259400QHDOZWMJ1032942022-01-012022-12-31iso4217:PLN259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31xbrli:sharesiso4217:PLNxbrli:shares259400QHDOZWMJ1032942022-12-31259400QHDOZWMJ1032942021-12-31259400QHDOZWMJ1032942021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942022-01-012022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942022-01-012022-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942022-01-012022-12-31alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942022-01-012022-12-31alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942022-01-012022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942022-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942022-12-31alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942022-12-31alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe
Grupy Kapitałowej
Alior Banku Spółki Akcyjnej
za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
2
Wybrane dane finansowe dotyczące sprawozdania finansowego
PLN
01.01.2022- 31.12.2022
01.01.2021- 31.12.2021
%
(A-B) /B
A
B
C
Wynik z tytułu odsetek
3 559 871
2 798 234
27,2%
Wynik z tytułu prowizji i opłat
796 069
766 748
3,8%
Wynik handlowy i pozostały
25 639
72 139
-64,5%
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane, odpisów
aktualizujących z tytułu utraty wartości i koszty ryzyka prawnego
kredytów hipotecznych w walutach obcych
-1 085 324
-1 038 531
4,5%
Koszty działania Grupy
-1 997 508
-1 582 544
26,2%
Zysk brutto
1 036 024
779 211
33,0%
Zysk netto
683 111
481 925
41,7%
Przepływy pieniężne netto
-1 179 248
1 303 490
-190,5%
Należności od klientów
57 609 876
58 228 178
-1,1%
Zobowiązania wobec klientów
70 776 809
72 005 715
-1,7%
Kapitał własny
6 169 865
5 919 202
4,2%
Aktywa razem
82 877 172
83 048 372
-0,2%
Wybrane wskaźniki
Zysk na jedną akcję zwykłą
5,23
3,69
41,7%
Współczynnik wypłacalności
14,19%
14,16%
0,2%
Tier 1
13,00%
12,55%
3,6%
EUR
01.01.2022- 31.12.2022
01.01.2021- 31.12.2021
%
(A-B) /B
A
B
C
Wynik z tytułu odsetek
759 310
611 302
24,2%
Wynik z tytułu prowizji i opłat
169 799
167 504
1,4%
Wynik handlowy i pozostały
5 469
15 759
-65,3%
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane, odpisów
aktualizujących z tytułu utraty wartości i koszty ryzyka prawnego
kredytów hipotecznych w walutach obcych
-231 496
-226 877
2,0%
Koszty działania Grupy
-426 062
-345 722
23,2%
Zysk brutto
220 981
170 226
29,8%
Zysk netto
145 705
105 281
38,4%
Przepływy pieniężne netto
-251 530
284 760
-188,3%
Należności od klientów
12 283 818
12 659 951
-3,0%
Zobowiązania wobec klientów
15 091 326
15 655 458
-3,6%
Kapitał własny
1 315 564
1 286 951
2,2%
Aktywa razem
17 671 416
18 056 349
-2,1%
Wybrane wskaźniki
Zysk na jedną akcję zwykłą
1,12
0,81
38,3%
Współczynnik wypłacalności
14,19%
14,16%
0,2%
Tier 1
13,00%
12,55%
3,6%
Wybrane pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego
przeliczono na EUR według następujących kursów
31.12.2022
kurs średni NBP na dzień 31 grudnia danego roku
4,6899
średnia kursów NBP na ostatni dzień każdego miesiąca roku
4,6883
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
3
Spis treści
Skonsolidowany rachunek zysków i strat ....................................................................................................................................................................... 4
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów .......................................................................................................................................... 4
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej .................................................................................................................................................. 5
Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym................................................................................................................................... 6
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych ....................................................................................................................................... 7
Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego ............................................................................................................................................ 8
1 Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej ............................................................................................................................................. 8
2 Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego .................................................................................... 12
3 Opis najistotniejszych zasad rachunkowości ..................................................................................................................................... 12
4 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości ...................................................................................................................................... 17
5 Segmenty działalności ............................................................................................................................................................................ 19
Noty do skonsolidowanego rachunku zysków i strat ............................................................................................................................................... 23
6 Wynik z tytułu odsetek .......................................................................................................................................................................... 23
7 Wynik z tytułu prowizji i opłat ............................................................................................................................................................. 26
8 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 29
9 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat ......................................................................................................................................................................... 30
10 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych ............................................................................................... 30
11 Koszty działania Grupy .......................................................................................................................................................................... 31
12 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane ................................................................................................................................. 32
13 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych ............................................................................................................. 32
14 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych ........................................................................................ 33
15 Podatek bankowy .................................................................................................................................................................................... 34
16 Podatek dochodowy ............................................................................................................................................................................... 35
17 Zysk na akcję ............................................................................................................................................................................................ 38
Informacje dodatkowe do sprawozdania z sytuacji finansowej .............................................................................................................................. 39
18 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ..................................................................................................................................................... 39
19 Należności od banków ........................................................................................................................................................................... 39
20 Inwestycyjne aktywa finansowe .......................................................................................................................................................... 40
21 Rachunkowość zabezpieczeń................................................................................................................................................................ 47
22 Należności od klientów .......................................................................................................................................................................... 55
23 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne .......................................................................................................................... 72
24 Pozostałe aktywa .................................................................................................................................................................................... 79
25 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań .............................................................................................................................. 80
26 Zobowiązania wobec banków .............................................................................................................................................................. 80
27 Zobowiązania wobec klientów ............................................................................................................................................................. 81
28 Zobowiązania finansowe ....................................................................................................................................................................... 83
29 Rezerwy ..................................................................................................................................................................................................... 83
30 Pozostałe zobowiązania ......................................................................................................................................................................... 87
31 Zobowiązania podporządkowane ........................................................................................................................................................ 88
32 Kapitały ..................................................................................................................................................................................................... 89
Pozostałe informacje dodatkowe .................................................................................................................................................................................. 92
33 Pozycje pozabilansowe .......................................................................................................................................................................... 92
34 Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych .......................................................................................... 93
35 Wartość godziwa ..................................................................................................................................................................................... 94
36 Transakcje z jednostkami powiązanymi ............................................................................................................................................ 101
37 Świadczenia dla kluczowego personelu Grupy Banku ................................................................................................................... 103
38 Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych ................................................................................................................. 106
39 Sprawy sporne ....................................................................................................................................................................................... 107
Noty objaśniające dotyczące ryzyka ........................................................................................................................................................................... 110
40 Ryzyko kredytowe ................................................................................................................................................................................ 112
41 Ryzyko stopy procentowej .................................................................................................................................................................. 126
42 Ryzyko walutowe .................................................................................................................................................................................. 133
43 Ryzyko płynności................................................................................................................................................................................... 135
44 Ryzyko operacyjne ................................................................................................................................................................................ 143
45 Zarządzanie kapitałem.......................................................................................................................................................................... 145
Inne .................................................................................................................................................................................................................. 149
46 Zdarzenia istotne dla działalności Grupy .......................................................................................................................................... 149
47 Istotne zdarzenia po dacie bilansowej .............................................................................................................................................. 150
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
4
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
Numer noty
01.01.2022- 31.12.2022
01.01.2021-
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody
31.12.2021
efektywnej stopy procentowej
4 962 625
2 679 117
Przychody o podobnym charakterze
427 541
357 525
Koszty z tytułu odsetek
-1 830 295
-238 408
Wynik z tytułu odsetek
6
3 559 871
2 798 234
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 636 555
1 441 514
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-840 486
-674 766
Wynik z tytułu prowizji i opłat
7
796 069
766 748
Przychody z tytułu dywidend
627
532
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek
8
32 521
87 149
zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w
9
1 989
5 293
tym:
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
1 218
3 246
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
771
2 047
Pozostałe przychody operacyjne
119 712
147 487
Pozostałe koszty operacyjne
-129 210
-168 322
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
10
-9 498
-20 835
Koszty działania Grupy
11
-1 997 508
-1 582 544
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
12
-949 765
-1 006 663
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13
-52 391
-10 482
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
14
-83 168
-21 386
Podatek bankowy
15
-262 723
-236 835
Zysk brutto
1 036 024
779 211
Podatek dochodowy
16
-352 913
-297 286
Zysk netto
683 111
481 925
Zysk netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej
683 111
481 925
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
130 553 991
130 553 991
Zysk podstawowy/rozwodniony netto przypadający na jedną akcję zwykłą
17
5,23
3,69
(w zł)
*dane przekształcone szczególy nota 4.2
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów
Numer noty
01.01.2022- 31.12.2022
01.01.2021- 31.12.2021
Zysk netto
683 111
481 925
Pozostałe całkowite dochody netto, które będą odniesione na wynik po
-432 448
-1 122 412
spełnieniu odpowiednich warunków
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
326
1 577
Skutki wyceny aktywów finansowych (netto)
-141 372
-63 611
Zysk/strata z tytułu wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości
20
-176 613
-78 499
godziwej przez inne całkowite dochody
Podatek odroczony
16
35 241
14 888
Skutki wyceny instrumentów zabezpieczających (netto)
-291 402
-1 060 378
Zysk/strata z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających
21
-359 755
-1 309 109
Podatek odroczony
16
68 353
248 731
Razem dochody całkowite netto
250 663
-640 487
- przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej
250 663
-640 487
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
5
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej
AKTYWA
Numer noty
31.12.2022
31.12.2021
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
18
2 584 143
3 763 391
Należności od banków
19
2 373 663
1 689 779
Inwestycyjne aktywa finansowe:
20
17 015 100
16 099 658
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
9 895 998
9 265 445
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
437 260
382 900
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
6 681 842
6 451 313
Pochodne instrumenty zabezpieczające
21
178 139
38 810
Należności od klientów
22
57 609 876
58 228 178
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
25
40 992
130 921
Rzeczowe aktywa trwałe
23
744 443
755 209
Wartości niematerialne
23
391 058
426 643
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
1 611
0
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
16
1 417 183
1 302 329
aktywa z tytułu bieżącego podatku dochodowego
1 205
27
aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 415 978
1 302 302
Pozostałe aktywa
24
520 964
613 454
AKTYWA RAZEM
82 877 172
83 048 372
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
Numer noty
31.12.2022
31.12.2021
Zobowiązania wobec banków
26
270 431
529 617
Zobowiązania wobec klientów
27
70 776 809
72 005 715
Zobowiązania finansowe
28
255 994
188 088
Pochodne instrumenty zabezpieczające
21
1 678 933
1 081 996
Rezerwy
29
267 947
290 213
Pozostałe zobowiązania
30
2 044 232
1 649 540
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego
16
249 086
36 560
bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
246 997
35 671
rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
2 089
889
Zobowiązania podporządkowane
31
1 163 875
1 347 441
Zobowiązania, razem
76 707 307
77 129 170
Kapitał akcyjny
1 305 540
1 305 540
Kapitał zapasowy
5 407 101
5 403 849
Kapitał z aktualizacji wyceny
-1 339 433
-906 659
Pozostałe kapitały rezerwowe
161 792
161 788
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
283
-43
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
-48 529
-527 198
Zysk bieżącego okresu
683 111
481 925
Kapitał własny
32
6 169 865
5 919 202
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY RAZEM
82 877 172
83 048 372
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
6
Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
Różnice
Pozostałe
Kapitał z
kursowe z
01.01.2022 - 31.12.2022
Kapitał
Kapitał
kapitały
aktualizacji
przeliczenia
Zyski
Kapitały
akcyjny
zapasowy
rezerwowe
wyceny
jednostek
zatrzymane
razem
działających
za granicą
1 stycznia 2022
1 305 540
5 403 849
161 788
-906 659
-43
-45 273
5 919 202
Przeniesienie wyniku roku
0
3 252
0
0
0
-3 252
0
ubiegłego
Dochody całkowite
0
0
0
-432 774
326
683 111
250 663
zysk netto
0
0
0
0
0
683 111
683 111
pozostałe dochody całkowite:
0
0
0
-432 774
326
0
-432 448
w tym aktywa wyceniane w
wartości godziwej przez inne
0
0
0
-141 372
0
0
-141 372
całkowite dochody
w tym instrumenty
0
0
0
-291 402
0
0
-291 402
zabezpieczające
w tym różnice kursowe
0
0
0
0
326
0
326
Inne zmiany kapitału
0
0
4
0
0
-4
0
31 grudnia 2022
1 305 540
5 407 101
161 792
-1 339 433
283
634 582
6 169 865
Różnice
Pozostałe
Kapitał z
kursowe z
01.01.2021 - 31.12.2021
Kapitał
Kapitał
kapitały
aktualizacji
przeliczenia
Zyski
Kapitały
akcyjny
zapasowy
rezerwowe
wyceny
jednostek
zatrzymane
razem
działających za
granicą
1 stycznia 2021
1 305 540
5 399 627
161 792
217 330
-1 620
-523 067
6 559 602
Przeniesienie wyniku roku
0
4 222
0
0
0
-4 222
0
ubiegłego
Dochody całkowite
0
0
0
-1 123 989
1 577
481 925
-640 487
zysk netto
0
0
0
0
0
481 925
481 925
pozostałe dochody całkowite:
0
0
0
-1 123 989
1 577
0
-1 122 412
w tym aktywa wyceniane w
wartości godziwej przez inne
0
0
0
-63 611
0
0
-63 611
całkowite dochody
w tym instrumenty
0
0
0
-1 060 378
0
0
-1 060 378
zabezpieczające
w tym różnice kursowe
0
0
0
0
1 577
0
1 577
Inne zmiany kapitału
0
0
-4
0
0
91
87
31 grudnia 2021
1 305 540
5 403 849
161 788
-906 659
-43
-45 273
5 919 202
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
7
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Numer noty
01.01.2022-
01.01.2021-
31.12.2022
31.12.2021
Działalność operacyjna
Zysk brutto za okres
1 036 024
779 211
Korekty:
294 533
245 151
Niezrealizowane zyski/straty z tytułu różnic kursowych
326
1 735
Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych
242 015
232 983
Zmiana odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości środków trwałych i
wartości niematerialnych
52 391
10 482
Dywidendy otrzymane
-627
-532
Krótkoterminowe umowy leasingu
428
483
Zysk brutto po korektach a przed zmianą stanów bilansowych
1 330 557
1 024 362
Zmiana stanu kredytów i innych należności
34.2
-65 582
-3 194 164
Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez inne
-789 837
-2 325 205
całkowite dochody
Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez rachunek
-54 360
212 026
zysków i strat
Zmiana stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań
89 929
315 534
Zmiana stanu aktywów przeznaczonych do sprzedaży
-1 611
3
Zmiana stanu pozostałych aktywów
34.2
92 490
-32 328
Zmiana stanu depozytów
-1 746 237
5 903 775
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu własnej emisji
168 134
-795 980
Zmiana stanu zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej
67 906
-313 792
przez rachunek zysków i strat
Zmiana stanu instrumentów pochodnych zabezpieczających
97 853
-17 108
Zmiana stanu innych zobowiązań
34.2
439 560
-416 982
Zmiana stanu rezerw
-22 266
-46 347
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej przed podatkiem
-393 464
313 794
Podatek zapłacony
-110 977
-119 768
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej
-504 441
194 026
Działalność inwestycyjna
Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej:
-2 891 419
-516 188
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych
34.2
-103 180
-127 877
Nabycie wartości niematerialnych
34.2
-46 571
-53 503
Nabycie aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu
-2 739 289
-334 808
Nabycie inwestycji kapitałowych wycenianych w wartości godziwej przez
-2 379
0
inne całkowite dochody
Wpływy z działalności inwestycyjnej:
2 579 681
2 217 566
Zbycie rzeczowych aktywów trwałych
17 918
4 852
Zbycie udziałów w jednostkach zależnych/stowarzyszonych
0
5 333
Zbycie aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu
2 561 763
2 207 381
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
-311 738
1 701 378
Działalność finansowa
Wydatki z tytułu działalności finansowej:
-363 069
-591 914
Spłata zobowiązań podporządkowanych - kapitał
-195 459
-443 500
Spłata zobowiązań podporządkowanych - odsetki
-75 932
-55 555
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu część kapitałowa
-86 058
-90 841
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu część odsetkowa
-5 620
-2 018
Wpływy z działalności finansowej
0
0
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
-363 069
-591 914
Przepływy pieniężne netto, razem
-1 179 248
1 303 490
Różnice kursowe z przeliczenia środków pieniężnych
48 373
37 468
Bilansowa zmiana stanu gotówki i ekwiwalentu gotówki
-1 179 248
1 303 490
Gotówka i ekwiwalenty gotówki, Bilans otwarcia
3 763 391
2 459 901
Gotówka i ekwiwalenty gotówki, Bilans zamknięcia
18
2 584 143
3 763 391
Dodatkowe ujawnienia na temat przepływów operacyjnych
Otrzymane dochody odsetkowe
4 468 169
2 966 854
Koszty odsetkowe zapłacone
-1 331 793
-307 482
*dane przekształcone szczególy nota 4.2
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
8
Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego
1 Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej
1.1 Informacje ogólne, czas trwania i zakres działalności Alior Banku SA
Alior Bank Spółka Akcyjna („Bank”, „jednostka dominująca”) jest jednostką dominującą w Grupie Kapitałowej
Alior Banku Spółki Akcyjnej („Grupa”, „Grupa Kapitałowa”). Bank z siedzibą w Warszawie przy ulicy
Łopuszańskiej 38D został wpisany do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st.
Warszawy, Polska, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS
0000305178. Jednostce dominującej został nadany numer identyfikacji podatkowej NIP: 107-001-07-31
oraz numer statystyczny REGON: 141387142.
Od 14 grudnia 2012 r. Bank jest notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (nr ISIN:
PLALIOR00045).
Alior Bank SA jest uniwersalnym bankiem depozytowo-kredytowym, obsługującym osoby fizyczne, prawne
i inne podmioty będące osobami krajowymi i zagranicznymi. Podstawowa działalność Banku obejmuje
prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych, emitowanie bankowych
papierów wartościowych oraz prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych. Bank prowadzi także
działalność maklerską, doradztwo i pośrednictwo finansowe oraz świadczy inne usługi finansowe.
Informacje na temat spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej zostały przedstawione w nocie 1.2
niniejszego rozdziału. Zgodnie z postanowieniami Statutu Alior Bank prowadzi działalność na terytoriach
Rzeczypospolitej Polskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Bank świadczy usługi przede wszystkim
klientom z Polski. Udział klientów zagranicznych w całkowitej liczbie klientów Banku jest znikomy. W
ramach bankowości detalicznej w roku 2016 rozpoczął działalność zagraniczny oddział Alior Banku w
Rumunii.
1.2 Skład Grupy Kapitałowej i zakres działalności
Począwszy od dnia 18 grudnia 2015 r. jednostką dominującą wobec Banku oraz jednostką dominującą
najwyższego szczebla Grupy jest Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA, dla którego jednostką sprawującą
kontrolę jest Skarb Państwa. Szczegółowy akcjonariat Banku został opisany w nocie 32.3.
1.2.1 Działalność spółek należących do Grupy Kapitałowej Alior Banku SA
Grupę Kapitałową Alior Banku SA na dzień 31 grudnia 2022 r. tworzą: Alior Bank SA jako spółka dominująca
oraz spółki zależne, w których Bank posiada udziały większościowe. W okresie sprawozdawczym nie
nastąpiła zmiana struktury Grupy Kapitałowej Alior Banku SA.
Spółki zależne
Bank dokonał oceny sprawowania kontroli w świetle regulacji MSSF 10 i określił swój status jako jednostki
dominującej wobec poniższych jednostek. Wszystkie spółki zależne konsolidowane metodą pełną. Opis
dotyczący zasad konsolidacji jednostek zależnych znajduje się w nocie 3.2.
Nazwa spółki
Opis działalności
Alior Services sp. z o.o.
działalność agenta ubezpieczeniowego na rzecz 8 towarzystw ubezpieczeniowych
(administrowanie umowami)
windykacja wierzytelności
Alior Leasing sp. z o.o.
finansowanie środków trwałych poprzez leasing operacyjny, finansowy oraz pożyczkę leasingową
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
9
Nazwa spółki
Opis działalności
Meritum Services ICB SA
działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych oraz pozostała
działalność związana z informatyką
Alior TFI SA
asset management
współpraca Banku ze spółką zależną Alior TFI dotyczy trzech obszarów: asset management
(zarządzanie portfelami klientów biznesidualnych/private banking), ofert ubezpieczeniowych
funduszy kapitałowych, a także zarządzania subfunduszami Alior SFIO
tworzenie funduszy inwestycyjnych lub funduszy zagranicznych i zarządzanie nimi, w tym
pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa, reprezentowanie ich wobec osób
trzecich
zarządzanie zbiorczym portfelem papierów wartościowych oraz zarządzanie portfelami, w skład
których wchodzą instrumenty finansowe
Absource sp. z o.o.
działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych
działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki
świadczenie usług udostępniania oprogramowania informatycznego
Corsham sp. z o.o.
spółka dedykowana do realizacji inwestycji kapitałowych podwyższonego ryzyka (venture capital)
w ramach dokonywanych inwestycji kapitałowych obejmuje mniejszościowe udziały w podmiotach
działających w obszarze nowych rozwiązań na rynku finansowym i okołofinansowym
RBL_VC sp. z o.o.
spółka dedykowana do realizacji inwestycji kapitałowych podwyższonego ryzyka (venture capital)
została wpisana do rejestru Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi (ZASI)
RBL_VC sp z o.o. ASI spółka
komandytowo-akcyjna
jest docelowym wehikułem inwestycyjnym, przez który Alior Bank zamierza dokonywać inwestycji
kapitałowych podwyższonego ryzyka (venture capital)
w ramach dokonywanych inwestycji spółka będzie obejmować mniejszościowe udziały w
podmiotach działających w obszarze nowych rozwiązań w rynku finansowym i okołofinansowym
(fin-tech)
Skład Grupy Kapitałowej Alior Bank SA na dzień 31 grudnia 2022 r. i 31 grudnia 2021 r.
Nazwa spółki – jednostki zależne
31.12.2022
31.12.2021
Alior Services sp. z o.o.
100%
100%
Alior Leasing sp. z o.o.
100%
100%
- AL Finance sp. z o.o.
100%
100%
Meritum Services ICB SA
100%
100%
Alior TFI SA
100%
100%
Absource sp. z o.o.
100%
100%
Corsham sp. z o.o.
100%
100%
RBL_VC sp. z o.o.
100%
100%
RBL_VC sp z o.o. ASI spółka komandytowo-akcyjna
100%
100%
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
10
1.2.2 Najistotniejsze dane finansowe jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej na
dzień 31.12.2022 roku
Nazwa spółki
Alior Services sp. z o.o.
Alior Leasing sp. z o.o.*
Meritum Services ICB SA
Alior TFI SA
Absource sp. z o.o.
Corsham sp. z o.o.
RBL_VC sp. z o.o.
RBL_VC sp z o.o. ASI spółka komandytowo-akcyjna
*Dane uwzględniają wyniki AL Finance sp. z o.o.
1.3 Informacje dotyczące składu Zarządu Banku i Rady Nadzorczej Banku
W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego zakończonego dnia 31 grudnia 2021 roku nastąpiły
zmiany w składzie Zarządu Banku.
W dniu 24 marca 2022 r. Pan Maciej Brzozowski złożył rezygnację z pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu
Banku oraz z mandatu członka Zarządu Banku ze skutkiem na dzień dzień 24 marca 2022 r., godzina 18:00.
W dniu 14 lipca 2022 r. Komisja Nadzoru Finansowego wyraziła zgodę na powołanie Pana Grzegorza
Olszewskiego na stanowisko Prezesa Zarządu Banku.
W dniu 13 października 2022 r. Rada Nadzorcza Banku powołała Pana Tomasza Miklasa w skład Zarządu
Banku trzyletniej V kadencji wspólnej, która rozpoczęła się z dniem 30 czerwca 2020 r., na stanowisko
Wiceprezesa Zarządu Banku. Ponadto, Rada Nadzorcza Banku, pod warunkiem uzyskania zgody Komisji
Nadzoru Finansowego oraz z dniem uzyskania takiej zgody, powierzyła Panu Tomaszowi Miklasowi funkcję
Wiceprezesa Zarządu Banku nadzorującego zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności Banku.
W dniu 3 listopada 2022 r. Rada Nadzorcza Banku, powołała ze skutkiem od dnia 7 listopada 2022 roku
Pana Szymona Kamińskiego w skład Zarządu Banku trzyletniej V kadencji wspólnej, która rozpoczęła się z
dniem 30 czerwca 2020 r., na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku.
W dniu 3 listopada 2022 r. Pan Marek Majsak złożył rezygnację z pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu
Banku oraz z mandatu członka Zarządu Banku ze skutkiem na koniec dnia 4 listopada 2022 roku.
Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego
Imię i nazwisko
Funkcja
Grzegorz Olszewski
Prezes Zarządu
Radomir Gibała
Wiceprezes Zarządu
Szymon Kamiński
Wiceprezes Zarządu
Rafał Litwińczuk
Wiceprezes Zarządu
Tomasz Miklas
Wiceprezes Zarządu
Jacek Polańczyk
Wiceprezes Zarządu
Paweł Tymczyszyn
Wiceprezes Zarządu
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
11
Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2021 r.
Imię i nazwisko
Funkcja
Grzegorz Olszewski
Wiceprezes Zarządu kierujący pracami Zarządu
Maciej Brzozowski
Wiceprezes Zarządu
Radomir Gibała
Wiceprezes Zarządu
Rafał Litwińczuk
Wiceprezes Zarządu
Marek Majsak
Wiceprezes Zarządu
Jacek Polańczyk
Wiceprezes Zarządu
Paweł Tymczyszyn
Wiceprezes Zarządu
W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego zakończonego w dniu 31 grudnia 2021 roku
nastąpiły zmiany w składzie Rady Nadzorczej.
W dniu 12 kwietnia 2022 r., Pani Aleksandra Agatowska złożyła rezygnację z pełnienia mandatu w Radzie
Nadzorczej oraz z pełnienia funkcji Przewodniczącej Rady Nadzorczej Banku IV kadencji ze skutkiem na
dzień 12 kwietnia 2022 r. godz. 13.30.
Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku zwołane na dzień 12 kwietnia 2022 r., zgodnie z uchwałą nr
3/2022 powołało w skład Rady Nadzorczej Banku Pana Pawła Śliwę.
Skład Rady Nadzorczej Banku na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz na dzień sporządzenia sprawozdania
finansowego przedstawiał się następująco:
Imię i nazwisko
Funkcja
Filip Majdowski
Przewodniczący Rady Nadzorczej
Ernest Bejda
Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej
Małgorzata Erlich – Smurzyńska
Członek Rady Nadzorczej
Paweł Wojciech Knop
Członek Rady Nadzorczej
Artur Kucharski
Członek Rady Nadzorczej
Marek Pietrzak
Członek Rady Nadzorczej
Paweł Śliwa
Członek Rady Nadzorczej
Dominik Witek
Członek Rady Nadzorczej
Skład Rady Nadzorczej Banku na dzień 31 grudnia 2021 r. przedstawiał się następująco:
Imię i nazwisko
Funkcja
Aleksandra Agatowska
Przewodnicząca Rady Nadzorczej
Ernest Bejda
Zastępca Przewodniczącej Rady Nadzorczej
Małgorzata Erlich Smurzyńska
Członek Rady Nadzorczej
Paweł Wojciech Knop
Członek Rady Nadzorczej
Artur Kucharski
Członek Rady Nadzorczej
Filip Majdowski
Członek Rady Nadzorczej
Marek Pietrzak
Członek Rady Nadzorczej
Dominik Witek
Członek Rady Nadzorczej
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
12
2 Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego
2.1 Zakres podmiotowy i dane porównawcze
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2022 r. i zawiera
dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2021 r. Sprawozdanie zostało sporządzone w polskich
złotych (), a wszystkie zamieszczone w nim wartości zostały zaprezentowane w tysiącach złotych, chyba,
że wskazano inaczej.
2.2 Oświadczenie o zgodności
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Alior Banku Spółki Akcyjnej zostało
sporządzone zgodnie ze stosowanymi w sposób ciągły Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości
Finansowej (MSSF) przyjętymi przez Unię Europejską według stanu na 31 grudnia 2022 r. a w zakresie
nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami ustawy z 29 września 1994 roku o
rachunkowości i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, jak również wymogami
odnoszącymi się do emitentów papierów wartościowych dopuszczonych lub będących przedmiotem
ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych.
2.3 Kontynuacja działalności
Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania przez Zarząd Banku, nie istnieją okoliczności wskazujące
na zagrożenie kontynuacji działalności Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Przyjmując to założenie,
Zarząd uwzględnił w swojej ocenie wpływ czynników obarczonych niepewnością, a w szczególności
trwający od dnia 24 lutego 2022 r. konflikt zbrojny w Ukrainie, na sytuację makroekonomiczną i własną
działalność.
W oparciu o przeprowadzone analizy Bank nie identyfikuje negatywnego wpływu zaistniałych okoliczności
na ocenę zasadności sporządzenia sprawozdania finansowego przy założeniu braku zagrożenia kontynuacji
działalności Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości.
W latach 2022 i 2021 roku w Grupie Kapitałowej nie wystąpiła działalność zaniechana.
2.4 Prezentacja sprawozdań finansowych
W skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupa prezentuje aktywa i zobowiązania według
kryterium płynności.
Zasady kompensowania aktywów i zobowiązań finansowych opisano w nocie 38.1 Bank nie kompensuje
przychodów i kosztów, chyba, że jest to wymogiem lub zostało dopuszczone przez standardy lub
interpretację.
2.5 Zatwierdzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Alior Banku Spółki Akcyjnej zostało
zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Banku w dniu 2 marca 2023 r.
3 Opis najistotniejszych zasad rachunkowości
Najważniejsze zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny zastosowane przy sporządzaniu niniejszego
skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione zostały w poszczególnych notach oraz
poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych latach w sposób ciągły. Poniżej
zaprezentowano wykaz zasad rachunkowości oraz ważniejszych szacunków i ocen dla poszczególnych
pozycji skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji
finansowej.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
13
Rachunek zyskow i strat
Przychody i koszty z tytułu odsetek
Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
Koszty działania Grupy
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
Podatek dochodowy
Sprawozdanie z sytuacji finansowej
Numer noty
Polityka rachunkowości*
Ważniejsze szacunki i
oceny*
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
18
T
Należności od banków
19
T
Inwestycyjne aktywa finansowe
20
T
T
Rachunkowość zabezpieczeń
21
T
T
Należności od klientów
22
T
T
Rzeczowe aktywa trwałe
23
T
T
Wartości niematerialne
23
T
T
Pozostałe aktywa
24
T
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
25
T
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
16
T
Zobowiązania wobec banków
26
T
Zobowiązania wobec klientów
27
T
Zobowiązania finansowe
28
T
Rezerwy
29
T
T
Pozostałe zobowiązania
30
T
Zobowiązania podporządkowane
31
T
Kapitał własny i akcjonariat Banku
32
T
*Litera T oznacza, że w Sprawozdaniu Finansowym zamieszczone zostały istotne informacje dotyczące wybranej polityki rachunkowości i istotnych szacunków
3.1 Transakcje w walutach obcych
Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w polskich złotych, który jest walutą
funkcjonalną Banku ( za wyjątkiem oddziału w Rumunii) i jej jednostek zależnych.
Transakcje i salda w walutach obcych
Transakcje wyrażone w walutach (za wyjątkiem transakcji i sald oddziału zagranicznego, opisanego w
następnym punkcie) obcych są początkowo ujmowane w walucie funkcjonalnej według kursu średniego
Narodowego Banku Polskiego, obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. W ostatnim dniu każdego okresu
sprawozdawczego Bank przelicza:
aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach obcych przy zastosowaniu średniego kursu
NBP obowiązującego na ten dzień,
pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej według kursu
wymiany z dnia początkowego ujęcia transakcji,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
14
pozycje niepieniężne wyceniane według wartości godziwej w walucie obcej według kursu wymiany
z dnia ustalenia wartości godziwej.
Różnice kursowe z rozliczenia transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych
wyrażonych w walutach obcych rozpoznawane w rachunku zysków i strat. Różnice kursowe z tytułu
takich pozycji, jak instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane do aktywów finansowych wycenianych w
wartości godziwej przez inne całkowite dochody, ujmuje się w kapitale z aktualizacji wyceny aktywów
finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Transakcje i salda oddziału w Rumunii
Wynik i salda jednostek zagranicznych (w tym oddziałów), które posiadawalutę funkcjonalną inną niż złoty,
wycenia się do złotego zgodnie z poniższym schematem:
aktywa i zobowiązania na dzień bilansowy wycenia się według średniego kursu NBP
obowiązującego na ten dzień,
przychody i koszty wycenia się według średniej arytmetycznej średnich kursów ogłoszonych przez
NBP obowiązujących na koniec każdego dnia,
różnice kursowe z wyceny jednostek zagranicznych ujmuje się jako odrębny składnik kapitału
własnego, zosta one rozliczone do wyniku finansowego w momencie zbycia jednostki
zagranicznej.
RON
Kurs obowiązujący w ostatnim dniu okresu
Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących ostatniego
dnia miesiąca danego okresu
3.2 Połączenie jednostek gospodarczych i zasady konsolidacji
Jednostki zależne
Jednostki zależne są to podmioty (w tym jednostki niebędące spółką kapitałową, jak np. spółka cywilna oraz
jednostki specjalnego przeznaczenia) kontrolowane przez jednostkę dominującą, co oznacza, jednostka
dominująca:
sprawuje władzę nad jednostką,
z tytułu swojego zaangażowania w jednostce, w której dokonano inwestycji, podlega ekspozycji na
zmienne wyniki finansowe lub posiada prawa do zmiennych wyników finansowych,
posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad jednostką, w której dokonano
inwestycji, do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych.
Jednostki zależne objęte konsolidacją od dnia objęcia kontrolą przez Bank. Dekonsolidacja następuje w
momencie ustania tej kontroli.
Konsolidacja
Proces konsolidacji sprawozdań finansowych jednostek zależnych metodą pełną polega na sumowaniu
poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, rachunku zysków i strat oraz innych całkowitych
dochodów jednostki dominującej oraz jednostek zależnych w pełnej wysokości oraz dokonaniu
odpowiednich korekt i wyłączeń konsolidacyjnych. Wyłączeniu podlega bilansowa wartość udziałów
posiadanych przez Bank w jednostkach zależnych oraz kapitał własny tych jednostek na moment ich nabycia.
Wyłączeniu podlegają w całości:
wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek
objętych konsolidacją,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
15
przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,
zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami
objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów jednostek podlegających konsolidacji, za
wyjątkiem strat, które wskazują na występowanie utraty wartości,
dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i innym
jednostkom, objętym konsolidacją,
wzajemne przepływy w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych.
Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane za ten sam okres sprawozdawczy, co
sprawozdanie jednostki dominującej. W celu wyeliminowania jakichkolwiek rozbieżności w stosowanych
zasadach rachunkowości przez Bank oraz jednostki zależne wprowadza się korekty konsolidacyjne.
Wszystkie jednostki Grupy Kapitałowej Alior Banku SA konsolidowane są metodą pełną.
Udziały niekontrolujące wykazywane są osobno odpowiednio w skonsolidowanym rachunku zysków i strat,
skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów, skonsolidowanym sprawozdaniu ze zmian w
kapitale własnym oraz skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
Metoda nabycia
Nabycia jednostek zależnych przez Grupę Kapitałową rozlicza się metodą nabycia zgodnie z zasadami
opisanymi w MSSF 3.
Zgodnie z przyjętą przez Bank polityką rachunkowości, w odniesieniu do MSR 8 pkt.10 przy rozliczeniu
połączenia pod wspólną kontrolą, Bank opiera się o zapisy Ustawy o rachunkowości, art. 44a ust.2,
wskazujące na możliwość zastosowania w takich przypadkach metody łączenia udziałów.
3.3 Ujmowanie aktywów i zobowiązań finansowych w księgach
Grupa ujmuje składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy,
gdy staje się stroną umowy tego instrumentu. Standaryzowane transakcje zakupu i sprzedaży aktywów
finansowych (papiery wartościowe) ujmuje się na dzień rozliczenia.
W momencie początkowego ujęcia, wszystkie instrumenty finansowe wycenia się w wartości godziwej.
Grupa dokonuje klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych w momencie ich początkowego ujęcia, w
zależności od celu, charakterystyki i zamiaru w stosunku do nabywanego instrumentu finansowego.
Aktywa finansowe Grupa przyporządkowuje kategoriom: aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez rachunek zysków i strat, aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody, aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu. Zobowiązania finansowe wyceniane
wg zamortyzowanego kosztu i w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Szczegółowe zasady klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1.
3.4 Wyłączanie składników aktywów i zobowiązań finansowych ze sprawozdania z sytuacji
finansowej
Aktywa finansowe
Grupa wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej wtedy, gdy:
wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych,
Grupa przenosi składnik aktywów finansowych na inny podmiot,
Grupa dokonuje spisania aktywów finansowych do ewidencji pozabilansowej, bez rezygnacji z
dochodzenia spłaty w przyszłości.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
16
Przenosząc składnik aktywów finansowych, Grupa ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści
związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W tym przypadku:
jeżeli przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika
aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji
finansowej,
jeżeli zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika
aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu
z sytuacji finansowej,
jeżeli nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z
posiadaniem składnika aktywów finansowych, to ustala czy zachowuje kontrolę nad tym
składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów
finansowych jest nadal ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, a w przypadku braku
kontroli jest wyłączany ze sprawozdania z sytuacji finansowej do wysokości wynikającej z
utrzymania zaangażowania.
Decyzja o dokonaniu spisania aktywów finansowych do czasu ich spłaty, odpisania z tytułu nieściągalności,
przedawnienia lub umorzenia może zostać podjęta, jeżeli:
wierzytelność zaklasyfikowana jest do kategorii straconej,
nie ma uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości
lub w części,
Grupa nie identyfikuje źródeł spłaty wierzytelności, z których mógłby się efektywnie zaspokoić.
Decyzja o zaprzestaniu ujmowania aktywa finansowego i odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnej może
być podjęta w sytuacji, gdy wierzytelność jest w całości wymagalna i jej nieściągalność została
udokumentowana zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (odpisanie z
udokumentowaniem nieściągalności), tj.:
postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez Grupę jako odpowiadającym stanowi
faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego,
postanowieniem sądu o zakończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację
majątku,
postanowieniem sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzeniu postępowania
upadłościowego, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów
postępowania upadłościowego,
protokołem sporządzonym przez jednostkę merytoryczną, która wykazuje, iż przewidywane koszty
procesowe oraz egzekucyjne byłyby równe lub wyższe od kwoty uzyskanej wierzytelności.
Zobowiązania finansowe
Grupa wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), jeśli
obowiązek określony w umowie został wypełniony lub umorzony albo wygasł.
Modyfikacja
Modyfikacja aktywa finansowego wycenianego w koszcie zamortyzowanym lub wartości godziwej przez
inne całkowite dochody oraz zobowiązania finansowego to zmiana warunków umownych wpływająca na
zmianę kwoty i terminu płatności, a w przypadku aktywów – również zmianę dłużnika. Zmiana przepływów
pieniężnych bez zmiany warunków umownych nie stanowi modyfikacji (zmiana jest dokonana na podstawie
pierwotnie obowiązującej umowy).
Dla każdego przypadku modyfikacji przeprowadza się ocenę istotności.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
17
Modyfikacja uznana za istotną skutkuje wyłączeniem aktywa lub zobowiązania finansowego ze
sprawozdania z sytuacji finansowej oraz rozpoznaniem nowego aktywa finansowego z uwzględnieniem
zmodyfikowanych przepływów pieniężnych. Dla nowego aktywa lub zobowiązania finansowego należy
wyznaczyć nową efektywną stopę procentową lub efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko
kredytowe (CAEIR) w przypadku, gdy nowe aktywa finansowe rozpoznane w efekcie modyfikacji są
dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe oraz zaliczyć do wyniku finansowego
nierozliczone metodą efektywnej stopy procentowej koszty i przychody dotyczące pierwotnych warunków
umownych.
Modyfikacja aktywa finansowego uznana za nieistotną nie skutkuje wyłączeniem ze sprawozdania z sytuacji
finansowej i dokonuje się wyliczenia zysku lub straty z modyfikacji. Wszelkie poniesione koszty i opłaty
korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane w
okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych przy
zastosowaniu pierwotnej stopy procentowej.
Dla oceny istotności modyfikacji Bank przyjął kryteria jakościowe, takie jak:
zmiana waluty finansowania,
zmiana dłużnika, przy czym kryterium to nie obejmuje przypadków przystąpienia do długu oraz
spadkobrania, ponieważ uznaje się, że przypadki te nie zmieniają istotnie charakteru składnika
aktywów,
wprowadzenie do umowy postanowień skutkujących brakiem zdania testu charakterystyk
przepływów pieniężnych (test SPPI), w tym (i) mnożnika w formule oprocentowania, (ii) uzależnienia
stopy procentowej od ceny towarów, papierów wartościowych lub podobnych (iii) ograniczenia
odpowiedzialności umownej dłużnika do wybranych aktywów,
zmiana formy prawnej, w tym konsolidacja dwóch lub więcej kredytów w jeden,
zmiana rodzaju instrumentu finansowego,
oraz ilościowe obejmujące test 10% dla produktów o charakterze nieodnawialnym oraz progi procentowe
zmiany marży, zwiększenia kwoty finansowania i wyrażone w dniach zmiany okresu rezydualnego
finansowania dla produktów o charakterze odnawialnym.
4 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości
4.1 Zmiany w standardach rachunkowości
Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do opublikowanych standardów i interpretacji, które weszły
w życie od 1 stycznia 2022 roku
Zmiana
Wpływ na sprawozdanie Grupy
Odniesienie do Założeń koncepcyjnych - Zmiany do MSSF 3
Zmiany wprowadzają wyjątek od zasady ujmowania wynikającej z MSSF
3, celem uniknięcia kwestii potencjalnych zysków i strat ”dnia drugiego”
w odniesieniu do zobowiązań i zobowiązań warunkowych, które
wchodziłyby w zakres MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i
aktywa warunkowe czy KIMSF 21 Opłaty, jeśli wystąpiły oddzielnie.
Wyjątek wymaga od jednostek stosowania kryteriów wynikających
odpowiednio z MSR 37 lub KIMSF 21 (zamiast wymogów wynikających z
Założeń koncepcyjnych) w celu ustalenia, czy na dzień przejęcia
występuje obecny obowiązek. Jednocześnie zmiany wprowadzają nowy
paragraf do MSSF 3 wyjaśniający, że aktywa warunkowe nie kwalifikują
się do ujęcia na dzień przejęcia. Zmiana nie miała istotnego wpływu na
sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiana do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe
Zmiana polegająca na wykluczeniu możliwości potrącania z kosztów
wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych kwot otrzymanych ze
sprzedaży produktów wyprodukowanych na etapie testów
przedwdrożeniowych. Tego typu przychody ze sprzedaży i
odpowiadające im koszty należy bowiem ująć w rachunku wyników.
Implementacja zmiany nie miała wpływu na sprawozdanie finansowe
Grupy.
MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe
Zmiana polegająca na doprecyzowaniu pojęcia kosztów wywiązania się z
zobowiązań wynikających z umów, w których koszty przewyższają
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
18
Zmiana
Wpływ na sprawozdanie Grupy
korzyści ekonomiczne z nich wynikające. Implementacja zmiany nie miała
istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2018-2020: MSSF 9 Instrumenty
finansowe Opłaty w ramach testu 10 % przy zaprzestaniu ujmowania
zobowiązań finansowych
Zmiana precyzuje opłaty, które jednostka uwzględnia przy ocenie, czy
warunki nowego lub zmodyfikowanego zobowiązania finansowego różnią
się znacznie od warunków pierwotnego zobowiązania finansowego.
Opłaty te obejmują wyłącznie opłaty zapłacone lub otrzymane między
pożyczkobiorcą a kredytodawcą, w tym opłaty zapłacone lub otrzymane
przez pożyczkobiorcę lub kredytodawcę w imieniu drugiej strony.
Implementacja zmiany nie miała istotnego wpływu na sprawozdanie
finansowe Grupy.
Opublikowane standardy i interpretacje, które nie obowiązywały na 31.12.2022 roku i nie zostały
wcześniej zastosowane przez Grupę
Zmiana
Wpływ na sprawozdanie Grupy
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe -pierwsze zastosowanie oraz MSSF
9 informacje porównawcze
Zastępuje standard MSSF 4 „Umowy Ubezpieczeniowe”, który umożliwiał
kontynuowanie ujmowania umów ubezpieczeniowych według zasad
rachunkowości obowiązujących w krajowych standardach i co w
rezultacie oznaczało stosowanie wielu różnych rozwiązań. MSSF 17
wprowadza wymóg spójnego ujmowania wszystkich umów
ubezpieczeniowych. Zobowiązania wynikające z umów będą ujmowane w
wartościach bieżących zamiast kosztu historycznego. Nowy standard
będzie obowiązywał dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023
roku, jednakże nie będzie dotyczył Grupy.
Zmiany do MSR 8 Zasady rachunkowości, zmiany wartości
szacunkowych i błędy: Definicja wartości szacunkowych
Wyjaśniają, w jaki sposób zasady rachunkowości i wartości szacunkowe
odnoszą się do siebie, wyjaśniając, że szacunki księgowe stosowane
przy stosowaniu zasad rachunkowości. Zmiana będzie obowiązywała dla
okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku i nie będzie miała
istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Ujawnianie
zasad rachunkowości
Zawierają wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności do ujawnień
dotyczących zasad (polityki) rachunkowości. Zmiana będzie
obowiązywała dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku i
nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiany do MSR 12 Podatek dochodowy: Podatek odroczony dotyczący
aktywów i zobowiązań wynikających z pojedynczej transakcji
Zmiana precyzuje zasady ewidencyjne w zakresie podatku dochodowego
i możliwego do zastosowanie wyłączenia z ujęcia podatku odroczonego.
Wprowadzona zmiana precyzuje, że tego wyłączenia nie stosuje się do
transakcji leasingowych i ujęcia zobowiązania wynikającego z likwidacji
składnika aktywów tj.: transakcji, dla których równocześnie ujmuje się
aktywo oraz zobowiązanie. Zmiana dzie obowiązywała dla okresów
rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku i nie będzie miała istotnego
wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiana do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Klasyfikacja
zobowiązań
Zmiany mają wpływ na wymogi zawarte w MSR 1 dotyczące prezentacji
zobowiązań. W szczególności wyjaśniają one jedno z kryteriów
klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe. Implementacja zmiany
nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy
Zmiana do MSSF 16 Leasing
Celem tej zmiany jest określenie, w jaki sposób jednostka wycenia
zobowiązanie z tytułu leasingu po sprzedaży składnika aktywów i
leasinguje ten sam składnik aktywów od nowego właściciela.
Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie
finansowe Grupy.
4.2 Przekształcenie danych porównawczych i objaśnienie różnic w stosunku do publikowanych
wcześniej sprawozdań finansowych
W porównaniu do skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31.12.2021 roku,
Grupa zmieniła:
1. sposób prezentacji niektórych pozycji rachunku przepływów pieniężnych:
Zmiana 1
Zmiana stanu instrumentów pochodnych zabezpieczających zarówno aktywa, jak i pasywa prezentowane
są łącznie.
Zmiana 2
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
19
Ze zmian stanów poszczególnych składników aktywów i zobowiązań wyłączono zmiany wycen do wartości
godziwej ujmowanych w innych całkowitych dochodach.
Zmiana 3
Zmiana stanu inwestycyjnych aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu została
przeniesiona do działalności inwestycyjnej.
Pozycja
Dane
opublikowane
31.12.2021
zmiana 1
zmiana 2
zmiana 3
Razem
zmiany
Dane
przekształcone
31.12.2021
Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
-2 281 541
0
-43 664
0
-43 664
-2 325 205
Zmiana stanu aktywów wycenianych według
zamortyzowanego kosztu
1 714 529
0
0
-1 714 529
-1 714 529
0
Zmiana stanu instrumentów pochodnych
zabezpieczających stanowiących aktywa
296 167
-296 167
0
0
-296 167
0
Zmiana stanu instrumentów pochodnych
zabezpieczających zobowiązania
995 834
-995 834
0
0
-995 834
0
Zmiana stanu instrumentów pochodnych
zabezpieczających
0
1 292 001
-1 309 109
0
-17 108
-17 108
Zmiana stanu innych zobowiązań
-1 611 711
0
1 352 773
-158 044
1 194 729
-416 982
Razem przepływy pieniężne netto z działalności
operacyjnej - zmniejszenie
-1 872 573
Nabycie aktywów wycenianych według
zamortyzowanego kosztu
0
0
0
-334 808
-334 808
-334 808
Zbycie aktywów wycenianych według
zamortyzowanego kosztu
0
0
0
2 207 381
2 207 381
2 207 381
Razem przepływy pieniężne netto z działalności
inwestycyjnej - zwiększenie
1 872 573
2. miejsce prezentacji odsetek z tytułu leasingu, Grupa przeniosła je z pozycji Przychody z tytułu odsetek
obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej do pozycji Przychody o podobnym
charakterze
Dane opublikowane
31.12.2021
Zmiana
Dane przekształcone
31.12.2021
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody
efektywnej stopy procentowej
2 837 304
-158 187
2 679 117
Przychody o podobnym charakterze
199 338
158 187
357 525
5 Segmenty działalności
Opis segmentów
Grupa Alior Bank SA prowadzi działalność biznesową w ramach segmentów oferujących określone produkty
i usługi adresowane do określonych grup klientów. Sposób podziału segmentów biznesowych zapewnia
spójność z modelem zarządzania sprzedażą i oferowania klientom kompleksowej oferty produktowej
obejmującej zarówno tradycyjne produkty bankowe, jak również bardziej złożone produkty o charakterze
inwestycyjnym.
Działalność bankowa obejmuje trzy podstawowe segmenty biznesowe:
segment detaliczny,
segment korporacyjny,
działalność skarbową.
Podstawowe produkty dla segmentu detalicznego to:
produkty kredytowe: pożyczki gotówkowe, karty kredytowe, linie kredytowe w rachunku bieżącym,
kredyty na nieruchomości,
produkty depozytowe: lokaty terminowe, konta oszczędnościowe,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
20
produkty maklerskie oraz fundusze inwestycyjne,
konta osobiste,
usługi transakcyjne: wpłaty i wypłaty gotówkowe, wykonywanie przelewów,
transakcje wymiany walut.
Podstawowe produkty dla segmentu korporacyjnego to:
produkty kredytowe: limity debetowe w rachunkach bieżących, kredyty obrotowe, kredyty
inwestycyjne, karty kredytowe,
produkty depozytowe: lokaty terminowe,
rachunki bieżące i pomocnicze,
usługi transakcyjne: wpłaty i wypłaty gotówkowe, wykonywanie przelewów,
produkty skarbowe: transakcje wymiany walut (również wymiany walut na termin), instrumenty
pochodne,
leasing.
Podstawowym elementem analizy jest dochodowość segmentów detalicznego i korporacyjnego.
Dochodowość obejmuje:
wynik odsetkowy z uwzględnieniem wewnętrznych stawek transferowych funduszy pomiędzy
jednostkami banku a Departamentem Skarbu Banku,
przychody prowizyjne,
przychody z transakcji skarbowych oraz wymiany walutowej realizowanych przez klientów,
pozostałe przychody i koszty operacyjne.
Dochody segmentu detalicznego obejmują również dochody ze sprzedaży produktów maklerskich (m.in.
przychody z prowadzenia rachunków brokerskich, pośrednictwa w obrocie papierami wartościowymi oraz
przychody z tytułu dystrybucji jednostek funduszy inwestycyjnych).
Dochody segmentu korporacyjnego obejmują również dochody z portfela kredytów samochodowych.
Pozycja działalność skarbowa obejmuje efekty zarządzania pozycglobalną płynnościową i walutową,
wynikającą z działalności jednostek Grupy.
Wyniki i wolumeny w podziale na segmenty za rok zakończony 31 grudnia 2022 r.
Klienci
detaliczni
Klienci
biznesowy
Działalność
skarbowa
Segmenty
działalności
razem
Pozycje
niealokowane
Grupa razem
Wynik odsetkowy zewnętrzny
2 130 848
1 502 219
-73 196
3 559 871
0
3 559 871
przychody zewnętrzne
2 748 627
1 380 617
833 381
4 962 625
0
4 962 625
przychody o podobnym charakterze
0
334 741
92 800
427 541
0
427 541
koszty zewnętrzne
-617 779
-213 139
-999 377
-1 830 295
0
-1 830 295
Wynik odsetkowy wewnętrzny
399 603
-273 821
-125 782
0
0
0
przychody wewnętrzne
2 391 115
929 285
3 194 618
6 515 018
0
6 515 018
koszty wewnętrzne
-1 991 512
-1 203 106
-3 320 400
-6 515 018
0
-6 515 018
Wynik z tytułu odsetek
2 530 451
1 228 398
-198 978
3 559 871
0
3 559 871
Przychody z tytułu prowizji i opłat
462 068
1 214 616
-40 129
1 636 555
0
1 636 555
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-185 392
-647 043
-8 051
-840 486
0
-840 486
Wynik z tytułu prowizji i opłat
276 676
567 573
-48 180
796 069
0
796 069
Przychody z tytułu dywidend
0
0
627
627
0
627
Wynik na instrumentach
wycenianych do wartości godziwej
przez rachunek zysków i strat i
wynik z pozycji wymiany
8 316
36 280
-12 075
32 521
0
32 521
Wynik z tytułu zaprzestania
ujmowania instrumentów
finansowych niewycenianych do
0
0
1 989
1 989
0
1 989
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
21
Klienci
detaliczni
Klienci
biznesowy
Działalność
skarbowa
Segmenty
działalności
razem
Pozycje
niealokowane
Grupa razem
wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat, w tym:
wycenianych do wartości godziwej
przez inne dochody całkowite
0
0
1 218
1 218
0
1 218
wycenianych według
zamortyzowanego kosztu
0
0
771
771
0
771
Pozostałe przychody operacyjne
79 496
40 216
0
119 712
0
119 712
Pozostałe koszty operacyjne
-97 221
-31 989
0
-129 210
0
-129 210
Wynik z tytułu pozostałych
przychodów i kosztów operacyjnych
-17 725
8 227
0
-9 498
0
-9 498
Wynik razem przed uwzględnieniem
odpisów na straty oczekiwane,
wyniku z tytułu utraty wartości
aktywów niefinansowych i kosztów
ryzyka prawnego kredytów
hipotecznych w walutach obcych
2 797 718
1 840 478
-256 617
4 381 579
0
4 381 579
Wynik z odpisów na straty
oczekiwane
-588 907
-360 858
0
-949 765
0
-949 765
Wynik z tytułu utraty wartości
aktywów niefinansowych
-30 901
-13 575
0
-44 476
-7 915
-52 391
Koszty ryzyka prawnego kredytów
hipotecznych w walutach obcych
-83 168
0
0
-83 168
0
-83 168
Wynik po uwzględnieniu odpisów na
straty oczekiwane, wyniku z tytułu
utraty wartości aktywów
niefinansowych i kosztów ryzyka
prawnego kredytów hipotecznych w
walutach obcych
2 094 742
1 466 045
-256 617
3 304 170
-7 915
3 296 255
Koszty działania Grupy
-1 607 202
-653 029
0
-2 260 231
0
-2 260 231
Zysk brutto
487 540
813 016
-256 617
1 043 939
-7 915
1 036 024
Podatek dochodowy
0
0
0
0
-352 913
-352 913
Zysk netto
487 540
813 016
-256 617
1 043 939
-360 828
683 111
Aktywa
52 649 971
28 810 018
0
81 459 989
1 417 183
82 877 172
Zobowiązania
55 126 010
21 332 211
0
76 458 221
249 086
76 707 307
Wyniki i wolumeny w podziale na segmenty za rok zakończony 31 grudnia 2021 r.
Klienci
detaliczni
Klienci
biznesowy
Działalność
skarbowa
Segmenty
działalności
razem
Pozycje
niealokowane
Grupa razem
Wynik odsetkowy zewnętrzny
1 799 566
878 963
119 705
2 798 234
0
2 798 234
przychody zewnętrzne
1 848 262
742 437
88 418
2 679 117
0
2 679 117
przychody o podobnym charakterze
0
158 187
199 338
357 525
0
357 525
koszty zewnętrzne
-48 696
-21 661
-168 051
-238 408
0
-238 408
Wynik odsetkowy wewnętrzny
87 801
-29 888
-57 913
0
0
0
przychody wewnętrzne
476 824
150 730
569 641
1 197 195
0
1 197 195
koszty wewnętrzne
-389 023
-180 618
-627 554
-1 197 195
0
-1 197 195
Wynik z tytułu odsetek
1 887 367
849 075
61 792
2 798 234
0
2 798 234
Przychody z tytułu prowizji i opłat
457 082
1 012 240
-27 808
1 441 514
0
1 441 514
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-192 838
-475 203
-6 725
-674 766
0
-674 766
Wynik z tytułu prowizji i opłat
264 244
537 037
-34 533
766 748
0
766 748
Przychody z tytułu dywidend
0
0
532
532
0
532
Wynik na instrumentach
wycenianych do wartości godziwej
przez rachunek zysków i strat i
wynik z pozycji wymiany
3 836
13 163
70 150
87 149
0
87 149
Wynik z tytułu zaprzestania
ujmowania instrumentów
finansowych niewycenianych do
wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat, w tym:
0
0
5 293
5 293
0
5 293
wycenianych do wartości godziwej
przez inne dochody całkowite
0
0
3 246
3 246
0
3 246
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
22
Klienci
detaliczni
Klienci
biznesowy
Działalność
skarbowa
Segmenty
działalności
razem
Pozycje
niealokowane
Grupa razem
wycenianych według
zamortyzowanego kosztu
0
0
2 047
2 047
0
2 047
Pozostałe przychody operacyjne
111 711
35 776
0
147 487
0
147 487
Pozostałe koszty operacyjne
-138 508
-29 814
0
-168 322
0
-168 322
Wynik z tytułu pozostałych
przychodów i kosztów operacyjnych
-26 797
5 962
0
-20 835
0
-20 835
Wynik razem przed uwzględnieniem
odpisów na straty oczekiwane,
wyniku z tytułu utraty wartości
aktywów niefinansowych i kosztów
ryzyka prawnego kredytów
hipotecznych w walutach obcych
2 128 650
1 405 237
103 234
3 637 121
0
3 637 121
Wynik z odpisów na straty
oczekiwane
-293 339
-713 324
0
-1 006 663
0
-1 006 663
Wynik z tytułu utraty wartości
aktywów niefinansowych
-4 947
0
0
-4 947
-5 535
-10 482
Koszty ryzyka prawnego kredytów
hipotecznych w walutach obcych
-21 386
0
0
-21 386
0
-21 386
Wynik po uwzględnieniu odpisów na
straty oczekiwane, wyniku z tytułu
utraty wartości aktywów
niefinansowych i kosztów ryzyka
prawnego kredytów hipotecznych w
walutach obcych
1 808 978
691 913
103 234
2 604 125
-5 535
2 598 590
Koszty działania Grupy
-1 320 748
-498 631
0
-1 819 379
0
-1 819 379
Zysk brutto
488 230
193 282
103 234
784 746
-5 535
779 211
Podatek dochodowy
0
0
0
0
-297 286
-297 286
Zysk netto
488 230
193 282
103 234
784 746
-302 821
481 925
Aktywa
54 051 971
27 694 072
0
81 746 043
1 302 329
83 048 372
Zobowiązania
52 740 711
24 351 899
0
77 092 610
36 560
77 129 170
Przychody i koszty realizowane są głównie na terenie Polski. Oddział w Rumunii w 2022 roku poniósł stratę
netto w wysokości 45 657 tys. zł, a w 2021 roku 74 851 tys. .
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
23
Noty do skonsolidowanego rachunku zysków i strat
6 Wynik z tytułu odsetek
6.1 Zasady rachunkowości
Przychody i koszty odsetkowe obejmują odsetki od instrumentów finansowych wycenianych według
zamortyzowanego kosztu oraz instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite
dochody. W wyniku odsetkowym ujmowane także opłaty i prowizje bezpośrednio związane z powstaniem
instrumentu finansowego (zarówno przychody, w tym część opłaty otrzymywanej od ubezpieczyciela za
dystrybucję ubezpieczeń, jak i koszty, w tym zewnętrzne i wewnętrzne koszty inkrementalne) stanowiące
integralną część efektywnej stopy procentowej.
Metoda efektywnej stopy procentowej jest metodą obliczania zamortyzowanej wartości początkowej
aktywów lub zobowiązań finansowych oraz alokacji przychodów lub kosztów z tytułu odsetek do
właściwego okresu. Efektywna stopa procentowa to stopa procentowa, za pomocą której szacowane
przyszłe płatności lub wpływy pieniężne w ciągu całego oczekiwanego okresu życia składnika aktywów
finansowych lub zobowiązania finansowego dyskontowane dokładnie do wartości bilansowej brutto
składnika aktywów finansowych lub do zamortyzowanego kosztu zobowiązania finansowego. Obliczając
efektywną stopę procentową, Grupa szacuje oczekiwane przepływy pieniężne uwzględniając wszystkie
warunki umowne danego instrumentu finansowego, nie biorąc jednak pod uwagę oczekiwanych strat
kredytowych. Kalkulacja ta uwzględnia wszystkie zapłacone lub otrzymane między stronami umowy
prowizje i opłaty, które integralną częścią efektywnej stopy procentowej oraz koszty transakcji i wszystkie
inne premie lub dyskonta.
Grupa oblicza przychód odsetkowy przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej do wartości
bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, z wyjątkiem składników aktywów finansowych
dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. W momencie przeklasyfikowania do
Koszyka 3 aktywa finansowego lub grupy podobnych aktywów finansowych, przychody z tytułu odsetek
naliczane od wartości netto aktywa finansowego i wykazywane są według efektywnej stopy procentowej,
według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości.
Przychody i koszty odsetkowe instrumentów pochodnych wycenianych do wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat, wykazywane w pozycji przychodów o podobnym charakterze i pozostałych
kosztach odsetkowych.
6.2 Dane finansowe
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody
efektywnej stopy procentowej
2 679 117
lokaty terminowe
173
kredyty, w tym:
2 524 023
wynik z tytułu modyfikacji nieistotnych*
-6 506
aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu
53 024
aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
34 783
skupione wierzytelności
15 753
operacje papierami wartościowymi z przyrzeczeniem odkupu
747
rachunki bieżące
2 647
lokaty jednodniowe
591
inne
47 376
Przychody o podobnym charakterze
357 525
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
24
leasing
158 187
instrumenty pochodne
199 338
Koszty z tytułu odsetek
-238 408
Koszty odsetkowe od instrumentów finansowych w kategorii wg
zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy
procentowej
-107 034
depozyty terminowe
-32 773
emisja własna
-65 405
operacje papierami wartościowymi z przyrzeczeniem odkupu
-1 293
zabezpieczenia pieniężne
-3 097
leasing
-2 018
inne
-2 448
Pozostałe koszty odsetkowe
-131 374
depozyty bieżące
-31 920
instrumenty pochodne
-99 454
Wynik z tytułu odsetek
2 798 234
*w tym 502 mln zł to wynik na modyfikacji z tytułu wakacji kredytowych
W latach 2022 i 2021 wartość przychodów odsetkowych od kredytów z rozpoznaną utratą wartości
wyniosła odpowiednio 300 028 tys. zł i 168 855 tys. zł.
6.3 Istotne szacunki i osądy
Ujęcie przychodów z bancassurance
Grupa alokuje uzyskiwane wynagrodzenia z dystrybucji produktów ubezpieczeniowych oferowanych
w powiązaniu ze sprzedażą produktów kredytowych - zgodnie z treśc ekonomiczną transakcji – jako
wynagrodzenie stanowiące:
integralną część wynagrodzenia z tytułu oferowanego instrumentu finansowego,
wynagrodzenie za usługę pośrednictwa,
wynagrodzenie za świadczenie dodatkowych czynności wykonywanych w trakcie trwania umowy
ubezpieczenia (rozliczane przez Grupę w okresie, w którym świadczone są usługi).
Ekonomiczny tytuł otrzymywanego wynagrodzenia determinuje sposób ujęcia w księgach Banku.
Model „względnej wartości godziwej stosowany jest dla ustalenia podziału kwoty wynagrodzenia z
ubezpieczeń oferowanych w powiązaniu z kredytami gotówkowymi i hipotecznymi oraz ubezpiecz
sprzedawanych bez powiązania z instrumentem finansowym.
Przyjęty przez Grupę model „względnej wartości godziwej" polega na szacowaniu wartości godziwych
poszczególnych elementów łącznej usługi sprzedaży kredytu wraz z ubezpieczeniem w celu ustalenia
proporcji wartości godziwej obu usług. Zgodnie z tak ustaloną proporcją wartości godziwych następuje
alokacja przychodu z wynagrodzenia z tytułu łącznej transakcji kredytu i ubezpieczenia do poszczególnych
jej elementów. Dodatkowo, w celu ustalenia prawidłowej wysokości przychodu do rozliczania w czasie na
przychody odsetkowe model uwzględnia tworzenie i aktualizację rezerwy na zwroty wynagrodzenia z tytułu
pośrednictwa ubezpieczeniowego, w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przez Klienta. Adekwatna
rezerwa ze względu na niepewność związaną z możliwością rezygnacji przez Klienta z ochrony
ubezpieczeniowej w każdym momencie trwania umowy jest weryfikowana okresowo w podziale na
poszczególne grupy produktów kredytowych. Wynagrodzenie Grupy z tytułu dystrybucji ubezpieczenia jest
pomniejszane o niepewny przychód związany z szacowanymi zwrotami z tytułu rezygnacji Klientów
z ubezpieczenia.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
25
Wynagrodzenie z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych oferowanych Klientom Grupy w
powiązaniu z produktami kredytowymi zgodnie z aktualizowanym okresowo modelem „względnej wartości
godziwej kredytu” jest rozpoznawane po odroczeniu części wynagrodzenia na pokrycie przewidywanych
zwrotów wynagrodzenia w związku z rezygnacją lub odstąpieniami przez Klientów od ubezpieczenia.
Dodatkowo, Grupa udostępnia Klientom skorzystanie z ochrony ubezpieczeniowej w formie innych
ubezpieczeń niż powiązane ze sprzedażą produktów kredytowych, w tym ubezpieczeń od następstw
nieszczęśliwych wypadków, zdrowotnych, komunikacyjnych, mieszkaniowych, turystycznych oraz z
produktów inwestycyjnych (ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe).
Przychody z dystrybucji tych produktów ujmowane są odpowiednio:
produkty ubezpieczeniowe oparte na rozliczeniach miesięcznych zarówno z ubezpieczycielem, jak i
z Klientami są rozpoznawane w rachunku zysków i strat w okresach miesięcznych,
ze sprzedaży ubezpieczeń niepowiązanych ze sprzedażą produktów bankowych w tym: Unit Linked
oraz Ubezpieczeń z Funduszem Kapitałowym ujmowane są jednorazowo w rachunku zysków i strat
w momencie wykonania czynności w części dotyczącej wykonanej usługi pośrednictwa w
sprzedaży, a w części dotyczącej wynagrodzenia za późniejszą obsłu rozliczane w czasie
metodą linio. Analogicznie jak w przypadku produktów ubezpieczeniowych powiązanych z
kredytem, model dla ubezpiecz niepowiązanych uwzględnia również tworzenie i aktualizacje
rezerwy na zwroty wynagrodzenia z tytułu ubezpieczenia, w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia
przez Klienta.
Zwrot prowizji i opłat związanych z przedpłatą kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
Dla wszystkich przedterminowych spłat kredytów konsumenckich i hipotecznych dokonywanych po dniu
wyroku TSUE, Grupa realizuje zwroty na bieżąco, a ich efekt pomniejsza wynik odsetkowy. Dodatkowe
wyjnienia w nocie 29.
Wakacje kredytowe
W dniu 14 lipca 2022 roku, została podpisana przez Prezydenta RP ustawa z dnia 7 lipca 2022 roku o
finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Zgodnie z art.
73 niniejszej ustawy, Bank jest zobowiązany na wniosek kredytobiorcy zawiesić spłatę kredytu hipotecznego
udzielonego w walucie polskiej, z wyłączeniem kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty
innej niż waluta polska. Zawieszenie spłaty kredytu przysługuje tylko w stosunku do jednej umowy zawartej
w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
W okresie zawieszenia spłaty kredytu, kredytobiorca nie jest zobowiązany do dokonywania płatności
wynikających z umowy kredytowej, z wyjątkiem opłat z tytułu ubezpieczeń powiązanych z tą umową.
W związku z powyższym Alior Bank na dzień podpisania ustawy, w oparciu o MSSF 9 5.4.3, dokonał
przeliczenia wartości bilansowej brutto ekspozycji kredytowych na podstawie wartości bieżącej
oczekiwanych przepływów pieniężnych zmodyfikowanych w oparciu o warunki ustawy (tj. uwzględniających
możliwość zawieszenia spłaty rat kredytowych w wyznaczonych ramach czasowych przy jednoczesnym
wydłużeniu okresu kredytowania), zdyskontowanych pierwotną efektywną stopą procentową. Strata z
tytułu modyfikacji została ujęta w wyniku finansowym jako pomniejszenie przychodów odsetkowych.
Istotne założenie wymagające osądu Grupy w zakresie oszacowania wysokości straty na modyfikacji to
spodziewana liczba klientów ubiegających się o wakacje kredytowe. Według pierwotnych szacunków Grupy,
na dzień ujęcia straty na modyfikacji założono, 60 % klientów uprawnionych skorzysta z wakacji
kredytowych w pełnym wymiarze przewidzianym ustawą (tj. 8 rat). Rozpoznana strata na modyfikacji
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
26
wyniosła 466 mln zł. Gdyby wskaźnik partycypacji (% klientów korzystających z wakacji kredytowych)
wynosił 100%, strata na modyfikacji na moment początkowego ujęcia wynosiłaby 777 mln zł.
Grupa na każdy dzień bilansowy aktualizuje szacunek przyszłych przepływów pieniężnych biorąc pod uwa
aktualnie szacowaną liczbę kredytobiorców, którzy skorzystają z wakacji oraz liczbę rat z której skorzystają.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku, Grupa dokonała weryfikacji. Wskaźnik partycypacji portfela korzystającego
z wakacji kredytowych wzrósł do 69%, w związku z powyższym Grupa rozpoznała dodatkowy koszt
związany z modyfikacją umów kredytowych z tego tytułu w wysokości 36 mln zł. Całkowita strata na
modyfikacji wynosi łącznie 502 mln zł.
Poniżej zaprezentowano informację o wartości bilansowej brutto ekspozycji objętych wakacjami
kredytowymi w podziale na koszyki wg stanu na 31.12.2022 r.:
Wartość bilansowa brutto
Koszyk 1
8 208 860
Koszyk 2
377 025
Koszyk 3
52 303
6.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Bancassurance
W latach 2022 i 2021 Grupa stosowała metodę rozliczania w czasie kwoty wynagrodzenia z ubezpiecz
oferowanych w powiązaniu z kredytami gotówkowymi i hipotecznymi opartą na modelu „względnej wartości
godziwej” odzwierciedlającym w najwłaściwszy sposób treść ekonomiczną transakcji. Szczegóły w nocie 6.3.
Szacunkowa analiza wrażliwości zmiany przychodu rozpoznanego przez Grupę w 2022 r. w odniesieniu do
przychodów z bancassurance przedstawia się następująco:
Rodzaj scenariusza
2022
2021
wzrost rezerwy na rezygnacje o 5 p.p.
-10,57 mln spadek wyniku odsetkowego
-6,22 mln spadek wyniku odsetkowego
spadek rezerwy na rezygnacje o 5 p.p.
+10,57 mln wzrost wyniku odsetkowego
+6,22 mln wzrost wyniku odsetkowego
wzrost przychodu rozpoznawanego jednorazowo o 1 p.p.
+1,36 mln wzrost wyniku prowizyjnego
+2,78 mln wzrost wyniku prowizyjnego
spadek przychodu rozpoznawanego jednorazowo o 1 p.p.
-1,36 mln spadek wyniku prowizyjnego
-2,78 mln spadek wyniku prowizyjnego
Wakacje kredytowe
Poniżej przedstawiono wpływ na stratę na modyfikacji w oparciu o wrażliwość wskaźnika partycypacji - %
klientów korzystających z wakacji kredytowych
+10%
-10%
Strata na modyfikacji
-77,7 mln
+77,7 mln
7 Wynik z tytułu prowizji i opłat
7.1 Zasady rachunkowości
Przychody z tytułu prowizji i opłat powstają w wyniku świadczenia usług finansowych oferowanych przez
Bank i obejmują m.in. opłaty za udzielenie kredytów, za zobowiązanie się do udzielenia kredytu, opłaty za
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
27
wydanie kart, usługi zarządzania środkami pieniężnymi, usługi maklerskie, usługi związane z produktami
ubezpieczeniowymi oraz usługi zarządzania aktywami. Przychody z tytułu prowizji obejmują również marże
na transakcjach wymiany walut tj. marże na wszystkich transakcjach kupna/ sprzedaży walut z dostawą na
datę waluty spot. Przychody realizowane w ramach świadczenia działalności powierniczej są również
elementem przychodów prowizyjnych. Korespondujące z nimi aktywa klientów nie są składnikiem aktywów
Banku i w związku z tym nie są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
Opłaty i prowizje (zarówno przychody, jak i koszty) bezpośrednio związane z powstaniem aktywów
finansowych posiadających określone harmonogramy spłat ujmowane w rachunku zysków i strat jako
element efektywnej stopy procentowej i stanowią część przychodów odsetkowych.
Bank do prowizji korygujących efektywną stopę procentową zalicza między innymi:
prowizje za przyznanie kredytu
prowizje za zmianę warunków umowy kredytowej
prowizje za zmianę formy finansowania
prowizje z tytułu restrukturyzacji kredytu
prowizje za pośrednictwo w udzielaniu kredytów i pożyczek
Opłaty i prowizje (zarówno przychody, jak i koszty) związane z powstaniem aktywów o nieustalonych
harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, rozliczane liniowo w okresie trwania kontraktu i
prezentowane są jako przychody lub koszty z tytułu opłat i prowizji. Do przychodów rozliczanych w czasie
metodą liniową zaliczane w szczególności prowizje otrzymywane od kredytów w rachunkach bieżących,
kredytów odnawialnych, zobowiązań udzielonych (gwarancje, linie kredytowe) takie jak:
prowizje za przyznanie limitu/przedłużenie
prowizje za podwyższenie limitu
prowizja za rozpatrzenie wniosku kredytowego w przypadku decyzji pozytywnej
Opłaty za zobowiązanie się do udzielenia pożyczek, które najprawdopodobniej będą zaciągnięte, są
odraczane i z chwilą powstania aktywów finansowych rozliczane jako element efektywnej stopy
procentowej lub liniowo.
Pozostałe opłaty i prowizje związane z usługami finansowymi niezwiązane z powstaniem aktywów, ujmuje
się w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr i usług na rzecz klienta w kwocie
odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego Grupa będzie uprawniony w zamian za te dobra i usługi,
zgodnie z 5-stopniowym modelem ujmowania przychodów.
Na podstawie przeprowadzonych analiz, Grupa rozpoznaje przychody z tytułu prowizji i opłat:
w momencie wykonania usługi jeżeli zobowiązanie do wykonania świadczenia jest spełnione w
określonym momencie poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi klientowi, tj. w
momencie gdy klient uzyskuje nad nim kontrolę i są to: opłaty transakcyjne pochodzące z transakcji
papierami wartościowymi, usług płatniczych , marże na transakcjach wymiany walut tj. marże na
wszystkich transakcjach kupna/ sprzedaży walut z dostawą na datę waluty spot, usługi maklerskie,
usługi doradztwa inwestycyjnego, planowania finansowego, usługi bankowości inwestycyjnej
w miarę upływu czasu, w celu odzwierciedlenia stopnia realizacji tego zobowiązania jeśli
świadczenie usług jest realizowane w określonym okresie czasu, do tych opłat i prowizji , Grupa
zalicza min: prowizje za prowadzenie rachunków, obsługę ubezpiecz, które otrzymywane/
płacone cyklicznie, w okresach miesięcznych lub kwartalnych, prowizje/opłaty za wykonane usługi
zarządzania środkami pieniężnymi oraz opłaty i prowizje związane z udzielonymi kredytami nie
stanowiące elementu ESP tj. prowizje i opłaty typu administracyjnego za obsługę pożyczki, prowizje
za zaangażowanie naliczane od niewykorzystanych przez Klientów środków
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
28
Zasady rachunkowości dotyczące ujęcia przychodów prowizyjnych z tytułu sprzedaży produktów
ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami i pożyczkami opisane zostały w nocie „Wynik z tytułu
odsetek”.
7.2 Dane finansowe
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 441 514
obsługa kart płatniczych, kredytowych
502 165
marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut
263 526
obsługa rachunków bankowych
114 699
prowizje maklerskie
53 001
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń
107 548
kredyty i pożyczki
148 346
przelewy
53 999
operacje kasowe
36 354
gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy
12 491
skupione wierzytelności
3 667
działalność powiernicza
8 657
spłata zajęcia egzekucyjnego
6 096
z działalności leasingowej
73 327
pozostałe prowizje
57 638
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-674 766
koszty transakcji kartowych i bankomatowych, w tym koszty wydanych kart
-474 433
prowizje wypłacane agentom
-61 277
ubezpieczenia produktów bankowych
-13 529
koszty nagród dla klienta
-15 644
prowizje za udostępnianie bankomatów
-23 852
prowizje wypłacane podmiotom z tytułu umów na wykonywanie
określonych czynności
-23 987
prowizje maklerskie
-6 357
działalność powiernicza
-3 912
przelewy i przekazy
-19 923
pozostałe prowizje
-31 852
Wynik z tytułu prowizji i opłat
766 748
01.01.202231.12.2022
Klienci detaliczni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Razem
Przychody z tytułu prowizji i opłat
462 068
1 214 616
-40 129
1 636 555
obsługa kart płatniczych, kredytowych
104 903
553 336
0
658 239
marża transakcyjna na transakcjach
wymiany walut
161 596
187 746
-45 091
304 251
obsługa rachunków bankowych
44 205
64 985
24
109 214
prowizje maklerskie
53 322
0
0
53 322
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa
sprzedaży ubezpieczeń
33 693
58 850
0
92 543
kredyty i pożyczki
24 787
132 866
0
157 653
przelewy
17 255
39 079
53
56 387
operacje kasowe
16 084
19 382
0
35 466
gwarancje, akredytywy, inkaso,
promesy
0
12 162
0
12 162
skupione wierzytelności
0
4 088
0
4 088
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
29
01.01.202231.12.2022
Klienci detaliczni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Razem
działalność powiernicza
0
8 029
0
8 029
spłata zajęcia egzekucyjnego
0
6 979
0
6 979
prowizje z działalności leasingowej
0
80 895
0
80 895
pozostałe prowizje
6 223
46 219
4 885
57 327
01.01.2021 - 31.12.2021
Klienci detaliczni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Razem
Przychody z tytułu prowizji i opłat
457 082
1 012 240
-27 808
1 441 514
obsługa kart płatniczych, kredytowych
96 615
405 550
0
502 165
marża transakcyjna na transakcjach
wymiany walut
151 250
144 453
-32 177
263 526
obsługa rachunków bankowych
44 198
70 483
18
114 699
prowizje maklerskie
53 001
0
0
53 001
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa
sprzedaży ubezpieczeń
50 149
57 399
0
107 548
kredyty i pożyczki
19 564
128 782
0
148 346
przelewy
14 757
39 228
14
53 999
operacje kasowe
15 117
21 237
0
36 354
gwarancje, akredytywy, inkaso,
promesy
0
12 491
0
12 491
skupione wierzytelności
0
3 667
0
3 667
działalność powiernicza
0
8 657
0
8 657
spłata zajęcia egzekucyjnego
0
6 096
0
6 096
prowizje z działalności leasingowej
0
73 327
0
73 327
pozostałe prowizje
12 431
40 870
4 337
57 638
8 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
8.1 Zasady rachunkowości
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz
wynik z pozycji wymiany zawiera zyski i straty powstałe ze zbycia oraz zmian wartości godziwej aktywów i
zobowiązań wycenianych oraz desygnowanych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i
strat przy początkowym ujęciu. Wynik ten zawiera wnież dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno
zrealizowane, jak i niezrealizowane, wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań walutowych oraz z wyceny
do wartości godziwej walutowych instrumentów pochodnych.
8.2 Dane finansowe
01.01.2022 - 31.12.2022
Wynik na pozycji wymiany i transakcjach pochodnych walutowych w tym:
-11 299
88 904
wynik z pozycji wymiany
-411 330
-325 586
transakcje pochodne walutowe
400 031
414 490
Transakcje stopy procentowej
34 533
7 240
Część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
-2 380
-4 808
Wynik na pozostałych instrumentach zawiera wynik z obrotu dłużnymi
papierami wartościowymi zaklasyfikowanymi jako wyceniane do wartości
godziwej przez rachunek zysków i strat wraz z odsetkami
11 667
-4 187
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
32 521
87 149
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
30
9 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
9.1 Zasady rachunkowości
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej
przez rachunek zysków i strat zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia dłużnych papierów
wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, wycenianych w koszcie
zamortyzowanym oraz zyski i straty powstałe w wyniku odkupu emisji własnych.
9.2 Dane finansowe
01.01.2022 - 31.12.2022
Wynik na zbyciu dłużnych papierów wycenianych do wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
1 218
3 246
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według
zamortyzowanego kosztu
771
2 047
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
1 989
5 293
10 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
10.1 Zasady rachunkowości
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zalicza się przychody i koszty niezwiązane
bezpośrednio z podstawową działalnością. Pozostałe przychody operacyjne obejmują głównie przychody z
zarządzania majątkiem osób trzecich, otrzymanych odszkodowań, kar i grzywien, wynagrodz z tytułu
umów z różnymi kontrahentami, zwrotu kosztów dochodzenia roszczeń. Natomiast na pozostałe koszty
operacyjne składają się głównie koszty utworzenia rezerwy na zwroty prowizji dla klientów z tytułu
dokonanych przedterminowych spłat kredytów konsumenckich (rezerwa TSUE), a także koszty zdarzeń z
obszaru ryzyka operacyjnego, dochodzenia roszczeń i działalności zarządzania majątkiem osób trzecich.
10.2 Dane finansowe
01.01.2022 - 31.12.2022
Pozostałe przychody operacyjne z tytułu:
119 712
147 487
przychody ze sprzedaży usług
20 353
44 092
odzyskane koszty windykacji
38 350
24 273
otrzymane odszkodowania, odzyski, kary i grzywny
1 068
1 496
z tytułu zarządzania majątkiem osób trzecich
20 702
24 791
opłaty licencyjne od Partnerów
3 626
2 848
korekta z tytułu rozliczenia VAT
2 180
0
rozwiązanie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości innych
aktywów
5 623
7 729
inne
27 810
42 258
Pozostałe koszty operacyjne z tytułu:
-129 210
-168 322
zwrot kosztów kredytów (rezerwa TSUE)
-21 590
-61 589
koszty związane z dochodzeniem należności i roszczeń spornych
-50 222
-68 211
zapłacone odszkodowania kary i grzywny
-11 915
-2 088
z tytułu zarządzania majątkiem osób trzecich
-1 321
-1 061
koszty z tytułu reklamacji
-2 249
-1 995
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości innych aktywów
-13 526
-8 760
korekta z tytułu rozliczenia VAT
-198
-1 518
inne
-28 189
-23 100
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
31
01.01.2022 - 31.12.2022
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-9 498
-20 835
11 Koszty działania Grupy
11.1 Zasady rachunkowości
Rodzaj kosztu
Opis
Świadczenia pracownicze
Świadczenia pracownicze obejmują obok kosztów wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu składek na
świadczenia emerytalno – rentowe, które szczegółowo opisano w nocie „Rezerwy”), także koszty programu zmiennych
składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze, którego część ujmowana jest jako zobowiązanie z
tytułu płatności na bazie akcji rozliczonych w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2. Grupa Kapitałowa tworzy
również w ciężar kosztów wynagrodzeń rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odszkodowań i odpraw pieniężnych
wypłacanych pracownikom, z którymi zostaje rozwiązany stosunek pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, a
także rozliczenia okresowe z tytułu kosztów przypadających na bieżący okres, które poniesione zostaną w przyszłym
okresie, w tym premii oraz z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych, po uwzględnieniu wszystkich
pozostających do wykorzystania zaległych dni urlopów.
Koszty rzeczowe
Ujmuje się tu następujące pozycje: koszty utrzymania i wynajmu majątku trwałego, (od roku 2019 w stosunku do umów,
które nie zostały przez Grupę zaklasyfikowane zgodnie z MSSF 16 jako umowy leasingu), koszty obsługi informatycznej
i telekomunikacyjnej, koszty działalności administracyjnej, koszty promocji i reklamy, ochrony mienia oraz koszty
szkoleń.
Opłaty leasingowe w okresie leasingu krótkoterminowego ujmowane metodą liniową, jako koszty w rachunku
zysków i strat.
Amortyzacja
Odpisy amortyzacyjne od wartości rzeczowych aktywów trwałych, aktywów aktywów z tytułu prawa do użytkowania
oraz wartości niematerialnych naliczane metodą liniową, zgodnie z ustalonymi stawkami amortyzacji, przez
przewidywany okres ich użyteczności ekonomicznej a w przypadku prawa do użytkowania przez krótszy z okresów
ekomonicznej użyteczności lub okresu leasingu. Przez wartość podlegającą amortyzacji rozumie się cenę nabycia lub
koszt wytworzenia danego składnika aktywów, po pomniejszeniu o wartość końcową (rezydualną) tego składnika. Co
roku aktualizuje się okres użyteczności, stawki amortyzacji oraz wartość końcową rzeczowych aktywów trwałych
podlegających amortyzacji.
Podatki i opłaty
Ujmuje się tu następujące pozycje: podatek od nieruchomości, opłaty komunalne i administracyjne, podatek VAT
niepodlegający odliczeniu.
11.2 Dane finansowe
01.01.2022 - 31.12.2022
Koszty pracownicze
-939 232
wynagrodzenia
-779 537
narzuty na wynagrodzenia
-145 737
koszty premii dla osób mających wpływ na profil ryzyka banku rozliczany w
akcjach fantomowych
-2 405
pozostałe
-11 553
Koszty ogólnego zarządu
-787 861
koszty czynszu i utrzymania budynków
-65 945
koszty BFG
-97 614
koszty systemu ochrony - fundusz pomocowy*
-214 094
koszty składki na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców*
-61 868
koszty informatyczne
-140 922
koszty marketingowe
-63 272
koszty usług doradczych
-18 374
koszty usług zewnętrznych
-27 629
koszty szkoleń
-14 372
koszty usług telekomunikacyjnych
-26 336
koszty leasingu środków trwałych i wartości niematerialnych
-428
pozostałe
-57 007
Amortyzacja
-242 015
rzeczowe aktywa trwałe
-71 725
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
32
01.01.2022 - 31.12.2022
wartości niematerialne
-76 975
prawo użytkowania aktywa
-93 315
Podatki i opłaty
-28 400
Razem koszty działania grupy
-1 997 508
*Szczegóły w nocie 46
12 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
12.1 Zasady rachunkowości
Na wynik z odpisów na straty oczekiwane składają się utworzenia oraz rozwiązania: odpisów na straty
oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości należności od klientów, dłużnych papierów
wartościowych, a także utworzenia oraz rozwiązania rezerw na zobowiązania pozabilansowe.
Szczegółowe zasady rachunkowości w zakresie szacowania odpisów na straty oczekiwane oraz z tytułu
utraty wartości opisano w nocie 22.
12.2 Dane finansowe
01.01.2022 - 31.12.2022
Odpisy na straty oczekiwane Koszyk 3
-1 083 952
-1 155 456
klient detaliczny
-552 717
-453 812
klient biznesowy
-531 235
-701 644
Odpisy na straty oczekiwane koszyk 1 i 2 (ECL)
-26 814
88 810
Koszyk 2
-41 755
40 816
klient detaliczny
-83 927
96 375
klient biznesowy
42 172
-55 559
Koszyk 1
14 941
47 994
klient detaliczny
11 085
3 723
klient biznesowy
3 856
44 271
POCI
-18 690
-57 496
Odzyski
153 263
91 582
Papiery wartościowe
6 346
-9 510
Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe
20 082
35 407
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
-949 765
-1 006 663
13 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSR 36 Grupa zobowiązana jest, jeżeli występują przesłanki wskazujące na możliwość utraty
wartości, do dokonywania odpisów aktualizujących wartości aktywów, które mają na celu doprowadzenie
wartości danego aktywa, która wynika z zapisów w księgach rachunkowych, do poziomu wartości
odzyskiwanej. Wartość odzyskiwalna jest jedną z dwóch następujących wartości w zależności od tego, która
z nich jest wyższa: wartość godziwa danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki
pieniężne, pomniejszona o koszty zbycia lub wartość użytkowa ustalana dla poszczególnych składników
aktywów. Zgodnie z definicMSR 36.6 wartość użytkowa jest bieżącą, szacunkowartością przyszłych
przepływów pieniężnych, których uzyskania oczekuje się z tytułu dalszego użytkowania składnika aktywów
lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne.
Wystąpienie przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składnika majątku nakłada na Grupę
obowiązek przeprowadzenia testu na utratę wartości. Grupa dokonuje testu na utratę wartości aktywów
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
33
niefinansowych, przy czym w przypadku wartości firmy test przeprowadzany jest przynajmniej raz w roku.
W ramach testowania utraty wartości, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej - danego
składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne (CGU), do którego przypisany jest dany
składnik aktywów, np. wartość firmy. W sytuacji, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów lub
CGU przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu
aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwanej.
13.2 Dane finansowe
Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne:
rzeczowe aktywa trwałe
wartości niematerialne
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
-3
Razem
-10 482
14 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
14.1 Zasady rachunkowości
Grupa zidentyfikowała ryzyko prawne, że planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z
portfela kredytów hipotecznych indeksowanych w walutach obcych mogą być nie w pełni odzyskiwalne. W
związku z powyższym Grupa dokonała szacunku kosztów ryzyka prawnego i zastosowała do jego ujęcia
zapisy MSSF 9.B.5.4.6 - ujęła ten szacunek jako korektę wartości bilansowej brutto portfela kredytów
hipotecznych indeksowanych walutami obcymi lub utworzyła rezerwy zgodnie z wymogami MSR 37.
Zgodnie z MSSF 9.B.5.4.6, gdy jednostka zmienia oszacowanie płatności lub wpływów (z wyłączeniem
nieistotnych modyfikacji i zmian oszacowań oczekiwanych strat kredytowych), koryguje wartość bilansową
brutto składnika aktywów lub grupy instrumentów finansowych tak, aby wartość ta odzwierciedlała
rzeczywiste i zmienione oszacowane przepływy pieniężne wynikające z umowy. W związku z powyższym
oszacowana korekta wartości bilansowej brutto na wyżej wymienione ryzyko prawne związane z umowami
kredytów hipotecznych w walutowych obcych wyniosła w łącznej kwocie 99 317 tys. na dzień 31 grudnia
2022 roku (20 494 tys. na dzień 31 grudnia 2021 roku). Powyższa kwota obejmuje zarówno korektę w
stosunku do istniejących już spraw sądowych, których Bank jest stroną, jak również korektę portfelową
oszacowaną w stosunku do umów kredytów hipotecznych w walutach obcych, które obciążone ryzykiem
prawnym związanym z charakterem tych umów.
W przypadku, gdy kwota szacunku kosztów ryzyka prawnego przekracza wartość bilansową brutto
ekspozycji kredytowej bądź kwota szacunku dotyczy spłaconych walutowych kredytów hipotecznych,
ujmowana jest w pozycji Rezerwy.
Dodatkowe informacje dotyczące ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych opisane
zostały w nocie 29 Rezerwy.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
34
14.2 Dane finansowe
Kredyty i pożyczki udzielone klientom - korekta pomniejszająca wartość
bilansową brutto kredytów
Rezerwy
Razem
14.3 Istotne analizy i szacunki
Koszty ryzyka prawnego stanowiące korektę wartości bilansowej brutto zostały oszacowane z
uwzględnieniem szeregu założeń, w tym również Grupa założyła wzrost rynkowej skali pozwów m. in. w
związku ze stanowiskiem Rzecznika Generalnego TSUE opublikowanym w dniu 16.02.2023 r.
Koszty te, zostały oszacowane na podstawie:
obserwowanego do tej pory i prognozowanego przez Grupę w przyszłych okresach tempa napływu
spraw spornych dotyczących ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych i
wynikającego z tej prognozy szacunku odsetka portfela walutowych kredytów hipotecznych, które
będzie przedmiotem sporu sądowego,
szacowanego przez Grupę wpływu finansowego scenariuszy unieważnienia lub przewalutowania,
raportowanego przez Związek Banków Polskich odsetka przegranych przez banki spraw spornych,
w tym odsetka spraw zakończonych unieważnieniem umowy i odsetka spraw zakończonych
przewalutowaniem umów na ote.
Aktualna liczba spraw spornych wynosi 65 sztuk, tj. 0,8% z wszystkich udzielonych kredytów walutowych
(w tym spłaconych na dzień bilansowy). Koszty ryzyka prawnego zostały oszacowane przy założeniu, że
sprawami spornymi będzie objęte 28,6% portfela kredytów denominowanych w walucie CHF oraz 1,6 %
portfela kredytów denominowanych w pozostałych walutach oraz w oparciu o założenia co do możliwych
scenariuszy rozstrzygnięć sądowych. Aktualny poziom rezerw pokrywa 49,7% wartości brutto portfela
kredytów denominowanych w walucie CHF oraz 2,2% wartości brutto portfela kredytów denominowanych
w pozostałych walutach.
14.4 Analiza wrażliwości
Grupa przeprowadziła analizę wrażliwości istotnych założeń stanowiących podstawę do wyliczenia korekty
wartości bilansowej brutto, gdzie zmiana poziomu wskazanych poniżej parametrów miałaby następujący
wpływ na kwotę kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych:
31.12.2022
31.12.2021
spadek kursu PLN względem wszystkich walut obcych o 10%
-3 533
wzrostu skali sporów o 10% w stosunku do szacunków przyjętych przez
Grupę
-2 278
15 Podatek bankowy
Z dniem 1 lutego 2016 weszła w życie ustawa z dnia 15 stycznia 2016 roku o podatku od niektórych
instytucji finansowych, która objęła m.in. banki oraz zakłady ubezpieczeń. Podstawę opodatkowania stanowi
wynikająca z zestawienia obrotów i sald na koniec każdego miesiąca, nadwyżka sumy aktywów ponad kwotę
4 mld zł. Banki są uprawnione do pomniejszenia podstawy opodatkowania m.in. o wartość funduszy
własnych, a także wartość skarbowych papierów wartościowych oraz o wartość aktywów nabytych od NBP,
stanowiących zabezpieczenie kredytu refinansowego udzielonego przez NBP. Podatek jest płacony
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
35
miesięcznie (stawka podatku miesięczna wynosi 0,0366%) do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu,
którego dotyczy i rozpoznawany w rachunku zysków i strat w okresie, którego dotyczy.
16 Podatek dochodowy
16.1 Zasady rachunkowości
Podatek dochodowy obejmuje podatek bieżący i podatek odroczony. Podatek dochodowy ujmuje się w
rachunku zysków i strat z wyjątkiem sytuacji, gdy podatek dotyczy:
transakcji ujmowanych w innych dochodach całkowitych lub bezpośrednio w kapitale własnym,
połączenia jednostek.
Podatek bieżący
Zobowiązania (należności) z tytułu bieżącego podatku za okres bieżący i okresy poprzednie wycenia się w
wysokości kwot wymaganych według przewidywań zapłaty na rzecz władz podatkowych (lub podlegających
zwrotowi od władz podatkowych) z zastosowaniem stawek podatkowych (i przepisów podatkowych), które
obowiązywały prawnie lub faktycznie w końcu okresu sprawozdawczego.
Podatek odroczony
Podatek odroczony obliczany jest zgodnie z metodą zobowiązania bilansowego oparna identyfikacji różnic
czasowych między wartośc podatkową, a wartością bilansową aktywów i zobowiązań. Grupa tworzy
rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic
przejściowych, z wyjątkiem przypadków:
gdy rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia wartości
firmy lub początkowego ujęcia danego składnika aktywów lub zobowiązań pochodzących z
transakcji, która nie jest połączeniem jednostek i w momencie przeprowadzania transakcji nie
wpływa na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową),
jednostka dominująca, inwestor lub wspólnik wspólnego przedsięwzięcia w stanie kontrolow
terminy odwracania się różnic przejściowych, i jest prawdopodobne, że różnice przejściowe nie
odwrócą się w przewidywalnej przyszłości.
W odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych ujmuje się składnik aktywów z tytułu
odroczonego podatku dochodowego do wysokości prawdopodobnego dochodu do opodatkowania, który
pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych, z wyjątkiem sytuacji:
gdy składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia
składnika aktywów lub zobowiązań pochodzących z transakcji, która nie dotyczy połączenia
jednostek gospodarczych i w momencie przeprowadzania nie wpływa na wynik finansowy brutto
ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową),
gdy ujemne różnice przejściowe wynikają z inwestycji w jednostkach zależnych, oddziałach,
jednostkach stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach poza zakresem, w
którym jest prawdopodobne, że odwrócą się w przewidywalnej przyszłości i zostanie osiągnięty
dochód do opodatkowania, od którego będzie można odpisać różnice przejściowe.
Wartość bilansową składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego weryfikuje się na
koniec każdego okresu sprawozdawczego. Grupa obniża jego wartość bilansową w zakresie, w jakim nie jest
prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego
jego zrealizowania.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i rezerwy z tytułu odroczonego podatku
dochodowego wycenia się z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
36
stosowane, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę
stawki podatkowe (i przepisy podatkowe), które obowiązywały prawnie lub faktycznie w końcu okresu
sprawozdawczego.
Podatek bieżący oraz podatek odroczony ujmowany jest bezpośrednio w innych dochodach całkowitych,
jeżeli dotyczy on pozycji, które w tym samym lub innym okresie zostały ujęte w innych dochodach
całkowitych.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego kompensowane rezerwami z tytułu odroczonego
podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy Grupa posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny
do przeprowadzenia kompensat należności i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku, a odroczony podatek
dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.
16.2 Dane finansowe
16.2.1 Obciążenie podatkowe w ramach rachunku zysków i strat
01.01.2022 - 31.12.2022
Podatek bieżący
361 823
Podatek odroczony
-8 910
Razem podatek księgowy ujęty w rachunku zysków i strat
352 913
16.2.2 Kalkulacja efektywnej stawki podatkowej
01.01.2022 - 31.12.2022
01.01.2021 - 31.12.2021
Zysk brutto
1 036 024
779 211
Podatek dochodowy 19%
196 845
148 050
Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu (efekt podatkowy)
164 375
125 026
Rezerwy na należności kredytowe w części niepokrytej podatkiem
odroczonym
43 966
35 995
Opłata na rzecz BFG
18 547
20 191
Podatek od niektórych instytucji finansowych
49 917
44 999
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
15 802
4 063
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców
11 755
n/d
Inne
24 388
19 778
Przychody niepodlegające opodatkowaniu (efekt podatkowy)
-7 735
-3 200
Spisanie aktywa z tytułu straty podatkowej/ Rozliczenie straty podatkowej
0
33 300
Inne pozycje wpływające na wysokość obciążenia podatkowego
-572
-5 890
Podatek księgowy ujęty w rachunku zysków i strat
352 913
297 286
Efektywna stawka podatkowa
34,06%
38,15%
16.2.3 Aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego
Aktywa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
31.12.2021
Zmiany odnoszone
na wynik finansowy
Zmiany odnoszone
na kapitał
Pozostałe
zmiany
31.12.2022
Prowizje pobrane z góry
249 540
-66 998
0
0
182 542
Odsetki naliczone od depozytów
8 247
43 457
0
0
51 704
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów
wartościowych
31 529
2 076
0
0
33 605
Ujemna wycena papierów wartościowych
21 561
-1 132
34 274
0
54 703
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
37
Aktywa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
31.12.2021
Zmiany odnoszone
na wynik finansowy
Zmiany odnoszone
na kapitał
Pozostałe
zmiany
31.12.2022
Odsetki naliczone od instrumentów
pochodnych
15 320
47 900
0
0
63 220
Ujemna wycena instrumentów pochodnych
242 435
18 745
78 694
0
339 874
Premia do otrzymania od opcji
2 112
473
0
0
2 585
Rezerwy na wydatki przyszłych okresów
84 473
4 141
0
0
88 614
Odpisy aktualizujące wartość należności
kredytowych
683 533
3 719
0
0
687 252
Pozostałe rezerwy
221 088
45 503
0
-5
266 586
Strata podatkowa
1 027
9
0
0
1 036
Aktywa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
1 560 865
97 893
112 968
-5
1 771 721
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
31.12.2021
Zmiany odnoszone
na wynik finansowy
Zmiany odnoszone
na kapitał
Pozostałe
zmiany
31.12.2022
Odsetki naliczone od kredytów
-83 248
-26 440
0
0
-109 688
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów
wartościowych
-14 950
-20 538
0
0
-35 488
Dodatnia wycena papierów wartościowych
-18 659
1 146
967
0
-16 546
Odsetki naliczone od instrumentów
pochodnych
-24 045
-34 633
0
0
-58 678
Dodatnia wycena instrumentów pochodnych
-50 316
-18 784
-10 341
0
-79 441
Różnica między amortyzacją bilansową, a
amortyzacją podatkową
-47 759
2 814
0
-23
-44 968
Przychody naliczone nieotrzymane
-20 475
7 452
0
0
-13 023
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
-259 452
-88 983
-9 374
-23
-357 832
Podatek odroczony - stan bilansowy
1 301 413
8 910
103 594
-28
1 413 889
Aktywa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
31.12.2020
Zmiany odnoszone
na wynik finansowy
Zmiany odnoszone
na kapitał
Pozostałe
zmiany
31.12.2021
Prowizje pobrane z góry
303 573
-54 112
0
79
249 540
Odsetki naliczone od depozytów
15 534
-7 287
0
0
8 247
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów
wartościowych
36 403
-4 874
0
0
31 529
Ujemna wycena papierów wartościowych
6 345
2 355
12 861
0
21 561
Odsetki naliczone od instrumentów
pochodnych
14 420
900
0
0
15 320
Ujemna wycena instrumentów pochodnych
77 366
-40 736
205 805
0
242 435
Premia do otrzymania od opcji
8 901
-6 789
0
0
2 112
Rezerwy na wydatki przyszłych okresów
64 168
19 080
0
1 225
84 473
Odpisy aktualizujące wartość należności
kredytowych
744 041
-60 508
0
0
683 533
Pozostałe rezerwy
201 991
22 339
0
-3 242
221 088
Strata podatkowa
29 123
-27 585
0
-511
1 027
Aktywa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
1 501 865
-157 217
218 666
-2 449
1 560 865
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
31.12.2020
Zmiany odnoszone
na wynik finansowy
Zmiany odnoszone
na kapitał
Pozostałe
zmiany
31.12.2021
Odsetki naliczone od kredytów
-105 037
21 789
0
0
-83 248
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów
wartościowych
-12 234
-2 716
0
0
-14 950
Dodatnia wycena papierów wartościowych
-20 248
-438
2 027
0
-18 659
Odsetki naliczone od instrumentów
pochodnych
-26 329
2 284
0
0
-24 045
Dodatnia wycena instrumentów pochodnych
-112 845
19 603
42 926
0
-50 316
Różnica między amortyzacją bilansową a
amortyzacją podatkową
-41 869
-5 855
0
-35
-47 759
Przychody naliczone nieotrzymane
-25 232
2 320
0
2 437
-20 475
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
38
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
-343 794
36 987
44 953
2 402
-259 452
Podatek odroczony - stan bilansowy
1 158 071
-120 230
263 619
-47
1 301 413
17 Zysk na akcję
17.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSR 33 podstawowy zysk na akcję wyliczany jest jako iloraz zysku przypadającego na
akcjonariuszy Banku oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku.
Rozwodniony zysk na akcję wyliczany jest w oparciu o stosunek zysku przypadającego na akcjonariuszy
Banku do średniej ważonej liczby akcji zwykłych skorygowanych w taki sposób, jak gdyby nastąpiła zamiana
instrumentów finansowych dających prawa do akcji zwykłych. Bank na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz na
dzień 31 grudnia 2021 roku nie posiadał instrumentów rozwadniających.
17.2 Dane finansowe
01.01.2022 - 31.12.2022
01.01.2021 - 31.12.2021
Zysk netto
683 111
481 925
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
130 553 991
130 553 991
Zysk podstawowy/rozwodniony netto przypadająca na jedną akcję zwykłą
(zł)
5,23
3,69
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
39
Informacje dodatkowe do sprawozdania z sytuacji finansowej
18 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
18.1 Zasady rachunkowości
Na środki pieniężne i ich ekwiwalenty składają się gotówka, środki pieniężne na rachunkach nostro, a także
inne środki pieniężne o terminie wymagalności do 3 miesięcy licząc od daty nabycia, wyceniane wyceniane
są w zamortyzowanym koszcie.
Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1.
18.2 Dane finansowe
Rachunek bieżący w banku centralnym
1 482 741
Lokata jednodniowa w banku centralnym
0
Gotówka
619 445
Rachunki bieżące w innych bankach
1 646 275
Lokaty w innych bankach
14 930
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
3 763 391
Bank utrzymuje na rachunku bieżącym w Narodowym Banku Polskim rezerwę obowiązkową. Bank może
wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń
pieniężnych na podstawie dyspozycji złożonej do Narodowego Banku Polskiego, musi jednak zapewnić
utrzymanie średniego miesięcznego salda na tym rachunku w odpowiedniej wysokości wynikającej z
deklaracji rezerwy obowiązkowej.
Wysokość stopy rezerwy obowiązkowej ustala Rada Polityki Pieniężnej. Stopa rezerwy obowiązkowej
wynosi:
3,5 proc. dla środków złotowych i środków w walutach obcych zgromadzonych na rachunkach
bankowych oraz dla środków uzyskanych z tytułu emisji papierów wartościowych,
0,0 proc. dla środków uzyskanych z tytułu transakcji repo i sell-buy-back oraz środków pozyskanych
na co najmniej 2 lata.
Podmioty naliczające rezerwę obowiązkową pomniejszają kwotę naliczonej rezerwy o równowartość
500 tys. EUR.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oprocentowanie rezerwy obowiązkowej wynosiło 6,75% a na koniec
2021 roku oprocentowanie rezerwy obowiązkowej wynosiło 1,75%.
19 Należności od banków
19.1 Zasady rachunkowości
Należności od banków wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej
stopy procentowej pomniejszone o odpisy na straty oczekiwane, z wyjątkiem środków pieniężnych w
drodze, które wycenia się w wartości nominalnej. Jeżeli dla należności nie można ustalić harmonogramu
przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, należność wycenia
się według kwoty wymaganej zapłaty.
Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży ujmuje się jako należności od banków, jeśli
kontrahentem jest bank. Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży są wyceniane według zamortyzowanego
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
40
kosztu. Różnica między ceną zakupu i odkupu (sprzedaży) jest traktowana odpowiednio jako przychód lub
koszt odsetkowy.
Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1.
19.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej
31.12.2022
Reverse Repo
184 097
Kaucje będące zabezpieczeniem transakcji pochodnych (ISDA)
2 057 094
Pozostałe
132 472
Należności od banków
2 373 663
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2022
≤ 1M
2 373 464
> 1M ≤ 3M
199
Należności od banków
2 373 663
Według struktury walutowej
31.12.2022
PLN
1 618 733
EUR
649 370
GBP
1 690
USD
103 696
Pozostałe waluty
174
Należności od banków
2 373 663
Kaucje udzielone dotyczą zabezpieczeń przekazanych innym bankom w ramach rozlicz związanych z
umową CSA (Credit Support Annex).
20 Inwestycyjne aktywa finansowe
20.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSSF 9 aktywa finansowe klasyfikowane są jako:
aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu,
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Aktywa finansowe o charakterze kapitałowym, z zastrzeżeniem inwestycji w jednostki zależne, wyceniane
są w wartości godziwej przez wynik finansowy, o ile Grupa, w dacie pierwszego ujęcia, nie podejmie decyzji
o wycenie przez inne całkowite dochody.
Klasyfikacja aktywów finansowych o charakterze dłużnym zależy od modelu biznesowego, w ramach
którego dany instrument finansowy jest zarządzany oraz od charakterystyki umownych przepływów
pieniężnych. Model biznesowy to sposób zarządzania portfelem aktywów finansowych.
Grupa Alior Bank przy ocenie modelu biznesowego kieruje się następującymi kryteriami: (i) przyjętej strategii
inwestycyjnej, (ii) częstotliwości sprzedaży wierzytelności z portfela homogenicznych aktywów, (iii) profilu i
pomiaru ryzyka, (iv) zasad wynagradzania zarządzających aktywami.
Modele biznesowe zidentyfikowane w Grupie Alior Banku:
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
41
w segmentach klienta biznesowego (KB) i klienta detalicznego (KI), w tym Kasa Mieszkaniowa:
model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych
wynikających z umowy, sprzedaże ekspozycji dopuszczone są ze względu na ryzyko kredytowe,
w zakresie portfeli Departamentu Skarbu/Departamentu Zarządzania Ryzykiem Finansowym: (i)
model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych
wynikających z umowy, (ii) model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania
przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz sprzedaż aktywów, a także (iii) inny model
biznesowy,
w zakresie portfela Biura Maklerskiego: inny model biznesowy.
Przypisanie produktu do modelu biznesowego w Grupie Alior Banku wykonywane jest na poziomie analizy
produktu.
W przypadku realizacji przepływów pieniężnych w wyniku sprzedaży dla oceny modelu biznesowego istotny
jest również motyw, dla którego sprzedaż jest podejmowana. Rozróżnia się sprzedaż aktywów finansowych
o pogorszonej jakości kredytowej ze względu na zarządzanie ryzykiem kredytowym, sprzedaż aktywów na
potrzeby zarządzania ryzykiem płynności finansowej i ryzykiem finansowym oraz sprzedaż podejmowaną w
celu wypracowania zysków finansowych.
Sprzedaż aktywów o pogorszonej jakości kredytowej nie wyklucza klasyfikacji do modelu uzyskania
przepływów zgodnie z warunkami umownymi.
Ocena charakterystyki umownych przepływów pieniężnych składnika aktywów finansowych ma na celu
weryfikację czy warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych,
które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (tzw. kryterium SPPI
ang. solely payments of principal and interest).
Jako kwotę główną na potrzeby testu SPPI przyjmuje się wartość godziwą składnika aktywów finansowych
w momencie początkowego ujęcia.
Jako odsetki od kwoty głównej przyjmuje się zapłatę za wartość pieniądza w czasie, wynagrodzenie za
ponoszone ryzyko kredytowe i inne rodzaje ryzyka, koszty administracyjne i marżę zysku.
Aktywa finansowe, których przepływy pieniężne mają cechy jedynie spłaty kwoty głównej i odsetek od
kwoty głównej są klasyfikowane do kategorii wyceny:
wg zamortyzowanego kosztu, jeżeli utrzymywane w modelu biznesowym, którego celem jest
realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi,
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli utrzymywane w modelu biznesowym,
którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi lub poprzez
sprzedaż.
Aktywa finansowe, których przepływy pieniężne zmodyfikowane w ten sposób, że mają cechy inne niż
jedynie spłata kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej, klasyfikowane do kategorii wyceny wg wartości
godziwej przez wynik finansowy niezależnie od modelu biznesowego. Do tej kategorii klasyfikowane
również aktywa finansowe zarządzane zgodnie z modelem biznesowym, w ramach którego dokonuje się
sprzedaży aktywów celem wypracowania zysków finansowych, oceny wyników na podstawie zmian
wartości godziwej i wyników ze sprzedaży. Do tej kategorii zalicza się również zawsze instrumenty pochodne
niebędące instrumentami zabezpieczającymi.
20.2 Dane finansowe
31.12.2022
Inwestycyjne aktywa finansowe
17 015 100
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
9 895 998
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
42
31.12.2022
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
437 260
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
6 681 842
20.2.1 Inwestycyjne aktywa finansowe według struktury rodzajowej
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2022
Instrumenty dłużne
9 802 840
Emitowane przez Skarb Państwa
7 864 154
obligacje skarbowe
7 806 138
bony skarbowe
58 016
Emitowane przez instytucje monetarne
1 889 093
euroobligacje
18 728
bony pieniężne
1 349 494
obligacje
520 871
Emitowane przez przedsiębiorstwa
49 593
obligacje
49 593
Instrumenty kapitałowe
93 158
Razem
9 895 998
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Instrumenty dłużne
Emitowane przez Skarb Państwa
obligacje skarbowe
Emitowane przez pozostałe instytucje finansowe
obligacje
Emitowane przez przedsiębiorstwa
obligacje
Instrumenty kapitałowe
Instrumenty pochodne
Transakcje stopy procentowej
SWAP
Opcje Cap Floor
Transakcje walutowe
FX swap
FX forward
CIRS
opcje FX
Pozostałe opcje
Pozostałe instrumenty
Razem
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
31.12.2022
Instrumenty dłużne
6 681 842
Emitowane przez Skarb Państwa
6 158 857
obligacje skarbowe
5 180 926
bony skarbowe
977 931
Emitowane przez pozostałe instytucje finansowe
522 985
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
43
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
31.12.2022
obligacje
522 985
Razem
6 681 842
20.2.2 Inwestycyjne aktywa finansowe według terminów zapadalności
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2022
bez określonego terminu
93 158
≤ 1M
1 367 507
> 1M ≤ 3M
66 278
> 3M ≤ 6M
81 877
> 6M ≤ 1Y
55 465
>1Y ≤ 2Y
1 431 347
>2Y ≤ 5Y
4 374 835
>5Y ≤ 10Y
2 425 531
Razem
9 895 998
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
31.12.2022
bez określonego terminu
58 846
≤ 1M
13 148
> 1M ≤ 3M
58 556
> 3M ≤ 6M
25 397
> 6M ≤ 1Y
28 787
>1Y ≤ 2Y
51 293
>2Y ≤ 5Y
160 445
>5Y ≤ 10Y
40 788
Razem
437 260
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
bez określonego terminu
≤ 1M
> 1M ≤ 3M
> 3M ≤ 6M
> 6M ≤ 1Y
>1Y ≤ 2Y
>2Y ≤ 5Y
>5Y ≤ 10Y
Razem
20.2.3 Wartość nominalna instrumentów pochodnych
Transakcje pochodne zawierane w celach handlowych oraz w celu zarządzania ryzykiem rynkowym.
Grupa zawiera następujące rodzaje transakcji pochodnych: FX-Forward, FX-Swap, IRS, CIRS, FRA, Futures
na towary, Forward na towary, terminowe transakcje papierami wartościowymi. Grupa codziennie dokonuje
wyceny instrumentów pochodnych, stosując model zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Grupa
zawiera również transakcje opcyjne, które wyceniane są na podstawie modeli wyceny opcji. Wycena
instrumentów pochodnych prezentowana jest w aktywach finansowych wycenianych według wartości
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
44
godziwej przez wynik finansowy (wycena dodatnia) oraz zobowiązaniach finansowych (wycena ujemna)
sprawozdania z sytuacji finansowej Banku.
31.12.2022
Instrumenty pochodne
(wartość nominalna)
Wycena do wartośćci
godziwej
AKTYWA
Wycena do wartośćci
godziwej
PASYWA
Transakcje stopy procentowej
10 778 473
242 925
190 306
SWAP
10 413 762
240 228
187 609
Opcje Cap Floor
364 711
2 697
2 697
Transakcje walutowe
6 200 051
117 460
62 128
FX swap
3 779 936
3 837
44 282
FX forward
976 029
50 762
5 383
CIRS
487 734
56 550
6 705
Opcje FX
956 352
6 311
5 758
Pozostałe opcje
1 413 676
529
529
Pozostałe instrumenty
233 202
4 903
3 031
Instrumenty pochodne -razem
18 625 402
365 817
255 994
31.12.2021
Instrumenty pochodne
(wartość nominalna)
Wycena do wartośćci
godziwej
AKTYWA
Wycena do wartośćci
godziwej
PASYWA
Transakcje stopy procentowej
14 278 100
82 564
103 939
SWAP
13 671 062
80 570
101 948
Opcje Cap Floor
607 038
1 994
1 991
Transakcje walutowe
5 359 715
127 823
20 153
FX swap
2 571 353
24 453
4 489
FX forward
1 417 633
62 491
1 013
CIRS
492 362
31 175
5 545
Opcje FX
878 367
9 704
9 106
Pozostałe opcje
1 095 421
10 845
10 845
Pozostałe instrumenty
361 205
12 373
6 728
Instrumenty pochodne -razem
21 094 441
233 605
188 088
20.3 Istotne szacunki i osądy
Wartość godziwa, odpisy aktualizujące
Odpis aktualizujący na oczekiwane straty kredytowe instrumentów
dłużnych
31.12.2022
31.12.2021
Wartość
bilansowa /
Wartość
bilansowa
brutto
Kwota odpisu
Wartość
bilansowa /
Wartość
bilansowa
brutto
Kwota odpisu
Wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
9 802 840
20 329*
9 159 716
25 517*
Wycenianych według zamortyzowanego kosztu
6 683 841
1 999
6 454 502
3 189
*Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianych wg wartości godziwej przez kapitał jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza
wartości bilansowej.
Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2022
6 454 371
0
77
54
6 454 502
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
45
Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
2 739 289
0
0
1
2 739 290
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-2 561 763
0
0
0
-2 561 763
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
51 812
0
0
0
51 812
Stan na koniec okresu 31.12.2022
6 683 709
0
77
55
6 683 841
Oczekiwane straty kredytowe
0
Stan na początek okresu 01.01.2022
3 112
0
77
0
3 189
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
667
0
0
0
667
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-855
0
0
0
-855
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-1 002
0
0
0
-1 002
Stan na koniec okresu 31.12.2022
1 922
0
77
0
1 999
Wartość bilansowa netto 31.12.2022
6 681 787
0
0
55
6 681 842
Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2021
8 170 433
0
77
45
8 170 555
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
334 808
0
0
9
334 817
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-2 207 381
0
0
0
-2 207 381
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
156 511
0
0
0
156 511
Stan na koniec okresu 31.12.2021
6 454 371
0
77
54
6 454 502
Oczekiwane straty kredytowe
0
Stan na początek okresu 01.01.2021
4 636
0
77
0
4 713
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
189
0
0
0
189
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-784
0
0
0
-784
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-929
0
0
0
-929
Stan na koniec okresu 31.12.2021
3 112
0
77
0
3 189
Wartość bilansowa netto 31.12.2021
6 451 259
0
0
54
6 451 313
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
46
Instrumenty dłużne wyceniane do wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa
Stan na początek okresu 01.01.2022
9 124 736
0
0
34 980
9 159 716
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
76 294 503
0
0
0
76 294 503
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-75 557 974
0
0
-11 576
-75 569 550
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-108 019
0
0
26 190
-81 829
Stan na koniec okresu 31.12.2022
9 753 246
0
0
49 594
9 802 840
Oczekiwane straty kredytowe *
Stan na początek okresu 01.01.2022
3 961
0
0
21 556
25 517
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
1 687
0
0
0
1 687
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-788
0
0
0
-788
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-486
0
0
-5 601
-6 087
Stan na koniec okresu 31.12.2022
4 374
0
0
15 955
20 329
*Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianych wg wartości godziwej przez kapitał jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza
wartości bilansowej.
Instrumenty dłużne wyceniane do wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa
Stan na początek okresu 01.01.2021
6 852 529
0
0
55 992
6 908 521
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
90 329 116
0
0
0
90 329 116
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-88 035 017
0
0
-21 012
-88 056 029
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-21 892
0
0
0
-21 892
Stan na koniec okresu 31.12.2021
9 124 736
0
0
34 980
9 159 716
Oczekiwane straty kredytowe *
Stan na początek okresu 01.01.2021
3 499
0
0
10 982
14 481
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
2 263
0
0
0
2 263
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 286
0
0
10 574
9 288
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-515
0
0
0
-515
Stan na koniec okresu 31.12.2021
3 961
0
0
21 556
25 517
*Odpis dotyczący Instrumentów dłużnych wycenianych wg wartości godziwej przez kapitał jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza
wartości bilansowej.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
47
Korekty BCVA
Grupa Alior Bank SA w wycenie instrumentów pochodnych stosuje korektę z tytułu ryzyka kredytowego
kontrahenta. Kwota korekty równoznaczna jest ze zmianą wyceny instrumentów pochodnych w wyniku
niewypłacalności każdej ze stron transakcji (ang. Bilateral Credit Value Adjustment).
Kwota korekty wyliczana jest w oparciu o szacunki następujących parametrów: obustronne
prawdopodobieństwo niewypłacalności stron transakcji (PD, z ang. Probability of Default), wskaźnik LGD (z
ang. Loss Given Default), oczekiwaną pozytywną i negatywną ekspozycję z transakcji (z ang. EE oraz NEE).
Wskaźniki PD oraz LGD szacowane przy pomocy wewnętrznych modeli stosowanych przez Grupę z
wykorzystaniem kwotowań rynkowych ryzyka kredytowego. Natomiast ekspozycja kontrahenta wyliczana
jest z uwzględnieniem bieżącej wyceny oraz jej projekcji kalkulowanej w oparciu o oczekiwane zmiany
warunków rynkowych. Dodatkowo w szacowaniu korekty z tytułu ryzyka kredytowego uwzględniane
wzajemne zobowiązania wynikające z umów zabezpieczających regulujące relacje stron transakcji.
Na sumaryczną kwotę korekty BCVA składała się kwota z korekty z tytułu CVA (odzwierciedlająca
wyłączenie ryzyko niewypłacalności kontrahenta) oraz kwota korekty DVA (odzwierciedlająca ryzyko
niewypłacalności Banku).
Korekty BCVA
31.12.2022
CVA
DVA
CVA
DVA
Kwota korekt jednostkowych
- 1 041
5 689
-1 846
1 712
Łączna korekta
4 648
20.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Na potrzeby ujawnień zgodnie z MSSF 7 Grupa szacuje wartość zmiany wycen instrumentów dłużnych
zakwalifikowanych do aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez całkowie dochody
oraz wartość zmiany wycen instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka nieobjętych
rachunkowością zabezpieczeń przy założeniu równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 50pb.
W tym celu Grupa konstruuje krzywe dochodowości w oparciu o dane rynkowe. Grupa analizuje, jaki wpływ
na wycenę transakcji będzie miała zmiana krzywych dochodowości zgodnie z założonymi scenariuszami.
Szacunkowa zmiana wyceny
31.12.2022
31.12.2021
scenariusz
scenariusz
scenariusz
scenariusz
+50pb
-50pb
+50pb
-50pb
IRS
128
-128
4 614
-4 614
CIRS
1 595
-1 595
3 211
-3 211
OIS
1 021
-1 021
-
-
Pozostałe instrumenty
41
-41
2
-2
Suma instrumentów pochodnych
2 785
-2 785
7 827
-7 827
Instrumenty dłużne
-14 044
14 044
-16 659
16 659
21 Rachunkowość zabezpieczeń
21.1 Zasady rachunkowości
Rachunkowość zabezpieczeń służy do symetrycznego ujmowania w rachunku zysków i strat
kompensujących się zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
48
Grupa wyznacza dla celów rachunkowości zabezpieczeń instrumenty zabezpieczające tak, aby zmiana ich
wartości godziwej lub przepływów pieniężnych pokrywała w całości lub części zmianę wartości godziwej
lub przyszłych przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanej.
Na podstawie przepisu MSSF 9 7.2.21, Grupa postanowiła o kontynuowaniu stosowania zasad
rachunkowości zabezpieczzgodnych z MSR 39. Zgodnie z MSR 39.88 rachunkowość zabezpieczeń może
być stosowana, jeśli spełnione są wszystkie poniższe warunki:
w momencie ustanowienia zabezpieczenia sporządzona została sformalizowana dokumentacja
powiązania zabezpieczającego, określająca cel i strategię zabezpieczania, rodzaj i identyfikację
instrumentu zabezpieczanego jak i zabezpieczającego, charakter zabezpieczanego ryzyka oraz
sposób oceny efektywności zabezpieczenia,
oczekuje się wysokiej efektywności zabezpieczenia, tj. wysokiej skuteczności w kompensowaniu
zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych, zgodnie z udokumentowaną strategią
zarządzania ryzykiem, dotyczącą konkretnego powiązania zabezpieczającego,
jest możliwa wiarygodna ocena skuteczności zabezpieczenia, tj. wiarygodna wycena wartości
godziwej lub przepływów pieniężnych z tytułu pozycji zarówno zabezpieczanej jak i
zabezpieczającej,
w przypadku przepływów pieniężnych istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia
transakcji zabezpieczanej, która jest narażona na ryzyko zmiany przepływów środków pieniężnych,
wpływających na rachunek zysków i strat,
zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich
okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.
21.2 Rodzaje strategii zabezpiecz
21.2.1 Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych oznacza zabezpieczenie przed zmianami przyszłych przepływów
pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka, związanemu z ujętym składnikiem
aktywów lub pasywów, lub z wysoce prawdopodobną planowaną transakcją, mającymi wpływ na rachunek
zysków i strat.
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje się w księgach w następujący sposób:
a) część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, stanowiącą efektywne
zabezpieczenie, ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach w kwocie niższej spośród następujących
kwot (w wartościach bezwzględnych):
skumulowanych od momentu ustanowienia zabezpieczenia zysków lub strat na instrumencie
zabezpieczającym,
skumulowanej od momentu ustanowienia zabezpieczenia zmiany wartości godziwej (wartości
bieżącej) oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych, wynikających z zabezpieczanej
pozycji,
b) nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w rachunku
zysków i strat.
Część efektywna zabezpieczenia przenoszona jest na wynik finansowy w tym okresie lub okresach, kiedy
zabezpieczana planowana transakcja wywiera wpływ na rachunek zysków i strat.
Grupa zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczw przypadku wystąpienia co najmniej jednego
z poniższych zdarzeń:
nastąpi zbycie, wygaśnięcie, wypowiedzenie lub wykonanie instrumentu zabezpieczającego,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
49
nie zostaną spełnione, opisane wyżej, wymogi rachunkowości zabezpieczeń,
Grupa unieważnia powiązanie zabezpieczające,
przyszłe przepływy pieniężne nie są już dłużej uznawane za prawdopodobne.
W przypadku wystąpienia powyższego zdarzenia, wynik na instrumencie zabezpieczającym, gdy
zabezpieczenie było skuteczne, jest nadal ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny do momentu zajścia
prognozowanej transakcji i ujęcia jej wówczas w rachunku zysków i strat.
Strategia zabezpieczająca ma na celu zabezpieczenie ryzyka stóp procentowych, wynikającego ze
zmienności przepływów pieniężnych z tytułu aktywów o zmiennym oprocentowaniu, przy wykorzystaniu
transakcji złotowych IRS. W ustanowionych powiązaniach zabezpieczających pozycje zabezpieczane
stanowią przepływy pieniężne z tytułu portfela kredytów i pożyczek złotowych o zmiennej stopie
procentowej, zaś pozycje zabezpieczające transakcje IRS, w ramach, których Grupa otrzymuje stałe odsetki
oparte na stopie stałej, a płaci odsetki oparte na stopie zmiennej. Pozycje zabezpieczane wyceniane wg
zamortyzowanego kosztu, zpozycje zabezpieczające wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
a w miarę naliczania odsetek na pozycji zabezpieczanej odpowiednia część tej wyceny przenoszona jest z
innych całkowitych dochodów do rachunku zysków i strat.
W ustanowionych powiązaniach zabezpieczających pozycje zabezpieczane stanowią również przepływy
pieniężne z tytułu wyemitowanych przez bank obligacji opartych na zmiennej stopie procentowej, zaś
pozycje zabezpieczające transakcje IRS, w ramach których Grupa otrzymuje odsetki oparte na stopie
zmiennej, a płaci odsetki oparte na stopie stałej.
Grupa tworząc powiązania zabezpieczające identyfikuje grupy kredytów, pożyczek lub obligacji o takich
samych parametrach jak transakcje zabezpieczające, tj. waluta, data zapadalności, indeks referencyjny dla
płatności odsetkowych oraz daty jego przeszacowania. W ramach wstępnej oceny efektywności
zabezpieczenia w drodze oceny jakościowej Grupa oczekuje wysokiego dopasowania zmian wycen
oczekiwanych przepływów odsetkowych zabezpieczanej warstwy kredytów, pożyczek lub obligacji oraz
odpowiadającej im nogi zmiennej zabezpieczającej transakcji IRS z uwagi na dopasowanie kluczowych
parametrów tych transakcji. Grupa oczekuje niewielkiej nieefektywności zabezpieczeń, co wynikać może z
niedopasowania częstotliwości płatności odsetkowych z zabezpieczanego portfela kredytów lub obligacji
oraz transakcji zabezpieczającej IRS. Ponadto na niewielką nieefektywność utrzymywanych powiązań
zabezpieczających mogą wpływać niedopasowane daty przeszacowania indeksów referencyjnych
zabezpieczanego portfela oraz nogi zmiennej transakcji IRS.
Grupa analizuje efektywność utrzymywanych zabezpieczeń w trybie miesięcznym na podstawie relacji
zakumulowanej zmiany wartości bieżącej oczekiwanych płatności odsetkowych z zabezpieczanego portfela
kredytów oraz płatności odsetkowych transakcji zabezpieczających, wykorzystując do pomiaru
efektywności koncepcję derywatu hipotetycznego.
21.2.2 Zabezpieczenie wartości godziwej
Grupa zabezpiecza ryzyko zmiany wartości godziwej nabytych dłużnych papierów wartościowych o stałym
oprocentowaniu wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite z tytułu zmian krzywej
swapowej stóp procentowych. W ramach powyższej strategii, Grupa tworzy powiązania zabezpieczające, w
których instrumentem zabezpieczanym stałokuponowe dłużne papiery wartościowe denominowane w
danej walucie, a instrumentem zabezpieczającym są swapy stopy procentowej (IRS) w tej samej walucie. W
ramach powyższej strategii Grupa zabezpiecza ryzyko wynikające ze zmian krzywej swapowej stóp
procentowych (ryzyko zmienności rynkowych swapowych stóp procentowych) z wyłączeniem innych
efektów wpływających na zmianę wyceny (w tym asset swap spread). Efektywność powiązań
zabezpieczających testowana jest z częstotliwością miesięczną w ramach testów prospektywnych oraz
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
50
testów retrospektywnych. Testy efektywności bazują na wycenie transakcji zabezpieczającej pomniejszonej
o wartość narosłych odsetek w danym okresie odsetkowym.
Grupa oczekuje, że powiązanie zabezpieczające będzie wysoce efektywne, jeżeli spełnione wszystkie
poniższe kryteria:
na podstawie porównania podstawowych parametrów transakcji zabezpieczanych i
zabezpieczających można spodziewać się, że efektywność zabezpieczenia będzie wysoka,
stosunek zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego zawiera
się w przedziale <80%, 125%> lub udział kwoty nieefektywności w wartości nominalnej transakcji
zabezpieczającej znajduje się w przedziale <-1%, 1%>,
w każdym okresie sprawozdawczym symulacja wskaźnika efektywności zabezpieczenia w
zakładanych scenariuszach ewolucji rynkowych stóp procentowych należy do przedziału od <80%,
125%>.
Grupa identyfikuje potencjalne źródła nieefektywności:
wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta oraz własnego ryzyka kredytowego na wartość godziwą
transakcji zabezpieczającej minimalizowany poprzez wymaganie od kontrahenta wpłacenia
depozytu zabezpieczającego oraz poprzez rozliczanie transakcji na instrumentach pochodnych z
udziałem centralnych izb rozliczeniowych (CCP),
żne terminy zapadalności transakcji zabezpieczającej oraz dłużnego papieru wartościowego,
różnice w terminach przeszacowania oraz atności kuponów odsetkowych transakcji
zabezpieczającej IRS oraz dłużnego papieru wartościowego.
Zabezpieczenie wartości godziwej ujmuje się w księgach poprzez prezentację zmian wartości godziwej
zarówno transakcji zabezpieczającej, jak i pozycji zabezpieczanej w rachunku zysków i strat nocie: Wynik na
instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
w pozycji część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń.
21.3 Ocena wpływu reformy IBOR na rachunkowość zabezpiecz
Grupa zamierza kontynuow dotychczasową politykę w ramach rachunkowości zabezpieczeń, pomimo
niepewności w zakresie wysokości i momentu wystąpienia przepływów pieniężnych w następstwie reformy
IBOR w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, co dotyczy również wskaźników
zreformowanych.
Grupa ocenia jako niskie prawdopodobieństwo by testy retrospektywne dla poszczególnych powiąz
zabezpieczających w następstwie reformy IBOR wygenerowały wyniki poza przyjętym zakresem 80-125%,
z uwagi na ograniczone spektrum wskaźników referencyjnych i możliwych dla nich alternatyw oraz
wypracowywane standardy rynkowe klauzul fallback, Grupa zastosuje tą samą alternatywę zarówno w
pozycji zabezpieczającej jak i zabezpieczanej.
Zmiana warunków kontraktowych dla instrumentów finansowych, innych niż instrumenty pochodne, w
następstwie reformy IBOR, szczególnie gdy sens ekonomiczny zmienionych warunków jest zbliżony,
zostanie przez Grupę uwzględniona w dokumentacji powiązania zabezpieczającego oraz w prospektywnych
przepływach kontraktowych pozycji zabezpieczanych.
Na dzień 31.12.2022 roku, Grupa utrzymywała relacje zabezpieczające przepływy pieniężne, w których
pozycję zabezpieczaną stanowią przepływy odsetkowe od kredytów oraz obligacji podporządkowanych
Banku, których wysokość uzależniona jest od stóp WIBOR oraz EURIBOR. Pozyc zabezpieczają w
powyższych relacjach stanowią transakcje wymiany stóp procentowych IRS, dla których nogi zmienne
oparte o WIBOR oraz EURIBOR. Nominał transakcji zabezpieczających przepływy pieniężne
uzależnionych od indeksu WIBOR na dzień 31.12.2022 roku wynosił 21,1 mld oraz 553 mln dla
transakcji zabezpieczających przepływy od indeksu EURIBOR.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
51
Grupa utrzymuje relacje zabezpieczające zmianę wartości godziwej posiadanych obligacji stałokuponowych,
dla których transakcjami zabezpieczającymi transakcje wymiany stóp procentowych opartych o indeksy
WIBOR i EURIBOR. Nominał powyższych transakcji według stanu na koniec roku 2022 wynosił
odpowiednio 250 mln zł oraz 157 mln zł.
Dla relacji związanych ze stopą WIBOR Grupa identyfikuje niepewność związaną z reformą IBOR, niemniej
jednak jako niskie ocenia ryzyko niespełnienia testów efektywności w związku ze zmianą warunków
kontraktowych pozycji zabezpieczanej i transakcji zabezpieczających. W przypadku relacji opartych o indeks
EURIBOR Grupa, nie identyfikuje niepewności związanej z reformą IBOR.
21.4 Wpływ wakacji kredytowych na rachunkowość zabezpiecz
W związku z wprowadzeniem na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla
przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom tzw. wakacji kredytowych polegających na
możliwości zawieszenia spłaty rat kredytów hipotecznych z jednoczesnym wydłużeniem okresu
kredytowania o okres zawieszenia spłaty rat, których efektem jest przesunięcie części przepływów
odsetkowych kredytów hipotecznych opartych na zmiennych stopach procentowych na koniec umowy
Bank zidentyfikował ryzyko niespełnienia testów efektywności w ramach rachunkowości zabezpieczi
wystarczalności przepływów pieniężnych dla powiązań zabezpieczających, w których pozyczabezpieczaną
stanowiły kredyty hipoteczne.
Grupa na koniec 2 kwartału oszacował stopień partycypacji klientów w wakacjach kredytowych na poziomie
60%. Wobec obserwowanego w 3 kwartale wzrostu zainteresowania klientów wakacjami kredytowymi
Grupa założyła maksymalną partycypację na poziomie 69% i zdecydowała się na rozwiązanie części
powiązań zabezpieczających, w których pozycją zabezpieczaną stanowiły kredyty hipoteczne narażone na
utratę przepływów odsetkowych z uwagi na wykorzystanie wakacji kredytowych przez klientów. W drugiej
połowie 3 kwartału rozwiązane zostały powiązania zabezpieczające o łącznym nominale 3,82 mld , które
jednocześnie zostały desygnowane do nowych powiązań zabezpieczających, dla których pozycję
zabezpieczaną stanowiły kredyty, nieobjęte ryzykiem wykorzystania rządowych wakacji kredytowych.
Bezpośredni wpływ operacji rozwiązania powiązań zabezpieczających na wynik Grupy na dzień 31.12.2022
wyniósł -3,95 mln zł.
21.5 Dane finansowe
31.12.2022
31.12.2021
Aktywa
Zobowiązania
Aktywa
Zobowiązania
Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne
142 274
1 678 933
21 086
1 081 996
Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą papierów wartościowych
35 865
0
17 724
0
Razem pochodne instrumenty zabezpieczające
178 139
1 678 933
38 810
1 081 996
W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów
zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Zabezpieczenie stopy procentowej
CFH Kredyty/ Obligacje
31.12.2022
31.12.2021
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
21 635 408
22 689 729
Wartość bilansowa – aktywa
142 274
21 086
Wartość bilansowa – zobowiązania
1 678 933
1 081 996
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
52
Zabezpieczenie stopy procentowej
CFH Kredyty/ Obligacje
31.12.2022
31.12.2021
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano
instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Zmiany wartości godziwej instrumentu
zabezpieczającego stanowiące podstawę wyznaczenia
kwoty nieefektywności zabezpieczenia
-1 539 017
-891 309
Zmiany wartości godziwej instrumentu
zabezpieczającego ujęte w pozostałych całkowitych
dochodach
-1 062 443
-1 199 526
Kwota przeniesiona w okresie z pozostałych dochodów
całkowitych do rachunku zysków i strat
702 688
-109 583
Podatek odroczony
68 353
248 731
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w
rachunku zysków i strat
-1 807
-3 397
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano
kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej
powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i
strat i wynik z pozycji wymiany
Wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i
strat i wynik z pozycji wymiany
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej derywatu
hipotetycznego reprezentującego pozycję zabezpieczaną,
która to zmiana jest podstawą do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
1 541 257
939 403
Saldo pozycji kapitału z tytułu CFH dla relacji, dla których
rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po
zakończeniu danego okresu sprawozdawczego
-291 402
-1 060 378
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
31.12.2022
Transakcje stopy procentowej - SWAP
21 635 408
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
21 635 408
Profil rozkładu w czasie kwot nominalnych oraz odpowiadających im średnich stawek procentowych
instrumentów zabezpieczających
31.12.2022
wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji
poniżej 1 roku
od 1 roku do 3 lat
od 3 do 5 lat
nominał (zł)
średnia %
nominał (zł)
średnia %
nominał (zł)
średnia %
Swapy na stopę procentową (IRS PLN)
5 965 000
1,50
7 757 000
2,52
7 360 000
2,72
Swapy na stopę procentową (EUR PLN)
0
0,00
365 812
-0,37
187 596
-0,28
31.12.2021
wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji
poniżej 1 roku
od 1 roku do 3 lat
od 3 do 5 lat
nominał (zł)
średnia %
nominał (zł)
średnia %
nominał (zł)
średnia %
Swapy na stopę procentową (IRS PLN)
4 975 000
0,69
9 340 000
1,23
7 832 000
1,34
Swapy na stopę procentową (EUR PLN)
0
0,00
358 753
-0,37
183 976
-0,28
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
53
Aktywa finansowe - Instrumenty zabezpieczające
31.12.2022
Poziom 2
142 274
Transakcje stopy procentowej - SWAP
142 274
Razem
142 274
Według terminów zapadalności
> 1M ≤ 3M
> 3M ≤ 6M
> 6M ≤ 1Y
> 1Y ≤ 2Y
> 2Y ≤ 5Y
Razem
Zobowiązania finansowe - Instrumenty zabezpieczające
31.12.2022
Poziom 2
1 678 933
Transakcje stopy procentowej - SWAP
1 678 933
Razem
1 678 933
Według terminów zapadalności
31.12.2022
> 1W ≤ 1M
373
> 1M ≤ 3M
0
> 3M ≤ 6M
20 682
> 6M ≤ 1Y
224 299
> 1Y ≤ 2Y
307 097
> 2Y ≤ 5Y
1 126 482
Razem
1 678 933
Inne dochody całkowite z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
01.01.2022- 31.12.2022
Inne dochody całkowite na początek okresu brutto
-1 116 829
Zyski/straty odniesione na inne dochody całkowite w okresie
-1 062 443
Kwota przeniesiona w okresie z innych dochodów całkowitych do
rachunku zysków i strat, w tym:
702 688
- wynik z tytułu odsetek
-702 688
Skumulowane inne dochody całkowite na koniec okresu brutto
-1 476 584
Efekt podatkowy
280 551
Skumulowane inne dochody całkowite na koniec okresu netto
-1 196 033
Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w
rachunku zysków i strat w pozycji wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
-1 807
Wpływ w okresie na inne dochody całkowite brutto
-359 755
Podatek odroczony z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
68 353
Wpływ w okresie na inne dochody całkowite netto
-291 402
W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów
zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
54
31.12.2022
POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartościowych
wycenianych według
wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
zamortyzowanego kosztu
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
250 000
156 643
Wartość bilansowa – aktywa
19 502
16 363
Wartość bilansowa – zobowiązania
0
0
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano
instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu
zabezpieczającego wykorzystana jako podstawa do
oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym
okresie
16 490
-2 158
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w
rachunku zysków i strat
575
-1 148
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano
kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej
powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i
strat i wynik z pozycji wymiany
Wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i
strat i wynik z pozycji wymiany
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa – aktywa
144 056
422 131
Skumulowana niezamortyzowana kwota korekty do
wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona
w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej
w bilansie aktywa
0
-6 444
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję
zabezpieczaną
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
według zamortyzowanego kosztu
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej wykorzystana
jako podstawa do oszacowania nieefektywności
zabezpieczenia w danym okresie
-15 915
1 010
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej
pozycji zabezpieczanej pozostającą w bilansie dla tych
pozycji zabezpieczanych, dla których zaprzestano
korygowania pozycji bilansowej o korekty do wartości
godziwej
0
0
31.12.2021
POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartościowych
wycenianych według
wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
zamortyzowanego kosztu
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
250 000
153 620
Wartość bilansowa – aktywa
2 642
15 082
Wartość bilansowa zobowiązania
0
0
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano
instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu
zabezpieczającego wykorzystana jako podstawa do
oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym
okresie
4 435
16 793
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w
rachunku zysków i strat
1 362
-2 773
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano
kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej
powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i
strat i wynik z pozycji wymiany
Wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i
strat i wynik z pozycji wymiany
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa – aktywa
158 287
181 621
Skumulowana niezamortyzowana kwota korekty do
wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona
w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej
w bilansie aktywa
0
-14 204
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję
zabezpieczaną
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane
według zamortyzowanego kosztu
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej wykorzystana
jako podstawa do oszacowania nieefektywności
zabezpieczenia w danym okresie
-3 074
-19 566
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
55
31.12.2021
POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartościowych
wycenianych według
wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
zamortyzowanego kosztu
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej
pozycji zabezpieczanej pozostającą w bilansie dla tych
pozycji zabezpieczanych, dla których zaprzestano
korygowania pozycji bilansowej o korekty do wartości
godziwej
0
0
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
31.12.2022
Transakcje stopy procentowej - SWAP
406 643
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
406 643
Aktywa finansowe -Instrumenty zabezpieczające
31.12.2022
Poziom 2
35 865
Transakcje stopy procentowej - SWAP
35 865
Razem
35 865
Według terminów zapadalności
> 1Y ≤ 2Y
> 2Y ≤ 5Y
Razem
21.6 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Na potrzeby ujawnień zgodnie z MSSF 7, Grupa szacuje wartość zmiany wycen instrumentów pochodnych
o liniowym profilu ryzyka przy założeniu wnoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 50pb. W
tym celu zostały skonstruowane krzywe dochodowości w oparciu o dane rynkowe. Grupa analizuje, jaki
wpływ na wycenę transakcji będzie miała zmiana krzywych dochodowości dla portfela instrumentów
pochodnych o liniowym profilu ryzyka objętych rachunkowością zabezpieczeń.
Szacunkowa zmiana wyceny
31.12.2022
31.12.2021
scenariusz
scenariusz
scenariusz
scenariusz
+50pb
-50pb
+50pb
-50pb
IRS
-172 528
172 528
-210 260
210 260
22 Należności od klientów
22.1 Zasady rachunkowości
Na dzień 31.12.2022 r. oraz na 31.12.2021 r. Grupa posiadała w tej kategorii należności z tytułu kredytów
i pożyczek, należności z tytułu leasingu finansowego, skupione wierzytelności oraz inne należności od
klientów. Ponadto Grupa prezentuje w tej pozycji równitransakcje zakupu z przyrzeczeniem sprzedaży na
papierach wartościowych kierując się treścią ekonomiczną transakcji. Ocenie podlega czy zawarcie transakcji
kupna/sprzedaży papierów wartościowych wiąże się z przeniesieniem ryzyka i korzyści z danego papieru
wartościowego. W przypadku transakcji dotychczas zawieranych przez Grupę zachowane zostaje
zasadniczo całe ryzyko i korzyści po stronie zbywającego papiery wartościowe, ponieważ ryzyko zmiany
wartości bieżącej składnika aktywów netto nie zmienia się istotnie w wyniku jego przeniesienia. Oznacza to,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
56
że zarówno transakcje kupna papierów wartościowych z jednoczesnym przyrzeczeniem odsprzedaży (revers
repo, buy-sell-back), jak i transakcje sprzedaży papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu (repo,
sell-buy-back) prezentowane w bilansie Grupy jako odpowiednio: zdeponowane u nabywcy papieru
wartościowego lokaty lub przyjęte od nabywcy papieru wartościowego depozyty.
Papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji sprzedaży z przyrzeczeniem odkupu nie są wyłączane
ze sprawozdania z sytuacji finansowej i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych
portfeli papierów wartościowych. Różnica pomiędzy ceną sprzedaży a ceną odkupu jest traktowana
odpowiednio jako koszty albo przychody odsetkowe.
Grupa wycenia należności od klientów wg zamortyzowanego kosztu, poniewutrzymywane w modelu
biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi, a
kontraktowe przepływy pieniężne zawierają spłatę wyłącznie kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej.
Szczegółowe zasady rachunkowości w zakresie klasyfikacji opisano w nocie 20.1.
Klasyfikacja i oszacowanie strat oczekiwanych dokonywane przez Grupę, uwzględniają wymogi:
MSSF 9 „Instrumenty finansowe”
Rekomendacji R Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącej zasad klasyfikacji ekspozycji
kredytowych, szacowania i ujmowania oczekiwanych strat kredytowych oraz zarządzania ryzykiem
kredytowym wydanej w kwietniu 2021r.,
Rozporządzenia UE nr 575/2013, art. 178 oraz wytycznych EBA/GL/2016/07 dotyczących
stosowania definicji niewykonania zobowiązania oraz Rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji
i Rozwoju z dnia 3/10/2019 w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania
kredytowego oraz Rozporządzenia UE nr 2021/451, załącznik V.
Klasyfikacja należności od klientów
Zgodnie z metodą wyceny wg zamortyzowanego kosztu, Grupa dokonuje oszacowania odpisów i rezerw na
straty oczekiwane. Zasady oszacowania odpisów obejmują podział należności od klientów na 3 kategorie
(koszyki) jakości implikujące sposób i horyzont szacowania odpisów:
Koszyk 1, należności bez przesłanek utraty wartości oraz bez istotnego pogorszenia jakości od
momentu początkowego ujęcia,
Koszyk 2, należności bez przesłanek utraty wartości, ale charakteryzujące się istotnym
pogorszeniem jakości kredytowej od momentu początkowego ujęcia,
Koszyk 3, należności z przesłankami utraty wartości.
Horyzont szacowania strat oczekiwanych
Należności klasyfikowane do Koszyka 1 podlegają oszacowaniu strat oczekiwanych w horyzoncie 12
miesięcy. Należności klasyfikowane do Koszyka 2 i 3 podlegają oszacowaniu w horyzoncie life-time
(dożywotniego szacowanego horyzontu życia należności).
Horyzont life-time stosuje się wnież zawsze w przypadku ekspozycji, które na datę nabycia lub utworzenia
dotknięte były utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. purchased or originated credit
impaired, POCI) bez względu na ich jakość kredytową na datę wyceny.
Dodatkowo Grupa wyodrębnia grupę ekspozycji niskiego ryzyka (ang. low credit risk), które są wyłączone z
oceny występowania istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego i podlegają wycenie w horyzoncie 12
miesięcy (lub zapadalności, o ile krótszy). Do grupy tej kwalifikowane:
ekspozycje wobec skarbu państwa (Ministerstwo Finansów, Narodowy Bank Polski, Bank BGK etc.),
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
57
Definicja odpisu
Odpis stanowi różnicę pomiędzy wartością ekspozycji brutto a spodziewanymi odzyskami po uwzględnieniu
statusu/prawdopodobieństwa default w zadanym horyzoncie. W przypadku należności POCI, odpis stanowi
dodatnią lub ujemną różnicę pomiędzy skumulowanym poziomem strat szacowanym na datę wyceny, a
skumulowanym poziomem strat w dniu nabycia/wytworzenia należności.
W przypadku stwierdzenia nieściągalności, Grupa spisuje należności w całości lub części w ciężar odpisów
utworzonych z tytułu utraty wartości. Kwoty należności spisanych odzyskane w późniejszych okresach
pomniejszają wartość odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat.
Szczegółowe zasady wyłączania składników aktywów finansowych zostały opisane w nocie 3.4.
22.2 Zasady klasyfikacji (wyznaczania jakości kredytowej/koszyków)
Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje oceny jakości kredytowej posiadanych należności i dokonuje ich
klasyfikacji do odpowiednich kategorii (koszyków) ryzyka.
Koszyk 3, z przesłankami utraty wartości
Grupa definiuje przesłanki utraty wartości w oparciu o regulacje i wytyczne nadzorcze:
Rozporządzenie UE nr 575/2013, art. 178 oraz wytyczne EBA/GL/2016/07 dotyczące stosowania
definicji niewykonania zobowiązania oraz Rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju
z dnia 3/10/2019 w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego
oraz Rozporządzenia UE nr 2021/451,
Rekomendację R Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącej zasad klasyfikacji ekspozycji
kredytowych, szacowania i ujmowania oczekiwanych strat kredytowych oraz zarządzania ryzykiem
kredytowym wydanej w kwietniu 2021 roku.
oraz własne doświadczenia związane z zarządzaniem ryzykiem kredytowym.
Grupa stosuje definicję default zgodną z definicją ekspozycji credit-impaired (Koszyk 3) oraz z definicją
ekspozycji nieobsługiwanych.
Grupa, zgodnie z art. 178 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 575/2013:
w przypadku ekspozycji detalicznych stosuje definicję niewykonania zobowiązania na poziomie
poszczególnych instrumentów kredytowych (z uwzględnieniem zarażania w przypadku istotnych dla
całej relacji zaległości),
w przypadku ekspozycji komercyjnych stosuje definicję niewykonania zobowiązania na poziomie
dłużnika.
Kluczowe przesłanki utraty wartości to:
znaczące opóźnienie w spłacie, rozumiane jako opóźnienie w spłacie przez okres dłuższy niż 90 dni,
przy jednoczesnym spełnieniu kryterium istotności kwoty zaległej (tj. 400 dla klientów
detalicznych i 2 tys. dla klientów komercyjnych oraz 1% istotności),
znaczące pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej (w tym znaczące pogorszenie wewnętrznej
oceny scoringowej/ratingowej) wpływające na zagrożenie wywiązania się klienta z pierwotnych
warunków umownych dotyczących obsługi zobowiązań wobec Banku,
restrukturyzacja rozumiana jako przyznane udogodnienie w warunkach finansowania na skutek
istotnych trudności finansowych kredytobiorcy, jeżeli między innymi wywa na obniżenie NPV
aktywa o ponad 1%, wprowadza ratę balonową lub istotnie odracza obsługę rat kapitałowych,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
58
złożenie przez klienta biznesowego wniosku o postępowanie restrukturyzacyjne, upadłościowe,
likwidacyjne,
skuteczne wypowiedzenie umowy,
upadłość konsumencka klienta indywidualnego,
zgon klienta indywidualnego (z uwzględnieniem wpływu na zagrożenie obsługi ugu w przypadku
wspólnych zobowiązań wielu dłużników),
brak informacji o miejscu pobytu klienta indywidualnego,
utrata pracy klienta indywidualnego (rozpoznawana na podstawie oceny braku możliwości spłaty
zadłużenia przez klienta na skutek utraty pracy),
wszczęcie postępowania sądowego lub egzekucyjnego,
kwestionowanie ekspozycji przez dłużnika,
wyłudzenie,
zaprzestanie działalności,
odpisanie / sprzedaż ze stratą,
realizacja gwarancji,
default klienta indywidualnego na skutek rozpoznania defaultu na jego jednoosobowej działalności
gospodarczej (JDG).
Powyższy katalog stanowi zbiór otwarty.
W przypadku wystąpienia zdarzenia mogącego stanowić przesłankę utraty wartości nieobjętego ww.
katalogiem, ocenia się jego istotność dla ryzyka niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Grupy w
oparciu o pierwotne warunki umowne i jeśli jest to zasadne, dokonuje się oznaczenia przesłanek utraty
wartości.
Grupa dokonuje oceny wszystkich ekspozycji kredytowych klienta pod kątem identyfikacji obiektywnych
przesłanek utraty wartości w trybie dziennym w zakresie przesłanek o charakterze ilościowym i procesowym
oraz według najbardziej aktualnych danych w dniu dokonywania oceny w zakresie przesłanek o charakterze
oceny sytuacji finansowej klienta.
Proces identyfikacji default realizowany jest w dedykowanym, scentralizowanym systemie, gdzie ocena
wszystkich dłużników Grupy Kapitałowej dokonywana jest według jednolitych kryteriów.
W roku 2022, mimo występowania istotnych negatywnych zjawisk zewnętrznych (okres post-pandemiczny,
wojna w Ukrainie, otoczenie wysokich stóp procentowych i innych wyzwań makroekonomicznych), Grupa
nie wprowadziła żadnych zmian w zakresie zasad rozpoznawania przesłanek utraty wartości.
Koszyk 2, bez przesłanek utraty wartości, z istotnym pogorszeniem od początkowego ujęcia
Dla ekspozycji bez przesłanek utraty wartości, na każdy dzień sprawozdawczy Grupa dokonuje oceny czy
ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym istotnie wzrosło od dnia jego
początkowego ujęcia. W celu dokonania takiej oceny Grupa porównuje szacowane ryzyko niewykonania
zobowiązania w horyzoncie life-time dla danego instrumentu finansowego ustalone na dzień
sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego instrumentu finansowego w analogicznym
okresie ustalone w dniu początkowego ujęcia.
Począwszy od 31 grudnia 2021 Grupa wprowadziła z zakresie zasad identyfikacji ekspozycji z istotnym
pogorszeniem ryzyka kredytowego, wymogi Rekomendacji R Komisji Nadzoru Finansowego.
Zasady identyfikacji istotnego wzrostu ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia oparte są na:
przesłankach o charakterze jakościowym i
przesłankach o charakterze ilościowym.
Do przesłanek o charakterze jakościowym Grupa zalicza:
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
59
występowanie przeterminowania przekraczającego 30 dni,
klasyfikację klienta na listę podwyższonego ryzyka („watch lista”),
forbearance, o ile nie oznacza przesłanek utraty wartości,
identyfikację istotnego ryzyka (branży, sektora lub grupy klientów),
brak początkowej lub bieżącej oceny scoringowej,
osiągnięcie bieżącej oceny scoringowej lub ratingowej powyżej ustalonych poziomów masterskali,
występowanie przeterminowania przekraczającego 90 dni, które ze względu na nieistotność nie
stanowi przesłanki default,
zjawiska / zdarzenia procesowe, którym nie towarzyszy powstanie zaległości/przeterminowania
przez co nie skutkują klasyfikacją default (w tym np. śmierć dłużnika, utrata pracy, brak informacji o
miejscu pobytu dłużnika),
default na innym rachunku klienta detalicznego.
Do przesłanek o charakterze ilościowym Grupa zalicza:
wzrost powyżej zdefiniowanych progów istotności, skumulowanego prawdopodobieństwa
niewykonania zobowiązania w okresie do zapadalności ustalonego na datę wyceny w stosunku do
analogicznego ustalenia w dacie udzielenia zaangażowania, gdzie skumulowane
prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania określane jest z wykorzystaniem modeli life-time
PD.
W zakresie progu istotności Grupa stosuje łącznie próg bezwzględny i próg względny gdzie próg
bezwzględny ma na celu wykluczenie z reklasyfikacji ekspozycji klasyfikowanych do ratingów o poziomie
inwestycyjnym.
Względne progi istotności pogorszenia ryzyka kredytowego definiowane na moment udzielenia
zaangażowania i przyjmują stały poziom, który jest dywersyfikowany według pierwotnej jakości kredytowej
opisanej masterskalą ratingową odrębnie dla segmentu klientów detalicznych i klientów biznesowych. Progi
istotności pogorszenia mają tendencję spadkową wraz z wzrostem początkowego poziomu ryzyka.
W procesie definiowania względnych progów istotności Grupa wykorzystuje szeroką paletę analiz, do
których zasadniczo należą; minimalizacja błędów klasyfikacji, rozkład ocen ryzyka kredytowego, stopa
niewykonania zobowiązania, koncentracja ocen ryzyka kredytowego, migracja ocen ryzyka kredytowego,
jakość modeli wykorzystywanych do oceny ryzyka kredytowego, zwrot z aktywów, zależność stopy
niewykonania zobowiązania od czynników makroekonomicznych, referencja do nadzorczego backstop,
benchmark w zakresie progów istotności pogorszenia ryzyka kredytowego stosowanych przez inne banki.
Ekspozycje klasyfikowane do Koszyka 2 zostają przeklasyfikowane do Koszyka 1, jeśli ustąpią wszystkie
zdarzenia klasyfikujące je do Koszyka 2. W zakresie poszczególnych typów przesłanek stosowane są
adekwatne dla danego zjawiska okresy obserwacji, w tym np. dla przesłanek „klasyfikacja klienta na listę
podwyższonego ryzyka” lub „wzrost powyżej zdefiniowanych progów istotności skumulowanego
prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania” okresy potwierdzające ustabilizowane ustąpienie
przyczyn zdarzenia. W szczególności, po ustąpieniu przesłanki utraty wartości „restrukturyzacja”, ekspozycja
jeszcze przez co najmniej 24 miesiące klasyfikowana jest jako forbearance, co skutkuje w tym okresie
klasyfikacją do Koszyka 2.
Identyfikacja przesłanek istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego dokonywana jest na poziomie
pojedynczej ekspozycji.
Koszyk 1, bez przesłanek utraty wartości, bez istotnego pogorszenia od początkowego ujęcia
Ekspozycje kredytowe klientów, dla których nie identyfikuje się przesłanek utraty wartości oraz dla których
Grupa nie stwierdziła istotnego pogorszenia jakości kredytowej od początkowego ujęcia, klasyfikowane
do Koszyka 1.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
60
Klasyfikacja forbearance
Ekspozycje, wobec których stosowane udogodnienia przyznawane klientom ze względu na pogorszo
sytuację finansową, klasyfikowane są jako ekspozycje restrukturyzowane (forbearance).
Dla celów klasyfikacji do forbearance, za pogorszoną sytuację finansową klienta Grupa uznaje zdarzenie,
kiedy na moment przyznawania udogodnienia występują poniższe:
w ciągu trzech miesięcy przed datą udzielenia udogodnienia przeterminowanie na
restrukturyzowanym rachunku klienta przekraczało 30 dni lub
na restrukturyzowanym rachunku klienta ocena jakości pogorszyła się o co najmniej 3 klasy
ratingowe/scoringowe w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia lub
klient bna liście podwyższonego ryzyka (watch lista) w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem
udogodnienia.
Dla celów klasyfikacji ekspozycji forbearance za nieobsługiwaną (skutkującej identyfikacją przesłanki utraty
wartości) Grupa uznaje zdarzenie, kiedy na moment przyznawania udogodnienia występują co najmniej
poniższe:
ekspozycja jest uznawana za nieobsługiwaną (tj., występują inne przesłanki utraty wartości) lub
na skutek zastosowania udogodnienia dochodzi do zmniejszenia zobowiązań finansowych poprzez
umorzenie istotnej części ekspozycji lub udzielone udogodnienie powoduje spadek NPV
restrukturyzowanej ekspozycji o ponad 1% lub
zastosowany plan spłaty nie jest oparty na wiarygodnych założeniach makroekonomicznych oraz
ocenie kredytobiorcy w zakresie zdolności i gotowości do spłaty lub
zmieniona umowa zawiera istotne odroczenia w zakresie rozpoczęcia spłaty (dla kapitału powyżej
2 lat) lub
zmieniona umowa przewiduje dużą płatność ryczałtową (balonową) na koniec zmienionego
harmonogramu spłat.
Ekspozycje forbearance klasyfikowane do Koszyka 2, ekspozycje forbearance nieobsługiwane stanowiące
przesłankę default klasyfikowane są do Koszyka 3.
Zasady klasyfikacji ekspozycji objętych kluczowymi ustawowymi instrumentami wsparcia klientów
Do kluczowych ustawowych narzędzi wsparcia klientów dostępnych między innymi ze względu na sytuacje
makroekonomiczną, Grupa zalicza:
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców,
moratoria dostępne dla klientów, którzy utracili źródło dochodów,
moratoria płatnicze dla złotowych portfeli hipotecznych.
Ekspozycje objęte Funduszem Wsparcia Kredytobiorców oraz ekspozycje objęte moratoriami dla klientów,
którzy utracili źródło dochodu, przez Grupę klasyfikowane do forbearance i w konsekwencji do koszyka
2 (o ile nie spełniają przesłanek utraty wartości / default, które skutkowałyby klasyfikacją do koszyka 3).
Ekspozycje hipoteczne objęte moratoriami płatniczymi podlegają ogólnym zasadom klasyfikacji, gdzie fakt
skorzystania z moratoriów nie spełnia warunków udogodnienia oferowanego ze względu na pogorszoną
sytuację finansową jako, że nie stanowi ona kryterium dla skorzystania z instrumentu. W okresach
zawieszania wymagalności, Grupa wstrzymuje naliczanie zaległości/przeterminowania powracając do
kontynuacji naliczania w dacie zakończenia okresu zawieszenia.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
61
22.3 Istotne szacunki i osądy - odpisy na straty oczekiwane z tytułu utraty wartości
Zgodnie z MSSF 9, dla wszystkich instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie lub
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz gwarancji finansowych i zobowiązań do udzielenia
finansowania a także należności z tytułu leasingu, Grupa dokonuje oszacowania odpisów na oczekiwane
straty kredytowe.
Zasady szacowania odpisów dla ekspozycji bez przesłanek utraty wartości (Koszyk 1 i Koszyk 2)
Ekspozycje, dla których nie zidentyfikowano przesłanek utraty wartości, ocenia się z zachowaniem zasady
homogeniczności względem profilu ryzyka i tworzy odpis służący pokryciu strat oczekiwanych (expected
credit loss, ECL). Oszacowanie strat oczekiwanych dla ekspozycji desygnowanych do Koszyka 1 oraz
Koszyka 2 dokonywane jest w oparciu o:
szacowaną wartość ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (model EAD),
szacowany rozkład ryzyka niewykonania zobowiązania w ciągu życia ekspozycji (model life-time PD
oparty o modele scoringowe i ratingowe),
szacowany poziom straty w przypadku niewywiązania się klienta z zobowiązań (model LGD).
Model EAD obrazuje spodziewany rozkład zaangażowania danej ekspozycji kredytowej w okresie do
zapadalności. Dla produktów z harmonogramami spłat, model oparty jest na przepływach kontraktowych
modyfikowanych o efekt przedpłat/niedopłat. Dla produktów bez harmonogramów spłat, model oparty jest
na średnim spodziewanym wykorzystaniu przyznanego limitu kredytowego w okresie do zapadalności, a dla
produktów bez zdefiniowanej zapadalności dodatkowo na średnim spodziewanym wykorzystaniu limitu w
behawioralnym okresie życia.
Model life-time PD obrazuje spodziewany, w horyzoncie life-time, rozkład prawdopodobieństwa default
każdej ekspozycji.
Model korzysta z następujących źródeł informacji:
ocena ratingowa wyznaczona w adekwatnym dla klienta systemie ratingowym stanowiącą najlepsze
oszacowanie jego bieżącego standingu,
informacje o grupie segmentowej/produktowej,
czynniki ryzyka informujące o momencie ekspozycji w cyklu życia.
Owe trzy źródła informacji wykorzystywane do wyznaczenia homogenicznych pul, w którym następuje
estymacja rozkładu prawdopodobieństwa default. Model jest stosowany zarówno do wyznaczenia
inicjalnego poziomu oczekiwanych strat kredytowych, w momencie początkowego ujęcia składnika
aktywów, jak i oszacowania bieżącego poziomu ryzyka.
Model LGD obrazuje spodziewany poziom straty z ekspozycji, w przypadku której nastąpi niewywiązanie się
klienta z zobowiązań. Grupa w ramach konstrukcji modeli LGD dąży do jak najpełniejszego pokrycia portfela
ekspozycji niepracujących zaawansowanymi modelami statystycznymi umożliwiającymi prognozę odzysku
dla poszczególnych ekspozycji. Finalna wartość LGD uwzględnia w sposób zindywidualizowany wycenę
zabezpieczkażdej z transakcji. Grupa stosuje zasadę tzw. minimalnego poziomu straty (LGD floor), nie
dopuszczając do występowania zerowych odpisów.
Oszacowanie poszczególnych parametrów dokonywane jest na poziomie homogenicznych grup ekspozycji
wykazujących wspólne cechy w zakresie opisywanego zjawiska.
Dla Koszyka 1, horyzont oszacowania obejmuje okres najbliższych 12 miesięcy (lub zapadalności o ile
krótszy). Dla Koszyka 2 (w tym POCI) obejmuje okres do spodziewanej zapadalności.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
62
Zasady szacowania odpisów dla ekspozycji ze zidentyfikowanymi przesłankami utraty wartości (Koszyk 3)
Ekspozycje, dla których stwierdzono przesłanki utraty wartości, dzielone są na wyceniane indywidualnie lub
wyceniane grupowo (kolektywnie).
Do celów wyceny kolektywnej identyfikowane są grupy o podobnych charakterystykach ryzyka
kredytowego, które pod względem utraty wartości ocenia się zbiorczo. Wycena grupowa oparta na
modelach LGD, uwzględnia między innymi zachowania behawioralne w zakresie obsługi długu oraz czas
pozostawania danej ekspozycji w default i uwzględnia specyfikę danej grupy pod kątem oczekiwanych
odzysków oraz indywidualną wartość zabezpieczeń każdej z ekspozycji.
W zależności od stosowanego przez Grupę modelu LGD parametry odpisu są wyznaczane:
indywidualnie jako poziom odzysku dla każdego rachunku, bazujący na jego indywidualnych cechach
wynikających z historycznych spłat na rachunku, procesu windykacyjnego, historii klienta w Grupie,
historii klienta w BIK oraz struktury przesłanek lub
pulowo w oparciu o informację dotyczące segmentu produktowego / czasu przebywania ekspozycji
w stanie utraty wartości.
Metodyka i założenia modeli LGD przyjętych do oszacowania przyszłych przepływów pieniężnych są
regularnie analizowane, kalibrowane i walidowane w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami
oczekiwanymi a rzeczywistymi.
Ocena indywidualna obowiązuje dla ekspozycji klientów biznesowych zagrożonych utratą wartości
przekraczających próg łącznego zaangażowania na poziomie 3 mln zł. Ocenę indywidualną dopuszcza się
także dla innych ekspozycji zagrożonych utratą wartości, w których przypadku Grupa nie jest w stanie
wyodrębnić grupy aktywów o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego lub nie posiada
wystarczającej próby do oszacowania parametrów grupowych.
Wycena indywidualna opiera się na analizie scenariuszowej. Każdy scenariusz posiada przypisane
prawdopodobieństwo realizacji oraz oczekiwane odzyski odzwierciedlające prowadzone wobec klienta
strategie restrukturyzacyjno-windykacyjne.
Ekspozycje obejmowane indywidualną lub grupową metodą oszacowania, dla których Grupa nie identyfikuje
jednostkowej straty, są grupowane w homogeniczne populacje, dla których Grupa ustala minimalny poziom
straty (tzw. LGD floor).
22.4 Przyszłe czynniki makroekonomiczne w ocenie jakości kredytowej i szacowaniu strat
Czynniki makroekonomiczne
Zgodnie z MSSF 9, zarówno ocena istotnego pogorszenia jakości kredytowej, jak i szacowanie odpisów, poza
odzwierciedleniem bieżącej jakości portfela kredytowego uwzględnia oczekiwane czynniki
makroekonomiczne (FLI, forward-looking-information), które będą występować w przyszłości.
Grupa zapewnia uwzględnienie przyszłych czynników makroekonomicznych we wszystkich istotnych
komponentach oszacowania oczekiwanych strat kredytowych. Wypracowane dla poszczególnych
parametrów ryzyka korekty FLI zapewniają dostosowanie oszacowania parametrów ryzyka do przyszłych
czynników makroekonomicznych i uwzględniane na poziomie poszczególnych ekspozycji. W ramach
poszczególnych modeli parametrów straty oczekiwanej Grupa opracowała rozwiązania ekonometryczne i
analizy wrażliwości umożliwiające ocenę wpływu scenariuszy makroekonomicznych na zachowanie portfela
kredytowego.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
63
W obrębie modelu life-time PD:
Grupa, dla klientów detalicznych stosuje modele ekonometryczne uzależniające wartości miar
ryzyka kredytowego od wartości zmiennych makroekonomicznych oraz analizy wrażliwości
dotyczące zdolności klientów do regulowania zobowiązań,
Grupa, dla klientów biznesowych stosuje modele ekonometryczne opisujące perspektywy
poszczególnych branż umożliwiające symulację sprawozdań finansowych klientów oraz ich ratingu,
a także analizy wrażliwości dotyczące zmian standingu klienta w oparciu o zmianę kosztów
działalności.
Grupa dla modelu LGD prowadzi analizy dotyczące zależności poszczególnych miar ryzyka takich jak poziom
uzdrowień czy ceny sprzedawanego portfela od czynników makroekonomicznych i zmian w otoczeniu
Grupy i uwzględnia ich wpływ w korekcie FLI.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku, za kluczowe obszary ryzyka makroekonomicznego Grupa uznaje:
Bezpośredni wpływ i skutki wojny w Ukrainie dla portfela kredytowego powiązanego z osobami będącymi
obywatelami krajów zaangażowanych w wojnę/podmiotów gospodarczych prowadzących działalność
powiązaną z regionem
Grupa intensywnie monitoruje i analizuje wpływ sytuacji geopolitycznej związanej z wojną w Ukrainie na
jakość portfela kredytowego.
W zakresie segmentu klientów detalicznych, udział w portfelu klientów z obywatelstwem ukraińskim,
rosyjskim, białoruskim oscyluje wokół 1,9%. Są to klienci mieszkający i osiągający dochody w Polsce. Grupa
kontynuuje intensywny monitoring portfela, ale nie identyfikuje w tym zakresie istotnego zagrożenia.
W zakresie segmentu klientów biznesowych, Grupa identyfikuje portfel narażony na skutki eskalacji działań
wojennych w Ukrainie w oparciu o adresy (siedziby, korespondencyjne, rezydencji), informacje z monitoringu
indywidualnego oraz istotny udział wpływów/przelewów pochodzących z/do krajów zaangażowanych w
konflikt zbrojny. W populacji tej, Grupa identyfikuje około 60 klientów z ekspozycją ok. 70 mln zł. Wyniki
monitoringu wskazują, że pogorszenie jakości i wzrost ryzyka obsługi długu jest nieznaczny.
Skutki pandemii
Mimo, że w okresie pandemii Grupa nie doświadcza istotnego pogorszenia jakości portfela kredytowego,
uznaje się, że skutki pandemii - w powiązaniu z innymi wyzwaniami globalnymi i makroekonomicznymi
mogą mieć nadal negatywny wpływ na wybrane obszary działalności gospodarczej (między innymi ze
względu na zaburzone łańcuchy dostaw).
Złożone otoczenie makroekonomiczne (między innymi będące skutkiem powyższych czynników) i jego
wpływ na portfel kredytowy
Z uwagi na istotne bezprecedensowe - zmiany w środowisku makroekonomicznym (zmiany poziomu stóp
procentowych, inflacji, kursów walut, cen nośników energii) komponent FLI w wycenie portfela ma istotne
znaczenie odzwierciedlając oczekiwania Grupy w zakresie scenariuszowego rozwoju czynników
makroekonomicznych.
W szczególności w zakresie metodyki zastosowanej dla parametru PD Grupa kontynuuje:
dla segmentu klienta detalicznego, stosowanie metodyki oceny wpływu zmiany obciążeń
finansowych w wyniku wzrostu stóp procentowych na ryzyko niewykonania zobowiązania,
dla segmentu klienta biznesowego, stosowanie modeli branżowych umożliwiających symulację
oceny ratingowej klienta zasilone aktualnymi informacjami dotyczącymi zmiany otoczenia
makroekonomicznego z uwzględnieniem wzrostu kosztów finansowania oraz cen energii.
Doświadczenie pierwszych miesięcy funkcjonowania w otoczeniu wzrastających stóp procentowych
wskazuje, że:
dynamika i tempo zmian (wzrostów) stóp były wyższe niż pierwotne projekcje Grupy, jednocześnie,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
64
transmisja wzrastających stóp na pogorszenie zdolności klientów do obsługi długu była znacznie
niższa niż pierwotnie zakładano.
Grupa analizując te zjawiska zaprojektowała szereg analiz obejmujących:
ocenę wrażliwości wartości parametru PD na zmianę scenariuszy makroekonomicznych,
weryfikację zmiany poziomów szkodowości / wczesnych miar ryzyka na zaistniałe zmiany w otoczeniu
gospodarczym,
backtesting założonych wartości parametrów PD uwzględniających komponent FLI przy różnych
horyzontach prognozy.
Efektem przeprowadzonych prac była decyzja dotycząca wartości parametrów PD adekwatnych dla
przyjętych przez Grupę scenariuszy makroekonomicznych.
W obszarze parametru LGD, stosowane jest rozwiązanie uzależniające poziom uzdrowień od dynamiki zmian
czynników makroekonomicznych takich jak Produkt Krajowy Brutto oraz inflacja (zakres i wrażliwość na
dany czynnik były dostosowywane w zależności od segmentu modelu).
W zakresie zabezpieczeń uwzględnianych w wycenie utraty wartości ekspozycji kredytowych, Grupa
uwzględnia ryzyko wpływu na wartość zabezpieczeń negatywnych przyszłych czynników
makroekonomicznych i stosuje dodatkowy haircut ponad bieżące wyceny rynkowe i szacowane stopy
odzysku obrazujące odzyskiwalność ekonomiczną zabezpieczeń.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku, skutki otoczenia wysokich stóp procentowych oraz wojny w Ukrainie nie
miały znaczącego wpływu na pogorszenie jakości portfeli kredytowych. Grupa uwzględnia w komponencie
FLI spodziewaną trajektorię rozwoju powyższych zjawisk i docelowego wpływu na jakość portfela.
Jednocześnie Grupa ocenia jako istotne ryzyko niepewności i zmienności w zakresie obydwu zjawisk.
Scenariusze makroekonomiczne
Grupa w celu uwzględnienia zmian w otoczeniu biznesowym wykorzystuje scenariusze makroekonomiczne
obrazujące możliwe trajektorie rozwoju sytuacji gospodarczej. Scenariusze wykorzystywane przez Grupę,
opracowywane są wewnętrznie przez Dział Analiz Makroekonomicznych i spójne z tymi uwzględnianymi w
procesie planowania finansowania. Na dzień 31 grudnia 2022 roku, Grupa przyjmuje 3 scenariusze przyszłej
sytuacji makroekonomicznej:
bazowy, z prawdopodobieństwem realizacji 50%,
negatywny, z prawdopodobieństwem realizacji 25%,
optymistyczny, z prawdopodobieństwem realizacji 25%.
W poniższej tabeli zostały zaprezentowane przyjęte wskaźniki makroekonomiczne w ramach wyżej
wymienionych scenariuszy:
2023
2024
Scenariusz bazowy
Tempo wzrostu PKB
0,6%
2,4%
Stopa bazowa NBP
6,75%
5,75%
Stopa bezrobocia
5,8%
6,1%
Scenariusz negatywny
Tempo wzrostu PKB
-1,2%
0,7%
Stopa bazowa NBP
8,0%
6,5%
Stopa bezrobocia
6,2%
7,0%
Scenariusz optymistyczny
Tempo wzrostu PKB
2,5%
3,8%
Stopa bazowa NBP
5,0%
3,5%
Stopa bezrobocia
5,4%
5,1%
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
65
Na dzień 31 grudnia 2021 roku, Grupa przyjmowała 2 scenariusze przyszłej sytuacji makroekonomicznej, z
poniższymi wskaźnikami:
2021
2022
2023
Scenariusz bazowy
PKB (realnie, %, r/r)
5,7
4,3
4,5
Stopa bazowa NBP - koniec okresu (%)
1,75
3,75
3,75
Scenariusz alternatywny
PKB (realnie, %, r/r)
5,7
6,4
5,6
Stopa bazowa NBP - koniec okresu (%)
1,75
4,50
4,50
22.5 Jakość i struktura portfela kredytowego
Kluczowe wskaźniki jakości portfela kredytowego na dzień 31 grudnia 2022 roku
Na dzień 31 grudnia 2022 roku, mimo negatywnego otoczenia makroekonomicznego wynikającego
zasadniczo z wojny w Ukrainie i skutków post-pandemicznych, Grupa nie obserwuje negatywnego wpływu
na jakość portfela kredytowego. Udział kredytów przeterminowanych o 30 dni w portfelu regularnym na
dzień 31 grudnia 2022 r. wyniósł 0,63 % wobec poziomu 0,5 % obserwowanego na dzień 31 grudnia 2021r.
W ocenie Grupy, sytuacja ta w znacznej mierze spowodowana jest:
nieznaczną w pierwszym okresie otoczenia wzrastających stóp procentowanych, negatywną
transmisją na zdolność obsługi długu,
znikomym wpływem na jakość portfela kredytowego początkowej fazy konfliktu zbrojnego w
Ukrainie,
skalą wsparcia jaką klienci otrzymują w zakresie moratoriów płatniczych i funduszu wsparcia
kredytobiorców.
Grupa dostosowuje swoje polityki i procesy kredytowe do bieżącej sytuacji makroekonomicznej i zagrożeń
z niej ynących (zarówno w zakresie dostosowania polityki i procesów kredytowych do otoczenia pandemii,
otoczenia wysokich stóp procentowych, jak i skutków geopolitycznych i gospodarczych wojny w Ukrainie).
Zmiany mają na celu wsparcie klientów (w tym, w zakresie prowadzonej przez klientów biznesowych
działalności gospodarczej) z jednoczesnym zorientowaniem na minimalizację strat kredytowych Grupy.
Dzięki wszystkim powyższym okolicznościom i działaniom, jakość portfela kredytowego pozostaje
dotychczas odporna na skutki bieżącego otoczenia makroekonomicznego i geopolitycznego.
Poziom odpisów na ekspozycje zaklasyfikowane do Koszyka 1 i Koszyka 2 na dzień 31 grudnia 2022 wynosi
ok. 1,2 mld i stanowi wzrost o ok. 2,4 % wobec poziomu utrzymywanego na dzień 31 grudnia 2021 roku.
Poniżej przedstawiono kluczowe parametry kredytowe portfela regularnego (non- default) :
*wg definicji EBA
Data
DPD 30+*
PD
LGD
Udział Koszyk 2 w
portfelu regularnym
Pokrycie odpisami
portfela regularnego
31.12.2021
0,5%
3,67%
31,1%
11,7%
1,9%
31.12.2022
0,6%
3,87%
31,3%
12,2%
1,9%
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
66
Na dzień 31 grudnia 2022 i 31 grudnia 2021 roku struktura portfela z przesłankami utraty wartości wraz ze
strukturą wartości odzyskiwalnej zabezpieczeń kształtowały się następująco (w mln zł):
Data
portfel indywidualny
portfel kolektywny
wartość
ekspozycji
% pokrycia
zabezpieczeniami*
% pokrycia
odpisami
wartość
ekspozycji
% pokrycia
zabezpieczeniami*
% pokrycia
odpisami
31.12.2021
3 207
50%
48%
3 836
18%
64%
31.12.2022
2 432
49%
50%
3 212
25%
59%
*wyrażone w ekonomicznej wartości odzyskiwalnej
W 2022 roku Grupa zrealizowała znaczącą redukcję portfela z przesłankami utraty wartości dzięki istotnym
procesom sprzedaży portfela NPL (co było możliwe ze względu na wyjątkowo istotny popyt i korzystne
warunki cenowe na rynku w tym zakresie w roku 2022) oraz procesom spisań.
Skala osądu eksperckiego
Grupa w wyznaczeniu oczekiwanych strat kredytowych dąży do jak najpełniejszego wykorzystania
rozwiązań statystycznych, obiektywizujących wpływ obecnych i przyszłych warunków na wartości
parametrów ryzyka kredytowego. Osąd ekspercki wykorzystywany jest jako narzędzie wspomagające
zarządzanie modelami w sytuacjach podwyższonej zmienności rynkowej. Niezależnie od skali stosowania
osądu eksperckiego, zarządzany jest on w sposób wystandaryzowany zgodnie z przyjętą w Grupie Polityką
Zarządzania Ryzykiem Modeli oraz poddany niezależnej walidacji. Decyzje podejmowane w oparciu o osąd
ekspercki zatwierdzane są na dedykowanych szczeblach decyzyjnych w postaci Komitetu Ryzyka Modeli i
Zarządu Banku.
Zmiany parametrów
W roku 2022, Grupa dokonywała zmian parametrów, które obejmowały kalibrację do bieżącego profilu
zachowań behawioralnych klientów w zakresie trendów płatności oraz w zakresie trendów odzyskiwalności
oraz dostosowanie do aktualizowanych założeń dotyczących przyszłego otoczenia makroekonomicznego i
kalibrację do przyjmowanych scenariuszy.
W efekcie zmian parametrów, uwzględniając zasadniczo efekt założeń dotyczących przyszłych scenariuszy
makroekonomicznych, Grupa zawiązała rezerwy dla portfela regularnego na poziomie 65 mln zł oraz
rozwiązał odpisy dla portfela default w kwocie 15 mln zł.
22.6 Dane finansowe (wartość brutto, odpisy aktualizujące)
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
31.12.2022
31.12.2021
Wartość
brutto
Odpis z tytułu
strat
oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu
strat
oczekiwanych
Wartość
netto
Segment detaliczny
37 229 755
-1 999 906
35 229 849
38 592 653
-2 200 622
36 392 031
Kredyty konsumpcyjne
16 916 888
-1 801 353
15 115 535
18 715 866
-2 041 628
16 674 238
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
15 984 608
-161 575
15 823 033
15 548 816
-114 561
15 434 255
Kredyty consumer finance
4 328 259
-36 978
4 291 281
4 327 971
-44 433
4 283 538
Segment biznesowy
24 842 278
-2 462 251
22 380 027
24 985 917
-3 149 770
21 836 147
Kredyty operacyjne
12 034 812
-1 160 900
10 873 912
11 993 754
-1 877 301
10 116 453
Kredyty inwestycyjne
5 650 837
-765 205
4 885 632
5 960 252
-742 422
5 217 830
Pozostałe gospodarcze
7 156 629
-536 146
6 620 483
7 031 911
-530 047
6 501 864
Razem
62 072 033
-4 462 157
57 609 876
63 578 570
-5 350 392
58 228 178
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
67
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
31.12.2022
31.12.2021
Wartość
brutto
Odpis z tytułu
strat
oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu
strat
oczekiwanych
Wartość
netto
Segment detaliczny
37 229 755
-1 999 906
35 229 849
38 592 653
-2 200 622
36 392 031
Koszyk 1
32 691 404
-349 690
32 341 714
34 331 648
-360 401
33 971 247
Koszyk 2
2 591 086
-437 966
2 153 120
1 981 672
-353 745
1 627 927
Koszyk 3
1 933 672
-1 211 105
722 567
2 246 043
-1 468 530
777 513
POCI
13 593
-1 145
12 448
33 290
-17 946
15 344
Segment biznesowy
24 842 278
-2 462 251
22 380 027
24 985 917
-3 149 770
21 836 147
Koszyk 1
15 693 750
-80 262
15 613 488
14 277 156
-83 969
14 193 187
Koszyk 2
4 974 683
-335 956
4 638 727
5 469 150
-377 994
5 091 156
Koszyk 3
3 957 657
-2 006 144
1 951 513
5 002 900
-2 631 172
2 371 728
POCI
216 188
-39 889
176 299
236 711
-56 635
180 076
Razem
62 072 033
-4 462 157
57 609 876
63 578 570
-5 350 392
58 228 178
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
według metod kalkulacji odpisów
31.12.2022
31.12.2021
Wartość
brutto
Odpis z tytułu
strat
oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu
strat
oczekiwanych
Wartość
netto
Koszyk 3
5 891 329
-3 217 249
2 674 080
7 248 943
-4 099 702
3 149 241
metoda indywidualna
2 269 720
-1 145 221
1 124 499
3 082 356
-1 514 395
1 567 961
metoda kolektywna
3 621 609
-2 072 028
1 549 581
4 166 587
-2 585 307
1 581 280
Koszyk 2
7 565 769
-773 922
6 791 847
7 450 822
-731 739
6 719 083
Koszyk 1
48 385 154
-429 952
47 955 202
48 608 804
-444 370
48 164 434
POCI
229 781
-41 034
188 747
270 001
-74 581
195 420
Razem
62 072 033
-4 462 157
57 609 876
63 578 570
-5 350 392
58 228 178
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
ekspozycja Grupy na ryzyko kredytowe
31.12.2022
31.12.2021
Wartość
brutto
Odpis z tytułu
strat
oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu
strat
oczekiwanych
Wartość netto
Koszyk 3
5 891 329
-3 217 249
2 674 080
7 248 943
-4 099 702
3 149 241
nieprzeterminowane
1 587 680
-582 624
1 005 056
1 619 899
-565 359
1 054 540
przeterminowane
4 303 649
-2 634 625
1 669 024
5 629 044
-3 534 343
2 094 701
Koszyk 1 i koszyk 2
55 950 923
-1 203 874
54 747 049
56 059 626
-1 176 109
54 883 517
nieprzeterminowane
52 964 293
-834 924
52 129 369
53 188 876
-857 988
52 330 888
przeterminowane
2 986 630
-368 950
2 617 680
2 870 750
-318 121
2 552 629
POCI
229 781
-41 034
188 747
270 001
-74 581
195 420
Razem
62 072 033
-4 462 157
57 609 876
63 578 570
-5 350 392
58 228 178
W 2022 roku Grupa sprzeda wierzytelności na łączną kwotę brutto 783 519 tys. , podczas gdy odpis z
tytułu utraty wartości dla tego portfela wynosił 576 250 tys. zł. Wpływ sprzedaży wierzytelności na koszty
ryzyka w 2022 roku wyniósł (+) 37 944 tys. zł (zysk).
W 2021 roku Grupa sprzedała wierzytelności na łączną kwotę brutto 1 180 171 tys. zł, podczas gdy odpis
z tytułu utraty wartości dla tego portfela wynosił 914 169 tys. zł. Wpływ sprzedaży wierzytelności na koszty
ryzyka w 2021 roku wyniósł (+) 21 770 tys. zł (zysk).
W 2022 roku Grupa dokonała spisania aktywów w wysokości 1 723 828 tys. zł. W 2021 roku Grupa
dokonała spisania aktywów w wysokości 1 309 068 tys. zł. Spisania dotyczyły zarówno portfela kredytów
klientów detalicznych, jak i biznesowych. Spisane w roku 2022 aktywa w wysokości 1 580 568 tys. zł. mo
być w dalszym ciągu przedmiotem działań służących ich odzyskaniu.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
68
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2022
48 608 804
7 450 822
7 248 943
270 001
63 578 570
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
16 749 217
0
0
48 355
16 797 572
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-8 965 618
-973 829
-855 105
-50 669
-10 845 221
Reklasyfikacja do koszyka 1
844 455
-812 837
-31 618
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-3 502 787
3 599 020
-96 233
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-1 059 007
-797 118
1 856 125
0
0
Zmiany z tytułu wyceny
-4 114 570
-519 208
-162 836
0
-4 796 614
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-1 697 752
-26 075
-1 723 827
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-175 340
-381 081
-370 195
-11 831
-938 447
Stan na koniec okresu 31.12.2022
48 385 154
7 565 769
5 891 329
229 781
62 072 033
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2022
444 370
731 739
4 099 702
74 581
5 350 392
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
368 016
0
0
35 624
403 640
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-117 645
-97 123
-398 166
-61 840
-674 774
Reklasyfikacja do koszyka 1
146 922
-96 556
-50 366
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-70 536
157 462
-86 926
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-33 923
-204 004
237 927
0
0
Zmiana oszacowania odpisu na straty oczekiwane
-307 775
281 976
1 381 483
44 906
1 400 590
Razem odpisy na oczekiwane straty kredytowe w rachunku
wyników i strat
-14 941
41 755
1 083 952
18 690
1 129 456
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-1 697 753
-26 075
-1 723 828
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
523
428
-268 652
-26 162
-293 863
Stan na 31.12.2022
429 952
773 922
3 217 249
41 034
4 462 157
Wartość bilansowa netto 31.12.2022
47 955 202
6 791 847
2 674 080
188 747
57 609 876
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2021
45 786 908
7 611 453
8 784 510
279 072
62 461 943
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
17 733 833
0
0
59 457
17 793 290
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-4 169 277
-963 818
-1 445 250
-7 217
-6 585 562
Reklasyfikacja do koszyka 1
940 129
-822 934
-117 195
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-3 741 607
3 561 601
180 006
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-823 492
-1 076 112
1 899 604
0
0
Zmiany z tytułu wyceny
-6 528 890
-395 051
-539 122
0
-7 463 063
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-1 252 350
-56 718
-1 309 068
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-588 800
-464 317
-261 260
-4 593
-1 318 970
Stan na koniec okresu 31.12.2021
48 608 804
7 450 822
7 248 943
270 001
63 578 570
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2021
492 800
772 627
4 904 681
76 414
6 246 522
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
589 906
0
0
38 890
628 796
Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-89 544
-92 886
-418 236
-47 622
-648 288
Reklasyfikacja do koszyka 1
255 107
-172 515
-82 592
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-105 633
211 443
-105 810
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-48 549
-231 805
280 354
0
0
Zmiana oszacowania odpisu na straty oczekiwane
-649 281
244 947
1 481 740
66 228
1 143 634
Razem odpisy na oczekiwane straty kredytowe w rachunku
wyników i strat
-47 994
-40 816
1 155 456
57 496
1 124 142
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
69
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-1 252 350
-56 718
-1 309 068
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-436
-72
-708 085
-2 611
-711 204
Stan na 31.12.2021
444 370
731 739
4 099 702
74 581
5 350 392
Wartość bilansowa netto 31.12.2021
48 164 434
6 719 083
3 149 241
195 420
58 228 178
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
Segment detaliczny
≤ 1M
> 1M ≤ 3M
> 3M ≤ 6M
> 6M ≤ 1Y
>1Y ≤ 2Y
>2Y ≤ 5Y
>5Y ≤ 10Y
>10Y ≤ 20Y
>20Y
Segment biznesowy
≤ 1M
> 1M ≤ 3M
> 3M ≤ 6M
> 6M ≤ 1Y
>1Y ≤ 2Y
>2Y ≤ 5Y
>5Y ≤ 10Y
>10Y ≤ 20Y
Razem
Według struktury walutowej
Segment detaliczny
PLN
EUR
GBP
USD
CHF
Pozostałe
Segment biznesowy
PLN
EUR
GBP
USD
CHF
Pozostałe
Razem
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
70
22.7 Grupa jako leasingodawca
W przypadku umów leasingu finansowego Grupa Kapitałowa jako leasingodawca, ujmuje należności w
kwocie równej bieżącej wartości umownych opłat leasingowych powiększonej o ewentualną
niegwarantowaną wartość końcową przypisaną leasingodawcy, ustalonej na dzień rozpoczęcia leasingu.
Opłaty leasingowe z tytułu leasingu finansowego dzielone między przychody z tytułu odsetek i
zmniejszenie salda należności w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy procentowej od pozostałej do
spłaty należności.
W przypadku umów leasingu operacyjnego, początkowe koszty bezpośrednie poniesione w toku
negocjowania umów leasingu operacyjnego dodaje się do wartości bilansowej środka stanowiącego
przedmiot leasingu i ujmuje przez okres trwania leasingu na tej samej podstawie, co przychody. Warunkowe
opłaty leasingowe ujmowane jako przychód w okresie, w którym stają się należne. Opłaty leasingowe
należne z tytułu umów, które nie spełniają warunków umowy leasingu finansowego (umowy leasingu
operacyjnego), ujmowane są jako przychody w rachunku zysków i strat metodą liniową przez okres trwania
leasingu.
Grupa Kapitałowa prowadzi działalność leasingową poprzez spółkę z Grupy Alior Leasing sp. z o.o. Zakres
działalności spółki został opisany w nocie 1.2.
Wartość kwot inwestycji leasingowej brutto oraz minimalnych opłat leasingowych należnych dla umów
leasingu finansowego wynosiła na dzień 31 grudnia 2022 roku:
Wartość kwot inwestycji
leasingowych netto oraz minimalnych
opłat leasingowych należnych
Inwestycja leasingowa netto
Niezrealizowane przychody
Należności leasingowe brutto:
do 1 roku
2 131 583
438 141
od 1 roku do 5 lat
3 154 851
466 514
powyżej 5 lat
34 355
2 336
Razem brutto
5 320 789
906 991
Odpisy na oczekiwane straty
kredytowe
-248 820
0
Razem netto
5 071 969
906 991
Wartość kwot inwestycji leasingowej brutto oraz minimalnych opłat leasingowych należnych dla umów
leasingu finansowego wynosiła na dzień 31 grudnia 2021 roku:
Wartość kwot inwestycji
leasingowych netto oraz
minimalnych opłat leasingowych
należnych
Inwestycja leasingowa
netto
Wartość bieżąca minimalnych
opłat leasingowych
Niezrealizowane przychody
Należności leasingowe brutto:
do 1 roku
2 092 841
2 339 137
246 296
od 1 roku do 5 lat
3 293 887
3 566 597
272 710
powyżej 5 lat
47 148
48 969
1 821
Razem brutto
5 433 876
5 954 703
520 827
Odpisy na oczekiwane straty
kredytowe
-212 206
-212 206
0
Razem netto
5 221 670
5 742 497
520 827
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz na 31 grudnia 2021 roku brak jest niegwarantowanych wartości
końcowych przypadających leasingodawcy.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
71
22.8 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Odpisy aktualizujące w reżimie MSSF 9, ze względu na długi horyzont oszacowania (dożywotni) oraz
stosowanie scenariuszy, charakteryzują się zasadniczo znaczącą wrażliwością.
W poniższych tabelach wskazano główne obszary wrażliwości z ich wpływem na poziom odpisów.
Wrażliwość wyników na założenia makroekonomiczne
Oszacowanie strat oczekiwanych w reżimie MSSF 9 ze względu na długi horyzont prognozy (dożywotni)
oraz uzależnienie wyliczeń od scenariuszy makroekonomicznych charakteryzuje sznaczącą wrażliwością
na poczynione założenia. W sytuacji uprawdopodobnienia jednego z rozważanych scenariuszy szacunki
podlegają aktualizacji. W szczególności kluczowe znaczenie dla zmienności szacunku będzie miała trajektoria
zmian Produktu Krajowego Brutto, wpływ stóp procentowych na obsługę długu przez klientów oraz
perspektywy rynku pracy.
Grupa dokonuje oszacowania strat kredytowych opartego na 3 scenariuszach przyszłego otoczenia
makroekonomicznego, gdzie scenariusz bazowy przyjmuje 50% prawdopodobieństwo, a scenariusze
optymistyczny i pesymistyczny po 25% prawdopodobieństwa.
Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla portfela ekspozycji kredytowych, w
przypadku założenia realizacji scenariuszy skrajnych (w mln zł):
Zmiana prawdopodobieństwa scenariuszy
Różnica w udziale Koszyka 2 w
portfelu regularnym
Wpływ na straty oczekiwane ze względu na:
PD
LGD dla
portfela
regularnego
LGD dla
portfela default
Zmiana strat oczekiwanych w przypadku realizacji
scenariusza pesymistycznego ze 100%
prawdopodobieństwem
0,14 p.p.
+30,0
+17,0
+9,1
Zmiana strat oczekiwanych w przypadku realizacji
scenariusza optymistycznego ze 100%
prawdopodobieństwem
-0,07 p.p
-32,8
-49,2
-11,1
Wrażliwość wyników na założenia/szacunki
Oszacowanie strat oczekiwanych obrazujących przyszłe zachowanie portfeli kredytowych (zarówno w
zakresie zachowania klientów, jak i potencjału procesów odzyskiwalności) obarczone jest niepewnością
wynikającą z ograniczeń dotyczących modelowania przyszłości.
Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla poszczególnych
komponentów/parametrów w oparciu o hipotetyczną 10% zmianę/odchylenia założeń.
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia poziomu ECL w przypadku hipotetycznej zmiany parametrów ryzyka PD
lub LGD w zakresie portfela regularnego, z uwzględnieniem wpływu na poszczególne koszyki (w mln zł):
31.12.2022
31.12.2021
Zmiana
Zmiana
-/+10%
-/+10%
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek
portfelowej zmiany prawdopodobieństwa default o +/- 10% lub LGD o +/-
10% - Koszyk 1
+/-44
+/- 46
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek
portfelowej zmiany prawdopodobieństwa default o +/- 10% lub LGD o +/-
10% - Koszyk 2
+ /-75
+ / - 72
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
72
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia przepływów pieniężnych (w tym przepływów z realizacji zabezpieczeń) na
utratę wartości dla portfela kredytów i pożyczek klasyfikowanych do Koszyka 3 i ocenianych przez Grupę
metodą indywidualną przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
31.12.2022
Zmiana
-/+10%
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek
portfelowej zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów
pieniężnych dla kredytów i pożyczek ocenianych przez Grupę metodą
indywidualną
+134 /-121
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia przepływów pieniężnych (w tym przepływów z realizacji zabezpieczeń) na
utratę wartości dla portfela kredytów i pożyczek klasyfikowanych do Koszyka 3 i ocenianych przez Grupę
metodą portfelową przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek
portfelowej zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów
pieniężnych dla kredytów i pożyczek ocenianych przez Grupę metodą
portfelową
23 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne
23.1 Zasady rachunkowości
Rzeczowe aktywa trwałe i nieruchomości inwestycyjne
Rzeczowe aktywa trwałe obejmują aktywa o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż jeden rok,
kompletne i użytkowane w celu świadczenia usług. Wyceniane początkowo według cen nabycia lub
kosztu wytworzenia. Po początkowym ujęciu pozycji rzeczowych aktywów trwałych wykazywane w cenie
nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie oraz skumulowane odpisy aktualizujące z
tytułu utraty wartości.
Nakłady ponoszone po początkowym ujęciu nabytego składnika majątku rzeczowego ujmowane jako
aktywa tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne tego składnika. W pozostałych
przypadkach te nakłady ujmowane są w rachunku zysków i strat jako koszty w momencie ich poniesienia.
Nieruchomości inwestycyjne obejmują nieruchomości, które Grupa traktuje jako źródło korzyści
ekonomicznych z tytułu przychodów z wynajmu lub przyrostu ich wartości godziwej (lub obu tych tytułów
jednocześnie). Nieruchomości inwestycyjne wycenia się początkowo wg ceny nabycia lub kosztu
wytworzenia z uwzględnieniem kosztów transakcji. Po początkowym ujęciu nieruchomości inwestycyjnych
Grupa stosuje metodę wyceny według metody ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonej o
umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Grupa dokonuje oceny aktywów rzeczowych pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich
wartości. Jeśli wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje
się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej.
Do rzeczowych aktywów trwałych, Grupa zalicza również aktywa, w stosunku do których posiada prawo do
użytkowania, zgodnie z MSSF 16.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
73
Wartości niematerialne
Wartości niematerialne o zdefiniowanym okresie ekonomicznej użyteczności, w tym wytworzone we
własnym zakresie, po początkowym ujęciu, wykazywane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia,
pomniejszonym o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składnika aktywów.
Grupa dokonuje oceny aktywów pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości.
W przypadku istnienia takiej przesłanki Grupa dokonuje formalnego oszacowania wartości odzyskiwalnej.
Jeśli wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę
jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej.
Wartość firmy stanowi nadwyżkę kosztu nabycia nad wartością godziwą nabytych aktywów netto
możliwych do zidentyfikowania w transakcji połączenia jednostek. Po początkowym ujęciu, wartość firmy
jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu
utraty wartości. W przypadku zbycia jednostki zależnej, wartość firmy rozpoznana nabyciu wlicza się w
wynik finansowy stanowiący rozliczenie sprzedaży.
W odniesieniu do wartości firmy utrata wartości ustalana jest poprzez oszacowanie odzyskiwalnej wartości
ośrodka wypracowującego środki pieniężne, którego dotyczy dana wartość firmy. W przypadku, gdy
odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość bilansowa,
tworzony jest odpis z tytułu utraty wartości. Stwierdzona w wyniku przeprowadzonych testów utrata
wartości nie podlega odwróceniu w okresach późniejszych. Wartość firmy jest analizowana pod kątem utraty
wartości na każdy dzień bilansowy kończący rok obrotowy lub częściej - jeśli zidentyfikowano przesłanki
utraty wartości.
Pozostałe składniki wartości niematerialnych to możliwe do zidentyfikowania składniki aktywów, bez
postaci fizycznej. Początkowo są wyceniane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Grupa kapitalizuje:
wydatki poniesione w związku z nabyciem licencji na oprogramowanie i wytworzeniem licencji lub
modułu do nabytej licencji,
koszty wytworzenia składnika aktywów we własnym zakresie obejmujące wszystkie nakłady, w tym
koszty z tytułu świadczeń pracowniczych, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane
czynnościom tworzenia i przygotowania składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego
planowanym przeznaczeniem.
Koszt składnika wartości niematerialnych nabytego w oddzielnej transakcji obejmuje:
cenę zakupu łącznie z kwotą ceł importowych i niepodlegających odliczeniu podatków od zakupu,
pomniejszoną o upusty handlowe i rabaty,
nakłady bezpośrednie związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z
jego planowanym przeznaczeniem.
Nakłady poniesione po początkowym ujęciu składnika wartości niematerialnych ujmowane jako aktywa
tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne danego składnika. Koszt wytworzenia licencji
lub dodatkowego modułu do nabytej licencji przez jednostkę we własnym zakresie obejmuje wszystkie
nakłady, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia, produkcji i
przystosowania składnika aktywów do użytkowania w sposób zamierzony przez kierownictwo.
W pozostałych przypadkach są odnoszone do rachunku zysków i strat.
Odpisy amortyzacyjne
Amortyzacja naliczana jest od wszystkich aktywów trwałych, o określonym okresie użytkowania metodą
liniową przez szacowany okres użytkowania danego aktywa. Co najmniej raz w roku weryfikowana jest
przyjęta metoda amortyzacji oraz okresy użytkowania.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
74
Rozpoczęcie amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz nieruchomości
inwestycyjnych następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek
przyjęto do używania, a jej zakończenie nie później niż z chwilą:
zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową danego
składnika aktywów, lub
przeznaczenia go do likwidacji lub
sprzedaży lub
stwierdzenia jego niedoboru lub
ustalenia w wyniku weryfikacji, że przewidywana wartość końcowa składnika aktywów przewyższa
jego wartość bilansową (netto) z uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji wartości końcowej
składnika aktywów (wartości „rezydualnej”), tj. kwoty netto, którą Grupa Kapitałowa spodziewa się
uzyskać na zakończenie okresu użytkowania, po odliczeniu oczekiwanych kosztów zbycia.
Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych
Wyszczególnienie
Okres użytkowania w latach
Rzeczowe aktywa trwałe
Lokale
5-40
Parkingi, elewacje
1-10
Aktywo z tytułu prawa do korzystania z gruntu
5-71
Ulepszenia w obcych budynkach lub budowlach (okres ekonomicznej użyteczności ale nie dłużej niż okres
leasingu)
510
Maszyny i urządzenia
15
Wyposażenie
210
Środki transportu
2,55
Wartości niematerialne
Licencje
212,5
Oprogramowanie systemów informatycznych
210
Koszty prac rozwojowych
212,5
Prawo autorskie i inne wartości niematerialne
210
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
Utrata wartości następuje wtedy, gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość
odzyskiwalną. Wyznaczony w ten sposób odpis aktualizujący jest ujmowany w rachunku zysków i strat.
Wartość odzyskiwalna odpowiada wyższej spośród dwóch wartości: godziwej pomniejszonej o koszty
sprzedaży i użytkowej składnika aktywów.
Wartość użytkowa jest wyznaczana przez dyskonto szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych dla
danego składnika aktywów, przy użyciu stopy dyskonta sprzed opodatkowania. Dla aktywów, które nie
generują niezależnych przepływów gotówki, Grupa ustala wartość odzyskiwalną na poziomie ośrodka
wypracowującego środki pieniężne, do którego należy dany składnik aktywów.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może zostać odwrócony przez wynik finansowy do poziomu,
przy którym wartość księgowa aktywów nie przekracza wartości księgowej danego składnika aktywów, przy
założeniu, że nie dokonano odpisu aktualizującego.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwracaniu. W
przypadku innych aktywów ten odpis podlega odwracaniu pod warunkiem, że nastąpiła zmiana w
szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
75
23.2 Dane finansowe
Rzeczowe aktywa trwałe
31.12.2022
Urządzenia
techniczne
(w tym sprzęt
informatyczny)
Środki
transportu
Środki trwałe
w budowie
NIeruchomości
Inwestycje
w obce
obiekty
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na
01.01.2022
546 201
14 632
25 969
666 187
313 990
109 429
1 676 409
Wartość brutto aktywów z tytułu
prawa do użytkowania na 01.01.2022
0
14 632
0
498 744
0
0
513 376
Zmiany z tytułu:
-28 710
2 244
19 145
44 060
-51 706
-7 926
-22 894
Zakupów
1 051
0
102 080
0
22
25
103 178
Zwiększenia/zmniejszenia aktywów z
tytułu prawa do użytkowania
0
2 640
0
57 452
0
0
60 092
Sprzedaży i likwidacji
-81 485
-1 129
0
-13 528
-76 326
-11 106
-183 574
Przeksięgowań
51 650
0
-84 432
1 216
28 144
3 423
0
Inne zmiany
74
733
1 497
-1 080
-3 546
-268
-2 590
Wartość w cenie nabycia na
31.12.2022
517 491
16 876
45 114
710 247
262 284
101 503
1 653 516
Skumulowana amortyzacja na
01.01.2022
399 602
2 196
0
274 470
161 103
63 783
901 153
Skumulowana amortyzacja aktywów
z tytułu prawa do użytkowania na
01.01.2022
0
2 196
0
246 044
0
0
248 240
Zmiany z tytułu:
-41 393
3 678
0
79 926
-50 198
-4 845
-12 831
Amortyzacji
39 010
0
0
5 086
21 910
5 718
71 725
Amortyzacji w odniesieniu do
aktywów z tytułu prawa do
użytkowania
0
4 675
0
88 640
0
0
93 315
Sprzedaży i likwidacji
-80 281
-939
0
-13 410
-71 558
-10 502
-176 689
Inne zmiany
-122
-58
0
-390
-550
-61
-1 181
Skumulowana amortyzacja na
31.12.2022
358 209
5 874
0
354 396
110 905
58 938
888 322
Odpisy z tytułu utraty wartości na
01.01.2022
3 950
0
57
-55
12 892
3 203
20 047
Zmiany z tytułu:
2 172
47
2
1 415
-2 837
-96
703
Dowiązań/Rozwiązań
2 422
47
2
1 429
1 914
460
6 274
Inne zmiany
-250
0
0
-14
-4 751
-556
-5 571
Odpisy z tytułu utraty wartości
31.12.2022
6 122
47
59
1 360
10 055
3 107
20 750
Wartość netto na 01.01.2022
142 649
12 437
25 912
391 772
139 995
42 443
755 209
Wartość netto na 31.12.2022
153 159
10 956
45 055
354 492
141 324
39 458
744 443
Wartość netto aktywów z tytułu
prawa do użytkowania
0
10 956
0
220 063
0
0
231 019
31.12.2021
Urządzenia
techniczne
(w tym sprzęt
informatyczny)
Środki
transportu
Środki trwałe
w budowie
NIeruchomości
Inwestycje
w obce
obiekty
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na
01.01.2021
547 778
8 166
20 616
612 606
298 874
111 563
1 599 604
Wartość brutto aktywów z tytułu
prawa do użytkowania na 01.01.2021
0
8 166
0
445 572
0
0
453 738
Zmiany z tytułu:
-1 577
6 466
5 353
53 581
15 116
-2 134
76 805
Zakupów
829
0
127 026
0
14
8
127 878
Zwiększenia/zmniejszenia aktywów z
tytułu prawa do użytkowania
0
6 466
0
53 171
0
0
59 637
Sprzedaży i likwidacji
-43 885
0
-29
-32
-49 356
-22 329
-115 631
Przeksięgowań
41 570
0
-129 529
2 051
65 941
19 968
0
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
76
31.12.2021
Urządzenia
techniczne
(w tym sprzęt
informatyczny)
Środki
transportu
Środki trwałe
w budowie
NIeruchomości
Inwestycje
w obce
obiekty
Pozostałe
Razem
Inne zmiany
-91
0
7 885
-1 609
-1 483
219
4 921
Wartość w cenie nabycia na
31.12.2021
546 201
14 632
25 969
666 187
313 990
109 429
1 676 409
Skumulowana amortyzacja na
01.01.2021
395 461
3 822
0
204 968
188 422
76 363
869 036
Skumulowana amortyzacja aktywów
z tytułu prawa do użytkowania na
01.01.2021
0
3 822
0
181 711
0
0
185 533
Zmiany z tytułu:
4 140
-1 627
0
69 502
-27 319
-12 580
32 117
Amortyzacji
45 599
0
0
5 349
16 296
5 518
72 762
Amortyzacji w odniesieniu do
aktywów z tytułu prawa do
użytkowania
0
3 943
0
92 608
0
0
96 552
Sprzedaży i likwidacji
-41 371
-4 748
0
-24 922
-42 623
-19 427
-133 091
Inne zmiany
-88
-822
0
-3 533
-992
1 329
-4 106
Skumulowana amortyzacja na
31.12.2021
399 602
2 196
0
274 470
161 103
63 783
901 153
Odpisy z tytułu utraty wartości na
01.01.2021
5 754
0
4
190
16 927
5 312
28 187
Zmiany z tytułu:
-1 804
0
53
-245
-4 035
-2 109
-8 140
Dowiązań/Rozwiązań
654
0
82
-220
2 698
764
3 978
Inne zmiany
-2 458
0
-29
-25
-6 733
-2 873
-12 118
Odpisy z tytułu utraty wartości
31.12.2021
3 950
0
57
-55
12 892
3 203
20 047
Wartość netto na 01.01.2021
146 562
4 344
20 612
407 449
93 525
29 889
702 381
Wartość netto na 31.12.2021
142 649
12 437
25 912
391 772
139 995
42 443
755 209
Wartość netto aktywów z tytułu
prawa do użytkowania
0
12 436
0
252 657
0
0
265 093
Grupa jako leasingobiorca
Prawa do użytkowania
lokale
użytkowanie
wieczyste
parkingi
elewacje
środki
transportu
razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2022
453 363
22 493
21 664
1 225
14 632
513 376
Zmiany z tytułu:
38 898
4 615
550
-29
2 244
46 278
Zwiększenia*
52 113
4 615
726
-2
2 640
60 092
Zmniejszenia*
-13 215
0
-176
-27
-396
-13 814
Wartość księgowa brutto na 31.12.2022
492 261
27 108
22 214
1 196
16 876
559 654
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2022
232 631
2 920
9 799
694
2 196
248 240
Amortyzacja
83 306
1 246
3 830
258
4 675
93 315
Inne zmiany
-13 215
-185
-27
-998
-14 425
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2022
302 722
4 166
13 444
925
5 873
327 130
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2022
43
0
0
0
0
43
Zmiany odpisów
1 415
0
0
0
47
1 462
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2022
1 458
0
0
0
47
1 505
Wartość netto na 31.12.2022
188 081
22 942
8 769
271
10 956
231 019
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
77
Prawa do użytkowania
lokale
użytkowanie
wieczyste
parkingi
elewacje
środki
transportu
razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2021
405 273
22 077
16 974
1 249
8 166
453 738
Zmiany z tytułu:
48 090
416
4 690
-24
6 466
59 638
Zwiększenia*
73 239
467
5 954
51
16 078
95 789
Zmniejszenia*
-25 149
-51
-1 264
-75
-9 612
-36 151
Wartość księgowa brutto na 31.12.2021
453 363
22 493
21 664
1 225
14 632
513 376
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2021
171 715
1 888
7 689
419
3 822
185 533
Amortyzacja
87 965
1 036
3 331
277
3 943
96 552
Inne zmiany
-27 049
-4
-1 221
-2
-5 569
-33 845
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2021
232 631
2 920
9 799
694
2 196
248 240
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2021
43
0
0
0
0
43
Zmiany odpisów
0
0
0
0
0
0
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2021
43
0
0
0
0
43
Wartość netto na 31.12.2021
220 689
19 573
11 864
531
12 436
265 093
*Pozycja "zwiększenia" obejmuje nowe umowy i modyfikacje. Pozycja "zmniejszenia" obejmuje modyfikacje, spisania.
Saldo zobowiązań z tytułu umów leasingowych oraz analizę zapadalności ujawniono w nocie 30.2 "Pozostałe
zobowiązania - dane finansowe".
Koszty odsetkowe zobowiązań z tytułu umów leasingowych ujawniono w nocie 6.2 "Wynik z tytułu odsetek
- dane finansowe".
Koszty z tytułu krótkoterminowych umów leasingu oraz umów z przedmiotem o niskiej wartości Grupa
ujmuje w rachunku zysków i strat w pozycji "Koszty działania Grupy".
W roku 2022 i 2021 Grupa poniosła z tytułu umów krótkoterminowych oraz tytułu umów
niskowartościowych koszty w wysokości odpowiednio 428 tys. zł i 483 tys. zł.
Grupa nie zidentyfikowa zmiennych płatności leasingowych, które nie stanowiłyby elementu wyceny
zobowiązań z tytułu leasingu.
Informacja na temat przepływów pieniężnych związanych z umowami leasingu ujęto wprost w
"Sprawozdaniu z przepływów pieniężnych".
Wartości niematerialne
31.12.2022
Wartość
firmy
Nakłady
Oprogramowanie
licencje i koszty
prac
rozwojowych
Znak towarowy
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2022
117 264
75 173
643 728
3 681
50 200
890 045
Zmiany wartości niematerialnych z
tytułu:
0
30 423
13 688
0
210
44 321
Zakupów
0
44 891
1 680
0
0
46 571
Przeksięgowań
0
-54 414
54 404
0
9
0
Skapitalizowanych kosztów wytworzenia
0
36 033
0
0
0
36 033
Likwidacji
0
-735
-44 209
0
0
-44 944
Inne zmiany
0
4 648
1 812
0
201
6 661
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2022
117 264
105 596
657 416
3 681
50 410
934 366
Skumulowana amortyzacja na
01.01.2022
0
0
269 859
9
49 397
319 266
Amortyzacja
0
0
76 875
3
97
76 975
Inne zmiany
0
0
-36 429
0
0
-36 429
Skumulowana amortyzacja na
31.12.2022
0
0
310 306
12
49 494
359 812
Odpisy z tytułu utraty wartości na
01.01.2022
116 288
15 072
9 610
3 367
-200
144 137
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
78
31.12.2022
Wartość
firmy
Nakłady
Oprogramowanie
licencje i koszty
prac
rozwojowych
Znak towarowy
Pozostałe
Razem
Zmiany odpisów
0
2 755
43 362
0
0
46 117
Inne zmiany
0
-944
-6 014
0
200
-6 758
Odpisy z tytułu utraty wartości na
31.12.2022
116 288
16 883
46 958
3 367
0
183 496
Wartość netto na 01.01.2022
976
60 101
364 259
305
1 003
426 643
Wartość netto na 31.12.2022
976
88 713
300 152
302
916
391 058
31.12.2021
Wartość
firmy
Nakłady
Oprogramowanie,
licencje i koszty
prac
rozwojowych
Znak towarowy
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2021
117 264
99 754
750 827
3 681
53 108
1 024 634
Zmiany wartości niematerialnych z
tytułu:
0
-24 582
-107 100
0
-2 908
-134 589
Zakupów
0
52 878
623
0
3
53 503
Przeksięgowań
0
-91 841
91 841
0
0
0
Skapitalizowanych kosztów wytworzenia
0
28 246
0
0
0
28 246
Inne zmiany
0
-13 864
-199 563
0
-2 911
-216 338
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2021
117 264
75 173
643 728
3 681
50 200
890 045
Skumulowana amortyzacja na
01.01.2021
0
0
390 795
6
51 847
442 649
Amortyzacja
0
0
63 551
3
115
63 669
Inne zmiany
0
0
-184 487
0
-2 565
-187 052
Skumulowana amortyzacja na
31.12.2021
0
0
269 859
9
49 397
319 266
Odpisy z tytułu utraty wartości na
01.01.2021
116 288
17 900
19 322
3 367
0
156 877
Zmiany odpisów
0
1 188
5 313
0
0
6 501
Inne zmiany
0
-4 016
-15 025
0
-200
-19 241
Odpisy z tytułu utraty wartości na
31.12.2021
116 288
15 072
9 610
3 367
-200
144 137
Wartość netto na 01.01.2021
976
81 854
340 710
308
1 261
425 109
Wartość netto na 31.12.2021
976
60 101
364 259
305
1 003
426 643
23.3 Istotne szacunki i osądy
Ustalenia wartości szacunkowych dokonuje się w drodze osądu, na podstawie wiarygodnych informacji, przy
zastosowaniu właściwych w danych warunkach metod szacunku.
Przedmiotem szacunku okresy użytkowania podlegających amortyzacji: środków trwałych i wartości
niematerialnych oraz ich wartość odzyskiwalna.
Zgodnie z MSR 36 Grupa dokonuje oceny aktywów trwałych pod względem istnienia przesłanek
wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Grupa dokonuje oszacowania
wartości odzyskiwalnej danego aktywa. W sytuacji, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów
przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego
jego wartość do poziomu wartości odzyskiwanej.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
79
23.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Wpływ zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych podlegających amortyzacji, z
grupy urządzenia techniczne oraz inwestycji w obcych środkach trwałych, wpływających na zmiany wyniku
finansowego przedstawia poniższa tabela:
Wpływ na koszty amortyzacji zmiany długości okresu użytkowania dla
składników majątkowych
31.12.2022
31.12.2021
scenariusz +5
lat
scenariusz -5
lat
scenariusz +5
lat
scenariusz -5
lat
Urządzenia techniczne
19 825
-159 557
19 720
-148 013
Inwestycje w obce obiekty
13 046
-39 280
10 083
-30 410
32 871
-198 837
29 803
-178 423
24 Pozostałe aktywa
24.1 Zasady rachunkowości
Aktywa finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, obejmującej również
ewentualne odsetki od tych aktywów, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości. Obejmują one
należności handlowe, w tym przede wszystkim wynagrodzenie od towarzystw ubezpieczeniowych z tytułu
obsługi ubezpieczi inne należności. Grupa zastosowała uproszczone podejście w zakresie szacowania
odpisu na oczekiwane straty kredytowe i ujmuje odpis w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym
w całym okresie życia należności. Poziom odpisu podlega okresowej weryfikacji. Należności handlowe
objęte są 100% odpisami aktualizującymi po osiągnięciu progu przeterminowania w wysokości 90 dni.
Aktywa niefinansowe stanowią koszty rozliczane w czasie i dotyczą poszczególnych rodzajów wydatków, o
wartości początkowej przekraczającej 2 tys., których rozliczenie w ciężar rachunku zysków i strat nastąpi
stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych. Składnikami kosztów rozliczanych w
czasie są przede wszystkim: koszty utrzymania i wsparcia systemów IT oraz opłacone z góry koszty
ubezpieczeń majątku Banku i czynsze (o ile nie są objęte zakresem MSSF 16).
24.2 Dane finansowe
31.12.2022
31.12.2021
Dłużnicy różni
511 756
590 850
Pozostałe rozrachunki
365 427
338 086
Należności związane ze sprzedażą usług (w tym ubezpieczenia)
15 624
14 990
Kaucje gwarancyjne
17 216
15 760
Rozliczenia z tytułu środków w bankomatach
113 489
222 014
Koszty rozliczane w czasie
47 764
39 206
Utrzymanie i wsparcie systemów, serwis sprzętu i urządzeń
27 979
20 904
Pozostałe koszty rozliczane w czasie
19 785
18 302
Rozliczenia z tytułu VAT
20 422
36 170
Pozostałe aktywa (brutto)
579 942
666 226
Odpis
-58 978
-52 772
Pozostałe aktywa (netto)
520 964
613 454
w tym aktywa finansowe (brutto)
511 756
590 850
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
80
Zmiana stanu odpisów
Bilans otwarcia
64 867
Utworzenie rezerw
8 760
Rozwiązanie rezerw
-7 729
Aktywa spisane z bilansu
-12 031
Inne zmiany
-1 095
Bilans zamknięcia
52 772
25 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
25.1 Zasady rachunkowości
Grupa prezentuje odrębnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, aktywa stanowiące zabezpieczenie
zobowiązań, w przypadku których, otrzymujący ma prawo sprzedać lub wymienić na inne zabezpieczenie
przedmiot zabezpieczenia.
25.2 Dane finansowe
31.12.2022
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu zabezpieczające
kredyt w EBI
40 992
Razem
40 992
Bank zawarł z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) z siedzibą w Luxemburgu, umowę kredytową na
wsparcie finansowania sektora SME oraz MID. W związku z powyższym ustanowił zastaw na papierach
wartościowych w celu zabezpieczenia spłaty tego zobowiązania.
Poza aktywami stanowiącymi zabezpieczenie zobowiązań prezentowanymi odrębnie w sprawozdaniu z
sytuacji finansowej, Grupa posiada jeszcze następujące zabezpieczenia zobowiązań niespełniające kryterium
oddzielnej prezentacji zgodnie z MSSF 9:
Obligacje skarbowe zablokowane pod BFG
Kaucje będące zabezpieczeniem transakcji pochodnych (ISDA)
Kaucja na zabezpieczenie transakcji zawieranych w Alior Traderze
Razem
26 Zobowiązania wobec banków
26.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania wobec banków wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody
efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu
przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to
wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
81
26.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej
Depozyty bieżące
Depozyty terminowe
Emisja własna obligacji
Kredyt otrzymany
Pozostałe zobowiązania
Zobowiązania wobec banków razem
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
≤ 1M
> 1M ≤ 3M
> 3M ≤ 1Y
> 1Y ≤ 5Y
>5Y
Zobowiązania wobec banków razem
Według struktury walutowej
PLN
EUR
USD
GBP
Zobowiązania wobec banków razem
27 Zobowiązania wobec klientów
27.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania wobec klientów wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody
efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu
przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to
wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
Na dzień 31 grudnia 2022 r. i 31 grudnia 2021 r. kategoria ta, obejmowała zobowiązania z tytułu depozytów
oraz wyemitowanych bankowych papierów wartościowych (BPW).
27.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej i segmentu klientów
Segment detaliczny
Depozyty bieżące
Depozyty terminowe
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
Pozostałe zobowiązania
Segment biznesowy
Depozyty bieżące
Depozyty terminowe
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
82
Według struktury rodzajowej i segmentu klientów
Pozostałe zobowiązania
Zobowiązania wobec klientów razem
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
Segment detaliczny
≤ 1M
> 1M ≤ 3M
> 3M ≤ 1Y
> 1Y ≤ 5Y
>5Y
Segment biznesowy
≤ 1M
> 1M ≤ 3M
> 3M ≤ 1Y
> 1Y ≤ 5Y
Zobowiązania wobec klientów razem
Według struktury walutowej
Segment detaliczny
PLN
EUR
GBP
USD
CHF
Pozostałe
Segment biznesowy
PLN
EUR
GBP
USD
CHF
Pozostałe
Zobowiązania wobec klientów razem
W 2022 r. Grupa wyemitowała 418 353 tys. zł papierów wartościowych, a wykup przed terminem
zapadalności wyniósł 76 573 tys. zł.
W 2021 r. Grupa wyemitowała 345 892 tys. zł papierów wartościowych, a wykup przed terminem
zapadalności wyniósł 263 306 tys. zł.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
83
28 Zobowiązania finansowe
28.1 Zasady rachunkowości
Do kategorii zobowiązań finansowych na dzień 31 grudnia 2022 r. i 31 grudnia 2021 r. Grupa
zaklasyfikowała instrumenty pochodne oraz zobowiązania finansowe z tytułu krótkiej sprzedaży.
Instrumenty te wyceniane są w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Transakcje pochodne zawierane w celach handlowych oraz w celu zarządzania ryzykiem rynkowym.
Grupa zawiera następujące rodzaje transakcji pochodnych: FX-Forward, FX-Swap, IRS, CIRS, FRA, Futures
na towary, Forward na towary, terminowe transakcje papierami wartościowymi. Grupa codziennie dokonuje
wyceny instrumentów pochodnych, stosując model zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Grupa
zawiera również transakcje opcyjne, które wyceniane są na podstawie modeli wyceny opcji.
28.2 Dane finansowe
31.12.2022
31.12.2021
Krótka sprzedaż obligacji skarbowych
0
46 423
Transakcje stopy procentowej
190 306
103 939
SWAP
187 609
101 948
Opcje Cap Floor
2 697
1 991
Transakcje walutowe
62 128
20 153
FX swap
44 282
4 489
FX forward
5 383
1 013
CIRS
6 705
5 545
Opcje FX
5 758
9 106
Pozostałe opcje
529
10 845
Pozostałe instrumenty
3 031
6 728
Zobowiązania finansowe
255 994
188 088
Według terminów zapadalności
31.12.2022
≤ 1W
28 284
> 1W ≤ 1M
6 013
> 1M ≤ 3M
22 929
> 3M ≤ 6M
12 872
> 6M ≤ 1Y
23 357
> 1Y ≤ 2Y
36 379
> 2Y ≤ 5Y
95 655
> 5Y ≤ 10Y
30 505
Razem
255 994
29 Rezerwy
29.1 Zasady rachunkowości
Rezerwy są to zobowiązania o niepewnym terminie zapłaty bądź niepewnej kwocie. Grupa tworzy rezerwy
wtedy, gdy na jednostce ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze
zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje wypływ środków
zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego
obowiązku. Jeśli warunki te nie są spełnione, nie tworzy się rezerwy.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
84
Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe
Rezerwę na odprawy emerytalne i rentowe tworzy się indywidualnie dla każdego pracownika, na podstawie
wyceny aktuarialnej sporządzanej przez niezależną firmę doradztwa aktuarialnego. Podstawą do
wyznaczania wartości rezerw jest przewidywana kwota odprawy emerytalnej lub rentowej, jaką Grupa
zobowiązuje się wypłacić na podstawie regulaminu wynagradzania pracowników.
Zgodnie z wymogami MSR 19 stopa dyskonta finansowego do obliczania wartości rezerw została ustalona
na podstawie rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych, których waluta i termin wykupu zbieżne z
walutą i szacunkowym terminem realizacji zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych.
Rezerwa na sprawy sporne
Jest to rezerwa na sprawy sporne z pracownikami, kontrahentami, klientami oraz instytucjami zewnętrznymi
(np. UOKiK), tworzona ze względu na duże prawdopodobieństwo przegrania sprawy sądowej przez Grupę.
Szczegóły zostały opisane w nocie 39.
Rezerwy na sprawy sporne tworzone są w wysokości oczekiwanych wypływów korzyści ekonomicznych.
Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze finansowym i gwarancyjnym
Rezerwę na pozabilansowe ekspozycje kredytowe tworzy się zgodnie z MSSF 9. Szczegółowe zasady oceny
ryzyka zostały opisane w nocie 22. Rezerwy pozabilansowe tworzone w oparciu o model EAD (opisujący
szacowane wykorzystanie eskpozycji w dacie default) i obejmują ryzyko ekspozycji stanowiącej nadwyżkę
EAD nad zaangażowanie bilansowe. W procesie wyceny rezerw Grupa stosuje parametry ryzyka i zasady
oszacowania tożsame z wyceną należności.
Rezerwa restrukturyzacyjna
Rezerwa restrukturyzacyjna przeznaczona jest na wypłaty odpraw ustawowych w związku z rozwiązaniem
stosunku pracy w ramach zwolnienia grupowego oraz na tzw. dodatkowe odszkodowanie wynikające z
porozumienia zawartego z organizacjami związkowymi oraz rezerwę przeznaczoną na koszty związane z
restrukturyzacją sieci oddziałów i opuszczeniem zlokalizowanych w zbyt bliskiej odległości placówek
franczyzowych (rezerwa obejmuje koszty odszkodowań oraz wydatki związane z fizycznym opuszczeniem
placówki i przywróceniem jej do stanu pierwotnego).
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”)
z dnia 11 września 2019 roku
W dniu 11 września 2019 r. opublikowano wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w
sprawie C-383/18 (tzw. sprawa Lexitor). Rozstrzygając sprawę, TSUE orzekł, że artykuł 16 ust. 1 dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt
konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że prawo
konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje
wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta.
Na podstawie posiadanych interpretacji prawnych, Zarząd Banku postanowił zastosować liniową formułę
rozliczania się z kredytobiorcami z kosztów kredytu, której proporcjonalność odnosi do okresu pomiędzy
rzeczywistą datą spłaty kredytu, a datą spłaty określoną w umowie i nakazuje równy podział kosztu
jednorazowego na poszczególne terminy płatności.
W przypadku przedpłat kredytów konsumenckich i hipotecznych dokonanych przed dniem wyroku TSUE,
Grupa dokonuje oszacowania kwoty oczekiwanych wypłat zgodnie z MSR 37 i tworzy na ten cel rezerwę,
która obciąża pozostałe koszty operacyjne. Kwota rezerwy została oszacowana na podstawie
obserwowanego historycznie trendu kwoty zwrotów kosztów kredytu wynikających z napływających do
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
85
Banku reklamacji dyspozycji klientów oraz uwzględnia scenariusz zmiany podejścia Grupy do komunikacji z
klientami na skutek ewolucji praktyki rynkowej lub stanowiska regulatora. Rezerwa uwzględnia spodziewany
przez Grupę przyszły napływ dyspozycji klientów dotyczący zwrotu kosztów kredytów przedpłaconych
przed dniem wyroku TSUE.
Rezerwa na ryzyko prawne związane z portfelem kredytów indeksowanych walutami obcymi
W dniu 3 października 2019 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej „TSUE”) wydał
orzeczenie w sprawie kredytu indeksowanego do CHF udzielonego przez inny bank, w którym dokonał
wykładni przepisów dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych
warunków w umowach konsumenckich na kanwie umowy kredytu indeksowanego do CHF. Wyrok wydano
w związku z pytaniami prejudycjalnymi, które do TSUE w ubiegłym roku skierował Sąd Okręgowy w
Warszawie. TSUE rozstrzygając cztery pytania polskiego Sądu, doszedł do dwóch rozwiązań:
po pierwsze: sąd może unieważnić umowę kredytu, jeśli dojdzie do przekonania, że po
wyeliminowaniu z jej treści klauzul abuzywnych niemożliwe jest jej utrzymanie w mocy,
po drugie: sąd krajowy może utrzymać umowę w mocy, o ile po usunięciu z jej treści niedozwolonych
postanowień waloryzacyjnych, możliwe będzie dalsze wykonywanie umowy (kredyt PLN+ LIBOR).
Orzeczenie TSUE stanowi ogólne wytyczne dla polskich sądów. Ostateczne rozstrzygnięcia podejmowane
przez polskie sądy dokonywane na podstawie przepisów UE interpretowanych zgodnie z wyrokiem TSUE,
mając na uwadze przepisy prawa krajowego i analizę indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku przeciwko Bankowi toczyło się 65 postępowań sądowych dotyczących
kredytów hipotecznych udzielonych w ubiegłych latach w walucie obcej o łącznej wartości przedmiotu sporu
81,7 mln . Na dzień 31 grudnia 2021 roku przeciwko Bankowi toczyło się 27 postępowań o łącznej
wartości przedmiotu sporu 11,1 mln . Główna przyczyna sporu wskazywana przez powodów dotyczy
kwestionowania zapisów umowy kredytu w zakresie stosowania przez Bank kursów przeliczeniowych i
skutkuje roszczeniami dotyczącymi orzeczenia częściowej lub całkowitej nieważności umów kredytowych.
Do dnia bilansowego tj. 31.12.2022 roku w sprawach spornych dotyczących kredytów hipotecznych
udzielonych w ubiegłych latach w walucie obcej zapadły 2 prawomocne wyroki.
29.2 Dane finansowe
Rezerwy na
sprawy
sporne*
Rezerwy na
odprawy
emerytalne i
rentowe
Rezerwy na udzielone
zobowiązania o
charakterze
pozabilansowym
Rezerwy na
restrukturyzację
Rezerwa z tytułu
zwrotu kosztów
kredytu (rezerwa
TSUE)
Rezerwy
ogółem
Stan 1 stycznia 2022 r.
41 530
6 459
136 743
2 050
103 431
290 213
Utworzenie rezerw
42 141
9 933
124 156
1 140
21 590
198 960
Rozwiązanie rezerw
-19 337
-472
-144 238
0
0
-164 047
Wykorzystanie rezerw
-12 046
-10 441
0
-1 472
-33 465
-57 424
Inne zmiany
83
0
162
0
0
245
Stan 31 grudnia 2022 r.
52 371
5 479
116 823
1 718
91 556
267 947
*udział rezerwy na ryzyko prawne związane z portfelem kredytów indeksowanych walutami obcymi wynosi 11%
Rezerwy na
sprawy
sporne*
Rezerwy na
odprawy
emerytalne i
rentowe
Rezerwy na udzielone
zobowiązania o
charakterze
pozabilansowym
Rezerwy na
restrukturyzację
Rezerwa z tytułu
zwrotu kosztów
kredytu (rezerwa
TSUE)
Rezerwy
ogółem
Stan 1 stycznia 2021 r.
47 534
5 954
172 060
2 872
108 140
336 560
Utworzenie rezerw
29 973
11 998
143 781
0
61 590
247 342
Rozwiązanie rezerw
-7 739
-148
-179 188
-312
0
-187 387
Wykorzystanie rezerw
-27 827
-11 345
0
-510
-66 299
-105 981
Inne zmiany
-411
0
90
0
0
-321
Stan 31 grudnia 2021 r.
41 530
6 459
136 743
2 050
103 431
290 213
*udział rezerwy na ryzyko prawne związane z portfelem kredytów indeksowanych walutami obcymi wynosi 3%
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
86
Podział rezerwy restrukturyzacyjnej na 31.12.2022 r. zaprezentowano poniżej:
31.12.2021
utworzenie
wykorzystanie
31.12.2022
Odprawy dla pracowników
0
1 140
-986
154
Reorganizacja sieci placówek
2 050
0
-486
1 564
2 050
1 140
-1 472
1 718
29.3 Istotne szacunki i osądy
Rezerwa aktuarialna
Wycena rezerw na świadczenia pracownicze dokonywana jest z zastosowaniem technik i założeń
aktuarialnych. W kalkulacji rezerwy uwzględniono wszystkie odprawy emerytalne i rentowe, które mogą być
w przyszłości wypłacone. Rezerwę utworzono na podstawie listy osób zawierającej wszystkie niezbędne
dane o pracownikach, ze szczególnym uwzględnieniem stażu pracy, wieku oraz płci. Naliczone rezerwy
równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji
zatrudnienia i dotyczą okresu do końca okresu sprawozdawczego.
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”)
z dnia 11 września 2019 roku
Oszacowanie rezerwy z tytułu zwrotu kosztów kredytu wymagało przyjęcia przez Grupę szeregu
eksperckich założeń odnośnie co do przyszłego napływu reklamacji, które wiążą się z istotną niepewnością
wynikającą z ryzyka zmiany zachowań klientów w porównaniu z historycznym trendem, jak również możliwej
ewolucji praktyki rynkowej lub stanowiska regulatora. Kwota rezerwy została oszacowana przy założeniu
kontynuacji dotychczasowego trendu spadku kwot zwrotów. Kwota rezerwy będzie podlegała aktualizacji
w kolejnych okresach w zależności od kształtowania się trendu kwot zwrotów.
29.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Rezerwa aktuarialna
Grupa dokonała aktualizacji szacunków na dzień 31 grudnia 2022 roku wykorzystując kalkulacje
przeprowadzone przez zewnętrznego niezależnego aktuariusza. Naliczone rezerwy równe
zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia
i dotyczą okresu do dnia kończącego okres sprawozdawczy. Istotnym elementem wpływającym na
wysokość rezerwy jest przyjęta stopa dyskonta finansowego, która została przyjęta w 2022 roku przez
Grupę na poziomie 6,80%, a w roku 2021 odpowiednio 3,20%.
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia stopy dyskonta finansowego oraz podstawowych założeń aktuarialnych
o 1 p.p. na zmniejszenie/zwiększenie wartości rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe na dzień 31
grudnia 2022 roku oraz na dzień 31 grudnia 2021 roku przedstawiają poniższe tabele:
Szacunkowa zmiana rezerwy na 31.12.2022
Stopa dyskonta finansowego
Planowane wzrosty podstaw
scenariusz
+1p.p.
scenariusz
-1p.p.
scenariusz
+1p.p.
scenariusz
-1p.p.
Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rentowe
-4 953
+5 836
-5 850
+4 935
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
87
Szacunkowa zmiana rezerwy na 31.12.2021
Stopa dyskonta finansowego
Planowane wzrosty podstaw
scenariusz
+1p.p.
Scenariusz
-1p.p.
scenariusz
+1p.p.
scenariusz
-1p.p.
Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rentowe
-5 788
+7 041
-7 034
+5 783
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”)
z dnia 11 września 2019 roku
Istotne założenia przyjęte do oszacowania przez Grupę rezerwy z tytułu zwrotów kosztów kredytu na dzień
31 grudnia 2022 r. i 31 grudnia 2021 r. obejmują:
zmianę tempa spadku kwot zwrotów.
Zmiana tempa spadku kwot zwrotów
2022
2021
+10%
-10%
+10%
-10%
Wpływ zmiany tempa spadku na wysokość rezerwy
-4,2 mln
+3,5 mln
-5,1 mln
+6,3 mln
30 Pozostałe zobowiązania
30.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej
ewentualne odsetki od tych zobowiązań . Zobowiązania niefinansowe, stanowią rozliczenia
międzyokresowe, przychody pobrane z góry oraz rezerwy na przyszłe płatności. Rezerwy na przyszłe
płatności wycenia się w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia
obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Koszty zaciągniętych zobowiązań wyceniane są
w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy,
wynikających w szczególności:
ze świadczeń wykonanych na rzecz Grupy przez kontrahentów Grupy, jeśli kwotę zobowiązania
można oszacować w sposób wiarygodny,
z obowiązku wykonania, związanych z bieżącą działalnością, przyszłych świadczeń, których kwotę
można oszacować, mimo że data powstania zobowiązania nie jest jeszcze znana.
Przychody pobrane z góry obejmują głównie prowizje rozliczane liniowo oraz inne dochody pobrane z góry,
których rozliczenie do rachunku zysków i strat nastąpi w przyszłych okresach sprawozdawczych.
30.2 Dane finansowe
Pozostałe zobowiązania finansowe
Rozrachunki międzybankowe
Zobowiązania z tytułu rozliczenia kart płatniczych
Pozostałe rozrachunki, w tym:
rozrachunki z ubezpieczycielami
14 120
Zobowiązanie z tytułu zwrotu kosztów kredytu
Pozostałe zobowiązania niefinansowe
937 651
Zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i
zdrowotnych oraz innych rozrachunków publicznoprawnych
Rozliczenie z emisji bankowych certyfikatów depozytowych
Zobowiązania z tytułu składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Koszty rozliczane w czasie
Przychody pobrane z góry
Rezerwa na odstąpienia
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
88
Rezerwa na premie
Rezerwa na niewykorzystane urlopy
Zobowiązania z tytułu programu na akcjach fantomowych
Rezerwa na programy retencyjne
Pozostałe rezerwy pracownicze
Zobowiązania z tytułu leasingu
Pozostałe zobowiązania
Razem pozostałe zobowiązania
Zapadalność zobowiązań z tytułu leasingu, przepływy niezdyskontowane
31.12.2022
lokale
Użytkowanie
wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
Razem
Poniżej 1 roku
15 603
1 073
649
65
4 308
21 698
Od 1 roku do 2 lat
12 878
1 073
429
249
4 822
19 451
Od 2 roku do 3 lat
66 911
1 073
3 640
0
1 014
72 638
Od 3 roku do 4 lat
44 303
1 073
3 935
0
1 225
50 536
Od 4 roku do 5 lat
33 065
1 073
354
28
0
34 520
Powyżej 5 lat
47 313
31 560
634
0
0
79 507
Razem
220 073
36 925
9 641
342
11 369
278 350
31.12.2021
lokale
Użytkowanie
wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
Razem
Poniżej 1 roku
5 556
798
407
286
4 323
11 370
Od 1 roku do 2 lat
33 874
798
987
279
3 933
39 871
Od 2 roku do 3 lat
19 733
798
1 184
189
4 388
26 292
Od 3 roku do 4 lat
88 529
798
8 608
42
582
98 559
Od 4 roku do 5 lat
50 789
798
1 770
32
0
53 389
Powyżej 5 lat
46 694
23 709
586
25
0
71 014
Razem
245 175
27 699
13 542
853
13 226
300 495
31 Zobowiązania podporządkowane
31.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania podporządkowane wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody
efektywnej stopy procentowej.
31.2 Dane finansowe
Stan zobowiązań
Zobowiązania zaliczane do funduszy
własnych
Wartość
nominalna
w walucie
Waluta
Okres
Oprocentowanie
31.12.2022
31.12.2021
Obligacje serii F
321 700
PLN
26.09.2014-26.09.2024
WIBOR6M +3,14
330 643
324 634
Obligacje serii EUR001
0
EUR
04.02.2016-04.02.2022
LIBOR6M + 6,00
0
47 128
Obligacje serii P1A
0
PLN
27.04.2016-16.05.2022
WIBOR6M +3,25
0
150 960
Obligacje serii P1B
70 000
PLN
29.04.2016-16.05.2024
WIBOR6M +3,00
70 953
70 427
Obligacje serii K i K1
600 000
PLN
20.10.2017-20.10.2025
WIBOR6M +2,70
612 156
604 224
Obligacje serii P2A
150 000
PLN
14.12.2017-29.12.2025
WIBOR6M +2,70
150 123
150 068
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
89
Stan zobowiązań
Zobowiązania zaliczane do funduszy
własnych
Wartość
nominalna
w walucie
Waluta
Okres
Oprocentowanie
31.12.2022
31.12.2021
Zobowiązania podporządkowane
1 163 875
1 347 441
Obligacje podporządkowane zostały za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego zaliczone do funduszy
własnych uzupełniających Banku.
32 Kapitały
32.1 Zasady rachunkowości
Na kapitał asny składa się kapitał akcyjny, kapitał zapasowy, kapitał z aktualizacji wyceny, pozostałe
kapitały (w tym kapitał rezerwowy na świadczenia pracownicze rozliczane instrumentami kapitałowymi)
oraz wynik roku bieżącego i lat ubiegłych.
Kapitał akcyjny
Kapitał zakładowy jednostki dominującej wykazany jest w wartości nominalnej zgodnie ze statutem oraz
wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego.
Kapitał zapasowy
Kapitał zapasowy tworzony jest z odpisów z zysku, na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia. Na
kapitał zapasowy odnoszone są także nadwyżki osiągnięte przy emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej,
pomniejszone o koszty przeprowadzenia emisji. Kapitał zapasowy przeznaczony jest na pokrycie strat
bilansowych, jakie mogą wyniknąć w związku z działalnością Banku.
Kapitał z aktualizacji wyceny
Kapitał z aktualizacji wyceny tworzony jest w wyniku wyceny:
instrumentów finansowych zakwalifikowanych jako wyceniane do wartości godziwej przez inne
całkowite dochody,
efektywnej części zabezpieczenia dla programu rachunkowości zabezpieczeń przepływów
pieniężnych,
odroczonego podatku dochodowego utworzonego w związku z powyższymi pozycjami.
Kapitał z aktualizacji wyceny nie podlega dystrybucji.
Pozostałe kapitały
Pozostały kapitał tworzony jest z odpisów z zysku. Jest przeznaczony na cele określone w statucie Banku
lub w przepisach prawa.
Wynik roku bieżącego i lat ubiegłych
Wynik finansowy netto przypadający na jednostkę dominującą to wynik brutto z rachunku zysków i strat
roku bieżącego skorygowany o obciążenie z tytułu podatku dochodowego i wynik przypadający na udziały
niekontrolujące.
W dniu 31 maja 2022 roku, Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku postanowiło o sposobie podziału zysku
netto Banku za rok 2021, w łącznej kwocie 439 292 863,06 zł, w następujący sposób:
przekazanie na pokrycie niepodzielonego wyniku z lat ubiegłych (strata), części zysku w kwocie
437 052 248,79 zł,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
90
przeznaczenie na kapitał zapasowy niepodlegającego podziałowi zysku Kasy Mieszkaniowej Banku,
w kwocie 2 240 614,27 zł.
Udziały niekontrolujące
Udziały niekontrolujące stanowią część kapitałów w jednostce zależnej, której nie można bezpośrednio
lub pośrednio przyporządkować jednostce dominującej.
Dywidendy
Dywidendy za dany rok obrotowy, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie, ale nie zostały
wypłacone do dnia bilansowego, ujawnia się w pozycji zobowiązania z tytułu dywidendy w ramach
pozostałych zobowiązań.
32.2 Dane finansowe
Kapitał własny
Kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy
Kapitał z aktualizacji wyceny
z tytułu wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających
Pozostałe kapitały rezerwowe
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
Zysk/strata roku bieżącego
Kapitały razem
Kapitał z aktualizacji wyceny
Wycena aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
obligacje skarbowe
pozostałe instrumenty dłużne
instrumenty kapitałowe
podatek odroczony
Wycena instrumentów zabezpieczających
IRS
podatek odroczony
Kapitał z aktualizacji wyceny
32.3 Akcjonariusze Alior Banku Spółki Akcyjnej
Na dzień 31 grudnia 2022 r. akcjonariuszami posiadającymi 5 i więcej procent ogólnej liczby głosów na
Walnym Zgromadzeniu były następujące podmioty:
Akcjonariusz
Liczba akcji
Wartość nominalna
akcji (zł)
Udział akcji
w kapitale
zakładowym
Liczba głosów
Udział głosów w
ogólnej liczbie
głosów
31.12.2022
Grupa PZU SA*
41 658 850
416 588 500
31,91%
41 658 850
31,91%
Nationale-Nederlanden OFE**
12 358 517
123 585 170
9,47%
12 358 517
9,47%
Allianz OFE***
11 526 440
115 264 400
8,83%
11 526 440
8,83%
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
91
Akcjonariusz
Liczba akcji
Wartość nominalna
akcji (zł)
Udział akcji
w kapitale
zakładowym
Liczba głosów
Udział głosów w
ogólnej liczbie
głosów
Pozostali akcjonariusze
65 010 184
650 101 840
49,79%
65 010 184
49,79%
Razem
130 553 991
1 305 539 910
100,00%
130 553 991
100,00%
*Grupa PZU to podmioty, które zawarły pisemne porozumienie dotyczące nabywania lub zbywania akcji Banku oraz zgodnego wykonywania prawa głosu na
walnych zgromadzeniach Banku tj.: Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA, Powszechny Zakład Ubezpieczeń Na Życie SA, PZU Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny
Otwarty UNIVERSUM, PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 1 oraz PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych
BIS 2. O zawarciu ww. porozumienia Bank informował w raporcie bieżącym nr 21/2017.
**Na podstawie opublikowanych raportów za 2022 r. o składzie portfela Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny oraz Nationale-Nederlanden
Dobrowolny Fundusz Emerytalny.
*** Na podstawie opublikowanych raportów za 2022 r. o składzie portfela Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz Drugiego Allianz Polska
Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz otrzymanego zawiadomienia.
Według aktualnych informacji na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania, akcjonariuszami
posiadającymi 5 i więcej procent ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu były następujące
podmioty:
Akcjonariusz
Liczba akcji
Wartość nominalna
akcji (zł)
Udział akcji
w kapitale
zakładowym
Liczba głosów
Udział głosów w
ogólnej liczbie
głosów
02.03.2023
Grupa PZU SA*
41 658 850
416 588 500
31,91%
41 658 850
31,91%
Nationale-Nederlanden OFE**
12 358 517
123 585 170
9,47%
12 358 517
9,47%
Allianz OFE***
11 526 440
115 264 400
8,83%
11 526 440
8,83%
Generali OFE***
7 115 535
71 155 350
5,45%
7 115 535
5,45%
Pozostali akcjonariusze
57 894 649
578 946 490
44,34%
57 894 649
44,34%
Razem
130 553 991
1 305 539 910
100%
130 553 991
100%
*Grupa PZU to podmioty, które zawarły pisemne porozumienie dotyczące nabywania lub zbywania akcji Banku oraz zgodnego wykonywania prawa głosu na
walnych zgromadzeniach Banku tj.: Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA, Powszechny Zakład Ubezpieczeń Na Życie SA, PZU Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny
Otwarty UNIVERSUM, PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 1 oraz PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych
BIS 2. O zawarciu ww. porozumienia Bank informował w raporcie bieżącym nr 21/2017.
**Na podstawie opublikowanych raportów za 2022 r. o składzie portfela Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny oraz Nationale-Nederlanden
Dobrowolny Fundusz Emerytalny.
***Na podstawie otrzymanych zawiadomień.
Akcjonariusz
Liczba akcji
Wartość nominalna
akcji (zł)
Udział akcji
w kapitale
zakładowym
Liczba głosów
Udział głosów w
ogólnej liczbie
głosów
31.12.2021
Grupa PZU SA*
41 658 850
416 588 500
31,91%
41 658 850
31,91%
Aviva OFE Aviva Santander
8 677 162
86 771 620
6,65%
8 677 162
6,65%
Nationale-Nederlanden OFE
12 394 509
123 945 090
9,49%
12 394 509
9,49%
Pozostali akcjonariusze
67 823 470
678 234 700
51,95%
67 823 470
51,95%
Razem
130 553 991
1 305 539 910
100,00%
130 553 991
100,00%
* Grupa PZU to podmioty, które zawarły pisemne porozumienie dotyczące nabywania lub zbywania akcji Banku oraz zgodnego wykonywania prawa głosu na
walnych zgromadzeniach Banku tj.: Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA, Powszechny Zakład Ubezpieczeń Na Życie SA, PZU Specjalistyczny Fundusz
Inwestycyjny Otwarty UNIVERSUM, PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 1 oraz PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów
Niepublicznych BIS 2. O zawarciu ww. porozumienia Bank informował w raporcie bieżącym nr 21/2017.
32.4 Struktura kapitału akcyjnego
Seria
Rodzaj akcji
Liczba akcji
Liczba akcji
Wartość
nominalna
akcji
Wartość serii według wartości nominalnej
(w złotych)
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Seria A
Zwykłe
50 000 000
50 000 000
10
500 000 000
500 000 000
Seria B
Zwykłe
1 250 000
1 250 000
10
12 500 000
12 500 000
Seria C
Zwykłe
12 332 965
12 332 965
10
123 329 650
123 329 650
Seria D
Zwykłe
863 827
863 827
10
8 638 270
8 638 270
Seria E
Zwykłe
524 404
524 404
10
5 244 040
5 244 040
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
92
Seria
Rodzaj akcji
Liczba akcji
Liczba akcji
Wartość
nominalna
akcji
Wartość serii według wartości nominalnej
(w złotych)
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Seria F
Zwykłe
318 701
318 701
10
3 187 010
3 187 010
Seria G
Zwykłe
6 358 296
6 358 296
10
63 582 960
63 582 960
Seria H
Zwykłe
2 355 498
2 355 498
10
23 554 980
23 554 980
Seria I
Zwykłe
56 550 249
56 550 249
10
565 502 490
565 502 490
Seria J
Zwykłe
51
51
10
510
510
Razem
130 553 991
130 553 991
1 305 539 910
1 305 539 910
Pozostałe informacje dodatkowe
33 Pozycje pozabilansowe
33.1 Zasady rachunkowości
W pozycji tej Grupa prezentuje zobowiązania dotyczące finansowania oraz o charakterze gwarancyjnym.
W pozycji zobowiązań o charakterze finansowym Grupa posiada zobowiązania do udzielenia kredytów. Na
zobowiązania te składają się zatwierdzone kredyty, limity na kartach kredytowych oraz limity zadłużenia w
rachunku bieżącym oraz akredytywy.
W pozycji o charakterze gwarancyjnym prezentowane gwarancje, które stanowią zabezpieczenie
wywiązania się klientów Grupy ze swoich zobowiązań wobec podmiotów trzecich.
Z tytułu udzielonych zobowiązań Grupa pobiera prowizje, które rozliczane zgodnie z charakterystyką
danego instrumentu.
Wartości gwarancji pokazane w tabeli odzwierciedlają maksymalną możliwą do poniesienia stratę, jaka
zostałaby ujawniona w dniu bilansowym, gdyby wszyscy klienci nie wywiązali się ze swoich zobowiązań.
33.2 Dane finansowe
Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone klientom
31.12.2022
Pozabilansowe zobowiązania udzielone
10 204 376
Dotyczące finansowania
9 557 856
Gwarancyjne
646 520
Gwarancje dobrego wykonania
341 408
Gwarancje finansowe
305 112
Według terminów zapadalności - finansowe
31.12.2022
≤ 1W
4 669 122
> 1W ≤ 1M
1 120
> 1M ≤ 3M
243 237
> 3M ≤ 6M
189 130
> 6M ≤ 1Y
731 504
> 1Y ≤ 2Y
2 150 550
> 2Y ≤ 5Y
1 258 191
> 5Y ≤ 10Y
164 644
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
93
Według terminów zapadalności - finansowe
31.12.2022
> 10Y ≤ 20Y
104 150
> 20Y
46 208
Zobowiązania pozabilansowe udzielone, dotyczące finansowania
9 557 856
Według terminów zapadalności - gwarancyjne
31.12.2022
≤ 1W
708
> 1W ≤ 1M
59 536
> 1M ≤ 3M
91 476
> 3M ≤ 6M
46 341
> 6M ≤ 1Y
125 067
> 1Y ≤ 2Y
92 041
> 2Y ≤ 5Y
119 562
> 5Y ≤ 10Y
107 742
> 10Y ≤ 20Y
4 047
Zobowiązania pozabilansowe udzielone, gwarancyjne
646 520
31.12.2022
Wartość nominalna
Rezerwa
Pozabilansowe zobowiązania
udzielone
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Dotyczące finansowania
8 359 426
971 618
226 812
12 685
9 187
771
Gwarancyjne
368 356
156 785
121 379
152
515
93 513
Razem
8 727 782
1 128 403
348 191
12 837
9 702
94 284
31.12.2021
Wartość nominalna
Rezerwa
Pozabilansowe zobowiązania
udzielone
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Dotyczące finansowania
8 174 081
876 247
244 291
16 048
6 922
712
Gwarancyjne
362 169
136 087
152 473
410
349
112 302
Razem
8 536 250
1 012 334
396 764
16 458
7 271
113 014
34 Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych
34.1 Zasady rachunkowości
Grupa sporządza sprawozdanie dotyczące przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej metodą
pośrednią, w której wynik brutto z danego okresu sprawozdawczego koryguje się o skutki transakcji
mających charakter bezgotówkowy, o czynne i bierne rozliczenia międzyokresowe dotyczące przyszłych lub
przeszłych wpływów lub płatności środków pieniężnych dotyczących działalności operacyjnej.
34.2 Dane finansowe
Działalność operacyjna
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej Grupy obejmują, przede wszystkim, działalność kredytową,
depozytową, transakcje wymiany walut oraz zakup i sprzedaż papierów wartościowych.
Zmiana stanu kredytów i innych należności
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
94
Zmiana stanu należności od klientów - bilans
Zmiana stanu należności od banków - bilans
Zmiana stanu kredytów i innych należności
Zmiana stanu innych zobowiązań
Zmiana stanu innych zobowiązań - bilans
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań wycenianych wg zamortyzowanego
kosztu bilans
Rezerwa na wydatki związane z nabyciem środków trwałych
Rezerwa na wydatki związane z nabyciem wartości niematerialnych
Inne korekty
Zmiana stanu innych zobowiązań
Działalność inwestycyjna
Działalność inwestycyjna polega na nabywaniu i zbywaniu udziałów lub akcji w jednostkach
stowarzyszonych, wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych oraz instrumentów
kapitałowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a także dłużnych
papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu (z wyłączeniem
krótkoterminowych bonów pieniężnych).
Działalność finansowa
Do przepływów działalności finansowej Grupa zalicza wpływy i wydatki związane zarówno z pozyskaniem,
jak i spłatą własnych i obcych źródeł finansowania, w tym wpływy i wydatki powodujące zwiększenie lub
zmniejszenie kapitału (funduszu) własnego, a także wpływy z emisji długo- i krótkoterminowych dłużnych
instrumentów finansowych oraz spłatę zobowiązań z tytułu leasingu finansowego.
31.12.2021
Przepływy środków pieniężnych
Zmiany niepieniężne
31.12.2022
wpływ
Wypływ
Odsetki
naliczone
Róznice
kursowe
zobowiązania podporządkowane
1 347 441
0
-271 391
88 367
-542
1 163 875
35 Wartość godziwa
35.1 Zasady rachunkowości oraz szacunki i osądy
Wartość godziwa to cena, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono za
przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach na głównym (lub
najkorzystniejszym) rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych (tj. cena wyjścia) bez
względu na to, czy cena ta jest bezpośrednio obserwowalna lub oszacowana przy użyciu innej techniki
wyceny.
W zależności od kategorii klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych do danego poziomu hierarchii,
stosuje się przy tym różnorodne metody ustalania ich wartości godziwej.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
95
Poziom 1: Na podstawie cen kwotowanych na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio w oparciu o ceny
notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej
kategorii Grupa klasyfikuje instrumenty finansowe i kapitałowe wyceniane do wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat, dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest w
oparciu o wartość rynkową, będącą ceną kupna:
dłużne skarbowe papiery wartościowe, które notowane na aktywnych, płynnych rynkach
finansowych,
dłużne i kapitałowe papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, w
tym w portfelu Biura Maklerskiego,
instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym.
Poziom 2: Na podstawie technik wyceny opartych na założeniach wykorzystujących informacje
pochodzące z głównego (lub najkorzystniejszego) rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w
przypadkach, których wszystkie znaczące dane wejściowe są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni
(jako ceny) lub pośrednio (bazujące na cenach). Do tej kategorii Grupa klasyfikuje instrumenty finansowe dla
których brak jest aktywnego rynku:
Metoda (techniki) wyceny
Istotne obserwowalne dane wejściowe
POCHODNE
INSTRUMENTY
FINANSOWE CIRS, IRS,
FRA, TRANSAKCJE FX,
FORWARD, FX SWAP
Model zdyskontowanych przyszłych przepływów
pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności.
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe,
dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji FRA, IRS,
OIS basis swap. Do wyceny instrumentów walutowych
wykorzystuje się kursy fixingowe NBP oraz rynkowe stawki
punktów swapowych.
OPCJE WALUTOWE, OPCJE
NA STOPĘ PROCENTOWĄ
Wycena opcji walutowych i opcji na sto
procentową odbywa się według określonych modeli
wyceny charakterystycznych dla danego typu opcji.
Dla instrumentów opcyjnych dodatkowo pobierane są
rynkowe kwotowania zmienności par walutowych i stóp
procentowych.
BONY PIENIĘŻNE NBP
Metoda krzywej rentowności.
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o dane rynku
pieniężnego.
COMMODITY
FORWARD/SWAP
Wycena instrumentów towarowych odbywa się w
oparciu o przyszłe przepływy obliczone na podstawie
krzywych terminowych charakterystycznych dla
danego towaru.
Krzywe terminowe zbudowane w oparciu o kwotowania
kontraktów commodity futures.
Poziom 3: Dla których przynajmniej jeden z czynników wpływających na cenę nie jest obserwowany na
rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w
przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych
(dane wejściowe nieobserwowalne).
Do instrumentów z tego poziomu należą opcje wbudowane w certyfikaty depozytowe wyemitowane przez
Grupę oraz opcje zawarte na rynku międzybankowym w celu zabezpieczenia pozycji z tytułu opcji
wbudowanych. Wartość godziwa wyznaczona jest na podstawie cen rynkowych tych opcji lub modelu
wewnętrznego z uwzględnieniem zarówno parametrów obserwowalnych (np. cena instrumentu bazowego,
kwotowania z rynku wtórnego opcji), jak i nieobserwowalnych (np. zmienności, korelacje między
instrumentami bazowymi w opcjach opartych na koszyku walorów). Parametry modelu wyznaczone na
podstawie analizy statystycznej. Na koniec okresu sprawozdawczego pozycja w wyżej wymienionych
instrumentach była domknięta na zasadzie back-to-back co oznacza, że zmiana wycen opcji wbudowanych
w produkty strukturyzowane jest równoważona przez zmiany wycen opcji zawieranych na rynku
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
96
międzybankowym. W tej grupie wykazano wnież pozycję Grupy w użnych komercyjnych papierach
wartościowych, w przypadku których oprócz parametrów pochodzących z kwotowań rynkowych na wartość
godziwą ma wpływ nieobserwowalna wysokość spreadu kredytowego. Spread ustalany jest na podstawie
ceny rynku pierwotnego lub z momentu zawarcia transakcji. Podlega on okresowej aktualizacji w okresach
wystąpienia wiarygodnych kwotowań rynkowych bądź pozyskania cen z transakcji o porównywalnym
wolumenie. Wysokość spreadu ulega również zmianie na podstawie informacji o zmianie standingu
finansowego emitenta papieru. Na koniec 2022 r. wrażliwość zmiany wyceny tych aktyw w przypadku
wzrostu spreadu kredytowego o 1 punkt bazowy wynosiła 0,94 tys. zł.
Metoda (techniki) wyceny
Istotne obserwowalne dane
wejściowe
Czynnik
nieobserwowalny
OBLIGACJE
KORPORACYJNE
Model krzywej rentowności oraz marży
ryzyka
Krzywe rentowności zbudowane w
oparciu o stawki z rynku obligacji
Spread kredytowy, zmienność
spreadu kredytowego
OPCJE EGZOTYCZNE
Ceny egzotycznych opcji wbudowanych
w produkty strukturyzowane pozyskiwane
są z rynku lub wyceniane z modelu
wewnętrznego z uwzględnieniem zarówno
parametrów obserwowalnych (np. cena
instrumentu bazowego, kwotowania z rynku
wtórego opcji), jak i nieobserwowalnych (np.
zmienności, korelacje między instrumentami
bazowymi)
Ceny egzotycznych opcji
wbudowanych w produkty
strukturyzowane pozyskiwane są z
rynku
Zmienności cen instrumentów
bazowych, korelacje cen
instrumentów bazowych
AKCJE
VISA INC SERII A
UPRZYWILEJOWANE
Obecną wartość rynkową notowanych akcji
zwykłych Visa Inc.
Wartość rynkowa notowanych akcji
zwykłych Visa Inc.
Współczynnik konwersji na akcje
zwykłe
AKCJE
VISA INC SERII C
Obecną wartość rynkową notowanych akcji
zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem
współczynnika konwersji i dyskonta
biorącego pod uwagę zmian cen akcji Visa
Inc
Wartość rynkowa notowanych akcji
zwykłych Visa Inc
Dyskonto z uwagi na niepłynny
charakter papierów wartościowych,
współczynnik konwersji na akcje
zwykłe
Udziały w PSP sp. z
o.o.
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o
obecną wartość prognozowanych wyników
spółki.
Stopa wolna od ryzyka
Premia za ryzyko, prognoza wyników
finansowych
Udziały w RUCH SA
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o
obecną wartość prognozowanych wyników
spółki.
Stopa wolna od ryzyka
Premia za ryzyko, prognoza wyników
finansowych
Przeniesienia instrumentów pomiędzy poziomami wyceny następują wg stanu na koniec okresu
sprawozdawczego. Przesłankami przeniesienia warunki opisane w międzynarodowych standardach
sprawozdawczości finansowej, tj. m.in. dostępność kwotowań instrumentu z aktywnego rynku, dostępność
kwotowań czynników wyceny bądź występowanie wpływu czynników nieobserwowalnych na wartość
godziwą.
35.2 Dane finansowe
Poniżej zaprezentowano wartości bilansowe aktywów i zobowiązań finansowych w rozbiciu na
poszczególne kategorie (poziomy) wyceny.
W porównaniu do poprzedniego okresu sprawozdawczego nie uległy zmianie zasady klasyfikacji i wyceny
dla poszczególnych poziomów hierarchii wartości godziwej.
31.12.2022
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa finansowe
8 408 381
1 892 883
210 133
10 511 397
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków
i strat
4 628
365 250
67 382
437 260
SWAP
0
240 228
0
240 228
Opcje Cap Floor
0
2 697
0
2 697
FX swap
0
3 837
0
3 837
FX forward
0
50 762
0
50 762
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
97
31.12.2022
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
CIRS
0
56 550
0
56 550
Opcje FX
0
6 311
0
6 311
Pozostałe opcje
0
0
529
529
Pozostałe instrumenty
38
4 865
0
4 903
Pochodne instrumenty finansowe
38
365 250
529
365 817
Obligacje skarbowe
4 590
0
0
4 590
Obligacje pozostałe
0
0
8 007
8 007
Instrumenty kapitałowe
0
0
58 846
58 846
Papiery wartościowe
4 590
0
66 853
71 443
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
8 403 753
1 349 494
142 751
9 895 998
Bony pieniężne
0
1 349 494
0
1 349 494
Obligacje skarbowe
7 806 138
0
0
7 806 138
Bony skarbowe
58 016
0
0
58 016
Obligacje pozostałe
539 599
0
49 593
589 192
Instrumenty kapitałowe
0
0
93 158
93 158
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
178 139
0
178 139
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
178 139
0
178 139
31.12.2021
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa finansowe
7 329 775
2 109 913
247 467
9 687 155
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków
i strat
54 409
221 732
106 759
382 900
SWAP
0
80 570
0
80 570
Opcje Cap Floor
0
1 994
0
1 994
FX swap
0
24 453
0
24 453
FX forward
0
62 491
0
62 491
CIRS
0
31 175
0
31 175
Opcje FX
0
9 704
0
9 704
Pozostałe opcje
0
0
10 845
10 845
Pozostałe instrumenty
1 028
11 345
0
12 373
Pochodne instrumenty finansowe
1 028
221 732
10 845
233 605
Obligacje skarbowe
53 381
0
0
53 381
Obligacje pozostałe
0
0
11 420
11 420
Instrumenty kapitałowe
0
0
84 494
84 494
Papiery wartościowe
53 381
0
95 914
149 295
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
7 275 366
1 849 371
140 708
9 265 445
Bony pieniężne
0
1 849 371
0
1 849 371
Obligacje skarbowe
6 695 287
0
0
6 695 287
Obligacje pozostałe
580 079
0
34 979
615 058
Instrumenty kapitałowe
0
0
105 729
105 729
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
38 810
0
38 810
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
38 810
0
38 810
Grupa Alior Banku wyznacza inwestycje w instrumenty kapitałowe jako wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody. Inwestycje kapitałowe, w stosunku, do których Grupa wybrała opcję wyceny
w wartości godziwej przez inne dochody całkowite zostały nabyte z celem długoterminowego i
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
98
strategicznego utrzymywania ich w portfelu inwestycyjnym bez intencji realizacji zysku na sprzedaży w
krótkim lub średnim horyzoncie czasowym.
Emitent
PSP Sp.z o.o.
SWIFT
Pozostałe udziały w spółdzielniach
RUCH SA
Razem
31.12.2022
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat
9
255 456
529
255 994
Obligacje
0
0
0
0
SWAP
0
187 609
0
187 609
Opcje Cap Floor
0
2 697
0
2 697
FX swap
0
44 282
0
44 282
FX forward
0
5 383
0
5 383
CIRS
0
6 705
0
6 705
Opcje FX
0
5 758
0
5 758
Pozostałe opcje
0
0
529
529
Pozostałe instrumenty
9
3 022
0
3 031
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
1 678 933
0
1 678 933
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
1 678 933
0
1 678 933
31.12.2021
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat
46 430
130 813
10 845
188 088
Obligacje
46 423
0
0
46 423
SWAP
0
101 948
0
101 948
Opcje Cap Floor
0
1 991
0
1 991
FX swap
0
4 489
0
4 489
FX forward
0
1 013
0
1 013
CIRS
0
5 545
0
5 545
Opcje FX
0
9 106
0
9 106
Pozostałe opcje
0
0
10 845
10 845
Pozostałe instrumenty
7
6 721
0
6 728
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
1 081 996
0
1 081 996
Transakcje stopy procentowej-IRS
0
1 081 996
0
1 081 996
Uzgodnienie zmian na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań finansowych
Aktywa
Zobowiązania
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Bilans otwarcia
247 467
280 052
10 845
59 711
Nabycia
4 156
2 669
529
2 200
Zmiany netto ujęte w innych całkowitych dochodach
5 625
35 813
0
0
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
99
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań finansowych
Aktywa
Zobowiązania
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Zmiany netto ujęte w rachunku zysków u strat
9 007
-1 954
-1 462
1 503
Różnice kursowe
6 556
5 462
0
0
Rozliczenia/wykupy
-62 678
-74 575
-9 383
-52 569
Razem
210 133
247 467
529
10 845
Na koniec 2022 r. wpływ spreadu kredytowego na wycenę instrumentów dłużnych wycenianych w wartości
godziwej przez inne dochody całkowite (FVOCI) wynosił ok. 0,2 mln zł, natomiast dla instrumentów
dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ok. 0,03 mln zł.
W 2022 r. Grupa nie dokonywała reklasyfikacji instrumentów finansowych do poziomu 3 hierarchii wartości
godziwej.
Wycena według wartości godziwej na potrzeby ujawnień.
Poniżej zaprezentowano wartość bilansową i godziwą aktywów i zobowiązań, które nie są prezentowane w
sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej.
31.12.2022
Wartość bilansowa
Wartość godziwa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
2 584 143
1 843 785
740 358
0
2 584 143
Należności od banków
2 373 663
0
2 373 663
0
2 373 663
Należności od klientów
57 609 876
0
0
56 259 686
56 259 686
Segment detaliczny
35 229 849
0
0
33 296 691
33 296 691
Kredyty konsumpcyjne
15 115 535
0
0
14 397 150
14 397 150
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
15 823 033
0
0
14 630 196
14 630 196
Kredyty consumer finance
4 291 281
0
0
4 269 345
4 269 345
Segment biznesowy
22 380 027
0
0
22 962 995
22 962 995
Kredyty operacyjne
10 873 912
0
0
11 581 084
11 581 084
Kredyty inwestycyjne
4 885 632
0
0
5 061 388
5 061 388
Pozostałe
6 620 483
0
0
6 320 523
6 320 523
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
40 992
40 820
0
0
40 820
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego
kosztu
6 681 842
6 608 409
0
55
6 608 464
Pozostałe aktywa finansowe
511 756
0
0
511 756
511 756
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banków
270 431
0
270 431
0
270 431
Depozyty bieżące
28 022
0
28 022
0
28 022
Kredyt otrzymany
115 467
0
115 467
0
115 467
Pozostałe zobowiązania
126 942
0
126 942
0
126 942
Zobowiązania wobec klientów
70 776 809
0
0
70 845 734
70 845 734
Depozyty bieżące
49 032 212
0
0
49 032 212
49 032 212
Depozyty terminowe
20 455 724
0
0
20 455 724
20 455 724
Emisja własna obligacji
751 962
0
0
820 887
820 887
Pozostałe zobowiązania
536 911
0
0
536 911
536 911
Pozostałe zobowiązania finansowe
994 741
0
0
994 741
994 741
Zobowiązania podporządkowane
1 163 875
0
0
1 163 875
1 163 875
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 0
31.12.2021
Wartość bilansowa
Wartość godziwa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
3 763 391
2 102 186
1 661 205
0
3 763 391
Należności od banków
1 689 779
0
1 689 779
0
1 689 779
Należności od klientów
58 228 178
0
0
59 005 293
59 005 293
Segment detaliczny
36 392 031
0
0
36 917 074
36 917 074
Kredyty konsumpcyjne
16 674 238
0
0
17 998 027
17 998 027
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
15 434 255
0
0
14 457 438
14 457 438
Kredyty consumer finance
4 283 538
0
0
4 461 609
4 461 609
Segment biznesowy
21 836 147
0
0
22 088 219
22 088 219
Kredyty operacyjne
10 116 453
0
0
10 574 835
10 574 835
Kredyty inwestycyjne
5 217 830
0
0
5 328 685
5 328 685
Pozostałe
6 501 864
0
0
6 184 699
6 184 699
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
130 921
126 691
0
0
126 691
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego
kosztu
6 451 313
6 347 723
0
54
6 347 777
Pozostałe aktywa finansowe
590 850
0
0
590 850
590 850
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banków
529 617
0
529 617
0
529 617
Depozyty bieżące
8 441
0
8 441
0
8 441
Depozyty terminowe
307 379
0
307 379
0
307 379
Emisja własna obligacji
67 557
0
67 557
0
67 557
Kredyt otrzymany
80 071
0
80 071
0
80 071
Pozostałe zobowiązania
66 169
0
66 169
0
66 169
Zobowiązania wobec klientów
72 005 715
0
0
72 028 800
72 028 800
Depozyty bieżące
59 875 794
0
0
59 875 794
59 875 794
Depozyty terminowe
11 070 581
0
0
11 070 581
11 070 581
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
516 271
0
0
539 356
539 356
Pozostałe zobowiązania
543 069
0
0
543 069
543 069
Pozostałe zobowiązania finansowe
711 889
0
0
711 889
711 889
Zobowiązania podporządkowane
1 347 441
0
0
1 347 441
1 347 441
Dla wielu instrumentów finansowych wartości rynkowe niedostępne, stąd wartości godziwe
oszacowane przy zastosowaniu szeregu technik wyceny. Do wyceny wartości godziwej instrumentów
finansowych zastosowano model oparty na oszacowaniach wartości bieżącej przyszłych przepływów
pieniężnych poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp
dyskontowych.
Wszystkie wyliczenia modelowe zawierają pewne uproszczenia i wrażliwe na przyjmowane założenia.
Poniżej przedstawiono podsumowanie głównych metod i założeń wykorzystywanych podczas szacowania
wartości godziwej instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej.
Należności od klientów:
W stosowanej metodzie wyliczania wartości godziwej należności od klientów (z pominięciem kredytów w
rachunku bieżącym) Grupa porównuje marże osiągane na nowo udzielonych kredytach (w miesiącu
poprzedzającym datę sprawozdawczą) z marżami na całym portfelu kredytowym. Jeśli marże na nowo
przyznawanych kredytach są wyższe niż marże na dotychczasowym portfelu, wartość godziwa kredytu jest
niższa od jego wartości bilansowej.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 1
Należności od klientów zostały zaklasyfikowane w całości do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej ze
względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi, czyli
bieżącymi marżami osiąganymi na nowo udzielanych kredytach.
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu:
Grupa przyjęła, że wartość godziwa depozytów klientowskich i bankowych oraz innych zobowiązań
finansowych o zapadalności do 1 roku jest w przybliżeniu równa ich wartości bilansowej. Depozyty
przyjmowane w ramach bieżącej działalności banku na bazie dziennej, zatem ich warunki zbliżone do
aktualnych warunków rynkowych identycznych transakcji. Czas do zapadalności tych pozycji jest krótki, stąd
nie ma istotnej różnicy między wartością bilansową, a wartością godziwą.
Na potrzeby ujawnień Grupa wyznacza wartość godziwą zobowiązań finansowych o zapadalności
rezydualnej (lub przeszacowaniu stopy zmiennej) powyżej 1 roku. Do tej grupy pasywów należą emisje
własne oraz pożyczki podporządkowane. Wyznaczając wartość godziwą tej grupy zobowiązań Grupa
wyznacza wartość bieżącą oczekiwanych płatności w oparciu o bieżące krzywe procentowe oraz pierwotny
spread emisji.
Pozostałe aktywa i zobowiązania finansowe
Dla pozostałych instrumentów finansowych Grupa przyjmuje, że wartość bilansowa jest w przybliżeniu
równa wartości godziwej. Dotyczy to następujących pozycji: środki pieniężne i ich ekwiwalenty, aktywa
przeznaczone do sprzedaży, pozostałe aktywa finansowe oraz pozostałe zobowiązania finansowe.
36 Transakcje z jednostkami powiązanymi
Jednostką dominującą wobec Banku jest Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA. Jednostkami powiązanymi z
Bankiem są PZU SA oraz jednostki z nią powiązane oraz jednostki powiązane z członkami Zarządu oraz Rady
Nadzorczej Banku. Poprzez PZU SA, Bank jest pośrednio kontrolowany przez Skarb Państwa.
W zamieszczonych poniżej tabelach przedstawiono rodzaj i wartość transakcji z podmiotami powiązanymi.
Transakcje między Bankiem, a jego jednostkami zależnymi będącymi stronami powiązanymi Banku zostały
wyeliminowane w trakcie konsolidacji i nie wykazano ich w niniejszej nocie.
Charakter transakcji z podmiotami powiązanymi
Transakcje te zawierane zgodnie z regulaminami produktów bankowych, przy zastosowaniu
standardowych stawek oferowanych klientom Banku.
Jednostka dominująca
31.12.2022
Pozostałe aktywa
4 797
Aktywa razem
4 797
Zobowiązania wobec klientów
26
Pozostałe zobowiązania
365
Zobowiązania razem
391
Spółki zależne jednostki dominującej
31.12.2022
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
540
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat
71
Należności od klientów
77 363
Pozostałe aktywa
51
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 2
Spółki zależne jednostki dominującej
31.12.2022
Aktywa razem
78 025
Zobowiązania wobec klientów
249 368
Pozostałe zobowiązania
3 699
Zobowiązania razem
253 067
Spólki zależne jednostki dominującej
31.12.2022
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
7 598
8 375
dotyczące finansowania
7 598
8 375
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Grupą
31.12.2022
Należności od klientów
1
Aktywa razem
1
Zobowiązania wobec klientów
3 575
Zobowiązania razem
3 575
Jednostka dominująca
01.01.2022 - 31.12.2022
Przychody z tytułu odsetek
18 609
Przychody z tytułu prowizji i opłat
52 229
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-7 247
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
104
Koszty działania Grupy
-5 008
Razem
58 687
Spólki zależne jednostki dominującej
01.01.2022 - 31.12.2022
Przychody z tytułu odsetek
77 608
Koszty z tytułu odsetek
-7 087
Przychody z tytułu prowizji i opłat
24 667
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-4
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat i wynik z wymiany
101
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
851
Koszty działania Grupy
-8 935
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
2
Razem
87 203
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Grupą
01.01.2022 - 31.12.2022
Koszty z tytułu odsetek
-92
Przychody z tytułu prowizji i opłat
130
Razem
38
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 3
Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
Poniżej zaprezentowano istotne transakcje ze Skarbem Państwa i jego podmiotami powiązanymi zgodnie z
wyjątkiem zawartym w MSR 24.25.
Skarb Państwa i jednostki powiązane
Inwestycyjne aktywa finansowe
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Należności od banków
Należności od klientów
Aktywa razem
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania wobec banków
Zobowiązania wobec klientów
Zobowiązania razem
Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
01.01.2022 - 31.12.2022
Przychody z tytułu odsetek
552 914
Koszty z tytułu odsetek
-27 141
Koszty zapłaconych podatków
-624 546
Razem
-98 773
Wszystkie transakcje ze Skarbem Państwa i jego podmiotami powiązanymi zawierane są na zasadach
rynkowych.
37 Świadczenia dla kluczowego personelu Grupy Banku
37.1 Zasady rachunkowości
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze to świadczenia pracownicze, które podlegają w całości
rozliczeniu przed upływem 12 miesięcy od końca rocznego okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy
wykonywali związaną z nimi pracę. Jako krótkoterminowe świadczenie pracownicze obok wynagrodzenia
zasadniczego ujęta została nieodroczona część składnika zmiennego wynagrodzenia w formie gotówkowej.
Jako długoterminowe świadczenia pracownicze Bank ujmuje nieodroczoczęść wynagrodzenia zmiennego
w akcjach fantomowych oraz odroczoną na kolejne okresy część wynagrodzenia zmiennego zarówno w
akcjach fantomowych, jak i w formie gotówkowej.
Polityka wynagrodzeń w zakresie osób mających wpływ na profil ryzyka
W Banku obowiązuje Polityka Wynagrodzeń, obejmująca swoimi postanowieniami wszystkich
pracowników. Polityka Wynagrodzeń jest opiniowana przez Komitet ds. Nominacji i Wynagrodzeń oraz
uchwalana przez Zarząd i zatwierdzana przez Radę Nadzorczą. W zakresie dotyczącym osób mających
wpływ na profil ryzyka (MRT) zidentyfikowanych na podstawie kryteriów zdefiniowanych w Rozporządzeniu
Delegowanym Komisji (UE) nr 2021/923 z dnia 25 marca 2021 r., zasady Polityki ustalono m. in. w oparciu
o postanowienia rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r.
w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w
bankach.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 4
Główne złożenia Polityki w stosunku do MRT:
wynagrodzenie składające się z wynagrodzenia stałego i wynagrodzenia zmiennego,
nieprzyznawanie MRT nieokreślonych z góry świadczeń emerytalnych,
zobowiązanie MRT do niekorzystania z indywidualnych strategii hedgingowych lub ubezpieczeń
dotyczących wynagrodzenia i odpowiedzialności w celu podważania skutków uwzględniania ryzyka
w mającym do nich zastosowanie systemie wynagradzania,
maksymalny stosunek wynagrodzenia zmiennego MRT do wynagrodzenia stałego: 100%,
co najmniej 50% wynagrodzenia zmiennego MRT jest zachętą do szczególnej dbałości o
długoterminowe dobro Banku i składające się w z instrumentów finansowych powiązanych z
akcjami Banku; pozostała część wynagrodzenia zmiennego wypłacana jest w formie pieniężnej jako
Pieniężne Wynagrodzenie Zmienne,
co najmniej 40% wynagrodzenia zmiennego MRT, a w przypadku, gdy wynagrodzenie zmienne MRT
opiewa na szczególnie wysoką kwotę, co najmniej 60% wynagrodzenia zmiennego - jest
odroczonym wynagrodzeniem,
wynagrodzenie zmienne Zarządu dostosowane do przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o
zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami
37.2 Dane finansowe
Poniżej zaprezentowano pozycje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, w których ujęte są salda transakcji
Banku z osobami zarządzającymi i sprawującymi nadzór. Wszystkie transakcje z osobami nadzorującymi i
zarządzającymi odbywają się zgodnie z regulaminami korzystania z produktów bankowych, przy
zastosowaniu stawek rynkowych.
31.12.2022
Należności od klientów
0
416
Aktywa razem
0
416
Zobowiązania wobec klientów
0
2 322
Zobowiązania razem
0
2 322
31.12.2021
Osoby nadzorujące, zarządzające
Rada Nadzorcza
Należności od klientów
417
2
415
Aktywa razem
417
2
415
Zobowiązania wobec klientów
16
11
5
Zobowiązania razem
16
11
5
Koszty wynagrodzeń Rady Nadzorczej i Zarządu w okresie
sprawozdawczym
01.01.2022 - 31.12.2022
Zarząd Banku
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
8 622
Długookresowe świadczenia pracownicze
6 027
Świadczenia po okresie zatrudnienia
819
Świadczenia tytułu zaprzestania pełnienia funkcji
0
Zarząd Banku razem
15 468
Rada Nadzorcza
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
1 261
Rada Nadzorcza razem
1 261
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 5
Kwoty w tabeli powyżej obejmują wynagrodzenia stanowiące koszt danego okresu (należne lub wypłacone).
Na koniec okresu sprawozdawczego, tj. 31 grudnia 2022 r. oraz na dzień publikacji raportu, Pan Tomasz
Miklas Członek Zarządu Banku posiada 147 akcji Banku. Członkowie Rady Nadzorczej oraz pozostali
Członkowie Zarządu Alior Banku nie posiadali akcji Banku.
Umowy członków Zarządu zgodne z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z dnia 5
grudnia 2017 r. w sprawie uregulowania zasad wynagradzania członków Zarządu Alior Banku oraz zasadami
przyjętymi przez Radę Nadzorczą:
umowy o świadczenie usług, odnoszące się do ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania
wynagrodzenia osób kierujących niektórymi spółkami,
umowy zawarte na czas pełnienia funkcji w Zarządzie,
okres wypowiedzenia:
1-miesięczny termin wypowiedzenia w przypadku pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez
okres krótszy niż 12 miesięcy ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego,
3-miesięczny termin wypowiedzenia w przypadku pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez
co najmniej 12 miesięcy,
odprawa w wysokości 3-krotności wynagrodzenia stałego w razie rozwiązania umowy albo
wypowiedzenia przez Bank umowy z innych przyczyn niż naruszenie przez członka Zarządu
podstawowych obowiązków, pod warunkiem pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez okres
co najmniej 12 miesięcy przed rozwiązaniem umowy,
zakaz konkurencji, na podstawie którego członek Zarządu zobowiązuje się, iż po rozwiązaniu
umowy, pod warunkiem pełnienia funkcji przez członka Zarządu przez okres co najmniej 3 miesięcy,
w okresie 6 miesięcy od dnia ustania pełnienia przez niego funkcji albo rozwiązania umowy nie
będzie prowadził działalności konkurencyjnej, w związku z tym będzie mu przysługiwało
odszkodowanie w łącznej wysokości obliczonej jako 6-krotność miesięcznego wynagrodzenia
stałego.
37.3 Systemy Premiowe dla Kadry Zarządzającej
Od 2016 roku Zarząd objęty jest systemem premiowym dla Zarządu. Celem Programu jest stworzenie
dodatkowych bodźców motywujących jego uczestników do efektywnego wykonania powierzonych
obowiązków w szczególności kierowania Bankiem oraz podejmowania wysiłków nakierowanych na dalszy
trwały rozwój Banku i jego Grupy Kapitałowej, przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowego i skutecznego
zarządzania ryzykiem w Banku, stabilizacji kadry zarządzającej Banku oraz realizacji ugoterminowych
interesów akcjonariuszy poprzez doprowadzenie do trwałego wzrostu giełdowej wyceny akcji Banku przy
jednoczesnym utrzymaniu wzrostu wartości aktywów netto Banku i jego spółek. Wynagrodzenia zmienne
Zarządu są przyznawane i wypłacane zgodnie z opisaną powyżej Polityką wynagrodzeń.
Pozostali członkowie kadry zarządzającej, ze szczególnym uwzględnieniem osób mających wpływ na profil
ryzyka (MRT), objęci premią roczną. Z wyjątkiem osób sprawujących funkcje kontrolne, podstawą do
określenia łącznej wysokości wynagrodzenia zmiennego jest ocena wyników MRT i danej jednostki
organizacyjnej oraz wyników Banku w obszarze odpowiedzialności tej osoby, z uwzględnieniem wyników
całego Banku.
Zgodnie z Polityką Wynagrodzeń obowiązującą w momencie przyznania, wynagrodzenia zmienne Zarządu i
pozostałych MRT były przyznawane częściowo w instrumentach finansowych w postaci akcji fantomowych.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 6
Rozliczenie akcji fantomowych następuje w środkach pieniężnych:
Liczba akcji
fantomowych
Średnia cena akcji dla
wykonanych akcji
fantomowych
Liczba akcji
fantomowych
Średnia cena akcji dla
wykonanych akcji
fantomowych
01.01.2022-31.12.2022
01.01.2021-31.12.2021
Występujące na początek okresu
9 534
-
27 264
-
Przyznane w danym okresie
114 770
-
-
-
Umorzone w danym okresie
-
-
-
-
Wykonane w danym okresie
76 339
0,01
17 730
0,01
Występujące na koniec okresu
47 965
-
9 534
-
Możliwe do wykonania na koniec
okresu
0
-
0
-
Akcje fantomowe na 31.12.2022
Akcje fantomowe na 31.12.2021
Średnia wartość godziwa instrumentu występującego na koniec okresu (zł)
34,27
54,7
Cena wykonania instrumentu (dla instrumentów występujących na koniec
okresu) (zł)
0,01
0,01
Średnia data zapadalności instrumentu występującego na koniec okresu
23.05.2024
08.05.2022
Wartość godziwa akcji fantomowych jest równa cenie akcji na koniec okresu.
Transze odroczone wypłacane zgodnie z Polityką Wynagrodzeń po potwierdzeniu, że nie zaistniały
zdarzenia powodujące ich redukcję lub wstrzymanie.
38 Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych
38.1 Zasady rachunkowości
Grupa kompensuje aktywa i zobowiązania finansowe i wykazuje je w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
netto, jeżeli występuje możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych
kwot oraz zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesna realizacja danego składnika aktywów i
uregulowanie zobowiązania.
Grupa zawiera porozumienia dotyczące kompensowania, czyli umowy ISDA (International Swaps and
Derivatives Association Master Agreements) oraz GMRA (Global Master Repurchase Agreement), które
umożliwiają kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych (końcowe potrącenie i rozliczenie
transakcji, tzw. close out netting) w przypadku zaistnienia naruszenia w stosunku do którejś ze stron umowy.
Umowy te mają szczególne znaczenie dla ograniczania ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi,
gdyż umożliwiają kompensowanie zarówno wymagalnych (redukcja ryzyka rozliczeniowego), jak i
niewymagalnych zobowiązań stron (redukcja ryzyka przedrozliczeniowego). Umowy te nie spełniają jednak
wymogów określonych w MSR 32 dotyczących ujmowania efektu kompensowania w sprawozdaniu z
sytuacji finansowej, gdyż tytuł kompensaty uwarunkowany jest wystąpieniem określonego zdarzenia w
przyszłości (przypadki naruszenia).
Dodatkowym zabezpieczeniem ekspozycji wynikającej z instrumentów pochodnych depozyty
zabezpieczające składane przez kontrahentów w ramach realizacji umów CSA (Credit Support Annex).
38.2 Dane finansowe
31.12.2022
Aktywa finansowe
Pochodne instrumenty finansowe\ transakcje z przyrzeczeniem odkupu
Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej
1 022 824
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 7
31.12.2022
Wartość bilansowa pozycji niepodlegających ewentualnym kompensatom
78 935
Wartość bilansowa netto podlegająca ewentualnym kompensatom
943 889
Potencjalne kwoty kompensaty
477 329
- instrumenty finansowe (zawiera otrzymane zabezpieczenia na papierach
wartościowych)
435 570
- otrzymane zabezpieczenia pieniężne
41 759
Wartość netto
466 560
Zobowiązania finansowe
Pochodne instrumenty finansowe\ transakcje z przyrzeczeniem odkupu
Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej
1 934 927
Wartość bilansowa pozycji niepodlegających ewentualnym kompensatom
89 140
Wartość bilansowa netto – podlegająca ewentualnym kompensatom
1 845 787
Potencjalne kwoty kompensaty
1 837 354
- instrumenty finansowe (zawiera złożone zabezpieczenia na papierach
wartościowych)
435 570
- złożone zabezpieczenia pieniężne
1 401 784
Wartość netto
8 433
39 Sprawy sporne
Żadne z pojedynczych postępowań toczących się w ciągu 2022 r. przed sądem, organem właściwym dla
postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej, jak również wszystkie postępowania
łącznie nie stwarzają zagrożenia dla płynności finansowej Grupy. Istotne w ocenie Zarządu Banku
postępowania zostały zaprezentowane poniżej.
Sprawa z powództwa klienta
Sprawa z powództwa spółki z o.o. o zapłatę kwoty 109 967 tys. z tytułu odszkodowania za szkodę
poniesioną w związku z zawieraniem i rozliczaniem transakcji skarbowych. Pozew z 27 kwietnia 2017 roku,
wniesiony przeciwko Alior Bank SA oraz Bank BPH SA. W ocenie Banku, powództwo nie ma uzasadnionych
podstaw faktycznych i prawnych, a prawdopodobieństwo wypływu środków jest znikome.
Sprawy w zakresie dystrybucji certyfikatów uczestnictwa funduszy inwestycyjnych
Bank w ramach prowadzonej działalności w ramach wyodrębnionej jednostki organizacyjnej Biura
Maklerskiego Alior Bank SA w latach 2012 2016 prowadził działalność w zakresie dystrybucji certyfikatów
uczestnictwa funduszy inwestycyjnych: Inwestycje Rolne Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów
Niepublicznych, Inwestycje Selektywne Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych, Lasy
Polskie Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych oraz Vivante Fundusz Inwestycyjny
Zamknięty Aktywów Niepublicznych (dalej łącznie jako „Fundusze”). Bank rozdystrybuował ponad 250 tys.
certyfikatów inwestycyjnych Funduszy.
Komisja Nadzoru Finansowego („KNF”) w dniu 21 listopada 2017 roku wydała decyzję o cofnięciu
zezwolenia na wykonywanie działalności przez FinCrea TFI SA, będącej organem zarządzającym Funduszy.
KNF uzasadniło wydanie decyzji stwierdzonymi w trakcie postępowania administracyjnego rażące
naruszenia przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzania alternatywnymi funduszami
inwestycyjnymi. Decyzja miała rygor natychmiastowej wykonalności. Żadne towarzystwo nie zdecydowało
się na przejęcie zarządzania Funduszami, co zgodnie z art. 68 ust. 2 w zw. z art. 246 ust. 1 pkt 2 ustawy o
funduszach inwestycyjnych i zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi było przyczyną
rozwiązania Funduszy. Rozwiązanie funduszu inwestycyjnego następuje po przeprowadzeniu likwidacji.
Fundusze aktualnie likwidowane przez depozytariusza, Raiffeisen Bank International AG z siedzibą w
Wiedniu. Likwidacja funduszu inwestycyjnego polega na zbyciu jego aktywów, ściągnięciu należności
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 8
funduszu, zaspokojeniu wierzycieli funduszu i umorzeniu jednostek uczestnictwa lub certyfikatów
inwestycyjnych przez wypłatę uzyskanych środków pieniężnych uczestnikom funduszu, proporcjonalnie do
liczby posiadanych przez nich jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych (art. 249 ust. 1
ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi). Z dniem
rozpoczęcia likwidacji fundusz inwestycyjny nie może zbywać jednostek uczestnictwa albo emitować
certyfikatów inwestycyjnych, a także odkupywać jednostek uczestnictwa albo wykupywać certyfikatów
inwestycyjnych oraz wypłacać dochodów lub przychodów funduszu (art. 246 ust. 3 wspomnianej wyżej
ustawy).
Pozwy o zapłatę
Na dzień 31.12.2022 roku, Bank jest pozwanym w 102 sprawach z powództwa nabywców certyfikatów
inwestycyjnych Funduszy o zapłatę (naprawienie szkody). Łączna wartość przedmiotu sporu w tych
sprawach to 34,4 mln zł.
W ocenie Banku każda sprawa o zapłatę wymaga indywidualnego podejścia. Ostateczna wartość
certyfikatów inwestycyjnych Funduszy zostanie ustalona po zakończeniu likwidacji. Jednakże, Bank
przeprowadził wnikliwą analizę, dokonał selekcji spraw i wyodrębnił takie, w których występują określone
czynniki ryzyka, które Bank uwzględnił w podejściu do utworzonej z tego tytułu rezerwy. Bank w kalkulacji
rezerwy uwzględnił również możliwy wzrost skali pozwów. Łączna kwota rezerwy na dzień 31.12.2022 roku
wynosi 19,6 ml zł.
Pozwy o ustalenie odpowiedzialności
Bank jest pozwanym w 1 sprawie zbiorowej z powództwa osoby fizycznej reprezentanta grupy 84 osób
fizycznych i prawnych o ustalenie odpowiedzialności Banku za szkodę oraz w 4 sprawach indywidualnych o
ustalenie odpowiedzialności Banku za szkodę.
Pozew zbiorowy został wniesiony w dniu 5 marca 2018 r. przeciwko Bankowi w przedmiocie ustalenia
odpowiedzialności Banku za szkodę spowodowaną nienależytym wykonywaniem obowiązków
informacyjnych przez Bank wobec klientów oraz nienależytym wykonywaniem umów o świadczenie usług
przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia certyfikatów inwestycyjnych Funduszy. Sąd
postanowił rozpoznać sprawę w postępowaniu grupowym.
Pismem z dnia 15 lipca 2021 roku powództwo zostało rozszerzone o grupę kolejnych 283 osób.
Jednocześnie, oświadczenia o wystąpieniu z grupy złożyło 14 osób. Wartość przedmiotu sporu
rozszerzonego powództwa według stanu na 15 lipca 2021 roku i na podstawie pisma procesowego o
rozszerzeniu powództwa wynosi 103,9 mln zł, przy czym ostateczna wartość przedmiotu sporu będzie
możliwa do ustalenia po wydaniu przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowienia o ustaleniu składu
grupy.
Pozwy zostały ożone w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności (nie o zapłatę, czyli naprawienie szkody),
w związku z tym Bank nie przewiduje wypływu środków pieniężnych z tytułu tego postępowania, innych niż
koszty procesowe, których wysokość Bank szacuje na kwotę 600 tys. zł.
Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z 6 sierpnia 2019 roku wydaną na postawie art. 167 ust. 2 pkt 1 w
zw. z art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi nałożyła na Bank karę pieniężną w
wysokości 10 000 000 (kara została zapłacona). Postępowanie dotyczyło prawidłowości działania Alior
Banku i Biura Maklerskiego Banku w zakresie dystrybucji certyfikatów inwestycyjnych funduszy
zarządzanych poprzednio przez Fincrea TFI SA, a obecnie Raiffeisen Bank International AG (Spółka Akcyjna)
Oddział w Polsce. Bank wniósł do KNF o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komisja Nadzoru Finansowego po
ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z 3 grudnia 2019 roku utrzymała w mocy pierwotną decyzję. Bank
w dniu 3 stycznia 2020 roku zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 0 9
W dniu 17 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) wydał wyrok, w którym
to uchylił decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia 3 grudnia 2019 r. utrzymującą w mocy
wcześniejszą decyzję KNF z dnia 6 sierpnia 2019 r. o nałożeniu na Bank dwóch kar pieniężnych w łącznej
kwocie 10 mln zł oraz umorzył postępowanie prowadzone przez KNF w tej sprawie. KNF złożyła skargę
kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania NSA
nie rozpatrzył wspomnianej skargi.
Postępowania UOKIK
Postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone tzw. klauzule
modyfikacyjne
W dniu 27.09.2019 roku Prezes UOKiK wydał postanowienie o wszczęciu wobec Alior Bank SA
postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (sygnatura
RPZ.611.4.2019.PG), którego przedmiotem jest 11 klauzul (tzw. klauzul modyfikacyjnych) zamieszczonych
w stosowanych przez Bank wzorcach umownych, na podstawie których Bank dokonywał jednostronnych
zmian w umowach zawartych z konsumentami. Prezes UOKiK zakwestionował brzmienie przedmiotowych
postanowień m.in. jako nieprecyzyjne i niedające konsumentom możliwości weryfikacji wystąpienia
przesłanek dokonywanej zmiany. Bank prowadzi korespondencję z Prezesem UOKiK w przedmiotowej
sprawie. Bank przedstawił UOKiK plan usunięcia z umów z Klientami trwających skutków naruszenia. W
przypadku jego akceptacji przez Prezesa UOKiK, możliwe będzie prowadzenie dalszych rozmów na temat
dostosowania zakwestionowanych klauzul modyfikacyjnych do oczekiw Prezesa UOKiK. Na dzień 31
grudnia 2022 roku Bank nie zidentyfikował przesłanek do utworzenia rezerw z tego tytułu.
Postępowanie w sprawie nieautoryzowanych transakcji płatniczych
UOKiK prowadzi postępowanie wyjaśniające (znak: RWR.405.4.2021.ET) w celu wstępnego ustalenia, czy
działania Banku podejmowane po zgłoszeniu przez konsumentów nieautoryzowanych transakcji
płatniczych, o których mowa w ustawie z dnia 19 stycznia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. 2020 poz.
794 ze zm., dalej: „uup”), mogą uzasadniać wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających
zbiorowe interesy konsumentów lub postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za
niedozwolone. Postępowanie to prowadzone jest „w sprawie”, Bank nie jest jego stroną. Bank przekazał w
nim dokumenty i informacje, o które wzywał UOKiK. Obecnie UOKiK najprawdopodobniej analizuje
pozyskany z Banku materiał, który opisuje stosowaną przez Bank praktykę objętą zakresem postępowania.
Na ten moment Bank nie otrzymał korespondencji z UOKiK, w której organ wyraziłby zastrzeżenia pod
adresem Banku w związku ze stosowaną praktyką. Tym niemniej, na stronie UOKiK pojawiły się komunikaty
informujące o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
wobec 9 innych banków, których praktyka była weryfikowana w analogicznych do prowadzonego wobec
Banku postępowaniach wyjaśniających. Ponieważ Bank stosuje podobną praktykę do zakwestionowanej w
przypadku tych 9 banków, należy się spodziewać, że również i Bank otrzyma postanowienie o wszczęciu
postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Na ten moment nie jest
jednak możliwe oszacowanie, jak potoczyłoby się takie postępowanie, które obecnie nie jest wszczęte. W
szczególności, jaki byłby oczekiwany przez UOKiK sposób usunięcia przez Bank skutków naruszenia oraz
czy doszłoby do nałożenia na Bank kary pieniężne. Dla poczynienia takich szacunków, konieczne byłoby
zapoznanie się z uzasadnieniem postanowienia o wszczęciu postępowania, a takiego Bank (jak do tej pory)
nie otrzymał a także podjęcie dalszej korespondencji z UOKiK w sprawie. Ponadto, zarzuty UOKiK budzą
wątpliwości w całym sektorze bankowym w zakresie ich zgodności z prawem europejskim. Przepisy ustawy
o usługach płatniczych, na które UOKiK powołuje się w kontekście tych zarzutów, nie stanowią pełnego
odzwierciedlenia implementowanej w nich dyrektywy. Spowodowało to liczne wystąpienia do UOKiK ze
strony Związku Banków Polskich, a także wprowadzenie przez Ministerstwo Finansów propozycji
dostosowania tych przepisów do wskazanej dyrektywy w projekcie nowelizacji ustawy o usługach
płatniczych.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 0
W ocenie Banku zgłoszone dotychczas reklamacje w przypadku negatywnego stanowiska UOKiK, Bank
odzyska na drodze sądowej. W związku z powyższym Bank przyjął kwotą progową, którą w ten sposób
odzyska. Na pozostałą część Bank na dzień 31.12.2022 roku utworzył rezerwę w wysokości 2,1 mln .
W sprawach, w których Bank był pozwanym wartość przedmiotu sporu na dzień 31.12.2022 r. wyniosła
533 587 tys. , a na dzień 31.12.2021 r. 359 873 tys. zł. Wartość rezerw na sprawy sporne na koniec 2022 r.
wyniosła 52 371 tys. zł a na koniec 2021 r. 41 530 tys. zł.
Sprawy związane z działalnością jednostek zależnych Alior Bank SA
W dniu 26 czerwca 2019 roku do spółki Alior Leasing sp. z o.o. wpłynął pozew grupowy o wypłatę odpraw,
złożony przez czterech byłych członków Zarządu spółki, którzy zostali odwołani przez Radę Nadzorczą w
dniu 20 grudnia 2018 roku. Kwota dochodzonego roszczenia wynosi 645 tys. . W dniu 14 marca 2022
roku, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 11
sierpnia 2021 r. i zasądził od Alior Leasing na rzecz powodów kwotę dochodzonego roszczenia wraz z
odsetkami za opóźnienie od dnia 3 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty. Spółka w dniu 12 lipca 2022 roku
wniosła skargę kasacyjną do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu zaskarżając wydane przez ten sąd
orzeczenie.
W grudniu 2021 roku do Banku i spółki leasingowej wpłynęło od byłych członków Zarządu spółki Alior
Leasing ponowne (nowe) wezwanie na sąd arbitrażowy ad hoc z tytułu programu menedżerskiego;
wezwanie oparte zostało na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych co poprzednie. W ocenie
Spółki i Banku prawdopodobieństwo skutecznego uzyskania przez odwołanych członków Zarządu na
drodze sądowej świadczz tytułu programu menedżerskiego wynosi mniej niż 50%. Stanowisko Spółki
zostało oparte na opiniach prawnych pozyskanych przez Zarząd Spółki. Powyższe okoliczności uzasadniają
brak uwzględnienia w sprawozdaniu finansowym Grupy rezerw z tego tytułu.
Spółka Alior Leasing sp. z o.o. zidentyfikowała ryzyko wystąpienia możliwych roszczeń wobec Spółki ze
strony osób trzecich, które mogą wynikz działań niektórych pracowników i współpracowników Spółki.
Na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego roszczenia z tego tytułu nie zostały zgłoszone. W ocenie
Grupy nie występują okoliczności uzasadniające tworzenie rezerwy z tego tytułu.
Grupa odstępuje od ujawnienia dalszych informacji dotyczących wyżej wskazanych możliwych roszczeń ze
strony osób trzecich, aby nie osłabiać statusu i pozycji procesowej w przypadku ewentualnego
postępowania.
Noty objaśniające dotyczące ryzyka
Cele i zasady zarządzania ryzykiem
Zarządzanie ryzykiem jest jednym z najważniejszych procesów wewnętrznych w Grupie Alior Banku SA.
Zarządzanie ryzykiem wspiera realizację strategii Grupy i ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu
rentowności i bezpieczeństwa działalności biznesowej, przy zapewnieniu kontroli poziomu ryzyka i jego
utrzymaniu w ramach przyjętego poziomu apetytu na ryzyko w zmieniającym się otoczeniu
makroekonomicznym i prawnym. Nadrzędnym celem strategii zarządzania ryzykiem jest zapewnienie
wczesnego rozpoznawania i odpowiedniego zarządzania wszystkimi istotnymi rodzajami ryzyka związanymi
z prowadzoną działalnością.
Celem zarządzania ryzykiem w ramach przyjętego poziomu tolerancji jest:
ochrona wartości kapitału akcjonariuszy,
ochrona depozytów klientów,
wsparcie Grupy Kapitałowej w prowadzeniu efektywnej działalności.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 1
Zarządzanie ryzykiem w Grupie Alior Banku opiera się w szczególności na następujących zasadach:
Grupa zarządza wszystkimi rodzajami ryzyka zidentyfikownaymi w ramach działalności,
struktura organizacyjna oraz sposób przypisania funkcji do poszczególnych jednostek Banku
zapewniają precyzyjny podział obowiązków oraz mitygują ryzyko powstawania konfliktu interesów,
proces i metody zarządzania ryzykiemadekwatne do skali działalności Grupy oraz dostosowane
do istotności, skali i złożoności danego ryzyka,
proces zarządzania ryzykiem jest regularnie dostosowywany do nowych czynników i źródeł ryzyka
oraz zmieniającego się otoczenia ekonomiczngo i regulacyjnego,
metody zarządzania ryzykiem są okresowo weryfikowane i walidowane,
zarządzanie ryzykiem jest zintegrowane z procesami planistycznymi i kontrolingowymi,
poziom ryzyka jest regularnie monitorowany i odnoszony do systemu limitów obowiązujących w
Grupie, a Zarząd i Rada Nadzorcza Banku otrzymują regularnie informacje na temat profilu i poziomu
ryzyka,
Grupa przeprowadza cykliczny proces przeglądu ryzyk identyfikowanych w ramach działalności oraz
dokonuje regularnej oceny istotności poszczególnych rodzajów ryzyka.
Przy określaniu kryteriów uznawania danego rodzaju ryzyka za istotne uwzględniany jest wpływ danego
rodzaju ryzyka na działalność Grupy, przy czym rozróżniane są trzy typy rodzajów ryzyka:
ryzyka istotne podlegające aktywnemu zarządzaniu,
ryzyka potencjalnie istotne dla których przeprowadza się monitoring istotności,
inne niezdefiniowane lub niewystępujące w Grupie rodzaje ryzyka (nieistotne i niemonitorowane).
W poniższych notach Grupa zaprezentowała szczegóły dotyczące zarządzania wybranymi rodzajami ryzyka.
Rodzaj ryzyka
numer noty
Ryzyko kredytowe
40
Ryzyko rynkowe* w tym: ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe
41,42
Ryzyko płynności
43
Ryzyko operacyjne
44
*Ryzyko rynkowe to ryzyko negatywnego wpływu na bieżący wynik lub wartość bieżącą netto kapitałów Banku na skutek zmian czynników rynkowych. W Banku
wyróżnia następujące czynniki ryzyka rynkowego podlegające zarządzaniu: kursy walutowe, indeksy stóp procentowych, ceny akcji/indeksów, ceny towarów,
spread kredytowy związany z ratingiem danego emitenta, parametry zmienności opcji. Szczegółowy opis dotyczący zarządzania ryzykiem rynkowym Banku znajduje
się w Sprawozdaniu z działalności Zarządu.
Proces zarządzania ryzykiem odbywa się w ramach przyjętych przez Grupę polityk zarządzania ryzykiem i
obejmuje jego identyfikację, pomiar, ocenę, kontrolę, monitorowanie, raportowanie i działania zarządcze.
Dotyczy również kontroli transakcji skarbowych przez ustalanie i weryfikację zasad ich zawierania,
organizacji i wyceny.
W obrębie poszczególnych funkcji istnieje jasny rozdział kompetencji i odpowiedzialności oraz zasad
określonych wewnętrznymi regulacjami.
Proces zarządzania ryzykiem jest nadzorowany przez Radę Nadzorczą Banku, która regularnie otrzymuje
informacje o profilu ryzyka Banku i Grupy Kapitałowej oraz o najważniejszych działaniach podejmowanych
w zakresie zarządzania ryzykiem. Radę Nadzorczą Banku wspierają m.in. Komitet ds. Wynagrodzeń i
Nominacji Rady Nadzorczej, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Komitet Audytu Rady Nadzorczej.
Zarząd Alior Banku SA projektuje, wprowadza oraz zapewnia działanie spójnego, dostosowanego do profilu
ryzyka, systemu zarządzania ryzykiem w Banku, w tym określa zasady zarządzania poszczególnymi rodzajami
ryzyka, zapewniając ich spójność ze strategią zarządzania ryzykiem, a także określa apetyt na ryzyko.
Ponadto Zarząd określa strukturę organizacyjną Banku, dbając o właściwy podział ról kluczowych z punktu
widzenia zarządzania ryzykiem. W zarządzaniu ryzykiem Zarząd wspierają następujące komitety działające
w Banku:
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 2
Komitet Ryzyka Kredytowego oraz Inicjatyw Biznesowych (KRK),
Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami (CALCO),
Komitet Kredytowy Banku (KKB),
Komitet Ryzyka Operacyjnego (KRO),
Komitet Ryzyka Modeli (KRM).
Celem działania KRK jest wspieranie Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem kredytowym
Banku, w tym ryzykiem koncentracji kredytowej.
Celem działania Komitetu CALCO jest wspieranie Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem
rynkowym, ryzykiem płynności, ryzykiem kontrahenta, ryzykiem biznesowym, ryzykiem kapitałowym i
ryzykiem nadmiernej dźwigni, a także nadzór nad funkcjonowaniem Planu Naprawy.
Przedmiotem działania KKB jest podejmowanie decyzji kredytowych dotyczących udzielenia przez Bank
zaangażowania bilansowego i pozabilansowego do wysokości przyznanego KKB limitu kompetencji oraz
rekomendowanie Zarządowi Banku decyzji kredytowych dla zaangażowań przekraczających przyznany
komitetowi limit.
KRO zost utworzony w celu wspierania Zarządu w efektywnym zarządzaniu ryzykiem operacyjnym w
Banku. Komitet monitoruje poziom ekspozycji na ryzyko operacyjne i ocenia sytuację w zakresie ryzyka
operacyjnego w skali całego Banku.
KRM wspiera Zarząd Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem modeli z uwzględnieniem istotnych
podmiotów zależnych, w których ryzyko modeli zostało uznane za istotne w ramach Procesu Oceny
Adekwatności Kapitału Wewnętrznego (ICAAP).
W Grupie ekspozycja na ryzyko jest formalnie ograniczana przez system limitów, okresowo
aktualizowanych, wprowadzanych uchwałą Rady Nadzorczej Banku lub Komitetu CALCO, obejmujących
wszystkie miary ryzyka, których poziom jest monitorowany i raportowany przez niezależne od biznesu
jednostki organizacyjne Banku. W Grupie funkcjonują trzy rodzaje limitów, różniące się zakresem oraz
sposobem funkcjonowania: limity podstawowe (ustalane na poziomie Rady Nadzorczej Banku), limity
uzupełniające, oraz limity dodatkowe. Zarządzanie ryzykiem skupia się na potencjalnych zmianach wyniku
ekonomicznego; poprzez funkcjonujące w Grupie wymagania jakościowe związane z procesem zarządzania
ryzykiem (system kontroli wewnętrznej, wdrażanie nowych produktów, analiza ryzyka prawnego, analiza
ryzyka operacyjnego) ograniczane są również ryzyka niekwantyfikowalne, związane z prowadzeniem
działalności skarbowej.
40 Ryzyko kredytowe
40.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka kredytowego
Ryzyko kredytowe jest rozumiane jako ryzyko poniesienia straty w wyniku niewywiązania się klienta z
zobowiązań wobec Grupy Kapitałowej lub jako ryzyko spadku wartości ekonomicznej wierzytelności Grupy
Kapitałowej w wyniku pogorszenia się zdolności klienta do obsługi zobowiązań.
Cel zarządzania ryzykiem kredytowym
Celem zarządzania ryzykiem kredytowym jest ograniczenie strat na portfelu kredytowym oraz minimalizacja
ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości, przy zachowaniu oczekiwanego
poziomu dochodowości i wartości portfela kredytowego.
Zarządzanie ryzykiem kredytowym i utrzymywanie go na bezpiecznym poziomie ma fundamentalne
znaczenie dla stabilności działania Banku i Grupy Kapitałowej. W tym celu Grupa podejmuje działania
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 3
zabezpieczające ryzyko kredytowe przed różnymi czynnikami ryzyka wewnętrznego czy zewnętrznego, w
tym ryzyka związanego z klimatem, które mogą mieć negatywny wpływ na ryzyko kredytowe.
Kontroli ryzyka kredytowego służą obowiązujące w Grupie regulacje, w szczególności procedury analizy
wniosków kredytowych, metodyki kredytowania i modele wyceny ryzyka dostosowane do segmentu klienta,
rodzaju produktu i transakcji, zasady monitorowania klientów i portfela kredytowego, zasady ustanawiania
i monitorowania prawnych zabezpieczeń kredytów oraz procesy monitoringu i windykacji należności. Bank
dąży do centralizacji i optymalizacji procesów w ramach infrastruktury systemowej, przy jednoczesnym
wykorzystaniu dostępnych informacji zewnętrznych i wewnętrznych o klientach.
System zarządzania ryzykiem kredytowym ma charakter kompleksowy i jest zintegrowany z procesami
operacyjnymi Banku. Podstawowe etapy procesu zarządzania ryzykiem kredytowym stanowią:
identyfikacja,
pomiar,
kontrola,
monitoring,
raportowanie.
Grupa posiada i wykorzystuje narzędzia szybkiego reagowania na zmiany w otoczeniu gospodarczym, w
szczególności dostosowując do bieżącej sytuacji makroekonomicznej i prawnej swoje procesy zarządzania
ryzykiem kredytowym, w tym stosowane polityki kredytowe, procesy ograniczania ryzyka braku terminowej
spłaty oraz odzyskiwania należności przeterminowanych.
W segmencie klienta detalicznego Grupa realizowała powyższe podejście także w 2022 roku poprzez m.in:
dostosowanie do nowych wytycznych regulatorów,
zacieśnienie zasad oceny wiarygodności kredytowej klientów wnioskujących o zaangażowania
konsumpcyjne,
zaostrzenie wymogów zabezpieczeń prawnych przyjmowanych od klientów uzyskujących dochody
z branż silniej narażonych na turbulencje w aktualnym otoczeniu geopolitycznym,
rozszerzenie pakietu stosowanych zabezpieczeń o Gwarancję BGK dla kredytów mieszkaniowych,
rewizję zasad stosowanych buforów na zmienność stóp procentowych w ocenie zdolności,
dostosowanie zasad oceny zdolności kredytowej do aktualizacji przepisów podatkowych,
równocześnie dbając o utrzymanie konkurencyjnej polityki kredytowej Grupy dla segmentów
preferowanych.
W obszarze kredytów dla przedsiębiorstw, w 2022 roku Grupa biorąc pod uwagę sytuację
makroekonomiczną i geopolityczną podjęła szereg działań zaostrzających politykę kredytową w zakresie
oceny zdolności i wiarygodności kredytowej klientów oraz kryteriów udzielania kredytów. Zdefiniowała
preferowane obszary rozwoju akcji kredytowej, zwiększa wymagania w odniesieniu do zabezpieczenia
ekspozycji kredytowych udzielanych klientom, którzy w ocenie Grupy cechują się podwyższonym ryzykiem
kredytowym oraz kontynuowała działania mające na celu automatyzację, optymalizację oraz uszczelnianie
procesu kredytowego wspierającego udzielanie zaangażowań kredytowych.
Pomiar i ocena ryzyka kredytowego
Poziom ryzyka kredytowego jest limitowany zgodnie z ograniczeniami wynikającymi z przepisów
zewnętrznych i wewnętrznych zasad ustalanych przez Grupę, szczególnie dotyczących ogranicz
zaangażowania kredytowego wobec jednego klienta, grupy podmiotów powiązanych kapitałowo i
organizacyjnie oraz branż gospodarki.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 4
Grupa dokonuje analizy ryzyka zarówno w ujęciu indywidualnym, jak i portfelowym, w związku z czym
podejmuje działania, które prowadzą do:
minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego pojedynczego kredytu przy założonym poziomie zwrotu,
redukcji łącznego ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania przez Grupę określonego portfela
kredytowego.
W ramach minimalizacji poziomu ryzyka pojedynczego zaangażowania Grupa każdorazowo przy udzielaniu
kredytu lub innego produktu kredytowego:
ocenia wiarygodność oraz zdolność kredytową z uwzględnieniem m.in. szczegółowej analizy źródła
spłaty ekspozycji,
w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw wyznacza poziom ryzyka środowiskowego i społecznego,
na podstawie przyjętych w Banku założeń,
ocenia zabezpieczenia, w tym weryfikuje ich stan formalno-prawny oraz ekonomiczny, z
uwzględnieniem m.in. adekwatności LTV (stosunek ekspozycji kredytowej do wartości
nieruchomości) /LTVc (stosunek ekspozycji kredytowej do wartości zabezpieczeń).
Ponadto w ramach wzmocnienia kontroli ryzyka indywidualnych ekspozycji Grupa cyklicznie monitoruje
klientów podejmując stosowne działania minimalizujące w przypadku zidentyfikowania czynników
podwyższonego ryzyka, w tym w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw weryfikuje czynniki ryzyka ESG.
W zakresie minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania określonego portfela,
Grupa:
wyznacza i kontroluje limity koncentracji,
monitoruje sygnały wczesnego ostrzegania w ramach systemu EWS,
regularnie monitoruje portfel kredytowy kontrolując wszystkie istotne parametry ryzyka
kredytowego (m.in. PD, LTV, DTI-stosunek wydatków związanych z obsługą zobowiązań
kredytowych i zobowiązań finansowych innych niż zobowiązania kredytowe do dochodów klientów
indywidualnych wnioskujących o kredyty detaliczne, CoR-koszty ryzyka rozumiane jako stosunek
sumy wyniku z rezerw z ostatnich 12 miesięcy do średniej wartości ekspozycji za analogiczny okres
12 miesięcy (13 punktów w czasie), LGD-poziom straty oczekiwany dla ekspozycji w default, NPL-
należność ze zidentyfikowautratą wartości, Coverage-stosunek wartości odpisu na kredytach z
przesłanką utraty wartości do ich ekspozycji),
przeprowadza regularne testy warunków skrajnych.
Udzielanie produktów kredytowych przez Grupę realizowane jest zgodnie z metodykami kredytowania
właściwymi dla segmentu klienta i rodzaju produktu/sposobu finansowania. Ocena zdolności kredytowej
klienta poprzedzająca wydanie decyzji o udzieleniu produktu kredytowego przeprowadzana jest z
wykorzystaniem systemu wspierającego proces kredytowy, narzędzi systemu: scoringowego lub
ratingowego; zewnętrznych informacji (np. baz: Centralna Baza Danych dokumenty zastrzeżone, Centralna
Baza Danych - bankowy rejestr, Biuro Informacji Kredytowej, Biura Informacji Gospodarczych CB (Biroul de
Credit) - Biuro Informacji Kredytowej w Rumunii, CRC (Centrala Riscului de Credit) Baza danych ryzyka
Kredytowego prowadzona przez Narodowy Bank Rumunii) i wewnętrznych baz Banku. Udzielanie
produktów kredytowych przebiega zgodnie z obowiązującymi w Grupie procedurami operacyjnymi
wskazującymi właściwe czynności wykonywane w procesie kredytowym, odpowiedzialne za nie jednostki
Banku oraz wykorzystywane narzędzia.
Grupa co do zasady nie finansuje przedsięwzięć mogących mieć negatywny wpływ na klimat i środowisko
naturalne lub niedozwolonych przez ustawodawstwo polskie lub konwencje międzynarodowe związane z
ochroną zasobów bioróżnorodności lub dziedzictwa kulturowego, a w działalności kredytowej stosuje się do
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 5
zasad odpowiedzialności społecznej, na bazie których kształtuje swoje relacje z otoczeniem uwzględniając
potrzeby wszystkich interesariuszy klientów, partnerów biznesowych oraz pracowników.
Grupa wyklucza:
finansowanie przedsięwzięć łączących się ze szkodliwymi lub opartymi na wyzysku formami pracy
przymusowej, pracą dzieci, bezpośrednią dyskryminacją lub praktykami, które uniemożliwiają
pracownikom zgodne z prawem korzystanie z ich praw do zrzeszania się i rokow zbiorowych,
produkcję lub handel produktami zabronionymi przez prawo polskie lub prawo kraju prowadzenia
lub konwencje międzynarodowe,
w zakresie produktów dla przedsiębiorstw ocenie środowiskowej podlega każda transakcja
obarczona ryzykiem kredytowym.
Mając na uwadze, wyspecyfikowane w procedurach wewnętrznych kryteria weryfikacji i oceny ryzyka
środowiskowego, Grupa nie identyfikuje istotnych ryzyk klimatycznych mających wpływ na ryzyko
kredytowe.
Decyzje kredytowe zapadają zgodnie z obowiązującym w Banku systemem kompetencji kredytowych
(szczeble kompetencyjne dopasowane do poziomu ryzyka związanego z klientem oraz transakcją).
W celu regularnej oceny podejmowanego ryzyka kredytowego oraz mitygowania ewentualnych strat na
ekspozycjach kredytowych w okresie kredytowania Grupa monitoruje sytuację klienta poprzez identyfikację
sygnałów wczesnego ostrzegania oraz okresowe, indywidualne przeglądy ekspozycji kredytowych.
Grupa realizuje politykę rozdzielenia funkcji związanych z pozyskaniem klienta i sprzedaży produktów
kredytowych od funkcji związanych z oceną ryzyka kredytowego, podejmowaniem decyzji kredytowych
oraz monitorowaniem ekspozycji kredytowej.
Monitoring i raportowanie ryzyka kredytowego
Stałą ochronę jakości portfela kredytowego zapewniają:
bieżące monitorowanie terminowej obsługi kredytów,
okresowe przeglądy, w szczególności sytuacji finansowo-ekonomicznej klientów i wartości
przyjętych zabezpieczeń.
Monitoring klienta detalicznego zawiera następujące obszary:
ocenę wypełniania warunków umowy,
ocenę wartości zabezpieczeń, w szczególności w relacji do aktualnej kwoty ekspozycji kredytowej,
ocenę wiarygodności i ocenę sytuacji ekonomiczno- finansowej wybranych grup klientów.
Monitoring klienta biznesowego dotyczy przede wszystkim:
rozpoznania symptomów pogorszenia sytuacji klienta (EWS),
oceny sytuacji ekonomiczno - finansowej klienta, w tym:
identyfikacji przesłanek trwałej utraty wartości ekspozycji i niewykonania zobowiązania
(default),
identyfikacji przesłanek istotnego wzrostu ryzyka kredytowego (watch lista),
oceny sytuacji formalno-prawnej klienta,
oceny wypełniania warunków umowy kredytu,
oceny wartości zabezpieczeń.
Wszystkie ekspozycje kredytowe w segmencie klienta biznesowego obejmowane dodatkowo
monitoringiem portfelowym, tj.:
oceną na podstawie dedykowanego modelu oceny behawioralnej oraz
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 6
procesem identyfikacji sygnałów wczesnego ostrzegania.
Wszystkie ekspozycje kredytowe klientów detalicznych i biznesowych podlegają monitoringowi oraz
bieżącej klasyfikacji do właściwych ścieżek procesowych. W celu usprawnienia monitoringu i kontroli ryzyka
operacyjnego zostały wdrożone rozwiązania w systemach kredytowych Banku. Narzędzia systemowe
zostały skonsolidowane w celu efektywnego wykonywania procedur monitoringu.
Regularnie wykonywany jest monitoring zaangażow klasyfikowanych jako normalne i jako zagrożone,
które mogłyby powodować intensyfikację działań na etapie postępowania przedegzekucyjnego lub
windykacyjnego. Rachunki poddawane są ocenie pod względem przekształcenia zadłużenia w ramach
procedury restrukturyzacyjnej, w celu minimalizacji strat Grupy z tytułu niespłacanych terminowo
zobowiązań kredytowych.
Proces monitoringu kończy się wydaniem rekomendacji dotyczącej strategii dalszej współpracy z Klientem.
W Grupie Alior Banku sporządzane są miesięczne i kwartalne raporty na temat ryzyka kredytowego.
Raportowanie ryzyka kredytowego obejmuje cykliczne informowanie o skali narażenia na ryzyko portfela
kredytowego. Poza informacją dla Banku, raporty zawierają wnież informację o poziomie ryzyka
kredytowego spółek zależnych Banku, w których zidentyfikowano istotny poziom ryzyka kredytowego (Alior
Leasing sp. z o.o.).
Narzędzia zarządzania ryzykiem kredytowym
Podstawowym narzędziem wspierającym decyzje kredytowe akceptacyjne modele parametrów ryzyka.
Opierają się one o szeroki zakres informacji pozyskiwany w ramach procesu kredytowego bądź
przetwarzany przez Bank w oparciu o dane wewnętrzne. Bank w ramach procesu akceptacji ryzyka stosuje
modele parametru PD określające prawdopodobieństwo braku spłaty zobowiązania przez dłużnika oraz
modele parametru LGD określające procent ekspozycji, który zostanie utracony w sytuacji niewywiązania
się dłużnika z zobowiązań.
Wykorzystywanie modeli parametrów ryzyka pozwalają na:
ocenę zgodności poziomu ryzyka danego klienta / ekspozycji kredytowej z przyjętym apetytem na
ryzyko,
ujednolicenie kryteriów podejmowania decyzji kredytowych z zachowaniem bezstronności i
obiektywizmu,
skrócenie czasu podejmowania decyzji kredytowych i zagwarantowanie większej skuteczności ocen
wniosków kredytowych (zwiększenie wydajności pracy i zmniejszenie kosztów obsługi),
monitorowanie i prognozowanie jakości portfela kredytowego,
ułatwienie oceny dotychczasowej polityki kredytowej i szybsze wprowadzanie zmian w procesach
decyzyjnych służących do oceny ryzyka kredytowego klientów biznesowych oraz detalicznych.
W Grupie regularnie przeprowadza się proces monitorowania poprawności funkcjonowania modeli
parametrów ryzyka. Jego celem jest stwierdzenie, czy stosowane modele właściwie różnicują ryzyko, a
oszacowania parametrów ryzyka właściwie odzwierciedlają odpowiednie aspekty profilu klienta.
Grupa dąży do systematycznego podnoszenia stopnia zaawansowania stosowanych modeli akceptacyjnych
poprzez; rozbudowę infrastruktury technologicznej użącej do procesów budowy i stosowania modeli,
uwzględnianie szerszego zakresu informacji oraz wykorzystanie nowych algorytmów.
Stosowane obecnie modele parametrów ryzyka zostały zbudowane wewnętrznie w Banku. Objęte one
formalnym procesem zarządzania ryzykiem modeli, którego jednym z elementów jest niezależna walidacja
ukierunkowana na potwierdzenie zgodności jakości modelu z poziomem apetytu na ryzyko modeli. Modele
stosowane w procesach akceptacyjnych zgodne są z przyjętymi przez Bank kryteriami akceptowalności
obejmującymi między innymi poziom dokładności prognoz wyznaczanych w oparciu o nie.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 7
Znajomość skali potencjalnych niebezpieczeństw związanych z koncentracją zaangażow w Grupie
umożliwia prawidłowe zarządzanie aktywami i zobowiązaniami, a przede wszystkim tworzenie bezpiecznej
struktury portfela kredytowego. W celu zapobiegania niekorzystnym zdarzeniom wynikającym z nadmiernej
koncentracji Grupa ogranicza ryzyko koncentracji, ustanawiając limity i stosując normy koncentracji
wynikające z przepisów zewnętrznych oraz norm koncentracji przyjętych wewnętrznie.
Grupa wprowadziła:
zasady identyfikacji obszarów wystąpienia ryzyka koncentracji z tytu działalności kredytowej;
proces ustalania i aktualizowania wysokości limitów,
proces zarządzania limitami wraz z ustaleniem sposobu postępowania w przypadku przekroczenia
dozwolonego poziomu limitu,
proces monitorowania ryzyka koncentracji, w tym sprawozdawczość,
kontrolę procesu zarządzania ryzykiem koncentracji.
W procesie ustalenia i aktualizacji limitów koncentracji bierze się pod uwagę:
informacje o poziomie ryzyka kredytowego limitowanych segmentów portfela i ich wpływie na
realizację założeń apetytu na ryzyko w zakresie jakości portfela kredytowego i pozycji kapitałowej
Banku i Grupy Kapitałowej Banku,
wrażliwość limitowanych segmentów portfela na zmiany w otoczeniu makroekonomicznym
ocenianą w ramach cyklicznie przeprowadzanych testów warunków skrajnych,
wiarygodne informacje ekonomiczne i rynkowe dotyczące każdego z obszarów koncentracji
zaangażowań, w szczególności wskaźniki makroekonomiczne, branżowe, informacje dotyczące
trendów gospodarczych, z uwzględnieniem projekcji wysokości stóp procentowych, kursów
wymiany, analizy ryzyka politycznego, ratingi rządów oraz instytucji finansowych,
wiarygodne informacje na temat sytuacji ekonomicznej podmiotów, branż, gałęzi, sektorów
gospodarki, informacji ogólnogospodarczych, w tym o sytuacji gospodarczej i politycznej krajów,
oraz inne informacje potrzebne do oceny występującego w Grupie ryzyka koncentracji,
interakcje między różnymi rodzajami ryzyka, tj.: ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i
operacyjnym.
Stosowanie technik ograniczenia ryzyka kredytowego - zabezpieczenia
Zabezpieczenia ustanawia się w stosunku do ponoszonego przez Grupę ryzyka kredytowego i w sposób
elastyczny wobec możliwości klienta. Jego ustanowienie nie zwalnia Grupy z obowiązku badania zdolności
kredytowej klienta.
Zabezpieczenie kredytu ma na celu zapewnienie Grupie zwrotu udzielonego kredytu wraz z należnymi
odsetkami i kosztami, jeśli kredytobiorca nie ureguluje należności w terminach ustalonych umową kredytu,
a działania restrukturyzacyjne nie przyniosą oczekiwanych efektów.
Grupa akceptuje w szczególności następujące formy prawne zabezpieczeń:
gwarancje, regwarancje i poręczenia,
blokady,
zastawy rejestrowe,
przewłaszczenia,
cesje wierzytelności,
cesje z ubezpieczenia kredytu,
weksle,
hipoteki,
pełnomocnictwa do rachunku bankowego,
kaucje.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 8
Przedmioty zabezpieczeń są weryfikowane w procesie kredytowym pod kątem prawnych możliwości
skutecznego zabezpieczenia Grupy oraz oceniana jest ich wartość rynkowa jak również wartość możliwa do
odzyskania w ew. procesie egzekucji.
Dominującymi zabezpieczeniami ekspozycji kredytowych w Banku hipoteki na nieruchomościach
komercyjnych i mieszkalnych oraz gwarancje BGK. Oba te zabezpieczenia stanowią łącznie ponad 87%
wartości wszystkich zabezpieczeń ekspozycji kredytowych.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku, Bank posiadał prawny tytuł do zabezpieczeń ekspozycji kredytowych, dla
których uznawał wartość odzyskiwalną uwzględnianą w oszacowaniu strat kredytowych, w kwocie
23,2 mld zł. Na dzień 31 grudnia 2021 roku, wartość ta wynosiła 24,7 mld . Oszacowana przed Grupę
kwota wartości odzyskiwalnej zabezpieczeń jest ograniczona do wysokości ekspozycji.
Posiadane zabezpieczenia dotyczyły poszczególnych grup aktywów w poniższych wartościach:
31.12.2022
Segment klienta
detalicznego
Segment klienta
biznesowego
Razem
Koszyk 1
8 107 790
10 072 619
18 180 409
Koszyk 2
406 824
2 596 458
3 003 282
Koszyk 3 wyceniany indywidulanie
-
1 231 854
1 231 854
Koszyk 3 wyceniany portfelowo
218 685
596 330
815 015
Razem
8 733 299
14 497 261
23 230 560
31.12.2021
Segment klienta
detalicznego
Segment klienta
biznesowego
Razem
Koszyk 1
8 792 225
10 229 450
19 021 675
Koszyk 2
292 232
3 047 846
3 340 078
Koszyk 3 wyceniany indywidulanie
-
1 680 529
1 680 529
Koszyk 3 wyceniany portfelowo
195 877
492 404
688 281
Razem
9 280 334
15 450 229
24 730 563
Poniżej zaprezentowano rozkład LTV w poszczególnych segmentach klientów Grupy za poszczególne
kwartały 2022 i 2021 roku.
Segment klienta
1 kwartał 2022
2 kwartał 2022
3 kwartał 2022
4 kwartał 2022
MICRO
34%
33%
33%
31%
SMALL
44%
44%
44%
42%
MID
49%
50%
52%
51%
LARGE
53%
51%
53%
53%
KB
49%
49%
51%
50%
KI HIP
69%
69%
66%
66%
Segment klienta
1 kwartał 2021
2 kwartał 2021
3 kwartał 2021
4 kwartał 2021
MICRO
37%
36%
36%
35%
SMALL
50%
47%
45%
45%
MID
52%
50%
53%
51%
LARGE
57%
54%
55%
54%
KB
53%
51%
52%
51%
KI HIP
69%
69%
69%
69%
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 1 9
40.2 Dane finansowe
Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe
Pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej
Rachunek bieżący w banku centralnym
Inwestycyjne aktywa finansowe
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Należności od banków
Należności od klientów
Segment detaliczny
Kredyty konsumpcyjne
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
Kredyty consumer finance
Segment biznesowy
Kredyty operacyjne
Kredyty inwestycyjne
Pozostałe
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
Inne aktywa finansowe
Razem
Aktywa finansowe nieprzeterminowane
Wewnętrzne klasy ratingowe
Segment klienta detalicznego objęty jest spójnym systemem scoringowym.
Segment klienta biznesowego objęty jest spójnym system ratingowym.
Dla obydwu systemów wprowadzono jednolite skale ratingowe. Skala modeli PD klientów segmentu
detalicznego składa się z 20 klas. Skala modeli PD klientów segmentu biznesowego składa się z 25 klas.
Poniżej zaprezentowano rozkład aktywów nieprzeterminowanych wg powyższych modeli na zagregowanej
skali PD.
Koszyk 1,2
31.12.2022
31.12.2021
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Segment detaliczny
< 0.18%
9 569 690
145 128
9 714 818
11 108 507
80 292
11 188 799
0.18% - 0.28%
989 828
6 445
996 273
1 903 699
14 463
1 918 162
0.28% - 0.44%
4 344 048
132 806
4 476 854
2 403 700
30 660
2 434 360
0.44% - 0.85%
2 571 017
47 974
2 618 991
2 915 598
28 594
2 944 192
0.85% - 1.33%
2 587 900
59 158
2 647 058
3 094 997
36 855
3 131 852
1.33% - 2.06%
3 721 718
80 244
3 801 962
3 359 180
53 601
3 412 781
2.06% - 3.94%
3 412 999
155 780
3 568 779
2 855 985
79 360
2 935 345
3.94% - 9.10%
2 086 183
119 310
2 205 493
4 004 537
361 070
4 365 607
> 9.1%
1 967 492
730 556
2 698 048
1 346 288
440 915
1 787 203
Brak scoringu
65 485
0
65 485
42 608
39
42 647
Razem segment detaliczny
31 316 360
1 477 401
32 793 761
33 035 098
1 125 849
34 160 948
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 0
Koszyk 1,2
31.12.2022
31.12.2021
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Segment biznesowy
< 0.28%
16 341
270
16 611
76 745
697
77 442
0.28% - 0.44%
706 327
37 394
743 721
376 344
367
376 711
0.44% - 0.85%
1 728 228
194 967
1 923 195
308 540
70 042
378 582
0.85% - 1.33%
1 019 650
109 918
1 129 568
1 848 764
218 054
2 066 818
1.33% - 2.06%
2 948 336
257 415
3 205 751
1 810 960
216 579
2 027 539
2.06% - 3.94%
4 173 571
402 875
4 576 446
4 577 035
317 430
4 894 465
3.94% - 9.1%
3 246 252
1 478 523
4 724 775
3 451 832
1 321 361
4 773 193
> 9.1%
1 087 221
1 496 602
2 583 823
1 097 969
2 315 103
3 413 072
Brak ratingu
431 718
0
431 718
162 118
0
162 118
Razem segment biznesowy
15 357 644
3 977 964
19 335 608
13 710 307
4 459 633
18 169 940
Razem
46 674 004
5 455 365
52 129 369
46 745 405
5 585 482
52 330 888
Maksymalne narażenie na ryzyko w zakresie instrumentów pochodnych zostało zaprezentowane w nocie
21.4.
Zewnętrzne klasy ratingowe
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do
BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2022
Należności od banków
0
47 090
1 951 081
312 309
0
0
63 183
2 373 663
Aktywa finansowe wyceniane
do wartości godziwej przez
inne całkowite dochody w
tym:
58 016
0
9 695 231
0
0
0
142 751
9 895 998
Dłużne papiery wartościowe
58 016
0
9 695 231
0
0
0
49 593
9 802 840
emitowane przez Bank
Centralny
0
0
1 349 494
0
0
0
0
1 349 494
emitowane przez Skarb
Państwa
58 016
0
7 806 138
0
0
0
0
7 864 154
emitowane przez banki
0
0
539 599
0
0
0
0
539 599
emitowane przez inne
podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
49 593
49 593
Instrumenty kapitałowe
0
0
0
0
0
0
93 158
93 158
emitowane przez inne
podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
82 986
82 986
emitowane przez podmioty
niefinansowe
0
0
0
0
0
0
10 172
10 172
Aktywa finansowe wyceniane
wg. zamortyzowanego kosztu
977 931
0
5 703 857
0
0
0
54
6 681 842
Aktywa stanowiące
zabezpieczenie zobowiązań
0
0
40 992
0
0
0
0
40 992
Aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat
0
36 162
4 590
0
0
0
30 691
71 443
Dłużne papiery wartościowe
0
0
4 590
0
0
0
8 007
12 597
emitowane przez Skarb
Państwa
0
0
4 590
0
0
0
0
4 590
emitowane przez inne
podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
4
4
emitowane przez podmioty
niefinansowe
0
0
0
0
0
0
8 003
8 003
Instrumenty kapitałowe
0
36 162
0
0
0
0
22 684
58 846
Instrumenty pochodne
0
0
403 548
74 898
0
0
65 510
543 956
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 1
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do
BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2022
Razem
0
83 252
17 799 299
387 207
0
0
302 189
19 607 894
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do
BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2021
Należności od banków
0
10 322
1 547 310
109 629
0
0
22 518
1 689 779
Aktywa finansowe wyceniane
do wartości godziwej przez
inne całkowite dochody w
tym:
0
0
9 124 737
0
0
0
140 708
9 265 445
Dłużne papiery wartościowe
0
0
9 124 737
0
0
0
34 979
9 159 716
emitowane przez Bank
Centralny
0
0
1 849 371
0
0
0
0
1 849 371
emitowane przez Skarb
Państwa
0
0
6 695 287
0
0
0
0
6 695 287
emitowane przez banki
0
0
580 079
0
0
0
0
580 079
emitowane przez inne
podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
34 979
34 979
Instrumenty kapitałowe
0
0
0
0
0
0
105 729
105 729
emitowane przez inne
podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
95 372
95 372
emitowane przez podmioty
niefinansowe
0
0
0
0
0
0
10 357
10 357
Aktywa finansowe wyceniane
wg. zamortyzowanego kosztu
0
0
6 451 259
0
0
0
54
6 451 313
Aktywa stanowiące
zabezpieczenie zobowiązań
0
0
130 921
0
0
0
0
130 921
Aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat
0
70 461
53 381
0
0
0
25 453
149 295
Dłużne papiery wartościowe
0
0
53 381
0
0
0
11 420
64 801
emitowane przez Skarb
Państwa
0
0
53 381
0
0
0
0
53 381
emitowane przez inne
podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
4
4
emitowane przez podmioty
niefinansowe
0
0
0
0
0
0
11 416
11 416
Instrumenty kapitałowe
0
70 461
0
0
0
0
14 033
84 494
Instrumenty pochodne
0
0
132 048
43 291
0
0
97 076
272 415
Razem
0
80 783
17 439 656
152 920
0
0
285 809
17 959 168
Aktywa finansowe przeterminowane
31.12.2022
do 1 miesiąca
powyżej 1
miesiąca do 3
miesięcy
powyżej 3
miesięcy do 1
roku
powyżej 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Koszyk 1 i Koszyk
2
2 114 449
436 818
64 794
1 279
340
2 617 680
Segment detaliczny
1 308 116
329 339
62 994
450
173
1 701 072
Segment
biznesowy
806 333
107 479
1 800
829
167
916 608
Koszyk 3
253 424
311 985
516 584
411 930
175 101
1 669 024
Segment detaliczny
63 497
118 331
222 889
146 403
63 913
615 033
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 2
31.12.2022
do 1 miesiąca
powyżej 1
miesiąca do 3
miesięcy
powyżej 3
miesięcy do 1
roku
powyżej 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Segment
biznesowy
189 927
193 654
293 695
265 527
111 188
1 053 991
Razem
2 367 873
748 803
581 378
413 209
175 441
4 286 704
31.12.2021
do 1 miesiąca
powyżej 1
miesiąca do 3
miesięcy
powyżej 3
miesięcy do 1
roku
powyżej 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Koszyk 1 i Koszyk
2
2 199 373
334 195
17 765
1 074
222
2 552 629
Segment detaliczny
1 201 037
223 092
13 395
580
123
1 438 227
Segment
biznesowy
998 336
111 103
4 370
494
99
1 114 402
Koszyk 3
270 724
243 902
531 222
878 749
170 104
2 094 701
Segment detaliczny
50 981
107 855
206 586
284 355
63 045
712 822
Segment
biznesowy
219 743
136 047
324 636
594 394
107 059
1 381 879
Razem
2 470 097
578 097
548 987
879 823
170 326
4 647 330
Przeterminowania powżyej 90 dniu nie skutkują klasyfikacją do koszyka 3 ze względu na niematerialną
kwotę przeterminowania.
POCI
31.12.2022
31.12.2021
Segment detaliczny
5 925
5 349
Segment biznesowy
42 749
126 285
Razem
48 674
131 634
Kredyty podlegające praktykom forbearance
Grupa jako forbearance traktuje uzgodnione z klientem udogodnienia warunków finansowania, wymuszone
jego trudną sytuacją finansową (działania restrukturyzacyjne wprowadzające udogodnienia, które w innym
przypadku nie byłyby przyznane). Celem działań forbearance jest przywrócenie użnikowi lub emitentowi
zdolności wywiązania się ze zobowiązań wobec Grupy oraz maksymalizacja efektywności zarządzania
wierzytelnościami trudnymi, tj. uzyskanie możliwie najwyższych odzysków, przy jednoczesnym ograniczaniu
do minimum ponoszonych w związku z tym kosztów.
W procesie restrukturyzacji klienta detalicznego Grupa wykorzystuje następujące narzędzia (które można
ze sobą łączyć):
wydłużenie okresu kredytowania; wydłużenie okresu kredytowania skutkuje zmniejszeniem
wysokości miesięcznych rat kapitałowo-odsetkowych i jest możliwe standardowo do 144 miesięcy
(dla produktów niezabezpieczonych), niezależnie od pierwotnego okresu kredytowania; przy
wydłużeniu okresu kredytowania brane pod uwagę ograniczenia wynikające z metryki produktu
np. wiek kredytobiorcy,
udzielenie karencji w spłacie (pełnej raty lub części raty); w okresie karencji w spłacie rat kapitałowo-
odsetkowych kredytobiorca nie jest zobowiązany do jakichkolwiek płatności z tytułu zawartej
umowy; okres spłaty kredytu może ulec wydłużeniu, o tyle miesięcy na ile została przyznana
karencja (nie jest to tożsame z zastosowaniem narzędzia wydłużenie okresu kredytowania); karencja
pełnej raty stosowana jest standardowo do 6 miesięcy, karencja części kapitałowej raty
standardowo do 12 miesięcy,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 3
zamiana limitu w rachunku LOR/nieuprawnionego debetu w ROR/KK, na kredyt spłacany w ratach;
parametry produktu uruchamianego w wyniku zastosowania danego narzędzia zgodne z Metryką
produktu: pożyczka gotówkowa,
porozumienie poprzez zmianę harmonogramu zapadłych ekspozycji (po dacie zapadalności lub
wypowiedzeniu). Polega to na przeniesieniu zadłużenia z jednej ekspozycji na rachunek
nieodnawialny z możliwymi wariantami harmonogramu: rozliczającym całe zadłużenie.
W szczególnie uzasadnionych sytuacjach istnieje możliwość zastosowania innych narzędzi.
W procesie restrukturyzacji klienta biznesowego nie wprowadzono ograniczeń dotyczących form
stosowanych praktyk typu forbearance. Z uwagi na specyfikę klientów, najczęściej stosowanymi narzędziami
są:
porozumienie poprzez zmianę harmonogramu zapadłych ekspozycji (po dacie zapadalności lub
wypowiedzeniu). Polega to na przeniesieniu zadłużenia z jednej lub więcej ekspozycji na rachunek
nieodnawialny z możliwymi wariantami harmonogramu: rozliczającym całe zadłużenie w czasie lub
rozliczającym część zadłużenia w czasie, a część w formie płatności na końcu okresu,
aneks zmniejszający limit w kredytach odnawialnych. Polega na systematycznym zmniejszaniu limitu
kredytowego (najczęściej z częstotliwością miesięczną) o określoną w aneksie kwotę,
aneks zmieniający warunki w zakresie terminu spłaty/wysokości raty lub karencji na kapitał.
Za pogorszoną sytuację finansową kredytobiorcy, skutkującą klasyfikacją przyznanego udogodnienia do
forbearance Grupa uznaje zasadniczo sytuację, gdy:
w ciągu trzech miesięcy przed datą udzielenia udogodnienia przeterminowanie na
restrukturyzowanym rachunku klienta przekraczało 30 dni lub
ocena ratingowa (prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania) klienta pogorszyła się o co
najmniej 3 klasy ratingowe w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia lub
jeżeli klient był na liście podwyższonego ryzyka (watch lista) w ciągu trzech miesięcy przed
przyznaniem udogodnienia.
Praktyki forbearance skutkujące stratą (rozumianą jako obniżenie NPV aktywa poniżej ustalonych progów),
a także wprowadzające płatność balonową lub istotne odroczenie płatności kapitałowej, skutkują
reklasyfikacją do portfela z przesłankami utratą wartości.
Ekspozycja, wobec której w wyniku klasyfikacji jako forbearance zidentyfikowana została przesłanka utraty
wartości (default) utrzymuje taką przesłankę przez co najmniej 12 miesięcy. Po tym okresie ekspozycja ta
może wyjść ze statusu default, jeżeli nie ma istotnych opóźnień ani żadnych innych przesłanek utraty
wartości. Ekspozycja taka pozostaje w statusie forbearance jeszcze przez 24 miesiące. W tym okresie
identyfikacja przesłanek utraty wartości jest realizowana wg zaostrzonych kryteriów.
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance
31.12.2022
31.12.2021
Segment detaliczny
835 800
483 937
bez rozpoznanej utraty wartości
709 200
396 684
z rozpoznaną utratą wartości
441 367
348 846
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
-314 767
-261 593
oceniane metodą portfelową
-314 767
-261 593
Segment biznesowy
1 234 333
1 150 033
bez rozpoznanej utraty wartości
321 665
206 547
z rozpoznaną utratą wartości
1 563 335
1 702 848
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
-650 667
-759 362
oceniane metodą indywidualną
-544 413
-626 276
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 4
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance
31.12.2022
31.12.2021
oceniane metodą portfelową
-106 254
-133 086
POCI
77 212
64 311
Razem
2 147 345
1 698 281
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance
z rozpoznaną utratą wartości
w tym wartość zabezpieczenia
bez rozpoznanej utraty wartości
w tym wartość zabezpieczenia
nieprzeterminowane
przeterminowane
POCI
Razem należnosci netto
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance według regionu
geograficznego
31.12.2022
Dolnośląski
180 225
Kujawsko-pomorski
57 925
Lubelski
69 520
Lubuski
56 705
Łódzki
136 549
Małopolski
200 923
Mazowiecki
677 128
Opolski
24 650
Podkarpacki
28 114
Podlaski
27 821
Pomorski
192 418
Śląski
150 291
Świętokrzyski
19 121
Warmińsko-mazurski
36 097
Wielkopolski
231 092
Zachodniopomorski
58 766
Razem należności netto
2 147 345
Zmiana wartości bilansowej kredytów udzielonych klientom podlegających
forbearance
31.12.2022
Wartość bilansowa netto na początek okresu
1 698 280
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości
51 598
Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek wyłączonych w okresie
-714 494
Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek nowo ujętych w okresie
1 280 474
Inne zmiany
-168 513
Wartość bilansowa netto na koniec okresu
2 147 345
W latach 2022 i 2021 wartość przychodów odsetkowych od kredytów, które podlegały forbearance
wynosiła odpowiednio 188 766 tys. zł i 111 027 tys. zł.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 5
Koncentracja
Dziesięciu największych
kredytobiorców
Waluta
31.12.2022
Waluta
31.12.2021
Firma 1
EUR
328 293
EUR
321 958
Firma 2
PLN
242 500
PLN
242 500
Firma 3
PLN
224 091
EUR, PLN
168 324
Firma 4
PLN
188 637
PLN
165 918
Firma 5
PLN
166 657
PLN
156 936
Firma 6
EUR, PLN
150 915
EUR
156 711
Firma 7
EUR, PLN
138 007
PLN
148 591
Firma 8
EUR
136 710
EUR, PLN, USD
143 967
Firma 9
EUR, PLN, USD
125 914
EUR, PLN
138 042
Firma 10
PLN
125 495
EUR, PLN
134 075
W poniższej tabeli przedstawiono zaangażowania klientów biznesowych Grupy Alior Banku w podziale na
branże.
Sekcja według
PKD 2007
Nazwa sekcji
31.12.2022
31.12.2021
Sekcja A
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo
653 086
642 196
Sekcja B
Górnictwo i wydobywanie
122 926
128 493
Sekcja C
Przetwórstwo przemysłowe
6 586 487
5 417 731
Sekcja D
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną,
gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych
940 670
584 403
Sekcja E
Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność
związana z rekultywacją
158 697
156 174
Sekcja F
Budownictwo
5 351 045
5 293 184
Sekcja G
Handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych, w tym
motocykli
7 989 122
7 435 988
Sekcja H
Transport i gospodarka magazynowa
4 265 329
4 159 252
Sekcja I
Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi
1 317 034
1 410 711
Sekcja J
Informacja i komunikacja
1 230 264
1 173 910
Sekcja K
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa
7 097 826
5 384 335
Sekcja L
Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości
3 737 593
4 376 343
Sekcja M
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
1 041 818
1 195 235
Sekcja N
Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca
1 276 425
985 127
Sekcja O
Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenie
społeczne
15 834
6 245
Sekcja P
Edukacja
142 834
152 683
Sekcja Q
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna
771 560
837 656
Sekcja R
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreac
224 866
146 353
Sekcja S
Pozostała działalność usługowa
183 177
205 792
Sekcja T
Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa
domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby
13
26
Sekcja U
Organizacje i zespoły eksterytorialne
40
57
Razem
43 106 646
39 691 894
Powyższe zaangażowania wobec klientów biznesowych zawierają:
kwotę kredytu (zaangażowanie bilansowe oraz pozabilansowe, bez odsetek i opłat oraz
uwzględniania odpisów) pomniejszoną o wniesione kaucje pieniężne,
nieautoryzowane debety na rachunkach bieżących,
limity skarbowe pomniejszone o wniesione kaucje, z uwzględnieniem papierów dłużnych na
księgach Banku, których emitentem jest podmiot z danej sekcji.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 6
Na koniec 2022 r. wartość ekspozycji obciążająca wewnętrzne limity koncentracji wyniosła
82 878 988 tys. zł, z czego 43 106 646 tys. zł to ekspozycja wobec klientów biznesowych, natomiast
39 772 342 tys. zł wobec klientów detalicznych. Na koniec 2021 r. wartość ekspozycji obciążająca
wewnętrzne limity koncentracji wyniosła 80 794 250 tys. zł, z czego 39 691 894 tys. to ekspozycja wobec
klientów biznesowych, natomiast 41 102 356 tys. wobec klientów detalicznych.
Kraj
Polska
Wielka Brytania
Niemcy
Rumunia
Luksemburg
Liberia
Francja
Irlandia
Niderlandy
Włochy
Pozostałe kraje
RAZEM
Aktywa finansowe podlegające modyfikacji
Poniższa tabela prezentuje informacje dotyczące aktywów finansowych, które podlegały modyfikacji
niepowodującej wyłączenia z bilansu i dla których odpis na oczekiwane straty kredytowe kalkulowany był
jako strata kredytowa w okresie życia ekspozycji.
31.12.2022
Aktywa finansowe podlegające modyfikacji w danym okresie
Wartość bilansowa według zamortyzowanego kosztu przed modyfikac
17 078 083
Zysk/strata rozpoznana na modyfikacji
-511 308
Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji od momentu początkowego
ujęcia
Wartość bilansowa brutto aktywów finansowych, dla których Bank w
okresie zmienił sposób kalkulacji odpisu z tytułu utraty wartości z
horyzontu dożywotniego na okres 12 miesięcy
156 755
41 Ryzyko stopy procentowej
41.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka stopy procentowej
Ryzyko stopy procentowej (w tym ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej) definiowane jest jako
ryzyko negatywnego wpływu zmiany poziomu rynkowych stóp procentowych na bieżący wynik lub wartość
bieżącą netto kapitałów Grupy. Ze względu na politykę ograniczania ryzyka w księdze handlowej, Grupa
przywiązuje szczególną wado specyficznych aspektów ryzyka stopy procentowej związanych z księgą
bankową, takich jak:
ryzyko niedopasowania terminów przeszacowania,
ryzyko bazowe, czyli wpływ nierównoległej zmiany różnych indeksów referencyjnych o zbliżonym
terminie przeszacowania na wynik Grupy,
ryzyko krzywej dochodowości,
ryzyko opcji klienta.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 7
Ponadto w zakresie ryzyka stopy procentowej Grupa zwraca szczególną uwagę na modelowanie przedpłat
kredytów o stałym oprocentowaniu i produktów o nieokreślonym terminie zapadalności oraz wysokości
oprocentowania ustalanego przez Bank (np. dla depozytów bieżących), a także wpływ na ryzyko pozycji
pozaodsetkowych (np. kapitał, majątek trwały).
Cel zarządzania ryzykiem stopy procentowej
Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian
rynkowych stóp procentowych do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury
pozycji bilansowych i pozabilansowych.
Do celów zarządzania ryzykiem stopy procentowej Grupa wyróżnia działalność handlową, obejmującą
papiery wartościowe i instrumenty pochodne, zawarte w celach handlowych oraz działalność bankową,
obejmującą pozostałe papiery wartościowe, emisje własne, pożyczki, depozyty, kredyty oraz transakcje
pochodne służące zabezpieczeniu ryzyka księgi bankowej.
W 2022 roku w Grupie Kapitałowej Alior Banku SA spółka Alior Leasing była uznawana za spółkę istotną z
punktu widzenia zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Grupie. Ryzyko stopy procentowej w spółce
jest monitorowane, kontrolowane i raportowane na podstawie wewnętrznych zasad zarządzania ryzykiem
rynkowym, w tym określany jest apetyt na ryzyko stopy procentowej oraz przygotowywane cykliczne
raporty. Sporządzane przez Alior Leasing raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej w spółce stanowią w
szczególności punkt wyjścia do podejmowania decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem stopy procentowej
spółki oraz służą do konsolidacji ryzyka stopy procentowej na poziomie Grupy.
Pomiar i ocena ryzyka stopy procentowej
Pomiar i ocena ryzyka stopy procentowej portfela bankowego odbywa się poprzez ograniczenie zmienności
wyniku odsetkowego (NII) oraz ograniczenie zmian wartości ekonomicznej kapitałów własnych Banku (EVE).
Oprócz miar NII oraz EVE w pomiarze ryzyka stopy procentowej Grupa wykorzystuje miarę BPV i Expected
Shortfall oraz testy warunków skrajnych.
Miara BPV określa szacowaną zmianę wyceny danej transakcji/pozycji w wyniku przesunięcia krzywej
dochodowości w danym jej punkcie o 1 punkt bazowy. Wartości BPV mierzy się codziennie w każdym
punkcie krzywej, w odniesieniu do każdej waluty.
Miara Expected Shortfall określa potencjalną wartość straty na utrzymywanych pozycjach, związanych ze
zmianami stóp procentowych, przy zachowaniu założonego poziomu ufności oraz okresu utrzymania pozycji.
Do wyznaczenia Expected Shortfall Grupa stosuje horyzont 10 dniowy oraz poziom ufności równy 99%.
Wielkość jest ustalana codziennie dla poszczególnych obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie i
zarządzanie ryzykiem, indywidualnie oraz łącznie.
Monitoring i raportowanie ryzyka stopy procentowej
W Grupie Alior Banku regularnie monitoruje się i raportuje:
poziom miar ryzyka stopy procentowej,
stopień wykorzystania kapitału wewnętrznego alokowanego na ryzyko stopy procentowej,
stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i progów ostrzegawczych na ryzyko stopy
procentowej,
wyniki testów warunków skrajnych.
Raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym,
miesięcznym oraz kwartalnym.
Narzędzia zarządzania ryzykiem stopy procentowej
Główne narzędzia zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Grupie Alior Banku to:
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 8
wewnętrzne procedury dotyczące zarządzania ryzykiem stopy procentowej,
miary ryzyka stopy procentowej takie jak NII, EVE, Expected Shortfall, BPV,
limity i wartości progowe na poszczególne miary ryzyka stopy procentowej,
testy warunków skrajnych (w tym analiza scenariuszy obejmująca m.in. wpływ określonych zmian
stóp procentowych na przyszły wynik odsetkowy, wartość ekonomiczną kapitału, testy odwrócone
oraz dynamiczne prognozy wrażliwości na zmiany stóp procentowych).
41.2 Ocena wpływu reformy IBOR na sytuację Grupy
Od dnia 1 stycznia 2018 roku na terenie Unii Europejskiej obowiązuje nowy standard w zakresie
opracowywania wskaźników referencyjnych, którego podstawą prawną jest Rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1011 w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w
instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych
(dalej: rozporządzenie BMR, reforma IBOR). Głównym celem przyświecającym organom unijnym podczas
prac nad reformą IBOR była potrzeba zwiększenia ochrony konsumentów. Zgodnie z reformą IBOR
wszystkie wskaźniki referencyjne, które bazą do ustalania odsetek od kredytów czy stopy procentowej
dla różnych instrumentów finansowych, muszą być wyliczane i stosowane według ściśle określonych zasad,
tak by uniknąć podejrzeń o jakiekolwiek nadużycia. Wskaźnik referencyjny wg reformy IBOR w
szczególności:
ma opierać się w pierwszej kolejności na danych transakcyjnych,
ma wiernie odzwierciedlać rynek bazowy, którego pomiar jest celem wskaźnika,
ma być możliwy do zweryfikowania przez administratora,
ma być odporny na manipulację,
ma być transparentny dla odbiorców wskaźników referencyjnych.
Grupa podjęła i zrealizowała szereg działań w celu wdrożenia IBOR tj.:
dokonano nowelizacji planu awaryjnego, który w szczególności obejmuje schemat działań na
wypadek istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania danego wskaźnika referencyjnego oraz
listę stosowanych wskaźników referencyjnych wraz z ich alternatywami,
przyjęto priorytety aneksowania umów w zakresie zastąpienia wygaszanych wskaźników,
przygotowano i wprowadzono wzory aneksów dla umów, których BMR dotyczy,
przeprowadzono proces aneksowania umów,
przeprowadzono kampanię informacyjno-przypominającą skierowaną do klientów,
przeprowadzono szkolenia pracowników w zakresie IBOR,
zawarto pierwsze transakcje typu OIS oparte o nowe wskaźniki referencyjne (ESTR, SOFR).
Grupa monitoruje działania po stronie regulatorów i administratorów wskaźników, zarówno na szczeblu
krajowym, europejskim oraz ogólnoświatowym, w zakresie wskaźników referencyjnych. Bank jest
zaangażowany w prace Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy WIBOR.
W związku z reformą IBOR, Grupa narażona jest na następujące rodzaje ryzyka:
Zdarzenia prawne
W szczególności dotyczy to możliwości kwestionowania stosowanych zapisów w umowie klienta z Bankiem
oraz brak porozumienia w zakresie zastosowania zapisów fallback dotyczących wskaźników referencyjnych.
Klauzule fallback określają plan działania, jaki zamierza uruchomić Grupa w sytuacji zaprzestania publikacji
bądź istotnej zmiany wskaźnika referencyjnego.
Przesłanką do kwestionowania zapisów umownych może być w szczególności różnica pomiędzy
wartościami wskaźników referencyjnych. Grupa zarządza ryzykami wynikającymi z reformy IBOR aktywnie
aneksując umowy z klientami Grupy. Różnicę w poziomach wskaźników referencyjnych bank mityguje
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 2 9
natomiast stosując odpowiednie korekty dostosowawcze, niwelujące wpływ ekonomiczny zmiany
wskaźnika na umowę z klientem.
Ryzyko stopy procentowej
Dotyczy niedopasowania wskaźników referencyjnych pomiędzy aktywami, pasywami oraz instrumentami
pochodnymi. Grupa zarządza tymi ryzykami stosując tożsame rozwiązania w poszczególnych produktach,
doprowadzając do możliwie największej zbieżności metodologicznej pomiędzy nimi.
Dodatkowo ryzyko stopy procentowej może się zmaterializować, szczególnie w zakresie stawki LIBOR EUR,
w postaci niepomyślnego aneksowania umów z klientami. Efektem tego jest utrzymanie stawki w umowie
klientowskiej z ostatniego dnia obowiązywania LIBOR EUR, z ostatniej daty przeszacowania bądź na
poziomie zero. Bank ogranicza to ryzyko aktywnie zachęcając klientów do aneksowania umów oraz w
ramach bieżącego zarządzania ekspozycją na ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej.
Na dzień 31 grudnia 2022 r. reforma IBOR w odniesieniu do walut, wobec których Bank posiada ekspozycje,
została w dużej mierze zrealizowana; w tym znaczeniu, oprócz kontynuacji procesów aneksowania, nie
przewiduje się już dodatkowych działań. Należy też uwzględnić, z przyczyn obiektywnych (każdy klient
musiałby się zgodzić na zawarcie aneksu) nie uda się nigdy aneksować każdej umowy objętej tym procesem.
Poniższa tabela przedstawia status przejścia na nowe wskaźniki referencyjne wg reformy IBOR.
Waluta
Wskaźnik referencyjny
przed reformą
Status wskaźnika na
01.01.2023
Wskaźnik referencyjny
stosowany przez Gru
po reformie
31.12.2022
31.12.2021
PLN
WIBOR
Zgodny z BMR
WIRON
Aneksowanie portfela w
trakcie (w zakresie
klauzul fallback)
Aneksowanie portfela w
trakcie (w zakresie
klauzul fallback)
EUR
LIBOR EUR
Zlikwidowany
EURIBOR
Aneksowanie portfela
zakończone
Aneksowanie portfela w
trakcie
EUR
EURIBOR
Zgodny z BMR
EURIBOR
Portfel nie był
aneksowany
Portfel nie był
aneksowany
USD
LIBOR USD
W trakcie likwidacji
zaplanowanej na koniec
09.2024*
od 07.2023
opracowywany jako
wskaźnik syntetyczny
SOFR
Aneksowanie portfela
nierozpoczęte**
Aneksowanie portfela
nierozpoczęte***
CHF
LIBOR CHF
Zlikwidowany
SARON
Aneksowanie portfela
zakończone
Aneksowanie portfela
zakończone
GBP
LIBOR GBP
W trakcie likwidacji
zaplanowanej na koniec
03.2024;
opracowywany jako
wskaźnik syntetyczny
SONIA
Aneksowanie portfela
zakończone
Aneksowanie portfela w
trakcie
*W dniu 23.11.2022 r. FCA (Financial Conduct Authority - brytyjskiego organ nadzoru) rozpoczął konsultacje publiczne dotyczące m.in. dalszej przyszłości
wskaźnika USD LIBOR. Rozważana jest propozycja publikowania wskaźnika USD LIBOR dla tenorów 1M, 3M oraz 6M po 30 czerwca 2023 r. w formie syntetycznej,
aż do 30 września 2024 r.
**
Ze względu na uregulowanie likwidacji LIBOR CHF przez Rozporządzenie Wykonawcze Komisji Europejskiej z 14 października 2021 r. (w myśl którego
zamiennikiem dla LIBOR CHF są odpowiednio skonstruowane wskaźniki na podstawie wskaźnika SARON) klienci nie są praktycznie wcale zainteresowani
zawarciem aneksu mającego na celu samo uzupełnienie w umowie klauzul awaryjnych (mających zabezpieczyć umowę na podobne zdarzenie w przyszłości). Nie
mniej jednak, Bank formalnie nigdy nie wycofał się ze skierowanej do klientów oferty zawarcia takiego aneksu.
***
Ibid.
Wszystkie nowe umowy zawarte po dniu 31.12.2021 roku zawierają odpowiednie klauzule fallback,
mitygujące ryzyko związane z zaprzestaniem publikacji wskaźników referencyjnych.
Wskaźniki zgodne z rozporządzeniem BMR to wskaźniki, które zostały zatwierdzone przez odpowiedni
podmiot określony na podstawie rozporządzenia BMR (rejestr ESMA Europejski Urząd Nadzoru Giełd i
Papierów Wartościowych - https://www.esma.europa.eu/policy-rules/benchmarks).
Z dniem 31.12.2021 roku publikacja LIBOR EUR, LIBOR CHF oraz LIBOR GBP(dla większości tenorów)
została wstrzymana.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 0
Wskaźniki syntetyczne LIBOR GBP będą publikowane do końca marca 2024 r., umożliwiając płynne
przejście na wskaźniki oparte na wskaźniku SONIA. W zakresie LIBOR USD brytyjski organ nadzoru
rozpoczął prace nad konsultacjami publicznymi dotyczącymi zakończenia publikacji wskaźników oraz ich
syntetycznej wersji.
W zakresie zamiennika dla LIBOR CHF, Grupa opiera się na Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji
Europejskiej z 14 października 2021 r., w myśl którego zamiennikiem dla LIBOR CHF odpowiednio
skonstruowane wskaźniki na podstawie wskaźnika SARON.
Wskaźniki WIBOR (https://gpwbenchmark.pl/dokumentacja) oraz EURIBOR (https://www.emmi-
benchmarks.eu/benchmarks/euribor/) zgodne z rozporządzeniem BMR, Grupa będzie aneksowała
umowy oparte o wskaźnik WIBOR ze względu na konieczność uwzględnienia w umowach klauzul fallback.
Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej (KS NGR), powołanej w związku z reformą wskaźników
referencyjnych podjął decyzo wyborze indeksu WIRON jako alternatywnego wskaźnika referencyjnego
stopy procentowej, którego danymi wejściowymi informacje reprezentujące transakcje ON (overnight).
Administratorem WIRON w rozumieniu Rozporządzenia BMR jest GPW Benchmark, wpisany do rejestru
Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).
Kolejnym krokiem KS NGR było przyjęcie tzw. mapy drogowej określającej harmonogram działań mających
na celu zastąpienie wskaźnika referencyjnego WIBOR wskaźnikiem WIRON. Od grudnia 2022 na rynku
polskim można stosować WIRON w nowych instrumentach finansowych. Z kolei zaprzestanie
opracowywania i publikowania wskaźnika referencyjnego WIBOR ma nastąpić od początku 2025 roku.
Ekspozycja Grupy w podziale na poszczególne wskaźniki referencyjne IBOR
Wskaźnik referencyjny
Aktywa
(wartość bilansowa
brutto)
Pasywa
(wartość bilansowa
brutto)
Zobowiązania
pozabilansowe
udzielone
(wartość nominalna)
Instrumenty pochodne
(wartość nominalna)
WIBOR
48 097 824
10 506 950
4 323
20 180 206
LIBOR EUR
9 878
0
0
0
LIBOR USD
344 438
517
645
302 246
LIBOR CHF
5 825
0
0
0
EURIBOR
4 970 258
308
1 585
301 819
LIBOR GBP
336 520
0
1
0
Razem
53 764 743
10 507 775
6 554
20 784 271
Ekspozycja transakcji zawartych w ramach rachunkowości zabezpieczeń w podziale na wskaźniki
referencyjne
Wskaźnik referencyjny
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
WIBOR
19 688 000
EURIBOR
553 408
Razem
20 241 408
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 1
41.3 Dane finansowe
Miary wrażliwości
Oszacowanie BPV Banku w dniu 31 grudnia 2022 r. oraz 31 grudnia 2021 r. przedstawiają tabele:
BPV na koniec 2022 r. rozbicie na tenory
Waluta
Do 6 miesięcy
6 miesięcy - 1 rok
1 -3 lata
3 - 5 lat
5 - 10 lat
Łącznie
PLN
-260,9
-10,0
255,1
-306,3
-62,3
-384,4
EUR
-75,8
-31,0
-68,3
-4,7
-10,3
-190,1
USD
-17,5
-35,3
-3,7
-5,0
-0,3
-61,8
CHF
-6,6
0,2
0,1
0,0
0,0
-6,3
GBP
-12,0
0,7
0,1
0,0
0,0
-11,3
RON
2,9
5,6
7,4
-7,2
-0,2
8,5
Inne
-12,2
-0,1
0,0
0,0
0,0
-12,2
Razem
-382,0
-70,0
190,7
-323,3
-73,1
-657,3
BPV na koniec 2021 r. rozbicie na tenory
Waluta
Do 6 miesięcy
6 miesięcy - 1 rok
1 -3 lata
3 - 5 lat
5 - 10 lat
Łącznie
PLN
-419,9
-308,2
-154,4
-474,2
161,6
-1 195,0
EUR
-71,5
63,7
341,3
535,7
1,1
870,2
USD
7,3
39,5
137,4
207,2
-0,8
390,5
CHF
-2,0
0,2
0,1
0,0
0,0
-1,6
GBP
-3,3
1,1
0,0
0,0
0,0
-2,2
Inne
-1,0
1,3
20,8
-6,5
-0,8
13,8
Razem
-490,5
-202,4
345,3
262,1
161,1
75,7
Statystyka BPV
Księga
01.01.2022-31.12.2022
01.01.2021-31.12.2021
Minimalny
Średni
Maksymalny
Minimalny
Średni
Maksymalny
Księga bankowa
-824
-449
-83
-580
-290
94
Księga handlowa
-52
-17
14
-71
-33
19
CALCO
-701
612
1 035
-258
474
1 215
Razem
-1 309
145
704
-570
151
1 123
Kształtowanie się miary ES Banku latach 2022 i 2021 prezentuje poniższa tabela (99% Es o horyzoncie 10
dni).
01.01.2022-31.12.2022
01.01.2021-31.12.2021
Minimalny
Średni
Maksymalny
Minimalny
Średni
Maksymalny
Księga handlowa
1 989
3 626
8 442
1 725
2 929
6 291
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 2
Zmiana wartości ekonomicznej kapitału
Zmianę wartości ekonomicznej kapitału przy przesunięciu równoległym krzywych procentowych o +/- 200
p.b. oraz scenariuszach określonych przez EBA na koniec grudnia 2022 r. i 2021 r. dla Grupy Kapitałowej
Alior Banku, przedstawiono poniżej:
Scenariusz
równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych w górę (EBA)
równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych w dół (EBA)
wystromienie krzywej stóp procentowych (EBA)
wypłaszczenie krzywej stóp procentowych (EBA)
wzrost krótkoterminowych stóp procentowych (EBA)
spadek krótkoterminowych stóp procentowych (EBA)
równoległe przesunięcie krzywych o 200 pb w górę
równoległe przesunięcie krzywych o 200 pb w dół
najbardziej niekorzystny scenariusz
najbardziej niekorzystny scenariusz jako % Tier 1
Zmienność wyniku odsetkowego
Zmienność wyniku odsetkowego w horyzoncie do 1 roku przy zmianie stóp procentowych o 100 p.b.
(negatywny scenariusz) na koniec 2022 r. i na koniec 2021 r. przedstawiono poniżej:
NII- łączna, urealniona wrażliwość wyniku odsetkowego na zmiany stóp
procentowych
Luka przeszacowań
Luka przeszacowań prezentuje różnicę między wartością bieżącą pozycji aktywnych oraz pasywnych
narażonych na ryzyko stopy procentowej, podlegających przeszacowaniu w danym przedziale czasowym.
Lukę przeszacowania w walutach: PLN, EUR i USD na koniec 2022 r. i 2021 r. dla Grupy Kapitałowej Alior
Banku przedstawiono poniżej.
Luka przeszacowania PLN
2022
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
6 899 101
-3 625 973
-3 957 400
2 359 014
62 052
2 235 511
-190 038
3 782 267
Luka skumulowana
6 899 101
3 273 128
-684 273
1 674 741
1 736 793
3 972 304
3 782 267
2021
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
-5 611 628
-11 780 646
10 092 116
4 374 482
3 365 688
5 020 955
2 042 842
7 503 807
Luka skumulowana
-5 611 628
-17 392 274
-7 300 159
-2 925 677
440 010
5 460 965
7 503 807
Luka przeszacowania w USD
2022
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
337 150
105 913
-89 642
-75 542
-16 238
-236 464
33
25 210
Luka skumulowana
337 150
443 063
353 421
277 879
261 641
25 177
25 210
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 3
2021
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
390 013
62 046
-130 633
-66 664
-91 064
-195 899
49
-32 152
Luka skumulowana
390 013
452 059
321 426
254 762
163 697
-32 202
-32 152
Luka przeszacowania w EUR
2022
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
163 710
544 035
127 446
121 395
-144 851
-521 414
282 809
573 130
Luka skumulowana
163 710
707 746
835 191
956 586
811 735
290 321
573 130
2021
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
129 265
8 908
401 137
-62 139
-254 310
-379 367
-2 613
-159 121
Luka skumulowana
129 265
138 173
539 310
477 170
222 860
-156 507
-159 121
42 Ryzyko walutowe
42.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka walutowego
Ryzyko walutowe definiowane jest jako ryzyko wystąpienia straty spowodowanej zmianą kursów
walutowych. Grupa dodatkowo wyróżnia wpływ kursu walutowego na swoje wyniki w perspektywie
długookresowej, na skutek przewalutowania przyszłych przychodów i kosztów walutowych po potencjalnie
bardziej niekorzystnym kursie. Ryzyko związane z przyszłymi wynikami może być zarządzane w ramach
walutowego portfela modelowego.
Cel zarządzania ryzykiem walutowym
Podstawowym celem zarządzania ryzykiem walutowym jest identyfikacja obszarów działalności Grupy,
które mogą być na nie narażone i podejmowanie przedsięwzięć maksymalnie ograniczających ewentualne
straty z tego tytułu. Zarząd Banku określa profil ryzyka walutowego, który musi cechować się zgodnością z
obowiązującym planem finansowym Grupy Kapitałowej Banku.
W 2022 roku w Grupie Kapitałowej Alior Banku SA spółka Alior Leasing była uznawana za spół istotną z
punktu widzenia zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie. Ryzyko walutowe w spółce jest monitorowane,
kontrolowane i raportowane na podstawie wewnętrznych zasad zarządzania ryzykiem rynkowym, w tym
określany jest apetyt na ryzyko walutowe oraz przygotowywane cykliczne raporty. Sporządzane przez
Alior Leasing raporty dotyczące ryzyka walutowego w spółce stanowią w szczególności punkt wyjścia do
podejmowania decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem walutowym spółki oraz służą do konsolidacji ryzyka
walutowego na poziomie Grupy.
Pomiar i ocena ryzyka walutowego
Pomiar i ocena ryzyka walutowego odbywają się poprzez ograniczenie pozycji walutowych zajmowanych
przez Grupę. W pomiarze ryzyka walutowego Grupa wykorzystuję miarę Expected Shortfall i testy
warunków skrajnych.
Miara Expected Shortfall określa potencjalną wartość straty na utrzymywanych pozycjach związanych ze
zmianami kursów walutowych, przy zachowaniu założonego poziomu ufności oraz okresu utrzymania
pozycji. Wielkość jest ustalana codziennie dla poszczególnych obszarów odpowiedzialnych za
podejmowanie i zarządzanie ryzykiem, indywidualnie oraz łącznie.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 4
Monitoring i raportowanie ryzyka walutowego
W Grupie Alior Banku regularnie monitoruje się i raportuje:
poziom miar ryzyka walutowego,
stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i progów ostrzegawczych na ryzyko walutowe,
wyniki testów warunków skrajnych.
Raporty dotyczące ryzyka walutowego opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym
oraz kwartalnym.
Limity ryzyka walutowego ustalane w taki sposób, aby ryzyko to pozostawało na ograniczonym poziomie.
Grupa może także przeprowadzać transakcje zabezpieczania przyszłych przepływów walutowych o
odpowiednio wysokiej pewności realizacji (np. koszt czynszu, dochód odsetkowy netto denominowany w
walutach obcych). Ich celem jest ograniczanie zmienności wyniku w bieżącym roku kalendarzowym.
Narzędzia zarządzania ryzykiem walutowym
Główne narzędzia zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie Alior Banku to:
wewnętrzne procedury dotyczące zarządzania ryzykiem walutowym,
wewnętrzne modele i miary ryzyka walutowego,
limity i progi ostrzegawcze na ryzyko walutowe,
ograniczenia dopuszczalnych transakcji walutowych,
testy warunków skrajnych.
42.2 Dane finansowe
Miary wrażliwości
Na koniec grudnia 2022 r. maksymalna strata na posiadanym przez Grupę portfelu walutowym (zarządzanym
w ramach księgi handlowej), wyznaczona w oparciu o Expected Shortfall w horyzoncie czasowym 10 dni,
mogła wynieść 82,4 tys. zł, przy zakładanym poziomie ufności 99%.
31.12.2022
31.12.2021
Horyzont [dni]
10
10
ES [tys. ]
82,4
382,7
Statystyka Expected Shortfall na portfelu walutym Grupy w latach 2022 i 2021
31.12.2022
31.12.2021
Min
0,5
0,2
Średni
403,9
89,9
Max
3 709,4
1 336,9
Na datę
82,4
382,7
Założenie normalności rozkładu zmian wartości czynników ryzyka w modelu Expected Shortfall może w
praktyce prowadzić do niedoszacowania strat w skrajnych scenariuszach (zjawisko „grubych ogonów”). W
związku z tym Grupa przeprowadza testy warunków skrajnych.
W pomiarze narażenia Grupy Kapitałowej Alior Banku Banku na ryzyko zmian kursów walutowych Bank
przeprowadza testy warunków skrajnych. Poniżej przedstawiono wyniki testów warunków skrajnych Grupy
Kapitałowej Alior Banku badających wpływ zmian kursów walutowych w relacji do PLN o +/- 20%.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 5
31.12.2022
31.12.2021
kursy + 20%
7 085
-8 658
kursy -20%
17 933
26 051
Pozycja walutowa
Wielkość globalnych pozycji walutowych w Grupie Kapitałowej Alior Banku na dzień 31.12.2022 r. i
31.12.2021 r. prezentuje poniższa tabela:
Pozycja walutowa
Pozycje bilansowe
Pozycje pozabilansowe
Długa
Krótka
Długa
Krótka
Długa
Krótka
31.12.2022
13 370 240
-14 957 680
6 231 315
-4 660 404
34 987
-51 517
31.12.2021
10 348 533
-12 256 458
5 512 124
-3 618 227
4 586
-18 614
Wielkość pozycji walutowych jest kluczowym (poza zmiennościami kursów walutowych) czynnikiem
determinującym poziom ryzyka walutowego, na jaki narażony jest Bank i Grupa Kapitałowa. Na poziom
pozycji walutowych wpływają wszystkie zawarte transakcje walutowe, bilansowe i pozabilansowe.
Narażenie Grupy na ryzyko walutowe jest niskie (w odniesieniu do funduszy własnych Grupy Kapitałowej
Alior Banku), Expected Shortfall 10-dniowy dla portfela walutowego Grupy na dzień 31 grudnia 2022 roku
wynosił ok. 0,001% oraz odpowiednio na dzień 31 grudnia 2021 roku 0,005%.
43 Ryzyko płynności
43.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka płynności
Ryzyko płynności oznacza ryzyko niemożności zrealizowania, na dogodnych dla Grupy warunkach i po
rozsądnej cenie, zobowiązań płatniczych wynikających z pozycji bilansowych i pozabilansowych, które
Grupa posiada.
W ramach ryzyka płynności wyróżnia się ryzyko finansowania, które jest ryzykiem utraty posiadanych źród
finansowania oraz ryzyko braku możliwości odnowienia wymagalnych środków finansowania lub utraty
dostępu do nowych źródeł finansowania.
Cel zarządzania ryzykiem płynności
Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie niezbędnej wysokości środków finansowych
koniecznych do wywiązywania się z bieżących i przyszłych (również potencjalnych) zobowiązań, z
uwzględnieniem specyfiki prowadzonej działalności oraz potrzeb mogących się pojawić w wyniku zmiany
warunków rynkowych lub makroekonomicznych.
Organizacja procesu zarządzania ryzykiem płynności
W Banku funkcjonuje powołany specjalnie do celów zarządzania aktywami i pasywami Komitet Zarządzania
Kapitałem, Aktywami i Pasywami (CALCO). Strategia dotycząca ryzyka ynności, w tym akceptowalny
poziom ryzyka, zakładana struktura bilansu oraz plan finansowania zatwierdzane przez Zarząd Banku, a
następnie akceptowane przez Radę Nadzorczą Banku. Za zawieranie transakcji międzybankowych
odpowiada Departament Skarbu, rozliczanie i księgowanie transakcji ma miejsce w Pionie Operacji,
natomiast monitorowanie i pomiar ryzyka płynności odbywa się w Departamencie Zarządzania Ryzykiem
Finansowym. Podział kompetencji w zakresie zarządzania ryzykiem płynności jest jasny oraz zapewnia
rozdzielenie do poziomu Członka Zarządu, co gwarantuje pełną niezależność ich działania. W roku 2022
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 6
działalność skarbowa oraz zarządzanie ryzykiem płynności były w pełni scentralizowane na poziomie Grupy
Alior Banku SA.
Organizacja procesu zarządzania ryzykiem płynności w spółkach zależnych
W 2022 roku w Grupie Kapitałowej Alior Banku SA spółka Alior Leasing była uznawana za spół istotną z
punktu widzenia zarządzania ryzykiem płynności w Grupie. Ryzyko płynności w spółce jest monitorowane,
kontrolowane i raportowane na podstawie wewnętrznych zasad zarządzania ryzykiem płynności, w tym
określany jest apetyt na ryzyko płynności, plany awaryjne płynności oraz przygotowywane cykliczne
raporty. Sporządzane przez Alior Leasing raporty dotyczące ryzyka ynności w spółce stanowią w
szczególności punkt wyjścia do podejmowania decyzji w zakresie zarządzania płynnością spółki oraz służą
do konsolidacji ryzyka płynności na poziomie Grupy.
Zarządzanie ryzykiem płynności
Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Grupie polega zatem na utrzymaniu własnych pozycji
płynnościowych tak, aby w każdym momencie można było wypełnić zobowiązania płatnicze za pomocą
dostępnych środków w kasie, wpływów z transakcji o danej dacie zapadalności lub za pomocą sprzedaży
zbywalnych aktywów, przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów utrzymania płynności.
W Grupie funkcjonuje proces oceny adekwatności zasobów płynności (ILAAP), który w sposób
kompleksowy ocenia adekwatność zarządzania ryzykiem płynności i jego dostosowanie do charakteru, skali
i stopnia złożoności Grupy. Proces ten realizuje następujące cele:
zapewnienie zdolności do terminowego regulowania wszelkich zobowiązań w każdej chwili także w
sytuacji skrajnej,
utrzymanie na odpowiednim poziomie bufora płynności tj. wysokiej jakości aktywów płynnych
zapewniającego adekwatną nadwyżkę płynności,
ustalenie skali podejmowanego ryzyka płynności, poprzez ustanowienie wewnętrznych limitów
płynności zgodnych z apetytem oraz strategią Grupy, uwzględniających wyniki testów warunków
skrajnych,
minimalizowanie ryzyka przekroczenia zdefiniowanych w Grupie limitów płynności,
monitorowanie sytuacji płynnościowej Grupy pod kątem wystąpienia sytuacji awaryjnej w celu
uruchomienia Planu Awaryjnego utrzymania płynności oraz Planu Naprawy,
zapewnienie zgodności funkcjonujących w Grupie procesów z wymogami regulacyjnymi
dotyczącymi zarządzania ryzykiem płynności.
W ramach ILAAP Grupa Kapitałowa:
identyfikuje ryzyka oraz istotne czynniki ryzyka,
dokonuje pomiaru i raportuje ryzyko płynności,
opracowuje procedury i polityki płynności, w tym plan finansowania na kolejne lata działalności
Grupy,
zarządza Planami Awaryjnymi ynności i Planem Naprawy w zakresie płynności,
utrzymuje bufor płynności składający się z wysokiej jakości aktywów płynnych,
opracowuje system limitów płynności zgodny z apetytem na ryzyko, monitoruje limity płynności
oraz wskaźniki wczesnego ostrzegania identyfikujące negatywne trendy mogące mieć wpływ na
wzrost ryzyka płynności,
przeprowadza testy warunków skrajnych ryzyka ynności, na podstawie których ocenia, w jakim
stopniu Grupa jest przygotowana do regulowania zobowiązań w sytuacji skrajnej,
uwzględnia w systemie stawek transferowych funduszy korekty wspierające zarządzanie ryzykiem
płynności.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 7
Poszczególne elementy ILAAP zintegrowane ze sobą i stanowią spójcałość. Każdy zidentyfikowany
rodzaj ryzyka płynności jest mierzony przy pomocy szeregu analiz i zdefiniowanych wskaźników. Na
określone wskaźniki nałożony jest system limitów płynności, który stanowi ograniczenie w podejmowanym
przez Grupę ryzyku oraz dostarcza sygnałów ostrzegawczych służących rozpoznaniu sytuacji zagrożenia
mogącej prowadzić do uruchomienia planów awaryjnych lub Planu Naprawy. Przy określaniu poziomu
limitów oraz wymaganego bufora płynności brane są pod uwagę wyniki testów warunków skrajnych. Testy
planów awaryjnych i Planu Naprawy porównywane są z wynikami testów warunków skrajnych i służą
zapewnieniu, Grupa jest w stanie zachować płynność zarówno w sytuacji normalnej, jak i w sytuacji
skrajnej.
Takie związki między poszczególnymi elementami ILAAP pozwalają na efektywne zarządzanie ryzykiem
płynności, ograniczenie go oraz zapewnienie dostępu do wystarczających źródeł płynności, nawet w sytuacji
skrajnej.
Elementy ILAAP spójne z ogólną strategią Grupy oraz z apetytem na ryzyko. Poprzez elementy ILAAP
określana jest tolerancja ryzyka ynności, czyli poziom ryzyka, jaki Grupa zamierza ponosić. Tolerancja
ryzyka zdefiniowana jest jako system limitów nałożonych na ryzyko płynności, który wynika z apetytu na
ryzyko wpisanego w założenia całościowej strategii działalności Grupy i jest z nim spójny oraz poprzez
wyznaczenie horyzontu przeżycia uwzględniającego m.in. wyniki testów warunków skrajnych płynności.
Elementy ILAAP brane są pod uwagę przy konstruowaniu planu finansowego Grupy w taki sposób, by
założenia dotyczące przyszłej struktury bilansu uwzględniały konieczność zapewnienia bezpiecznej sytuacji
płynnościowej Grupy.
Identyfikacja, pomiar i ocena ryzyka płynności
W ramach identyfikacji ryzyka płynności Grupa rozpoznaje czynniki ryzyka, które w istotny sposób
determinują jej zdolność do zachowania adekwatnego poziomu płynności oraz możliwość finansowania
zobowiązań, wynikających z działalności operacyjnej.
Pomiar ryzyka ynności w Grupie dokonywany jest z uwzględnieniem wszystkich istotnych pozycji zarówno
bilansowych, jak i pozabilansowych (w tym w szczególności instrumentów pochodnych). Wśród
wykorzystywanych miar zarządzania płynnością Grupa wyróżnia współczynniki i powiązane z nimi limity
następujących rodzajów płynności:
płynność śróddzienna - zdolność do wykonywania wszystkich zobowiązań pieniężnych w bieżącym
dniu,
płynność bieżąca zdolność do finansowania aktywów i terminowego wykonania zobowiązań w
toku normalnej działalności lub w innych warunkach, które można przewidzieć, bez konieczności
poniesienia straty w ciągu kolejnych 7 dni,
płynność krótkoterminowa zdolność wykonania wszystkich zobowiązań pieniężnych w terminie
płatności przypadającym w okresie 30 kolejnych dni,
płynność średnioterminowa – zdolność wykonania wszystkich zobowiązań w terminie zapadalności
w okresie powyżej 1 i do 12 miesięcy,
płynność długoterminowa monitorowanie możliwości wykonania wszystkich zobowiązań
pieniężnych w terminie płatności przypadającym w okresie dłuższym niż 12 miesięcy.
Do pomiaru i analizy ryzyka płynności Grupa stosuje szereg wskaźników i analiz, w tym m.in.:
kalkulacja i monitoring wskaźników nadzorczych LCR, NSFR ocena spełniania przez Grupę
ilościowych wymogów nadzorczych,
prognozy kształtowania się nadzorczych miar płynności zapewnienie spełniania przez Grupę
ilościowych wymogów nadzorczych w przyszłości,
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 8
kalkulacja i monitoring wewnętrznych wskaźników płynności, w tym miar płynności śróddziennej,
bieżącej, krótkoterminowej, średnio- i długoterminowej, nadwyżki podstawowego i całkowitego
bufora płynności,
luka płynności - umożliwia oszacowanie wielkości niedopasowania (różnicę) pomiędzy bilansowymi
i pozabilansowymi aktywami i pasywami dla każdego pasma zapadalności/ wymagalności (luka
okresowa), jak również dla sumy aktywów i pasywów łącznie we wszystkich pasmach
zapadalności/wymagalności (luka skumulowana); Grupa wyznacza kontraktową oraz urealnioną lukę
płynności. Urealnienie przepływów następuje wskutek zastosowania wag, urealnień do przepływów
kontraktowych w celu określenia najbardziej prawdopodobnego (ekonomicznego) terminu
zapadalności/wymagalności; urealnianie wartości i terminów stosowane jest zarówno dla pozycji
bilansowych jak i pozabilansowych, m. in. takich jak: aktywa, dla których istnieje możliwość
wcześniejszego zbycia, pozycje nie posiadające kontraktowych terminów zapadalności, produkty
bankowe, w przypadku których analiza trendów i zachowań klientów wskazuje na różnice pomiędzy
kontraktowym terminem zapadalności, a rzeczywistym terminem płatności, zobowiązania
pozabilansowe z tytułu przyznanych linii kredytowych i gwarancji,
analiza stabilności środków obcych stabilnych - określenie na podstawie danych historycznych, jaka
część tych zobowiązań wykazuje cechy stałości i może z wysokim prawdopodobieństwem w
normalnych warunkach rynkowych stanowić stabilne źródło finansowania,
analiza odnawialności/zrywalności depozytów celem jest zweryfikowanie stabilności
behawioralnej zachowań klientów będącej podstawą do wyznaczenia osadu i wag urealnień
przepływów pieniężnych w Grupie,
analiza koncentracji środków obcych stabilnych - wskazanie potencjalnego ryzyka nadmiernego
uzależnienia Grupy od źdeł finansowania cechujących się zbyt niskim stopniem dywersyfikacji, co
mogłoby mieć negatywny wpływ na stabilność środków obcych,
analiza stabilności należności z tytułu udzielonych zobowiązań pozabilansowych - określenie
poziomu wykorzystania linii gwarancyjnych i kredytowych przez klientów,
analiza płynności długoterminowej ma na celu określenie ryzyka związanego z finansowaniem
kredytów długoterminowych (głównie zabezpieczonych hipotecznie lub na finansowanie dużych
projektów niezwiązanych z nieruchomościami, w tym inwestycji przemysłowych) pasywami o
krótszym terminie zapadalności,
analiza koncentracji aktywów płynnych – ma na celu ograniczenie ryzyka pozyskania środków
pieniężnych poprzez upłynnienie ww. aktywów w sytuacji konieczności pokrycia oczekiwanych, jak
również nieoczekiwanych zobowiązań Banku.
Kontrola, monitoring i raportowanie ryzyka płynności
Kontrola ryzyka ynności obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy
limitów dotyczących ryzyka płynności, w szczególności limitów apetytu na ryzyko płynności.
Grupa Alior Bank regularnie monitoruje i raportuje poziom miar dotyczących ryzyka płynności oraz stopień
wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych. Raporty dotyczące ryzyka płynności
opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym, kwartalnym oraz rocznym. Ich
częstotliwość, zakres i lista odbiorców (w tym CALCO, Zarząd Banku i Rada Nadzorcza) uregulowana jest w
wewnętrznych przepisach Grupy. Limity wyznaczają granice działalności Grupy, które nie mogą być
przekroczone. Wybrane limity Grupa poszerza o progi ostrzegawcze, których funkcją jest zabezpieczenie
przed przekroczeniem limitów wewnętrznych poprzez określenie poziomu wykorzystania limitów
(minimalnej nadwyżki), którego osiągnięcie oznaczało będzie wystąpienie podwyższonego ryzyka płynności
oraz realne ryzyko możliwości wystąpienia przekroczenia limitu w określonym przedziale czasowym.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 3 9
Testy warunków skrajnych ryzyka płynności
Testy warunków skrajnych istotnym elementem zarządzania ryzykiem płynności w Grupie. Zasadniczą
część testów warunków skrajnych stanowi analiza scenariuszowa, która polega na zbadaniu wpływu na
płynność danego scenariusza uwzględniającego różne czynniki ryzyka oraz różny poziom dotkliwości
poszczególnych czynników ryzyka (przy zachowaniu nadrzędnej zasady konserwatywnego podejścia przy
konstruowaniu scenariuszy). Dodatkowo przeprowadzane są oddzielne scenariusze dla płynności
śróddziennej. Uzupełnieniem do testów scenariuszowych są analizy wrażliwości, gdzie Bank testuje jedynie
wybrane czynniki ryzyka, które w jego ocenie mają największy wpływ na sytuację płynnościową oraz testy
odwrócone, gdzie Bank testuje, jaki poziom najważniejszych czynników ryzyka doprowadza Bank do utraty
płynności. Bank przeprowadza testy odwrócone analizując dwa aspekty: utrata płynności oznaczająca brak
możliwości regulowana zobowiązań oraz spadek płynności powodujący brak spełniania wymogów
nadzorczych dotyczących płynności. Wyniki testów warunków skrajnych akceptowane przez CALCO,
Zarząd Banku i Radę Nadzorczą.
Scenariusze testów warunków skrajnych, które przyjmowane przez Zarząd Banku, opracowywane w
trzech podstawowych wariantach, dla których konstruowane są co najmniej dwa scenariusze:
kryzys wewnętrzny sytuacja, w której za problemy z płynnością odpowiedzialne czynniki
wewnątrzbankowe lub też inne czynniki, jednak dotyczące jedynie Banku (2 scenariusze zakładające
utratę reputacji),
kryzys systemowy sytuacja, w której w całym lub znaczącej części systemu bankowego występują
problemy z utrzymaniem płynności w związku z kryzysem gospodarczym lub finansowym (4
scenariusze, w tym 1 związany z eskalacją wojny w Ukrainie, 1 związany z pandemią COVID-19 oraz
1 będący połączeniem eskalacji wojny i powrotu pandemii),
kombinacja kryzysu wewnętrznego jak i kryzysu systemowego sytuacja będąca kombinacją
elementów z dwóch powyższych wariantów (2 scenariusze zakładające jednoczesne problemy
Banku oraz całego sektora).
Wyniki testów warunków skrajnych wykorzystywane są w szczególności do oceny, w jakim stopniu Grupa
jest przygotowana do regulowania zobowiązań w sytuacji skrajnej, do oceny adekwatności nadwyżki
płynności poprzez zestawienie posiadanego bufora płynności z wymaganym buforem płynności w sytuacji
skrajnej oraz do weryfikacji dostosowania profilu płynnościowego Grupy do przyjętej tolerancji ryzyka
płynności poprzez sprawdzenie, czy horyzont przeżycia w każdym scenariuszu jest co najmniej wny
założonemu przez Grupę. Zestawienie zapotrzebowania na środki płynne dla każdego scenariusza z
wartościami możliwymi do pozyskania na podstawie przeprowadzonych testów planów awaryjnych pozwala
sprawdzić, czy Grupa jest w stanie regulować zobowiązania w dłuższych horyzontach (poza horyzontem
przeżycia) przy wykorzystaniu działań awaryjnych. Poza tym wyniki testów warunków skrajnych służą do
ustalania limitów wewnętrznych, dostosowywania i ulepszania regulacji wewnętrznych, codziennej praktyki
zarządzania ryzykiem płynności poprzez wykorzystywanie wyników testów warunków skrajnych do bieżącej
oceny sytuacji płynnościowej Grupy, kształtowania planu awaryjnego płynności.
Testy planów awaryjnych ryzyka płynności
Na wypadek wystąpienia kryzysu płynności rozumianego jako hipotetyczne ryzyko jak i realne zaistnienie
sytuacji, w której Grupa nie będzie zdolna do terminowego realizowania bieżących lub przewidywanych
przyszłych zobowiązań płatniczych opracowane zostały plany awaryjne płynności, których celem jest
określenie rozwiązań zapewniających przetrwanie sytuacji kryzysu płynności, w tym działań naprawczych.
Bank na bieżąco monitoruje sytuację płynnościową pod kątem rozpoznania sytuacji zagrożenia poprzez
zdefiniowanie i monitorowanie szerokiego zakresu przesłanek dotyczących sytuacji wewnątrz Banku, jak i
otoczenia rynkowego i makroekonomicznego, które służą rozpoznaniu sytuacji podwyższonego ryzyka
płynności, wysokiego ryzyka płynności oraz kryzysu ryzyka płynności i umożliwiają podjęcie adekwatnych
działań, określonych w planach awaryjnych. Bank dokonuje przeglądu i testów planów awaryjnych co
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 0
najmniej raz w roku lub gdy wymaga tego zmiana warunków rynkowych. W ramach testów planów
awaryjnych Bank określa: realność i możliwość przeprowadzenia działań, proces decyzyjny, kompetencje
poszczególnych jednostek, kwotę środków możliwych do uzyskania oraz czas konieczny do wdrożenia
działań.
43.2 Dane finansowe
Przepływy kontraktowe
Zestawienie terminów zapadalności/wymagalności przepływów kontraktowych aktywów i pasywów Grupy
Kapitałowej Alior Banku na dzień 31 grudnia 2022 roku (w mln zł):
31.12.2022
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
AKTYWA
2 661
5 016
3 856
4 439
8 375
15 636
28 652
55 182
123 817
Gotówka i Nostro
2 422
0
0
0
0
0
0
0
2 422
Należności od banków
69
346
0
0
0
0
0
2 120
2 535
Należności od klientów
170
1 466
3 239
3 785
6 847
11 402
21 742
47 034
95 685
Papiery wartościowe
0
3 187
558
618
1 482
4 146
6 647
2 910
19 548
Pozostałe aktywa
0
17
59
36
46
88
263
3 118
3 627
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
-53 341
-4 701
-5 796
-4 259
-4 362
-2 417
-2 227
-6 461
-83 564
Zobowiązania wobec banków
-155
-3
-10
-13
-15
-28
-54
0
-278
Zobowiązania wobec klientów
-51 129
-4 645
-5 730
-4 148
-3 892
-805
-36
-3
-70 388
Emisje własne
0
0
-17
-41
-160
-1 146
-861
0
-2 225
Kapitały własne
0
0
0
0
0
0
0
-6 170
-6 170
Pozostałe zobowiązania
-2 057
-53
-39
-57
-295
-438
-1 276
-288
-4 503
Luka bilansowa
-50 680
315
-1 940
180
4 013
13 219
26 425
48 721
40 253
Skumulowana luka bilansowa
-50 680
-50 365
-52 305
-52 125
-48 112
-34 893
-8 468
40 253
Instrumenty pochodne
wpływy
0
4 716
1 491
307
1 406
140
124
0
8 184
Instrumenty pochodne
wypływy
0
-4 738
-1 470
-295
-1 388
-133
-121
0
-8 145
Instrumenty pochodne netto
0
-22
21
12
18
7
3
0
39
Linie gwarancyjne i finansowe
-10 204
0
0
0
0
0
0
0
-10 204
Luka pozabilansowa
-10 204
-22
21
12
18
7
3
0
-10 165
Luka ogółem
-60 884
293
-1 919
192
4 031
13 226
26 428
48 721
30 088
Luka skumulowana ogółem
-60 884
-60 591
-62 510
-62 318
-58 287
-45 061
-18 633
30 088
Zestawienie terminów zapadalności/wymagalności przepływów kontraktowych aktywów i pasywów Grupy
Kapitałowej Alior Banku na dzień 31 grudnia 2021 roku (w mln zł):
31.12.2021
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
AKTYWA
3 917
3 123
2 767
4 014
9 635
11 746
24 243
41 942
101 387
Gotówka i Nostro
3 749
0
0
0
0
0
0
0
3 749
Należności od banków
32
63
0
0
0
0
0
1 608
1 703
Należności od klientów
136
1 074
2 681
3 382
5 942
9 698
18 093
34 775
75 781
Papiery wartościowe
0
1 936
43
604
3 678
2 003
6 066
2 457
16 787
Pozostałe aktywa
0
50
43
28
15
45
84
3 102
3 367
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
-63 456
-2 696
-4 412
-1 674
-1 474
-745
-2 541
-6 255
-83 253
Zobowiązania wobec banków
-75
-46
-315
-7
-14
-10
-13
-28
-508
Zobowiązania wobec klientów
-61 968
-2 607
-3 919
-1 409
-1 264
-214
-148
-2
-71 531
Emisje własne
0
-27
-142
-191
-94
-166
-1 475
-1
-2 096
Kapitały własne
0
0
0
0
0
0
0
-5 919
-5 919
Pozostałe zobowiązania
-1 413
-16
-36
-67
-102
-355
-905
-305
-3 199
Luka bilansowa
-59 539
427
-1 645
2 340
8 161
11 001
21 702
35 687
18 134
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 1
31.12.2021
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
Skumulowana luka bilansowa
-59 539
-59 112
-60 757
-58 417
-50 256
-39 255
-17 553
18 134
Instrumenty pochodne
wpływy
0
4 926
689
213
210
220
212
0
6 470
Instrumenty pochodne
wypływy
0
-4 887
-667
-206
-204
-213
-208
0
-6 385
Instrumenty pochodne netto
0
39
22
7
6
7
4
0
85
Linie gwarancyjne i finansowe
-9 945
0
0
0
0
0
0
0
-9 945
Luka pozabilansowa
-9 945
39
22
7
6
7
4
0
-9 860
Luka ogółem
-69 484
466
-1 623
2 347
8 167
11 008
21 706
35 687
8 274
Luka skumulowana ogółem
-69 484
-69 018
-70 641
-68 294
-60 127
-49 119
-27 413
8 274
Urealniona luka płynności
Analiza zapadalności/wymagalności aktywów i zobowiązań dla Grupy Kapitałowej Banku, według terminów
urealnionych na dzień 31 grudnia 2022 roku (w mln zł):
31.12.2022
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Urealniona luka okresowa
4 621
7 832
-1 678
286
986
2 469
4 736
-19 213
39
Urealniona luka skumulowana
4 621
12 453
10 775
11 061
12 047
14 516
19 252
39
Analiza zapadalności/wymagalności aktywów i zobowiązań dla Grupy Kapitałowej Banku, według terminów
urealnionych na dzień 31 grudnia 2021 roku (w mln zł):
31.12.2021
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Urealniona luka okresowa
5 392
7 251
-1 879
517
1 988
4 002
5 920
-23 106
85
Urealniona luka skumulowana
5 392
12 643
10 764
11 281
13 269
17 271
23 191
85
Nadzorcze miary płynności i miary wrażliwości
Nadzorcze miary płynności
LCR
NSFR
W okresie od 31 grudnia 2021 roku do 31 grudnia 2022 roku wartości wskaźników miar nadzorczych
utrzymywały się powyżej limitów nadzorczych. Grupa na potrzeby wyliczenia wskaźnika LCR i NSFR stosuje
konsolidację ostrożnościową, która obejmuje Alior Bank SA i Alior Leasing sp. z o.o.
Poniższa tabela przedstawia części składowe wskaźnika pokrycia wypływów netto (LCR), czyli wartość
zabezpieczenia przed utratą płynności oraz wypływ środków pieniężnych netto. Dodatkowo
zaprezentowana została nadwyżka zabezpieczenia przed utratą płynności rozumiana jako nadwyżka
możliwości pokrycia potrzeb płynnościowych przez okres występowania warunków skrajnych trwający 30
dni.
Zabezpieczenie przed utratą płynności (mln zł)
Wypływy środków pieniężnych netto ogółem (mln zł)
Nadwyżka zabezpieczenia przed utratą płynności (mln zł)
Wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR)
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 2
Stabilność bazy depozytowej
Na dzień 31 grudnia 2022 roku poziom osadu depozytów w horyzoncie 30 dni wynosił ok. 94,7% dla bazy
depozytowej w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego) oraz 99,5% dla emisji własnych.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku poziom osadu depozytów w horyzoncie 30 dni wynosił ok. 95,5% dla bazy
depozytowej w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego) oraz 82,7%. dla emisji własnych.
Struktura finansowania
Głównym źródłem finansowania Grupy jest baza depozytowa, która na dzień 31.12.2022 roku wyniosła ok.
68 mld , co stanowi ok. 82% pasywów Banku. W bazie depozytowej dominują rachunki bieżące (ok. 71%
bazy), z czego większość (ok.72%) stanowią rachunki klientów detalicznych wobec 28% rachunków klientów
biznesowych. Pozostałą część bazy depozytowej tj. ok. 29% stanowią depozyty terminowe, w tym 74%
depozyty terminowe klientów detalicznych i 26% depozyty klientów biznesowych. Zobowiązania wobec
klientów finansowych wynoszą ok. 1 mld i stanowią ok. 1% pasywów. Emisje własne, w wartości 1,9 mld
, stanowią ok. 2% pasywów.
W kolejnych latach Grupa zakłada umiarkowany przyrost sumy bilansowej i utrzymanie depozytów
klientowskich jako głównego źródła finansowania (w szczególności od klientów detalicznych).
Koncentracja
Grupa w cyklach miesięcznych przeprowadza analizę koncentracji bazy depozytowej, która ma na celu
wskazanie potencjalnego ryzyka nadmiernego uzależnienia Grupy od źródeł finansowania cechujących się
zbyt niskim stopniem dywersyfikacji. W celu oszacowania poziomu koncentracji Grupa wyznacza wskaźnik
WWK (Wskaźnik Wysokiej Koncentracji) liczony jako stosunek wartości środków zgromadzonych przez
największych depozytariuszy do wartości bazy depozytowej. Na dzień 31 grudnia 2022 r. WWK wyniósł
0,63 % co wskazuje na brak koncentracji. Wskaźnik na dzień 31 grudnia 2021 r. wynosił 1,09%.
Statystykę WWK za 2022 r. i 2021 r. przedstawia poniższa tabela:
Minimalny
Średni
Maksymalny
31.12.2022
0,62%
0,85%
1,09%
31.12.2021
0,80%
1,00%
1,14%
W celu ograniczenia ryzyka koncentracji Grupa dywersyfikuje strukturę bazy depozytowej w podziale na
klientów detalicznych, biznesowych, finansowych, instytucji rządowych i samorządowych, monitorując i
raportując miesięcznie udział poszczególnych grup w całości bazy depozytowej.
Waluta
31.12.2022
Waluta
31.12.2021
Klient 1
CHF,CZK,EUR,GBP,PLN,USD
319 716
EUR, PLN, USD
900 646
Klient 2
EUR,PLN,USD
312 390
EUR, PLN, USD
550 838
Klient 3
EUR,PLN,USD
245 771
CHF, CZK, EUR, PLN,
USD
393 976
Klient 4
EUR,PLN
211 333
EUR, PLN, USD
293 612
Klient 5
EUR,PLN
162 073
CHF, EUR, GBP,
HDK, MXN, PLN,
RUB, USD
200 847
Klient 6
EUR,PLN,USD
120 600
EUR, PLN
198 098
Klient 7
EUR,PLN,USD
117 161
EUR, PLN
155 712
Klient 8
EUR,PLN,USD
112 361
PLN
152 727
Klient 9
EUR,PLN,USD
101 440
EUR, PLN, USD
148 728
Klient 10
EUR,PLN,USD
98 942
CZK, EUR, PLN
147 281
W 2022 r. sytuacja płynnościowa Grupy pozostawała na bezpiecznym poziomie. Sytuacja była ściśle
monitorowana i utrzymywana na adekwatnym do potrzeb poziomie poprzez dostosowywanie poziomu bazy
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 3
depozytowej oraz uruchamianie dodatkowych źród finansowania w zależności od rozwoju akcji
kredytowej i pozostałych potrzeb płynnościowych. Wybuch konfliktu zbrojnego w Ukrainie nie mi
istotnego wpływu na poziom ryzyka płynności Grupy.
44 Ryzyko operacyjne
44.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka operacyjnego
Ryzyko operacyjne to ryzyko powstania straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności
wewnętrznych procesów, ludzi i systemów lub zdarzeń zewnętrznych. Ryzyko operacyjne uwzględnia
ryzyko prawne, a nie obejmuje ryzyka utraty reputacji i ryzyka strategicznego.
Cel zarządzania ryzykiem operacyjnym
Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym Grupy Kapitałowej jest utrzymanie ryzyka operacyjnego na
poziomie bezpiecznym i adekwatnym w stosunku do działalności, celów, strategii i rozwoju Grupy
Kapitałowej, a także akceptowalnym przez Zarząd i Radę Nadzorczą Banku.
Zarządzanie ryzykiem operacyjnym
Grupa Kapitałowa posiada sformalizowany system zarządzania ryzykiem operacyjnym w ramach którego
przeciwdziała występowaniu zdarzeń i incydentów operacyjnych oraz ogranicza straty w przypadku
materializacji ryzyka.
Zarządzanie ryzykiem operacyjnym obejmuje identyfikację, pomiar i ocenę ryzyka operacyjnego, kontrolę,
monitorowanie, raportowanie oraz działania zarządcze.
Bank wdraża jednolite i spójne zasady zarządzania ryzykiem operacyjnym w podmiotach zależnych i
oddziałach zagranicznych, a także sprawuje nadzór nad zarządzaniem ryzykiem operacyjnym związanym z
ich działalnością oraz uwzględnia poziom ryzyka w ramach systemu monitorowania i raportowania ryzyka
na poziomie Grupy.
Identyfikacja ryzyka operacyjnego
W ramach identyfikacji ryzyka operacyjnego, Grupa Kapitałowa rozpoznaje czynniki ryzyka, które w istotny
sposób wpływają na jego poziom. Na etapie identyfikacji wykorzystywane różne sposoby pozyskiwania
informacji m.in.:
gromadzenie danych o wewnętrznych zdarzeniach i stratach w Banku w dedykowanym systemie
informatycznym,
identyfikacja ryzyka w procesach, produktach, systemach, umowach i zgłoszeniach biznesowych,
analiza zewnętrznych zdarzeń ryzyka operacyjnego,
Testy Warunków Skrajnych.
Pomiar i ocena ryzyka operacyjnego
Pomiar i ocena ryzyka operacyjnego przeprowadzana jest przy wykorzystaniu mierników ilościowych i
jakościowych i obejmuje m.in.:
obliczanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego od 01.01.2018 r.
Bank oblicza wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z
zaawansowaną metodą (AMA) dla Banku z wyłączeniem Oddziału w Rumunii, dla którego
zastosowanie ma metoda standardowa (TSA),
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 4
szacowanie kapitału wewnętrznego dla Banku na ryzyko operacyjne z wykorzystaniem wyników
modelu AMA, dla Oddziału w Rumunii oraz spółki podlegającej konsolidacji Alior Leasing Sp. z o.o.
z zastosowaniem metody standardowej (TSA),
cel i limit na koszty ryzyka operacyjnego oraz określanie poziomu ich wykorzystania,
Analizy Scenariuszowe,
ocenę ryzyka operacyjnego produktów, procesów, systemów, umów i zgłosz biznesowych,
wycenę rzeczywistych i potencjalnych strat związanych ze zidentyfikowanymi zdarzeniami,
kluczowe wskaźniki ryzyka (KRI) dla których zdefiniowano progi tolerancji.
Kontrola ryzyka operacyjnego
Celem kontroli jest utrzymanie ryzyka operacyjnego na akceptowanym przez Grupę Kapitałową poziomie.
Kontrola ryzyka operacyjnego odbywa się na kilku poziomach: komórek organizacyjnych odpowiedzialnych
za zarządzanie ryzykiem operacyjnym w swoich obszarach, Departamentu Zarządzania Ryzykiem
Operacyjnym, Komitetu Ryzyka Operacyjnego, Zarządu Banku, Komitetu ds. Ryzyka Rady Nadzorczej oraz
Rady Nadzorczej.
Kontrola ryzyka obejmuje m.in. opracowanie, wdrożenie i wykorzystanie narzędzi w ramach systemu
zarządzania ryzykiem operacyjnym, zbieranie informacji dotyczących ryzyka operacyjnego, sprawowanie
nadzoru nad zarządzaniem ryzykiem operacyjnym oraz jego poziomem, akceptowanie wyników zarządzania
ryzykiem operacyjnym oraz realizacji przyjętych założeń, analizę cyklicznych raportów z obszaru ryzyka
operacyjnego i akceptację najważniejszych założeń i weryfikację ich realizacji.
Monitoring i raportowanie ryzyka operacyjnego
Monitorowanie ryzyka operacyjnego ma na celu diagnozowanie obszarów wymagających działań
zarządczych. Monitorowanie umożliwia obserwację profilu ryzyka operacyjnego oraz zapewnia regularne
przekazywanie Zarządowi i Radzie Nadzorczej niezbędnych informacji na temat ryzyka operacyjnego. Jest
ono realizowane w sposób ciągły na poziomie poszczególnych komórek organizacyjnych oraz przez
Departament Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym w ramach bieżącej analizy oraz nadzoru nad procesem
zarządzania ryzykiem operacyjnym.
Obowiązek monitorowania i ograniczania ryzyka operacyjnego w codziennej pracy dotyczy wszystkich
pracowników i jednostek organizacyjnych Banku. Pracownicy na bieżąco kontrolują poziom ryzyka
operacyjnego w obsługiwanych procesach i aktywnie minimalizują ryzyko, podejmując możliwe działania
mające na celu uniknięcie/ograniczenie strat operacyjnych. Odpowiadają za bieżącą rejestrację zdarzeń i
finansowych skutków operacyjnych dotyczących ich obszarów działalności oraz raportują wartości
Kluczowych Wskaźników Ryzyka (KRI) dla procesów szczególnie narażonych na ryzyko operacyjne.
Wyniki monitorowania ryzyka operacyjnego są prezentowane w raportach skierowanych do Komitetu
Ryzyka Operacyjnego, Zarządu Banku, Komitetu ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Rady Nadzorczej. Raporty
przedstawiają poziom ryzyka operacyjnego i opracowywane w trybie miesięcznym, kwartalnym oraz
rocznym.
Raportowanie informacji dotyczących zdarzeń i skutków z tytułu ryzyka operacyjnego wykonywane jest na
potrzeby wewnętrzne i zewnętrzne. Informacje dotyczące ryzyka operacyjnego wspierają system
zarządzania Grupą Kapitałową, poprzez ich uwzględnianie przy podejmowaniu decyzji biznesowych. Zakres
raportowania zarządczego z ryzyka operacyjnego jest szeroki i przekrojowy, co daje możliwość właściwej
oceny realizacji systemu zarządzania i kontroli tego ryzyka oraz umożliwia podejmowanie działań
wspomagających ten proces.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 5
Działania zarządcze
Na podstawie prowadzonej identyfikacji, pomiaru i oceny, Grupa Kapitałowa podejmuje adekwatne
działania zarządcze, których celem jest kształtowanie procesu zarządzania ryzykiem operacyjnym i poziomu
tego ryzyka. Działania zarządcze obejmują m.in.:
ustalanie akceptowalnych poziomów ryzyka w postaci limitów ograniczających ryzyko,
podejmowanie decyzji o zastosowaniu narzędzi wspierających zarządzanie ryzykiem,
wydawanie regulacji wewnętrznych dotyczących zarządzania ryzykiem operacyjnym.
akceptację poziomu ryzyka operacyjnego,
ograniczenie ryzyka operacyjnego, w tym transfer,
unikanie ryzyka operacyjnego.
W związku ze stosowaniem zaawansowanej metody pomiaru ryzyka operacyjnego (AMA), zgodnie z
wymogami Art. 454 CRR, Grupa dążąc do ograniczenia ryzyka materializacji skutków rzadkich, ale
potencjalnie dotkliwych zdarzeń operacyjnych, wykupiła szereg polis ubezpieczeniowych. Ww. polisy
obejmowały m.in. ubezpieczenie w zakresie: mienia (w tym sprzętu elektronicznego), odpowiedzialności
cywilnej, odpowiedzialności karnoskarbowej oraz odpowiedzialności zawodowej.
Warunki poszczególnych polis dostosowane do skali i zakresu ponoszonego ryzyka. Ww. polisy nie
stosowane jako mechanizm ograniczający wysokość wymogów w zakresie funduszy własnych na ryzyko
operacyjne ani też jako czynnik mitygujący wysokość kapitału wewnętrznego na ryzyko operacyjne.
45 Zarządzanie kapitałem
Definicja adekwatności kapitałowej
Adekwatność kapitałowa to proces mający na celu zapewnienie, poziom ryzyka podejmowanego przez
Bank i Grupę Kapitałową Banku w ramach prowadzonej działalności pozostaje pokryty funduszami własnymi
oraz kapitałem Tier 1 na poziomie zgodnym z apetytem na ryzyko oraz długoterminowymi celami
kapitałowymi. Proces zarządzania adekwatnością kapitałową obejmuje w szczególności: wyznaczanie,
monitorowanie i planowanie poziomów adekwatności kapitałowej, w tym mając na uwadze przestrzeganie
obowiązujących regulacji organów nadzoru.
W ramach apetytu na ryzyko Bank i Grupa określa oczekiwane poziomy pokrycia przez fundusze własne
oraz kapitał Tier 1 potencjalnej straty nieoczekiwanej z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka określonego
w przepisach Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r.
w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającym
rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (z późn. zm) (Rozporządzenie CRR), a także poszczególnych rodzajów
ryzyka zidentyfikowanego w ramach procesu oceny adekwatności kapitału wewnętrznego (ICAAP).
Potencjalna strata nieoczekiwana jest wyznaczana za pomocą kapitału regulacyjnego, którego metodyka
wyznaczania została określona w Rozporządzeniu CRR, a także za pomocą kapitału wewnętrznego,
wyznaczanego za pomocą metod o których mowa poniżej.
W procesie zarządzania kapitałem nadrzędną rolę odgrywają Rada Nadzorcza, Zarząd Banku, Komitet ds.
Ryzyka Rady Nadzorczej oraz Komitet Zarządzania Ryzykiem i ICAAP.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 6
Miary adekwatności kapitałowej
W Grupie do podstawowych miar wykorzystywanych do zarządzania kapitałem należą:
łączny współczynnik kapitałowy oraz współczynnik kapitału Tier 1,
wartość regulacyjnego wymogu kapitałowego,
kapitał wewnętrzny (ICAAP) oraz współczynnik pokrycia kapitału wewnętrznego przez fundusze
własne.
Łączny współczynnik kapitałowy
Łączny Współczynnik kapitałowy oraz współczynnik Tier 1 na dzień 31 grudnia 2022 r. zostały obliczone
zgodnie z Rozporządzeniem CRR oraz innymi regulacjami wdrażającymi „opcje narodowe” , m. in. ustawa
Prawo Bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. (z późn. zm.) i rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia
25 maja 2017 r. w sprawie wyższej wagi ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na
nieruchomościach (z późn. zm.).
Na potrzeby wyliczenia skonsolidowanego wyniku finansowego oraz współczynnika wypłacalności w
2022 r. zastosowano konsolidację ostrożnościową konsolidowane były Alior Bank SA i Alior Leasing sp. z
o.o. W ocenie Zarządu Banku pozostałe jednostki zależne nieobjęte konsolidacją ostrożnościową, z punktu
widzenia celów monitorowania instytucji kredytowych, mają marginalne znaczenie dla podstawowej
działalności Banku.
Skonsolidowany ostrożnościowo rachunek zysków i strat jest sporządzony zgodnie z przyjętymi przez Bank
zasadami rachunkowości, z wyjątkiem ujęcia w konsolidacji jedynie Alior Banku SA i Alior Leasing sp. z o.o.,
zgodnie ze stwierdzeniem powyżej.
01.01.2022-31.12.2022
Przychody z tytułu odsetek
4 962 601
Przychody o podobnym charakterze
427 541
Koszty z tytułu odsetek
-1 830 901
Wynik z tytułu odsetek
3 559 241
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 634 646
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-839 958
Wynik z tytułu prowizji i opłat
794 688
Przychody z tytułu dywidend
11 888
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji
wymiany
25 112
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat, w tym:
1 989
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
1 218
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
771
Pozostałe przychody operacyjne
110 557
Pozostałe koszty operacyjne
-129 039
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-18 482
Koszty działania Grupy
-1 991 545
Wynik z odpisów na straty oczekiwane
-949 765
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
-52 391
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
-83 168
Podatek bankowy
-262 723
Zysk brutto
1 034 844
Podatek dochodowy
-351 332
Zysk netto
683 512
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 7
Fundusze własne dla potrzeb adekwatności kapitałowej
Fundusze własne ogółem dla współczynnika wypłacalności
Kapitał podstawowy Tier I (CET1)
Wpłacony kapitał
Kapitał zapasowy
Pozostałe kapitały
Zysk zweryfikowany przez biegłego rewidenta
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
Kapitał z aktualizacji wyceny - niezrealizowane straty
Wartości niematerialne wycenione według wartości bilansowej
Kapitał z aktualizacji wyceny - niezrealizowane zyski
Dodatkowe korekty wartości korekta AVA
Pozostałe pozycje korygujące (korekty okresu przejściowego dotyczące
MSSF 9, niedobór pokrycia z tytułu ekspozycji nieobsługiwanych, aktywa z
tytułu odroczonego podatku dochodowego)
Kapitał Tier II
Zobowiązania podporządkowane
Wymogi kapitałowe
Wymogi kapitałowe razem dla ryzyka: kredytowego, kredytowego
kontrahenta, korekty wyceny kredytowej, rozmycia i dostawy instrumentów
do rozliczenia w późniejszym terminie
Wymogi kapitałowe razem dla ryzyka: cen kapitałowych papierów
wartościowych, cen instrumentów dłużnych, cen towarów i walutowego
Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych
Wymogi kapitałowe razem z tytułu ryzyka operacyjnego
Tier 1
Współczynnik wypłacalności
Wskaźniki kapitałowe Grupy Kapitałowej Banku pozostają na poziomach znacząco przekraczających
minimalne wymagania regulacyjne i pozwalają na bezpieczne funkcjonowanie Banku.
Grupa Kapitałowa Alior Bank SA, zdecydowała o zastosowaniu przepisów przejściowych przewidzianych
przez rozporządzenie nr 2017/2395 dotyczących agodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9 oraz
rozporządzenie 2020/873 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19,
co oznacza, że na potrzeby oceny adekwatności kapitałowej Grupy nieuwzględniany będzie pełen wpływ
wdrożenia MSSF 9, w tym związany z utworzonymi odpisami COVID-19.
Równocześnie wobec kwoty niezrealizowanych zysków i strat odpowiadającej ekspozycji z tytułu
instrumentów dłużnych rządów centralnych, Grupa stosuje do 31 grudnia 2022 r. tymczasowe traktowanie
określone w art. 468 ust. 1 Rozporządzenia CRR.
MREL
Minimalne wymogi określone przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny w zakresie funduszy własnych oraz
zobowiązań podlegających umorzeniu lub konwersji („MREL”) obowiązujące Grupę na 31.12.2022 r. oraz do
30.12.2023 r. to:
w relacji do TREA 11,68% (do łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko)
w relacji do TEM 4,46% (miary ekspozycji całkowitej)
natomiast od 31.12.2023 r.
w relacji do TREA 15,36% (do łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko)
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 8
w relacji do TEM 5,91% (miary ekspozycji całkowitej).
Na 31 grudnia 2022 r. Grupa wypełniała wymogi MREL określone przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Analiza regulacyjnego wymogu kapitałowego
W ramach procesu wyliczenia współczynnika wypłacalności Grupa analizuje poziom regulacyjnego wymogu
kapitałowego oraz relacji funduszy własnych do kapitału wewnętrznego. Analiza polega na porównaniu
rzeczywistych wartości z wartościami budżetowanymi oraz wskazaniu przyczyn ewentualnych różnic (inna
niż planowana skala działalności Banku i Grupy Kapitałowej, zwłaszcza wielkość portfela kredytowego czy
inny niż planowany profil ryzyka aktywów). Kapitały własne Grupy Kapitałowej przewyższały łączny wymóg
kapitałowy w ciągu całego 2022 r.
Kapitał wewnętrzny
W ramach procesu ICAAP Grupa dokonuje identyfikacji oraz oceny istotności wszystkich rodzajów ryzyka,
na które jest narażony w związku z podejmowaną działalnością.
Istotne rodzaje ryzyka w dniu 31 grudnia 2022 r.:
Ryzyko kredytowe niewypłacalności
Ryzyko kredytowe - koncentracji branżowej
Ryzyko kredytowe - koncentracji wobec klienta
Ryzyko kredytowe - koncentracji w walucie
Ryzyko operacyjne
Ryzyko płynności
Ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej
Ryzyko rynkowe
Ryzyko rozliczenia/dostawy z późniejszym terminem rozliczenia
Ryzyko modeli
Ryzyko reputacji
Ryzyko biznesowe
Ryzyko kapitałowe
Ryzyko braku zgodności.
Na poszczególne rodzaje ryzyka, zidentyfikowane jako istotne, Grupa alokuje kapitał wewnętrzny przy
zastosowaniu wewnętrznych modeli szacowania ryzyka.
Kapitał wewnętrzny szacowany jest:
dla ryzyka kredytowego w oparciu o metodykę rozkładu strat na portfelu kredytowym,
dla ryzyka rynkowego w oparciu o metodykę Expected Shortfall,
dla ryzyka stopy procentowej w oparciu o miarę wartości ekonomicznej kapitału,
dla ryzyka płynności w oparciu o model luki płynności przy założeniu scenariusza skrajnego,
dla ryzyko operacyjnego w oparciu o model AMA.
Wyznaczony całkowity kapitał wewnętrzny jest zabezpieczany wartością kapitału dostępnego przy
uwzględnieniu odpowiednich buforów bezpieczeństwa.
Pakiet CRD IV/CRR
Na 31 grudnia 2022 r. Grupa w pełni uwzględniała przepisy Rozporządzenia CRR w zakresie zarządzania
kapitałem, w tym rachunku funduszy własnych oraz wyliczania wymogów kapitałowych z tytułu
poszczególnych rodzajów ryzyka.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 4 9
Inne
46 Zdarzenia istotne dla działalności Grupy
Przystąpienie do Systemu Ochrony
Możliwość utworzenia Systemu Ochrony została wprowadzona do polskiego systemu prawnego na mocy
ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 872 z dnia 22 kwietnia 2022 r.).
System Ochrony może być utworzony dobrowolnie przez Banki prowadzące działalność w formie spółek
akcyjnych, na podstawie umowy systemu ochrony, która będzie regulować zakres odpowiedzialności
uczestnika systemu ochrony za zobowiązania wynikające z udziału w systemie. Celem Systemu Ochrony
jest:
zapewnienie ynności i wypłacalności Banków Uczestników na warunkach i w zakresie określonym
w Umowie systemu ochrony;
wspieranie:
- przymusowej restrukturyzacji prowadzonej przez BFG banku będącego spółką akcyjną;
- przejęcia banku będącego spółką akcyjną na podstawie Art. 146b ust. 1 Prawa Bankowego.
W dniu 14 czerwca 2022 roku Banki (uczestnicy systemu ochrony): Powszechna Kasa Oszczędności Bank
Polski SA, Bank Polska Kasa Opieki SA, Bank Millennium SA, BNP Paribas Bank Polska SA, ING Bank Śląski
SA, mBank SA, Santander Bank Polska SA oraz Alior Bank SA, zawarły Umowę systemu ochrony i utworzyły
system ochrony. Zawiązana spółka pod nazwą System Ochrony Banków Komercyjnych SA (SOBK) jest
spółką zarządzającą systemem ochrony.
Kapitał zakładowy Spółki wynosi 1.000.000 złotych i dzieli się na 1.000.000 akcji zwykłych na okaziciela
serii A o numerach od 1 do 1.000.000 o wartości nominalnej 1 złoty każda Alior Bank SA objął 8,1%
wyemitowanych akcji.
Przystąpienie przez Alior Bank w charakterze akcjonariusza do jednostki zarządzającej systemem ochrony
oraz zaciągnięcie zobowiązwiążących się z przystąpieniem do tego systemu ochrony było poprzedzone
uzyskaniem odpowiednich zgód korporacyjnych (uchwały Zarządu i Rady Nadzorczej z dnia 30 maja 2022
roku). W związku z powyższym Alior Bank w dniu 1 sierpnia 2022 roku wniósł wpłatę na utworzony w
jednostce zarządzającej systemem ochrony fundusz pomocowy, w wysokości 0,4% kwoty środków
gwarantowanych uczestnika systemu ochrony objętego obowiązkowym systemem gwarantowania
depozytów, o którym mowa w art. 2 pkt 34 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu
Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, obliczonych na
koniec ostatniego kwartału kalendarzowego przed dniem podpisania umowy systemu ochrony (tj. na koniec
I kwartału 2022 r.), tj. kwoty w wysokości 195 486 tys. zł.
W dniu 14 września 2022 roku została podjęta uchwała Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia SOBK o
wniesieniu przez banki uczestników systemu ochrony zarządzanego przez SOBK dodatkowych wpłat do
funduszu pomocowego w wysokości 0,038% środków gwarantowanych każdego Banku Uczestnika, według
stanu na ostatni dzień drugiego kwartału 2022 r., w terminie 2 dni roboczych od dnia podjęcia uchwały.
Alior Bank wniósł kwotę w wysokości 18 608 tys. zł.
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców
W dniu 29 września 2022 roku, Alior Bank, otrzymał pismo Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców
informujące o wysokości wpłat na FWK za II kwartał 2022 roku.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 5 0
Rada Funduszu Wsparcia Kredytobiorców na podstawie danych o wielkości portfeli kredytów
mieszkaniowych z opóźnieniem w spłacie kapitału lub odsetek przekraczającym 90 dni, ustaliła wysokość
składki dla Alior Banku w kwocie 15,3 mln zł. Składka za III kwartał 2022 roku wyniosła. 46,6 mln zł.
47 Istotne zdarzenia po dacie bilansowej
Nie wystąpiły żadne istotne zdarzenia po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego z wyjątkiem
opisanych w treści niniejszego sprawozdania finansowego.
S k o n s o l i d o w a n e s p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e G r u p y K a p i t a ł o w e j
A l i o r B a n k u S A
z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 2 r.
( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h )
1 5 1
Podpisy wszystkich Członków Zarządu
Data
Podpis
02.03.2023
Grzegorz Olszewski- Prezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2023
Radomir Gibała - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2023
Szymon Kamiński - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2023
Rafał Litwińczuk - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2023
Tomasz Miklas - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2023
Jacek Polańczyk – Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
02.03.2023
Paweł Tymczyszyn Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych
Data
Podpis
02.03.2023
Urszula Nowik-Krawczyk Dyrektor Departamentu
Rachunkowości, Główny Księgowy Banku
Podpisano kwalifikowanym podpisem
elektronicznym