Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych 

 

 

 

* Środki pieniężne pozyskane z emisji obligacji serii AM1 zdeponowane na rachunku maklerskim, które wpłynęły na rachunek bankowy Grupy po dniu bilansowym, w dniu 4 stycznia 2022 roku.

 

 

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

‎Opis przyjętych zasad rachunkowości i inne informacje objaśniające 

1. Dane Jednostki Dominującej

2. Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego

2.1. Oświadczenie zgodności

2.2. Podstawa wyceny

2.3. Waluta funkcjonalna i prezentacyjna

2.4. Dokonane osądy i szacunki

3. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości

3.1. Zmiany zasad rachunkowości

3.2. Zasady konsolidacji

3.2.1. Nabycia jednostek

3.2.2. Jednostki zależne

3.3. Waluty obce

3.3.1. Transakcje w walucie obcej

3.3.2. Przeliczanie jednostki działającej za granicą

3.4. Instrumenty finansowe

3.4.1. Aktywa finansowe

3.4.2. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

3.4.3. Modyfikacja kontraktowych przepływów pieniężnych aktywów finansowych

3.4.4. Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi oraz inne zobowiązania

3.4.5. Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń

3.5. Rzeczowe aktywa trwałe

3.5.1. Ujęcie oraz wycena

3.5.2. Nakłady ponoszone w terminie późniejszym

3.5.3. Amortyzacja

3.5.4. Prawo do użytkowania i zobowiązania z tytułu leasingu

3.6. Zapasy (w tym nieruchomości przejęte w ramach inwestycji w portfele wierzytelności)

3.7. Wartości niematerialne

3.7.1. Wartość firmy

3.7.2. Wartości niematerialne

3.7.3. Nakłady poniesione w terminie późniejszym

3.7.4. Amortyzacja

3.7.5. Aktywa rozliczane w czasie i wartości niematerialne w budowie

3.8. Inwestycje

3.9. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

3.10. Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów

3.10.1. Aktywa finansowe

3.10.2. Aktywa niefinansowe

3.11. Pozostałe aktywa

3.12. Kapitał własny

3.13. Zobowiązania z tyt. dostaw i usług oraz z tyt. kredytów i pożyczek

3.14. Świadczenia pracownicze

3.14.1. Program określonych składek

3.14.2. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych

3.14.3. Płatności w formie akcji własnych (program opcji menadżerskich)

3.15. Rezerwy

3.16. Przychody z działalności operacyjnej

3.16.1. Przychody z windykacji

3.16.2. Przychody z tytułu udzielonych pożyczek

3.16.3. Przychody ze świadczenia innych usług

3.17. Pozostałe przychody operacyjne

3.18. Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych

3.19. Usługi obce

3.20. Opłaty leasingowe

3.21. Inne koszty operacyjne

3.22. Przychody i koszty finansowe

3.23. Podatek dochodowy

3.24. Zysk na jedną akcję

3.25. Raportowanie segmentów działalności

3.26. Nowe standardy i interpretacje nie zastosowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym

3.26.1. Zmiany obowiązujących standardów i interpretacji które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, ale nie weszły jeszcze w życie i nie zostały jeszcze zastosowane przez Grupę

3.26.2. Standardy i interpretacje opublikowane, ale jeszcze nie przyjęte do stosowania w Unii Europejskiej

4. Segmenty sprawozdawcze oraz informacje o obszarach geograficznych

5. Przychody z działalności operacyjnej uwzględniające wynik na oczekiwanych stratach kredytowych, zmiany wartości inwestycji oraz Inne przychody/koszty z nabytych portfeli wierzytelności

6. Usługi obce

7. Inne koszty operacyjne

8. Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych

9. Przychody i koszty finansowe

10. Podatek dochodowy

11. Podział pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej na krótkoterminowe i długoterminowe

12. Rzeczowe aktywa trwałe

13. Inne wartości niematerialne

14. Wartość firmy

15. Inwestycje

16. Zapasy (w tym nieruchomości przejęte w ramach inwestycji w portfele wierzytelności)

17. Podatek odroczony

18. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

19. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

20. Pozostałe aktywa

21. Kapitał własny

22. Zysk przypadający na jedną akcję

23. Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu

24. Instrumenty pochodne

25. Instrumenty zabezpieczające

26. Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych

27. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

28. Rezerwy

29. Zarządzanie ryzykiem wynikającym z instrumentów finansowych

29.1. Ryzyko kredytowe

29.2. Ryzyko płynności

29.3. Ryzyko rynkowe

29.4. Zarządzanie kapitałem

30. Transakcje z podmiotami powiązanymi

31. Płatności w formie akcji

32. Informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych

33. Pozostałe noty objaśniające

33.1. Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych

34. Zobowiązania warunkowe

35. Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego

 

1. ‎Dane Jednostki Dominującej

Nazwa jednostki dominującej:

KRUK Spółka Akcyjna (dalej „KRUK S.A.” lub „Jednostka Dominująca”)

/ W okresie sprawozdawczym nie dokonano zmiany nazwy jednostki. /

Siedziba jednostki dominującej:

ul. Wołowska 8
51-116 Wrocław

Polska

Rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym:

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, ul. Poznańska 16-17, 53-230 Wrocław

Data rejestracji: 7 września 2005 r.

Numer rejestru: KRS 0000240829

Przedmiot działalności jednostki dominującej oraz jej jednostek zależnych

Jednostka Dominująca oraz większość jej jednostek zależnych zajmuje się restrukturyzacją i odzyskiwaniem wierzytelności nabywanych przez podmioty z Grupy oraz wierzytelności powierzanych przez instytucje finansowe i inne podmioty. Niektóre jednostki zależne prowadzą ponadto działalność w zakresie udzielania pożyczek konsumenckich.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres sprawozdawczy kończący się 31 grudnia 2021 r. obejmuje sprawozdania finansowe Jednostki Dominującej, jej jednostek zależnych oraz jednostek kontrolowanych osobowo (zwanych łącznie „Grupą”, „Grupą KRUK“).

Grupę kapitałową tworzą KRUK S.A. z siedzibą we Wrocławiu, 24 jednostki zależne oraz 2 jednostki kontrolowane osobowo:

KRUK Investimenti S.r.l. został utworzony na podstawie umowy spółki podpisanej w dniu 29 kwietnia 2021 r.

Zielony Areał sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu została utworzona zgodnie z aktem założycielskim w dniu 9 września 2021 r. i wpisana do Rejestru Przedsiębiorców w dniu 4 października 2021 r.

Secapital Polska Sp. z o.o. w likwidacji w dniu 9 marca 2021 r. na mocy postanowienia sądu rejestrowego została wykreślona z rejestru przedsiębiorców.

Jednostka Dominująca posiada trzy biura terenowe zlokalizowane odpowiednio w Warszawie, Szczawnie-Zdroju oraz Pile.

Jednostką Dominującą najwyższego szczebla jest KRUK S.A. Wykaz jednostek zależnych został przedstawiony poniżej: 

 

/ Spółka KRUK S.A. nie posiada jednostki dominującej. Spółka KRUK S.A. nie posiada jednostki dominującej najwyższego szczebla grupy. /

 

2. ‎Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego

2.1.  Oświadczenie zgodności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF“) zatwierdzonymi przez Unię Europejską („UE“).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki Dominującej („Zarząd”) w dniu 15 marca 2022 r. 

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy. Założenie kontynuacji działalności zostało przeanalizowane w obliczu pandemii COVID-19.

2.2.  Podstawa wyceny

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone za okres sprawozdawczy od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. Dane porównawcze zostały zaprezentowane na dzień 31 grudnia 2020 r. oraz za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o koncepcje wyceny:

●  według zamortyzowanego kosztu ustalonego przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej

­  z uwzględnieniem odpisu z tytułu utraty wartości dla aktywów będących aktywami dotkniętymi utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe,

­  dla aktywów finansowych będących częścią modelu biznesowego, którego celem jest osiąganie korzyści z pozyskiwania kontraktowych przepływów pieniężnych

oraz

­  dla pozostałych zobowiązań finansowych,

●  według wartości godziwej dla instrumentów pochodnych oraz udzielonych pożyczek, dla których wynikające z umowy przepływy pieniężne nie są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty,

●  według kosztu historycznego dla aktywów i zobowiązań niefinansowych.

2.3.  Waluta funkcjonalna i prezentacyjna

Dane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zostały zaprezentowane w złotych polskich, po zaokrągleniu do pełnych tysięcy. W związku z tym mogą wystąpić przypadki matematycznej niespójności w sumowaniach lub pomiędzy poszczególnymi notami.

Złoty polski jest walutą funkcjonalną Jednostki Dominującej.

 

2.4.  Dokonane osądy i szacunki

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF UE wymaga od Zarządu osądów, szacunków
‎ i założeń, wpływających na stosowanie przyjętych zasad rachunkowości oraz prezentowane wartości aktywów, zobowiązań, przychodów oraz kosztów, których rzeczywiste wartości mogą różnić się od wartości szacowanej.

Szacunki i założenia podlegają ciągłej ocenie przez Grupę i oparte są o doświadczenia historyczne oraz inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione. Zmiany szacunków księgowych są ujęte prospektywnie począwszy od okresu, w którym dokonano zmiany szacunku.

Informacja na temat szacunków i osądów dotyczących zastosowania zasad rachunkowości, które mają najbardziej istotny wpływ na wartości ujęte w sprawozdaniu finansowym:

 

3.  Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości

3.1.  Zmiany zasad rachunkowości

Zasady (polityka) rachunkowości przedstawione poniżej stosowane były w odniesieniu do wszystkich okresów zaprezentowanych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

W roku 2021 nie nastąpiły istotne zmiany w zasadach (polityce) rachunkowości.

3.2.  Zasady konsolidacji

Grupa konsoliduje jednostki, nad którymi sprawuje kontrolę, tj. jednostki zależne od dnia objęcia kontroli.

Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominującą ma miejsce, wtedy gdy:

●  posiada władzę nad danym podmiotem,

●  podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawa do zmiennych zwrotów z tytułu swojego zaangażowania w danej jednostce,

●  ma możliwość wykorzystania władzy w celu kształtowania poziomu generowanych zwrotów.

Wszystkie jednostki Grupy Kapitałowej KRUK konsolidowane są metodą pełną, z wyjątkiem jednostki zależnej ProsperoCapital S.a.r.l. konsolidowanej metodą proporcjonalną.

Proces konsolidacji sprawozdań finansowych jednostek zależnych metodą pełną polega na sumowaniu poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, rachunku zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów jednostki dominującej oraz jednostek zależnych w pełnej wysokości oraz dokonaniu odpowiednich korekt i wyłączeń konsolidacyjnych.

Wyłączeniu podlega bilansowa wartość udziałów posiadanych bezpośrednio i pośrednio przez Jednostkę Dominującą w jednostkach zależnych oraz kapitał własny tych jednostek na moment ich nabycia. Wyłączeniu podlegają w całości:

1) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,

2) przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,

3) zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów jednostek podlegających konsolidacji, za wyjątkiem strat, które wskazują na występowanie utraty wartości,

4) dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i innym jednostkom objętym konsolidacją.

Metoda konsolidacji proporcjonalnej polega na sumowaniu poszczególnych pozycji odpowiednich sprawozdań finansowych jednostki dominującej (w pełnej wysokości) z częścią wartości (proporcjonalną do udziałów posiadanych przez podmioty grupy kapitałowej) tych pozycji sprawozdań finansowych jednostek współzależnych oraz dokonaniu wyłączeń:

1) wyrażonej w cenie nabycia wartości udziałów jednostki dominującej i innych jednostek objętych konsolidacją w jednostkach współzależnych z tą częścią aktywów netto jednostek współzależnych (wycenionych wg wartości godziwej), która odpowiada udziałowi tych jednostek w jednostkach współzależnych na dzień rozpoczęcia sprawowania nad nimi współkontroli.

2) należności, zobowiązania i rozrachunki o podobnym charakterze pomiędzy jednostkami objętymi konsolidacją, przychody i koszty wynikające z operacji pomiędzy tymi podmiotami oraz dywidendy wypłacone przez jednostkę współzależną innym jednostką objętym konsolidacją - w pełnej wysokości,

3) zyski lub straty (zawarte w aktywach, które podlegają konsolidacji) wynikające z operacji między jednostkami objętymi konsolidacją - w proporcji do posiadanych udziałów.

3.2.1.  Nabycia jednostek

Nabycia jednostek, w tym funduszy inwestycyjnych zamkniętych, są rozliczane metodą nabycia na dzień nabycia, który jest dniem, w którym Grupa obejmuje kontrolę nad jednostką nabywaną.

Grupa ujmuje wartość firmy wyliczaną jako nadwyżkę przekazanej zapłaty nad wartością godziwą nabytych aktywów netto możliwych do zidentyfikowania. W przypadku nadwyżki wartości godziwej nabytych aktywów netto nad przekazaną zapłatą, Grupa rozpoznaje zysk z okazjonalnego nabycia.

Wartość przekazanej zapłaty stanowi wartość godziwą przeniesionych aktywów, zobowiązań zaciągniętych przez Grupę wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz udziałów wyemitowanych przez Grupę. Wartość przekazanej zapłaty zawiera również wartość godziwą części zapłaty warunkowej. Jeśli nabycie jednostek powoduje wygaśnięcie wcześniejszych zobowiązań występujących pomiędzy Grupą a jednostką przejmowaną, wówczas wartość zapłaty obniża się o wynikającą z umowy cenę za wygaśnięcie zobowiązania i ujmuje się jako pozostały koszt.

Wartość godziwa wartości niematerialnych nabytych w drodze przejęcia jednostki oparta jest na zdyskontowanych przepływach pieniężnych, których oczekuje się w związku z użytkowaniem lub ewentualną sprzedażą tych aktywów.

Wartość godziwa rzeczowych aktywów trwałych nabytych w wyniku przejęcia jednostek oparta jest na ich wartości rynkowej. Wartość godziwa pozostałych składników rzeczowych aktywów trwałych jest ustalana z zastosowaniem podejścia rynkowego i metod kosztowych, które opierają się na cenach kwotowanych przez rynek dla podobnych składników, o ile informacje te są dostępne, a w uzasadnionych przypadkach opierają się na kosztach zastąpienia.

Zobowiązanie warunkowe jednostki przejmowanej jest uwzględniane przy nabyciu jednostek tylko wtedy, kiedy takie zobowiązanie stanowi obecny obowiązek, wynika z przeszłych zdarzeń oraz jego wartość godziwa może być wiarygodnie oszacowana.

Grupa wycenia wszystkie udziały niekontrolujące w proporcji do udziałów w możliwych do zidentyfikowania aktywach netto jednostki przejmowanej.

Istotne koszty transakcyjne poniesione w związku z nabyciem jednostek, takie jak opłaty z tytułu usług prawnych, due diligence oraz za inne profesjonalne usługi ujmuje się jako koszt okresu, w którym zostały poniesione.

3.2.2.  Jednostki zależne

Jednostkami zależnymi są jednostki kontrolowane przez Jednostkę Dominującą, w tym fundusze inwestycyjne. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych uwzględniane są w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym począwszy od dnia uzyskania nad nimi kontroli aż do momentu jej wygaśnięcia. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne zostały ujednolicone z zasadami przyjętymi przez Grupę.

 

3.3.  Waluty obce

3.3.1.  Transakcje w walucie obcej

Transakcje wyrażone w walutach obcych w dniu dokonania transakcji ujmowane są w walutach funkcjonalnych jednostek Grupy z zastosowaniem kursu kupna lub kursu sprzedaży walut z dnia zawarcia transakcji stosowanym przez bank, z którego usług jednostka korzysta.

Pozycje pieniężne aktywów i zobowiązań wyrażone w walucie obcej są przeliczane na koniec okresu sprawozdawczego według średniego kursu banku centralnego dla danej waluty ogłoszonego na ten dzień. Różnice kursowe wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego stanowią różnice pomiędzy wyceną według zamortyzowanego kosztu (lub wartości godziwej) w walucie funkcjonalnej na początku okresu sprawozdawczego, skorygowaną o naliczone odsetki i dokonane płatności w trakcie okresu sprawozdawczego, a wartością według zamortyzowanego kosztu w walucie obcej przeliczoną według średniego kursu banku centralnego na koniec okresu sprawozdawczego.

Niepieniężne pozycje aktywów i zobowiązań denominowane w walutach obcych wyceniane według kosztu historycznego są przeliczane według średniego kursu banku centralnego ogłoszonego w dniu dokonania transakcji.

Niepieniężne pozycje aktywów i zobowiązań wyrażone w walucie obcej wyceniane według wartości godziwej są przeliczane według średniego kursu banku centralnego obowiązującego na dzień szacowania wartości godziwej.

Różnice kursowe z przeliczenia na walutę funkcjonalną ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu.

3.3.2.  Przeliczanie jednostki działającej za granicą

Aktywa i zobowiązania jednostek działających za granicą, włączając wartość firmy i korekty do wartości godziwej na dzień nabycia dokonywane przy konsolidacji, są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego. Zyski z lat ubiegłych jednostek działających za granicą przeliczane są kursem stanowiącym średnią arytmetyczną średnich kursów ogłaszanych przez NBP, obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu.

Różnice kursowe powstałe przy przeliczeniu są ujmowane w innych całkowitych dochodach. W przypadku zbycia jednostek działających za granicą, częściowego lub w całości, odpowiednie kwoty ujęte w kapitale własnym są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu.

Różnice kursowe dotyczące pozycji pieniężnych w postaci należności w stosunku do jednostki działającej za granicą, których rozliczenie nie jest planowane bądź prawdopodobne w dającej się przewidzieć przyszłości są częścią inwestycji netto w jednostce działającej za granicą i są ujmowane w innych całkowitych dochodach
‎ i prezentowane w kapitale własnym jako różnice kursowe z przeliczenia.

3.4.  Instrumenty finansowe

3.4.1.  Aktywa finansowe

Grupa klasyfikuje aktywa finansowe do jednej z następujących kategorii:

•  wyceniane według zamortyzowanego kosztu,

•  wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

•  wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy.

Na dzień 31.12.2021 r i 31.12.2020 r. Grupa nie posiada aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Klasyfikacja aktywów finansowych w dniu nabycia lub powstania zależy od modelu biznesowego przyjętego przez Grupę do zarządzania daną grupą aktywów oraz charakterystyk umownych przepływów pieniężnych wynikających z pojedynczego aktywa lub grupy aktywów.

Grupa kapitałowa wyodrębnia następujące modele biznesowe:

•  model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” – model, w którym powstałe lub nabyte aktywa finansowe są utrzymywane w celu pozyskania korzyści z umownych przepływów pieniężnych,

•  model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż” – model, w którym aktywa finansowe po powstaniu lub nabyciu są utrzymywane w celu pozyskania korzyści z umownych przepływów pieniężnych, ale mogą być również sprzedawane – często i w transakcjach o wysokim wolumenie,

•  model pozostały – inny niż model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” oraz „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż”.

Ocena charakterystyki wynikających z umownych przepływów pieniężnych polega na ustaleniu, poprzez przeprowadzenie jakościowego testu płatności kwoty głównej i odsetek aktywów finansowych (SPPI ang. solely payments of principal and interest ).

Charakterystyka wynikająca z umownych przepływów pieniężnych pozostaje bez wpływu na klasyfikację składnika aktywów finansowych, jeśli:

●  mogłaby mieć tylko niewielki wpływ na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu tego składnika (cecha de minimis),

●  wpływa na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu instrumentu tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezwykle rzadkiego, wyjątkowo nietypowego i bardzo mało prawdopodobnego (cecha non genuine).

W celu dokonania wyżej wymienionego ustalenia uwzględnia się potencjalny wpływ charakterystyk wynikających z umownych przepływów pieniężnych w każdym okresie sprawozdawczym i łącznie w całym okresie życia instrumentu finansowego.

Test płatności kwoty głównej i odsetek aktywów finansowych jest przeprowadzany dla każdego aktywa finansowego lub grupy aktywów finansowych w modelu „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” lub „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż” na dzień początkowego ujęcia (w tym dla modyfikacji istotnej po ponownym ujęciu aktywa finansowego) oraz na dzień istotnej zmiany charakterystyki umownych przepływów pieniężnych. W przypadku modyfikacji warunków umownych następuje również zmiana oszacowania ryzyka kredytowego. Czynnikami, które mogą świadczyć o istotnym wzroście ryzyka są m.in. informacje od klientów, którzy zgłaszają możliwe problemy z terminową spłatą rat pożyczek oraz wnioski o wakacje kredytowe. Efektywna stopa procentowa wyznaczona jest na moment początkowego ujęcia pożyczek i w trakcie kolejnych okresów sprawozdawczych pozostaje bez zmian.

W momencie początkowego ujęcia, Grupa wycenia aktywa finansowe w wartości godziwej powiększonej o koszty transakcyjne bezpośrednio związane z nabyciem aktywa finansowego, z wyłączeniem należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych.

Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe, udzielone pożyczki, które nie zawierają istotnego komponentu finansowania, są wyceniane w momencie początkowego ujęcia w wysokości ceny transakcyjnej.

Po początkowym ujęciu aktywa finansowe wyceniane są zgodnie z następującymi kategoriami:

1.  Według zamortyzowanego kosztu są wyceniane:

a.  Inwestycje w pakiety wierzytelności

b.  Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

c.  Udzielone pożyczki

Inwestycje w pakiety wierzytelności oraz udzielone pożyczki są wyceniane w zamortyzowanym koszcie, zgodnie z MSSF 9, jeśli oba z poniższych warunków zostają spełnione:

●  składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy,

●  warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w  określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

2.  Według wartości godziwej przez inne całkowite dochody

Składnik aktywów finansowych jest wyceniany według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są poniższe warunki:

●  składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i na sprzedaż składników aktywów finansowych, oraz

●  warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (zdany test SPPI).

 

3.  Według wartości godziwej przez wynik finansowy

Wszystkie aktywa finansowe, które nie spełniają warunków klasyfikacji do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu lub aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody klasyfikowane są do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Reklasyfikacja aktywów finansowych następuje jedynie w przypadku zmiany modelu biznesowego odnoszącego się do aktywa lub grupy aktywów wynikającego z rozpoczęcia lub zakończenia istotnej części działalności. Zmiany takie mają charakter incydentalny. Zmiana klasyfikacji jest ujmowana prospektywnie, tj. bez zmiany ujętych dotychczas skutków wyceny do wartości godziwej we wcześniejszych okresach odpisów czy naliczonych odsetek.

Za zmianę modelu biznesowego nie uważa się:

●  zmiany zamiarów związanych z konkretnymi aktywami finansowymi (nawet w przypadku znacznych zmian warunków rynkowych),

●  tymczasowego zaniku określonego rynku aktywów finansowych,

●  przeniesienia aktywów finansowych między obszarami działalności stosującymi różne modele biznesowe.

Grupa zaprzestaje ujmowania składników aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy spełnione są poniższe warunki:

●  wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych,

●  przenosi składnik aktywów finansowych, a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania opisane poniżej.

Przenosząc składnik aktywów finansowych, spółka ocenia, w jakim stopniu zachowuje ona ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W takim przypadku:

1.  jeśli Grupa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia;

2.  jeśli Grupa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych;

3.  jeśli Grupa nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to ustala, czy zachowała kontrolę nad składnikiem aktywów finansowych.

W takim przypadku:

●  jeśli Spółka nie zachowała kontroli, zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia;

●  jeśli Spółka zachowała kontrolę, w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w stopniu, w jakim utrzymuje zaangażowanie w tym składniku.

Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie

Inwestycje w pakiety wierzytelności

Inwestycje w pakiety wierzytelności są to masowe pakiety przeterminowanych zobowiązań (np. z tytułu kredytów konsumenckich, opłat za media itp.) nabywane przez Grupę w ramach umów cesji wierzytelności za cenę znacząco niższą od wartości nominalnej tych zobowiązań (aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe).

Model biznesowy Grupy Kruk w odniesieniu do inwestycji w pakiety wierzytelności polega na długoterminowym utrzymywaniu i obsłudze portfeli celem realizacji zaplanowanych przepływów generowanych przez zarządzane portfele.

Wszystkie nabywane pakiety wierzytelności Grupa klasyfikuje do kategorii instrumentów wycenianych metodą zamortyzowanego kosztu. Klasyfikacja ta odzwierciedla strategię zarządzania nabytymi pakietami, która skupia się na utrzymywaniu składnika aktywów w celu maksymalizacji wartości wpłat wynikających z umowy.

Inwestycje w pakiety wierzytelności są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe. Początkowe ujęcie w księgach następuje w dacie zakupu, w cenie nabycia, to jest wartości godziwej uiszczonej zapłaty, powiększonej o istotne koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przyporządkować.

Na podstawie pierwotnej prognozy oczekiwanych wpływów pieniężnych, uwzględniającej wartość początkową (cenę nabycia powiększoną o bezpośrednio przyporządkowane koszty transakcyjne), wyznaczana jest efektywna stopa procentowa równa wewnętrznej stopie zwrotu zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, stosowana do dyskontowania szacowanych wpływów pieniężnych, która pozostaje niezmienna przez cały okres utrzymywania portfela. Korekta efektywnej stopy dyskontowej jest możliwa w przypadku pomniejszenia ceny nabycia będącego następstwem zwrotu części wierzytelności należących do danego pakietu wierzytelności do zbywcy pakietu wierzytelności.

Przychody odsetkowe naliczane są od wartości portfela ustalonego na podstawie modelu zamortyzowanego kosztu dla zakupionych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, o której mowa powyżej, i ujmowane są w bieżącym okresie w wyniku finansowym w pozycji Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Przychód z tytułu odsetek w całości rozpoznawany jest jako zwiększenie wartości portfela. Rzeczywiste wpłaty otrzymywane w okresie w wyniku windykacji, w całości rozpoznawane są jako zmniejszenie wartości portfela.

Szacowane przepływy pieniężne ustalane są przede wszystkim w oparciu o:

●  zakładaną skuteczność stosowanych narzędzi windykacyjnych,

●  skalę ich stosowania w odniesieniu do poszczególnych pakietów (dotychczasową i planowaną),

●  dotychczasową historię spłat,

●  warunki makroekonomiczne.

Wartość składnika aktywów na dany dzień bilansowy jest równa jego wartości początkowej powiększonej o przychody odsetkowe oraz pomniejszonej o rzeczywiste wpływy oraz dodatkowo zmodyfikowanej o zmianę szacunków dotyczących przyszłych przepływów pieniężnych. W efekcie wartość składnika aktywów na dzień bilansowy jest równa zdyskontowanej wartości oczekiwanych wpływów pieniężnych.

Zmiany netto odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych prezentowane są w sprawozdaniu z zysków lub strat w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych.

Portfele wierzytelności detalicznych na potrzeby prowadzonych analiz oraz przygotowywania prognoz wpływów podlegają grupowaniu. Prognoza wpływów opracowywana jest dla wyodrębnionych grup prognostycznych, a nie dla pojedynczych pakietów. Stosowane są dwa poziomy grupowania, wyróżnione za pomocą następujących kryteriów:

I poziom grupowania – kryterium kraju, z którego pochodzi pakiet wierzytelności,

II poziomu grupowania – kryterium daty nabycia pakietu wierzytelności do Grupy Kruk.

Data nabycia pakietu wierzytelności pozwala określić stadium procesu obsługi w Grupie, w którym znajduje się pakiet wierzytelności. Grupowane są pakiety znajdujące się w zbliżonym stadium. W tym przekroju Grupa wprowadziła poniższy mechanizm podziału:

●  finalnie prognoza przygotowana dla każdej z grup prognostycznych jest dzielona w obrębie grup na poszczególne portfele wierzytelności z wykorzystaniem kluczy opartych na danych historycznych,

●  portfele zabezpieczone zarówno hipoteczne jak i korporacyjne nie podlegają grupowaniu. Prognoza wpłat przygotowywana jest dla każdego pakietu z osobna.

Udzielone pożyczki wg zamortyzowanego kosztu

Udzielone pożyczki ujmowane są jako aktywa finansowe będące częścią modelu biznesowego, którego celem jest osiąganie korzyści z pozyskiwania kontraktowych przepływów.

Wartość udzielonych pożyczek wycenianych według metody zamortyzowanego kosztu (jeśli spełniają test płatności głównej i odsetek) obliczana jest w oparciu o efektywną stopę procentową i uwzględnia odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. Efektywna stopa procentowa wyznaczona jest na podstawie pierwotnie oczekiwanego przepływu, wynikającego bezpośrednio z pierwotnego harmonogramu i ulega rekalkulacji w przypadku zmiany stóp rynkowych. Przychody odsetkowe są kalkulowane według efektywnej stopy procentowej i są prezentowane w wyniku finansowym w pozycji Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Tworzone odpisy dla pożyczek uwzględniają zmiany z tytułu oczekiwanych strat kredytowych.

Zmiany netto odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych prezentowane są w sprawozdaniu z zysków lub strat w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych.

Oczekiwane straty kredytowe wyznaczane są na poziomie pożyczki w oparciu o parametry PD (prawdopodobieństwo zdarzenia default (ang. default rozumiane jako stan niewykowania zobowiązania)), parametr PPS (prawdopodobieństwo przedpłaty), parametr LGD (strata pod warunkiem default) oraz EAD (ekspozycja na moment default).

Parametr PD (prawdopodobieństwo zdarzenia default) wyznaczany jest w oparciu o model dożywotniego PD, który zwraca prawdopodobieństwo zdarzenia default w danym miesiącu. Parametr PD wyznaczony jest na poziomie zdefiniowanych klas ratingowych w oparciu o skoring behawioralny.

Parametr PPS (prawdopodobieństwo przedpłaty) wyznaczany jest w oparciu o model przedterminowej spłaty, który zwraca prawdopodobieństwo spłaty w danym miesiącu.

Do wyznaczania parametru LGD (strata pod warunkiem default) został zastosowany model Markowa przepływu sald, z uwzględnieniem m.in. następującej informacji:

●  Przesłanka defaultu (stwierdzona na moment defaultu)

●  Ilość miesięcy od momentu defaultu

●  Dokonane płatności przez klienta

●  Sprzedaż długu

●  Cena sprzedaży długu

●  Naliczone opłaty i odsetki

Na podstawie przesłanki defaultu oraz upływu czasu od momentu default definiowane są stany, w których znajdują się poszczególne rachunki, natomiast macierz przepływów sald pomiędzy stanami, włączywszy stany końcowe (pochłaniające) definiuje wartość obecną oczekiwanych przepływów pieniężnych oraz wymagane pokrycie rezerwą

Parametr EAD (ekspozycja na moment default) wyznaczany jest w oparciu o harmonogramy spłaty.

Wartość brutto portfela pożyczek na dzień bilansowy uwzględnia m.in. wartość udzielonego kapitału wraz z pozostałymi opłatami umownymi (odsetki, prowizje itp.) naliczonymi na dzień bilansowy, tj. po uwzględnieniu spłat dokonanych przez Klienta do dnia bilansowego.

Grupa KRUK uzależnia sposób rozpoznawania oczekiwanych strat kredytowych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu udzielenia pożyczki. Do oceny istotności wzrostu ryzyka kredytowego ekspozycji kredytowych Grupa porównuje ryzyko niewykonania zobowiązania dla danego aktywa finansowego na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego aktywa finansowego na dzień początkowego ujęcia, biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje.

Do dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych ze względu na ryzyko kredytowe zalicza się dające się zaobserwować dane na temat następujących zdarzeń: naruszenia umowy, takiego jak zdarzenie niewykonania zobowiązania lub niedokonanie płatności w wymaganym terminie. W przypadku modyfikacji warunków umownych następuje również zmiana oszacowania ryzyka kredytowego. Czynnikami, które mogą świadczyć o istotnym wzroście ryzyka są m.in. informacje od klientów, którzy zgłaszają możliwe problemy z terminową spłatą rat pożyczek oraz wnioski o wakacje kredytowe, jak również istotne pogorszenie ratingu klienta w stosunku od początkowego ujęcia.

Grupa KRUK, w nawiązaniu do wymogów MSSF 9, klasyfikuje udzielone pożyczki do trzech koszyków, dla których oczekiwane straty oraz przychody odsetkowe są rozpoznawane są w poniższy sposób:

• Koszyk 1 (stage 1) – w którym klasyfikowane są udzielone pożyczki, dla których od momentu rozpoznania do daty bilansowej nie nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego, opóźnienie w spłacie od daty wymaganej płatności nie przekracza 30 dni oraz nie stwierdzono utraty wartości. Czynnikami, które mogą świadczyć o istotnym wzroście ryzyka są m.in. informacje od klientów, którzy zgłaszają możliwe problemy z terminową spłatą rat pożyczek oraz wnioski o wakacje kredytowe, jak również istotne pogorszenie ratingu klienta w stosunku od początkowego ujęcia. Dla takich pożyczek oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy lub wcześniej, jeżeli instrument ma krótszy termin zapadalności. Przychody odsetkowe w tym koszyku rozpoznawane są od wartości bilansowej brutto.

• Koszyk 2 (stage 2) – w którym są klasyfikowane udzielone pożyczki, dla których od momentu rozpoznania do daty bilansowej nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (opóźnienie w spłacie od daty wymaganej płatności lub wypowiedzenie umowy kredytowej). Przesłanką do klasyfikacji pożyczek w koszyku 2 może być opóźnienie w spłacie co najmniej o 30 dni. Ponadto, do koszyka 2 mogą zostać sklasyfikowane pożyczki, dla których stwierdzono istotny wzrost ryzyka, polegający m.in. zgłoszeniu bezpośrednio przez klientów możliwych problemów z terminową spłatą rat pożyczek oraz napływających wniosków o wakacje kredytowe, jak również istotne pogorszenie ratingu klienta w stosunku od początkowego ujęcia W takich przypadkach dla portfela pożyczek możliwe jest również ujęcie dodatkowego odpisu z tytułu wzrostu oczekiwanej straty kredytowej ponad historyczne oszacowania.

Dla takich pożyczek straty oczekiwane są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa (lifetime). Przychody odsetkowe w tym koszyku rozpoznawane są od wartości bilansowej brutto.

• Koszyk 3 (stage 3) – w którym są klasyfikowane udzielone pożyczki, dla których stwierdzono utratę wartości, m.in. opóźnienie w spłacie od daty wymaganej płatności powyżej 90 dni. W skład tego koszyka wchodzą również umowy w restrukturyzacji, pożyczki wyłudzone, bankructwa oraz umowy w przypadku których nastąpiła śmierć pożyczkobiorcy. Dla udzielonych pożyczek zaklasyfikowanych do koszyka 3 oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa (lifetime). Przychody odsetkowe w tym koszyku rozpoznawane są od wartości bilansowej netto.

Nabyte składniki aktywów finansowych dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. POCI) w momencie początkowego ujęcia są klasyfikowane do koszyka 3. Przychody odsetkowe dla pożyczek zaklasyfikowanych jako POCI rozpoznawane są od wartości netto. Skorygowaną o ryzyko kredytowe efektywną stopę procentową oblicza się poprzez uwzględnienie przyszłych przepływów pieniężnych skorygowanych o efekt ryzyka kredytowego rozpoznawanego w całym horyzoncie prognozy.

Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy

Do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy zalicza się składnik aktywów spełniający jeden z poniższych warunków:

a)  jest klasyfikowany jako przeznaczony do obrotu. Składniki aktywów finansowych kwalifikuje się jako przeznaczone do obrotu, jeśli są:

●  nabyte głównie w celu sprzedaży w krótkim terminie,

●  częścią portfela określonych instrumentów finansowych zarządzanych łącznie i co do których istnieje prawdopodobieństwo uzyskania zysku w krótkim terminie,

●  instrumentami pochodnymi, z wyłączeniem instrumentów pochodnych będących elementem rachunkowości zabezpieczeń oraz umów gwarancji finansowych,

b)  został wyznaczony do tej kategorii w momencie początkowego ujęcia (opcja wyceny do wartości godziwej przez wynik finansowy),

c)  dla którego nie został spełniony test SPPI, z uwagi na zawarcie w przepływach umownych pożyczek innych elementów niż zwrot kapitału, odsetek i wartości pieniądza w czasie. W przypadku udzielonych pożyczek konsumenckich element, powodujący brak spełnienia testu SPPI związany jest ze zmiennym oprocentowaniem pożyczek, które może być interpretowane, jako dodatkowe wynagrodzenie za czas otwartych ekspozycji z tytułu udzielonych pożyczek.

Wartość godziwa dla pożyczek Wonga została wyznaczona na podstawie poziomu III, tj. w oparciu o prognozę oczekiwanych przepływów pieniężnych.

Stopa procentowa, która służy do dyskontowania przyszłych oczekiwanych przepływów pieniężnych dla pożyczek wycenianych według wartości godziwej opiera się na następujących elementach: stopie wolnej od ryzyka, rynkowej stopie procentowej (marży) z tytułu finansowania Grupy oraz premii za szkodowość pożyczek (dwa ostatnie elementy oszacowane są na podstawie obserwowanych cen za pożyczki wypowiedziane), jak również dodatkowej marży z tytułu zmiennego profilu przedpłat (a zatem m.in. wcześniejszej spłaty niż wynikałaby to z umownego harmonogramu, jak również przesunięć w spłacie dla udzielonych pożyczek).

Zysk lub stratę na aktywach wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ujmuje się w wyniku finansowym w pozycji Zmiana wartości inwestycji wycenianych według wartości godziwej.

3.4.2.  Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności z datą zapadalności poniżej 12 miesięcy od dnia powstania należności są ujmowane na moment początkowego ujęcia w wartości nominalnej z uwagi na nieistotny wpływ dyskonta. Należności handlowe i pozostałe należności z terminem płatności do 12 kolejnych miesięcy są ujmowane na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty pomniejszonej o odpisy na oczekiwane straty kredytowe.

Grupa wyceniając należności handlowe korzysta z uproszczenia dozwolonego w ramach MSSF9 stosując macierz rezerw do obliczania oczekiwanych strat kredytowych związanych z należnościami.

Grupa KRUK , w nawiązaniu do wymogów MSSF 9, wprowadziła trzy podstawowe koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych:

•  Koszyk 1 – w którym klasyfikowane są należności, dla których od momentu rozpoznania nie nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego i nie stwierdzono utraty wartości (brak opóźnień w spłacie). Dla takich należności oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy.

•  Koszyk 2 – w którym są klasyfikowane należności, dla których od momentu rozpoznania do daty bilansowej nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (opóźnienie w spłacie) i nie stwierdzono utraty wartości. Dla takich należności straty oczekiwane są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa.

•  Koszyk 3 – w którym są klasyfikowane należności, dla których stwierdzono utratę wartości (opóźnienie w spłacie powyżej 90 dni). Dla takich należności oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa.

Utrata wartości należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych

Grupa KRUK wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych, które nie zawierają istotnego elementu finansowania w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia.

Do dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych ze względu na ryzyko kredytowe zalicza się dające się zaobserwować dane na temat następujących zdarzeń:

•  znacznych trudności finansowych klienta,

•  naruszenia umowy, takiego jak zdarzenie niewykonania zobowiązania lub niedokonanie płatności w wymaganym terminie,

•  staje się prawdopodobne, że nastąpi upadłość lub inna reorganizacja finansowa klienta.

Niespłacenie zobowiązania oznacza niespełniony obowiązek pewnego świadczenia przez Dłużnika na rzecz wierzyciela. Dług powstaje w wyniku opóźnienia w wykonaniu zobowiązania i może mieć formę świadczenia pieniężnego lub rzeczowego.

3.4.3.  Modyfikacja kontraktowych przepływów pieniężnych aktywów finansowych

Jeżeli warunki składnika aktywów finansowych ulegają zmianie ocenia się, czy przepływy pieniężne ze zmodyfikowanego składnika aktywów są znacząco różne.

Jeśli przepływy pieniężne są istotnie różne, uznaje się, że umowne prawa do przepływów pieniężnych z pierwotnego składnika aktywów finansowych wygasły. W takim przypadku, pierwotny składnik aktywów finansowych jest wyłączany z bilansu, a nowy składnik aktywów finansowych jest ujmowany według wartości godziwej powiększonej o kwalifikowalne koszty transakcji. Wszelkie opłaty otrzymane w ramach modyfikacji są ujmowane w następujący sposób:

•  opłaty, które są uwzględniane przy ustalaniu wartości godziwej nowego składnika aktywów oraz opłaty stanowiące zwrot kwalifikowanych kosztów transakcji są uwzględniane w początkowej wycenie składnika aktywów,

•  pozostałe opłaty są ujmowane w rachunku zysków i strat jako część zysku lub straty z tytułu wyłączenia z bilansu.

Jeśli przepływy pieniężne są modyfikowane w momencie, gdy kredytobiorca ma trudności finansowe, wówczas celem modyfikacji jest zazwyczaj maksymalizacja odzyskania pierwotnych warunków umowy, a nie stworzenie nowego składnika aktywów o zasadniczo odmiennych warunkach. Takie podejście oznacza, że w takich przypadkach kryteria wyłączenia z bilansu nie są zazwyczaj spełnione.

Jeśli modyfikacja składnika aktywów finansowych wycenianego według zamortyzowanego kosztu nie powoduje wyłączenia składnika aktywów finansowych z bilansu, w pierwszej kolejności dokonuje się przeliczenia wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, stosując pierwotną efektywną stopę procentową składnika aktywów, a następnie ujmuje powstałą korektę jako zysk lub stratę z tytułu modyfikacji w rachunku zysków i strat. W przypadku aktywów finansowych o zmiennym oprocentowaniu, pierwotna efektywna stopa procentowa użyta do obliczenia zysku lub straty z tytułu modyfikacji jest korygowana w celu odzwierciedlenia warunków rynkowych obowiązujących w momencie modyfikacji. Wszelkie poniesione koszty i opłaty oraz otrzymane opłaty za modyfikację korygują wartość bilansową brutto zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane przez pozostały okres trwania zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych.

Jeśli modyfikacja jest przeprowadzana ze względu na trudności finansowe kredytobiorcy, wówczas zysk lub strata są prezentowane łącznie z odpisami z tytułu utraty wartości. W pozostałych przypadkach są one prezentowane jako przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.

3.4.4.  Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi oraz inne zobowiązania

Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi 

Grupa klasyfikuje zobowiązania finansowe do jednej z następujących kategorii:

•  wyceniane według zamortyzowanego kosztu,

•  wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Zobowiązania finansowe są ujmowane na dzień zawarcia transakcji, w której Grupa staje się stroną umowy zobowiązującej do wydania instrumentu finansowego.

Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi początkowo ujmowane są w wartości godziwej powiększonej o dające się bezpośrednio przyporządkować koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu zobowiązania te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu przy użyciu efektywnej stopy procentowej.

Grupa posiada następujące zobowiązania: kredyty, zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych, zobowiązania z tytułu leasingu.

Grupa prezentuje zobowiązania z tytułu zakupu pakietów wierzytelności w ramach zobowiązań z tytułu dostaw i usług.

Grupa wyłącza z ksiąg zobowiązanie, kiedy zostanie spłacone, umorzone lub ulegnie przedawnieniu.

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania ujmowane są na dzień zawarcia transakcji, w której Grupa staje się stroną umowy zobowiązującej do określonego świadczenia i wycenia na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty.

Grupa wyłącza z ksiąg zobowiązanie, kiedy zostanie spłacone, umorzone lub ulegnie przedawnieniu.

Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych

Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się ze sobą i wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, wyłącznie jeśli Grupa posiada ważny prawnie tytuł do kompensaty określonych aktywów
‎ i zobowiązań finansowych oraz zamierza rozliczyć daną transakcję w wartości netto poddanych kompensacie składników aktywów i zobowiązań finansowych lub zamierza jednocześnie podlegające kompensacie aktywa finansowe zrealizować, a zobowiązania finansowe rozliczyć.

Wartość godziwa dla celów ujawnienia w sprawozdaniu finansowym

Wartość godziwa, szacowana dla celów ujawnienia, jest obliczana na podstawie wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu zwrotu kwoty głównej i zapłaty odsetek, zdyskontowanych z zastosowaniem rynkowej stopy procentowej obowiązującej na koniec okresu sprawozdawczego. W przypadku leasingu, rynkową stopę procentową ustala się przez odniesienie do podobnych umów leasingowych. Zobowiązania o krótkim terminie płatności oraz zobowiązania, dla których stopy procentowe są na bieżąco aktualizowane o zmiany stóp bazowych nie są dyskontowane, ponieważ ich wartość księgowa odpowiada w przybliżeniu ich wartości godziwej.

3.4.5.  Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń

Stosowanie rachunkowości zabezpieczeń

Zgodnie z MSSF9, warunkiem stosowania rachunkowości zabezpieczeń przez Grupę jest spełnienie wszystkich wymogów wymienionych poniżej:

a) powiązanie zabezpieczające obejmuje wyłącznie kwalifikujące się instrumenty zabezpieczające i kwalifikujące się pozycje zabezpieczane;

b) w momencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem przez jednostkę oraz strategię dokonywania zabezpieczenia. Dokumentacja ta zawiera określenie instrumentu zabezpieczającego, pozycji zabezpieczanej, charakteru zabezpieczanego ryzyka oraz sposobu, w jaki Grupa będzie oceniać, czy powiązanie zabezpieczające spełnia wymogi efektywności zabezpieczenia (w tym przeprowadzoną przez jednostkę analizę źródeł nieefektywności zabezpieczenia oraz opis sposobu, w jaki ustala ona wskaźnik zabezpieczenia, gdzie wskaźnik zabezpieczenia ustanowionego powiązania zabezpieczającego jest ustanowiony w wysokości zapewniającej efektywność powiązania oraz jest spójny z rzeczywistym wolumenem zabezpieczanej pozycji i instrumentu zabezpieczającego;

c) powiązanie zabezpieczające spełnia wszystkie następujące wymogi efektywności zabezpieczenia:

●  między pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym istnieje powiązanie ekonomiczne;

●  ryzyko kredytowe nie ma przeważającego wpływu na zmiany wartości wynikające ze wspomnianego powiązania ekonomicznego;

●  wskaźnik zabezpieczenia powiązania zabezpieczającego jest taki sam jak wskaźnik wynikający z wielkości pozycji zabezpieczanej, którą jednostka faktycznie zabezpiecza, oraz wielkości instrumentu zabezpieczającego, którą jednostka faktycznie stosuje do zabezpieczenia tejże wielkości pozycji zabezpieczanej. Takie wyznaczenie nie może odzwierciedlać jednak braku równowagi między współczynnikami ważenia pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego, który to brak powodowałby nieefektywność zabezpieczenia (niezależnie od tego, czy zostałaby ona ujęta, czy nie) mogącą prowadzić do wyniku księgowego, który byłby niezgodny z celem rachunkowości zabezpieczeń.

Współczynnik zabezpieczenia dla danego powiązania jest wyznaczony w wysokości 1.0, tj. każdorazowo jednostka nominału instrumentu zabezpieczającego zabezpiecza jednostkę wyznaczonego nominału pozycji zabezpieczanej).

Zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń

Grupa przestaje stosować prospektywnie rachunkowość zabezpieczeń jedynie wtedy, gdy powiązanie zabezpieczające (lub część powiązania zabezpieczającego) przestaje spełniać kryteria kwalifikacyjne. Obejmuje to przypadki, w których instrument zabezpieczający wygasa lub zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany. W tym celu zastąpienia jednego instrumentu zabezpieczającego drugim lub przedłużenia terminu ważności danego instrumentu zabezpieczającego nie uważa się za wygaśnięcie lub rozwiązanie, jeśli takie zastąpienie lub przedłużenie terminu ważności stanowi część udokumentowanego przez jednostkę celu zarządzania ryzykiem i jest z nim spójne.

Powiązanie zabezpieczające zostaje rozwiązane w całości, gdy jako całość przestaje spełniać kryteria kwalifikacyjne, w szczególności:

a) powiązanie zabezpieczające nie odpowiada już celowi zarządzania ryzykiem, na podstawie którego kwalifikowało się do rachunkowości zabezpieczeń (tj. jednostka nie realizuje już tego celu zarządzania ryzykiem);

b) instrument lub instrumenty zabezpieczające zostały sprzedane lub rozwiązane (w odniesieniu do całej wielkości, która była częścią powiązania zabezpieczającego);

c) nie istnieje już powiązanie ekonomiczne między pozycją zabezpieczaną i instrumentem zabezpieczającym lub ryzyko kredytowe zaczyna mieć przeważający wpływ na zmiany wartości wynikające ze wspomnianego powiązania ekonomicznego.

Zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń może wpływać na całość powiązania zabezpieczającego albo jedynie na jego część (w którym to przypadku rachunkowość zabezpieczeń stosuje się nadal dla pozostałej części powiązania zabezpieczającego).

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych

Zabezpieczenie przed zmiennością przepływów pieniężnych w związku z zidentyfikowanym rodzajem ryzyka, związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem, lub z wysoce prawdopodobną przyszłą transakcją, i które mogłyby wpływać na rachunek zysków i strat, jest zabezpieczeniem przepływów pieniężnych.

Dopóki zabezpieczenie przepływów pieniężnych spełnia kryteria kwalifikacyjne określone w punktach powyżej powiązanie zabezpieczające ujmuje się w następujący sposób:

a) oddzielny składnik kapitału własnego związany z pozycją zabezpieczaną (rezerwę z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych) koryguje się o niższą spośród następujących kwot (w wartościach bezwzględnych):

●  skumulowane od momentu ustanowienia zabezpieczenia zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym,

●  skumulowaną od momentu ustanowienia zabezpieczenia zmianę wartości godziwej (obecnej wartości) pozycji zabezpieczanej (tj. obecną wartość skumulowanej zmiany zabezpieczanych oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych);

b) część zysku lub straty na instrumencie zabezpieczającym, którą określono jako skuteczne zabezpieczenie (tj. część, którą kompensuje się ze zmianą rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych obliczoną zgodnie z pkt a)), ujmuje się w innych całkowitych dochodach;

c) wszelkie pozostałe zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym (lub wszelkie zyski lub straty wymagane do zrównoważenia zmiany rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych obliczonej zgodnie z punktem a)) stanowią nieefektywność zabezpieczenia, którą ujmuje się w wyniku finansowym;

d) kwotę skumulowaną w ramach rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych zgodnie z pkt a) ujmuje się w następujący sposób:

●  jeżeli w wyniku zabezpieczanej planowanej transakcji następuje później ujęcie składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego, lub gdy zabezpieczana planowana transakcja dotycząca składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego przekształca się w uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie, w stosunku do którego stosuje się rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej, jednostka usuwa tę kwotę z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych i uwzględnia ją bezpośrednio w koszcie początkowym lub innej wartości bilansowej składnika aktywów lub zobowiązania,

●  w odniesieniu do zabezpieczeń przepływów pieniężnych innych niż zabezpieczenia objęte podpunktem powyżej przeprowadza się przeklasyfikowanie tej kwoty z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania w tym samym okresie lub okresach, w których zabezpieczane oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wpływają na wynik finansowy,

●  jeżeli jednak kwota ta stanowi stratę, a Grupa spodziewa się, że cała ta strata lub jej część nie zostanie odzyskana w co najmniej jednym z przyszłych okresów, przeprowadza ona natychmiastowe przeklasyfikowanie kwoty, której odzyskanie nie jest spodziewane, do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania.

Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych testów efektywności. Testy wykonywane są z częstotliwością kwartalną.

Zabezpieczanie inwestycji w aktywach netto w jednostce zagranicznej

Rachunkowość zabezpieczeń inwestycji netto w podmiotach zagranicznych polega na zabezpieczeniu ekspozycji walutowej wynikającej z udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego podlegającego konsolidacji w niniejszym sprawozdaniu finansowym.

Pozycję zabezpieczaną stanowi określona część udziałów w aktywach netto podmiotów zagranicznych, rozumianych jako różnica pomiędzy wartością bilansową aktywów a wartością bilansową zobowiązań oraz rezerw zagranicznego podmiotu zależnego (wyrażonych w EUR).

Z kalkulacji dopuszczonej pozycji zabezpieczanej są wyłączone takie pozycje monetarne (należności i/lub zobowiązania wewnątrzgrupowe pomiędzy Jednostką Dominującą a zależnym podmiotem zagranicznym), które mają określony termin zapadalności (tj. w określonym terminie w przyszłości skonwertują się na rozrachunki (w tym – należności / zobowiązania handlowe, z tytułu kwot zwindykowanych, z tytułu odsprzedaży udziałów itd.).

Grupa, w celu zwiększenia efektywności ekonomicznej zabezpieczenia, wyznaczała powiązania zabezpieczające z częstotliwością miesięczną, tj. każda transakcja FX Forward / FX Swap z 1-miesięcznym terminem zapadalności była wiązana z wyznaczoną pozycją zabezpieczaną – na okres 1 miesiąca, zakładając, że nominalna część udziałów w aktywach netto wyznaczona na pozycję zabezpieczaną jest stała w trakcie miesiąca.

Grupa dokonuje pomiaru efektywności ex-ante na datę ustanowienia powiązania zabezpieczającego oraz na każdą kolejną datę pomiaru efektywności (dzień kończący okres sprawozdawczy).

W ramach prospektywnej oceny efektywności zabezpieczenia Grupa weryfikuje spełnienie trzech warunków umożliwiających utworzenie i kontynuowanie powiązania zabezpieczającego:

●  Warunek 1 – istnienie powiązania ekonomicznego,

●  Warunek 2 – brak dominacji ryzyka kredytowego nad ryzykiem zabezpieczanym,

●  Warunek 3 – zgodność wskaźnika zabezpieczenia (hedge ratio):

Wskaźnik zabezpieczenia ustanowionego powiązania zabezpieczającego jest ustanowiony w wysokości zapewniającej efektywność powiązania oraz jest spójny z rzeczywistym wolumenem zabezpieczanej pozycji i instrumentu zabezpieczającego.

Współczynnik zabezpieczenia dla danego powiązania jest wyznaczony w wysokości 1.0 (tj. każdorazowo jednostka nominału instrumentu zabezpieczającego zabezpiecza jednostkę wyznaczonego nominału pozycji zabezpieczanej).

Ze względu na swoją charakterystykę, powiązanie zabezpieczające z definicji spełnia warunek występowania powiązania ekonomicznego pomiędzy instrumentem a pozycją zabezpieczaną (kontrakt na sprzedaż EUR vs. aktywa netto w EUR).

Wpływ ryzyka kredytowego nie jest dominującą przyczyną zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej.

Na każdą datę pomiaru efektywności Grupa dokonuje eksperckiej oceny spełnienia tego warunku, dokonywanej w oparciu o trzy kryteria jakościowe:

●  brak niewywiązywania się kontrahentów transakcji zabezpieczających z warunków kontraktu (default),

●  funkcjonowanie zasad zarządzania ryzykiem kredytowym w stosunku do kontrahentów transakcji zabezpieczających (monitorowanie, limity),

●  brak ryzyka kredytowego z tytułu pozycji zabezpieczanej.

Jeśli wszystkie powyższe kryteria są spełnione na datę pomiaru, to warunek niedominującego wpływu ryzyka kredytowego na zmiany wartości instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej jest uznany za spełniony.

Grupa oczekuje, że ten warunek będzie każdorazowo spełniony.

Grupa ujmuje zabezpieczenia inwestycji netto w jednostce zagranicznej, w tym zabezpieczenie pozycji pieniężnej ujmowanej jako część inwestycji netto, podobnie do zabezpieczeń przepływów pieniężnych:

a)  część zysku lub straty na instrumencie zabezpieczającym, którą określono jako efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w innych całkowitych dochodach; oraz

b)  część, która nie stanowi efektywnego zabezpieczenia, ujmuje się w wyniku finansowym bieżącego roku obrotowego.

Grupa zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w jednym z następujących przypadków:

●  instrument zabezpieczający wygasa, zostanie sprzedany lub przedterminowo rozliczony,

●  wartość aktywów netto w podmiocie zagranicznym spada poniżej wartości nominalnej instrumentu zabezpieczającego (w tym przypadku następuje jedynie częściowe zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń dla nadwyżkowej części instrumentu zabezpieczającego),

●  nie są spełnione kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń, w szczególności kryteria oceny efektywności zabezpieczenia,

●  Grupa zmienia strategię zarządzania ryzykiem na taką, z którą dotychczasowe powiązanie zabezpieczające nie jest zgodne.

Po zaprzestaniu stosowania rachunkowości zabezpieczeń dla danego powiązania zabezpieczającego skumulowane zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym związane z efektywną częścią zabezpieczenia, które zostały skumulowane w ramach rezerwy z tytułu przewalutowania, przeklasyfikowuje się z kapitału własnego do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania zgodnie z wymogami standardu MSR 21 dotyczącymi zbycia lub częściowego zbycia jednostki zagranicznej w momencie wystąpienia takiego zdarzenia.

3.5.  Rzeczowe aktywa trwałe

3.5.1.  Ujęcie oraz wycena

Składniki rzeczowych aktywów trwałych ujmuje się w księgach według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości.

Cena nabycia obejmuje cenę zakupu składnika majątku oraz koszty bezpośrednio związane z zakupem
‎ i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku i składowania, a także wynagrodzeń bezpośrednich (w przypadku wytworzenia składnika rzeczowych aktywów trwałych we własnym zakresie). Rabaty, upusty oraz inne podobne zmniejszenia i odzyski zmniejszają cenę nabycia składnika aktywów. Koszt wytworzenia składnika środków trwałych oraz środków trwałych w budowie obejmuje ogół kosztów w okresie jego budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia poniesionych do dnia przyjęcia takiego składnika majątkowego do używania (lub do końca okresu sprawozdawczego, jeśli składnik nie został jeszcze oddany do używania). Koszt wytworzenia obejmuje również w przypadkach gdy jest to wymagane, wstępny szacunek kosztów demontażu i usunięcia składników rzeczowych aktywów trwałych oraz przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym się znajdował. Zakupione oprogramowanie, które jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania związanego z nim urządzenia jest aktywowane jako część tego urządzenia.

Koszty finansowania zewnętrznego związane z nabyciem lub wytworzeniem określonych aktywów zwiększają cenę nabycia lub koszt wytworzenia tych aktywów.

W przypadku, gdy określony składnik rzeczowych aktywów trwałych składa się z odrębnych i istotnych części składowych o różnym okresie użytkowania, części te są traktowane jako odrębne składniki aktywów.

Zyski i straty ze zbycia składnika rzeczowych aktywów określa się na podstawie porównania przychodów ze zbycia z wartością księgową zbytych aktywów i ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu w pozycji pozostałe przychody lub koszty operacyjne.

3.5.2.  Nakłady ponoszone w terminie późniejszym

Aktywowaniu podlegają poniesione w późniejszym okresie koszty części składnika rzeczowych aktywów trwałych, które można wiarygodnie oszacować i jest prawdopodobne, że Grupa osiągnie korzyści ekonomiczne związane z tymi składnikami rzeczowych aktywów trwałych. Wartość bieżąca usuniętych części składnika rzeczowych aktywów trwałych jest wyłączana z ksiąg. Nakłady ponoszone w związku z bieżącym utrzymaniem składników rzeczowych aktywów trwałych są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu w momencie poniesienia.

3.5.3.  Amortyzacja

Wysokość odpisów amortyzacyjnych ustala się w oparciu o cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów, pomniejszoną o jego wartość rezydualną.

Aktywa podlegają amortyzacji począwszy od miesiąca następującego po przyjęciu do użytkowania. Koszt amortyzacji ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody liniowej w odniesieniu do oszacowanego przez Grupę okresu użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych, co możliwie najlepiej odzwierciedla sposób realizacji przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z użytkowaniem danego składnika aktywów. Grunty nie są amortyzowane.

Grupa zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii rzeczowych aktywów trwałych:

Poprawność stosowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji oraz wartości rezydualnych rzeczowych aktywów trwałych jest weryfikowana na koniec każdego rocznego okresu sprawozdawczego
‎ i w uzasadnionych przypadkach korygowana.

3.5.4.  Prawo do użytkowania i zobowiązania z tytułu leasingu

Grupa klasyfikuje umowy wynajmu długoterminowego jako leasing ujawniając w sprawozdaniu finansowym aktywa z tytułu prawa do użytkowania (w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej „Rzeczowe aktywa trwałe“) oraz zobowiązania leasingowe (w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej „Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz inne zobowiązania finansowe") wyceniane w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty.

Wartość przyszłych opłat leasingowych zdyskontowana jest przy użyciu średnioważonej krańcowej stopy leasingobiorcy. Wartość aktywów z tytułu prawa do użytkowania ujmowana jest w tej samej wysokości co zobowiązania leasingowe, chyba że występują zapisy umowne, które mogłyby spowodować utworzenie rezerw na dodatkowe obciążenia czy rezerw związanych z demontażem wynajmowanych obiektów czy przedmiotów. Grupa stosuje uproszczenie dopuszczone przez standard dotyczącze umów leasingów krótkoterminowych (do 12 miesięcy) oraz leasingów aktywów o niskiej wartości (do 20 tys. zł), dla których nie ujmuje zobowiązań finansowych i odnośnych aktywów z tytułu prawa do użytkowania, a opłaty leasingowe z tego tytułu ujmowane są jako koszty metodą liniową w trakcie okresu leasingu w pozycji usługi obce w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat.

Grupa ujmuje umowę leasingu jako składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania i odpowiadające mu zobowiązanie z tytułu leasingu w dacie, gdy przedmiot leasingu jest dostępny do wykorzystania. Okres leasingu ustalony został z uwzględnieniem opcji przedłużenia oraz skrócenia dostępnych w zawartych kontraktach, jeżeli prawdopodobne jest skorzystanie z opcji.

Zobowiązanie z tytułu leasingu zawiera bieżącą wartość następujących opłat leasingowych:

●  stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,

●  zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki,

●  kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,

●  cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji,

oraz

●  kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.

Po dacie rozpoczęcia zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się poprzez:

a)  zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu,

b)  zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwględnienia zapłaconych opłat leasingowych

oraz

c)  zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu, lub w celu uwględnienia zaktualizowanych zasadniczo stałych opłat leasingowych.

Odsetki od zobowiązania z tytułu leasingu w każdym terminie w ciągu okresu leasingu są kwotą, w ramach której uzyskuje się stałą okresową stopę procentową w stosunku do nieuregulowanego salda zobowiązania z tytułu leasingu.

Składniki aktywów z tytułu prawa do użytkowania są wyceniane w początkowej i późniejszej wycenie według kosztu, obejmującego:

●  kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,

●  wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,

●  wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę (tj. koszty krańcowe uzyskania leasingu)

oraz

●  szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, jeżeli leasingobiorca zaciąga zobowiązanie w odniesieniu do tych kosztów.

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania podlegają liniowej amortyzacji przez krótszy z dwóch okresów: okres trwania umowy leasingu lub okres użytkowania tego składnika aktywów, chyba że Grupa posiada wystarczającą pewność, że uzyska tytuł własności przed upływem okresu leasingu; natomiast zobowiązania z tytułu umów leasingowych podlegają wycenie metodą zamortyzowanego kosztu.

3.6.  Zapasy (w tym nieruchomości przejęte w ramach inwestycji w portfele wierzytelności)

Grupa rozpoznaje nieruchomości przejęte w ramach procesu dochodzenia wierzytelności jako Zapasy.

Grupa w ramach prowadzonego procesu windykacji pakietów własnych dokonuje przejęcia wybranych nieruchomości. Nieruchomości przejęte utrzymywane są w celu realizacji przychodów ze sprzedaży.  Wartość nieruchomości ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie uzyskania praw do rozporządzania nieruchomością, tj. w momencie prawomocnego orzeczenia sądu  i zalicza na poczet zadłużenia osoby zadłużonej. Nieruchomości wycenia się początkowo według wartości planowego odzysku z wierzytelności na dzień przejęcia. Po początkowym ujęciu nieruchomości wycenia się wg wartości planowego odzysku z wierzytelności lub też według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z kwot jest niższa.

Nieruchomości zaprzestaje ujmować się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie stwierdzenia braku uzyskiwania korzyści ekonomicznych lub sprzedaży. Różnica pomiędzy wartością księgową a przychodem ze sprzedaży ujmowana jest w rachunku zysków i strat bieżącego okresu w pozycji przychodów.

3.7.  Wartości niematerialne

3.7.1.  Wartość firmy

Wartość firmy powstaje w związku z przejęciem jednostek zależnych. Metody wyceny wartości firmy
‎ w momencie jej początkowego ujęcia zostały opisane w nocie 3.2.1.

Wycena po początkowym ujęciu

Po początkowym ujęciu wartość firmy jest wykazywana według kosztu nabycia pomniejszonego
‎ o skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Wartość firmy nie jest amortyzowana. Co najmniej raz na rok wartość firmy jest testowana pod kątem utraty wartości. Szacunki i osądy wykorzystywane do określenia odpisów z tytułu utraty wartości zaprezentowano w nocie 3.10.2.

3.7.2. 
Wartości niematerialne

Pozostałe nabyte lub wytworzone we własnym zakresie przez Grupę wartości niematerialne o określonym okresie użyteczności ekonomicznej wykazywane są początkowo w oparciu o ich cenę nabycia lub koszt wytworzenia. Po początkowym ujęciu wartości niematerialne pomniejszane są o odpisy amortyzacyjne oraz w przypadku wystąpienia przesłanek odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Grupa zalicza do wartości niematerialnych koszty zakończonych prac rozwojowych. Warunki zaliczania do aktywów kosztów prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione przed zastosowaniem nowej technologii są następujące:

●  program lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone;

●  techniczna przydatność programu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie Grupa podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii;

●  koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze stosowania tych pogramów lub technologii.

3.7.3.  Nakłady poniesione w terminie późniejszym

Późniejsze wydatki na składniki istniejących wartości niematerialnych podlegają aktywowaniu tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne związane z danym składnikiem. Pozostałe nakłady, w tym nakłady na wytworzone we własnym zakresie: znaki towarowe, wartość firmy i markę są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu w momencie poniesienia.

3.7.4.  Amortyzacja

Wysokość odpisów amortyzacyjnych ustala się w oparciu o cenę nabycia danego składnika aktywów, pomniejszoną o jego wartość rezydualną.

Koszt amortyzacji ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody liniowej w odniesieniu do oszacowanego przez Grupę okresu użytkowania danego składnika wartości niematerialnych, innego niż wartość firmy, od momentu stwierdzenia jego przydatności do użytkowania, co możliwie najlepiej odzwierciedla sposób realizacji przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z użytkowaniem danego składnika aktywów.

Grupa zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii wartości niematerialnych:

Oprogramowanie komputerowe  5 lat

Koszty prac rozwojowych  1-5 lat

Poprawność stosowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji oraz wartości rezydualnych wartości niematerialnych jest weryfikowana na koniec każdego rocznego okresu sprawozdawczego i w uzasadnionych przypadkach korygowana.

3.7.5.  Aktywa rozliczane w czasie i wartości niematerialne w budowie

Grupa ujmuje nakłady związane z długoterminowym procesem wytwarzania wartości niematerialnych (zwłaszcza nakłady na budowę systemów komputerowych) jako wartości niematerialne w budowie. Nakłady podlegające aktywowaniu to nakłady spełniające definicję wartości niematerialnych. Nakłady ponoszone na konfigurację oraz modyfikacje systemów komputerowych znajdujących się na serwerach producenta (w tzw. Chmurze) są ujmowane jako aktywa rozliczane w czasie do czasu oddania systemu do użytkowania. Po oddaniu do użytkowania aktywa te jak i zapłacone z góry opłaty subskrypcyjne są rozliczane w koszty proporcjonalnie do długości trwania umowy z dostawcą.

3.8.  Inwestycje

Inwestycje obejmują:

●  Pakiety wierzytelności wyceniane według metody zamortyzowanego kosztu, dla których zasady wyceny opisane są w punkcie 3.4.1 oraz 3.10.1;

●  Udzielone pożyczki, dla których zasady wyceny opisane są w punkcie 3.4.1 oraz 3.10.1.

 

3.9.  Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pienięzne i ich ekwiwalenty obejmują w szczególności środki pieniężne w banku i w kasie oraz lokaty krótkoterminowe o pierwotnym okresie zapadalności nieprzekraczającym trzech miesięcy. Środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej. W przypadku środków zgromadzonych na rachunkach bankowych wartość nominalna na koniec okresu sprawozdawczego obejmuje również naliczone odsetki.

3.10.  Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów

3.10.1.  Aktywa finansowe

Grupa wycenia inwestycje w pakiety wierzytelności według zamortyzowanego kosztu, natomiast inwestycje w udzielone pożyczki są wyceniane według zamortyzowanego kosztu oraz w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego dokonywana jest ocena, czy zaistniały obiektywne przesłanki świadczące o utracie wartości składników aktywów finansowych innych niż wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy. Uznaje się, że składnik aktywów finansowych utracił wartość, gdy po jego początkowym ujęciu pojawiły się obiektywne przesłanki wystąpienia zdarzenia, mogącego mieć negatywny, wiarygodnie oszacowany wpływ na wartość przyszłych przepływów pieniężnych związanych z danym składnikiem aktywów.

Zgodnie z przestawionym w punkcie 3.4.1 i 3.4.2 opisem koszyków rozpoznawania strat, w przypadku należności i udzielonych pożyczek do obiektywnych przesłanek utraty wartości aktywów finansowych zalicza się niespłacenie albo zaleganie w spłacie długu przez osobę zadłużoną; naruszenie umowy; okoliczności świadczące o wysokim poziomie prawdopodobieństwa bankructwa osoby zadłużonej.

Grupa ocenia przesłanki świadczące o utracie wartości na poziomie pojedynczego składnika aktywów.

Dokonując oceny utraty wartości portfeli wierzytelności Grupa wykorzystuje historyczne trendy w zakresie realizacji wpłat i działań na portfelach, uwzględniając przewidywaną realizację w przyszłości.

Utrata wartości w odniesieniu do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu szacowana jest jako różnica między ich wartością księgową, a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych wpływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu pierwotnej efektywnej stopy procentowej. Wszelkie straty ujmowane są w zysku lub stracie bieżącego okresu i zmniejszają wartość bieżącą aktywów finansowych, przy czym Grupa kontynuuje naliczanie odsetek od zaktualizowanych wartości aktywów. Jeżeli późniejsze okoliczności świadczą o ustaniu przesłanek powodujących powstanie utraty wartości, wówczas odwrócenie odpisu na oczekiwane straty kredytowe ujmowane jest w zysku lub stracie bieżącego okresu.

Zmiany netto odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu (pakietów wierzytelności oraz udzielonych pożyczek) prezentowane są w sprawozdaniu z zysków lub strat w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych.

Zysk lub stratę na aktywach wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (udzielone pożyczki) ujmuje się w wyniku finansowym w pozycji Zmiana wartości inwestycji wycenianych według wartości godziwej.

3.10.2.  Aktywa niefinansowe

Wartość księgowa aktywów niefinansowych poddawana jest ocenie na koniec każdego okresu sprawozdawczego w celu stwierdzenia, czy występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. W przypadku wystąpienia takich przesłanek Grupa dokonuje szacunku wartości odzyskiwalnej poszczególnych aktywów lub ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne. Wartość odzyskiwalna wartości firmy, wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania oraz wartości niematerialnych, które nie są jeszcze zdatne do użytkowania jest szacowana każdego roku w tym samym terminie (dla wartości firmy), natomiast dla pozostałych aktywów niefinansowych w przypadku identyfikacji przesłanki do utraty wartości.

Wartość odzyskiwalna aktywów lub ośrodków wypracowujących środki pieniężne (OWSP) definiowana jest jako większa z ich wartości netto możliwej do uzyskania ze sprzedaży oraz ich wartości użytkowej. Przy szacowaniu wartości użytkowej przyszłe przepływy pieniężne dyskontowane są przy użyciu stopy procentowej, która odzwierciedla aktualną rynkową ocenę wartości pieniądza w czasie oraz czynniki ryzyka charakterystyczne dla danego składnika aktywów. Ze względu na zmieniające się otoczenie rynkowe Grupa uznała, że stopa dyskontowa dla potrzeb modelu DCF (discounted cash flow) wykorzystywanego w testach na utratę wartości firmy i aktywów powinna odzwierciedlać bieżącą rynkową ocenę ryzyka aktywów dla branży windykacyjnej. Dlatego w kalkulacjach stopy dyskontowej spółka zastosowała średni ważony koszt kapitału dla branży windykacyjnej w podziale na poszczególne kraje występowania testowanego aktywa. Do obliczenia kosztu kapitału własnego spółka wykorzystała model CAPM (Capital Asset Pricing Model) bazując na danych finansowych spółek z branży windykacyjnej działających na rynkach światowych.

Dla celów przeprowadzania testów na utratę wartości, aktywa grupuje się do najmniejszych możliwych do określenia zespołów aktywów generujących wpływy pieniężne w znacznym stopniu niezależnie od innych aktywów i grup aktywów.

Grupa dokonuje oceny utraty wartości ujętej wartości firmy grupując ośrodki wypracowujące środki pieniężne tak, aby szczebel organizacji, nie wyższy niż wyodrębniony segment operacyjny, na którym przeprowadza się tę ocenę odzwierciedlał najniższy szczebel organizacji, na którym Grupa monitoruje wartość firmy dla potrzeb wewnętrznych.

Dla celów testów na utratę wartości, wartość firmy ujętą w procesie połączenia jednostek gospodarczych alokuje się do tych ośrodków generujących środki pieniężne, dla których spodziewane jest uzyskanie efektów synergii z połączenia. Bieżące przyjęte założenia opisano w nocie 14.

Aktywa wspólne (korporacyjne) Grupy nie generują osobnych wpływów pieniężnych. Jeśli występuje przesłanka utraty wartości aktywów korporacyjnych, wówczas wartość odzyskiwalna jest ustalana dla tych ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których przynależą aktywa korporacyjne.

Odpis z tytułu utraty wartości ujmowany jest w momencie, kiedy wartość księgowa składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Odpisy z tytułu utraty wartości są ujmowane w wyniku finansowym bieżącego okresu. Utrata wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest w pierwszej kolejności ujmowana jako zmniejszenie wartości firmy przypisanej do tego ośrodka (grupy ośrodków), a następnie jako zmniejszenie wartości księgowej pozostałych aktywów tego ośrodka (grupy ośrodków) na zasadzie proporcjonalnej.

Odpis wartości firmy z tytułu utraty wartości nie jest odwracany. W odniesieniu do innych aktywów, odpisy
‎ z tytułu utraty wartości rozpoznane w poprzednich okresach, są poddawane na każdy koniec okresu sprawozdawczego ocenie, czy zaszły przesłanki wskazujące na zmniejszenie utraty wartości lub jej całkowite odwrócenie. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest odwracany, jeżeli zmieniły się szacunki zastosowane do określenia wartości odzyskiwalnej. Odpis z tytułu utraty wartości odwracany jest tylko do wysokości wartości początkowej składnika aktywów pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne, jaka byłaby wykazana w sytuacji, gdyby odpis z tytułu utraty wartości nie został ujęty.

3.11.  Pozostałe aktywa

W pozycji Pozostałe aktywa ujmuje się poniesione koszty dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych.

3.12.  Kapitał własny

Akcje zwykłe ujmuje się w kapitale własnym w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej
‎ i zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Akcje wyemitowane a niezarejestrowane w KRS na dzień bilansowy ujmuje się w pozycji kapitał własny.

Koszty bezpośrednio związane z emisją akcji zwykłych i opcji na akcje, skorygowane o wpływ podatków, pomniejszają wartość kapitału.

Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej tworzony jest w wysokości różnicy pomiędzy ceną emisyjną a wartością nominalną wyemitowanych akcji.

Kapitał rezerwowy tworzony jest z zysków zatrzymanych zgodnie z celem określonym w uchwale oraz z wyceny efektywnej części instrumentów zabezpieczających.

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą są ujmowane zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 3.3.2.

3.13.  Zobowiązania z tyt. dostaw i usług oraz z tyt. kredytów i pożyczek

Zasady wyceny zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych zobowiązań finansowych zostały opisane w punkcie 3.4.4.

3.14.  Świadczenia pracownicze

3.14.1.  Program określonych składek

Programy określonych składek to programy świadczeń po okresie zatrudnienia, na mocy których Grupa wpłaca składki w ustalonej wysokości do odrębnego podmiotu i nie będzie ciążył na niej prawny ani zwyczajowo oczekiwany obowiązek zapłacenia dodatkowych składek. Składki emerytalna i rentowa odprowadzane do ZUS są klasyfikowane jako programy określonych składek. Zobowiązanie do wniesienia składek do programu emerytalnego określonych składek jest ujmowane jako koszt świadczeń pracowniczych obciążając wynik finansowy okresu, w którym pracownicy świadczyli pracę. Kwoty zapłacone z góry ujmuje się jako składnik pozostałych należności, jeśli takie opłacenie kosztów z góry doprowadzi do obniżenia przyszłych płatności lub ich refundacji. Składki należne w ramach programu określonych składek, które są wymagalne w okresie dłuższym niż 12 miesięcy po zakończeniu okresu, w którym pracownicy wykonywali związaną z nimi pracę, dyskontuje się do ich wartości bieżącej.

3.14.2.  Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych

Zobowiązania z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych są wycenianie bez uwzględnienia dyskonta i są odnoszone w koszty w okresie wykonania świadczenia.

Grupa ujmuje zobowiązanie w ciężar kosztów z tytułu świadczeń pracowniczych w wysokości przewidzianych płatności dla pracowników z tytułu krótkoterminowych premii pieniężnych lub planów podziału zysku, jeśli na Grupie ciąży prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek takich wypłat na podstawie usług świadczonych przez pracowników w przeszłości, a zobowiązanie to może zostać wiarygodnie oszacowane.

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Grupy KRUK zawierają wynagrodzenia, premie, płatne

urlopy oraz składki na ubezpieczenie społeczne i są ujmowane jako koszty w momencie poniesienia.

Zobowiązania Grupy KRUK z tytułu długoterminowych świadczeń pracowniczych są kwotą przyszłych korzyści, które pracownik otrzyma w zamian za świadczenie swoich usług w bieżącym i wcześniejszych okresach.

3.14.3.  Płatności w formie akcji własnych (program opcji menadżerskich)

Wartość przyznanych pracownikom praw do nabycia akcji Jednostki Dominującej po określonej cenie (opcji) jest ujmowana jako koszt w korespondencji ze wzrostem kapitału własnego. Wartość programu jest początkowo szacowana na dzień przyznania go pracownikom. Ujmowanie wartości opcji w wyniku Grupy rozłożone jest na okres, w którym pracownicy nabywają bezwarunkowo prawa do nabycia akcji. Wartość programu jest weryfikowana w momencie jego rozliczenia, poprzez zmianę liczby opcji, do których realizacji nabyte zostały bezwarunkowe prawa. Wszystkie zmiany w wartości programu są ujmowane jako korekta poprzednich księgowań w bieżącym okresie.

W wycenie programu wykorzystano model Blacka-Scholesa. Wybrany model uwzględnia główne czynniki wpływające na koszt ujmowany przez Grupę:

●  przewidywany kurs akcji w momencie realizacji opcji (w oparciu o kursy historyczne i ich zmienność),

●  okres nabywania uprawnień do opcji,

●  termin i warunki realizacji opcji,

●  stopę wolną od ryzyka.

Wyceniając program przyjęto, że wszystkie warunki przydziału opcji zostaną spełnione oraz że wszyscy uprawnieni obejmą przyznane opcje, a następnie je zrealizują, tj. wykupią odpowiadające im akcje w dniu przypadającym pomiędzy momentem nabycia uprawnień do realizacji opcji oraz momentem zakończenia programu. Programy opcji menadżerskich został opisany w nocie 21.

3.15.  Rezerwy

Rezerwę tworzy się wówczas, gdy na Grupie KRUK ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. W przypadku, gdy kwota ta jest istotna, rezerwa jest szacowana poprzez zdyskontowanie oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o stopę dyskontową przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań.

Grupa KRUK tworzy rezerwy na ryzyko zwrotów części prowizji za udzielenie pożyczek spłaconych przed terminem (opisano w nocie 28).

Rezerwy na odprawy emerytalne są oszacowane na podstawie wyceny metodą aktuarialną. Wycena tych rezerw jest aktualizowana nie częściej niż raz na trzy lata.

3.16.  Przychody z działalności operacyjnej

3.16.1.  Przychody z windykacji

Przychody z windykacji obejmują przychody z nabytych pakietów wierzytelności (inwestycji w pakiety wierzytelności wycenianych według zamortyzowanego kosztu) oraz przychody ze sprzedaży usług windykacyjnych (windykacja na zlecenie).

Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności

Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności obejmują głównie przychody odsetkowe od inwestycji w pakiety wierzytelności i są prezentowane w sprawozdaniu z zysków i strat w pozycji Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu.

Na podstawie pierwotnej prognozy wpływów pieniężnych, uwzględniającej wartość początkową inwestycji w pakiety wierzytelności, wyznaczana jest efektywna stopa procentowa skorygowana o ryzyko kredytowe, stosowana do dyskontowania szacowanych wpływów pieniężnych, która pozostaje niezmienna przez cały okres utrzymywania pakietu.

Przychody odsetkowe naliczane są od wartości bilansowej netto inwestycji w pakiety wierzytelności ustalonego na podstawie modelu zamortyzowanego kosztu zgodnie z przepisami obowiązującymi dla zakupionych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, o której mowa powyżej, i ujmowane są w bieżącym okresie w wyniku finansowym. Przychód z tytułu odsetek w całości rozpoznawany jest jako zwiększenie wartości portfela. Rzeczywiste wpłaty otrzymywane w okresie w wyniku windykacji, w całości rozpoznawane są jako zmniejszenie wartości portfela. Ponadto, w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych ujmowane są zmiany wartości pakietu wynikające ze zmian szacunków co do terminów i kwot dotyczących oczekiwanych przyszłych wpływów pieniężnych dla danego pakietu.

Przychody z usług windykacyjnych

Przychody z usług windykacyjnych stanowią prowizje należne za zwindykowane wierzytelności. Przychody takie są rozpoznawane memoriałowo w okresie świadczenia usługi na podstawie procenta przewidzianego w umowie z partnerem biznesowym od zwindykowanych kwot. Przychody te są prezentowane w sprawozdaniu z zysków i strat w pozycji Przychody ze świadczenia innych usług.

 

3.16.2.  Przychody z tytułu udzielonych pożyczek

Przychody od udzielonych pożyczek obejmują głównie przychody odsetkowe od inwestycji w udzielone pożyczki są prezentowane w sprawozdaniu z zysków i strat w pozycjach Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz Przychody odsetkowe z udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej, w zależności od metody wyceny przyjetej dla tych aktywów.

Przychody z tytułu udzielonych pożyczek są kalkulowane przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej w oparciu o przewidywane przepływy pieniężne. Oczekiwania w zakresie przepływów pieniężnych określa się na podstawie tzw. tablic życia opracowanych na podstawie danych historycznych o przedpłatach udzielonych pożyczek. Okres życia pożyczki zmienia się wraz z czasem od jej udzielenia; tablice życia są również okresowo backtestowane i zmieniane jeśli testy wykazują potrzebę zmiany. Dla Koszyka 1 i 2 przychody odsetkowe naliczane są od wartości brutto pożyczek, dla Koszyka 3 - od wartości netto. W przypadku zmiany stóp referencyjnych NBP, co wywołuje zmianę oprocentowania pożyczek dla klientów, jest ona ujmowana zgodnie z MSSF9.B5.4.5, tj. następuje ustalenie nowej efektywnej stopy procentowej. W przypadku zmiany oczekiwań w zakresie przyszłych przepływów pieniężnych, następuje rozliczenie zgodnie z MSSF8.B5.4.6, tj. ustalenie nowej wartości bilansowej brutto, przy zastosowaniu dotychczasowej efektywnej stopy procentowej. Różnica wynikająca z dotychczasowej i nowej wartości bilansowej brutto odnoszona jest w przychody z tytułu udzielonych pożyczek.

3.16.3.  Przychody ze świadczenia innych usług

Przychody ze świadczenia innych usług obejmują, poza przychodami z usług windykacyjnych (opisanymi w punkcie 3.16.1), m.in. przychody z tytułu gromadzenia, przetwarzania oraz udostępniania informacji o osobach fizycznych i podmiotach gospodarczych, pośrednictwa finansowego i agencyjnego oraz usług wspomagających dla sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Przychody ze świadczenia innych usług ujmuje się w momencie ich powstania. Wykazywane są w wysokości odpowiadającej wartości godziwej otrzymanej zapłaty, pomniejszonej o wartość zwrotów, opustów i rabatów.

3.17.  Pozostałe przychody operacyjne

Do pozostałych przychodów operacyjnych zaliczane są przychody operacyjne niezwiązane bezpośrednio z działalnością statutową Grupy KRUK. Są to w szczególności przychody z tytułu sprzedaży i likwidacji środków trwałych, przychody/koszty z tytułu usług refakturowanych, otrzymane odszkodowania, kary i grzywny, otrzymane dotacje.

Pozostałe przychody operacyjne ujmuje się w wartości zaistniałej transakcji.

3.18.  Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych

 W pozycji Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych prezentowane są koszty: 

●  wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu składek na świadczenia emerytalno – rentowe),

●  rezerw z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych,

●  rezerw emerytalno-rentowych,

●  rezerw z tytułu premii,

●  programu opcji menadżerskich ujmowanych zgodnie z MSSF 2 „Płatności w formie akcji”

oraz

●  koszty innych świadczeń płacowych i pozapłacowych na rzecz pracowników.

Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych ujmuje się jako koszty okresu, którego dotyczą.

3.19.  Usługi obce

W pozycji Usługi obce prezentuje się koszty usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne, tj. usługi windykacyjne, informatyczne, wsparcia prawnego, administracyjnego, wynajem krótkoterminowy, ochrona mienia, opłaty eksploatacyjne oraz usługi zarządzania, pakowania, pocztowe i kurierskie.

Koszty usług obcych ujmuje się jako koszty bieżącego okresu.

3.20.  Opłaty leasingowe

Opłaty z tytułu leasingu ujmowane są według MSSF 16 zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 3.5.4.

3.21.  Inne koszty operacyjne

W pozycji Inne koszty operacyjne prezentuje się m.in.:

●  koszty ponoszonych opłat sądowych w ramach procesu windykacji sądowej,

●  koszty promocji, reklamy i reprezentacji,

●  opłaty ponoszone na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych,

●  podatki i opłaty (w tym podatek od nieruchomości, podatek VAT, opłaty komunalne i administracyjne),

●  koszty ubezpieczeń,

●  koszty odpisów z tytułu utraty wartości firmy

●  koszty utrzymania infrastruktury

●  rezerwy na ewentualne zwroty liniowe.

3.22.  Przychody i koszty finansowe

Przychody finansowe obejmują przychody odsetkowe związane z zainwestowanymi przez Grupę środkami pieniężnymi (za wyjątkiem przychodów dotyczących nabytych pakietów wierzytelności oraz przychodów dotyczących pożyczek udzielonych w ramach działalności operacyjnej, omówionych w punkcie 3.4), należne dywidendy oraz zyski z tytułu różnic kursowych powstałych z przeliczenia pozycji monetarnych. Przychody odsetkowe ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu, z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Dywidendę ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu na dzień, kiedy Grupa nabywa prawo do jej otrzymania.

Koszty finansowe obejmują koszty odsetkowe związane z finansowaniem zewnętrznym oraz instrumentami pochodnymi i zabezpieczającymi oraz straty z tytułu różnic kursowych z przeliczenia pozycji monetarnych. Koszty finansowania zewnętrznego nie dające się bezpośrednio przypisać do nabycia, wytworzenia, budowy lub produkcji określonych aktywów są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Zyski i straty z tytułu różnic kursowych wykazuje się w kwocie netto.

3.23.  Podatek dochodowy

Podatek dochodowy obejmuje część bieżącą i część odroczoną. Bieżący i odroczony podatek dochodowy ujmowany jest w zysku lub stracie bieżącego okresu, z wyjątkiem sytuacji, kiedy dotyczy połączenia jednostek oraz pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym lub jako inne całkowite dochody.

Przy ustalaniu kwoty podatku bieżącego i odroczonego Grupa bierze pod uwagę wpływ niepewności dotyczących możliwości powstania dodatkowych zobowiązań podatkowych. Niemniej fakty i okoliczności, które mogą zaistnieć w przyszłości, mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości istniejących lub przeszłych zobowiązań podatkowych.

Podatek bieżący jest to oczekiwana kwota zobowiązań lub należności z tytułu podatku od dochodu do opodatkowania za dany rok, ustalona z zastosowaniem stawek podatkowych obowiązujących prawnie lub faktycznie na dzień sprawozdawczy dla jednostki dominującej i poszczególnych jednostek Grupy oraz korekty zobowiązania podatkowego dotyczącego lat poprzednich.

Podatek odroczony ujmuje się w związku z różnicami przejściowymi pomiędzy wartością wykazywaną w sprawozdaniu z sytuacji finansowej a ich wartością ustalaną dla celów podatkowych. Odroczony podatek dochodowy nie jest ujmowany w przypadku następujących różnic przejściowych:

●  różnic przejściowych wynikających z początkowego ujęcia aktywów lub zobowiązań pochodzących z transakcji, która nie jest połączeniem jednostek gospodarczych i nie wpływa ani na zysk lub stratę bieżącego okresu ani na dochód do opodatkowania,

●  różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych i współkontrolowanych w zakresie, w którym nie jest prawdopodobne, że zostaną one zbyte w dającej się przewidzieć przyszłości.

●  różnic przejściowych powstałych w związku z początkowym ujęciem wartości firmy.

Podatek odroczony jest wyceniany z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane wtedy, gdy przejściowe różnice odwrócą się, przy czym za podstawę przyjmowane są przepisy podatkowe obowiązujące prawnie lub faktycznie do dnia sprawozdawczego.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego są kompensowane, jeżeli Grupa posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzania kompensaty bieżących zobowiązań i aktywów podatkowych i pod warunkiem, że aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatku dochodowego nałożonego przez tą samą władzę podatkową na tego samego podatnika lub na różnych podatników, którzy zamierzają rozliczyć zobowiązania i należności z tytułu podatku dochodowego w kwocie netto lub jednocześnie zrealizować należności i rozliczyć zobowiązanie.

Aktywa z tytułu podatku odroczonego związane z nierozliczoną stratą podatkową, niewykorzystaną ulgą podatkową i ujemnymi różnicami przejściowymi, są ujmowane do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na ich zrealizowanie. Aktywa z tytułu podatku odroczonego podlegają ponownej ocenie na każdy dzień sprawozdawczy i obniża się je w zakresie, w jakim nie jest prawdopodobne zrealizowanie związanych z nimi korzyści w podatku dochodowym.

Grupa nie tworzy rezerwy na podatek odroczony od zysków zatrzymanych w spółkach powiązanych, w których posiada kontrolę nad terminami odwracania się różnic przejściowych w dającej się przewidzieć przyszłości i prawdopodobne jest, że te różnice nie odwrócą się w najbliższej przyszłości (3 lata). Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa dokonuje analizy oczekiwanych realizacji z zysków zatrzymanych w spółkach zależnych. Na tej podstawie dokonywana jest korekta wysokości rezerwy z tytułu podatku odroczonego.

3.24.  Zysk na jedną akcję

Grupa prezentuje podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję dla akcji zwykłych. Podstawowy zysk na jedną akcję jest wyliczany przez podzielenie zysku lub straty przypadającej posiadaczom akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych w okresie, skorygowaną o posiadane przez Jednostkę Dominującą akcje własne. Rozwodniony zysk na jedną akcję jest wyliczany przez podzielenie skorygowanego zysku lub straty (skorygowanych o wpływ emisji akcji w ramach programu opcji menadżerskich) przypadającej dla posiadaczy akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych skorygowaną o posiadane akcje własne oraz o efekty rozwadniające potencjalnych akcji. Rozwodnienie oznacza zmniejszenie zysku przypadającego na akcję lub zwiększenie straty przypadającej na akcję przy założeniu, że instrumenty zamienne zostaną zamienione, opcje lub warranty zostaną zrealizowane, lub że akcje zwykłe zostaną wyemitowane po spełnieniu określonych warunków.

3.25.  Raportowanie segmentów działalności

Segment operacyjny jest częścią Grupy zaangażowaną w działalność gospodarczą, w związku z którą może uzyskiwać przychody oraz ponosić koszty, w tym przychody i koszty związane z transakcjami z innymi częściami Grupy. Wyniki operacyjne każdego segmentu operacyjnego są regularnie przeglądane przez główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych w Grupie, który decyduje o alokacji zasobów do segmentu i ocenia jego wyniki działalności, przy czym dostępne są oddzielne informacje finansowe o każdym segmencie.

Wyniki operacyjne każdego segmentu, które są raportowane do organu odpowiedzialnego za podejmowanie decyzji operacyjnych w jednostce dominującej, obejmują zarówno pozycje, które mogą zostać bezpośrednio przypisane do danego segmentu, jak i te mogące być przypisane pośrednio, na podstawie uzasadnionych przesłanek. Pozycje nieprzyporządkowane dotyczą głównie aktywów wspólnych (korporacyjnych) (głównie dotyczące zarządu jednostki), kosztów związanych z siedzibą jednostki, aktywów i zobowiązań z tytułu podatku dochodowego.