miejsce w 2020 roku, gdy pandemia pojawiła się po raz pierwszy. Również wydolność systemu opieki zdrowotnej była zdecydowanie lepsza niż w pierwszym roku pandemii.

Biorąc pod uwagę zeszłoroczne doświadczenia nie należy się spodziewać wprowadzenia drastycznych ograniczeń

i obostrzeń hamujących aktywność gospodarczą. Miniony rok udowodnił, że pomimo trwającej pandemii wskaźniki aktywności gospodarczej notowały pozytywne odczyty, dotyczyło to również wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną oraz wzrostu jej cen. Spółka przyjmuje założenie, że w przypadku pogorszenia sytuacji pandemicznej wprowadzane ograniczenia i obostrzenia będą miały charakter przejściowy a ich wprowadzanie będzie stopniowe w zależności od stopnia nasilenia zachorowań i zdolności systemu ochrony zdrowotnej do opieki nad zarażonymi.

Spółka zakłada, że wraz z upływem czasu COVID-19 zacznie być traktowany podobnie jak inne wirusy występujące obecnie, tym samym następstwa sytuacji pandemicznej będą dużo lżejsze niż miało to miejsce w pierwszym roku wystąpienia pandemii. Pomimo, że nie da się wykluczyć negatywnego scenariusza, kolejnych fal wzmożonych zachorowań, to jednak zdolności adaptacyjne przedsiębiorstw są na dużo wyższym poziomie niż miało to miejsce w 2020 roku.

Dwa minione lata udowodniły, że Spółka jest odpowiednio przygotowana do funkcjonowania w warunkach pandemii. Wypracowane rozwiązania w zakresie ochrony pracowników, niedopuszczenia do przerwania ciągłości produkcji, zabezpieczenia pozycji finansowej pozwalają zakładać, że w przypadku realizacji niekorzystnego scenariusza, funkcjonowanie Spółki nie jest obarczone zbyt wysokim ryzykiem.

5.2.Profesjonalny osąd

Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy wymaga od Zarządu jednostki dominującej osądów, szacunków oraz założeń, które mają wpływ na prezentowane przychody, koszty, aktywa, zobowiązania i powiązane z nimi noty oraz ujawnienia dotyczące zobowiązań warunkowych. Niepewność co do tych założeń i szacunków może spowodować istotne korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w przyszłości.

W procesie stosowania zasad (polityki) rachunkowości Zarząd dokonał następujących osądów, które mają największy wpływ na przedstawiane wartości bilansowe aktywów i zobowiązań.

Umowy leasingu

Grupa zawiera umowy dotyczące korzystania z takich bazowych składników aktywów jak: grunty, w tym prawo użytkowania wieczystego gruntów, maszyny i samochody.

Stosowanie MSSF 16 wymaga od Grupy dokonywania różnego rodzaju osądów, obejmujących m.in. określenie które umowy wpisują się w definicję leasingu, jakie parametry (m.in. wysokość opłat, długość okresu leasingu, czy stopa procentowa) powinny zostać zastosowane do wyceny zobowiązania leasingowego oraz czy istnieją przesłanki świadczące o konieczności ponownej oceny okresu leasingu, stopy dyskontowej lub zmiennych opłat leasingowych.

Definicja leasingu

W sytuacjach, gdy ocena czy umowa zawiera leasing nie jest jednoznaczna, Grupa dokonuje profesjonalnego osądu w zakresie czy definicja leasingu zgodnie z MSSF 16 jest spełniona. W szczególności dotyczy to przypadków, w których należy określić czy występuje zidentyfikowany składnik aktywów, prawo do zamiany po stronie leasingodawcy, bądź czy leasingobiorca ma prawo do kierowania użytkowaniem.

Z zakresu MSSF 16 wyłączone są leasingi dotyczące poszukiwania lub wykorzystywania minerałów, ropy naftowej, gazu ziemnego oraz podobnych nieodnawialnych zasobów (MSSF 16.3.a). Grupa przeanalizowała możliwość skorzystania z powyższego wyłączenia z zakresu MSSF 16 w odniesieniu do umów leasingu gruntów wykorzystywanych w celu wydobycia węgla brunatnego lub rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji węgla brunatnego, w tym praw wieczystego użytkowania gruntów. Grupa oceniła, że wskazane powyżej wyłączenie dotyczy jedynie koncesji na wydobycie nieodnawialnych zasobów naturalnych, a nie wykorzystywanych w tym celu gruntów. W konsekwencji Grupa ujęła składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu w odniesieniu do wszystkich umów leasingu gruntów, niezależnie od celu i sposobu ich użytkowania.

Komponenty nieleasingowe

Przedmiotem osądu jest określenie czy dana umowa zawiera komponenty nieleasingowe, które, zgodnie z polityką rachunkowości wybraną przez Grupę w odniesieniu do danej klasy aktywów, należy wyodrębnić lub traktować łącznie z komponentem leasingowym jako jeden komponent leasingowy na potrzeby ujęcia umowy zgodnie z MSSF 16.

Okres trwania umów leasingu

Grupa ustala okres leasingu, uwzględniając nieodwoływalny okres, przez który Grupa ma prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów, wraz z:

okresami, na które można przedłużyć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa skorzysta z tego prawa; oraz

okresami, w których można odstąpić od leasingu, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa nie skorzysta z tego prawa.

Przy ocenie długości nieodwoływalnego okresu leasingu i ustalaniu okresu leasingu Grupa bierze pod uwagę zapisy umowy oraz przeszłe praktyki w zakresie najmu określonego typu aktywów. W szczególności, Grupa przyjmuje poniższe założenia przy ustalaniu okresu leasingu:

w przypadku prawa wieczystego użytkowania gruntów okres leasingu jest ustalany jako pozostały okres obowiązywania decyzji;

w przypadku umów dzierżawy gruntów od Lasów Państwowych i właścicieli prywatnych:

- gdy umowy są zawarte na czas określony, okres leasingu stanowi okres wynikający z umowy;

- gdy umowy są zawarte na czas nieokreślony lub do czasu zaistnienia określonych zdarzeń (np. do momentu nabycia nieruchomości), Grupa dokonuje szacunku okresu dzierżawy, uwzględniając m.in. okres funkcjonowania odkrywki, na potrzeby której Grupa użytkuje dzierżawione grunty;

w przypadku pozostałych umów leasingu (leasing samochodów, pras wulkanizacyjnych) okres leasingu stanowi okres wynikający z umów, z uwzględnieniem indywidualnego rozpatrzenia opcji przedłużenia.

Grupa przeprowadza analizę skorzystania z opcji przedłużenia leasingu dla każdej umowy osobno. Przy ocenie prawdopodobieństwa wykorzystania opcji przedłużenia umowy Grupa rozważa wszystkie istotne fakty i zdarzenia, powodujące istnienie zachęt ekonomicznych do skorzystania bądź nie z takiej opcji, w tym np. istotność bazowego składnika z punktu widzenia działalności operacyjnej, czy kosztów zakończenia umowy, w tym również kosztów realokacji i poszukiwania nowego przedmiotu najmu odpowiadającego potrzebom najemcy. Grupa przy ocenie prawdopodobieństwa wykorzystania opcji odstąpienia od leasingu rozważa wszystkie istotne fakty i zdarzenia, powodujące istnienie przesłanek do skorzystania z takiej opcji.

Stopa procentowa

Grupa stosuje poniższe założenia w zakresie wyznaczania stopy dyskontowej:

Grupa stosuje stopę procentową leasingu w przypadku umów, dla których można ją łatwo ustalić (leasing samochodów).

W przypadku pozostałych umów leasingu Grupa stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy.

Obecne źródła finansowania Grupy mają zbyt krótki horyzont czasowy, aby posłużyć się nimi przy szacowaniu krańcowej stopy procentowej leasingobiorcy. Grupa określa stopę szacując:

- Stopę wolną od ryzyka na podstawie publicznie dostępnych danych,

- Marżę kredytową

Stopy dyskontowe są zróżnicowane w zależności od okresu leasingu.

Grupa posiada jedynie umowy leasingu denominowane w walucie PLN, dlatego nie występuje zróżnicowanie stóp dyskontowych ze względu na walutę umów.

5.3.Niepewność szacunków

Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na dzień bilansowy, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w następnym roku finansowym. Grupa przyjęła założenia i szacunki na temat przyszłości na podstawie wiedzy posiadanej podczas sporządzania sprawozdania finansowego. Występujące założenia i szacunki mogą ulec zmianie na skutek wydarzeń w przyszłości wynikających ze zmian rynkowych lub zmian nie będących pod kontrolą Grupy. Takie zmiany są odzwierciedlane w szacunkach lub założeniach w chwili wystąpienia.

Utrata wartości aktywów trwałych

W wyniku przeprowadzonych analiz na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa zidentyfikowała istnienie przesłanek, które mogłyby wskazywać na ewentualną utratę wartości składników aktywów, w postaci wyższej wartości bilansowej aktywów netto Grupy od wartości jej rynkowej kapitalizacji. W związku z tym Grupa przeprowadziła testy na utratę wartości składników majątku trwałego. W oparciu o przeprowadzone testy stwierdzono, iż istnieje konieczność rozpoznania odpisów aktualizujących wartość rzeczowego majątku trwałego.

Źródłami niepewności są zmiany cen energii elektrycznej, uprawnień do emisji CO_2, regulacje prawne dotyczące wsparcia dla bloków biomasowych.

Informacje o przeprowadzonym teście przedstawiono w nocie 20.1.

Wycena rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych

Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych zostały oszacowane za pomocą metod aktuarialnych. Przyjęte w tym celu założenia zostały przedstawione w nocie 25.1.

Szacunek został sporządzony w oparciu o następujące główne założenia:

Zmiany wskaźników finansowych będących podstawą szacunku spowodowałyby zmianę salda rezerwy o kwoty zaprezentowane w poniższej tabeli (w tysiącach złotych).

Źródłem niepewności są wartości stopy dyskonta oraz stopy wzrostu wynagrodzeń.

Składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego

Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione. Szczegóły odnośnie podatku odroczonego zostały opisane w nocie 16.3.

Okres rozliczania dla aktywów z tytułu zdejmowania nadkładu i innych aktywów górniczych

Grupa okresowo weryfikuje ustalone okresy rozliczania aktywów dotyczących zdejmowania nadkładu i innych aktywów górniczych, na podstawie aktualnych prognoz co do okresu eksploatacji odkrywek. Dane na temat aktywów dotyczących zdejmowania nadkładu i innych aktywów górniczych znajdują się w nocie 23. Źródłem niepewności są okresy eksploatacji odkrywek.

Rekompensaty z tytułu rozwiązania kontraktów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej

W nocie 34 przedstawiono opis istotnych zobowiązań warunkowych i opis istotnych spraw sądowych, w tym dotyczących rekompensat z tytułu rozwiązania kontraktów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej.

Źródłem niepewności w szacunkach rekompensat z tytułu KDT na poszczególne lata są po stronie przychodowej przede wszystkim cena sprzedaży energii elektrycznej natomiast po stronie kosztowej cena zakupu uprawnień do emisji CO₂. Są to zmienne poza kontrolą Spółki. Natomiast w ogólnym rozrachunku, tj. w latach 2022-2023 (koniec otrzymywania rekompensat) Spółka i tak otrzyma należną, wynikającą z pozostałego limitu kwotę rekompensat, może się jedynie zmienić ich rozkład w poszczególnych latach.

Ujmowanie przychodów

Długoterminowe umowy o usługi budowlane

Grupa ujmuje przychody z tytułu długoterminowych umów o usługę budowlaną w miarę czasu mierząc stopień całkowitego spełnienia tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Grupa stosuje metodę opartą na nakładach. Stosowanie tej metody wymaga od Grupy obmiaru proporcji dotychczas wykonanych prac do całości usług do wykonania. Przychód ujmowany jest na podstawie ceny transakcyjnej z wyłączeniem kwot, które Grupa realizując umowy w ramach konsorcjum jako lider pobiera w imieniu konsorcjantów.

Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje aktualizacji ceny transakcyjnej i stopnia spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia tj. realizacji długoterminowej umowy budowlanej. Przewidywana całkowita strata na kontrakcie ujmowana jest jako koszty okresu, w którym została rozpoznana, zgodnie z MSR 37. Dane dotyczące długoterminowych umów o usługi budowlane znajdują się w nocie 15.8. Źródłem niepewności szacunków może być ewentualna zmiana budżetu, jednak na koniec 2021 roku budżety były aktualizowane i wszelkie okoliczności oraz znane Grupie fakty związane z realizacją kontraktów zostały ujęte.

Stawki amortyzacyjne

Wysokość stawek amortyzacyjnych ustalana jest na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznej użyteczności składników rzeczowego majątku trwałego oraz aktywów niematerialnych. Grupa corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków.

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania amortyzowane są przez okres ekonomicznej użyteczności bazowego składnika aktywów, o ile umowa leasingu przenosi na Grupę prawo własności do bazowego składnika aktywów na koniec okresu leasingu lub jeżeli koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania uwzględnia to, że Grupa skorzysta z opcji kupna. W przeciwnym razie Grupa dokonuje amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania od daty rozpoczęcia leasingu aż do końca okresu użytkowania tego składnika lub do końca okresu leasingu, w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza. Źródłem niepewności są przewidywane okresy eksploatacji składników rzeczowego majątku trwałego.

Rezerwa na likwidację składników rzeczowego majątku trwałego

Grupa tworzy rezerwę na likwidację składników rzeczowego majątku trwałego w przypadku wystąpienia takiego obowiązku lub podjęcia takiego zobowiązania przez kierownictwo Grupy. Rezerwa tworzona jest w wysokości wynikającej z otrzymanych ofert dotyczących likwidacji składników aktywów trwałych. Grupa dokonuje aktualizacji wartości rezerwy na każdy dzień bilansowy. Wartość rezerwy z tytułu likwidacji składników rzeczowego majątku trwałego jest dyskontowana na każdy dzień bilansowy. Źródłem niepewności są przyszłe wartości stopy dyskonta i inflacji. Rezerwa opisana w nocie 12.24.

Rezerwa na likwidację składowisk popiołów

Grupa tworzy rezerwę na likwidację składowisk popiołów ze względu na wynikający z pozwoleń zintegrowanych obowiązek prawny. Podstawą szacowania rezerwy są opracowania, analizy techniczno – ekonomiczne sporządzone przez Grupę a także otrzymane oferty zewnętrzne dla planowanych kierunków rekultywacji. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa dokonuje aktualizacji wartości rezerwy. Na dzień bilansowy Zarząd Grupy ZE PAK SA oszacował wartość kosztów rekultywacji do poniesienia w przyszłości na bazie wiedzy o powierzchni użytkowanych składowisk popiołów oraz obecnie ponoszonych kosztów rekultywacji dla podobnych terenów. Kalkulując rezerwę Grupa przyjęła następujące założenia: stopa dyskonta na poziomie 3,71%, poziom inflacji na poziomie 5,8%.Źródłem niepewności są przyszłe wartości stopy dyskonta i inflacji.

Rezerwa opisana w nocie 32.3.2.

Rezerwy rekultywacyjne i inne związane z działalnością górniczą

Grupa tworzy rezerwę zarówno na koszty rekultywacji terenu związanej z bieżącym wydobyciem węgla na danej odkrywce jak również na koszty rekultywacji wyrobiska końcowego. Rezerwa tworzona jest w oparciu o aktualne szacunki przyszłych kosztów rekultywacji jak również zakładane terminy rozpoczęcia i zakończenia rekultywacji, w oparciu o raporty niezależnych ekspertów szacujących koszty rekultywacji na zlecenie Zarządu, jak i wewnętrzne szacunki Grupy i dyskontowana na każdy dzień sprawozdawczy. Grupa przyjęła następujące założenia: stopa dyskonta na poziomie 3,71%, poziom inflacji na poziomie 5,8%. Źródłem niepewności są przyszłe wartości stopy dyskonta i inflacji.

Rezerwy opisane są w nocie 32.3.3.

Wycena certyfikatów energetycznych

Z tytułu produkcji energii w źródłach odnawialnych, gazowych oraz wysokiej kogeneracji Grupa rozpoznaje świadectwa pochodzenia energii (zielone certyfikaty) według wartości godziwej na koniec miesiąca,

w którym zostały wyprodukowane. Na dzień bilansowy Grupa wycenia świadectwa pochodzenia do wartości netto możliwej do uzyskania – dla zielonych certyfikatów na dzień 31 grudnia 2021 roku do ceny 260,69 PLN/MWh. Dane na temat cen pochodzą z notowań na Towarowej Giełdzie Energii SA. Odpis aktualizujący wartość świadectw tworzony jest w przypadku, gdy cena sprzedaży możliwa do uzyskania pomniejszona o koszty zbycia jest niższa od historycznego kosztu wytworzenia. Kwota odpisu wynosi 4 863 tysiące złotych. Wartość odpisu aktualizującego zmniejsza wartość zapasów z tytułu świadectw pochodzenia i zwiększa koszt własny sprzedaży. Źródłem niepewności są regulacje prawne dotyczące rynku odnawialnych źródeł energii.

Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji gazów cieplarnianych oraz rezerwy na umorzenie jednostek poświadczonej redukcji emisji (EUA)

Grupa rozpoznaje rezerwę na zobowiązania z tytułu emisji gazów cieplarnianych. Od 1 stycznia 2021 roku obowiązuje kolejny okres rozliczeniowy dotyczący uprawnień do emisji, który zakończy się 31 grudnia 2021 roku. Założeniem tego okresu jest nieodpłatne przyznanie uprawnień do emisji (EUA) wynikających z produkcji energii cieplnej jedynie na podstawie art. 10c Dyrektywy 2009/29/WE. Źródłem niepewności są znaczące wahania cen uprawnień do emisji CO₂ oraz regulacje prawne związane z polityką klimatyczną Unii Europejskiej.

Emisja w Grupie ZE PAK SA w 2021 roku wyniosła 4 870 451 ton CO₂.

Emisja w Grupie ZE PAK SA w 2020 roku wyniosła 5 510 260 tony CO₂.

W 2022 roku zostanie umorzone 4 859 839 EUA za 2021 rok.

Szczegóły odnośnie rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji gazów cieplarnianych zostały zaprezentowane w nocie 32.3.1.

Ryzyka związane ze zmianami klimatycznymi

Zmiany klimatyczne wpływają na zmianę strategii Grupy, co jest opisane w nocie 11. Grupa przeanalizowała ryzyka związane ze zmianami klimatycznymi i ujęła szersze informacje na ten temat w Sprawozdaniu z działalności Spółki oraz Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku, w tym w ramach Oświadczenia na temat informacji niefinansowych stanowiącego część tego Sprawozdania z działalności. Grupa rozważyła również wpływ czynników klimatycznych na sprawozdanie finansowe i uwzględniła te czynniki między innymi w testach na utratę wartości aktywów niefinansowych oraz wyliczeniach innych rezerw i rozliczeń międzyokresowych.

6.Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, za wyjątkiem pochodnych i innych instrumentów finansowych.

Wartość bilansowa ujętych zabezpieczanych aktywów i zobowiązań jest korygowana o zmiany wartości godziwej, które można przypisać ryzyku, przed którym te aktywa i zobowiązania są zabezpieczane.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych („PLN”), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach PLN.

6.1.Założenie kontynuacji działalności

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności przez Grupę

w dającej się przewidzieć przyszłości. Mając w szczególności na uwadze podwyższone standardy sprawozdawczości jednostek zainteresowania publicznego oraz ochronę interesariuszy, Zarząd ZE PAK SA („Zarząd”) zwraca uwagę, że:

1.W 2021 roku Grupa poniosła stratę netto w wysokości 317 404 tysięcy złotych. Na wysokość straty wpływ

w wysokości 633 307 tysięcy złotych miały odpisy aktualizujące wartość aktywów trwałych i aktywów górniczych oraz zapasów. Odpisy miały charakter niegotówkowy. Natomiast wynik na poziomie EBITDA w 2021 roku wyniósł 243 079 tysięcy złotych. Na wysokość zdarzeń jednorazowych w postaci odpisów aktualizujących wartość aktywów i zapasów wpływ miała zmiana bazowego scenariusza w zakresie skrócenia przewidywanego okresu eksploatacji aktywów wydobywczych oraz działalności węglowych aktywów wytwórczych. Dotychczasowy scenariusz zakładał eksploatację bloków węglowych 1, 2 i 5 w elektrowni Pątnów do 2024 roku, natomiast blok o mocy 474 MW (dawna Elektrownia Pątnów II) miał funkcjonować nie dłużej niż do 2030 roku. Obecnie jako bazowy przyjęto scenariusz pracy wszystkich bloków węglowych Grupy do końca 2024 roku, czyli do czasu, gdy aktywom tym przysługuje wsparcie w postaci mechanizmu rynku mocy. Spółka postrzega obecną sytuację rynkową w zakresie kształtowania się relacji cen energii i uprawnień do emisji CO₂ jako wysoce zmienną i ryzykowną, dynamika tych zmian w ostatnim roku przybrała jeszcze na sile. Węglowa działalność wydobywcza i wytwórcza po 2024 roku będzie musiała się wiązać z podjęciem szeregu inwestycji m.in. umożliwiających dalszą eksploatację odkrywki Tomisławice oraz dostosowujących blok 474 MW do wymogów środowiskowych. Spółka widzi możliwość poniesienia takich inwestycji i wydłużenia pracy aktywów węglowych po 2024 roku jednak zdecydowanie uzależnia podjęcie takich działań od wprowadzenia mechanizmu wsparcia po 2024 roku, który zmniejszałby ryzyko działalności przewidzianych do wygaszenia aktywów wytwórczych Grupy. Z uwagi na fakt, iż obecnie taki mechanizm nie istnieje, po 2024 roku Spółka kierując się zasadą racjonalności oczekiwań skróciła oczekiwany okres eksploatacji węglowych aktywów wydobywczych i wytwórczych. Jednocześnie Spółka nie wyklucza zmiany oczekiwanego okresu eksploatacji aktywów węglowych w przypadku ustanowienia mechanizmu wsparcia po 2024 roku

w satysfakcjonującym kształcie.

2.Na dzień 31 grudnia 2021 roku aktywa obrotowe w Grupie przewyższają wartość zobowiązań krótkoterminowych, w tym kredytów bankowych, o 45 123 tysięcy złotych. Spółka zwraca uwagę na ten fakt, ponieważ w kolejnych raportach okresowych w 2021 roku to wartość zobowiązań krótkoterminowych była wyższa od wartości aktywów obrotowych. W trakcie roku sytuacja płynnościowa sukcesywnie ulegała poprawie i na koniec roku odnotowano nadwyżkę aktywów obrotowych nad zobowiązaniami krótkoterminowymi.

Zarząd dokonał szczegółowej analizy prognoz przepływów pieniężnych i potwierdza, że analiza przepływów pieniężnych wskazuje na możliwość generowania wystarczających, pozytywnych przepływów pieniężnych co najmniej w okresie kolejnych 12 miesięcy od daty niniejszego sprawozdania finansowego.

6.2.Oświadczenie o zgodności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez UE („MSSF UE”).

MSSF UE obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”).

Spółki Grupy prowadzą swoje księgi rachunkowe zgodnie z polityką (zasadami) rachunkowości określonymi przez Ustawę z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości tekst jednolity 2021 roku poz. 217 („Ustawa”) z późniejszymi zmianami i wydanymi na jej podstawie przepisami („polskie standardy rachunkowości”). Skonsolidowane sprawozdanie

finansowe zawiera korekty nie zawarte w księgach rachunkowych jednostek Grupy wprowadzone w celu doprowadzenia sprawozdań finansowych tych jednostek do zgodności z MSSF.

6.3.Waluta funkcjonalna i waluta sprawozdań finansowych

Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i innych spółek uwzględnionych w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz walutą sprawozdawczą niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski.

7.Zmiany stosowanych zasad rachunkowości oraz zmiany danych

porównawczych

Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku.

Przychody z rynku mocy

Począwszy od 1 stycznia 2021 roku Grupa rozpoznaje przychody z rynku mocy. Przychody z tytułu rynku mocy są to przychody z tytułu realizacji umów (obowiązków) mocowych zawartych w wyniku Aukcji 2021 (rynek pierwotny) oraz wykonania obowiązku mocowego wynikającego z porozumień zawartych na rynku wtórnym. Rynek mocy jest mechanizmem rynkowym mającym na celu zapewnienie stabilnych dostaw energii elektrycznej w horyzoncie długoterminowym. Grupie kapitałowej ZE PAK SA po zakończeniu każdego miesiąca przysługuje od PSE SA wynagrodzenie za wykonanie obowiązku mocowego. W związku z tym spółki z Grupy, będące dostawcami mocy na rzecz PSE S.A., każdego miesiąca ujmują przychody z transakcji dotyczących rynku mocy.

Zmiany standardów

Wprowadzenie poniższych zmian do standardów nie miało istotnego wpływu na politykę rachunkowości:

oZmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 oraz MSSF 16 związane z reformą IBOR

W odpowiedzi na oczekiwaną reformę stóp referencyjnych (reforma IBOR) Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała drugą część zmian do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 i MSSF 16, które mają zastosowanie od 1 stycznia 2021 r. Zmiany odnoszą się do kwestii księgowych, które pojawią się w momencie, gdy instrumenty finansowe oparte na IBOR przejdą na nowe stopy procentowe. Zmiany wprowadzają szereg wytycznych i zwolnień, w szczególności praktyczne uproszczenie w przypadku modyfikacji umów wymaganych przez reformę, które będą ujmowane poprzez aktualizację efektywnej stopy procentowej, zwolnienie z obowiązku zakończenia rachunkowości zabezpieczeń, tymczasowe zwolnienie z konieczności identyfikacji komponentu ryzyka, a także obowiązek zamieszczenia dodatkowych ujawnień.

oZmiana do MSSF 4: Zastosowanie MSSF 9 „Instrumenty finansowe”

Zmiana do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” odracza zastosowanie standardu MSSF 9 „Instrumenty finansowe” do dnia 1 stycznia 2023 r. do momentu rozpoczęcia obowiązywania MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”.

oZmiany do MSSF 16 „Leasing”

W związku z pandemią koronawirusa (COVID-19), w 2020 r. wprowadzono zmianę do standardu MSSF 16, która umożliwia zastosowanie uproszczenia w zakresie oceny, czy zmiany w umowach leasingowych wprowadzone w czasach pandemii stanowią modyfikacje leasingu. W rezultacie leasingobiorcy mogą skorzystać z uproszczenia polegającego na niestosowaniu wytycznych MSSF 16 dotyczących modyfikacji umów leasingowych. Zmiana ta dotyczyła redukcji w opłatach leasingowych należnych do dnia 30 czerwca 2021 r. i wcześniej, i miała zastosowanie do okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 czerwca 2020 r. lub później.

W marcu 2021 r. Rada wydłużyła dostępność praktycznego rozwiązania dotyczącego ulg w płatnościach leasingowych do czerwca 2022 r. Zmiana została zatwierdzona przez Unię Europejską do zastosowania począwszy od 1 stycznia 2021 r.

Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie w świetle przepisów Unii Europejskiej.

8.Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupa nie zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu następujących opublikowanych standardów, interpretacji lub poprawek do istniejących standardów przed ich datą wejścia w życie:

oMSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17

MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” został wydany przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 18 maja 2017 r., natomiast zmiany do MSSF 17 opublikowano 25 czerwca 2020 r. Nowy zmieniony standard obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie.

MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe zastąpi obecnie obowiązujący MSSF 4, który zezwala na różnorodną praktykę w zakresie rozliczania umów ubezpieczeniowych. MSSF 17 zasadniczo zmieni rachunkowość wszystkich podmiotów, które zajmują się umowami ubezpieczeniowymi i umowami inwestycyjnymi.

oZmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych”

Rada opublikowała zmiany do MSR 1, które wyjaśniają kwestię prezentacji zobowiązań jako długo- i krótkoterminowe. Opublikowane zmiany obowiązują dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiana ta nie została jeszcze zatwierdzona przez Unię Europejską.

oZmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć”

Opublikowane w maju 2020 r. zmiany do standardu mają na celu zaktualizowanie stosownych referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF, nie wprowadzając zmian merytorycznych dla rachunkowości połączeń przedsiębiorstw.

oZmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe”

Zmiana wprowadza zakaz korygowania kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych o kwoty uzyskane ze sprzedaży składników wyprodukowanych w okresie przygotowywania rzeczowych aktywów trwałych do rozpoczęcia funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami kierownictwa. Zamiast tego jednostka rozpozna ww. przychody ze sprzedaży i powiązane z nimi koszty bezpośrednio w rachunku zysków i strat. Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2022 r. lub po tej dacie.

oZmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”

Zmiany do MSR 37 dostarczają wyjaśnień odnośnie do kosztów, które jednostka uwzględnia w analizie, czy umowa jest kontraktem rodzącym obciążenia. Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2022 r. lub po tej dacie.

oRoczne zmiany do MSSF 2018 - 2020

“Roczne zmiany MSSF 2018-2020” wprowadzają zmiany do standardów: MSSF 1 „Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy”, MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSR 41 „Rolnictwo” oraz do przykładów ilustrujących do MSSF 16 „Leasing”.

Poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne standardów w zakresie ujmowania oraz wyceny.

oZmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz wytyczne Rady MSSF w zakresie ujawnień dotyczących polityk rachunkowości w praktyce

Zmiana do MSR 1 wprowadza wymóg ujawniania istotnych informacji dotyczących zasad rachunkowości, które zostały zdefiniowane w standardzie. Zmiana wyjaśnia, że informacje na temat polityk rachunkowości są istotne, jeżeli w przypadku ich braku, użytkownicy sprawozdania finansowego nie byliby w stanie zrozumieć innych istotnych informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym. Ponadto, dokonano również zmian wytycznych Rady w zakresie stosowania koncepcji istotności w praktyce, aby zapewnić wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności do ujawnień dotyczących zasad rachunkowości. Zmiana obowiązuje począwszy od 1 stycznia 2023 r.

oZmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów”

W lutym 2021 r. Rada opublikowała zmianę do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” w zakresie definicji wartości szacunkowych. Zmiana do MSR 8 wyjaśnia, w jaki

sposób jednostki powinny odróżniać zmiany zasad rachunkowości od zmian wartości szacunkowych. Zmiana obowiązuje począwszy od 1 stycznia 2023 r.

oZmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy”

Zmiany do MSR 12 precyzują, w jaki sposób rozliczać podatek odroczony od transakcji takich jak leasing i zobowiązania z tytułu wycofania z eksploatacji. Przed zmianą do standardu istniały niejasności co do tego, czy zwolnienie dotyczące ujmowania podatku odroczonego rozpoznanego po raz pierwszy miało zastosowanie do tego typu transakcji, tj. w przypadku których ujmowane są zarówno aktywa, jak i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego. Wprowadzone zmiany do MSR 12 wyjaśniają, że zwolnienie nie ma zastosowania oraz że jednostki są zobowiązane do ujmowania podatku odroczonego od takich transakcji. Zmiany nakładają na spółki obowiązek ujmowania podatku odroczonego od transakcji, które w momencie początkowego ujęcia powodują powstanie jednakowych różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu i odliczeniu.

Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską.

oZmiana do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”

Zmiana ta dotyczy wymogów przejściowych w związku z zastosowaniem po raz pierwszy MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz MSSF 9 „Instrumenty finansowe”. Zmiana wprowadza możliwość poprawy użyteczności informacji dla inwestorów na temat pierwszego zastosowania nowego standardu.

Zmiana dotyczy wyłącznie przejścia ubezpieczycieli na nowy standard, nie ma wpływu na żadne inne wymogi zawarte w MSSF 17.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską.

oMSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe”

Standard ten pozwala jednostkom, które sporządzają sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF po raz pierwszy (z dniem 1 stycznia 2016 r. lub po tej dacie), do ujmowania kwot wynikających z działalności o regulowanych cenach, zgodnie z dotychczas stosowanymi zasadami rachunkowości. Dla poprawienia porównywalności, z jednostkami które stosują już MSSF i nie wykazują takich kwot, zgodnie z opublikowanym MSSF 14 kwoty wynikające z działalności o regulowanych cenach, powinny podlegać prezentacji w odrębnej pozycji zarówno w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jak i w rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów.

Decyzją Unii Europejskiej MSSF 14 nie zostanie zatwierdzony.

oZmiany do MSSF 10 i MSR 28 dot. sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami

Zmiany rozwiązują problem aktualnej niespójności pomiędzy MSSF 10 a MSR 28. Ujęcie księgowe zależy od tego, czy aktywa niepieniężne sprzedane lub wniesione do jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia stanowią „biznes” (ang. business).

W przypadku, gdy aktywa niepieniężne stanowią „biznes”, inwestor wykazuje pełny zysk lub stratę na transakcji. Jeżeli zaś aktywa nie spełniają definicji biznesu, inwestor ujmuje zysk lub stratę z tylko w zakresie części stanowiącej udziały innych inwestorów.

Zmiany zostały opublikowane 11 września 2014 r. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zatwierdzenie tej zmiany jest odroczone przez Unię Europejską.

Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji Zarząd nie zakończył jeszcze prac nad oceną wpływu wprowadzenia powyższych standardów oraz interpretacji na stosowane przez Grupę zasady (politykę) rachunkowości w odniesieniu do działalności Grupy lub jej wyników finansowych.

Daty wejścia w życie są datami wynikającymi z treści standardów ogłoszonych przez Radę ds. Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej. Daty stosowania standardów w Unii Europejskiej mogą różnić się od dat stosowania wynikających z treści standardów i są ogłaszane w momencie zatwierdzenia do stosowania przez Unię Europejską. Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie w świetle przepisów Unii Europejskiej.

9.Zmiana szacunków

W okresie objętym sprawozdaniem finansowym miały miejsce następujące zmiany szacunków, wpływające na wartości wykazane w tym sprawozdaniu finansowym między innymi:

szacunki w zakresie założeń dla wyceny rezerw aktuarialnych,

szacunki w zakresie założeń dla wyceny instrumentów pochodnych,

szacunki w zakresie założeń odnośnie kalkulacji przychodów z tytułu rekompensat KDT,

szacunki w zakresie założeń odnośnie okresów ekonomicznej użyteczności środków trwałych,

szacunki dotyczące realizacji aktywa z tytułu podatku odroczonego,

szacunki w zakresie założeń dla wyceny rezerwy na rekultywację składowisk popiołów,

szacunki w zakresie założeń dla wyceny rezerwy na likwidację składników rzeczowego majątku trwałego,

szacunki w zakresie wyceny kontraktów długoterminowych,

szacunki w zakresie założeń dla wyceny rezerw rekultywacyjnych związanych z działalnością górniczą,

szacunki w zakresie utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych,

szacunki w zakresie cen uprawnień do emisji CO₂.

Wpływ zmian szacunków na szacunek wartości odzyskiwalnej rzeczowych aktywów trwałych został przedstawiony w nocie 20.1.

Wpływ zmian szacunków na wysokość rezerw aktuarialnych został przedstawiony w nocie 5.3.

W przypadku wyceny instrumentów pochodnych (IRS, opcji) zmiana szacunków wynika ze zmiany rynkowych czynników ryzyka na rynku międzybankowym tj. kursu walutowego oraz rynkowych stóp procentowych. Opis stosowanych zabezpieczeń ujęto w nocie 40.3.1.

W zakresie kalkulacji przychodów z tytułu rekompensat zmiana szacunków dotyczy przede wszystkim zmiany cen sprzedaży i zakupu energii na Towarowej Giełdzie Energii oraz rynku bilansującym, wolumenu produkcji energii

i zakupu energii w celu realizacji planów sprzedaży jak również oprocentowaniu 5 – letnich obligacji skarbowych oraz stopy depozytowej NBP, mających wpływ na stopę aktualizacji. Wartość korekty rocznej z tytułu rekompensat za rok 2021 wynosi (+) 52,32 mln złotych. Zasady rozpoznawania przychodów z tytułu rekompensat na pokrycie kosztów osieroconych opisano w nocie 12.26.1.

Okres ekonomicznej użyteczności środków trwałych jest przedmiotem weryfikacji na koniec każdego okresu sprawozdawczego w oparciu o przewidywany okres funkcjonalności, zweryfikowany o plany Zarządu co do modernizacji, sprzedaży i likwidacji głównych składników majątku. Efekt zmian ujmowany jest w roku, w którym została przeprowadzona weryfikacja. W 2021 roku okresy ekonomicznej użyteczności środków trwałych zostały dostosowane do terminów wynikających z nowych kierunków strategii GK ZE PAK co zostało szerzej opisane w nocie 11.

W odniesieniu do aktywa z tytułu podatku odroczonego na każdy dzień bilansowy prowadzona jest analiza i w przypadku konieczności tworzony jest odpis aktualizujący wartość, co opisano szerzej w nocie 16.3.

Opis głównych tytułów rozpoznanych rezerw oraz zmiany pozycji rezerw w bieżącym i poprzednim roku obrotowym opisano w nocie 32.

W nocie 15.8 przedstawiono wartości przychodów z tytułu umów o usługi budowlane, z uwzględnieniem wyceny bilansowej oraz przewidywanych strat z tytułu tych umów.

10.Sezonowość działalności

Popyt na energię elektryczną oraz ciepło, zwłaszcza wśród konsumentów, podlega sezonowym wahaniom. Dotychczas praktyka pokazywała, że zużycie energii elektrycznej zwiększało się zimą (głównie z powodu niskich temperatur

i krótszego dnia) oraz spadało w okresie letnim (w związku z okresem wakacyjnym, wyższymi temperaturami otoczenia i dłuższym dniem). W ostatnich latach systematycznie odnotowuje się wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną latem, spowodowany w głównej mierze rosnącą liczbą wykorzystywanych urządzeń chłodniczych i klimatyzacji.

Niezależnie od czynników opisanych powyżej coraz istotniejsze dla poziomu produkcji Grupy stają się warunki meteorologiczne. Kiedyś działalność Grupy nie podlegała w znaczącym stopniu sezonowości popytu, ze względu na

niskie koszty praca bloków prowadzona była w sposób ciągły (w podstawie) przez niemal cały rok. Obecnie biorąc pod uwagę rosnący udział oze w segmencie wytwórców energii, w tym przede wszystkim źródeł wiatrowych

oraz fotowoltaiki, przy szacowaniu wielkości produkcji Grupy coraz większego znaczenia nabierają warunki pogodowe, ze szczególnym uwzględnieniem warunków wietrznych w okresach I i IV kwartału oraz słonecznych w okresach II i III kwartału. Jednak ryzyko związane z sezonowością i warunkami meteorologicznymi nie jest kluczowe w działalności Grupy.

11.Nowe kierunki strategii Grupy Kapitałowej ZE PAK SA

Wobec pogarszających się perspektyw dla konwencjonalnych wytwórców energii elektrycznej, zwłaszcza tych bazujących na wysokoemisyjnych paliwach Grupa ZE PAK SA podjęła decyzję o wyznaczeniu nowych kierunków rozwoju, zgodnie z którymi zamierza skoncentrować się na projektach z obszaru niskoemisyjnych i neutralnych emisyjnie źródeł wytwarzania energii oraz wytwarzania i wykorzystania „zielonego” wodoru.

Kierunki strategii zakładają, że proces transformacji Grupy ZE PAK SA potrwa przez najbliższe lata. W tym czasie będą uruchamiane kolejne projekty wytwarzania energii ze źródeł niskoemisyjnych oraz neutralnych emisyjnie a stopniowo wygaszane moce bazujące na węglu brunatnym.

Bazowy scenariusz eksploatacji przewiduje pracę wszystkich bloków Elektrowni Pątnów do końca 2024 roku. Dotychczasowy scenariusz zakładał eksploatację bloków węglowych 1, 2 i 5 w elektrowni Pątnów do 2024 roku, natomiast blok o mocy 474 MW (dawna Elektrownia Pątnów II) miał funkcjonować nie dłużej niż do 2030 roku. Obecnie jako bazowy przyjęto scenariusz pracy wszystkich bloków węglowych Grupy do końca 2024 roku, czyli do czasu gdy aktywom tym przysługuje wsparcie w postaci mechanizmu rynku mocy. Spółka postrzega obecną sytuację rynkową w zakresie kształtowania się relacji cen energii i uprawnień do emisji CO₂ jako wysoce zmienną i ryzykowną, dynamika tych zmian w ostatnim roku przybrała jeszcze na sile. Węglowa działalność wydobywcza i wytwórcza po 2024 roku będzie musiała się wiązać z podjęciem szeregu inwestycji m. in. umożliwiającymi dalszą eksploatację odkrywki Tomisławice oraz dostosowującymi blok 474 MW do wymogów środowiskowych. Spółka widzi możliwość poniesienia takich inwestycji i wydłużenia pracy aktywów węglowych po 2024 roku jednak zdecydowanie uzależnia podjęcie takich działań od wprowadzenia mechanizmu wsparcia po 2024 roku, który zmniejszałby ryzyko działalności przewidzianych do wygaszenia węglowych aktywów wytwórczych Grupy.

Wraz z sukcesywnym zmniejszaniem produkcji energii z węgla brunatnego w Grupie podejmowane są inicjatywy związane z rozwojem nowych projektów. Obecnie wokół PAK – PCE sp. z o.o. sukcesywnie budowana jest struktura spółek celowych, które mają odpowiadać za działalność w poszczególnych technologiach odnawialnych źródeł. Dzięki transakcji sprzedaży do Grupy Cyfrowego Polsatu większościowego pakietu udziałów w strukturze PAK PCE, planowane jest pozyskanie silnego kapitałowo partnera, który będzie w stanie zagwarantować realizację szerokiego zakresu perspektywicznych projektów inwestycyjnych z obszaru odnawialnych źródeł energii oraz wytwarzania i wykorzystania „zielonego” wodoru.

Spółka celowa PAK CCGT sp. z o.o. ma odpowiadać za przygotowanie oraz realizację projektu budowy bloku gazowego na terenie byłej Elektrowni węglowej Adamów. Projekt wygrał aukcję i tym samym, począwszy od 2026 roku, uzyskał wsparcie w postaci 17-letniego kontraktu mocowego

Grupa w ramach swoich działań transformacyjnych podejmuje również aktywność w obszarze projektów budowy farm wiatrowych na Bałtyku (offshore). Planowane jest również wykorzystanie aktywów w Elektrowni Pątnów dla potrzeb implementacji znajdującej się obecnie w fazie przed komercyjnej technologii SMR (Small Modular Reactor). Oba powyższe projekty rozwijane są w ramach współpracy z partnerami zewnętrznymi.

W związku nowymi kierunkami strategii dokonano odpisów z tytułu utraty wartości aktywów elektrowni węglowych oraz kopalni. Szczegóły dotyczące odpisów z tytułu utraty wartości znajdują się w nocie 20.1. Skróceniu uległy okresy amortyzacji środków trwałych jednak na skutek odpisów aktualizujących nastąpiła całkowita utrata wartości części środków trwałych co spowodowało spadek amortyzacji w stosunku do poprzedniego roku (noty 15.6 i 15.7). Skróceniu uległ również okres rozliczenia dotacji związanej z kredytem z NFOŚiGW udzielonym na warunkach preferencyjnych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku dotacja została całkowicie rozliczona. Dotacja jest opisana w nocie 33.4.

12.Istotne zasady rachunkowości

12.1.Zasady konsolidacji

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe ZE PAK SA oraz sprawozdania finansowe jej jednostek zależnych sporządzone każdorazowo za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku.

Sprawozdania finansowe jednostek przez niego kontrolowanych (zależnych), po uwzględnieniu korekt doprowadzających do zgodności z MSSFsporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie jednostki dominującej, przy wykorzystaniu spójnych zasad rachunkowości, w oparciu o jednolite zasady rachunkowości zastosowane dla transakcji i zdarzeń gospodarczych o podobnym charakterze. W celu eliminacji jakichkolwiek rozbieżności w stosowanych zasadach rachunkowości wprowadza się korekty.

Wszystkie znaczące salda i transakcje pomiędzy jednostkami Grupy, w tym niezrealizowane zyski wynikające z transakcji w ramach Grupy, zostały w całości wyeliminowane. Niezrealizowane straty są eliminowane, chyba że dowodzą wystąpienia utraty wartości.

Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nimi kontroli przez Grupę, a przestają być konsolidowane od dnia ustania kontroli. Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominująca ma miejsce, wtedy gdy:

posiada władzę nad danym podmiotem,

podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawa do zmiennych zwrotów z tytułu swojego zaangażowania w danej jednostce,

ma możliwość wykorzystania władzy w celu kształtowania poziomu generowanych zwrotów.

Spółka weryfikuje fakt sprawowania kontroli nad innymi jednostkami, jeżeli wystąpiła sytuacja wskazująca na zmianę jednego lub kilku z wyżej wymienionych warunków sprawowania kontroli.

W sytuacji, gdy spółka posiada mniej niż większość praw głosów w danej jednostce, ale posiadane prawa głosu są wystarczające do jednostronnego kierowania istotnymi działaniami tej jednostki, oznacza to, że sprawuje nad nią władzę. W momencie oceny czy prawa głosu w danej jednostce są wystarczające dla zapewnienia władzy, Spółka analizuje wszystkie istotne okoliczności, w tym:

wielkość posiadanego pakietu praw głosu w porównaniu do rozmiaru udziałów i stopnia rozproszenia

praw głosu posiadanych przez innych udziałowców;

potencjalne prawa głosu posiadane przez Spółkę, innych udziałowców lub inne strony;

prawa wynikające z innych ustaleń umownych; a także

dodatkowe okoliczności, które mogą dowodzić, że Spółka posiada lub nie posiada możliwości kierowania istotnymi działaniami w momentach podejmowania decyzji, w tym schematy głosowania zaobserwowane na poprzednich zgromadzeniach udziałowców.

Zmiany w udziale własnościowym jednostki dominującej, które nie skutkują utratą kontroli nad jednostką zależną są ujmowane jako transakcje kapitałowe. W takich przypadkach w celu odzwierciedlenia zmian we względnych udziałach w jednostce zależnej Grupa dokonuje korekty wartości bilansowej udziałów kontrolujących oraz udziałów niekontrolujących. Wszelkie różnice pomiędzy kwotą korekty udziałów niekontrolujących a wartością godziwą kwoty zapłaconej lub otrzymanej odnoszone są na kapitał własny i przypisywane do właścicieli jednostki dominującej.

12.2.Przeliczanie pozycji wyrażonych w walucie obcej

Transakcje wyrażone w walutach innych niż PLN są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji.

Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż PLN są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu odpowiednio obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych lub, w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny do wartości godziwej. Zyski lub straty wynikające z przeliczenia aktywów i zobowiązań niepieniężnych ujmowanych w wartości godziwej są ujmowane zgodnie z ujęciem zysku lub straty z tytułu zmiany wartości godziwej (czyli odpowiednio w innych całkowitych dochodach lub w zysku lub stracie w zależności od tego gdzie ujmowana jest zmiana wartości godziwej).

Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny bilansowej:

12.3.Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według ceny nabycia / kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa środków trwałych obejmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W skład kosztu wchodzi również koszt wymiany części składowych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania. Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, obciążają zysk lub stratę w momencie ich poniesienia. W wartości początkowej ujęte są koszty demontażu, usunięcia i przywrócenia do stanu pierwotnego.

Środki trwałe w momencie ich nabycia zostają podzielone na części składowe będące pozycjami o istotnej wartości, dla których można przyporządkować odrębny okres ekonomicznej użyteczności. Częścią składową są również koszty generalnych remontów. Grupa kapitalizuje tylko obowiązkowe remonty wynikające z przepisów prawa, gwarancji i tym podobnych. Okresem amortyzacji komponentów remontowych jest planowany czas do przeprowadzenia następnego remontu generalnego danego obiektu. Grunty sklasyfikowane jako kopalne podlegają amortyzacji do momentu przeklasyfikowania na inny rodzaj użytku.

Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów, wynoszący:

Wartość końcową, okres użytkowania oraz metodę amortyzacji składników aktywów weryfikuje się corocznie i w razie konieczności – koryguje z efektem od początku właśnie zakończonego roku obrotowego. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków.

Dana pozycja rzeczowych aktywów trwałych może zostać usunięta z bilansu po dokonaniu jej zbycia lub w przypadku, gdy nie są spodziewane żadne ekonomiczne korzyści wynikające z dalszego użytkowania takiego składnika aktywów. Wszelkie zyski lub straty wynikające z usunięcia danego składnika aktywów z bilansu (obliczone jako różnica pomiędzy ewentualnymi wpływami ze sprzedaży netto a wartością bilansową danej pozycji) są ujmowane w zysku lub stracie okresu, w którym dokonano takiego usunięcia.

Inwestycje rozpoczęte dotyczą środków trwałych będących w toku budowy lub montażu i są wykazywane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia, pomniejszonych o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy i przekazania środka trwałego do używania. Elementem wartości środków trwałych w budowie są także koszty finansowania podlegające kapitalizacji. Kwestię ich kapitalizacji opisano szerzej w nocie 12.11.

12.3.1.Strategiczne części zamienne

Zapasy uznane za części do strategicznych remontów i awarii maszyn i urządzeń ujmowane są w pozycji rzeczowe aktywa trwałe. Głównymi kryteriami ujęcia materiałów w pozycji Rzeczowe aktywa trwałe są:

kluczowy element dla utrzymania ciągłości produkcji, których zakup jest utrudniony ze względu na długi proces oczekiwania związany ze skomplikowanym procesem wytworzenia,

element będący zespołem lub podzespołem maszyny lub urządzenia, który zostanie wykorzystany w procesie produkcji przez czas dłuższy niż jeden rok,

części zamienne mogą być wykorzystane wyłącznie do prawidłowego działania poszczególnych pozycji rzeczowych aktywów trwałych.

Strategiczne części zamienne są amortyzowane do momentu przewidywanego okresu ich wykorzystania.

Odpis aktualizujący tworzony jest dla materiałów nierotujących powyżej 3 lat. Dla części zamiennych o wartości powyżej 100 tysięcy złotych odpis wynosi 100% wartości.

12.3.2.Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

Aktywa trwałe i ich grupy uznaje się za przeznaczone do sprzedaży, w sytuacji gdy ich wartość bilansowa zostanie odzyskana raczej w wyniku transakcji sprzedaży niż w wyniku ich dalszego użytkowania. Ten warunek może być spełniony tylko, kiedy wystąpienie transakcji sprzedaży jest wysoce prawdopodobne, a składnik aktywów jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w swoim obecnym stanie. Klasyfikacja składnika aktywów jako przeznaczonego do sprzedaży zakłada zamiar kierownictwa spółki do dokonania transakcji sprzedaży w ciągu roku od momentu dokonania klasyfikacji. Aktywa trwałe sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wycenia się po niższej spośród dwóch wartości:

wartości bilansowej lub wartości godziwej, pomniejszonej o koszty związane ze sprzedażą.

Jeśli Grupa chce dokonać transakcji zbycia, w wyniku której utraciłaby kontrolę nad swoją jednostką zależną, wszystkie aktywa i zobowiązania tej jednostki zależnej są klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży niezależnie od tego, czy Grupa zachowa udziały niedające kontroli po tej transakcji.

12.4.Nieruchomości inwestycyjne