Skonsolidowane sprawozdanie finansowe
Grupy Kapitałowej
Alior Banku Spółki Akcyjnej
za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku
Image should be here
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
2
Wybrane dane finansowe dotyczące sprawozdania finansowego
%
01.01.2021- 31.12.2021
01.01.2020- 31.12.2020
(A-B) /B
PLN
A
B
C
Wynik z tytułu odsetek
2 798 234
2 848 726
-1,8%
Wynik z tytułu prowizji i opłat
766 748
635 846
20,6%
Wynik handlowy i pozostały
72 139
60 916
18,4%
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości i koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych*
-1 038 531
-1 866 604
-44,4%
Koszty działania Grupy*
-1 582 544
-1 664 531
-4,9%
Zysk/strata brutto
779 211
-206 450
-477,4%
Zysk/strata netto
481 925
-311 233
-254,8%
Przepływy pieniężne netto
1 303 490
1 080 774
20,6%
Należności od klientów
58 228 178
56 215 422
3,6%
Zobowiązania wobec klientów
72 005 715
66 875 907
7,7%
Kapitał własny
5 919 202
6 559 602
-9,8%
Aktywa razem
83 048 372
78 642 032
5,6%
Wybrane wskaźniki
Zysk/strata na jedną akcję zwykłą
3,69
-2,38
-254,8%
Współczynnik wypłacalności
14,16%
15,85%
-10,7%
Tier 1
12,55%
13,55%
-7,4%
%
01.01.2021- 31.12.2021
01.01.2020- 31.12.2020
(A-B) /B
EUR
A
B
C
Wynik z tytułu odsetek
611 302
636 701
-4,0%
Wynik z tytułu prowizji i opłat
167 504
142 114
17,9%
Wynik handlowy i pozostały
15 759
13 615
15,7%
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości i koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych*
-226 877
-417 193
-45,6%
Koszty działania Grupy*
-345 722
-372 029
-7,1%
Zysk/strata brutto
170 226
-46 142
-468,9%
Zysk/strata netto
105 281
-69 562
-251,3%
Przepływy pieniężne netto
284 760
241 557
17,9%
Należności od klientów
12 659 951
12 181 551
3,9%
Zobowiązania wobec klientów
15 655 458
14 491 615
8,0%
Kapitał własny
1 286 951
1 421 427
-9,5%
Aktywa razem
18 056 349
17 041 265
6,0%
Wybrane wskaźniki
Zysk/strata na jedną akcję zwykłą
0,81
-0,53
-252,8%
Współczynnik wypłacalności
14,16%
15,85%
-10,7%
Tier 1
12,55%
13,55%
-7,4%
*Dane przekształcone – nota 4.2
Wybrane pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego przeliczono na EUR według następujących kursów
31.12.2021
31.12.2020
kurs średni NBP na dzień 31 grudnia danego roku
4,5994
4,6148
średnia kursów NBP na ostatni dzień każdego miesiąca roku
4,5775
4,4742
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
3
Spis treści
Skonsolidowany rachunek zysków i strat .................................................................................................................................... 4
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów ..................................................................................................................4
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej ...................................................................................................................... 5
Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym ............................................................................................................ 6
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych ............................................................................................................... 7
Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego ................................................................................................................... 8
1 Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej .................................................................................................................. 8
2 Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego .......................................................................... 13
3 Opis najistotniejszych zasad rachunkowości ........................................................................................................... 14
4 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości ............................................................................................................ 19
5 Segmenty działalności ..................................................................................................................................... 20
Noty do skonsolidowanego rachunku zysków i strat ...................................................................................................................... 23
6 Wynik z tytułu odsetek ..................................................................................................................................... 23
7 Wynik z tytułu prowizji i opłat .............................................................................................................................. 26
8 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany .................... 28
9 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
................................................................................................................................................................ 29
10 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych .................................................................................... 29
11 Koszty działania Grupy ..................................................................................................................................... 30
12 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane ........................................................................................................... 31
13 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych ............................................................................................... 31
14 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych ............................................................................... 32
15 Podatek bankowy ........................................................................................................................................... 33
16 Podatek dochodowy ........................................................................................................................................ 34
17 Zysk na akcję ................................................................................................................................................ 37
Informacje dodatkowe do sprawozdania z sytuacji finansowej ......................................................................................................... 37
18 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ....................................................................................................................... 37
19 Należności od banków ..................................................................................................................................... 38
20 Inwestycyjne aktywa finansowe ........................................................................................................................... 39
21 Rachunkowość zabezpieczeń ............................................................................................................................. 45
22 Należności od klientów ..................................................................................................................................... 52
23 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne ..................................................................................................... 67
24 Pozostałe aktywa ........................................................................................................................................... 74
25 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań ...................................................................................................... 75
26 Zobowiązania wobec banków ............................................................................................................................. 76
27 Zobowiązania wobec klientów ............................................................................................................................ 77
28 Zobowiązania finansowe ................................................................................................................................... 78
29 Rezerwy ...................................................................................................................................................... 79
30 Pozostałe zobowiązania ................................................................................................................................... 82
31 Zobowiązania podporządkowane ......................................................................................................................... 84
32 Kapitały ....................................................................................................................................................... 84
Pozostałe informacje dodatkowe ............................................................................................................................................ 87
33 Pozycje pozabilansowe .................................................................................................................................... 87
34 Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych ................................................................................ 88
35 Hierarchia wartości godziwej .............................................................................................................................. 89
36 Transakcje z jednostkami powiązanymi ................................................................................................................. 96
37 Świadczenia dla kluczowego personelu Grupy Banku ................................................................................................ 98
38 Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych ............................................................................................... 101
39 Sprawy sporne ............................................................................................................................................. 102
Noty objaśniające dotyczące ryzyka ...................................................................................................................................... 105
40 Ryzyko kredytowe ......................................................................................................................................... 107
41 Ryzyko stopy procentowej ............................................................................................................................... 119
42 Ryzyko walutowe .......................................................................................................................................... 125
43 Ryzyko płynności .......................................................................................................................................... 127
44 Ryzyko operacyjne ........................................................................................................................................ 135
45 Zarządzanie kapitałem ................................................................................................................................... 138
Inne …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..142
46 Zdarzenia istotne dla działalności Grupy .............................................................................................................. 142
47 Istotne zdarzenia po dacie bilansowej ................................................................................................................. 143
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
4
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
Numer noty
01.01.2021-
31.12.2021
01.01.2020- 31.12.2020*
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
2 837 304
3 159 045
Przychody o podobnym charakterze
199 338
173 828
Koszty z tytułu odsetek
- 238 408
- 484 147
Wynik z tytułu odsetek
6
2 798 234
2 848 726
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 441 514
1 215 749
Koszty z tytułu prowizji i opłat
- 674 766
- 579 903
Wynik z tytułu prowizji i opłat
7
766 748
635 846
Przychody z tytułu dywidend
532
700
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
8
87 149
79 070
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:
9
5 293
84 553
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
3 246
60 607
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
2 047
23 946
Pozostałe przychody operacyjne
147 487
137 039
Pozostałe koszty operacyjne
- 168 322
- 240 446
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
10
- 20 835
- 103 407
Koszty działania Grupy
11
- 1 582 544
- 1 664 531
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
12
- 1 006 663
- 1 733 471
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13
- 10 482
- 132 822
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
14
- 21 386
- 311
Podatek bankowy
15
- 236 835
- 220 803
Zysk/strata brutto
779 211
- 206 450
Podatek dochodowy
16
- 297 286
- 104 783
Zysk/strata netto
481 925
- 311 233
Zysk/strata netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej
481 925
- 311 233
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
130 553 991
130 553 991
Zysk/strata netto przypadający na jedną akcję zwykłą (w zł)
17
3,69
- 2,38
*Dane przekształcone – nota 4.2
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów
Numer noty
01.01.2021-
31.12.2021
01.01.2020-
31.12.2020
Zysk/strata netto
481 925
- 311 233
Pozostałe całkowite dochody netto, które będą odniesione na wynik po spełnieniu odpowiednich warunków
- 1 122 412
138 701
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
1 577
- 2 225
Skutki wyceny aktywów finansowych (netto)
- 63 611
25 755
Strata/zysk z tytułu wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
20
- 78 499
31 793
Podatek odroczony
16
14 888
- 6 038
Skutki wyceny instrumentów zabezpieczających (netto)
- 1 060 378
115 171
Strata/zysk z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających
21
- 1 309 109
142 186
Podatek odroczony
16
248 731
- 27 015
Razem dochody całkowite netto
- 640 487
- 172 532
- przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej
- 640 487
- 172 532
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
5
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej
AKTYWA
Numer noty
31.12.2021
31.12.2020
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
18
3 763 391
2 459 901
Należności od banków
19
1 689 779
508 371
Inwestycyjne aktywa finansowe:
20
16 099 658
15 744 672
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
9 265 445
6 983 904
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
382 900
594 926
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
6 451 313
8 165 842
Pochodne instrumenty zabezpieczające
21
38 810
334 977
Należności od klientów
22
58 228 178
56 215 422
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
25
130 921
446 455
Rzeczowe aktywa trwałe
23
755 209
702 381
Wartości niematerialne
23
426 643
425 109
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych
0
5 333
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
0
3
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
16
1 302 329
1 218 282
aktywa z tytułu bieżącego podatku dochodowego
27
59 572
aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 302 302
1 158 710
Pozostałe aktywa
24
613 454
581 126
AKTYWA RAZEM
83 048 372
78 642 032
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
Numer noty
31.12.2021
31.12.2020
Zobowiązania wobec banków
26
529 617
912 407
Zobowiązania wobec klientów
27
72 005 715
66 875 907
Zobowiązania finansowe
28
188 088
501 880
Pochodne instrumenty zabezpieczające
21
1 081 996
86 162
Rezerwy
29
290 213
336 560
Pozostałe zobowiązania
30
1 649 540
1 569 867
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego
16
36 560
6 685
bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
35 671
6 046
rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
889
639
Zobowiązania podporządkowane
31
1 347 441
1 792 962
Zobowiązania, razem
77 129 170
72 082 430
Kapitał akcyjny
1 305 540
1 305 540
Kapitał zapasowy
5 403 849
5 399 627
Kapitał z aktualizacji wyceny
- 906 659
217 330
Pozostałe kapitały rezerwowe
161 788
161 792
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
- 43
- 1 620
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
- 527 198
- 211 834
Zysk/strata bieżącego okresu
481 925
- 311 233
Kapitał własny
32
5 919 202
6 559 602
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY RAZEM
83 048 372
78 642 032
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
6
Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
01.01.2021 - 31.12.2021
Kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy
Pozostałe kapitały rezerwowe
Kapitał z aktualizacji wyceny
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
Zyski zatrzymane
Kapitały razem
1 stycznia 2021
1 305 540
5 399 627
161 792
217 330
- 1 620
- 523 067
6 559 602
Przeniesienie wyniku roku ubiegłego
0
4 222
0
0
0
- 4 222
0
Dochody całkowite
0
0
0
- 1 123 989
1 577
481 925
- 640 487
zysk netto
0
0
0
0
0
481 925
481 925
pozostałe dochody całkowite:
0
0
0
- 1 123 989
1 577
0
- 1 122 412
w tym aktywa wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
0
0
0
- 63 611
0
0
- 63 611
w tym instrumenty zabezpieczające
0
0
0
- 1 060 378
0
0
- 1 060 378
w tym różnice kursowe
0
0
0
0
1 577
0
1 577
Inne zmiany kapitału
0
0
- 4
0
0
91
87
31 grudnia 2021
1 305 540
5 403 849
161 788
- 906 659
- 43
- 45 273
5 919 202
01.01.2020 - 31.12.2020
Kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy
Pozostałe kapitały rezerwowe
Kapitał z aktualizacji wyceny
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
Zyski zatrzymane
Kapitały razem
1 stycznia 2020
1 305 540
5 393 358
166 850
76 404
605
- 205 389
6 737 368
Przeniesienie wyniku roku ubiegłego
0
6 269
0
0
0
- 6 269
0
Dochody całkowite
0
0
0
140 926
- 2 225
- 311 233
- 172 532
strata netto
0
0
0
0
0
- 311 233
- 311 233
pozostałe dochody całkowite:
0
0
0
140 926
- 2 225
0
138 701
w tym aktywa wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
0
0
0
25 755
0
0
25 755
w tym instrumenty zabezpieczające
0
0
0
115 171
0
0
115 171
w tym różnice kursowe
0
0
0
0
- 2 225
0
- 2 225
Inne zmiany kapitału
0
0
- 5 058
0
0
- 176
- 5 234
31 grudnia 2020
1 305 540
5 399 627
161 792
217 330
- 1 620
- 523 067
6 559 602
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
7
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Numer noty
01.01.2021- 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Działalność operacyjna
Zysk/strata brutto za okres
779 211
- 206 450
Korekty:
245 151
427 496
Niezrealizowane zyski/straty z tytułu różnic kursowych
1 735
- 150
Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych
232 983
287 658
Zmiana odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości środków trwałych i wartości niematerialnych
10 482
132 822
Dywidendy otrzymane
- 532
- 700
Krótkoterminowe umowy leasingu
483
7 866
Zysk brutto po korektach a przed zmianą stanów bilansowych
1 024 362
221 046
Zmiana stanu kredytów i innych należności
34.2
- 3 194 164
- 666 386
Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
- 2 281 541
3 459 280
Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
212 026
- 51 001
Zmiana stanu aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu
1 714 529
- 3 349 788
Zmiana stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań
315 534
- 110 966
Zmiana stanu instrumentów pochodnych zabezpieczających stanowiących aktywa
296 167
- 200 145
Zmiana stanu aktywów przeznaczonych do sprzedaży
3
100
Zmiana stanu pozostałych aktywów
34.2
- 32 328
- 96 233
Zmiana stanu depozytów
5 903 775
3 311 291
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu własnej emisji
- 795 980
- 1 571 188
Zmiana stanu zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
- 313 792
65 024
Zmiana stanu instrumentów pochodnych zabezpieczających stanowiących zobowiązania
995 834
45 486
Zmiana stanu innych zobowiązań i innych dochodów całkowitych
34.2
- 1 611 711
547 436
Zmiana stanu rezerw
- 46 347
- 22 309
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej przed podatkiem
2 186 367
1 581 647
Podatek zapłacony
- 119 768
- 205 658
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej
2 066 599
1 375 989
Działalność inwestycyjna
Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej:
- 181 380
- 147 306
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych
34.2
- 127 877
- 93 370
Nabycie wartości niematerialnych
34.2
- 53 503
- 53 936
Wpływy z działalności inwestycyjnej:
10 185
8 874
Zbycie rzeczowych aktywów trwałych
4 852
8 874
Zbycie udziałów w jednostkach zależnych/stowarzyszonych
5 333
0
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
- 171 195
- 138 432
Działalność finansowa
Wydatki z tytułu działalności finansowej:
- 591 914
- 156 783
Spłata zobowiązań podporządkowanych - kapitał
- 443 500
0
Spłata zobowiązań podporządkowanych - odsetki
- 55 555
- 79 566
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu część kapitałowa
- 90 841
- 74 100
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu część odsetkowa
- 2 018
- 3 117
Wpływy z działalności finansowej:
0
0
Wpływy z emisji akcji
0
0
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
- 591 914
- 156 783
Przepływy pieniężne netto, razem
1 303 490
1 080 774
Różnice kursowe z przeliczenia środków pieniężnych
37 468
26 507
Bilansowa zmiana stanu gotówki i ekwiwalentu gotówki
1 303 490
1 080 774
Gotówka i ekwiwalenty gotówki, Bilans otwarcia
2 459 901
1 379 127
Gotówka i ekwiwalenty gotówki, Bilans zamknięcia
18
3 763 391
2 459 901
Dodatkowe ujawnienia na temat przepływów operacyjnych
Otrzymane dochody odsetkowe
2 966 854
3 234 451
Koszty odsetkowe zapłacone
- 307 482
- 800 175
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
8
Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego
1 Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej
1.1 Informacje ogólne, czas trwania i zakres działalności Alior Banku SA
Alior Bank Spółka Akcyjna („Bank”, „jednostka dominująca”) jest jednostką dominującą w Grupie Kapitałowej Alior Banku Spółki Akcyjnej („Grupa”, „Grupa Kapitałowa”). Bank z siedzibą w Warszawie przy ulicy Łopuszańskiej 38D został wpisany do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Polska , XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000305178. Jednostce dominującej został nadany numer identyfikacji podatkowej NIP: 107-001-07-31 oraz numer statystyczny REGON: 141387142.
Od 14 grudnia 2012 r. Bank jest notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (nr ISIN: PLALIOR00045).
18 kwietnia 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego („KNF”) udzieliła zezwolenia na utworzenie banku pod nazwą Alior Bank SA, a 1 września 2008 r. wydała Bankowi zezwolenie na rozpoczęcie działalności. 5 września 2008 r. KNF zezwoliła na prowadzenie przez Bank działalności maklerskiej. Czas działalności Banku i jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej nie został oznaczony.
Alior Bank SA jest uniwersalnym bankiem depozytowo-kredytowym, obsługującym osoby fizyczne, prawne i inne podmioty będące osobami krajowymi i zagranicznymi. Podstawowa działalność Banku obejmuje prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych, emitowanie bankowych papierów wartościowych oraz prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych. Bank prowadzi także działalność maklerską, doradztwo i pośrednictwo finansowe oraz świadczy inne usługi finansowe. Informacje na temat spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej zostały przedstawione w nocie 1.2 niniejszego rozdziału. Zgodnie z postanowieniami Statutu Alior Bank prowadzi działalność na terytoriach Rzeczypospolitej Polskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego . Bank świadczy usługi przede wszystkim klientom z Polski. Udział klientów zagranicznych w całkowitej liczbie klientów Banku jest znikomy. W ramach bankowości detalicznej w roku 2016 rozpoczął działalność zagraniczny oddział Alior Banku w Rumunii.
1.2 Skład Grupy Kapitałowej i zakres działalności
Począwszy od dnia 18 grudnia 2015 r. jednostką dominującą wobec Banku oraz jednostką dominującą najwyższego szczebla Grupy jest Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA , dla którego jednostką sprawującą kontrolę jest Skarb Państwa. Szczegółowy akcjonariat Banku został opisany w nocie 32.3.
1.2.1 Działalność spółek należących do Grupy Kapitałowej Alior Banku SA
Grupę Kapitałową Alior Banku SA na dzień 31 grudnia 2021 r. tworzą: Alior Bank SA jako spółka dominująca oraz spółki zależne, w których Bank posiada udziały większościowe. W okresie sprawozdawczym nastąpiła zmiana struktury Grupy Kapitałowej Alior Banku SA.
Spółki zależne
Bank dokonał oceny sprawowania kontroli w świetle regulacji MSSF 10 i określił swój status jako jednostki dominującej wobec poniższych jednostek. Wszystkie spółki zależne konsolidowane metodą pełną. Opis dotyczący zasad konsolidacji jednostek zależnych znajduje się w nocie 3.2.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
9
Nazwa spó ł ki
Opis dzia ł alno ś ci
działalność agenta ubezpieczeniowego na rzecz 8 towarzystw ubezpieczeniowych (administrowanie umowami)
Alior Services sp. z o.o.
windykacja wierzytelności
Alior Leasing sp. z o.o.
finansowanie środków trwałych poprzez leasing operacyjny, finansowy oraz pożyczkę leasingową
działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych oraz pozostała działalność związana z informatyką
Meritum Services ICB SA
asset management
współpraca Banku ze spółką zależną Alior TFI dotyczy trzech obszarów: asset management (zarządzanie portfelami klientów indywidualnych/private banking), ofert ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych, a także zarządzania subfunduszami Alior SFIO
tworzenie funduszy inwestycyjnych lub funduszy zagranicznych i zarządzanie nimi, w tym pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa, reprezentowanie ich wobec osób trzecich
Alior TFI SA
zarządzanie zbiorczym portfelem papierów wartościowych oraz zarządzanie portfelami, w skład których wchodzą instrumenty finansowe
działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych
działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki
Absource sp. z o.o.
świadczenie usług udostępniania oprogramowania informatycznego
Corsham sp. z o.o.
spółka dedykowana do realizacji inwestycji kapitałowych podwyższonego ryzyka (venture capital)
w ramach dokonywanych inwestycji kapitałowych obejmuje mniejszościowe udziały w podmiotach działających w obszarze nowych rozwiązań na rynku finansowym i okołofinansowym
spółka dedykowana do realizacji inwestycji kapitałowych podwyższonego ryzyka (venture capital)
RBL_VC sp. z o.o.
została wpisana do rejestru Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi (ZASI)
RBL_VC sp z o.o. ASI spółka komandytowo-akcyjna
jest docelowym wehikułem inwestycyjnym, przez który Alior Bank zamierza dokonywać inwestycji kapitałowych podwyższonego ryzyka (venture capital)
w ramach dokonywanych inwestycji spółka będzie obejmować mniejszościowe udziały w podmiotach działających w obszarze nowych rozwiązań w rynku finansowym i okołofinansowym (fin-tech)
Spółka stowarzyszona
Jednostki stowarzyszone to wszelkie jednostki, na które Bank bezpośrednio lub poprzez spółki zależne wywiera znaczący wpływ, ale nie sprawuje kontroli. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych ujmowane metodą praw własności.
Nazwa spó ł ki
Opis dzia ł alno ś ci
PayPo sp. z o. o
spółka zajmuje się udzielaniem płatności odroczonych za zakupy online w segmencie e-fashion, oferują klientowi możliwość odroczenia płatności za towar przez określony czas, po którym; klient może albo zapłacić cenę towaru bez prowizji lub rozbić kwotę na 4 raty oprocentowane w wysokości zależnej od scoringu kredytowego klienta.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
10
W dniu 7 grudnia 2020 roku Corsham sp. z o.o. przyjęła list intencyjny w sprawie nabycia 3.346 udziałów PayPo sp. z o.o. przez pozostałych udziałowców PayPo sp. z o.o. (Uchwała NZW Corsham sp. z o.o. z dnia 31.12.2020 r.). Zbycie udziałów miało miejsce w dniu 7 stycznia 2021 r.
Skład Grupy Kapitałowej Alior Bank SA na dzień 31 grudnia 2021 r. i 31 grudnia 2020 r.
Nazwa spółki – jednostki zależne
31.12.2021
31.12.2020
Alior Services sp. z o.o.
100%
100%
Alior Leasing sp. z o.o.
100%
100%
- AL Finance sp. z o.o.
100%
100%
- NewCommerce Services sp. z o.o.
-
100%
Meritum Services ICB SA
100%
100%
Alior TFI SA
100%
100%
Absource sp. z o.o.
100%
100%
Corsham sp. z o.o.
100%
100%
- PayPo sp. z o.o.
-
20%
RBL_VC sp. z o.o.
100%
100%
RBL_VC sp z o.o. ASI spółka komandytowo-akcyjna
100%
100%
Harberton sp. z o.o. zlikwidowana
-
100%
W dniu 25 maja 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Serwis Ubezpieczeniowy sp. z o.o. oraz Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników NewCommerce Services sp. z o.o. podjęły uchwały w sprawie połączenia Serwis Ubezpieczeniowy sp. z o.o. (spółka przejmująca) z NewCommerce Services sp. z o.o. (spółka przejmowana). W dniu 1 lipca 2021 roku, zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym połączenie wyżej wymienionych spółek w trybie art. 492 §1 pkt 1 Kodeksu Spółek Handlowych, to jest poprzez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej NewCommerce Services sp. z o.o. na spółkę przejmującą Serwis Ubezpieczeniowy sp. z o.o. (łączenie przez przejęcie).
W dniu 6 sierpnia 2021 r. spółka Serwis Ubezpieczeniowy sp. z o.o. zmieniła nazwę na AL Finance sp. z o.o.
W dniu 1 lutego 2021 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o rozwiązaniu spółki Harberton sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie i rozpoczęciu likwidacji. Otwarcie likwidacji zostało zarejestrowane w KRS w dniu 25 lutego 2021 r. W dniu 29 września 2021 roku, spółka Harberton sp. z o.o. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.
1.2.2 Najistotniejsze dane finansowe jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej na dzień 31.12.2021 roku
Nazwa spółki
Suma bilansowa
Wynik netto
Alior Services sp. z o.o.
10 558
4 455
Alior Leasing sp. z o.o.*
6 343 770
-12 726
Meritum Services ICB SA
5 952
1 762
Alior TFI SA
11 974
3 618
Absource sp. z o.o.
32 982
215
Corsham sp. z o.o.
15 462
5 200
RBL_VC sp. z o.o.
298
213
RBL_VC sp z o.o. ASI spółka komandytowo-akcyjna
352
-468
*Dane uwzględniają wyniki
AL Finance sp. z o.o .
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
11
1.2 Informacje dotyczące składu Zarządu Banku i Rady Nadzorczej Banku
W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego zakończonego dnia 31 grudnia 2021 roku nastąpiły zmiany w składzie Zarządu Banku.
W dniu 4 marca 2021 roku Rada Nadzorcza Banku podjęła uchwałę w sprawie powołania Pani Iwony Dudy, dotychczasowej Wiceprezes Zarządu, na stanowisko Prezesa Zarządu Banku V kadencji wspólnej, która rozpoczęła się z dniem 30 czerwca 2020 r.
W dniu 17 marca 2021 roku Rada Nadzorcza Banku podjęła uchwałę w sprawie delegowania Pana Mikołaja Jerzego Handschke, Członka Rady Nadzorczej Banku, do wykonywania przez okres od dnia 21 marca 2021 roku do dnia 20 czerwca 2021 roku, czynności Wiceprezesa Zarządu Banku odpowiedzialnego za obszar finansów.
W dniu 17 maja 2021 roku Rada Nadzorcza Banku podjęła następujące uchwały w sprawie zmian w składzie Zarządu Banku trzyletniej V kadencji wspólnej, która rozpoczęła się z dniem 30 czerwca 2020 r.:
na stanowisko Wiceprezesa Zarządu z dniem 14 czerwca 2021 r. powołany został Pan Radomir Gibała,
na stanowisko Wiceprezesa Zarządu z dniem 17 maja 2021 r. powołany został Pan Jacek Polańczyk.
Jednocześnie zgodnie z uchwałą Rady Nadzorczej Banku, z dniem 13 czerwca 2021 roku, zakończona została delegacja Pana Mikołaja Jerzego Handschke, Członka Rady Nadzorczej Banku, do wykonywania czynności Wiceprezesa Zarządu Banku odpowiedzialnego za obszar finansów.
W dniu 14 października 2021 r. Pani Iwona Duda złożyła rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Banku oraz z członkostwa w Zarządzie Banku. Zgodnie z otrzymanym oświadczeniem Pani Iwony Dudy rezygnacja z pełnionej funkcji i z pełnionego mandatu jest skuteczna na następujący moment: dzień 22 października 2021 r., godzina 24:00 (koniec dnia). Pani Iwona Duda złożyła także rezygnację z pełnionego mandatu członka Zarządu Banku ze skutkiem na wyżej powołany moment.
W dniu 22 października 2021 r. Rada Nadzorcza Banku podjęła uchwałę o powierzeniu kierowania pracami Zarządu Banku Wiceprezesowi Zarządu Banku Maciejowi Brzozowskiemu, w okresie od dnia 23 października 2021 r. do momentu powołania osoby wskazanej przez Radę Nadzorczą Banku na stanowisko Prezesa Zarządu.
W dniu 10 listopada 2021 r. Pani Agata Strzelecka, Pan Seweryn Kowalczyk oraz Pan Dariusz Szwed, złożyli rezygnację z pełnienia funkcji Wiceprezesów Zarządu Banku oraz z mandatu Członka Zarządu Banku ze skutkiem na dzień 10 listopada 2021 r., godzina 24:00 (koniec dnia).
W dniu 10 listopada 2021 r. Rada Nadzorcza Banku powołała w skład Zarządu Banku trzyletniej V kadencji wspólnej, która rozpoczęła się z dniem 30 czerwca 2020 r., na stanowiska Wiceprezesów Zarządu Banku:
Pana Grzegorza Olszewskiego ze skutkiem od dnia 11 listopada 2021 r.,
Pana Rafała Litwińczuka ze skutkiem od dnia 15 listopada 2021 r.,
Pana Marka Majsaka ze skutkiem od dnia 16 listopada 2021 r.,
Pana Pawła Tymczyszyna ze skutkiem od dnia 11 listopada 2021 r.
Ponadto, Rada Nadzorcza Banku powołała Pana Grzegorza Olszewskiego na stanowisko Prezesa Zarządu Banku, pod warunkiem wyrażenia stosownej zgody przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz z dniem wydania tejże zgody.
Jednocześnie, Rada Nadzorcza Banku powierzyła ze skutkiem od dnia 11 listopada 2021 r. Panu Grzegorzowi Olszewskiemu kierowanie pracami Zarządu Banku do czasu uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego na powołanie go na stanowisko Prezesa Zarządu Banku.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
12
Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2021 r.
Imię i nazwisko
Funkcja
Grzegorz Olszewski
Wiceprezes Zarządu kierujący pracami Zarządu
Maciej Brzozowski
Wiceprezes Zarządu
Radomir Gibała
Wiceprezes Zarządu
Rafał Litwińczuk
Wiceprezes Zarządu
Marek Majsak
Wiceprezes Zarządu
Jacek Polańczyk
Wiceprezes Zarządu
Paweł Tymczyszyn
Wiceprezes Zarządu
Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2020 r.
Imię i nazwisko
Funkcja
Iwona Duda
Wiceprezes Zarządu kierująca pracami Zarządu
Maciej Brzozowski
Wiceprezes Zarządu
Mikołaj Handschke
oddelegowany członek Rady Nadzorczej do wykonywania czynności Wiceprezesa Zarządu Banku odpowiedzialnego za obszar finansów
Seweryn Kowalczyk
Wiceprezes Zarządu
Agata Strzelecka
Wiceprezes Zarządu
Dariusz Szwed
Wiceprezes Zarządu
W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego zakończonego w dniu 31 grudnia 2021 roku nastąpiły zmiany w składzie Rady Nadzorczej.
W dniu 26 maja 2021 roku, Pan Robert Pusz, Członek Rady Nadzorczej Banku, złożył rezygnację z pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej Alior Banku ze skutkiem na dzień 26 maja 2021 r.
Ponadto Zwyczajne Walne Zgromadzenia zwołane na dzień 28 maja 2021 roku, po wznowieniu obrad w dniu 7 czerwca 2021 roku, powołało w skład Rady Nadzorczej Banku następujące osoby:
Pan Filip Majdowski,
Pan Dominik Witek.
W dniu 9 sierpnia 2021 r., Pan Profesor Wojciech Myślecki, Członek Rady Nadzorczej Banku, złożył rezygnację z pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej Banku ze skutkiem na dzień 9 sierpnia 2021 r.
W dniu 29 listopada 2021 r., Pan Mikołaj Handschke, Członek Rady Nadzorczej Banku, złożył rezygnację z pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej Banku IV kadencji ze skutkiem na dzień 30 listopada 2021 r. na koniec dnia.
W dniu 1 grudnia 2021 r Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku powołało w skład Rady Nadzorczej Banku:
Panią Małgorzatę Erlich – Smurzyńską,
Pana Pawła Wojciecha Knopa.
Skład Rady Nadzorczej Banku na dzień 31 grudnia 2021 r. przedstawiał się następująco:
Imię i nazwisko
Funkcja
Aleksandra Agatowska
Przewodnicząca Rady Nadzorczej
Ernest Bejda
Zastępca Przewodniczącej Rady Nadzorczej
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
13
Imię i nazwisko
Funkcja
Małgorzata Erlich – Smurzyńska
Członek Rady Nadzorczej
Paweł Wojciech Knop
Członek Rady Nadzorczej
Artur Kucharski
Członek Rady Nadzorczej
Filip Majdowski
Członek Rady Nadzorczej
Marek Pietrzak
Członek Rady Nadzorczej
Dominik Witek
Członek Rady Nadzorczej
Skład Rady Nadzorczej Banku na dzień 31 grudnia 2020 r. przedstawiał się następująco:
Imi ę i nazwisko
Funkcja
Aleksandra Agatowska
Przewodnicząca Rady Nadzorczej
Ernest Bejda
Zastępca Przewodniczącej Rady Nadzorczej
Mikołaj Handschke
Członek Rady Nadzorczej
Artur Kucharski
Członek Rady Nadzorczej
Wojciech Myślecki
Członek Rady Nadzorczej
Marek Pietrzak
Członek Rady Nadzorczej
Robert Pusz
Członek Rady Nadzorczej
2 Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego
2.1 Zakres podmiotowy i dane porównawcze
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2021 r. i zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2020 r. Sprawozdanie zostało sporządzone w polskich złotych (zł), a wszystkie zamieszczone w nim wartości zostały zaprezentowane w tysiącach złotych, chyba, że wskazano inaczej.
2.2 Oświadczenie o zgodności
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Alior Banku Spółki Akcyjnej zostało sporządzone zgodnie ze stosowanymi w sposób ciągły Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi przez Unię Europejską według stanu w dniu 31 grudnia 2021 r.
2.3 Kontynuacja działalności
Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania przez Zarząd Banku, nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności Grupy Kapitałowej Banku w dającej się przewidzieć przyszłości.
Przyjmując to założenie, Zarząd uwzględnił w swojej ocenie wpływ czynników obarczonych niepewnością, a w szczególności pandemii COVID-19, na sytuację makroekonomiczną i własną działalność. Opracowane przez Zarząd plany finansowe, uwzględniające wskazane wyżej czynniki, wykluczyły, aby Bank miał doświadczyć niedoborów zasobowych i w konsekwencji musiał rozważać zaniechanie lub istotne ograniczenie swojej działalności.
W ocenie Zarządu środki przedsięwzięte wobec wybuchu pandemii COVID-19 i innych ryzyk adekwatne i wystarczają do kontynuowania działalności Grupy Kapitałowej Alior Banku SA w dającej się przewidzieć przyszłości.
Ponadto Grupa rozważyła trwający na Ukrainie od dnia 24 lutego 2022 r. konflikt zbrojny, o czym informacje szczegółowe zawarte w nocie 47 sprawozdania finansowego. W oparciu o przeprowadzone analizy Grupa nie identyfikuje negatywnego wpływu zaistniałych okoliczności na ocenę zasadności sporządzenia sprawozdania finansowego przy założeniu braku zagrożenia kontynuacji działalności Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości.
W latach 2021 i 2020 roku w Grupie Kapitałowej nie wystąpiła działalność zaniechana.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
14
2.4 Prezentacja sprawozdań finansowych
W skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupa prezentuje aktywa i zobowiązania według kryterium płynności.
Zasady kompensowania aktywów i zobowiązań finansowych opisano w nocie 38.1 Bank nie kompensuje przychodów i kosztów, chyba, że jest to wymogiem lub zostało dopuszczone przez standardy lub interpretację.
2.5 Zatwierdzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Alior Banku Spółki Akcyjnej zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Banku w dniu 1 marca 2022 r.
3 Opis najistotniejszych zasad rachunkowości
Najważniejsze zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny zastosowane przy sporządzaniu niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione zostały w poszczególnych notach oraz poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych latach w sposób ciągły. Poniżej zaprezentowano wykaz zasad rachunkowości oraz ważniejszych szacunków i ocen dla poszczególnych pozycji skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej.
Rachunek zyskow i strat
Numer noty
Polityka rachunkowo ś ci*
Przychody i koszty z tytułu odsetek
6
T
Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat
7
T
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
8
T
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
9
T
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
10
T
Koszty działania Grupy
11
T
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
12
T
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13
T
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
14
T
Podatek dochodowy
16
T
Sprawozdanie z sytuacji finansowej
Numer noty
Polityka rachunkowo ś ci*
Wa ż niejsze szacunki i oceny*
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
18
T
Należności od banków
19
T
Inwestycyjne aktywa finansowe
20
T
T
Rachunkowość zabezpieczeń
21
T
T
Należności od klientów
22
T
T
Rzeczowe aktywa trwałe
23
T
T
Wartości niematerialne
23
T
T
Pozostałe aktywa
24
T
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
25
T
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
16
T
Zobowiązania wobec banków
26
T
Zobowiązania wobec klientów
27
T
Zobowiązania finansowe
28
T
Rezerwy
29
T
T
Pozostałe zobowiązania
30
T
Zobowiązania podporządkowane
31
T
Kapitał własny i akcjonariat Banku
32
T
*Litera T oznacza, że w Sprawozdaniu Finansowym zamieszczone zostały istotne informacje dotyczące wybranej polityki rachunkowości i istotnych szacunków
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
15
3.1 Transakcje w walutach obcych
Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w polskich złotych, które walutą funkcjonalną Banku i jej jednostek zależnych.
Transakcje i salda w walutach obcych
Transakcje wyrażone w walutach ( za wyjątkiem transakcji i sald oddziału zagranicznego, opisanego w następnym punkcie) obcych początkowo ujmowane w walucie funkcjonalnej według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego, obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. W ostatnim dniu każdego okresu sprawozdawczego Bank przelicza:
aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach obcych przy zastosowaniu średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień,
pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej według kursu wymiany z dnia początkowego ujęcia transakcji,
pozycje niepieniężne wyceniane według wartości godziwej w walucie obcej według kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej.
Różnice kursowe z rozliczenia transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych rozpoznawane w rachunku zysków i strat. Różnice kursowe z tytułu takich pozycji, jak instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, ujmuje się w kapitale z aktualizacji wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Transakcje i salda oddziału w Rumunii
Wynik i salda jednostek zagranicznych (w tym oddziałów), które posiadają walutę funkcjonalną inną niż złoty, wycenia się do złotego zgodnie z poniższym schematem:
aktywa i zobowiązania na dzień bilansowy wycenia się według średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień,
przychody i koszty wycenia się według średniej arytmetycznej średnich kursów ogłoszonych przez NBP obowiązujących na koniec każdego dnia,
różnice kursowe z wyceny jednostek zagranicznych ujmuje się jako odrębny składnik kapitału własnego, zostaną one rozliczone do wyniku finansowego w momencie zbycia jednostki zagranicznej.
RON
2021
2020
Kurs obowiązujący w ostatnim dniu okresu
0,9293
0,9479
Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących ostatniego dnia miesiąca danego okresu
0,9293
0,9239
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
16
3.2 Połączenie jednostek gospodarczych i zasady konsolidacji
Jednostki zależne
Jednostki zależne to podmioty (w tym jednostki niebędące spółką kapitałową, jak np. spółka cywilna oraz jednostki specjalnego przeznaczenia) kontrolowane przez jednostkę dominującą, co oznacza, jednostka dominująca:
sprawuje władzę nad jednostką,
z tytułu swojego zaangażowania w jednostce, w której dokonano inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawa do zmiennych wyników finansowych,
posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad jednostką, w której dokonano inwestycji, do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych.
Jednostki zależne objęte konsolidacją od dnia objęcia kontrolą przez Bank. Dekonsolidacja następuje w momencie ustania tej kontroli.
Konsolidacja
Proces konsolidacji sprawozdań finansowych jednostek zależnych metodą pełną polega na sumowaniu poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, rachunku zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów jednostki dominującej oraz jednostek zależnych w pełnej wysokości oraz dokonaniu odpowiednich korekt i wyłączeń konsolidacyjnych. Wyłączeniu podlega bilansowa wartość udziałów posiadanych przez Bank w jednostkach zależnych oraz kapitał własny tych jednostek na moment ich nabycia. Wyłączeniu podlegają w całości:
wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,
przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,
zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów jednostek podlegających konsolidacji, za wyjątkiem strat, które wskazują na występowanie utraty wartości,
dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i innym jednostkom, objętym konsolidacją,
wzajemne przepływy w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych.
Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie jednostki dominującej. W celu wyeliminowania jakichkolwiek rozbieżności w stosowanych zasadach rachunkowości przez Bank oraz jednostki zależne wprowadza się korekty konsolidacyjne. Wszystkie jednostki Grupy Kapitałowej Alior Banku SA konsolidowane są metodą pełną.
Udziały niekontrolujące wykazywane osobno odpowiednio w skonsolidowanym rachunku zysków i strat, skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów, skonsolidowanym sprawozdaniu ze zmian w kapitale własnym oraz skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
Metoda nabycia
Nabycia jednostek zależnych przez Grupę Kapitałową rozlicza się metodą nabycia zgodnie z zasadami opisanymi w MSSF 3.
Zgodnie z przyjętą przez Bank polityką rachunkowości, w odniesieniu do MSR 8 pkt.10 przy rozliczeniu połączenia pod wspólną kontrolą, Bank opiera się o zapisy Ustawy o rachunkowości, art. 44a ust.2, wskazujące na możliwość zastosowania w takich przypadkach metody łączenia udziałów.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
17
3.3 Ujmowanie aktywów i zobowiązań finansowych w księgach
Grupa ujmuje składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy, gdy staje się stroną umowy tego instrumentu. Standaryzowane transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych (papiery wartościowe) ujmuje się na dzień rozliczenia.
W momencie początkowego ujęcia, wszystkie instrumenty finansowe wycenia się w wartości godziwej.
Grupa dokonuje klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych w momencie ich początkowego ujęcia, w zależności od celu, charakterystyki i zamiaru w stosunku do nabywanego instrumentu finansowego.
Aktywa finansowe Grupa przyporządkowuje kategoriom: aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu. Zobowiązania finansowe wyceniane są wg zamortyzowanego kosztu i w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Szczegółowe zasady klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1.
3.4 Wyłączanie składników aktywów i zobowiązań finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej
Aktywa finansowe
Grupa wyłącza składnik aktywów finansowych z bilansu wtedy, gdy:
wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych,
Grupa przenosi składnik aktywów finansowych na inny podmiot,
Grupa dokonuje spisania aktywów finansowych do ewidencji pozabilansowej, bez rezygnacji z dochodzenia spłaty w przyszłości.
Przenosząc składnik aktywów finansowych, Grupa ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W tym przypadku:
jeżeli przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej,
jeżeli zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej,
jeżeli nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to ustala czy zachowuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów finansowych jest nadal ujmowany w bilansie, a w przypadku braku kontroli jest wyłączany z bilansu do wysokości wynikającej z utrzymania zaangażowania.
De cyzja o dokonaniu spisania aktywów finansowych do czasu ich spłaty, odpisania z tytułu nieściągalności, przedawnienia lub umorzenia może zostać podjęta, jeżeli:
wierzytelność zaklasyfikowana jest do kategorii straconej,
nie ma uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub w części,
Grupa nie identyfikuje źródeł spłaty wierzytelności, z których mógłby się efektywnie zaspokoić.
Decyzja o zaprzestaniu ujmowania aktywa finansowego i odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnej może być podjęta w sytuacji, gdy wierzytelność jest w całości wymagalna i jej nieściągalność została
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
18
udokumentowana zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (odpisanie z udokumentowaniem nieściągalności), tj.:
postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez Grupę jako odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego,
postanowieniem sądu o zakończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku,
postanowieniem sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzeniu postępowania upadłościowego, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego,
protokołem sporządzonym przez jednostkę merytoryczną, która wykazuje, przewidywane koszty procesowe oraz egzekucyjne byłyby równe lub wyższe od kwoty uzyskanej wierzytelności.
Zobowiązania finansowe
Grupa wyłącza z bilansu zobowiązanie finansowe (lub jego część), jeśli obowiązek określony w umowie został wypełniony lub umorzony albo wygasł.
Istotna modyfikacja
Modyfikacja aktywa finansowego wycenianego w koszcie zamortyzowanym lub wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz zobowiązania finansowego to zmiana warunków umownych wpływająca na zmianę kwoty i terminu płatności, a w przypadku aktywów również zmiana dłużnika. Zmiana przepływów pieniężnych bez zmiany warunków umownych nie stanowi modyfikacji (zmiana jest dokonana na podstawie pierwotnie obowiązującej umowy).
Dla każdego przypadku modyfikacji przeprowadza się ocenę istotności.
Modyfikacja uznana za istotną skutkuje wyłączeniem aktywa lub zobowiązania finansowego ze sprawozdania z sytuacji finansowej oraz rozpoznaniem nowego aktywa finansowego z uwzględnieniem zmodyfikowanych przepływów pieniężnych. Dla nowego aktywa lub zobowiązania finansowego należy wyznaczyć nową efektywną stopę procentową lub efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe (CAEIR) w przypadku, gdy nowe aktywa finansowe rozpoznane w efekcie modyfikacji dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe oraz zaliczyć do wyniku finansowego nierozliczone metodą efektywnej stopy procentowej koszty i przychody dotyczące pierwotnych warunków umownych.
Modyfikacja aktywa finansowego uznana za nieistotną nie skutkuje wyłączeniem ze sprawozdania z sytuacji finansowej i dokonuje się wyliczenia zysku lub straty z modyfikacji. Wszelkie poniesione koszty i opłaty korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych przy pomocy pierwotnej stopy procentowej.
Dla oceny istotności modyfikacji Bank przyjął kryteria jakościowe, jak zmiana wyniku testu przepływów, zmiana waluty finansowania, zmiana dłużnika oraz ilościowe obejmujące test 10% dla produktów o charakterze nieodnawialnym oraz progi procentowe zmiany marży, zwiększenia kwoty finansowania i wyrażone w dniach zmiany okresu rezydualnego finansowania dla produktów o charakterze odnawialnym.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
19
4 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości
4.1 Zmiany w standardach rachunkowości
Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do opublikowanych standardów i interpretacji, które weszły w życie od 1 stycznia 2021 roku
Zmiana
Wpływ na sprawozdanie Grupy
Reforma wskaźników referencyjnych stóp procentowych - Faza 2 - Zmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 i MSSF 16
Zmiana związana jest z przejściem z wskaźników referencyjnych stóp procentowych na alternatywne stopy referencyjne oraz zwiększonym zakresem ujawnień, które mają na celu zrozumienia charakteru i zakresu ryzyk wynikających z reformy wskaźników stóp procentowych, na które jednostka jest narażona, oraz sposobu, w jaki jednostka zarządza tymi ryzykami, a także postępów jednostki w przechodzeniu z wskaźników stóp procentowych na alternatywne stopy referencyjne oraz w jaki sposób jednostka zarządza tym przejściem. Zastosowanie zmiany nie wywiera istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
MSSF 4 - Wydłużenie tymczasowego zwolnienia z zastosowania MSSF 9
Zmiana wydłuża okres możliwości zwolnienia z zastosowania MSSF 9 do rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2023. Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiana do MSSF 16: Ulgi w czynszach wynikających z COVID-19 po 30 czerwca 2021 (rok obrotowy rozpoczynający się 1 kwietnia 2021)
Zmiana w zakresie modyfikacji leasingu, której celem jest wydłużenie o 1 rok okresu możliwości odstąpienia od oceny modyfikacji leasingu, w sytuacji, gdy zmiana płatności leasingowych jest bezpośrednią konsekwencją pandemii COVID-19. Zastosowanie zmiany nie będzie wywierało wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Opublikowane standardy i interpretacje, które nie obowiązywały na 31.12.2021 roku i nie zostały wcześniej zastosowane przez Grupę
Zmiana
Wpływ na sprawozdanie Grupy
Odniesienie do Założeń koncepcyjnych - Zmiany do MSSF 3
Zmiany mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2022 r. Zmiany wprowadzają wyjątek od zasady ujmowania wynikającej z MSSF 3, celem uniknięcia kwestii potencjalnych zysków i strat ”dnia drugiego” w odniesieniu do zobowiązań i zobowiązań warunkowych, które wchodziłyby w zakres MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe czy KIMSF 21 Opłaty, jeśli wystąpiły oddzielnie. Wyjątek wymaga od jednostek stosowania kryteriów wynikających odpowiednio z MSR 37 lub KIMSF 21 (zamiast wymogów wynikających z Założeń koncepcyjnych) w celu ustalenia, czy na dzień przejęcia występuje obecny obowiązek. Jednocześnie zmiany wprowadzają nowy paragraf do MSSF 3 wyjaśniający, że aktywa warunkowe nie kwalifikują się do ujęcia na dzień przejęcia. Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiana do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe
Zmiany mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2022 r. Zmiana polegająca na wykluczeniu możliwości potrącania z kosztów wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych kwot otrzymanych ze sprzedaży produktów wyprodukowanych na etapie testów przedwdrożeniowych. Tego typu przychody ze sprzedaży i odpowiadające im koszty należy bowiem ująć w rachunku wyników. Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe
Zmiany mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2022 r. Zmiana polegająca na doprecyzowaniu pojęcia kosztów wywiązania się z zobowiązań wynikających z umów, w których koszty przewyższają korzyści ekonomiczne z nich wynikające. Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiana do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Klasyfikacja zobowiązań
Zmiany mają wpływ na wymogi zawarte w MSR 1 dotyczące prezentacji zobowiązań. W szczególności wyjaśniają one jedno z kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe. Zmiana będzie obowiązywała dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku i nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2018-2020: MSSF 9 Instrumenty finansowe – Opłaty w ramach testu 10 % przy zaprzestaniu ujmowania zobowiązań finansowych
Zmiana wchodzi w życie dla rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później. Zmiana precyzuje opłaty, które jednostka uwzględnia przy ocenie, czy warunki nowego lub zmodyfikowanego zobowiązania finansowego różnią się znacznie od warunków pierwotnego zobowiązania finansowego. Opłaty te obejmują wyłącznie opłaty zapłacone lub otrzymane między pożyczkobiorcą a kredytodawcą, w tym opłaty zapłacone lub otrzymane przez pożyczkobiorcę lub kredytodawcę w imieniu drugiej strony. Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
20
Zmiana
Wpływ na sprawozdanie Grupy
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe
Zastępuje standard MSSF 4 „Umowy Ubezpieczeniowe”, który umożliwiał kontynuowanie ujmowania umów ubezpieczeniowych według zasad rachunkowości obowiązujących w krajowych standardach i co w rezultacie oznaczało stosowanie wielu różnych rozwiązań. MSSF 17 wprowadza wymóg spójnego ujmowania wszystkich umów ubezpieczeniowych. Zobowiązania wynikające z umów będą ujmowane w wartościach bieżących zamiast kosztu historycznego. Nowy standard będzie obowiązywał dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku, jednakże nie będzie dotyczył Grupy.
Zmiany do MSR 8 Zasady rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i błędy: Definicja wartości szacunkowych
Wyjaśniają, w jaki sposób zasady rachunkowości i wartości szacunkowe odnoszą się do siebie, wyjaśniając, że szacunki księgowe stosowane przy stosowaniu zasad rachunkowości. Implementacja zmiany nie będzie wywierała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Ujawnianie zasad rachunkowości
Zawierają wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności do ujawnień dotyczących zasad (polityki) rachunkowości. Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Zmiany do MSR 12 Podatek dochodowy: Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań wynikających z pojedynczej transakcji
Celem zmiany jest zmniejszenie istniejącej w praktyce różnorodności w zakresie tego, czy zwolnienie z ujmowania określone w paragrafach 15 i 24 MSR 12 ma zastosowanie do transakcji, które w momencie początkowego ujęcia powodują powstanie równych różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu i odliczeniu. Zastosowanie zmiany nie będzie wywierało wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
4.2 Przekształcenie danych porównawczych i objaśnienie różnic w stosunku do publikowanych wcześniej sprawozdań finansowych
W porównaniu do skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31.12.2020 roku Grupa wprowadziła w rachunku zysków i strat, dodatkową linię Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach. We wcześniejszych okresach koszty rezerw na sprawy sporne dotyczące kredytów hipotecznych w walutach prezentowane były w Kosztach działania Grupy.
Pozycje rachunku zysków i strat
Dane opublikowane 01.01.2020 -31.12.2020
zmiana
Dane przekształcone 01.01.2020 -31.12.2020
Koszty działania Grupy
-1 664 842
311
-1 664 531
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
0
-311
-311
5 Segmenty działalności
Opis segmentów
Grupa Alior Bank SA prowadzi działalność biznesową w ramach segmentów oferujących określone produkty i usługi adresowane do określonych grup klientów. Sposób podziału segmentów biznesowych zapewnia spójność z modelem zarządzania sprzedażą i oferowania klientom kompleksowej oferty produktowej obejmującej zarówno tradycyjne produkty bankowe, jak również bardziej złożone produkty o charakterze inwestycyjnym.
Działalność bankowa obejmuje trzy podstawowe segmenty biznesowe:
segment detaliczny,
segment biznesowy,
działalność skarbową.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
21
Podstawowe produkty dla osób fizycznych to:
produkty kredytowe: pożyczki gotówkowe, karty kredytowe, linie kredytowe w rachunku bieżącym, kredyty na nieruchomości,
produkty depozytowe: lokaty terminowe, konta oszczędnościowe,
produkty maklerskie oraz fundusze inwestycyjne,
konta osobiste,
usługi transakcyjne: wpłaty i wypłaty gotówkowe, wykonywanie przelewów,
transakcje wymiany walut.
Podstawowe produkty dla podmiotów gospodarczych to:
produkty kredytowe: limity debetowe w rachunkach bieżących, kredyty obrotowe, kredyty inwestycyjne, karty kredytowe,
produkty depozytowe: lokaty terminowe,
rachunki bieżące i pomocnicze,
usługi transakcyjne: wpłaty i wypłaty gotówkowe, wykonywanie przelewów,
produkty skarbowe: transakcje wymiany walut (również wymiany walut na termin), produkty pochodne,
leasing.
Podstawowym elementem analizy jest dochodowość segmentów detalicznego i biznesowego. Dochodowość obejmuje:
przychody z tytułu marży pomniejszone o koszt finansowania (stawka, po jakiej oddział rozlicza się z Departamentem Skarbu),
przychody prowizyjne,
przychody z transakcji skarbowych oraz wymiany walutowej realizowanych przez klientów,
pozostałe przychody i koszty operacyjne.
Dochody segmentu detalicznego obejmują również dochody ze sprzedaży produktów maklerskich (m.in. przychody z prowadzenia rachunków brokerskich, pośrednictwa w obrocie papierami wartościowymi oraz przychody z tytułu dystrybucji jednostek funduszy inwestycyjnych).
Dochody segmentu biznesowego obejmują również dochody z portfela kredytów samochodowych.
Pozycja Działalność skarbowa obejmuje efekty zarządzania pozycją globalną płynnościową i walutową, wynikającą z działalności jednostek Grupy.
Wyniki i wolumeny w podziale na segmenty za rok zakończony 31 grudnia 2021 r.
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Segmenty działalności razem
Pozycje niealokowane
Grupa razem
Wynik odsetkowy zewnętrzny
1 799 566
878 963
119 705
2 798 234
0
2 798 234
przychody zewnętrzne
1 848 262
900 624
88 418
2 837 304
0
2 837 304
przychody o podobnym charakterze
0
0
199 338
199 338
0
199 338
koszty zewnętrzne
-48 696
-21 661
-168 051
-238 408
0
-238 408
Wynik odsetkowy wewnętrzny
87 801
-29 888
-57 913
0
0
0
przychody wewnętrzne
476 824
150 730
569 641
1 197 195
0
1 197 195
koszty wewnętrzne
-389 023
-180 618
-627 554
-1 197 195
0
-1 197 195
Wynik z tytułu odsetek
1 887 367
849 075
61 792
2 798 234
0
2 798 234
Przychody z tytułu prowizji i opłat
457 082
1 012 240
-27 808
1 441 514
0
1 441 514
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-192 838
-475 203
-6 725
-674 766
0
-674 766
Wynik z tytułu prowizji i opłat
264 244
537 037
-34 533
766 748
0
766 748
Przychody z tytułu dywidend
0
0
532
532
0
532
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości
3 836
13 163
70 150
87 149
0
87 149
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
22
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Segmenty działalności razem
Pozycje niealokowane
Grupa razem
godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:
0
0
5 293
5 293
0
5 293
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
0
0
3 246
3 246
0
3 246
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
0
0
2 047
2 047
0
2 047
Pozostałe przychody operacyjne
111 711
35 776
0
147 487
0
147 487
Pozostałe koszty operacyjne
-138 508
-29 814
0
-168 322
0
-168 322
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-26 797
5 962
0
-20 835
0
-20 835
Wynik razem przed uwzględnieniem odpisów na straty oczekiwane, wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
2 128 650
1 405 237
103 234
3 637 121
0
3 637 121
Wynik z odpisów na straty oczekiwane
-293 339
-713 324
0
-1 006 663
0
-1 006 663
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
-4 947
0
0
-4 947
-5 535
-10 482
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
-21 386
0
0
-21 386
0
-21 386
Wynik po uwzględnieniu odpisów na straty oczekiwane, wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
1 808 978
691 913
103 234
2 604 125
-5 535
2 598 590
Koszty działania Grupy
-1 320 748
-498 631
0
-1 819 379
0
-1 819 379
Zysk brutto
488 230
193 282
103 234
784 746
-5 535
779 211
Podatek dochodowy
0
0
0
0
-297 286
-297 286
Zysk netto
488 230
193 282
103 234
784 746
-302 821
481 925
Amortyzacja
0
0
0
0
0
-232 983
Aktywa
54 051 971
27 694 072
0
81 746 043
1 302 329
83 048 372
Zobowiązania
52 740 711
24 351 899
0
77 092 610
36 560
77 129 170
Wyniki i wolumeny w podziale na segmenty za rok zakończony 31 grudnia 2020 r.
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Segmenty działalności razem
Pozycje niealokowane
Grupa razem
Wynik odsetkowy zewnętrzny
1 672 832
990 616
185 278
2 848 726
0
2 848 726
przychody zewnętrzne
1 924 348
1 036 742
197 955
3 159 045
0
3 159 045
przychody o podobnym charakterze
0
0
173 828
173 828
0
173 828
koszty zewnętrzne
-251 516
-46 126
-186 505
-484 147
0
-484 147
Wynik odsetkowy wewnętrzny
37 523
-135 911
98 388
0
0
0
przychody wewnętrzne
659 380
208 334
966 102
1 833 816
0
1 833 816
koszty wewnętrzne
-621 857
-344 245
-867 714
-1 833 816
0
-1 833 816
Wynik z tytułu odsetek
1 710 355
854 705
283 666
2 848 726
0
2 848 726
Przychody z tytułu prowizji i opłat
444 244
811 486
-39 981
1 215 749
0
1 215 749
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-207 278
-366 572
-6 053
-579 903
0
-579 903
Wynik z tytułu prowizji i opłat
236 966
444 914
-46 034
635 846
0
635 846
Przychody z tytułu dywidend
0
0
700
700
0
700
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
2 943
27 370
48 757
79 070
0
79 070
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
23
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Segmenty działalności razem
Pozycje niealokowane
Grupa razem
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:
0
0
84 553
84 553
0
84 553
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
0
0
60 607
60 607
0
60 607
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
0
0
23 946
23 946
0
23 946
Pozostałe przychody operacyjne
102 790
34 249
0
137 039
0
137 039
Pozostałe koszty operacyjne
-197 485
-42 961
0
-240 446
0
-240 446
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-94 695
-8 712
0
-103 407
0
-103 407
Wynik razem przed uwzględnieniem odpisów na straty oczekiwane, wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
1 855 569
1 318 277
371 642
3 545 488
0
3 545 488
Wynik z odpisów na straty oczekiwane
-715 996
-1 017 475
0
-1 733 471
0
-1 733 471
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
-104 368
0
0
-104 368
-28 454
-132 822
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
-311
0
0
-311
0
-311
Wynik po uwzględnieniu odpisów na straty oczekiwane, wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
1 034 894
300 802
371 642
1 707 338
-28 454
1 678 884
Koszty działania Grupy
-1 257 395
-627 939
0
-1 885 334
0
-1 885 334
Strata brutto
-222 501
-327 137
371 642
-177 996
-28 454
-206 450
Podatek dochodowy
0
0
0
0
-104 783
-104 783
Strata netto
-222 501
-327 137
371 642
-177 996
-133 237
-311 233
Amortyzacja
0
0
0
0
0
-287 658
Aktywa
48 425 983
28 997 767
0
77 423 750
1 218 282
78 642 032
Zobowiązania
48 999 933
23 075 812
0
72 075 745
6 685
72 082 430
Przychody i koszty realizowane głównie na terenie Polski. Oddział w Rumunii w 2021 roku poniósł stratę netto w wysokości 74 851 tys. zł, a w 2020 roku 43 423 tys. zł.
Noty do skonsolidowanego rachunku zysków i strat
6 Wynik z tytułu odsetek
6.1 Zasady rachunkowości
Przychody i koszty odsetkowe obejmują odsetki od instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody. W wyniku odsetkowym ujmowane także opłaty i prowizje bezpośrednio związane z powstaniem instrumentu finansowego (zarówno przychody, w tym część opłaty otrzymywanej od ubezpieczyciela za dystrybucję ubezpieczeń, jak i koszty, w tym zewnętrzne i wewnętrzne koszty inkrementalne) stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej.
Metoda efektywnej stopy procentowej jest metodą obliczania zamortyzowanej wartości początkowej aktywów lub zobowiązań finansowych oraz alokacji przychodów lub kosztów z tytułu odsetek do właściwego okresu. Efektywna stopa procentowa to stopa, za pomocą której szacowane przyszłe płatności lub wpływy pieniężne w ciągu całego oczekiwanego okresu życia składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego. Obliczając efektywną stopę procentową, Grupa szacuje oczekiwane przepływy pieniężne uwzględniając wszystkie warunki umowne danego instrumentu finansowego, nie
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
24
biorąc jednak pod uwagę oczekiwanych strat kredytowych. Kalkulacja ta uwzględnia wszystkie zapłacone lub otrzymane między stronami umowy prowizje i opłaty, które integralną częścią efektywnej stopy procentowej, oraz koszty transakcji i wszystkie inne premie lub dyskonta.
Grupa oblicza przychód odsetkowy przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, z wyjątkiem składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. W momencie przeklasyfikowania do Koszyka 3 aktywa finansowego lub grupy podobnych aktywów finansowych, przychody z tytułu odsetek naliczane od wartości netto aktywa finansowego i wykazywane według efektywnej stopy procentowej, według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości.
Przychody i koszty odsetkowe instrumentów pochodnych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, wykazywane w pozycji przychodów o podobnym charakterze i pozostałych kosztach odsetkowych.
6.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
2 837 304
3 159 045
lokaty terminowe
173
361
kredyty, w tym:
2 524 023
2 745 875
zwrot kosztów kredytów (rezerwa TSUE)
-238 885
-210 326
wynik z tytułu modyfikacji nieistotnych
-6 506
-21 785
aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu
53 024
86 575
aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
34 783
105 750
skupione wierzytelności
15 753
12 424
operacje papierami wartościowymi z przyrzeczeniem odkupu
747
1 304
rachunki bieżące
2 647
3 726
lokaty jednodniowe
591
278
leasing
158 187
157 571
inne
47 376
45 181
Przychody o podobnym charakterze
199 338
173 828
instrumenty pochodne
199 338
173 828
Koszty z tytułu odsetek
-238 408
-484 147
Koszty odsetkowe od instrumentów finansowych w kategorii wg zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej
-107 034
-284 372
depozyty terminowe
-32 773
-161 989
emisja własna
-65 405
-107 173
operacje papierami wartościowymi z przyrzeczeniem odkupu
-1 293
-5 543
zabezpieczenia pieniężne
-3 097
-2 195
leasing
-2 018
-3 117
inne
-2 448
-4 355
Pozostałe koszty odsetkowe
-131 374
-199 775
depozyty bieżące
-31 920
-125 966
instrumenty pochodne
-99 454
-73 809
Wynik z tytułu odsetek
2 798 234
2 848 726
W latach 2021 i 2020 wartość przychodów odsetkowych od kredytów z rozpoznaną utratą wartości wyniosła odpowiednio
167 578 tys. zł i 211 126 tys. zł.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
25
6.3 Istotne szacunki i osądy
Ujęcie przychodów z bancassurance
Grupa alokuje uzyskiwane wynagrodzenia z dystrybucji produktów ubezpieczeniowych oferowanych w powiązaniu ze sprzedażą produktów kredytowych - zgodnie z treścią ekonomiczną transakcji jako wynagrodzenie stanowiące:
integralną część wynagrodzenia z tytułu oferowanego instrumentu finansowego,
wynagrodzenie za usługę pośrednictwa,
wynagrodzenie za świadczenie dodatkowych czynności wykonywanych w trakcie trwania umowy ubezpieczenia (rozliczane przez Grupę w okresie, w którym świadczone są usługi).
Ekonomiczny tytuł otrzymywanego wynagrodzenia determinuje sposób ujęcia w księgach Banku.
Model „względnej wartości godziwej” stosowany jest dla ustalenia podziału kwoty wynagrodzenia z ubezpieczeń oferowanych w powiązaniu z kredytami gotówkowymi i hipotecznymi oraz ubezpieczeń sprzedawanych bez powiązania z instrumentem finansowym.
Przyjęty przez Grupę model „względnej wartości godziwej" polega na szacowaniu wartości godziwych poszczególnych elementów łącznej usługi sprzedaży kredytu wraz z ubezpieczeniem w celu ustalenia proporcji wartości godziwej obu usług. Zgodnie z tak ustaloną proporcją wartości godziwych następuje alokacja przychodu z wynagrodzenia z tytułu łącznej transakcji kredytu i ubezpieczenia do poszczególnych jej elementów. Dodatkowo, w celu ustalenia prawidłowej wysokości przychodu do rozliczania w czasie na przychody odsetkowe model uwzględnia tworzenie i aktualizację rezerwy na zwroty wynagrodzenia z tytułu pośrednictwa ubezpieczen iowego, w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przez Klienta. Adekwatna rezerwa ze względu na niepewność związaną z możliwością rezygnacji przez Klienta z ochrony ubezpieczeniowej w każdym momencie trwania umowy jest weryfikowana okresowo w podziale na poszczególne grupy produktów kredytowych. Wynagrodzenie Grupy z tytułu dystrybucji ubezpieczenia jest pomniejszane o niepewny przychód związany z szacowanymi zwrotami z tytułu rezygnacji Klientów z ubezpieczenia.
Wynagrodzenie z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych oferowanych Klientom Grupy w powiązaniu z produktami kredytowymi zgodnie z aktualizowanym okresowo modelem „względnej wartości godziwej kredytu” jest rozpoznawane po odroczeniu części wynagrodzenia na pokrycie przewidywanych zwrotów wynagrodzenia w związku z rezygnacją lub odstąpieniami przez Klientów od ubezpieczenia.
Dodatkowo, Grupa udostępnia Klientom skorzystanie z ochrony ubezpieczeniowej w formie innych ubezpieczeń niż powiązane ze sprzedażą produktów kredytowych, w tym ubezpieczeń od następstw nieszczęśliwych wypadków, zdrowotnych, komunikacyjnych, mieszkaniowych, turystycznych oraz z produktów inwestycyjnych (ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe).
Przychody z dystrybucji tych produktów ujmowane są odpowiednio:
produkty ubezpieczeniowe oparte na rozliczeniach miesięcznych zarówno z ubezpieczycielem, jak i z Klientami są rozpoznawane w rachunku zysków i strat w okresach miesięcznych,
ze sprzedaży ubezpieczeń niepowiązanych ze sprzedażą produktów bankowych w tym: Unit Linked oraz Ubezpieczeń z Funduszem Kapitałowym ujmowane jednorazowo w rachunku zysków i strat w momencie wykonania czynności w części dotyczącej wykonanej usługi pośrednictwa w sprzedaży, a w części dotyczącej wynagrodzenia za późniejszą obsługę rozliczane w czasie metodą liniową . Analogicznie jak w przypadku produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytem, model dla ubezpieczeń niepowiązanych uwzględnia również tworzenie i aktualizacje rezerwy na zwroty wynagrodzenia z tytułu ubezpieczenia, w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przez Klienta.
Zwrot prowizji i opłat związanych z przedpłatą kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
26
Dla wszystkich przedterminowych spłat kredytów konsumenckich i hipotecznych dokonywanych po dniu wyroku TSUE Grupa realizuje zwroty na bieżąco, a ich efekt pomniejsza wynik odsetkowy. Dodatkowe wyjaśnienia w nocie 29.
6.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Bancassurance
W latach 2021 i 2020 Grupa stosowała metodę rozliczania w czasie kwoty wynagrodzenia z ubezpieczeń oferowanych w powiązaniu z kredytami gotówkowymi i hipotecznymi opartą na modelu „względnej wartości godziwej” odzwierciedlającym w najwłaściwszy sposób treść ekonomiczną transakcji. Szczegóły w nocie 6.3.
Szacunkowa analiza wrażliwości zmiany przychodu rozpoznanego przez Grupę w 2021 r. w odniesieniu do przychodów z bancassurance przedstawia się następująco:
Rodzaj scenariusza
2021
2020
wzrost rezerwy na rezygnacje o 5 p.p.
-6,22 mln spadek wyniku odsetkowego
-6,68 mln spadek wyniku odsetkowego
spadek rezerwy na rezygnacje o 5 p.p.
+6,22 mln wzrost wyniku odsetkowego
+6,68 mln wzrost wyniku odsetkowego
wzrost przychodu rozpoznawanego jednorazowo o 1 p.p.
+2,78 mln wzrost wyniku prowizyjnego
+1,66 mln wzrost wyniku prowizyjnego
spadek przychodu rozpoznawanego jednorazowo o 1 p.p.
-2,78 mln spadek wyniku prowizyjnego
-1,66 mln spadek wyniku prowizyjnego
7 Wynik z tytułu prowizji i opłat
7.1 Zasady rachunkowości
Przychody z tytułu prowizji i opłat, nierozliczane według efektywnej stopy procentowej, ujmuje się w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr i usług na rzecz klienta w kwocie odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego Grupa będzie uprawniona w zamian za te dobra i usługi, zgodnie z 5-stopniowym modelem ujmowania przychodów. Przychody prowizyjne rozliczane liniowo do rachunku zysków i strat, gdy prowizja pobierana jest lub płacona z góry za czynność niejednorazową lub gdy otrzymane prowizje dotyczą udzielonych kredytów i pożyczek o nieustalonych harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, dla których nie można ustalić efektywnej stopy procentowej. Pozostałe opłaty i prowizje za usługi finansowe oferowane przez Grupę, niezwiązane bezpośrednio z powstaniem składnika aktywów finansowych, takie jak usługi zarządzania środkami pieniężnymi, usługi maklerskie, doradztwo inwestycyjne, planowanie finansowe, usługi bankowości inwestycyjnej oraz usługi zarządzania aktywami, jeśli otrzymywane cyklicznie, rozpoznawane w rachunku zysków i strat jednorazowo w momencie wykonania usługi. Przychody z tytułu prowizji obejmują również marże na transakcjach wymiany walut tj. marże na wszystkich transakcjach kupna/ sprzedaży walut, z dostawą na datę waluty spot.
Przychody realizowane w ramach świadczenia działalności powierniczej elementem przychodów prowizyjnych. Korespondujące z nimi aktywa klientów nie składnikiem aktywów Grupy i w związku z tym nie ujmowane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Grupa w ramach świadczonych usług powierniczych wykonuje między innymi następujące czynności:
przechowywanie aktywów klienta,
dokonywanie rozliczeń i rozrachunku transakcji,
wypłata pożytków z papierów wartościowych,
raportowanie stanów posiadania,
pełnienie funkcji depozytariusza.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
27
7.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 441 514
1 215 749
obsługa kart płatniczych, kredytowych
502 165
396 854
marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut
263 526
228 505
obsługa rachunków bankowych
114 699
105 101
prowizje maklerskie
53 001
55 634
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń
107 548
93 987
kredyty i pożyczki
148 346
131 325
przelewy
53 999
48 686
operacje kasowe
36 354
34 324
gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy
12 491
10 473
skupione wierzytelności
3 667
4 517
działalność powiernicza
8 657
9 184
spłata zajęcia egzekucyjnego
6 096
4 806
z działalności leasingowej
73 327
52 210
pozostałe prowizje
57 638
40 143
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-674 766
-579 903
koszty transakcji kartowych i bankomatowych, w tym koszty wydanych kart
-474 433
-369 820
prowizje wypłacane agentom
-61 277
-64 422
ubezpieczenia produktów bankowych
-13 529
-13 484
koszty nagród dla klienta
-15 644
-16 821
prowizje za udostępnianie bankomatów
-23 852
-23 149
prowizje wypłacane podmiotom z tytułu umów na wykonywanie określonych czynności
-23 987
-24 968
prowizje maklerskie
-6 357
-6 403
działalność powiernicza
-3 912
-157
przelewy i przekazy
-19 923
-17 334
pozostałe prowizje
-31 852
-43 345
Wynik z tytułu prowizji i opłat
766 748
635 846
01.01.2021 - 31.12.2021
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Razem
Przychody z tytułu prowizji i opłat
457 082
1 012 240
-27 808
1 441 514
obsługa kart płatniczych, kredytowych
96 615
405 550
0
502 165
marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut
151 250
144 453
-32 177
263 526
obsługa rachunków bankowych
44 198
70 483
18
114 699
prowizje maklerskie
53 001
0
0
53 001
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń
50 149
57 399
0
107 548
kredyty i pożyczki
19 564
128 782
0
148 346
przelewy
14 757
39 228
14
53 999
operacje kasowe
15 117
21 237
0
36 354
gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy
0
12 491
0
12 491
skupione wierzytelności
0
3 667
0
3 667
działalność powiernicza
0
8 657
0
8 657
spłata zajęcia egzekucyjnego
0
6 096
0
6 096
prowizje z działalności leasingowej
0
73 327
0
73 327
pozostałe prowizje
12 431
40 870
4 337
57 638
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
28
01.01.2020–31.12.2020
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Razem
Przychody z tytułu prowizji i opłat
444 244
811 486
-39 981
1 215 749
obsługa kart płatniczych, kredytowych
91 894
304 960
0
396 854
marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut
142 449
129 772
-43 716
228 505
obsługa rachunków bankowych
44 139
60 962
0
105 101
prowizje maklerskie
55 634
0
0
55 634
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń
51 687
42 300
0
93 987
kredyty i pożyczki
17 704
113 621
0
131 325
przelewy
12 620
36 066
0
48 686
operacje kasowe
15 324
19 000
0
34 324
gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy
0
10 473
0
10 473
skupione wierzytelności
0
4 517
0
4 517
działalność powiernicza
0
9 184
0
9 184
spłata zajęcia egzekucyjnego
0
4 806
0
4 806
prowizje z działalności leasingowej
0
52 210
0
52 210
pozostałe prowizje
12 793
23 615
3 735
40 143
8 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
8.1 Zasady rachunkowości
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz wynik z pozycji wymiany zawiera zyski i straty powstałe ze zbycia oraz zmian wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych oraz desygnowanych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat przy początkowym ujęciu. Wynik ten zawiera również dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane, wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań walutowych oraz z wyceny do wartości godziwej walutowych instrumentów pochodnych.
8.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Wynik na pozycji wymiany i transakcjach pochodnych walutowych w tym:
88 904
71 873
wynik z pozycji wymiany
-325 586
41 141
transakcje pochodne walutowe
414 490
30 732
Transakcje stopy procentowej
7 240
-10 184
Część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
-4 808
4 578
Wynik na pozostałych instrumentach zawiera wynik z obrotu dłużnymi papierami wartościowymi zaklasyfikowanymi jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat wraz z odsetkami
-4 187
12 803
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
87 149
79 070
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
29
9 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
9.1 Zasady rachunkowości
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia dłużnych papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, wycenianych w koszcie zamortyzowanym oraz zyski i straty powstałe w wyniku odkupu emisji własnych.
9.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Wynik na zbyciu dłużnych papierów wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
3 246
60 607
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu
2 047
23 946
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
5 293
84 553
10 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
10.1 Zasady rachunkowości
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zalicza się przychody i koszty niezwiązane bezpośrednio z podstawową działalnością. Pozostałe przychody operacyjne obejmują głównie przychody z zarządzania majątkiem osób trzecich, otrzymanych odszkodowań, kar i grzywien, wynagrodzeń z tytułu umów z różnymi kontrahentami, zwrotu kosztów dochodzenia roszczeń. Natomiast na pozostałe koszty operacyjne składają się głównie koszty utworzenia rezerwy na zwroty prowizji dla klientów z tytułu dokonanych przedterminowych spłat kredytów konsumenckich (rezerwa TSUE), a także koszty zdarzeń z obszaru ryzyka operacyjnego, dochodzenia roszczeń i działalności zarządzania majątkiem osób trzecich.
10.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Pozostałe przychody operacyjne z tytułu:
147 487
137 039
przychody ze sprzedaży usług
44 092
43 257
odzyskane koszty windykacji
24 273
29 445
otrzymane odszkodowania, odzyski, kary i grzywny
1 496
2 087
z tytułu zarządzania majątkiem osób trzecich
24 791
17 035
opłaty licencyjne od Partnerów
2 848
1 487
korekta z tytułu rozliczenia VAT
0
3 187
rozwiązanie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości innych aktywów
7 729
10 219
inne
42 258
30 322
Pozostałe koszty operacyjne z tytułu:
-168 322
-240 446
zwrot kosztów kredytów (rezerwa TSUE)
-61 589
-133 772
koszty związane z dochodzeniem należności i roszczeń spornych
-68 211
-63 606
zapłacone odszkodowania kary i grzywny
-2 088
-2 840
z tytułu zarządzania majątkiem osób trzecich
-1 061
-2 070
koszty z tytułu reklamacji
-1 995
-3 606
korekta z tytułu rozliczenia VAT
-1 518
0
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości innych aktywów
-8 760
-16 866
inne
-23 100
-17 686
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-20 835
-103 407
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
30
11 Koszty działania Grupy
11.1 Zasady rachunkowości
Rodzaj kosztu
Opis
Świadczenia pracownicze
Świadczenia pracownicze obejmują obok kosztów wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu składek na świadczenia emerytalno rentowe, które szczegółowo opisano w nocie „Rezerwy”), także koszty programu zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze, którego część ujmowana jest jako zobowiązanie z tytułu płatności na bazie akcji rozliczonych w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2. Grupa Kapitałowa tworzy również w ciężar kosztów wynagrodzeń rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odszkodowań i odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom, z którymi zostaje rozwiązany stosunek pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, a także rozliczenia okresowe z tytułu kosztów przypadających na bieżący okres, które poniesione zostaną w przyszłym okresie, w tym premii oraz z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych, po uwzględnieniu wszystkich pozostających do wykorzystania zaległych dni urlopów.
Koszty rzeczowe
Ujmuje się tu następujące pozycje: koszty utrzymania i wynajmu majątku trwałego, (od roku 2019 w stosunku do umów, które nie zostały przez Grupę zaklasyfikowane zgodnie z MSSF 16 jako umowy leasingu), koszty obsługi informatycznej i telekomunikacyjnej, koszty działalności administracyjnej, koszty promocji i reklamy, ochrony mienia oraz koszty szkoleń. Opłaty leasingowe w okresie leasingu ujmowane są metodą liniową jako koszty w rachunku zysków i strat.
Amortyzacja
Odpisy amortyzacyjne od wartości rzeczowych aktywów trwałych, aktywów z tytułu umów leasingowych oraz wartości niematerialnych naliczane metodą liniową, zgodnie z ustalonymi stawkami amortyzacji, przez przewidywany okres ich użyteczności ekonomicznej. Odnoszone do rachunku zysków i strat. Przez wartość podlegającą amortyzacji rozumie się cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów, po pomniejszeniu o wartość końcową (rezydualną) tego składnika. Co roku aktualizuje się okres użyteczności, stawki amortyzacji oraz wartość końcową rzeczowych aktywów trwałych podlegających amortyzacji.
Podatki i opłaty
Ujmuje się tu następujące pozycje: podatek od nieruchomości, opłaty komunalne i administracyjne, podatek VAT niepodlegający odliczeniu dotyczący umów leasingowych, zaklasyfikowanych zgodnie z MSSF 16
11.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Koszty pracownicze
-851 672
-822 333
wynagrodzenia
-709 516
-676 787
narzuty na wynagrodzenia
-131 402
-136 525
aktualizacja programu opcji menedżerskich - część rozliczana w środkach pieniężnych
0
180
koszty premii dla osób mających wpływ na profil ryzyka banku rozliczany w akcjach fantomowych
-2 328
722
pozostałe
-8 426
-9 923
Koszty ogólnego zarządu
-466 609
-529 351
koszty czynszu i utrzymania budynków
-60 083
-62 678
koszty BFG
-106 267
-159 842
koszty informatyczne
-126 201
-118 394
koszty marketingowe
-52 788
-51 814
koszty usług doradczych
-18 698
-22 117
koszty usług zewnętrznych
-25 376
-26 969
koszty szkoleń
-5 675
-6 204
koszty usług telekomunikacyjnych
-25 250
-28 242
koszty leasingu środków trwałych i wartości niematerialnych
-483
-7 866
pozostałe
-45 788
-45 225
Amortyzacja
-232 983
-287 658
rzeczowe aktywa trwałe
-72 762
-81 330
wartości niematerialne
-63 669
-113 059
prawo użytkowania aktywa
-96 552
-93 269
Podatki i opłaty
-31 280
-25 189
Razem koszty działania grupy
-1 582 544
-1 664 531
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
31
12 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
12.1 Zasady rachunkowości
Na wynik z odpisów na straty oczekiwane składają się utworzenia oraz rozwiązania: odpisów na straty oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości należności od klientów, dłużnych papierów wartościowych, a także utworzenia oraz rozwiązania rezerw na zobowiązania pozabilansowe.
Szczegółowe zasady rachunkowości w zakresie szacowania odpisów na straty oczekiwane oraz z tytułu utraty wartości opisano w nocie 22.
12.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Odpisy na straty oczekiwane Koszyk 3
-1 155 456
-1 596 819
klient detaliczny
-453 812
-719 898
klient biznesowy
-701 644
-876 921
Odpisy na straty oczekiwane koszyk 1 i 2 (ECL)
88 810
-61 849
Koszyk 2
40 816
-37 798
klient detaliczny
96 375
19 317
klient biznesowy
-55 559
-57 115
Koszyk 1
47 994
-24 051
klient detaliczny
3 723
-58 537
klient biznesowy
44 271
34 486
POCI
-57 496
-17 832
Odzyski
91 582
55 661
Papiery wartościowe
-9 510
-8 692
Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe
35 407
-103 940
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
-1 006 663
-1 733 471
13 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSR 36 Grupa zobowiązana jest, jeżeli występują przesłanki wskazujące na możliwość utraty wartości, do dokonywania odpisów aktualizujących wartości aktywów, które mają na celu doprowadzenie wartości danego aktywa, która wynika z zapisów w księgach rachunkowych, do poziomu wartości odzyskiwanej. Wartość odzyskiwalna jest jedną z dwóch następujących wartości w zależności od tego, która z nich jest wyższa: wartość godziwa danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, pomniejszona o koszty zbycia lub wartość użytkowa ustalana dla poszczególnych składników aktywów. Zgodnie z definicją MSR 36.6 wartość użytkowa jest bieżącą, szacunkową wartością przyszłych przepływów pieniężnych, których uzyskania oczekuje się z tytułu dalszego użytkowania składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne.
Wystąpienie przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składnika majątku nakłada na Grupę obowiązek przeprowadzenia testu na utratę wartości. Grupa dokonuje testu na utratę wartości aktywów niefinansowych, przy czym w przypadku wartości firmy test przeprowadzany jest przynajmniej raz w roku. W ramach testowania utraty wartości, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej - danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne (CGU), do którego przypisany jest dany składnik aktywów, np. wartość firmy. W sytuacji, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów lub CGU przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwanej.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
32
13.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne
-10 479
-132 776
wartość firmy
0
-104 368
pozostałe wartości niematerialne
-6 501
-20 508
rzeczowe aktywa trwałe
-3 978
-7 900
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
-3
-46
Razem
-10 482
-132 822
14 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
14.1 Zasady rachunkowości
Grupa na dzień 31 grudnia 2021 roku zidentyfikowała ryzyko prawne, że planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych indeksowanych w walutach obcych mogą być nie w pełni odzyskiwalne. W związku z powyższym Grupa dokonała szacunku kosztów ryzyka prawnego i zastosowała do jego ujęcia zapisy MSSF 9.B.5.4.6 - ujęła ten szacunek jako korektę wartości bilansowej brutto portfela kredytów hipotecznych indeksowanych walutami obcymi lub utworzyła rezerwy zgodnie z wymogami MSR 37.
Zgodnie z MSSF 9.B.5.4.6, gdy jednostka zmienia oszacowanie płatności lub wpływów (z wyłączeniem nieistotnych modyfikacji i zmian oszacowań oczekiwanych strat kredytowych), koryguje wartość bilansową brutto składnika aktywów lub grupy instrumentów finansowych tak, aby wartość ta odzwierciedlała rzeczywiste i zmienione oszacowane przepływy pieniężne wynikające z umowy. W związku z powyższym oszacowana korekta wartości bilansowej brutto na wyżej wymienione ryzyko prawne związane z umowami kredytów hipotecznych w walutowych obcych wyniosła w łącznej kwocie 21 386 tysięcy złotych na dzień 31 grudnia 2021 roku (311 tysięcy złotych na dzień 31 grudnia 2020 roku). Powyższa kwota obejmuje zarówno korektę w stosunku do istniejących już spraw sądowych, których Bank jest stroną, jak również korektę portfelową oszacowaną w stosunku do umów kredytów hipotecznych w walutach obcych, które są obciążone ryzykiem prawnym związanym z charakterem tych umów.
W przypadku gdy kwota szacunku kosztów ryzyka prawnego przekracza wartość bilansową brutto ekspozycji kredytowej bądź kwota szacunku dotyczy spłaconych walutowych kredytów hipotecznych, ujmowana jest w pozycji Rezerwy.
Dodatkowe informacje dotyczące ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych opisane zostały w nocie 29 Rezerwy.
14.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom - korekta pomniejszająca wartość bilansową brutto kredytów
-20 085
n/d
Rezerwy
-1 301
-311
Razem
-21 386
-311
14.3 Istotne analizy i szacunki
Koszty ryzyka prawnego stanowiące korektę wartości bilansowej brutto zostały oszacowane z uwzględnieniem szeregu założeń, które istotnie wpłynęły na kwotę aktualnego szacunku ujętą w sprawozdaniu finansowym Grupy.
Koszty te, zostały oszacowane na podstawie:
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
33
obserwowanego do tej pory i prognozowanego przez Grupę w przyszłych okresach tempa napływu spraw spornych dotyczących ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych i wynikającego z tej prognozy szacunku odsetka portfela walutowych kredytów hipotecznych, które będzie przedmiotem sporu sądowego,
szacowanego przez Grupę wpływu finansowego scenariuszy unieważnienia lub przewalutowania na złote w hipotetycznym scenariuszu, gdyby na bieżącą datę bilansową skuteczne roszczenie wobec Banku wytoczyli wszyscy klienci, dla których skutek finansowy wygranego przez klientów sporu byłby pozytywny,
raportowanego przez Związek Banków Polskich odsetka przegranych przez banki spraw spornych, w tym odsetka spraw zakończonych unieważnieniem umowy i odsetka spraw zakończonych przewalutowaniem umów na złote.
Aktualna liczba spraw spornych wynosi 27 sztuk, tj. 0,3% z wszystkich udzielonych kredytów walutowych (w tym spłaconych na dzień bilansowy). Koszty ryzyka prawnego zostały oszacowane przy założeniu, że sprawami spornymi będzie objęte 1,6% portfela wszystkich udzielonych kredytów walutowych (na podstawie analizy dotychczasowego tempa napływu spraw spornych) oraz w oparciu o założenia co do możliwych scenariuszy rostrzygnięć sądowych.
14.4 Analiza wrażliwości
Grupa przeprowadziła analizę wrażliwości istotnych założeń stanowiących podstawę do wyliczenia korekty wartości bilansowej brutto, gdzie zmiana poziomu wskazanych poniżej parametrów miałaby następujący wpływ na kwotę kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych:
31.12.2021
31.12.2020
spadek kursu PLN względem wszystkich walut obcych o 10%
-3 533
n/d
wzrostu skali sporów o 10% w stosunku do szacunków przyjętych przez Grupę
-2 278
n/d
15 Podatek bankowy
Z dniem 1 lutego 2016 weszła w życie ustawa z dnia 15 stycznia 2016 roku o podatku od niektórych instytucji finansowych, która objęła m.in. banki oraz zakłady ubezpieczeń. Podstawę opodatkowania stanowi wynikająca z zestawienia obrotów i sald na koniec każdego miesiąca, nadwyżka sumy aktywów ponad kwotę 4 miliardy złotych. Banki uprawnione do pomniejszenia podstawy opodatkowania m.in. o wartość funduszy własnych, a także wartość skarbowych papierów wartościowych oraz o wartość aktywów nabytych od NBP, stanowiących zabezpieczenie kredytu refinansowego udzielonego przez NBP. Podatek jest płacony miesięcznie (stawka podatku miesięczna wynosi 0,0366%) do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy i rozpoznawany w rachunku zysków i strat w okresie, którego dotyczy.
16 Podatek dochodowy
16.1 Zasady rachunkowości
Podatek dochodowy obejmuje podatek bieżący i podatek odroczony. Podatek dochodowy ujmuje się w rachunku zysków i strat z wyjątkiem sytuacji, gdy podatek dotyczy:
transakcji ujmowanych w innych dochodach całkowitych lub bezpośrednio w kapitale własnym,
połączenia jednostek.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
34
Podatek bieżący
Zobowiązania (należności) z tytułu bieżącego podatku za okres bieżący i okresy poprzednie wycenia się w wysokości kwot wymaganych według przewidywań zapłaty na rzecz władz podatkowych (lub podlegających zwrotowi od władz podatkowych) z zastosowaniem stawek podatkowych (i przepisów podatkowych), które obowiązywały prawnie lub faktycznie w końcu okresu sprawozdawczego.
Podatek odroczony
Podatek odroczony obliczany jest zgodnie z metodą zobowiązania bilansowego opartą na identyfikacji różnic czasowych między wartością podatkową, a wartością bilansową aktywów i zobowiązań. Grupa tworzy rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych, z wyjątkiem przypadków:
gdy rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia wartości firmy lub początkowego ujęcia danego składnika aktywów lub zobowiązań pochodzących z transakcji, która nie jest połączeniem jednostek i w momencie przeprowadzania transakcji nie wpływa na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową),
jednostka dominująca, inwestor lub wspólnik wspólnego przedsięwzięcia w stanie kontrolować terminy odwracania się różnic przejściowych, i jest prawdopodobne, że różnice przejściowe nie odwrócą się w przewidywalnej przyszłości.
W odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych ujmuje się składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego do wysokości prawdopodobnego dochodu do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych, z wyjątkiem sytuacji:
gdy składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań pochodzących z transakcji, która nie dotyczy połączenia jednostek gospodarczych i w momencie przeprowadzania nie wpływa na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową),
gdy ujemne różnice przejściowe wynikają z inwestycji w jednostkach zależnych, oddziałach, jednostkach stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach poza zakresem, w którym jest prawdopodobne, że odwrócą się w przewidywalnej przyszłości i zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, od którego będzie można odpisać różnice przejściowe.
Wartość bilansową składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego weryfikuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Grupa obniża jego wartość bilansową w zakresie, w jakim nie jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego jego zrealizowania.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wycenia się z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe), które obowiązywały prawnie lub faktycznie w końcu okresu sprawozdawczego.
Podatek bieżący oraz podatek odroczony ujmowany jest bezpośrednio w innych dochodach całkowitych, jeżeli dotyczy on pozycji, które w tym samym lub innym okresie zostały ujęte w innych dochodach całkowitych.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego kompensowane rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy Grupa posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku, a odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
35
16.2 Dane finansowe
16.2.1 Obciążenie podatkowe w ramach rachunku zysków i strat
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Podatek bieżący
177 056
128 812
Podatek odroczony
120 230
-24 029
Razem podatek księgowy ujęty w rachunku zysków i strat
297 286
104 783
16.2.2 Kalkulacja efektywnej stawki podatkowej
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Zysk/strata brutto
779 211
-206 450
Podatek dochodowy 19%
148 050
-39 226
Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu (efekt podatkowy)
125 030
150 742
Koszty reprezentacji
204
174
Rezerwy na należności kredytowe w części niepokrytej podatkiem odroczonym
35 995
49 735
Opłata na rzecz BFG
20 191
30 370
Podatek od niektórych instytucji finansowych
44 999
41 953
Darowizny
4
326
Odpis z tytułu utraty wartości firmy
0
19 830
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
4 063
59
Inne
19 574
8 295
Przychody niepodlegające opodatkowaniu (efekt podatkowy)
-3 200
-3 026
Spisanie aktywa z tytułu straty podatkowej/ Rozliczenie straty podatkowej
33 300
6 349
Inne
-5 894
-10 056
Podatek księgowy ujęty w rachunku zysków i strat
297 286
104 783
Efektywna stawka podatkowa
38,15%
n/d
16.2.3 Aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego
Aktywa z tytu ł u odroczonego podatku dochodowego
31.12.2020
Zmiany odnoszone
na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapita ł
Pozostałe zmiany
31.12.2021
Prowizje pobrane z góry
303 573
-54 112
0
79
249 540
Odsetki naliczone od depozytów
15 534
-7 287
0
0
8 247
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych
36 403
-4 874
0
0
31 529
Ujemna wycena papierów wartościowych
6 345
2 355
12 861
0
21 561
Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych
14 420
900
0
0
15 320
Ujemna wycena instrumentów pochodnych
77 366
-40 736
205 805
0
242 435
Premia do otrzymania od opcji
8 901
-6 789
0
0
2 112
Rezerwy na wydatki przyszłych okresów
64 168
19 080
0
1 225
84 473
Odpisy aktualizujące wartość należności kredytowych
744 041
-60 508
0
0
683 533
Pozostałe rezerwy
201 991
22 339
0
-3 242
221 088
Strata podatkowa
29 123
-27 585
0
-511
1 027
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 501 865
-157 217
218 666
-2 449
1 560 865
Rezerwy z tytu ł u odroczonego podatku dochodowego
31.12.2020
Zmiany odnoszone na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapita ł
Pozostałe zmiany
31.12.2021
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
36
Aktywa z tytu ł u odroczonego podatku dochodowego
31.12.2020
Zmiany odnoszone
na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapita ł
Pozostałe zmiany
31.12.2021
Odsetki naliczone od kredytów
-105 037
21 789
0
0
-83 248
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych
-12 234
-2 716
0
0
-14 950
Dodatnia wycena papierów wartościowych
-20 248
-438
2 027
0
-18 659
Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych
-26 329
2 284
0
0
-24 045
Dodatnia wycena instrumentów pochodnych
-112 845
19 603
42 926
0
-50 316
Różnica między amortyzacją bilansową a amortyzacją podatkową
-41 869
-5 855
0
-35
-47 759
Przychody naliczone nieotrzymane
-25 232
2 320
0
2 437
-20 475
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
-343 794
36 987
44 953
2 402
-259 452
Podatek odroczony - stan bilansowy
1 158 071
-120 230
263 619
-47
1 301 413
Aktywa z tytu ł u odroczonego podatku dochodowego
31.12.2019
Zmiany odnoszone na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapita ł
Pozostałe zmiany
31.12.2020
Prowizje pobrane z góry
322 049
-18 488
0
12
303 573
Odsetki naliczone od depozytów
30 978
-15 444
0
0
15 534
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych
52 773
-16 370
0
0
36 403
Ujemna wycena papierów wartościowych
4 344
777
1 224
0
6 345
Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych
48 532
-34 112
0
0
14 420
Ujemna wycena instrumentów pochodnych
37 054
32 800
7 512
0
77 366
Premia do otrzymania od opcji
23 821
-14 920
0
0
8 901
Rezerwy na wydatki przyszłych okresów
91 687
-27 519
0
0
64 168
Odpisy aktualizujące wartość należności kredytowych
705 778
38 263
0
0
744 041
Pozostałe rezerwy
129 701
74 637
0
-2 347
201 991
Strata podatkowa
22 411
5 902
0
810
29 123
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 469 128
25 526
8 736
-1 525
1 501 865
Rezerwy z tytu ł u odroczonego podatku dochodowego
31.12.2019
Zmiany odnoszone na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapita ł
Pozostałe zmiany
31.12.2020
Odsetki naliczone od kredytów
-109 165
4 128
0
0
-105 037
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych
-12 363
129
0
0
-12 234
Dodatnia wycena papierów wartościowych
-15 629
2 643
-7 262
0
-20 248
Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych
-59 416
32 016
0
1 071
-26 329
Dodatnia wycena instrumentów pochodnych
-63 161
-15 157
-34 527
0
-112 845
Różnica między amortyzacją bilansową a amortyzacją podatkową
-48 683
6 921
0
-107
-41 869
Przychody naliczone nieotrzymane
-11 827
-32 177
0
18 772
-25 232
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
-320 244
-1 497
-41 789
19 736
-343 794
Podatek odroczony - stan bilansowy
1 148 884
24 029
-33 053
18 211
1 158 071
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
37
17 Zysk na akcję
17.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSR 33 podstawowy zysk na akcję wyliczany jest jako iloraz zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku.
Rozwodniony zysk na akcję wyliczany jest w oparciu o stosunek zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku do średniej ważonej liczby akcji zwykłych skorygowanych w taki sposób, jak gdyby nastąpiła zamiana instrumentów finansowych dających prawa do akcji zwykłych. Bank na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31.12.2020 roku nie posiadał instrumentów rozwadniających.
17.2 Dane finansowe
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Zysk/strata netto
481 925
-311 233
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
130 553 991
130 553 991
Zysk/strata netto przypadająca na jedną akcję zwykłą (zł)
3,69
-2,38
Informacje dodatkowe do sprawozdania z sytuacji finansowej
18
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
18.1 Zasady rachunkowości
Na środki pieniężne oraz ich ekwiwalenty składają się gotówka, środki pieniężne na rachunkach, a także inne środki pieniężne o terminie wymagalności do 3 miesięcy licząc od daty nabycia, wyceniane w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej również ewentualne odsetki od tych środków.
Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1.
18.2 Dane finansowe
31.12.2021
31.12.2020
Rachunek bieżący w banku centralnym
1 482 741
892 836
Lokata jednodniowa w banku centralnym
0
54 980
Gotówka
619 445
627 327
Rachunki bieżące w innych bankach
1 646 275
784 071
Lokaty w innych bankach
14 930
100 687
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
3 763 391
2 459 901
Bank może wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń pieniężnych na podstawie dyspozycji złożonej do Narodowego Banku Polskiego, musi jednak zapewnić utrzymanie średniego miesięcznego salda na tym rachunku w odpowiedniej wysokości wynikającej z deklaracji rezerwy obowiązkowej.
Rezerwę obowiązkową stanowi wyrażona w złotych część środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych i uzyskanych ze sprzedaży papierów wartościowych z wyjątkiem środków przyjętych od innego banku krajowego, spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej oraz środków zwrotnych otrzymanych z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Wysokość stopy rezerwy obowiązkowej ustala Rada Polityki Pieniężnej. Stopa rezerwy obowiązkowej wynosi:
2,0 proc. dla środków złotowych i środków w walutach obcych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz dla środków uzyskanych z tytułu emisji papierów wartościowych,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
38
0,0 proc. dla środków uzyskanych z tytułu transakcji repo i sell-buy-back oraz środków pozyskanych na co najmniej 2 lata.
Podmioty naliczające rezerwę obowiązkową pomniejszają kwotę naliczonej rezerwy o równowartość 500
tys. Euro.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku oprocentowanie rezerwy obowiązkowej wynosiło 1,75% a na koniec 2020 roku oprocentowanie rezerwy obowiązkowej wynosiło 0,1%.
19 Należności od banków
19.1 Zasady rachunkowości
Należności od banków wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej pomniejszone o odpisy na oczekiwane straty, z wyjątkiem środków pieniężnych w drodze, które wycenia się w wartości nominalnej. Jeżeli dla należności nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, należność wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży ujmuje się jako należności od banków, jeśli kontrahentem jest bank. Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Różnica między ceną zakupu i odkupu (sprzedaży) jest traktowana odpowiedniojako przychód lub koszt odsetkowy.
Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1.
19.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej
31.12.2021
31.12.2020
Reverse Repo
49 206
0
Kaucje będące zabezpieczeniem transakcji pochodnych (ISDA)
1 567 971
421 255
Pozostałe
72 602
87 116
Należności od banków
1 689 779
508 371
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2021
31.12.2020
≤ 1M
1 689 779
508 371
Należności od banków
1 689 779
508 371
Według struktury walutowej
31.12.2021
31.12.2020
PLN
1 100 070
4 338
EUR
552 446
437 580
GBP
0
5 646
USD
37 130
60 661
Pozostałe waluty
133
146
Należności od banków
1 689 779
508 371
Kaucje udzielone dotyczą zabezpieczeń przekazanych innym bankom w ramach rozliczeń związanych z umową CSA (Credit Support Annex).
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
39
20 Inwestycyjne aktywa finansowe
20.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSSF 9 aktywa finansowe klasyfikowane są jako:
aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu,
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Aktywa finansowe o charakterze kapitałowym, z zastrzeżeniem inwestycji w jednostki zależne, wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, o ile Grupa, w dacie pierwszego ujęcia, nie podejmie decyzji o wycenie przez inne całkowite dochody.
Klasyfikacja aktywów finansowych o charakterze dłużnym zależy od modelu biznesowego, w ramach którego dany instrument finansowy jest zarządzany oraz od charakterystyki umownych przepływów pieniężnych.
Model biznesowy to sposób zarządzania portfelem aktywów finansowych.
Grupa Alior Bank przy ocenie modelu biznesowego kieruje się następującymi kryteriami: (i) przyjętej strategii inwestycyjnej, (ii) częstotliwości sprzedaży wierzytelności z portfela homogenicznych aktywów, (iii) profilu i pomiaru ryzyka, (iv) zasad wynagradzania zarządzających aktywami.
Modele biznesowe zidentyfikowane w Grupie Alior Banku:
w segmentach klienta biznesowego (KB) i klienta indywidualnego (KI), w tym Kasa Mieszkaniowa: model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, sprzedaże ekspozycji dopuszczone są ze względu na ryzyko kredytowe,
w zakresie portfeli Departamentu Skarbu/Departamentu Zarządzania Ryzykiem Finansowym: (i) model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, (ii) model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz sprzedaż aktywów, a także (iii) inny model biznesowy,
w zakresie portfela Biura Maklerskiego: inny model biznesowy.
Przypisanie produktu do modelu biznesowego w Grupie Alior Banku wykonywane jest na poziomie analizy produktu.
W przypadku realizacji przepływów pieniężnych w wyniku sprzedaży dla oceny modelu biznesowego istotny jest również motyw, dla którego sprzedaż jest podejmowana. Rozróżnia się sprzedaż aktywów finansowych o pogorszonej jakości kredytowej ze względu na zarządzanie ryzykiem kredytowym, sprzedaż aktywów na potrzeby zarządzania ryzykiem płynności finansowej i ryzykiem finansowym oraz sprzedaż podejmowaną w celu wypracowania zysków finansowych.
Sprzedaż aktywów o pogorszonej jakości kredytowej nie wyklucza klasyfikacji do modelu uzyskania przepływów zgodnie z warunkami umownymi.
Ocena charakterystyki umownych przepływów pieniężnych składnika aktywów finansowych ma na celu weryfikację czy warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (tzw. kryterium SPPI – ang. solely payments of principal and interest).
Jako kwotę główną na potrzeby testu SPPI przyjmuje się wartość godziwą składnika aktywów finansowych w momencie początkowego ujęcia.
Jako odsetki od kwoty głównej przyjmuje się zapłatę za wartość pieniądza w czasie, wynagrodzenie za ponoszone ryzyko kredytowe i inne rodzaje ryzyka, koszty administracyjne i marżę zysku.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
40
Aktywa finansowe, których przepływy pieniężne mają cechy jedynie spłaty kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej są klasyfikowane do kategorii wyceny:
wg zamortyzowanego kosztu, jeżeli utrzymywane w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi,
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli utrzymywane w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi lub poprzez sprzedaż.
Aktywa finansowe, których przepływy pieniężne zmodyfikowane w ten sposób, że mają cechy inne niż jedynie spłata kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej, klasyfikowane do kategorii wyceny wg wartości godziwej przez wynik finansowy niezależnie od modelu biznesowego. Do tej kategorii klasyfikowane również aktywa finansowe zarządzane zgodnie z modelem biznesowym, w ramach którego dokonuje się sprzedaży aktywów celem wypracowania zysków finansowych, oceny wyników na podstawie zmian wartości godziwej i wyników ze sprzedaży. Do tej kategorii zalicza się również zawsze instrumenty pochodne niebędące instrumentami zabezpieczającymi.
20.2 Dane finansowe
31.12.2021
31.12.2020
Inwestycyjne aktywa finansowe
16 099 658
15 744 672
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
9 265 445
6 983 904
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
382 900
594 926
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
6 451 313
8 165 842
20.2.1 Inwestycyjne aktywa finansowe według struktury rodzajowej
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2021
31.12.2020
Instrumenty dłużne
9 159 716
6 908 521
Emitowane przez Skarb Państwa
6 695 287
5 545 235
obligacje skarbowe
6 695 287
5 545 235
Emitowane przez instytucje monetarne
2 429 450
1 307 294
euroobligacje
21 193
21 786
bony pieniężne
1 849 371
1 199 973
obligacje
558 886
85535
Emitowane przez przedsiębiorstwa
34 979
55 992
obligacje
34 979
55 992
Instrumenty kapitałowe
105 729
75 383
Razem
9 265 445
6 983 904
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
31.12.2021
31.12.2020
Instrumenty dłużne
64 801
138 729
Emitowane przez Skarb Państwa
53 381
123 480
obligacje skarbowe
53 381
123 480
Emitowane przez pozostałe instytucje finansowe
4
4
obligacje
4
4
Emitowane przez przedsiębiorstwa
11 416
15 245
obligacje
11 416
15 245
Instrumenty kapitałowe
84 494
73 717
Instrumenty pochodne
233 605
382 480
Transakcje stopy procentowej
82 564
171 719
SWAP
80 570
171 705
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
41
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
31.12.2021
31.12.2020
Opcje Cap Floor
1994
14
Transakcje walutowe
127 823
148 135
FX swap
24 453
22 702
FX forward
62 491
82 590
CIRS
31 175
12 720
opcje FX
9 704
30 123
Pozostałe opcje
10 845
59 711
Pozostałe instrumenty
12 373
2 915
Razem
382 900
594 926
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
31.12.2021
31.12.2020
Instrumenty dłużne
6 451 313
8 165 842
Emitowane przez Skarb Państwa
5 936 348
7 637 306
obligacje skarbowe
5 936 348
7 637 306
Emitowane przez pozostałe instytucje finansowe
514 965
528536
obligacje
514 965
528536
Razem
6 451 313
8 165 842
20.2.2 Inwestycyjne aktywa finansowe według terminów zapadalności
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2021
31.12.2020
bez określonego terminu
105 729
75 383
≤ 1M
1 888 475
1 199 973
> 1M ≤ 3M
41 579
36 492
> 3M ≤ 6M
0
1 121
> 6M ≤ 1Y
1 537 679
5 086
>1Y ≤ 2Y
40 053
2 925 407
>2Y ≤ 5Y
3 549 684
1 415 387
>5Y ≤ 10Y
2 102 246
1 325 055
Razem
9 265 445
6 983 904
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
31.12.2021
31.12.2020
bez określonego terminu
84 494
73 717
≤ 1M
48 824
74 519
> 1M ≤ 3M
37 700
41 425
> 3M ≤ 6M
27 438
40 532
> 6M ≤ 1Y
15 819
50 370
>1Y ≤ 2Y
29 714
63 634
>2Y ≤ 5Y
130 347
232 724
>5Y ≤ 10Y
8 564
18 005
Razem
382 900
594 926
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
31.12.2021
31.12.2020
bez określonego terminu
54
6
> 1M ≤ 3M
0
29
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
42
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
31.12.2021
31.12.2020
> 3M ≤ 6M
513 771
642 234
> 6M ≤ 1Y
2 047 124
1 226 836
>1Y ≤ 2Y
1 690 755
2 579 573
>2Y ≤ 5Y
2 150 522
3 359 489
>5Y ≤ 10Y
49 087
357 675
Razem
6 451 313
8 165 842
20.2.3 Wartość nominalna instrumentów pochodnych
Transakcje pochodne zawierane w celach handlowych oraz w celu zarządzania ryzykiem rynkowym. Grupa zawiera następujące rodzaje transakcji pochodnych: FX-Forward, FX-Swap, IRS, CIRS, FRA, Futures na towary, Forward na towary, terminowe transakcje papierami wartościowymi. Grupa codziennie dokonuje wyceny instrumentów pochodnych, stosując model zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Grupa zawiera również transakcje opcyjne, które wyceniane są na podstawie modeli wyceny opcji.
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
31.12.2021
31.12.2020
Transakcje stopy procentowej
14 278 100
17 233 262
SWAP
13 671 062
16 114 085
Opcje Cap Floor
607 038
1 119 177
Transakcje walutowe
5 359 715
10 643 758
FX swap
2 571 353
4 391 123
FX forward
1 417 633
2 663 173
CIRS
492 362
841 281
Opcje FX
878 367
2 748 181
Pozostałe opcje
1 095 421
2 431 985
Pozostałe instrumenty
361 205
349 924
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
21 094 441
30 658 929
20.3 Istotne szacunki i osądy
Wartość godziwa, odpisy aktualizujące
31.12.2021
31.12.2020
Odpis aktualizujący na oczekiwane straty kredytowe
instrumentów dłużnych
Wartość brutto
należności
Kwota odpisu
Wartość brutto należności
Kwota odpisu
Wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
9 159 716
25 517*
6 908 521
14 481*
Wycenianych według zamortyzowanego kosztu
6 454 502
3 189
8 170 555
4 713
*Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianych wg wartości godziwej przez kapitał jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej.
Instrumenty d ł u ż ne wyceniane wed ł ug zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2021
8 170 433
0
77
45
8 170 555
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
334 808
0
0
9
334 817
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-2 050 870
0
0
0
-2 050 870
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
43
Instrumenty d ł u ż ne wyceniane wed ł ug zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2021
6 454 371
0
77
54
6 454 502
Oczekiwane straty kredytowe
0
Stan na początek okresu 01.01.2021
4 636
0
77
0
4 713
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
189
0
0
0
189
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 713
0
0
0
-1 713
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2021
3 112
0
77
0
3 189
Wartość bilansowa netto 31.12.2021
6 451 259
0
0
54
6 451 313
Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2020
4 819 185
0
77
45
4 819 307
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
4 479 790
0
0
0
4 479 790
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 128 542
0
0
0
-1 128 542
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
8 170 433
0
77
45
8 170 555
Oczekiwane straty kredytowe
0
Stan na początek okresu 01.01.2020
3 176
0
77
0
3 253
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
2 756
0
0
0
2 756
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 296
0
0
0
-1 296
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
4 636
0
77
0
4 713
Wartość bilansowa netto 31.12.2020
8 165 797
0
0
45
8 165 842
Instrumenty dłużne wyceniane do warto ś ci godziwej przez inne ca ł kowite dochody
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2021
6 852 529
0
0
55 992
6 908 521
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
90 329 116
0
0
0
90 329 116
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-88 056 908
0
0
-21 013
-88 077 921
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
44
Instrumenty dłużne wyceniane do warto ś ci godziwej przez inne ca ł kowite dochody
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2021
9 124 737
0
0
34 979
9 159 716
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2021
3 499
0
0
10 982
14 481
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
2 263
0
0
0
2 263
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 801
0
0
10 574
8 773
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2021
3 961
0
0
21 556
25 517*
Wartość bilansowa netto 31.12.2021
9 120 776
0
0
13 423
9 134 199
*Odpis dotyczący Instrumentów dłużnych wycenianych wg wartości godziwej przez kapitał jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej.
Instrumenty dłużne wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2020
10 318 934
0
0
68 543
10 387 477
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
49 312 958
0
0
0
49 312 958
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-52 779 363
0
0
-12 551
-52 791 914
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
6 852 529
0
0
55 992
6 908 521
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2020
5 665
0
0
1 569
7 234
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
4 384
0
0
0
4 384
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-6 550
0
0
9 413
2 863
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
3 499
0
0
10 982
14 481*
Wartość bilansowa netto 31.12.2020
6 849 030
0
0
45 010
6 894 040
*Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianych wg wartości godziwej przez kapitał jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej.
Korekty BCVA
Grupa Alior Bank SA w wycenie instrumentów pochodnych stosuje korektę z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta. Kwota korekty równoznaczna jest ze zmianą wyceny instrumentów pochodnych w wyniku niewypłacalności każdej ze stron transakcji (ang. Bilateral Credit Value Adjustment).
Kwota korekty wyliczana jest w oparciu o szacunki następujących parametrów: obustronne prawdopodobieństwo niewypłacalności stron transakcji (PD, z ang. Probability of Default), wskaźnik LGD (z ang. Loss Given Default), oczekiwaną pozytywną i negatywną ekspozycję z transakcji (z ang. EE oraz NEE). Wskaźniki PD oraz LGD szacowane przy pomocy wewnętrznych modeli stosowanych przez
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
45
Grupę z wykorzystaniem kwotowań rynkowych ryzyka kredytowego. Natomiast ekspozycja kontrahenta wyliczana jest z uwzględnieniem bieżącej wyceny oraz jej projekcji kalkulowanej w oparciu o oczekiwane zmiany warunków rynkowych. Dodatkowo w szacowaniu korekty z tytułu ryzyka kredytowego uwzględniane są wzajemne zobowiązania wynikające z umów zabezpieczających regulujące relacje stron transakcji.
Kwota korekty wyceny BCVA na 31 grudnia 2021 roku wyniosła -135 tys. zł. Na sumaryczną kwotę korekty BCVA składa się kwota z korekty z tytułu CVA (odzwierciedlająca wyłączenie ryzyko niewypłacalności kontrahenta) wynosząca
-1 846 tys. oraz kwota korekty DVA (odzwierciedlająca ryzyko niewypłacalności Banku) wynosząca 1 712 tys. zł. Kwota korekty wyceny BCVA na 31 grudnia 2020 roku wyniosła -6 402 tys. zł. Na sumaryczna kwotę korekty BCVA składała się kwota z korekty z tytułu CVA (odzwierciedlająca wyłączenie ryzyko niewypłacalności kontrahenta) wynosząca -7 583 tys. oraz kwota korekty DVA (odzwierciedlająca ryzyko niewypłacalności Banku) wynosząca 1 181 tys. zł.
20.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Na potrzeby ujawnień zgodnie z MSSF 7 Grupa szacuje wartość zmiany wycen instrumentów dłużnych zakwalifikowanych do aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez całkowie dochody oraz wartość zmiany wycen instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka nieobjętych rachunkowością zabezpieczeń przy założeniu równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 50pb. W tym celu Grupa konstruuje krzywe dochodowości w oparciu o dane rynkowe. Grupa analizuje, jaki wpływ na wycenę transakcji będzie miała zmiana krzywych dochodowości zgodnie z założonymi scenariuszami.
Szacunkowa zmiana wyceny
31.12.2021
31.12.2020
scenariusz
scenariusz
scenariusz
scenariusz
+50pb
-50pb
+50pb
-50pb
IRS
4 614
-4 614
1 767
-1 767
CIRS
3 211
-3 211
3 330
-3 330
Pozostałe instrumenty
2
-2
19
-19
Suma instrumentów pochodnych
7 827
-7 827
5 116
-5 116
Instrumenty dłużne
-16 659
16 659
-15 233
15 233
21 Rachunkowość zabezpieczeń
21.1 Zasady rachunkowości
Rachunkowość zabezpieczeń służy do symetrycznego ujmowania w rachunku zysków i strat kompensujących się zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej.
Grupa wyznacza dla celów rachunkowości zabezpieczeń instrumenty zabezpieczające tak, aby zmiana ich wartości godziwej lub przepływów pieniężnych pokrywała w całości lub części zmianę wartości godziwej lub przyszłych przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanej.
Na podstawie przepisu MSSF 9 7.2.21, Grupa postanowiła o kontynuowaniu stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń zgodnych z MSR 39. Zgodnie z MSR 39.88 rachunkowość zabezpieczeń może być stosowana, jeśli spełnione są wszystkie poniższe warunki:
w momencie ustanowienia zabezpieczenia sporządzona została sformalizowana dokumentacja powiązania zabezpieczającego, określająca cel i strategię zabezpieczania, rodzaj i identyfikację instrumentu zabezpieczanego jak i zabezpieczającego, charakter zabezpieczanego ryzyka oraz sposób oceny efektywności zabezpieczenia,
oczekuje się wysokiej efektywności zabezpieczenia, tj. wysokiej skuteczności w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych, zgodnie z udokumentowaną strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą konkretnego powiązania zabezpieczającego,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
46
jest możliwa wiarygodna ocena skuteczności zabezpieczenia, tj. wiarygodna wycena wartości godziwej lub przepływów pieniężnych z tytułu pozycji zarówno zabezpieczanej jak i zabezpieczającej,
w przypadku przepływów pieniężnych istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia transakcji zabezpieczanej, która jest narażona na ryzyko zmiany przepływów środków pieniężnych, wpływających na rachunek zysków i strat,
zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.
21.2 Rodzaje strategii zabezpieczeń
21.2.1 Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych oznacza zabezpieczenie przed zmianami przyszłych przepływów pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka, związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub pasywów, lub z wysoce prawdopodobną planowaną transakcją, mającymi wpływ na rachunek zysków i strat.
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje się w księgach w następujący sposób:
a) część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, stanowiącą efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach w kwocie niższej spośród następujących kwot (w wartościach bezwzględnych):
skumulowanych od momentu ustanowienia zabezpieczenia zysków lub strat na instrumencie zabezpieczającym,
skumulowanej od momentu ustanowienia zabezpieczenia zmiany wartości godziwej (wartości bieżącej) oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych, wynikających z zabezpieczanej pozycji,
b) nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w rachunku zysków i strat.
Część efektywna zabezpieczenia przenoszona jest na wynik finansowy w tym okresie lub okresach, kiedy zabezpieczana planowana transakcja wywiera wpływ na rachunek zysków i strat.
Grupa zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w przypadku wystąpienia co najmniej jednego z poniższych zdarzeń:
nastąpi zbycie, wygaśnięcie, wypowiedzenie lub wykonanie instrumentu zabezpieczającego,
nie zostaną spełnione, opisane wyżej, wymogi rachunkowości zabezpieczeń,
Grupa unieważnia powiązanie zabezpieczające,
przyszłe przepływy pieniężne nie są już dłużej uznawane za prawdopodobne.
W przypadku wystąpienia powyższego zdarzenia, wynik na instrumencie zabezpieczającym, gdy zabezpieczenie było skuteczne, jest nadal ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny do momentu zajścia prognozowanej transakcji i ujęcia jej wówczas w rachunku zysków i strat.
Strategia zabezpieczająca ma na celu zabezpieczenie ryzyka stóp procentowych, wynikającego ze zmienności przepływów pieniężnych z tytułu aktywów o zmiennym oprocentowaniu, przy wykorzystaniu transakcji złotowych IRS. W ustanowionych powiązaniach zabezpieczających pozycje zabezpieczane stanowią przepływy pieniężne z tytułu portfela kredytów i pożyczek złotowych o zmiennej stopie procentowej, zaś pozycje zabezpieczające transakcje IRS, w ramach, których Grupa otrzymuje stałe odsetki oparte na stopie stałej, a płaci odsetki oparte na stopie zmiennej. Pozycje zabezpieczane wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, zaś pozycje zabezpieczające wg wartości godziwej przez inne
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
47
całkowite dochody, a w miarę naliczania odsetek na pozycji zabezpieczanej odpowiednia część tej wyceny przenoszona jest z innych całkowitych dochodów do rachunku zysków i strat.
W ustanowionych powiązaniach zabezpieczających pozycje zabezpieczane stanowią również przepływy pieniężne z tytułu wyemitowanych przez bank obligacji opartych na zmiennej stopie procentowej, zaś pozycje zabezpieczające transakcje IRS, w ramach których Grupa otrzymuje odsetki oparte na stopie zmiennej, a płaci odsetki oparte na stopie stałej.
Grupa tworząc powiązania zabezpieczające identyfikuje grupy kredytów, pożyczek lub obligacji o takich samych parametrach jak transakcje zabezpieczające, tj. waluta, data zapadalności, indeks referencyjny dla płatności odsetkowych oraz daty jego przeszacowania. W ramach wstępnej oceny efektywności zabezpieczenia w drodze oceny jakościowej Grupa oczekuje wysokiego dopasowania zmian wycen oczekiwanych przepływów odsetkowych zabezpieczanej warstwy kredytów, pożyczek lub obligacji oraz odpowiadającej im nogi zmiennej zabezpieczającej transakcji IRS z uwagi na dopasowanie kluczowych parametrów tych transakcji. Grupa oczekuje niewielkiej nieefektywności zabezpieczeń, co wynikać może z niedopasowania częstotliwości płatności odsetkowych z zabezpieczanego portfela kredytów lub obligacji oraz transakcji zabezpieczającej IRS. Ponadto na niewielką nieefektywność utrzymywanych powiązań zabezpieczających mogą wpływać niedopasowane daty przeszacowania indeksów referencyjnych zabezpieczanego portfela oraz nogi zmiennej transakcji IRS.
Grupa analizuje efektywność utrzymywanych zabezpieczeń w trybie miesięcznym na podstawie relacji zakumulowanej zmiany wartości bieżącej oczekiwanych płatności odsetkowych z zabezpieczanego portfela kredytów oraz płatności odsetkowych transakcji zabezpieczających, wykorzystując do pomiaru efektywności koncepcję derywatu hipotetycznego.
21.2.2 Zabezpieczenie wartości godziwej
Grupa zabezpiecza ryzyko zmiany wartości godziwej nabytych dłużnych papierów wartościowych o stałym oprocentowaniu wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite z tytułu zmian krzywej swapowej stóp procentowych. W ramach powyższej strategii, Grupa tworzy powiązania zabezpieczające, w których instrumentem zabezpieczanym stałokuponowe dłużne papiery wartościowe denominowane w danej walucie, a instrumentem zabezpieczającym swapy stopy procentowej (IRS) w tej samej walucie. W ramach powyższej strategii Grupa zabezpiecza ryzyko wynikające ze zmian krzywej swapowej stóp procentowych (ryzyko zmienności rynkowych swapowych stóp procentowych) z wyłączeniem innych efektów wpływających na zmianę wyceny (w tym asset swap spread). Efektywność powiązań zabezpieczających testowana jest z częstotliwością miesięczną w ramach testów prospektywnych oraz testów retrospektywnych. Testy efektywności bazują na wycenie transakcji zabezpieczającej pomniejszonej o wartość narosłych odsetek w danym okresie odsetkowym.
Grupa oczekuje, że powiązanie zabezpieczające będzie wysoce efektywne, jeżeli spełnione wszystkie poniższe kryteria:
na podstawie porównania podstawowych parametrów transakcji zabezpieczanych i zabezpieczających można spodziewać się, że efektywność zabezpieczenia będzie wysoka,
stosunek zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego zawiera się w przedziale <80%, 125%> lub udział kwoty nieefektywności w wartości nominalnej transakcji zabezpieczającej znajduje się w przedziale <-1%, 1%>,
w każdym okresie sprawozdawczym symulacja wskaźnika efektywności zabezpieczenia w zakładanych scenariuszach ewolucji rynkowych stóp procentowych należy do przedziału od <80%, 125%>.
Grupa identyfikuje potencjalne źródła nieefektywności:
wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta oraz własnego ryzyka kredytowego na wartość godziwą transakcji zabezpieczającej minimalizowany poprzez wymaganie od kontrahenta wpłacenia
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
48
depozytu zabezpieczającego oraz poprzez rozliczanie transakcji na instrumentach pochodnych z udziałem centralnych izb rozliczeniowych (CCP),
różne terminy zapadalności transakcji zabezpieczającej oraz dłużnego papieru wartościowego,
różnice w terminach przeszacowania oraz płatności kuponów odsetkowych transakcji zabezpieczającej IRS oraz dłużnego papieru wartościowego.
Zabezpieczenie wartości godziwej ujmuje się w księgach poprzez prezentację zmian wartości godziwej zarówno transakcji zabezpieczającej, jak i pozycji zabezpieczanej w rachunku zysków i strat nocie: Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany w pozycji część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń.
21.3 Ocena wpływu reformy IBOR na rachunkowość zabezpieczeń
Grupa zamierza kontynuować dotychczasową politykę w ramach rachunkowości zabezpieczeń, pomimo niepewności w zakresie wysokości i momentu wystąpienia przepływów pieniężnych w następstwie reformy IBOR w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, co dotyczy również wskaźników zreformowanych.
Grupa ocenia jako niskie prawdopodobieństwo by testy retrospektywne dla poszczególnych powiązań zabezpieczających w następstwie reformy IBOR wygenerowały wyniki poza przyjętym zakresem 80-125%, z uwagi na ograniczone spektrum wskaźników referencyjnych i możliwych dla nich alternatyw oraz wypracowywane standardy rynkowe klauzul fallback, Grupa zastosuje samą alternatywę zarówno w pozycji zabezpieczającej jak i zabezpieczanej.
Zmiana warunków kontraktowych dla instrumentów finansowych, innych niż instrumenty pochodne, w następstwie reformy IBOR, szczególnie gdy sens ekonomiczny zmienionych warunków jest zbliżony, zostanie przez Grupę uwzględniona w dokumentacji powiązania zabezpieczającego oraz w prospektywnych przepływach kontraktowych pozycji zabezpieczanych.
21.4 Dane finansowe
31.12.2021
31.12.2020
Aktywa
Zobowiązania
Aktywa
Zobowiązania
Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne
21 086
1 081 996
334 977
78 534
Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą papierów wartościowych
17 724
0
0
7 628
Razem pochodne instrumenty zabezpieczające
38 810
1 081 996
334 977
86 162
W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Zabezpieczenie stopy procentowej
CFH Kredyty/ Obligacje
31.12.2021
31.12.2020
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
22 689 729
17 670 148
Wartość bilansowa – aktywa
21 086
334 977
Wartość bilansowa – zobowiązania
1 081 996
78 534
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego stanowiące podstawę wyznaczenia kwoty nieefektywności zabezpieczenia
-891 309
187 800
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia pozycji netto, ujęte w pozostałych całkowitych dochodach
-1 199 526
222 587
Kwota przeniesiona w okresie z pozostałych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat
-109 583
-80 401
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
49
Zabezpieczenie stopy procentowej
CFH Kredyty/ Obligacje
31.12.2021
31.12.2020
Podatek odroczony
248 731
-27 015
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
-3 397
329
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej derywatu hipotetycznego reprezentującego pozycję zabezpieczaną, która to zmiana jest podstawą do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
939 403
-184 742
Saldo pozycji kapitału z tytułu CFH dla relacji, dla których rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu sprawozdawczego
-1 060 378
115 171
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
31.12.2021
31.12.2020
Transakcje stopy procentowej - SWAP
22 689 729
17 670 148
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
22 689 729
17 670 148
Aktywa finansowe - Instrumenty zabezpieczające
31.12.2021
31.12.2020
Poziom 2
21 086
334 977
Transakcje stopy procentowej - SWAP
21 086
334 977
Razem
21 086
334 977
Według terminów zapadalności
31.12.2021
31.12.2020
> 1M ≤ 3M
4 245
23 430
> 3M ≤ 6M
2 275
13 375
> 6M ≤ 1Y
0
13 293
> 1Y ≤ 2Y
686
40 409
> 2Y ≤ 5Y
13 879
244 470
Razem
21 086
334 977
Zobowiązania finansowe - Instrumenty zabezpieczające
31.12.2021
31.12.2020
Poziom 2
1 081 996
78 534
Transakcje stopy procentowej - SWAP
1 081 996
78 534
Razem
1 081 996
78 534
Według terminów zapadalności
31.12.2021
31.12.2020
> 1M ≤ 3M
6 932
0
> 3M ≤ 6M
20 733
0
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
50
Według terminów zapadalności
31.12.2021
31.12.2020
> 6M ≤ 1Y
38 985
0
> 1Y ≤ 2Y
229 608
13 826
> 2Y ≤ 5Y
785 739
64 708
Razem
1 081 996
78 534
Inne dochody całkowite z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
01.01.2021- 31.12.2021
01.01.2020- 31.12.2020
Inne dochody całkowite na początek okresu brutto
192 280
50 094
Zyski odniesione na inne dochody całkowite w okresie
-1 199 526
222 587
Kwota przeniesiona w okresie z innych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat, w tym:
-109 583
-80 401
- wynik z tytułu odsetek
109 583
80 401
Skumulowane inne dochody całkowite na koniec okresu brutto
-1 116 829
192 280
Efekt podatkowy
212 198
-36 533
Skumulowane inne dochody całkowite na koniec okresu netto
-904 631
155 747
Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat w pozycji wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
3 397
-329
Wpływ w okresie na inne dochody całkowite brutto
-1 309 109
142 186
Podatek odroczony z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
248 731
-27 015
Wpływ w okresie na inne dochody całkowite netto
-1 060 378
115 171
W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej.
POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartościowych wycenianych według
31.12.2021
wartości godziwej przez inne całkowite dochody
zamortyzowanego kosztu
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
250 000
153 620
Wartość bilansowa – aktywa
2 642
15 082
Wartość bilansowa – zobowiązania
0
0
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego wykorzystana jako podstawa do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
4 435
16 793
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
1 362
-2 773
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa – aktywa
158 287
181 621
Skumulowana niezamortyzowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej w bilansie – aktywa
0
-14 204
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję zabezpieczaną
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej wykorzystana jako podstawa do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
-3 074
-19 566
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej pozostającą w bilansie dla tych pozycji zabezpieczanych, dla których zaprzestano korygowania pozycji bilansowej o korekty do wartości godziwej
0
0
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
51
POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartościowych wycenianych według
31.12.2020
wartości godziwej przez inne całkowite dochody
zamortyzowanego kosztu
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
154 134
680 000
Wartość bilansowa – aktywa
0
0
Wartość bilansowa – zobowiązania
1 794
5 834
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego wykorzystana jako podstawa do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
-1 149
-1 952
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
1 517
2 732
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa – aktywa
153 017
674 304
Skumulowana niezamortyzowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej w bilansie – aktywa
0
1 656
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję zabezpieczaną
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej wykorzystana jako podstawa do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
2 666
4 684
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej pozostającą w bilansie dla tych pozycji zabezpieczanych, dla których zaprzestano korygowania pozycji bilansowej o korekty do wartości godziwej
0
0
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
31.12.2021
31.12.2020
Transakcje stopy procentowej - SWAP
403 620
834 134
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
403 620
834 134
Aktywa finansowe -Instrumenty zabezpieczające
31.12.2021
31.12.2020
Poziom 2
17 724
0
Transakcje stopy procentowej - SWAP
17 724
0
Razem
17 724
0
Według terminów zapadalności
31.12.2021
31.12.2020
> 1Y ≤ 2Y
15 082
0
> 2Y ≤ 5Y
2 642
0
Razem
17 724
0
Zobowiązania finansowe -Instrumenty zabezpieczające
31.12.2021
31.12.2020
Poziom 2
0
7 628
Transakcje stopy procentowej - SWAP
0
7 628
Razem
0
7 628
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
52
Według terminów zapadalności
31.12.2021
31.12.2020
> 3M ≤ 6M
0
1 516
> 6M ≤ 1Y
0
4 133
> 2Y ≤ 5Y
0
586
> 5Y ≤ 10Y
0
1 393
Razem
0
7 628
21.5 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Na potrzeby ujawnień zgodnie z MSSF 7, Grupa szacuje wartość zmiany wycen instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka przy założeniu równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 50pb. W tym celu zostały skonstruowane krzywe dochodowości w oparciu o dane rynkowe. Grupa analizuje, jaki wpływ na wycenę transakcji będzie miała zmiana krzywych dochodowości dla portfela instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka objętych rachunkowością zabezpieczeń.
31.12.2021
31.12.2020
scenariusz
scenariusz
scenariusz
scenariusz
Szacunkowa zmiana wyceny
+50pb
-50pb
+50pb
-50pb
IRS
-210 260
210 260
-162 296
162 296
22 Należności od klientów
22.1 Zasady rachunkowości
Na dzień 31.12.2021 r. oraz na 31.12.2020 r. Grupa posiadała w tej kategorii należności z tytułu kredytów i pożyczek, należności z tytułu leasingu finansowego, skupione wierzytelności oraz inne należności od klientów. Ponadto Grupa prezentuje w tej pozycji również transakcje z przyrzeczeniem odkupu na papierach wartościowych kierując się treścią ekonomiczną transakcji. Ocenie podlega czy zawarcie transakcji kupna/sprzedaży papierów wartościowych wiąże się z przeniesieniem ryzyka i korzyści z danego papieru wartościowego. W przypadku transakcji dotychczas zawieranych przez Grupę zachowane zostaje zasadniczo całe ryzyko i korzyści po stronie zbywającego papiery wartościowe, ponieważ ryzyko zmiany wartości bieżącej składnika aktywów netto nie zmienia się istotnie w wyniku jego przeniesienia. Oznacza to, że zarówno transakcje kupna papierów wartościowych z jednoczesnym przyrzeczeniem odsprzedaży (revers repo, buy-sell-back), jak i transakcje sprzedaży papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu (repo, sell-buy-back) prezentowane w bilansie Grupy jako odpowiednio: zdeponowane u nabywcy papieru wartościowego lokaty lub przyjęte od nabywcy papieru wartościowego depozyty.
Papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych portfeli papierów wartościowych. Różnica pomiędzy ceną sprzedaży a ceną odkupu jest traktowana odpowiednio jako koszty albo przychody odsetkowe.
Grupa wycenia należności od klientów wg zamortyzowanego kosztu, ponieważ utrzymywane w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi, a kontraktowe przepływy pieniężne zawierają spłatę wyłącznie kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej.
Szczegółowe zasady rachunkowości w zakresie klasyfikacji opisano w nocie 20.1.
Klasyfikacja i oszacowanie strat oczekiwanych dokonywane przez Grupę, uwzględniają wymogi:
MSSF 9 „Instrumenty finansowe” oraz MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
53
Rekomendacji R Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącej zasad klasyfikacji ekspozycji kredytowych, szacowania i ujmowania oczekiwanych strat kredytowych oraz zarządzania ryzykiem kredytowym wydanej w kwietniu 2021r.,
Rozporządzenia UE nr 575/2013, art. 178 oraz wytycznych EBA/GL/2016/07 dotyczących stosowania definicji niewykonania zobowiązania oraz Rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 3/10/2019 w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego oraz Rozporządzenia UE nr 2021/451, załącznik V.
Klasyfikacja należności od klientów
Zgodnie z metodą wyceny wg zamortyzowanego kosztu, Grupa dokonuje oszacowania odpisów i rezerw na straty oczekiwane. Zasady wyceny obejmują podział należności od klientów na 3 kategorie (koszyki) jakości implikujące sposób i horyzont szacowania odpisów:
Koszyk 1, należności bez przesłanek utraty wartości oraz bez istotnego pogorszenia jakości od początkowego ujęcia,
Koszyk 2, należności bez przesłanek utraty wartości, ale charakteryzujące się istotnym pogorszeniem jakości kredytowej od początkowego ujęcia,
Koszyk 3, należności z przesłankami utraty wartości.
Horyzont szacowania strat oczekiwanych
Należności klasyfikowane do Koszyka 1 podlegają oszacowaniu strat oczekiwanych w horyzoncie 12 miesięcy. Należności klasyfikowane do Koszyka 2 i 3 podlegają oszacowaniu w horyzoncie life-time (dożywotniego szacowanego horyzontu życia należności).
Horyzont life-time stosuje się również zawsze w przypadku ekspozycji, które na datę nabycia lub utworzenia dotknięte były utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. purchased or originated credit impaired, POCI) bez względu na ich jakość kredytową na datę wyceny.
Dodatkowo Grupa wyodrębnia grupę ekspozycji niskiego ryzyka (ang. low credit risk), które wyłączone z oceny występowania istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego i podlegają wycenie w horyzoncie 12 miesięcy (lub zapadalności, o ile krótszy). Do grupy tej są kwalifikowane:
ekspozycje wobec skarbu państwa (Ministerstwo Finansów, Narodowy Bank Polski, etc.),
ekspozycje o charakterze rozliczeń bieżących/terminowych wobec podmiotów z sektora bankowego.
Definicja odpisu
Odpis stanowi różnicę pomiędzy wartością ekspozycji brutto a spodziewanymi odzyskami po uwzględnieniu statusu/prawdopodobieństwa default w zadanym horyzoncie. W przypadku należności POCI, odpis stanowi dodatnią lub ujemną różnicę pomiędzy skumulowanym poziomem strat szacowanym bieżąco, a skumulowanym poziomem strat w dniu nabycia/wytworzenia należności.
W przypadku stwierdzenia nieściągalności, Grupa spisuje należności w całości lub części w ciężar odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości. Kwoty należności spisanych odzyskane w późniejszych okresach pomniejszają wartość odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat. Szczegółowe zasady wyłączania składników aktywów finansowych zostały opisane w nocie 3.4.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
54
22.2 Zasady klasyfikacji (wyznaczania jakości kredytowej/koszyków)
Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje oceny jakości kredytowej posiadanych należności i dokonuje ich klasyfikacji do odpowiednich kategorii (koszyków) ryzyka.
Koszyk 3, z przesłankami utraty wartości
Grupa definiuje przesłanki utraty wartości w oparciu o regulacje i wytyczne nadzorcze oraz własne doświadczenia związane z zarządzaniem ryzykiem kredytowym.
Z dniem 1 stycznia 2021, Grupa wprowadziła zmiany w zakresie identyfikacji przesłanek utraty wartości (niewykonania zobowiązania/ „default”) wypełniając wymogi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA) nr EBA/GL/2016/07.
Grupa stosuje definicję default w formule pokrywającej również wymogi definicji przesłanek utraty wartości i definicji ekspozycji nieobsługiwanych.
Grupa, zgodnie z art. 178 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 575/2013:
w przypadku ekspozycji detalicznych stosuje definicję niewykonania zobowiązania na poziomie poszczególnych instrumentów kredytowych (z wyłączeniem przypadku istotnych dla całej relacji zaległości),
w przypadku ekspozycji komercyjnych stosuje definicję niewykonania zobowiązania na poziomie dłużnika.
Kluczowe przesłanki utraty wartości to:
znaczące opóźnienie w spłacie, rozumiane jako opóźnienie w spłacie przez okres dłuższy niż 90 dni, przy jednoczesnym spełnieniu kryterium istotności kwoty zaległej,
znaczące pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej wpływające na zagrożenie wywiązania się klienta z pierwotnych warunków umownych dotyczących obsługi zobowiązań wobec Banku,
restrukturyzacja rozumiana jako przyznane udogodnienie w warunkach finansowania na skutek istotnych trudności finansowych kredytobiorcy, jeżeli między innymi wpływa na obniżenie NPV aktywa ponad ustalony próg, wprowadza ratę balonową lub istotnie odracza obsługę rat kapitałowych,
złożenie przez klienta biznesowego wniosku o postępowanie restrukturyzacyjne, upadłościowe, likwidacyjne,
skuteczne wypowiedzenie umowy,
upadłość konsumencka klienta indywidualnego,
znaczące pogorszenie wewnętrznej oceny scoringowej/ratingowej klientów biznesowych (poniżej poziomu akceptowalnego przez Bank), jeżeli wpływa na ryzyko niewywiązania się klienta z zobowiązań,
zgon klienta indywidualnego (z uwzględnieniem wpływu na zagrożenie obsługi długu w przypadku zobowiązań wielu dłużników),
brak informacji o miejscu pobytu klienta indywidualnego,
utrata pracy klientów indywidualnych (rozpoznawana na podstawie oceny braku możliwości spłaty zadłużenia przez klienta na skutek utraty pracy),
wszczęcie postępowania sądowego lub egzekucyjnego,
kwestionowanie ekspozycji przez dłużnika,
wyłudzenie,
zaprzestanie działalności,
odpisanie / sprzedaż ze stratą,
realizacja gwarancji,
default klienta indywidualnego na skutek rozpoznania defaultu na jego jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG).
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
55
Powyższy katalog stanowi zbiór otwarty.
W przypadku wystąpienia zdarzenia mogącego stanowić przesłankę utraty wartości nieobjętego ww. katalogiem, ocenia się jego istotność dla ryzyka niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Grupy w oparciu o pierwotne warunki umowne i jeśli jest to zasadne, dokonuje się oznaczenia przesłanek utraty wartości.
Grupa dokonuje oceny wszystkich ekspozycji kredytowych klienta pod kątem identyfikacji obiektywnych przesłanek utraty wartości w trybie dziennym w zakresie przesłanek o charakterze ilościowym i procesowym oraz według najbardziej aktualnych danych w dniu dokonywania oceny w zakresie przesłanek o charakterze oceny sytuacji finansowej klienta.
Proces identyfikacji default realizowany jest w dedykowanym, scentralizowanym systemie, gdzie ocena wszystkich dłużników Grupy Kapitałowej dokonywana jest według jednolitych kryteriów.
Za kluczową zmianę, w zakresie zasad wprowadzonych w styczniu 2021 roku Grupa postrzega odmienne zasady ustalania przeterminowania zobowiązania, gdzie zasadniczego znaczenia nabiera ciągłość występowania materialnego przeterminowania (zarówno w ujęciu względnym, jak i bezwzględnym).
Dla działalności bankowej, w dacie wprowadzenia zmiany, Grupa rozpoznała wzrost wartości portfela z przesłankami utraty wartości o ok. 1,4%, co spowodowało wzrost odpisów w Koszyku 3 na poziomie ok. 100 milionów złotych i rozwiązanie odpisów dla Koszyka 1 i 2 na poziomie ok. 70 milionów złotych. W kolejnych miesiącach Grupa nie obserwowała zwiększonej zmienności w zakresie identyfikacji przesłanek utraty wartość na skutek wprowadzania nowych zasad.
W związku z pandemią COVID-19 Grupa nie wprowadziła żadnych zmian w zakresie zasad rozpoznawania przesłanek utraty wartości. W zakresie moratoriów ustawowych oferowanych klientom, którzy utracili źródło dochodów, Grupa dokonuje reklasyfikacji do portfela z przesłankami utraty wartości części portfela dla której obserwuje się nieregularną obsługę po zakończeniu wakacji lub szacuje się ryzyko niewywiązania z zobowiązań. Metodyka oszacowania tego ryzyka oparta jest na obserwacji nieregularnych płatności populacji ekspozycji, która zakończyła okres moratoriów co stanowi punkt odniesienia dla wyznaczenia profilu ryzyka tego portfela.
Koszyk 2, bez przesłanek utraty wartości, z istotnym pogorszeniem od początkowego ujęcia
Dla ekspozycji bez przesłanek utraty wartości, na każdy dzień sprawozdawczy Grupa dokonuje oceny czy ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym istotnie wzrosło od dnia jego początkowego ujęcia. W celu dokonania takiej oceny Grupa porównuje szacowane ryzyko niewykonania zobowiązania w horyzoncie life-time dla danego instrumentu finansowego ustalone na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego instrumentu finansowego w analogicznym okresie ustalone w dniu początkowego ujęcia.
Na dzień 31 grudnia 2021 Grupa wprowadziła z zakresie zasad identyfikacji ekspozycji z istotnym pogorszeniem ryzyka kredytowego, wymogi Rekomendacji R Komisji Nadzoru Finansowego.
Zasady identyfikacji istotnego wzrostu ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia oparte są na:
przesłankach o charakterze jakościowym i
przesłankach o charakterze ilościowym.
Do przesłanek o charakterze jakościowym Grupa zalicza:
występowanie przeterminowania przekraczającego 30 dni,
klasyfikację klienta na listę podwyższonego ryzyka („watch lista”),
forbearance, o ile nie oznacza przesłanek utraty wartości,
identyfikację istotnego ryzyka (branży, sektora lub grupy klientów),
brak początkowej lub bieżącej oceny scoringowej,
osiągnięcie bieżącej oceny scoringowej lub ratingowej powyżej ustalonych poziomów masterskali,
klasyfikacja do portfela POCI (o ile ekspozycja nie posiada przesłanek default),
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
56
występowanie przeterminowania przekraczającego 90 dni, które ze względu na nieistotność nie stanowi przesłanki default,
zjawiska / zdarzenia procesowe, którym nie towarzyszy powstanie przeterminowania przez co nie skutkują klasyfikacją default (w tym np. śmierć dłużnika, utrata pracy, brak informacji o miejscu pobytu dłużnika),
default na innym rachunku klienta detalicznego.
Do przesłanek o charakterze ilościowym Grupa zalicza:
wzrost powyżej zdefiniowanych progów istotności, skumulowanego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w okresie do zapadalności ustalonego na datę wyceny w stosunku do analogicznego ustalenia w dacie udzielenia zaangażowania, gdzie skumulowane prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania określane jest z wykorzystaniem modeli life- time PD.
W zakresie progu istotności Grupa stosuje łącznie próg bezwzględny i próg względny.
Bezwzględny próg przejścia odpowiada maksymalnej wartości prawdopodobieństwa default w pierwszym nieinwestycyjnym ratingu.
Względne progi istotności pogorszenia ryzyka kredytowego definiowane na moment udzielenia zaangażowania i uzależnione/dywersyfikowane według pierwotnej jakości kredytowej opisanej masterskalą ratingową odrębnie dla segmentu klientów detalicznych i klientów biznesowych. Progi istotności pogorszenia mają tendencję spadkową wraz z wzrostem początkowego poziomu ryzyka.
W procesie definiowania względnych progów istotności Grupa wykorzystuje szeroką paletę analiz, do których zasadniczo należą; minimalizacja błędów klasyfikacji, rozkład ocen ryzyka kredytowego, stopa niewykonania zobowiązania, koncentracja ocen ryzyka kredytowego, migracja ocen ryzyka kredytowego, jakość modeli wykorzystywanych do oceny ryzyka kredytowego, zwrot z aktywów, zależność stopy niewykonania zobowiązania od czynników makroekonomicznych, referencja do nadzorczego backstop, benchmark w zakresie progów istotności pogorszenia ryzyka kredytowego stosowanych przez inne banki.
Ekspozycje klasyfikowane do Koszyka 2 zostają przeklasyfikowane do Koszyka 1, jeśli ustąpią wszystkie zdarzenia klasyfikujące do Koszyka 2. W zakresie poszczególnych typów przesłanek obejmuje to adekwatne dla zjawiska okresy obserwacji, w tym np. dla przesłanek „klasyfikacja klienta na listę podwyższonego ryzyka” lub „wzrost powyżej zdefiniowanych progów istotności skumulowanego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania” okresy potwierdzające ustabilizowane ustąpienie przyczyn zdarzenia. W szczególności, po ustąpieniu przesłanki utraty wartości „restrukturyzacja”, ekspozycja jeszcze przez co najmniej 24 miesiące klasyfikowana jest jako forbearance, co skutkuje w tym okresie klasyfikacją do Koszyka 2.
Identyfikacja przesłanek istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego dokonywana jest na poziomie pojedynczej ekspozycji.
Za kluczową zmianę, w zakresie zmian wprowadzonych w grudniu 2021 roku (dostosowanie do wymogów Rekomendacji R) Grupa postrzega zmiany dotyczące metodologii ustalania istotności pogorszenia ryzyka kredowego skutkującego klasyfikacją do Koszyka 2. Dotychczas Grupa stosowała metodologię charakteryzującą się podejściem bazującym na cyklicznej rekalkulacji progów względnych w oparciu o oczekiwany w zadanych horyzontach default rate portfela, gdzie horyzonty zależne były od prognozowanej przyszłej sytuacji gospodarczej. Nowa metodologia opiera się na zdefiniowaniu stałych progów na moment udzielenia zaangażowania (których poziom jest dywersyfikowany według pierwotnej jakości kredytowej).
Koszyk 1, bez przesłanek utraty wartości, bez istotnego pogorszenia od początkowego ujęcia
Ekspozycje kredytowe klientów, dla których nie identyfikuje się przesłanek utraty wartości oraz dla których Grupa nie stwierdziła istotnego pogorszenia jakości kredytowej od początkowego ujęcia, klasyfikowane do Koszyka 1.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
57
Klasyfikacja forbearance
Ekspozycje, wobec których stosowane udogodnienia przyznawane klientom ze względu na pogorszoną sytuację finansową, klasyfikowane są jako ekspozycje restrukturyzowane (forbearance).
Dla celów klasyfikacji do forbearance, za pogorszoną sytuację finansową klienta Grupa uznaje zdarzenie, kiedy na moment przyznawania udogodnienia występują poniższe:
w ciągu trzech miesięcy przed datą udzielenia udogodnienia przeterminowanie na restrukturyzowanym rachunku klienta przekraczało 30 dni lub
na restrukturyzowanym rachunku klienta ocena jakości pogorszyła się o co najmniej 3 klasy ratingowe/scoringowe w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia lub
klient był na liście podwyższonego ryzyka (watch lista) w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia.
Dla celów klasyfikacji ekspozycji forbearance za nieobsługiwaną (skutkującej identyfikacją przesłanki utraty wartości) Grupa uznaje zdarzenie, kiedy na moment przyznawania udogodnienia występują co najmniej poniższe:
ekspozycja jest uznawana za nieobsługiwaną (tj., występują inne przesłanki utraty wartości) lub
na skutek zastosowania udogodnienia dochodzi do zmniejszenia zobowiązań finansowych poprzez umorzenie istotnej części ekspozycji lub
udzielone udogodnienie powoduje spadek NPV restrukturyzowanej ekspozycji o ponad 1% lub
zastosowany plan spłaty nie jest oparty na wiarygodnych założeniach makroekonomicznych oraz ocenie kredytobiorcy w zakresie zdolności i gotowości do spłaty lub
zmieniona umowa zawiera istotne odroczenia w zakresie rozpoczęcia spłaty (dla kapitału powyżej 2 lat) lub
zmieniona umowa przewiduje dużą płatność ryczałtową (balonową) na koniec zmienionego harmonogramu spłat
Ekspozycje forbearance klasyfikowane do Koszyka 2, ekspozycje forbearance nieobsługiwane klasyfikowane są do Koszyka 3.
22.3 Istotne szacunki i osądy - odpisy na straty oczekiwane z tytułu utraty wartości
Zgodnie z MSSF 9, dla wszystkich aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, Grupa dokonuje oszacowania odpisów na oczekiwane straty kredytowe.
Zasady szacowania odpisów dla ekspozycji bez przesłanek utraty wartości (Koszyk 1 i Koszyk 2)
Ekspozycje, dla których nie zidentyfikowano przesłanek utraty wartości, ocenia się z zachowaniem zasady homogeniczności względem profilu ryzyka i tworzy odpis służący pokryciu strat oczekiwanych (expected credit loss, ECL). Oszacowanie strat oczekiwanych dla ekspozycji desygnowanych do Koszyka 1 oraz Koszyka 2 dokonywane jest w oparciu o:
szacowaną wartość ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (model EAD),
szacowany rozkład ryzyka niewykonania zobowiązania w ciągu życia ekspozycji (model life-time PD oparty o modele scoringowe i ratingowe),
szacowany poziom straty w przypadku niewywiązania się klienta z zobowiązań (model LGD).
Model EAD obrazuje spodziewany rozkład zaangażowania danej ekspozycji kredytowej w okresie do zapadalności. Dla produktów z harmonogramami spłat, model oparty jest na przepływach kontraktowych modyfikowanych o efekt przedpłat/niedopłat. Dla produktów bez harmonogramów spłat, model oparty jest na średnim spodziewanym wykorzystaniu przyznanego limitu kredytowego w okresie do zapadalności, a dla produktów bez dodatkowo zdefiniowanej zapadalności na średnim spodziewanym wykorzystaniu limitu w behawioralnym okresie życia.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
58
Model life-time PD obrazuje spodziewany, w horyzoncie life-time, rozkład prawdopodobieństwa default każdej ekspozycji.
Model korzysta z następujących źródeł informacji:
ocena ratingowa wyznaczona w adekwatnym dla klienta systemie ratingowym stanowiącą najlepsze oszacowanie jego bieżącego standingu,
informacje o grupie segmentowej/produktowej,
czynniki ryzyka informujące o momencie ekspozycji w cyklu życia.
Owe trzy źródła informacji wykorzystywane do wyznaczenia homogenicznych pul, w którym następuje estymacja rozkładu prawdopodobieństwa default. Model jest stosowany zarówno do wyznaczenia inicjalnego poziomu oczekiwanych strat kredytowych, w momencie początkowego ujęcia składnika aktywów, jak i oszacowania bieżącego poziomu ryzyka.
Model LGD obrazuje spodziewany poziom straty z ekspozycji, w przypadku której nastąpi niewywiązanie się klienta z zobowiązań. Grupa w ramach konstrukcji modeli LGD dąży do jak najpełniejszego pokrycia portfela ekspozycji niepracujących zaawansowanymi modelami statystycznymi umożliwiającymi prognozę odzysku dla poszczególnych ekspozycji. Finalna wartość LGD uwzględnia w sposób zindywidualizowany wycenę zabezpieczeń każdej z transakcji.
Oszacowanie poszczególnych parametrów dokonywane jest na poziomie homogenicznych grup ekspozycji wykazujących wspólne cechy w zakresie opisywanego zjawiska.
Dla Koszyka 1, horyzont oszacowania obejmuje okres najbliższych 12 miesięcy (lub zapadalności o ile krótszy). Dla Koszyka 2 (w tym POCI) obejmuje okres do spodziewanej zapadalności.
Zasady szacowania odpisów dla ekspozycji ze zidentyfikowanymi przesłankami utraty wartości (Koszyk 3)
Ekspozycje, dla których stwierdzono przesłanki utraty wartości, dzielone na wyceniane indywidualnie lub wyceniane grupowo (kolektywnie).
Do celów wyceny kolektywnej identyfikowane grupy o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego, które pod względem utraty wartości ocenia się zbiorczo. Wycena grupowa oparta na modelach LGD, uwzględnia między innymi zachowania behawioralne w zakresie obsługi długu oraz czas pozostawania danej ekspozycji w default i uwzględnia specyfikę danej grupy pod kątem oczekiwanych odzysków oraz indywidualną wartość zabezpieczeń każdej z ekspozycji.
W zależności od stosowanego przez Grupę modelu LGD parametry odpisu są wyznaczane:
indywidualnie jako poziom odzysku dla każdego rachunku, bazujący na jego indywidualnych cechach wynikających z historycznych spłat na rachunku, procesu windykacyjnego, historii klienta w Grupie, historii klienta w BIK oraz struktury przesłanek lub
pulowo w oparciu o informację dotyczące segmentu produktowego / czasu przebywania ekspozycji w stanie utraty wartości.
Metodyka i założenia modeli LGD przyjętych do oszacowania przyszłych przepływów pieniężnych regularnie analizowane, kalibrowane i walidowane w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami oczekiwanymi a rzeczywistymi.
Ocena indywidualna obowiązuje dla ekspozycji klientów biznesowych zagrożonych utratą wartości przekraczających próg łącznego zaangażowania na poziomie 3 milionów złotych. Ocenę indywidualną dopuszcza się także dla innych ekspozycji zagrożonych utratą wartości, w których przypadku Grupa nie jest w stanie wyodrębnić grupy aktywów o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego lub nie posiada wystarczającej próby do oszacowania parametrów grupowych.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
59
Wycena indywidualna opiera się na analizie scenariuszowej. Każdy scenariusz posiada przypisane prawdopodobieństwo realizacji oraz oczekiwane odzyski odzwierciedlające prowadzone wobec klienta strategie restrukturyzacyjno-windykacyjne.
Ekspozycje obejmowane indywidualną lub grupową metodą oszacowania, dla których Grupa nie identyfikuje jednostkowej straty, grupowane w homogeniczne populacje, dla których Grupa ustala minimalny poziom straty (tzw. LGD floor).
22.4 Przyszłe czynniki makroekonomiczne w ocenie jakości kredytowej i szacowaniu strat
Czynnki makroekonomiczne
Zgodnie z MSSF 9, zarówno ocena istotnego pogorszenia jakości kredytowej jak i szacowanie odpisów, poza odzwierciedleniem bieżącej jakości portfela kredytowego uwzględnia oczekiwane czynniki makroekonomiczne (FLI, forward-looking-information), które będą występować w przyszłości.
Grupa zapewnia uwzględnienie przyszłych czynników makroekonomicznych we wszystkich istotnych komponentach oszacowania oczekiwanych strat kredytowych. Wypracowane dla poszczególnych parametrów ryzyka korekty FLI modyfikują oszacowania parametrów ryzyka i uwzględniane na poziomie poszczególnych ekspozycji. W ramach poszczególnych modeli parametrów straty oczekiwanej Grupa opracowała rozwiązania ekonometryczne i analizy wrażliwości umożliwiające ocenę wpływu scenariuszy makroekonomicznych na zachowanie portfela kredytowego.
W obrębie modelu life-time PD:
Grupa, dla klientów indywidualnych stosuje modele ekonometryczne uzależniające wartości miar ryzyka kredytowego od wartości zmiennych makroekonomicznych oraz analizy wrażliwości dotyczące zdolności klientów do regulowania zobowiązań,
Grupa, dla klientów biznesowych stosuje modele ekonometryczne opisujące perspektywy poszczególnych branż umożliwiające symulację sprawozdań finansowych klientów oraz ich ratingu, a także analizy wrażliwości dotyczące zmian standingu klienta w oparciu o zmianę kosztów działalności.
Grupa dla modelu LGD prowadzi analizy dotyczące zależności poszczególnych miar ryzyka takich jak poziom uzdrowień czy ceny sprzedawanego portfela od czynników makroekonomicznych i zmian w otoczeniu Grupy.
Na dzień 31 grudnia 2020 roku, Grupa ze względu na istotną niepewność związaną z pandemią COVID - 19 stosowała modele oparte o identyfikowane na w/w datę czynniki ryzyka powiązane z wpływem pandemii, a w szczególności wpływem obostrzeń wprowadzanych przez rząd RP na sytuację ekonomiczną osób indywidualnych oraz przedsiębiorstw. Na dzień 31 grudnia 2021, ze względu na brak materializacji wcześniej identyfikowanych zagrożeń oraz znaczące przystosowanie się gospodarki do działania w warunkach obostrzeń, a także niższe oczekiwania co do przyszłych obostrzeń w konsekwencji niższej śmiertelności kolejnych wariantów wirusa, a także wyższego poziomu wyszczepienia populacji Polski, Grupa zdecydowała się nie stosować korekt FLI ograniczonych jedynie do modelowania wpływu pandemii COVID-19. Bank dysponuje szeregami czasowymi skoncentrowanymi na okresie dobrej koniunktury oraz obejmującymi poprawiającą się jakość portfela kredytowego, co utrudnia ocenę wpływu siły oddziaływania negatywnych zjawisk na portfele kredytowe. Ponadto Bank przeprowadził analizy dotyczące. zależności stopy zdarzeń niewykonania od czynników makroekonomicznych, ale nie okazały się one istotne dla prognozy jakości portfeli kredytowych. Z uwagi na istotne zmiany w środowisku stóp procentowych zdecydowano się zastosować metodykę FLI uzależniającą parametr PD od oczekiwanych zmian poziomu stóp procentowych.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
60
W szczególności w zakresie metodyki zastosowanej dla parametru PD:
dla segmentu klienta indywidualnego, zdecydowano się zastosować metodykę oceny wpływu zmiany obciążeń finansowych w wyniku wzrostu stóp procentowych na ryzyko niewykonania zobowiązania,
dla segmentu klienta biznesowego zdecydowano się zastosować modele branżowe umożliwiające symulację oceny ratingowej klienta zasilone aktualnymi informacjami dotyczącymi zmiany otoczenia makroekonomicznego z uwzględnieniem wzrostu kosztów finansowania oraz cen energii.
W obszarze parametru LGD dla klientów indywidualnych, stosowane jest rozwiązanie uzależniające poziom uzdrowień od dynamiki zmian Produktu Krajowego Brutto przy jednoczesnej rezygnacji z korekt eksperckich na inne składowe parametru odzysku. Obecna postać rozwiązania FLI dla klientów biznesowych uwzględnia zmiany w otoczeniu prawno-regulacyjnym i biznesowym na oczekiwaną wartość łącznego odzysku z majątku klienta.
W zakresie zabezpieczeń uwzględnianych w wycenie utraty wartości ekspozycji kredytowych, Grupa uwzględnia ryzyko wpływu na wartość zabezpieczeń negatywnych przyszłych czynników makroekonomicznych i stosuje dodatkowy haircut ponad bieżące wyceny rynkowe i szacowane stopy odzysku obrazujące odzyskiwalność ekonomiczną zabezpieczeń.
Scenariusze makroekonomiczne
Grupa w celu uwzględnienia zmian w otoczeniu biznesowym wykorzystuje scenariusze makroekonomiczne obrazujące możliwe trajektorie rozwoju sytuacji gospodarczej. Scenariusze wykorzystywane przez Grupę, opracowywane wewnętrznie przez Dział Analiz Makroekonomicznych i spójne z tymi uwzględnianymi w procesie planowania finansowania. Grupa przyjmuje 2 scenariusze przyszłej sytuacji makroekonomicznej:
bazowy, z prawdopodobieństwem realizacji 85%,
alternatywny, z prawdopodobieństwem realizacji 15%.
W poniższej tabeli zostały zaprezentowane przyjęte wskaźniki makroekonomiczne w ramach wyżej wymienionych scenariuszy:
2021
2022
2023
Scenariusz bazowy
PKB (realnie, %, r/r)
5,7
4,3
4,5
Stopa bazowa NBP - koniec okresu (%)
1,75
3,75
3,75
Scenariusz alternatywny
PKB (realnie, %, r/r)
5,7
6,4
5,6
Stopa bazowa NBP - koniec okresu (%)
1,75
4,50
4,50
22.5 Jakość i struktura portfela kredytowego
Kluczowe wskaźniki jakości portfela kredytowego na dzień 31 grudnia 2021 roku
Na dzień 31 grudnia 2021 roku, mimo negatywnego otoczenia zewnętrznego wynikającego z pandemii COVID-19, Grupa nie obserwuje negatywnego wpływu na jakość portfela kredytowego. Udział kredytów przeterminowanych o 30 dni w portfelu regularnym na dzień 31 grudnia 2021 r. wyniósł 0,76 % wobec poziomu 1,17 % obserwowanego na dzień 31 grudnia 2020 (przy czym z poprawy o ponad 40 bps, ok. 30 bps stanowił efekt wdrożenia nowych zasad identyfikacji default i reklasyfikacji ekspozycji kredytowych).
W ocenie Grupy, sytuacja ta w znacznej mierze spowodowana jest skalą wsparcia jaką klienci otrzymali zarówno w zakresie moratoriów płatniczych, jak i pomocy publiczno-prawnej, które okazały się skutecznymi narzędziami przeciwdziałania skutkom pandemii. Znaczącym dla jakości portfela kredytowego pozostawało do IV kwartału 2021 roku również otoczenie niskich stóp procentowych.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
61
Istotnym aspektem mitygującym wpływ pandemii na jakość portfela kredytowego Grupy jest struktura branż, w jakich działają kredytobiorcy Grupy. Grupa prowadzi regularne analizy dotyczące narażenia poszczególnych branż na otoczenie gospodarcze. Analizy te obejmowały zasadniczo wpływ i skutki lockdownu, obserwacje aktywności biznesowej klientów, perspektywy w spodziewanym otoczeniu makroekonomicznym, wpływ zmian w nastrojach konsumentów, skutki zmian w globalnych łańcuchach dostaw, ale także skalę wsparcia publiczno-prawno-fiskalnego i jego fundamentalnego wpływu na wsparcie dla przedsiębiorców.
Grupa dostosowywała swoje polityki i procesy kredytowe do bieżącej sytuacji makroekonomicznej i zagrożeń z niej płynących, przy czym kluczowe zmiany adresujące ryzyko pandemii zostały dokonane w 2020 roku. Zmiany miały na celu wsparcie klientów (w tym w zakresie prowadzonej przez klientów biznesowych działalności gospodarczej) z jednoczesnym zorientowaniem na minimalizację strat kredytowych Grupy.
Grupa aktywnie wspierała klientów z zakresie płynności oferując zarówno narzędzia pomocowe dotyczące kredytowania, jak i uczestnicząc w rządowych programach wsparcia. Na dzień 31 grudnia 2021 stan aktywnych ustawowych moratoriów płatniczych wynosił ok. 22 milionów złotych.
Dzięki wszystkim powyższym okolicznościom i działaniom, jakość portfela kredytowego pozostawała odporna na skutki pandemii. Wszystkie kluczowe parametry portfela kredytowego uległy poprawie w roku 2021 roku.
Poziom odpisów na ekspozycje zaklasyfikowane do Koszyka 1 i Koszyka 2 na dzień 31 grudnia 2021 wynosi ok. 1,18 miliarda złotych i stanowi spadek o ok. 9% wobec poziomu utrzymywanego na dzień 31 grudnia 2020 roku. Poniżej przedstawiono kluczowe parametry kredytowe portfela regularnego:
Na dzień 31 grudnia 2021 i 31 grudni a 2020 roku struktura portfela z przesłankami utraty wartości, wraz ze strukturą wartości odzyskiwalnej zabezpieczeń kształtowały się następująco (w mln zł):
portfel indywidualny
portfel kolektywny
Data
wartość ekspozycji
% pokrycia zabezpieczeniami*
% pokrycia odpisami
wartość ekspozycji
% pokrycia zabezpieczeniami*
% pokrycia odpisami
31.12.2020
3 631
50,7%
41,2%
5 136
16,1%
64,7%
31.12.2021
3 335
50,1%
46,4%
3 872
17,6%
62,3%
*wyrażone w ekonomicznej wartości odzyskiwalnej
W 2021 roku Grupa zrealizowała istotną redukcję kolektywnego portfela z przesłankami utraty wartości dzięki istotnym procesom sprzedaży portfela NPL (co było możliwe ze względu na wyjątkowo istotny popyt i korzystne warunki cenowe na rynku w tym zakresie w roku 2021).
Skala osądu eksperckiego
Grupa w wyznaczeniu oczekiwanych strat kredytowych dąży do jak najpełniejszego wykorzystania rozwiązań statystycznych, obiektywizujących wpływ obecnych i przyszłych warunków na wartości parametrów ryzyka kredytowego. Osąd ekspercki wykorzystywany jest jako narzędzie wspomagające zarządzanie modelami w sytuacjach podwyższonej zmienności rynkowej. Niezależnie od skali stosowania osądu eksperckiego zarządzany jest on w sposób wystandaryzowany zgodnie z przyjętą w Grupie Polityką Zarządzania Ryzykiem Modeli oraz poddany niezależnej walidacji. Decyzje podejmowane w oparciu o osąd
Data
DPD 30+
PD
LGD
Udział Koszyk 2 w portfelu regularnym
Pokrycie odpisami portfela regularnego
31.12.2020
1,17%
4,55%
30,8%
13,2%
2,2%
31.12.2021
0,76%
3,67%
31,1%
11,7%
1,9%
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
62
ekspercki zatwierdzane na dedykowanych szczeblach decyzyjnych w postaci Komitetu Ryzyka Modeli i Zarządu Banku.
22.6 Dane finansowe (wartość brutto, odpisy aktualizujące)
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość
netto
Segment detaliczny
38 592 653
-2 200 622
36 392 031
36 750 867
-2 857 250
33 893 617
Kredyty konsumpcyjne
18 715 866
-2 041 628
16 674 238
19 459 830
-2 631 996
16 827 834
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
15 548 816
-114 561
15 434 255
13 391 070
-176 938
13 214 132
Kredyty consumer finance
4 327 971
-44 433
4 283 538
3 899 967
-48 316
3 851 651
Segment biznesowy
24 985 917
-3 149 770
21 836 147
25 711 076
-3 389 271
22 321 805
Kredyty operacyjne
11 993 754
-1 877 301
10 116 453
11 929 897
-2 211 179
9 718 718
Kredyty inwestycyjne
5 960 252
-742 422
5 217 830
7 178 009
-603 303
6 574 706
Pozostałe gospodarcze
7 031 911
-530 047
6 501 864
6 603 170
-574 789
6 028 381
Razem
63 578 570
-5 350 392
58 228 178
62 461 943
-6 246 521
56 215 422
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość
netto
Segment detaliczny
38 592 653
-2 200 622
36 392 031
36 750 867
-2 857 250
33 893 617
Koszyk 1
34 331 648
-360 401
33 971 247
31 012 809
-364 336
30 648 473
Koszyk 2
1 981 672
-353 745
1 627 927
2 676 064
-450 325
2 225 739
Koszyk 3
2 246 043
-1 468 530
777 513
2 996 225
-2 013 430
982 795
POCI
33 290
-17 946
15 344
65 769
-29 159
36 610
Segment biznesowy
24 985 917
-3 149 770
21 836 147
25 711 076
-3 389 271
22 321 805
Koszyk 1
14 277 156
-83 969
14 193 187
14 774 099
-128 464
14 645 635
Koszyk 2
5 469 150
-377 994
5 091 156
4 935 389
-322 301
4 613 088
Koszyk 3
5 002 900
-2 631 172
2 371 728
5 788 285
-2 891 251
2 897 034
POCI
236 711
-56 635
180 076
213 303
-47 255
166 048
Razem
63 578 570
-5 350 392
58 228 178
62 461 943
-6 246 521
56 215 422
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom według metod kalkulacji odpisów
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość
netto
Koszyk 3
7 248 943
-4 099 702
3 149 241
8 784 510
-4 904 681
3 879 829
metoda indywidualna
3 082 356
-1 514 395
1 567 961
3 451 651
-1 494 149
1 957 502
metoda kolektywna
4 166 587
-2 585 307
1 581 280
5 332 859
-3 410 532
1 922 327
Koszyk 2
7 450 822
-731 739
6 719 083
7 611 453
-772 626
6 838 827
Koszyk 1
48 608 804
-444 370
48 164 434
45 786 908
-492 800
45 294 108
POCI
270 001
-74 581
195 420
279 072
-76 414
202 658
Razem
63 578 570
-5 350 392
58 228 178
62 461 943
-6 246 521
56 215 422
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom – ekspozycja Banku na ryzyko kredytowe
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Koszyk 3
7 248 943
-4 099 702
3 149 241
8 784 510
-4 904 681
3 879 829
nieprzeterminowane
1 619 899
-565 359
1 054 540
1 447 092
-383 715
1 063 377
przeterminowane
5 629 044
-3 534 343
2 094 701
7 337 418
-4 520 966
2 816 452
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
63
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom – ekspozycja Banku na ryzyko kredytowe
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość
netto
Wartość
brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Koszyk 1 i koszyk 2
56 059 626
-1 176 109
54 883 517
53 398 361
-1 265 426
52 132 935
nieprzeterminowane
53 188 876
-857 988
52 330 888
50 031 062
-846 322
49 184 740
przeterminowane
2 870 750
-318 121
2 552 629
3 367 299
-419 104
2 948 195
POCI
270 001
-74 581
195 420
279 072
-76 414
202 658
Razem
63 578 570
-5 350 392
58 228 178
62 461 943
-6 246 521
56 215 422
W 2021 roku Grupa sprzedała wierzytelności na łączną kwotę brutto 1 180 171 tys. zł, podczas gdy odpis z tytułu utraty wartości dla tego portfela wynosił 914 169 tys. zł. Wpływ sprzedaży wierzytelności na koszty ryzyka w 2021 roku wyniósł (+) 21 770 tys. zł (zysk).
W 2020 roku Grupa sprzedała wierzytelności na łączną kwotę brutto
483 996 tys. zł, podczas gdy odpis z tytułu utraty wartości dla tego portfela wynosił
388 918 tys. zł. Wpływ sprzedaży wierzytelności na koszty ryzyka w 2020 roku wyniósł
(-) 4 197 tys. zł (strata).
W 2021 roku Grupa dokonała spisania aktywów w wysokości 1 309 068 tys. zł. W 2020 roku Grupa dokonała spisania aktywów w wysokości
987 085 tys. zł. Spisania dotyczyły zarówno portfela kredytów klientów indywidualnych, jak i biznesowych. Spisane w roku 2021 aktywa w wysokości 1 219 956 tys. zł. mogą być w dalszym ciągu przedmiotem działań służących ich odzyskaniu.
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2021
45 786 908
7 611 453
8 784 510
279 072
62 461 943
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
17 733 831
0
0
0
17 733 831
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-11 286 965
-1 823 187
-2 245 631
47 647
-15 308 136
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-1 252 350
-56 718
-1 309 068
Reklasyfikacja do koszyka 1
940 129
-822 934
-117 195
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-3 741 607
3 561 602
180 005
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-823 492
-1 076 112
1 899 604
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2021
48 608 804
7 450 822
7 248 943
270 001
63 578 570
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2021
492 800
772 626
4 904 681
76 414
6 246 521
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
628 796
0
0
0
628 796
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-778 151
151 990
355 419
54 885
-215 857
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-1 252 350
-56 718
-1 309 068
Reklasyfikacja do koszyka 1
255 107
-172 515
-82 592
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-105 633
211 443
-105 810
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-48 549
-231 805
280 354
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2021
444 370
731 739
4 099 702
74 581
5 350 392
Wartość bilansowa netto 31.12.2021
48 164 434
6 719 083
3 149 241
195 420
58 228 178
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2020
46 359 985
6 025 882
8 572 241
335 419
61 293 527
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
14 999 664
0
0
0
14 999 664
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-11 334 704
-591 101
-900 446
-17 912
-12 844 163
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
64
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-948 650
-38 435
-987 085
Reklasyfikacja do koszyka 1
1 040 485
-1 009 455
-31 030
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-4 051 865
4 311 615
-259 750
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-1 226 657
-1 125 488
2 352 145
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
45 786 908
7 611 453
8 784 510
279 072
62 461 943
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2020
471 134
733 339
4 153 914
90 618
5 449 005
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
529 418
0
0
0
529 418
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-571 743
272 498
1 530 197
24 231
1 255 183
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-948 650
-38 435
-987 085
Reklasyfikacja do koszyka 1
153 456
-140 888
-12 568
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-49 302
118 855
-69 553
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-40 163
-211 178
251 341
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
492 800
772 626
4 904 681
76 414
6 246 521
Wartość bilansowa netto 31.12.2020
45 294 108
6 838 827
3 879 829
202 658
56 215 422
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2021
31.12.2020
Segment detaliczny
36 392 031
33 893 617
≤ 1M
105 675
2 107 775
> 1M ≤ 3M
1 116 133
1 030 049
> 3M ≤ 6M
1 523 249
1 443 624
> 6M ≤ 1Y
2 690 897
2 545 032
>1Y ≤ 2Y
4 296 078
3 839 293
>2Y ≤ 5Y
8 244 781
7 438 210
>5Y ≤ 10Y
7 519 304
6 715 900
>10Y ≤ 20Y
6 773 262
5 573 378
>20Y
4 122 652
3 200 356
Segment biznesowy
21 836 147
22 321 805
≤ 1M
2 998 265
5 125 440
> 1M ≤ 3M
1 493 515
985 236
> 3M ≤ 6M
1 418 455
1 157 059
> 6M ≤ 1Y
2 402 247
1 882 455
>1Y ≤ 2Y
3 794 531
3 850 320
>2Y ≤ 5Y
6 401 059
6 110 069
>5Y ≤ 10Y
2 855 133
2 749 328
>10Y ≤ 20Y
472 942
461 898
Razem
58 228 178
56 215 422
Według struktury walutowej
31.12.2021
31.12.2020
Segment detaliczny
36 392 031
33 893 617
PLN
33 127 947
31 003 755
EUR
2 244 915
1 925 178
GBP
434 461
411 420
USD
89 131
69 007
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
65
Według struktury walutowej
31.12.2021
31.12.2020
CHF
123 995
143 546
Pozostałe
371 582
340 711
Segment biznesowy
21 836 147
22 321 805
PLN
18 068 515
18 271 437
EUR
3 697 982
4 013 175
GBP
165
117
USD
51 520
14 547
CHF
17 964
22 529
Pozostałe
1
0
Razem
58 228 178
56 215 422
22.7 Grupa jako leasingodawca
W przypadku umów leasingu finansowego Grupa Kapitałowa jako leasingodawca, ujmuje należności w kwocie równej bieżącej wartości umownych opłat leasingowych powiększonej o ewentualną niegwarantowaną wartość końcową przypisaną leasingodawcy, ustalonej na dzień rozpoczęcia leasingu. Opłaty leasingowe z tytułu leasingu finansowego dzielone między przychody z tytułu odsetek i zmniejszenie salda należności w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy procentowej od pozostałej do spłaty należności.
W przypadku umów leasingu operacyjnego, początkowe koszty bezpośrednie poniesione w toku negocjowania umów leasingu operacyjnego dodaje się do wartości bilansowej środka stanowiącego przedmiot leasingu i ujmuje przez okres trwania leasingu na tej samej podstawie, co przychody. Warunkowe opłaty leasingowe ujmowane jako przychód w okresie, w którym stają się należne. Opłaty leasingowe należne z tytułu umów, które nie spełniają warunków umowy leasingu finansowego (umowy leasingu operacyjnego), ujmowane jako przychody w rachunku zysków i strat metodą liniową przez okres trwania leasingu.
Grupa Kapitałowa prowadzi działalność leasingową poprzez spółkę z Grupy Alior Leasing sp. z o.o. Zakres działalności spółki został opisany w nocie 1.2.
Wartość kwot inwestycji leasingowej brutto oraz minimalnych opłat leasingowych należnych dla umów leasingu finansowego wynosiła na dzień 31 grudnia 2021 roku:
Warto ść kwot inwestycji leasingowych netto oraz minimalnych op ł at leasingowych nale ż nych
Inwestycja leasingowa
netto
Warto ść bie żą ca minimalnych op ł at leasingowych
Niezrealizowane przychody
Należności leasingowe brutto:
do 1 roku
2 092 841
2 339 137
246 296
od 1 roku do 5 lat
3 293 887
3 566 597
272 710
powyżej 5 lat
47 148
48 969
1 821
Razem brutto
5 433 876
5 954 703
520 827
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe
-212 206
-212 206
0
Razem netto
5 221 670
5 742 497
520 827
Wartość kwot inwestycji leasingowej brutto oraz minimalnych opłat leasingowych należnych dla umów leasingu finansowego wynosiła na dzień 31 grudnia 2020 roku:
Wartość kwot inwestycji leasingowych netto oraz minimalnych opłat leasingowych należnych
Inwestycja leasingowa netto
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych
Niezrealizowane przychody
Należności leasingowe brutto:
do 1 roku
1 840 385
2 046 547
206 162
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
66
Wartość kwot inwestycji leasingowych netto oraz minimalnych opłat leasingowych należnych
Inwestycja leasingowa netto
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych
Niezrealizowane przychody
od 1 roku do 5 lat
2 895 371
3 116 493
221 122
powyżej 5 lat
49 814
51 558
1 744
Razem brutto
4 785 570
5 214 598
429 028
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe
-131 818
-131 818
0
Razem netto
4 653 751
5 082 780
429 028
Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na 31 grudnia 2020 roku brak jest niegwarantowanych wartości końcowych przypadających leasingodawcy.
22.8 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Odpisy aktualizujące w reżimie MSSF 9, ze względu na długi horyzont oszacowania (dożywotni) oraz stosowanie scenariuszy, charakteryzują się zasadniczo znaczącą wrażliwością.
W poniższych tabelach wskazano główne obszary wrażliwości z ich wpływem na poziom odpisów.
Wrażliwość wyników na założenia makroekonomiczne
Oszacowanie strat oczekiwanych w reżimie MSSF 9 ze względu na długi horyzont prognozy (dożywotni) oraz uzależnienie wyliczeń od scenariuszy makroekonomicznych charakteryzuje się znaczącą wrażliwością na poczynione założenia. W sytuacji uprawdopodobnienia jednego z rozważanych scenariuszy szacunki podlegają aktualizacji. W szczególności kluczowe znaczenie dla zmienności szacunku będzie miała trajektoria zmian Produktu Krajowego Brutto, wpływ stóp procentowych na obsługę długu przez klientów oraz perspektywy rynku pracy.
Dla portfela regularnego, Grupa dokonuje oszacowania strat kredytowych opartego na 2 scenariuszach przyszłego otoczenia makroekonomicznego, gdzie scenariusz bazowy przyjmuje 85% prawdopodobieństwo, scenariusz alternatywny 15% prawdopodobieństwo.
Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla portfela ekspozycji regularnych, w przypadku założenia realizacji scenariuszy skrajnych (w mln zł):
Zmiana prawdopodobieństwa scenariuszy
Łączna kwota
Zmiana strat oczekiwanych w przypadku realizacji scenariusza bazowego ze 100% prawdopodobieństwem
-2,4
Zmiana strat oczekiwanych w przypadku realizacji scenariusza alternatywnego ze 100% prawdopodobieństwem
+13,6
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia parametru PD na zmianę odpisu ECL na oczekiwane straty kredytów i pożyczek portfela regularnego w obrębie poszczególnych koszyków przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
31.12.2021
31.12.2020
Zmiana
Zmiana
-/+10%
-/+10%
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany prawdopodobieństwa default o +/- 10% lub LGD o +/- 10% - Koszyk 1
+/- 47
+/-53
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany prawdopodobieństwa default o +/- 10% lub LGD o +/- 10% - Koszyk 2
+ / - 72
+ /-78
Wrażliwość wyników na założenia/szacunki
Oszacowanie strat oczekiwanych obrazujących przyszłe zachowanie portfeli kredytowych (zarówno w zakresie zachowania klientów, jak i potencjału procesów odzyskiwalności) obarczone jest niepewnością wynikającą z ograniczeń dotyczących modelowni przyszłości.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
67
Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla poszczególnych komponentów/parametrów w oparciu o hipotetyczną 10% zmianę/odchylenia założeń.
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia przepływów pieniężnych (w tym przepływów z realizacji zabezpieczeń) na utratę wartości dla portfela kredytów i pożyczek klasyfikowanych do Koszyka 3 i ocenianych przez Grupę metodą indywidualną przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
31.12.2021
31.12.2020
Zmiana
Zmiana
-/+10%
-/+10%
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów pieniężnych dla kredytów i pożyczek ocenianych przez Grupę metodą indywidualną
+179/-155
+212 / -164
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia przepływów pieniężnych (w tym przepływów z realizacji zabezpieczeń) na utratę wartości dla portfela kredytów i pożyczek klasyfikowanych do Koszyka 3 i ocenianych przez Grupę metodą portfelową przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
31.12.2021
31.12.2020
Zmiana
Zmiana
-/+10%
-/+10%
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów pieniężnych dla kredytów i pożyczek ocenianych przez Grupę metodą portfelową
+147/-141
+186 /-168
23 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne
23.1 Zasady rachunkowości
Rzeczowe aktywa trwałe i nieruchomości inwestycyjne
Rzeczowe aktywa trwałe obejmują aktywa o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż jeden rok, kompletne i użytkowane w celu świadczenia usług. Wyceniane początkowo według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Po początkowym ujęciu pozycji rzeczowych aktywów trwałych wykazywane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie oraz skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Nakłady ponoszone po początkowym ujęciu nabytego składnika majątku rzeczowego ujmowane jako aktywa tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne tego składnika. W pozostałych przypadkach te nakłady ujmowane są w rachunku zysków i strat jako koszty w momencie ich poniesienia.
Nieruchomości inwestycyjne obejmują nieruchomości, które Grupa traktuje jako źródło korzyści ekonomicznych z tytułu przychodów z wynajmu lub przyrostu ich wartości godziwej (lub obu tych tytułów jednocześnie). Nieruchomości inwestycyjne wycenia się początkowo wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia z uwzględnieniem kosztów transakcji. Po początkowym ujęciu nieruchomości inwestycyjnych Grupa stosuje metodę wyceny według metody ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonej o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Grupa dokonuje oceny aktywów rzeczowych pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. Jeśli wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej.
Do rzeczowych aktywów trwałych, Grupa zalicza również aktywa, w stosunku do których posiada prawo do użytkowania, zgodnie z MSSF 16.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
68
Wartości niematerialne
Wartości niematerialne o zdefiniowanym okresie ekonomicznej użyteczności, w tym wytworzone we własnym zakresie, po początkowym ujęciu, wykazywane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, pomniejszonym o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składnika aktywów.
Grupa dokonuje oceny aktywów pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki Grupa dokonuje formalnego oszacowania wartości odzyskiwalnej. Jeśli wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej.
Wartość firmy stanowi nadwyżkę kosztu nabycia nad wartością godziwą nabytych aktywów netto możliwych do zidentyfikowania w transakcji połączenia jednostek. Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. W przypadku zbycia jednostki zależnej, wartość firmy rozpoznaną na nabyciu wlicza się w wynik finansowy stanowiący rozliczenie sprzedaży.
W odniesieniu do wartości firmy utrata wartości ustalana jest poprzez oszacowanie odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, którego dotyczy dana wartość firmy. W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość bilansowa, tworzony jest odpis z tytułu utraty wartości. Stwierdzona w wyniku przeprowadzonych testów utrata wartości nie podlega odwróceniu w okresach późniejszych. Wartość firmy jest analizowana pod kątem utraty wartości na każdy dzień bilansowy kończący rok obrotowy lub częściej - jeśli zidentyfikowano przesłanki utraty wartości.
Pozostałe składniki wartości niematerialnych to możliwe do zidentyfikowania składniki aktywów, bez postaci fizycznej. Początkowo wyceniane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Grupa kapitalizuje:
wydatki poniesione w związku z nabyciem licencji na oprogramowanie i wytworzeniem licencji lub modułu do nabytej licencji,
koszty wytworzenia składnika aktywów we własnym zakresie obejmujące wszystkie nakłady, w tym koszty z tytułu świadczeń pracowniczych, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia i przygotowania składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem.
Koszt składnika wartości niematerialnych nabytego w oddzielnej transakcji obejmuje:
cenę zakupu łącznie z kwotą ceł importowych i niepodlegających odliczeniu podatków od zakupu, pomniejszoną o upusty handlowe i rabaty,
nakłady bezpośrednie związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem.
Nakłady poniesione po początkowym ujęciu składnika wartości niematerialnych ujmowane jako aktywa tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne danego składnika. Koszt wytworzenia licencji lub dodatkowego modułu do nabytej licencji przez jednostkę we własnym zakresie obejmuje wszystkie nakłady, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia, produkcji i przystosowania składnika aktywów do użytkowania w sposób zamierzony przez kierownictwo.
W pozostałych przypadkach są odnoszone do rachunku zysków i strat.
Odpisy amortyzacyjne
Amortyzacja naliczana jest od wszystkich aktywów trwałych, o określonym okresie użytkowania metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego aktywa. Co najmniej raz w roku weryfikowana jest przyjęta metoda amortyzacji oraz okresy użytkowania.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
69
Rozpoczęcie amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz nieruchomości inwestycyjnych następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek przyjęto do używania, a jej zakończenie nie później niż z chwilą:
zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową danego składnika aktywów, lub
przeznaczenia go do likwidacji lub
sprzedaży lub
stwierdzenia jego niedoboru lub
ustalenia w wyniku weryfikacji, że przewidywana wartość końcowa składnika aktywów przewyższa jego wartość bilansową (netto) z uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji wartości końcowej składnika aktywów (wartości „rezydualnej”), tj. kwoty netto, którą Grupa Kapitałowa spodziewa się uzyskać na zakończenie okresu użytkowania, po odliczeniu oczekiwanych kosztów zbycia.
Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych
Wyszczególnienie
Okres u ż ytkowania w latach
Rzeczowe aktywa trwałe
Lokale
5-40
Parkingi, elewacje
1-10
Opłaty za użytkowanie wieczyste
5-71
Ulepszenia w obcych budynkach lub budowlach
5–10
Maszyny i urządzenia
1–5
Wyposażenie
2–10
Środki transportu
2,5–5
Wartości niematerialne
Licencje
2–12,5
Oprogramowanie systemów informatycznych
2–10
Koszty prac rozwojowych
2–12,5
Prawo autorskie i inne wartości niematerialne
2–10
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
Utrata wartości następuje wtedy, gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wyznaczony w ten sposób odpis aktualizujący jest ujmowany w rachunku zysków i strat.
Wartość odzyskiwalna odpowiada wyższej spośród dwóch wartości: godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży i użytkowej składnika aktywów.
Wartość użytkowa jest wyznaczana przez dyskonto szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych dla danego składnika aktywów, przy użyciu stopy dyskonta sprzed opodatkowania. Dla aktywów, które nie generują niezależnych przepływów gotówki, Grupa ustala wartość odzyskiwalną na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego należy dany składnik aktywów.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może zostać odwrócony przez wynik finansowy do poziomu, przy którym wartość księgowa aktywów nie przekracza wartości księgowej danego składnika aktywów, przy założeniu, że nie dokonano odpisu aktualizującego.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwracaniu. W przypadku innych aktywów ten odpis podlega odwracaniu pod warunkiem, że nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
70
23.2 Dane finansowe
Rzeczowe aktywa trwałe
31.12.2021
Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny)
Środki transportu
Środki trwałe w budowie
NIeruchomości
Inwestycje w obce obiekty
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2021
547 778
8 166
20 616
612 606
298 874
111 563
1 599 604
Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2021
0
8 166
0
445 572
0
0
453 738
Zmiany z tytułu:
-1 577
6 465
5 353
53 582
15 116
-2 134
76 805
Zakupów
829
0
127 026
0
14
8
127 878
Zwiększenia/zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
6 465
0
53 172
0
0
59 637
Sprzedaży i likwidacji
-43 885
0
-29
-32
-49 356
-22 329
-115 631
Przeksięgowań
41 570
0
-129 529
2 051
65 941
19 968
0
Inne zmiany
-91
0
7 885
-1 609
-1 483
219
4 921
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2021
546 201
14 631
25 969
666 188
313 990
109 429
1 676 409
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2021
395 461
3 822
0
204 968
188 422
76 363
869 036
Skumulowana amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2021
0
3 822
0
181 711
0
0
185 533
Zmiany z tytułu:
4 140
-1 627
0
69 502
-27 319
-12 580
32 117
Amortyzacji
45 599
0
0
5 349
16 296
5 518
72 762
Amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
3 943
0
92 608
0
0
96 552
Sprzedaży i likwidacji
-41 371
-4 748
0
-24 922
-42 623
-19 427
-133 091
Inne zmiany
-88
-822
0
-3 533
-992
1 329
-4 106
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2021
399 602
2 196
0
274 470
161 103
63 783
901 153
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2021
5 754
0
4
190
16 927
5 312
28 187
Zmiany z tytułu:
-1 804
0
53
-245
-4 035
-2 109
-8 140
Dowiązań/Rozwiązań
654
0
82
-220
2 698
764
3 978
Inne zmiany
-2 458
0
-29
-25
-6 733
-2 873
-12 118
Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2021
3 950
0
57
-55
12 892
3 203
20 047
Wartość netto na 01.01.2021
146 562
4 344
20 612
407 449
93 525
29 889
702 381
Wartość netto na 31.12.2021
142 649
12 436
25 912
391 773
139 995
42 443
755 209
Wartość netto aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
12 436
0
252 657
0
0
265 093
31.12.2020
Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny)
Środki transportu
Środki trwałe w budowie
NIeruchomośc i
Inwestycj e w obce obiekty
Pozostał e
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2020
511 152
10 107
48 113
578 163
258 599
109 653
1 515 787
Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2020
0
10 107
0
411 101
0
0
421 208
Zmiany z tytułu:
36 626
-1 941
-27 497
34 443
40 275
1 910
83 817
Zakupów
304
0
92 998
0
27
40
93 370
Zwiększenia/zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
-1 941
0
34 471
0
0
32 530
Sprzedaży i likwidacji
-24 899
0
-151
-1 005
-330
-10 045
-36 429
Przeksięgowań
61 492
0
-114 165
559
40 185
11 929
0
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
71
31.12.2020
Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny)
Środki transportu
Środki trwałe w budowie
NIeruchomośc i
Inwestycj e w obce obiekty
Pozostał e
Razem
Inne zmiany
-271
0
-6 179
418
393
-14
-5 653
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2020
547 778
8 166
20 616
612 606
298 874
111 563
1 599 604
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2020
365 353
1 949
0
108 924
172 650
81 535
730 411
Skumulowana amortyzacja aktywów z tytu ł u prawa do u ż ytkowania na 01.01.2020
0
1 949
0
90 262
0
0
92 211
Zmiany z tytułu:
30 108
1 873
0
96 044
15 772
-5 172
138 625
Amortyzacji
54 750
0
0
5 421
16 027
5 132
81 330
Amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
1 869
0
91 400
0
0
93 269
Sprzedaży i likwidacji
-24 705
0
0
-884
-206
-10 280
-36 075
Inne zmiany
63
4
0
107
-49
-24
101
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2020
395 461
3 822
0
204 968
188 422
76 363
869 036
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2020
5 834
0
4
0
12 190
3 762
21 790
Zmiany z tytułu:
-80
0
0
190
4 737
1 550
6 397
Dowiązań/Rozwiązań
453
0
126
190
4 757
2 374
7 900
Inne zmiany
-533
0
-126
0
-20
-824
-1 503
Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2020
5 754
0
4
190
16 927
5 312
28 187
Wartość netto na 01.01.2020
139 965
8 158
48 109
469 239
73 759
24 356
763 585
Wartość netto na 31.12.2020 w tym:
146 562
4 344
20 612
407 449
93 525
29 889
702 381
Wartość netto aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
4 344
0
263 818
0
0
268 162
Grupa jako leasingobiorca
Prawa do użytkowania
lokale
użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2021
405 273
22 077
16 974
1 249
8 166
453 738
Zmiany z tytułu:
48 090
416
4 690
-24
6 465
59 637
Zwiększenia*
73 239
467
5 954
51
16 078
95 789
Zmniejszenia*
-25 149
-51
-1 264
-75
-9 613
-36 152
Wartość księgowa brutto na 31.12.2021
453 363
22 493
21 664
1 225
14 631
513 375
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2021
171 715
1 888
7 689
419
3 822
185 533
Amortyzacja
87 965
1 036
3 331
277
3 943
96 552
Inne zmiany
-27 049
-4
-1 221
-2
-5 570
-33 846
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2021
232 631
2 920
9 799
694
2 195
248 239
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2021
43
0
0
0
0
43
Zmiany odpisów
0
0
0
0
0
0
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2021
43
0
0
0
0
43
Wartość netto na 31.12.2021
220 689
19 573
11 864
531
12 436
265 093
Prawa do użytkowania
lokale
użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2020
375 519
18 851
15 542
1 190
10 107
421 208
Zmiany z tytułu:
29 754
3 226
1 432
59
-1 941
32 530
Zwiększenia*
29 754
3 226
1 432
59
168
34 639
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
72
Prawa do użytkowania
lokale
użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
razem
Zmniejszenia*
0
0
0
0
-2 109
-2 109
Wartość księgowa brutto na 31.12.2020
405 273
22 077
16 974
1 249
8 166
453 738
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2020
84 848
931
4 250
233
1 949
92 211
Amortyzacja
86 818
957
3 439
186
1 869
93 269
Inne zmiany
49
0
0
0
4
53
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2020
171 715
1 888
7 689
419
3 822
185 533
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2020
43
0
0
0
0
43
Zmiany odpisów
0
0
0
0
0
0
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2020
43
0
0
0
0
43
Wartość netto na 31.12.2020
233 515
20 189
9 284
830
4 344
268 162
* Pozycja "zwiększenia" obejmuje nowe umowy i modyfikacje. Pozycja "zmniejszenia" obejmuje modyfikacje, spisania.
Saldo zobowiązań z tytułu umów leasingowych oraz analizę zapadalności ujawniono w nocie 30.2 "Pozostałe zobowiązania - dane finansowe".
Koszty odsetkowe zobowiązań z tytułu umów leasingowych ujawniono w nocie 6.2 "Wynik z tytułu odsetek - dane finansowe".
Koszty z tytułu krótkoterminowych umów leasingu oraz umów z przedmiotem o niskiej wartości Grupa ujmuje w rachunku zysków i strat w pozycji "Koszty działania Grupy".
W roku 2021 i 2020 Grupa poniosła z tytułu umów krótkoterminowych oraz tytułu umów niskowartościowych koszty w wysokości odpowiednio 483 tys. zł. i 7 866 tys. zł.
Grupa nie zidentyfikowała zmiennych płatności leasingowych, które nie stanowiłyby elementu wyceny zobowiązań z tytułu leasingu.
Informacja na temat przepływów pieniężnych związanych z umowami leasingu ujęto wprost w "Sprawozdaniu z przepływów pieniężnych".
Wartości niematerialne
31.12.2021
Wartość firmy
Nakłady
Oprogramowanie, licencje i koszty prac rozwojowych
Znak towarowy
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2021
117 264
99 754
750 827
3 681
53 108
1 024 634
Zmiany wartości niematerialnych z tytułu
0
-24 582
-107 100
0
-2 908
-134 589
Zakupów
0
52 878
623
0
3
53 503
Przeksięgowań
0
-91 841
91 841
0
0
0
Skapitalizowanych kosztów wytworzenia
0
28 246
0
0
0
28 246
Inne zmiany
0
-13 864
-199 563
0
-2 911
-216 338
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2021
117 264
75 173
643 728
3 681
50 200
890 045
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2021
0
0
390 795
6
51 847
442 649
Amortyzacja
0
0
63 551
3
115
63 669
Inne zmiany
0
0
-184 487
0
-2 565
-187 052
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2021
0
0
269 859
9
49 397
319 266
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2021
116 288
17 900
19 322
3 367
0
156 877
Zmiany odpisów
0
1 188
5 313
0
0
6 501
Inne zmiany
0
-4 016
-15 025
0
-200
-19 241
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2021
116 288
15 072
9 610
3 367
-200
144 137
Wartość netto na 01.01.2021
976
81 854
340 710
308
1 261
425 109
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
73
31.12.2021
Wartość firmy
Nakłady
Oprogramowanie, licencje i koszty prac rozwojowych
Znak towarowy
Pozostałe
Razem
Wartość netto na 31.12.2021
976
60 101
364 259
305
1 003
426 643
31.12.2020
Wartość firmy
Nakłady
Oprogramowani e licencje i koszty prac rozwojowych
Znak towarowy
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2020
117 264
117 207
750 358
3 667
53 223
1 041 719
Zmiany wartości niematerialnych z tytułu:
0
-17 453
469
14
-115
-17 085
Zakupów
0
53 667
203
0
66
53 936
Sprzedaży
0
0
-1 473
0
0
-1 473
Przeksięgowania
0
-96 817
96 719
14
84
0
Skapitalizowanych kosztów wytworzenia
0
33 130
0
0
0
33 130
Inne zmiany
0
-7 434
-94 979
0
-265
-102 678
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2020
117 264
99 754
750 827
3 681
53 108
1 024 634
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2020
0
0
371 949
0
51 653
423 602
Amortyzacja
0
0
112 851
6
202
113 059
Inne zmiany
0
0
-94 005
0
-8
-94 013
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2020
0
0
390 795
6
51 847
442 649
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2020
11 920
11 611
10 867
3 367
0
37 765
Zmiany odpisów
104 368
12 053
8 455
0
0
124 876
Inne zmiany
0
-5 764
0
0
0
-5 764
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2020
116 288
17 900
19 322
3 367
0
156 877
Wartość netto na 01.01.2020
105 344
105 596
367 542
300
1 570
580 352
Wartość netto na 31.12.2020
976
81 854
340 710
308
1 261
425 109
23.3 Istotne szacunki i osądy
Ustalenia wartości szacunkowych dokonuje się w drodze osądu, na podstawie wiarygodnych informacji, przy zastosowaniu właściwych w danych warunkach metod szacunku.
Przedmiotem szacunku okresy użytkowania podlegających amortyzacji: środków trwałych i wartości niematerialnych oraz ich wartość odzyskiwalna.
Zgodnie z MSR 36 Grupa dokonuje oceny aktywów trwałych pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego aktywa. W sytuacji, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwanej.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
74
23.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Wpływ zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych podlegających amortyzacji, z grupy urządzenia techniczne oraz inwestycji w obcych środkach trwałych, wpływających na zmiany wyniku finansowego przedstawia poniższa tabela:
31.12.2021
31.12.2020
Wpływ na koszty amortyzacji zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych
scenariusz +5 lat
scenariusz -5 lat
scenariusz +5 lat
scenariusz -5 lat
Urządzenia techniczne
19 720
-148 013
24 682
-201 671
Inwestycje w obce obiekty
10 083
-30 410
9 698
-30 869
29 803
-178 423
34 380
-232 540
24 Pozostałe aktywa
24.1 Zasady rachunkowości
Aktywa finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, obejmującej również ewentualne odsetki od tych aktywów, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości. Obejmują one należności handlowe, w tym przede wszystkim wynagrodzenie od towarzystw ubezpieczeniowych z tytułu obsługi ubezpieczeń i inne należności. Grupa zastosowała uproszczone podejście w zakresie szacowania odpisu na oczekiwane straty kredytowe i ujmuje odpis w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia należności. Poziom odpisu podlega okresowej weryfikacji. Należności handlowe objęte są 100% odpisami aktualizującymi po osiągnięciu progu przeterminowania w wysokości 90 dni.
Aktywa niefinansowe stanowią koszty rozliczane w czasie i dotyczą poszczególnych rodzajów wydatków, o wartości początkowej przekraczającej 2 tys. złotych, których rozliczenie w ciężar rachunku zysków i strat nastąpi stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych. Składnikami kosztów rozliczanych w czasie przede wszystkim: koszty utrzymania i wsparcia systemów IT oraz opłacone z góry koszty ubezpieczeń majątku Banku i czynsze (o ile nie są objęte zakresem MSSF 16).
24.2 Dane finansowe
31.12.2021
31.12.2020
Dłużnicy różni
590 850
539 396
Pozostałe rozrachunki
338 086
390 041
Należności związane ze sprzedażą usług (w tym ubezpieczenia)
14 990
12 538
Kaucje gwarancyjne
15 760
15 272
Rozliczenia z tytułu środków w bankomatach
222 014
121 545
Koszty rozliczane w czasie
39 206
43 854
Utrzymanie i wsparcie systemów, serwis sprzętu i urządzeń
20 904
27 125
Pozostałe koszty rozliczane w czasie
18 302
16 729
Rozliczenia z tytułu VAT
36 170
62 743
Pozostałe aktywa (brutto)
666 226
645 993
Odpis
-52 772
-64 867
Pozostałe aktywa (netto)
613 454
581 126
w tym aktywa finansowe (brutto)
590 850
539 396
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
75
Zmiana stanu odpisów
31.12.2021
31.12.2020
Bilans otwarcia
64 867
68 543
Utworzenie rezerw
8 760
16 866
Rozwiązanie rezerw
-7 729
-10 219
Aktywa spisane z bilansu
-12 031
-8 594
Inne zmiany
-1 095
-1 729
Bilans zamknięcia
52 772
64 867
25 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
25.1 Zasady rachunkowości
Grupa prezentuje odrębnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań, w przypadku których, otrzymujący ma prawo sprzedać lub wymienić na inne zabezpieczenie przedmiot zabezpieczenia.
25.2 Dane finansowe
31.12.2021
31.12.2020
Obligacje skarbowe zablokowane pod transakcje REPO
0
108 915
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu zabezpieczające kredyt w EBI
130 921
337 540
Razem
130 921
446 455
Obligacje skarbowe zablokowane pod transakcje REPO ewidencjonowane na rachunku Banku w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych. Papiery te stanowią zabezpieczenie przyjętej przez Bank pożyczki.
Bank zawarł z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) z siedzibą w Luxemburgu, umowę kredytową na wsparcie finansowania sektora SME oraz MID. W związku z powyższym ustanowił zastaw na papierach wartościowych w celu zabezpieczenia spłaty tego zobowiązania.
Poza aktywami stanowiącymi zabezpieczenie zobowiązań prezentowanymi odrębnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, Grupa posiada jeszcze następujące zabezpieczenia zobowiązań niespełniające kryterium oddzielnej prezentacji zgodnie z MSSF 9:
31.12.2021
31.12.2020
Obligacje skarbowe zablokowane pod BFG
434 973
429 321
Kaucje będące zabezpieczeniem transakcji pochodnych (ISDA)
1 567 971
421 255
Kaucja na zabezpieczenie transakcji zawieranych w Alior Traderze
65
238
Razem
2 003 009
850 814
26 Zobowiązania wobec banków
26.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania wobec banków wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
76
26.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej
31.12.2021
31.12.2020
Depozyty bieżące
8 441
7 864
Depozyty jednodniowe
0
184 592
Depozyty terminowe
307 379
9 751
Emisja własna obligacji
67 557
292 148
Kredyt otrzymany
80 071
121 196
Pozostałe zobowiązania
66 169
295 857
Repo
0
999
Zobowiązania wobec banków razem
529 617
912 407
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2021
31.12.2020
≤ 1M
75 614
500 078
> 1M ≤ 3M
314 328
6 950
> 3M ≤ 1Y
20 849
20 849
> 1Y ≤ 5Y
51 268
92 382
>5Y
67 558
292 148
Zobowiązania wobec banków razem
529 617
912 407
Według struktury walutowej
31.12.2021
31.12.2020
PLN
421 045
666 436
EUR
44 257
236 219
USD
62 011
0
GBP
2 304
9 752
Zobowiązania wobec banków razem
529 617
912 407
27 Zobowiązania wobec klientów
27.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania wobec klientów wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
Na dzień 31 grudnia 2021 r. i 31 grudnia 2020 r. kategoria ta, obejmowała zobowiązania z tytułu depozytów oraz wyemitowanych bankowych papierów wartościowych (BPW).
27.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej i segmentu klientów
31.12.2021
31.12.2020
Segment detaliczny
49 020 278
45 702 199
Depozyty bieżące
42 610 912
37 173 915
Depozyty terminowe
5 654 614
7 222 055
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
514 433
1 085 210
Pozostałe zobowiązania
240 319
221 019
Segment biznesowy
22 985 437
21 173 708
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
77
Według struktury rodzajowej i segmentu klientów
31.12.2021
31.12.2020
Depozyty bieżące
17 264 882
16 424 096
Depozyty terminowe
5 415 967
4 336 147
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
1 838
2 450
Pozostałe zobowiązania
302 750
411 015
Zobowiązania wobec klientów razem
72 005 715
66 875 907
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2021
31.12.2020
Segment detaliczny
49 020 278
45 702 199
≤ 1M
44 208 398
39 432 502
> 1M ≤ 3M
1 836 987
2 493 427
> 3M ≤ 1Y
2 520 230
3 160 740
> 1Y ≤ 5Y
452 523
613 392
>5Y
2 140
2 138
Segment biznesowy
22 985 437
21 173 708
≤ 1M
20 393 438
19 858 822
> 1M ≤ 3M
2 156 095
507 290
> 3M ≤ 1Y
200 516
493 647
> 1Y ≤ 5Y
235 388
313 769
>5Y
0
180
Zobowiązania wobec klientów razem
72 005 715
66 875 907
Według struktury walutowej
31.12.2021
31.12.2020
Segment detaliczny
49 020 278
45 702 199
PLN
41 120 935
38 678 524
EUR
3 999 123
3 040 403
GBP
602 767
568 894
USD
2 521 192
2 819 116
CHF
284 764
235 123
Pozostałe
491 497
360 139
Segment biznesowy
22 985 437
21 173 708
PLN
19 082 563
17 762 545
EUR
2 964 315
2 500 722
GBP
68 154
72 045
USD
744 178
731 904
CHF
40 603
28 767
Pozostałe
85 624
77 725
Zobowiązania wobec klientów razem
72 005 715
66 875 907
W 2021 r. Bank wyemitował 345 892 tys. papierów wartościowych, a wykup przed terminem zapadalności wyniósł 263 306 tys. zł.
W 2020 r. Bank wyemitował
188 963 tys. papierów wartościowych, a wykup przed terminem zapadalności wyniósł
67 426 tys. zł.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
78
28 Zobowiązania finansowe
28.1 Zasady rachunkowości
Do kategorii zobowiązań finansowych na dzień 31 grudnia 2021 r. i 31 grudnia 2020 r. Grupa zaklasyfikowała instrumenty pochodne oraz zobowiązania finansowe z tytułu krótkiej sprzedaży. Instrumenty te wyceniane są w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Transakcje pochodne zawierane w celach handlowych oraz w celu zarządzania ryzykiem rynkowym. Bank zawiera następujące rodzaje transakcji pochodnych: FX-Forward, FX-Swap, IRS, CIRS, FRA, Futures na towary, Forward na towary, terminowe transakcje papierami wartościowymi. Bank codziennie dokonuje wyceny instrumentów pochodnych, stosując model zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Bank zawiera również transakcje opcyjne, które wyceniane są na podstawie modeli wyceny opcji.
28.2 Dane finansowe
31.12.2021
31.12.2020
Krótka sprzedaż obligacji skarbowych
46 423
108 639
Transakcje stopy procentowej
103 939
184 386
SWAP
101 948
184 372
Opcje Cap Floor
1 991
14
Transakcje walutowe
20 153
141 929
FX swap
4 489
57 412
FX forward
1 013
12 283
CIRS
5 545
44 406
Opcje FX
9 106
27 828
Pozostałe opcje
10 845
59 711
Pozostałe instrumenty
6 728
7 215
Zobowiązania finansowe
188 088
501 880
Według terminów zapadalności
31.12.2021
31.12.2020
≤ 1W
5 113
25 283
> 1W ≤ 1M
6 794
38 846
> 1M ≤ 3M
11 427
41 033
> 3M ≤ 6M
23 447
44 017
> 6M ≤ 1Y
15 367
53 709
> 1Y ≤ 2Y
28 895
38 089
> 2Y ≤ 5Y
83 097
199 955
> 5Y ≤ 10Y
13 948
60 948
Razem
188 088
501 880
29 Rezerwy
29.1 Zasady rachunkowości
Rezerwy to zobowiązania o niepewnym terminie zapłaty bądź niepewnej kwocie. Grupa tworzy rezerwy wtedy, gdy na jednostce ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. Jeśli warunki te nie są spełnione, nie tworzy się rezerwy.
Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
79
Rezerwę na odprawy emerytalne i rentowe tworzy się indywidualnie dla każdego pracownika, na podstawie wyceny aktuarialnej sporządzanej przez niezależną firmę doradztwa aktuarialnego. Podstawą do wyznaczania wartości rezerw jest przewidywana kwota odprawy emerytalnej lub rentowej, jaką Grupa zobowiązuje się wypłacić na podstawie regulaminu wynagradzania pracowników.
Zgodnie z wymogami MSR 19 stopa dyskonta finansowego do obliczania wartości rezerw została ustalona na podstawie rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych, których waluta i termin wykupu zbieżne z walutą i szacunkowym terminem realizacji zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych.
Rezerwa na sprawy sporne
Jest to rezerwa na sprawy sporne z pracownikami, kontrahentami, klientami oraz instytucjami zewnętrznymi (np. UOKiK), tworzona ze względu na duże prawdopodobieństwo przegrania sprawy sądowej przez Grupę. Szczegóły zostały opisane w nocie 39.
Rezerwy na sprawy sporne tworzone są w wysokości oczekiwanych wypływów korzyści ekonomicznych.
Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze finansowym i gwarancyjnym
Rezerwę na pozabilansowe ekspozycje kredytowe tworzy się zgodnie z MSSF 9. Szczegółowe zasady oceny ryzyka zostały opisane w nocie 22. Rezerwy pozabilansowe tworzone z uwzględnieniem modelu EAD, gdzie rezerwa wyceniana jest w oparciu o nadwyżkę EAD nad zaangażowanie bilansowe. W procesie wyceny rezerw Grupa stosuje parametry ryzyka i zasady oszacowania tożsame z wyceną należności.
Rezerwa restrukturyzacyjna
Rezerwa restrukturyzacyjna przeznaczona jest na wypłaty odpraw ustawowych w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach zwolnienia grupowego oraz na tzw. dodatkowe odszkodowanie wynikające z porozumienia zawartego z organizacjami związkowymi oraz rezerwę przeznaczoną na koszty związane z restrukturyzacją sieci oddziałów i opuszczeniem zlokalizowanych w zbyt bliskiej odległości placówek franczyzowych (rezerwa obejmuje koszty odszkodowań oraz wydatki związane z fizycznym opuszczeniem placówki i przywróceniem jej do stanu pierwotnego). Program restrukturyzacji został ogłoszony przez Grupę i rozpoczęto jego realizację w grudniu 2016 r.
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
W dniu 11 września 2019 r. opublikowano wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-383/18 (tzw. sprawa Lexitor). Rozstrzygając sprawę, TSUE orzekł, że artykuł 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta.
Na podstawie posiadanych interpretacji prawnych, Zarząd Banku postanowił zastosować liniową formułę rozliczania się z kredytobiorcami z kosztów kredytu, której proporcjonalność odnosi do okresu pomiędzy rzeczywistą datą spłaty kredytu, a datą spłaty określoną w umowie i nakazuje równy podział kosztu jednorazowego na poszczególne terminy płatności.
W przypadku przedpłat kredytów konsumenckich i hipotecznych dokonanych przed dniem wyroku TSUE, Grupa dokonuje oszacowania kwoty oczekiwanych wypłat zgodnie z MSR 37 i tworzy na ten cel rezerwę, która obciąża pozostałe koszty operacyjne. Kwota rezerwy została oszacowana na podstawie obserwowanego historycznie trendu kwoty zwrotów kosztów kredytu wynikających z napływających do Banku reklamacji dyspozycji klientów oraz uwzględnia scenariusz zmiany podejścia Grupy do komunikacji z klientami na skutek ewolucji praktyki rynkowej lub stanowiska regulatora. Rezerwa uwzględnia spodziewany przez Grupę przyszły napływ dyspozycji klientów dotyczący zwrotu kosztów kredytów przedpłaconych przed dniem wyroku TSUE.
Rezerwa na ryzyko prawne związane z portfelem kredytów indeksowanych walutami obcymi
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
80
W dniu 3 października 2019 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej „TSUE”) wydał orzeczenie w sprawie kredytu indeksowanego do CHF udzielonego przez inny bank, w którym dokonał wykładni przepisów dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich na kanwie umowy kredytu indeksowanego do CHF. Wyrok wydano w związku z pytaniami prejudycjalnymi, które do TSUE w ubiegłym roku skierował Sąd Okręgowy w Warszawie. TSUE rozstrzygając cztery pytania polskiego Sądu, doszedł do dwóch rozwiązań:
po pierwsze: sąd może unieważnić umowę kredytu, jeśli dojdzie do przekonania, że po wyeliminowaniu z jej treści klauzul abuzywnych niemożliwe jest jej utrzymanie w mocy,
po drugie: sąd krajowy może utrzymać umowę w mocy, o ile po usunięciu z jej treści niedozwolonych postanowień waloryzacyjnych, możliwe będzie dalsze wykonywanie umowy (kredyt PLN+ LIBOR).
Orzeczenie TSUE stanowi ogólne wytyczne dla polskich sądów. Ostateczne rozstrzygnięcia podejmowane przez polskie sądy dokonywane na podstawie przepisów UE interpretowanych zgodnie z wyrokiem TSUE, mając na uwadze przepisy prawa krajowego i analizę indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku przeciwko Bankowi toczyło się 27 postępowań sądowych dotyczących kredytów hipotecznych udzielonych w ubiegłych latach w walucie obcej o łącznej wartości przedmiotu sporu 11 134 tysięcy złotych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku przeciwko Bankowi toczyło się 7 postępowań o łącznej wartości przedmiotu sporu 1 843 tysięcy złotych.
Główna przyczyna sporu wskazywana przez powodów dotyczy kwestionowania zapisów umowy kredytu w zakresie stosowania przez Bank kursów przeliczeniowych i skutkuje roszczeniami dotyczącymi orzeczenia częściowej lub całkowitej nieważności umów kredytowych. Do dnia bilansowego tj. 31.12.2021 roku w sprawach spornych dotyczących kredytów hipotecznych udzielonych w ubiegłych latach w walucie obcej zapadł 1 prawomocny wyrok.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
81
29.2 Dane finansowe
Rezerwy na sprawy sporne
Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe
Rezerwy na udzielone zobowi ą zania o charakterze pozabilansowym
Rezerwy na restrukturyzacj ę
Rezerwa z tytu ł u zwrotu kosztów kredytu (rezerwa TSUE)
Rezerwy ogó ł em
Stan 1 stycznia 2021 r.
47 534
5 954
172 060
2 872
108 140
336 560
Utworzenie rezerw
29 973
11 998
143 781
0
61 590
247 342
Rozwiązanie rezerw
-7 739
-148
-179 188
-312
0
-187 387
Wykorzystanie rezerw
-27 827
-11 345
0
-510
-66 299
-105 981
Inne zmiany
-411
0
90
0
0
-321
Stan 31 grudnia 2021 r.
41 530
6 459
136 743
2 050
103 431
290 213
Rezerwy na sprawy sporne
Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe
Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze pozabilansowym
Rezerwy na restrukturyzację
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu (rezerwa TSUE)
Rezerwy ogółem
Stan 1 stycznia 2020 r.
49 822
9 498
67 549
4 446
227 554
358 869
Utworzenie rezerw
16 684
13 038
271 429
0
133 772
434 923
Rozwiązanie rezerw
-2 214
-16 232
-167 489
-374
0
-186 309
Wykorzystanie rezerw
-16 758
-350
0
-1 200
-253 186
-271 494
Inne zmiany
0
0
571
0
0
571
Stan 31 grudnia 2020 r.
47 534
5 954
172 060
2 872
108 140
336 560
Podział rezerwy restrukturyzacyjnej na 31.12.2021 r. zaprezentowano poniżej:
31.12.2020
wykorzystanie
rozwiązanie
31.12.2021
Odprawy dla pracowników
312
0
-312
0
Reorganizacja sieci placówek
2 560
-510
0
2 050
2 872
-510
-312
2 050
29.3 Istotne szacunki i osądy
Rezerwa aktuarialna
Wycena rezerw na świadczenia pracownicze dokonywana jest z zastosowaniem technik i założeń aktuarialnych. W kalkulacji rezerwy uwzględniono wszystkie odprawy emerytalne i rentowe, które mogą być w przyszłości wypłacone. Rezerwę utworzono na podstawie listy osób zawierającej wszystkie niezbędne dane o pracownikach, ze szczególnym uwzględnieniem stażu pracy, wieku oraz płci. Naliczone rezerwy równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do końca okresu sprawozdawczego.
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
Oszacowanie rezerwy z tytułu zwrotu kosztów kredytu wymagało przyjęcia przez Grupę szeregu eksperckich założeń odnośnie co do przyszłego napływu reklamacji, które wiążą się z istotną niepewnością wynikającą z ryzyka zmiany zachowań klientów w porównaniu z historycznym trendem jak również możliwej ewolucji praktyki rynkowej lub stanowiska regulatora. Kwota rezerwy będzie podlegała aktualizacji w kolejnych okresach w zależności od kształtowania się trendu kwot zwrotów. W szacunkach przyjęto tygodniowe tempo spadku wypłacanych kwot zwrotów na poziomie 1,8%. Tygodniowe tempo spadku na przestrzeni ostatnich 2 lat wyniosło 2,5%.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
82
29.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Rezerwa aktuarialna
Grupa dokonała aktualizacji szacunków na dzień 31 grudnia 2021 roku wykorzystując kalkulacje przeprowadzone przez zewnętrznego niezależnego aktuariusza. Naliczone rezerwy równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do dnia kończącego okres sprawozdawczy. Istotnym elementem wpływającym na wysokość rezerwy jest przyjęta stopa dyskonta finansowego, która została przyjęta w 2021 roku przez Grupę na poziomie 3,20%, a w roku 2020 odpowiednio 1,30%.
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia stopy dyskonta finansowego oraz podstawowych założeń aktuarialnych o 1 p.p. na zmniejszenie/zwiększenie wartości rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku przedstawiają poniższe tabele:
Stopa dyskonta finansowego
Planowane wzrosty podstaw
Szacunkowa zmiana rezerwy na 31.12.2021
scenariusz +1p.p.
Scenariusz
-1p.p.
scenariusz +1p.p.
scenariusz
-1p.p.
Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rentowe
5 788
7 041
7 034
5 783
Stopa dyskonta finansowego
Planowane wzrosty podstaw
Szacunkowa zmiana rezerwy na 31.12.2020
scenariusz +1p.p.
scenariusz
-1p.p.
scenariusz +1p.p.
scenariusz
-1p.p.
Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rentowe
5 302
6 518
6 742
5 187
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
Istotne założenia przyjęte do oszacowania przez Grupę rezerwy
z tytułu zwrotów kosztów kredytu na dzień 31 grudnia 2021 r. i 31 grudnia 2020 r. obejmują:
zmianę tempa spadku kwot zwrotów.
2021
2020
Zmiana tempa spadku kwot zwrotów
+10%
-10%
+10%
-10%
Wpływ zmiany tempa spadku na wysokość rezerwy
-5,1 mln
+6,3 mln
-14,8 mln
+18,2 mln
30 Pozostałe zobowiązania
30.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej ewentualne odsetki od tych zobowiązań. Zobowiązania niefinansowe, stanowią rozliczenia międzyokresowe, przychody pobrane z góry oraz rezerwy na przyszłe płatności. Rezerwy na przyszłe płatności wycenia się w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Rozliczenia międzyokresowe kosztów wyceniane w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w szczególności:
ze ś wiadcze ń wykonanych na rzecz Grupy przez kontrahentów Grupy, je ś li kwot ę zobowi ą zania mo ż na oszacowa ć w sposób wiarygodny,
z obowi ą zku wykonania, zwi ą zanych z bie żą c ą dzia ł alno ś ci ą , przysz ł ych ś wiadcze ń , których kwot ę mo ż na oszacowa ć , mimo ż e data powstania zobowi ą zania nie jest jeszcze znana.
Przychody pobrane z góry obejmują g ł ównie prowizje rozliczane liniowo oraz inne dochody pobrane z góry, których rozliczenie do rachunku zysków i strat nast ą pi w przysz ł ych okresach sprawozdawczych.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
83
30.2 Dane finansowe
31.12.2021
31.12.2020
Rozrachunki międzybankowe
429 510
431 543
Zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych rozrachunków publicznoprawnych
30 533
33 379
Zobowiązania z tytułu rozliczenia kart płatniczych
10 941
20 021
Pozostałe rozrachunki, w tym:
189 624
197 127
rozrachunki z ubezpieczycielami
28 105
21 365
Zobowiązanie z tytułu zwrotu kosztów kredytu
81 814
78 433
Rozliczenie z emisji bankowych certyfikatów depozytowych
39 692
22 047
Zobowiązania z tytułu składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny
162 979
133 569
Rozliczenia międzyokresowe
186 421
154 524
Przychody pobrane z góry
47 460
57 643
Rezerwa na odstąpienia
42 362
24 363
Rezerwa na premie
81 027
27 406
Rezerwa na niewykorzystane urlopy
19 666
20 630
Zobowiązania z tytułu programu na akcjach fantomowych
2 419
91
Rezerwa na programy retencyjne
85
265
Pozostałe rezerwy pracownicze
1 167
1 447
Zobowiązania z tytułu leasingu
286 881
286 055
Pozostałe zobowiązania
36 959
81 324
Pozostałe zobowiązania
1 649 540
1 569 867
w tym zobowiązania finansowe
711 889
727 124
Zapadalność zobowiązań z tytułu leasingu, przepływy niezdyskontowane
31.12.2021
lokale
U ż ytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
ś rodki transportu
Razem
Poniżej 1 roku
5 556
798
407
286
4 323
11 370
Od 1 roku do 2 lat
33 874
798
987
279
3 933
39 871
Od 2 roku do 3 lat
19 733
798
1 184
189
4 388
26 292
Od 3 roku do 4 lat
88 529
798
8 608
42
582
98 559
Od 4 roku do 5 lat
50 789
798
1 770
32
0
53 389
Powyżej 5 lat
46 694
23 709
586
25
0
71 014
Razem
245 175
27 699
13 542
853
13 226
300 495
31.12.2020
lokale
Użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
Razem
Poniżej 1 roku
4 597
797
3 017
207
4 453
13 071
Od 1 roku do 2 lat
9 349
837
2 714
184
318
13 402
Od 2 roku do 3 lat
85 582
837
2 684
183
0
89 286
Od 3 roku do 4 lat
106 338
837
1 281
89
0
108 545
Od 4 roku do 5 lat
4 209
837
1 261
0
0
6 307
Powyżej 5 lat
45 087
25 096
136
0
0
70 319
Razam
255 162
29 241
11 093
663
4 771
300 930
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
84
31 Zobowiązania podporządkowane
31.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania podporządkowane wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej.
31.2 Dane finansowe
Stan zobowiązań
Zobowiązania zaliczane do funduszy własnych
Wartość nominalna w walucie
Waluta
Okres
Oprocentowani e
31.12.2021
31.12.2020
Obligacje serii F
321 700
PLN
26.09.2014-26.09.2024
WIBOR6M +3,14
324 634
324 608
Obligacje serii G
0
PLN
31.03.2015-31.03.2021
WIBOR6M +3,50
0
194 798
Obligacje serii I i I1
0
PLN
04.12.2015-06.12.2021
WIBOR6M +3,35
0
183 857
Obligacje serii B (Meritum Bank)
0
PLN
29.04.2013-29.04.2021
WIBOR6M +5,80
0
67 884
Obligacje serii EUR001
10 000
EUR
04.02.2016-04.02.2022
LIBOR6M + 6,00
47 128
47 286
Obligacje serii P1A
150 000
PLN
27.04.2016-16.05.2022
WIBOR6M +3,25
150 960
150 663
Obligacje serii P1B
70 000
PLN
29.04.2016-16.05.2024
WIBOR6M +3,00
70 427
70 288
Obligacje serii K i K1
600 000
PLN
20.10.2017-20.10.2025
WIBOR6M +2,70
604 224
603 540
Obligacje serii P2A
150 000
PLN
14.12.2017-29.12.2025
WIBOR6M +2,70
150 068
150 038
Zobowiązania podporządkowane
1 347 441
1 792 962
Obligacje podporządkowane zostały za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego zaliczone do funduszy własnych uzupełniających Banku.
32 Kapitały
32.1 Zasady rachunkowości Na kapitał własny składa się kapitał akcyjny, kapitał zapasowy, kapitał z aktualizacji wyceny, pozostałe kapitały (w tym kapitał rezerwowy na świadczenia pracownicze rozliczane instrumentami kapitałowymi) oraz wynik roku bieżącego i lat ubiegłych.
Kapitał akcyjny
Kapitał zakładowy jednostki dominującej wykazany jest w wartości nominalnej zgodnie ze statutem oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego.
Kapitał zapasowy
Kapitał zapasowy tworzony jest z odpisów z zysku, na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia. Na kapitał zapasowy odnoszone także nadwyżki osiągnięte przy emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej, pomniejszone o koszty przeprowadzenia emisji. Kapitał zapasowy przeznaczony jest na pokrycie strat bilansowych, jakie mogą wyniknąć w związku z działalnością Banku.
Kapitał z aktualizacji wyceny
Kapitał z aktualizacji wyceny tworzony jest w wyniku wyceny:
instrumentów finansowych zakwalifikowanych jako wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
efektywnej części zabezpieczenia dla programu rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych,
odroczonego podatku dochodowego utworzonego w związku z powyższymi pozycjami.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
85
Kapitał z aktualizacji wyceny nie podlega dystrybucji.
Pozostałe kapitały
Pozostały kapitał tworzony jest z odpisów z zysku. Jest przeznaczony na cele określone w statucie Banku lub w przepisach prawa.
Wynik roku bieżącego i lat ubiegłych
Wynik finansowy netto przypadający na jednostkę dominującą to wynik brutto z rachunku zysków i strat roku bieżącego skorygowany o obciążenie z tytułu podatku dochodowego i wynik przypadający na udziały niekontrolujące.
W dniu 28 maja 2021 roku, Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku postanowiło o pokryciu straty Banku netto za 2020 rok w łącznej kwocie 316 388 134,06 zł w następujący sposób:
strata Banku do pokrycia za rok obrotowy 2020 w kwocie 320 421 822,47 będzie pokryta z zysków z przyszłych okresów,
niepodlegający podziałowi zysk Kasy Mieszkaniowej Banku w kwocie 4 033 688,41 będzie przeznaczony na kapitał zapasowy.
Udziały niekontrolujące
Udziały niekontrolujące stanowią część kapitałów w jednostce zależnej, której nie można bezpośrednio lub pośrednio przyporządkować jednostce dominującej.
Dywidendy
Dywidendy za dany rok obrotowy, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie, ale nie zostały wypłacone do dnia bilansowego, ujawnia się w pozycji zobowiązania z tytułu dywidendy w ramach pozostałych zobowiązań.
32.2 Dane finansowe
Kapitał własny
31.12.2021
31.12.2020
Kapitał akcyjny
1 305 540
1 305 540
Kapitał zapasowy
5 403 849
5 399 627
Kapitał z aktualizacji wyceny
-906 659
217 330
z tytułu wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-2 028
61 583
z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających
-904 631
155 747
Pozostałe kapitały rezerwowe
161 788
161 792
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
-43
-1 620
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
-527 198
-211 834
Zysk/strata roku bieżącego
481 925
-311 233
Kapitały razem
5 919 202
6 559 602
Kapitał z aktualizacji wyceny
31.12.2021
31.12.2020
Wycena aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-2 028
61 583
obligacje skarbowe
-62 368
30 713
pozostałe instrumenty dłużne
-11 254
9 239
instrumenty kapitałowe
71 148
36 073
podatek odroczony
446
-14 442
Wycena instrumentów zabezpieczających
-904 631
155 747
IRS
-1 116 829
192 280
podatek odroczony
212 198
-36 533
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
86
Kapitał z aktualizacji wyceny
31.12.2021
31.12.2020
Kapitał z aktualizacji wyceny
-906 659
217 330
32.3 Akcjonariusze Alior Banku Spółki Akcyjnej
Według aktualnych informacji na dzień 31 grudnia 2021 r. akcjonariuszami posiadającymi 5 i więcej procent ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu były następujące podmioty:
Akcjonariusz
Liczba akcji
Warto ść nominalna akcji (z ł )
Udzia ł akcji w kapitale zak ł adowym
Liczba g ł osów
Udzia ł g ł osów w ogólnej liczbie g ł osów
31.12.2021
Grupa PZU SA*
41 658 850
416 588 500
31,91%
41 658 850
31,91%
Aviva OFE Aviva Santander
8 677 162
86 771 620
6,65%
8 677 162
6,65%
Nationale-Nederlanden OFE
12 394 509
123 945 090
9,49%
12 394 509
9,49%
Pozostali akcjonariusze
67 823 470
678 234 700
51,95%
67 823 470
51,95%
Razem
130 553 991
1 305 539 910
100,00%
130 553 991
100,00%
Akcjonariusz
Liczba akcji
Warto ść nominalna akcji (z ł )
Udzia ł akcji w kapitale zak ł adowym
Liczba g ł osów
Udzia ł g ł osów w ogólnej liczbie g ł osów
31.12.2020
Grupa PZU SA*
41 658 850
416 588 500
31,91%
41 658 850
31,91%
Aviva OFE Aviva Santander
9 467 180
94 671 800
7,25%
9 467 180
7,25%
Nationale-Nederlanden OFE
12 656 361
126 563 610
9,69%
12 656 361
9,69%
Pozostali akcjonariusze
66 771 600
667 716 000
51,15%
66 771 600
51,15%
Razem
130 553 991
1 305 539 910
100,00%
130 553 991
100,00%
*Grupa PZU to podmioty, które zawarły pisemne porozumienie dotyczące nabywania lub zbywania akcji Banku oraz zgodnego wykonywania prawa głosu na walnych zgromadzeniach Banku tj.: Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA, Powszechny Zakład Ubezpieczeń Na Życie SA, PZU Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty UNIVERSUM, PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 1 oraz PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 2. O zawarciu ww. porozumienia Bank informował w raporcie bieżącym nr 21/2017.
32.4 Struktura kapitału akcyjnego
Liczba akcji
Liczba akcji
Wartość serii według wartości nominalnej (w złotych)
Seria
Rodzaj akcji
31.12.2021
31.12.2020
Wartość nominalna akcji
31.12.2021
31.12.2020
Seria A
Zwykłe
50 000 000
50 000 000
10
500 000 000
500 000 000
Seria B
Zwykłe
1 250 000
1 250 000
10
12 500 000
12 500 000
Seria C
Zwykłe
12 332 965
12 332 965
10
123 329 650
123 329 650
Seria D
Zwykłe
863 827
863 827
10
8 638 270
8 638 270
Seria E
Zwykłe
524 404
524 404
10
5 244 040
5 244 040
Seria F
Zwykłe
318 701
318 701
10
3 187 010
3 187 010
Seria G
Zwykłe
6 358 296
6 358 296
10
63 582 960
63 582 960
Seria H
Zwykłe
2 355 498
2 355 498
10
23 554 980
23 554 980
Seria I
Zwykłe
56 550 249
56 550 249
10
565 502 490
565 502 490
Seria J
Zwykłe
51
51
10
510
510
Razem
130 553 991
130 553 991
1 305 539 910
1 305 539 910
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
87
Pozostałe informacje dodatkowe
33
Pozycje pozabilansowe
33.1 Zasady rachunkowości
W pozycji tej Grupa prezentuje zobowiązania dotyczące finansowania oraz o charakterze gwarancyjnym.
W pozycji zobowiązań o charakterze finansowym Grupa posiada zobowiązania do udzielenia kredytów. Na zobowiązania te składają się zatwierdzone kredyty, limity na kartach kredytowych oraz limity zadłużenia w rachunku bieżącym oraz akredytywy.
W pozycji o charakterze gwarancyjnym prezentowane gwarancje, które stanowią zabezpieczenie wywiązania się klientów Grupy ze swoich zobowiązań wobec podmiotów trzecich.
Z tytułu udzielonych zobowiązań Grupa pobiera prowizje, które rozliczane zgodnie z charakterystyką danego instrumentu.
Wartości gwarancji pokazane w tabeli odzwierciedlają maksymalną możliwą do poniesienia stratę, jaka zostałaby ujawniona w dniu bilansowym, gdyby wszyscy klienci nie wywiązali się ze swoich zobowiązań.
33.2 Dane finansowe
Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone klientom
31.12.2021
31.12.2020
Pozabilansowe zobowiązania udzielone
9 945 348
9 321 791
Dotyczące finansowania
9 294 619
8 528 951
Gwarancyjne
650 729
792 840
Gwarancje dobrego wykonania
427 093
490 443
Gwarancje finansowe
223 636
302 397
Według terminów zapadalności - finansowe
31.12.2021
31.12.2020
≤ 1W
4 523 851
3 509 888
> 1W ≤ 1M
44 982
17 654
> 1M ≤ 3M
132 672
94 117
> 3M ≤ 6M
107 242
183 091
> 6M ≤ 1Y
488 111
684 698
> 1Y ≤ 2Y
1 703 981
1 365 989
> 2Y ≤ 5Y
1 677 119
1 041 096
> 5Y ≤ 10Y
358 350
589 736
> 10Y ≤ 20Y
146 793
580 718
> 20Y
111 518
461 964
Zobowiązania pozabilansowe udzielone, dotyczące finansowania
9 294 619
8 528 951
Według terminów zapadalności - gwarancyjne
31.12.2021
31.12.2020
≤ 1W
4 543
1 805
> 1W ≤ 1M
5 405
12 088
> 1M ≤ 3M
90 444
95 107
> 3M ≤ 6M
111 499
49 734
> 6M ≤ 1Y
139 762
190 796
> 1Y ≤ 2Y
87 735
168 961
> 2Y ≤ 5Y
117 665
150 455
> 5Y ≤ 10Y
93 222
123 440
> 10Y ≤ 20Y
454
454
Zobowiązania pozabilansowe udzielone, gwarancyjne
650 729
792 840
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
88
34 Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych
34.1 Zasady rachunkowości
Grupa sporządza sprawozdanie dotyczące przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej metodą pośrednią, w której wynik netto z danego okresu sprawozdawczego koryguje się o skutki transakcji mających charakter bezgotówkowy, o czynne i bierne rozliczenia międzyokresowe dotyczące przyszłych lub przeszłych wpływów lub płatności środków pieniężnych dotyczących działalności operacyjnej.
34.2 Dane finansowe
Działalność operacyjna
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej Grupy obejmują, przede wszystkim, działalność kredytową, depozytową, transakcje wymiany walut oraz zakup i sprzedaż papierów wartościowych.
Zmiana stanu kredytów i innych należności
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Zmiana stanu należności od klientów - bilans
-2 012 756
-370 900
Zmiana stanu należności od banków - bilans
-1 181 408
-295 486
Zmiana stanu kredytów i innych należności
-3 194 164
-666 386
Zmiana stanu innych zobowiązań
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Zmiana stanu innych zobowiązań - bilans
79 673
140 191
Zmiana kapitału z aktualizacji wyceny - bilans
-1 123 989
140 926
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań wycenianych wg zamortyzowanego kosztu – bilans
-360 777
226 409
Rezerwa na wydatki związane z nabyciem środków trwałych
-10 719
34 026
Rezerwa na wydatki związane z nabyciem wartości niematerialnych
-18 201
-30 230
Inne dochody całkowite
-177 698
36 114
Zmiana stanu innych zobowiązań
-1 611 711
547 436
Zmiana stanu innych aktywów
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Zmiana stanu pozostałych aktywów - bilans
-32 328
-96 233
Zmiana stanu innych aktywów
-32 328
-96 233
Działalność inwestycyjna
Działalność inwestycyjna Grupy obejmuje zakup i sprzedaż środków trwałych oraz wartości niematerialnych.
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych
-127 877
-93 370
Nabycie wartości niematerialnych
-53 503
-53 936
Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej
-181 380
-147 306
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
89
Działalność finansowa
Do przepływów działalności finansowej Grupa zalicza wpływy i wydatki związane zarówno z pozyskaniem, jak i spłatą własnych i obcych źródeł finansowania, w tym wpływy i wydatki powodujące zwiększenie lub zmniejszenie kapitału (funduszu) własnego, a także wpływy z emisji długo- i krótkoterminowych dłużnych instrumentów finansowych.
31.12.2020
Przepływy środków pieniężnych
Zmiany niepieniężne
31.12.2021
wpływ
Wypływ
Odsetki naliczone
Róznice kursowe
zobowiązania podporządkowane
1 792 962
0
-499 056
53 705
-170
1 347 441
35 Hierarchia wartości godziwej
35.1 Zasady rachunkowości oraz szacunki i osądy
Wartość godziwa to cena, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych (tj. cena wyjścia) bez względu na to, czy cena ta jest bezpośrednio obserwowalna lub oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny.
W zależności od kategorii klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych do danego poziomu hierarchii, stosuje się przy tym różnorodne metody ustalania ich wartości godziwej.
Poziom 1: Na podstawie cen kwotowanych na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio w oparciu o ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej kategorii Grupa klasyfikuje instrumenty finansowe i kapitałowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest w oparciu o wartość rynkową, będącą ceną kupna:
dłużne skarbowe papiery wartościowe wyceniane do fixingu z platformy Bondspot lub serwisów informacyjnych Bloomberg oraz Reuters,
dłużne i kapitałowe papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, w tym w portfelu Biura Maklerskiego,
instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym.
Poziom 2: Na podstawie technik wyceny opartych na założeniach wykorzystujących informacje pochodzące z głównego (lub najkorzystniejszego) rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadkach, których wszystkie znaczące dane wejściowe obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośrednio (bazujące na cenach). Do tej kategorii Grupa klasyfikuje instrumenty finansowe dla których brak jest aktywnego rynku:
Metoda (techniki) wyceny
Istotne obserwowalne dane wej ś ciowe
POCHODNE INSTRUMENTY FINANSOWE – CIRS, IRS, FRA, TRANSAKCJE FX, FORWARD, FX SWAP
Model zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności.
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji FRA, IRS, OIS basis swap. Do wyceny instrumentów walutowych wykorzystuje się kursy fixingowe NBP oraz rynkowe stawki punktów swapowych.
OPCJE WALUTOWE, OPCJE NA STOPĘ PROCENTOWĄ,
Wycena opcji walutowych i opcji na stopę procentową odbywa się według określonych modeli wyceny charakterystycznych dla danego typu opcji.
Dla instrumentów opcyjnych dodatkowo pobierane są rynkowe kwotowania zmienności par walutowych i stóp procentowych.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
90
Metoda (techniki) wyceny
Istotne obserwowalne dane wej ś ciowe
BONY PIENIĘŻNE NBP
Metoda krzywej rentowności.
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o dane rynku pieniężnego.
COMMODITY FORWARD/SWAP
Wycena instrumentów towarowych odbywa się w oparciu o przyszłe przepływy obliczone na podstawie krzywych terminowych charakterystycznych dla danego towaru.
Krzywe terminowe zbudowane w oparciu o kwotowania kontraktów commodity futures.
Poziom 3: Dla których przynajmniej jeden z czynników wpływających na cenę nie jest obserwowany na rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne).
Do instrumentów z tego poziomu należą opcje wbudowane w certyfikaty depozytowe wyemitowane przez Grupę oraz opcje zawarte na rynku międzybankowym w celu zabezpieczenia pozycji z tytułu opcji wbudowanych. Wartość godziwa wyznaczona jest na podstawie cen rynkowych tych opcji lub modelu wewnętrznego z uwzględnieniem zarówno parametrów obserwowalnych (np. cena instrumentu bazowego, kwotowania z rynku wtórnego opcji) jak i nieobserwowalnych (np. zmienności, korelacje między instrumentami bazowymi w opcjach opartych na koszyku walorów). Parametry modelu wyznaczone na podstawie analizy statystycznej. Na koniec okresu sprawozdawczego pozycja w wyżej wymienionych instrumentach była domknięta na zasadzie back-to-back co oznacza, że zmiana wycen opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane jest równoważona przez zmiany wycen opcji zawieranych na rynku międzybankowym. W tej grupie wykazano również pozycję Grupy w dłużnych komercyjnych papierach wartościowych, w przypadku których oprócz parametrów pochodzących z kwotowań rynkowych na wartość godziwą ma wpływ nieobserwowalna wysokość spreadu kredytowego. Spread ustalany jest na podstawie ceny rynku pierwotnego lub z momentu zawarcia transakcji. Podlega on okresowej aktualizacji w okresach wystąpienia wiarygodnych kwotowań rynkowych bądź pozyskania cen z transakcji o porównywalnym wolumenie. Wysokość spreadu ulega również zmianie na podstawie informacji o zmianie standingu finansowego emitenta papieru. Na koniec 2021 r. wrażliwość zmiany wyceny tych aktywów w przypadku wzrostu spreadu kredytowego o 1 punkt bazowy wynosiła 19,18 tys. zł.
Metoda (techniki) wyceny
Istotne obserwowalne dane wej ś ciowe
OBLIGACJE KORPORACYJNE
Model krzywej rentowności oraz marży ryzyka
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki z rynku obligacji
OPCJE EGZOTYCZNE
Ceny egzotycznych opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane są z rynku lub wyceniane z modelu wewnętrznego z uwzględnieniem zarówno parametrów obserwowalnych (np. cena instrumentu bazowego, kwotowania z rynku wtórego opcji) jaki i nieobserwowalnych (np. zmienności, korelacje między instrumentami bazowymi)
Ceny egzotycznych opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane są z rynku
AKCJE
VISA INC SERII C
UPRZYWILEJOWANE
Obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem współczynnika konwersji i dyskonta biorącego pod uwagę zmian cen akcji Visa Inc.
Wartość rynkowa notowanych
akcji zwykłych Visa Inc.
AKCJE
VISA INC SERII A
UPRZYWILEJOWANE
Obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem haircutu biorącego pod uwagę zmiany cen akcji Visa Inc.
Wartość rynkowa notowanych akcji zwykłych Visa Inc.
Udziały w PSP sp. z o.o.
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki.
Stopa wolna od ryzyka
Udziały w RUCH SA
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki.
Stopa wolna od ryzyka
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
91
Przeniesienia instrumentów pomiędzy poziomami wyceny następują wg stanu na koniec okresu sprawozdawczego. Przesłankami przeniesienia warunki opisane w międzynarodowych standardach sprawozdawczości finansowej, tj. m.in. dostępność kwotowań instrumentu z aktywnego rynku, dostępność kwotowań czynników wyceny bądź występowanie wpływu czynników nieobserwowalnych na wartość godziwą.
35.2 Dane finansowe
Poniżej zaprezentowano wartości bilansowe aktywów i zobowiązań finansowych w rozbiciu na poszczególne kategorie (poziomy) wyceny.
W porównaniu do poprzedniego okresu sprawozdawczego nie uległy zmianie zasady klasyfikacji i wyceny dla poszczególnych poziomów hierarchii wartości godziwej.
31.12.2021
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
54 409
221 732
106 759
382 900
SWAP
0
80 570
0
80 570
Opcje Cap Floor
0
1 994
0
1 994
FX swap
0
24 453
0
24 453
FX forward
0
62 491
0
62 491
CIRS
0
31 175
0
31 175
Opcje FX
0
9 704
0
9 704
Pozostałe opcje
0
0
10 845
10 845
Pozostałe instrumenty
1 028
11 345
0
12 373
Pochodne instrumenty finansowe
1 028
221 732
10 845
233 605
Obligacje skarbowe
53 381
0
0
53 381
Obligacje pozostałe
0
0
11 420
11 420
Instrumenty kapitałowe
0
0
84 494
84 494
Papiery wartościowe
53 381
0
95 914
149 295
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
7 275 366
1 849 371
140 708
9 265 445
Bony pieniężne
0
1 849 371
0
1 849 371
Obligacje skarbowe
6 695 287
0
0
6 695 287
Obligacje pozostałe
580 079
0
34 979
615 058
Instrumenty kapitałowe
0
0
105 729
105 729
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
38 810
0
38 810
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
38 810
0
38 810
31.12.2020
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
123 710
322 539
148 677
594 926
SWAP
0
171 705
0
171 705
Opcje Cap Floor
0
14
0
14
FX swap
0
22 702
0
22 702
FX forward
0
82 590
0
82 590
CIRS
0
12 720
0
12 720
Opcje FX
0
30 123
0
30 123
Pozostałe opcje
0
0
59 711
59 711
Pozostałe instrumenty
230
2 685
0
2 915
Pochodne instrumenty finansowe
230
322 539
59 711
382 480
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
92
31.12.2020
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Obligacje skarbowe
123 480
0
0
123 480
Obligacje pozostałe
0
0
15 249
15 249
Instrumenty kapitałowe
0
0
73 717
73 717
Papiery wartościowe
123 480
0
88 966
212 446
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
5 652 556
1 199 973
131 375
6 983 904
Bony pieniężne
0
1 199 973
0
1 199 973
Obligacje skarbowe
5 545 235
0
0
5 545 235
Obligacje pozostałe
107 321
0
55 992
163 313
Instrumenty kapitałowe
0
0
75 383
75 383
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
334 977
0
334 977
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
334 977
0
334 977
Grupa Alior Banku wyznaczyła inwestycje w instrumenty kapitałowe jako wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Inwestycje kapitałowe, w stosunku, do których Grupa wybrała opcję wyceny w wartości godziwej przez inne dochody całkowite zostały nabyte z celem długoterminowego i strategicznego utrzymywania ich w portfelu inwestycyjnym bez intencji realizacji zysku na sprzedaży w krótkim lub średnim horyzoncie czasowym.
Emitent
Poziom wartości godziwej
Wartość godziwa na
31.12.2021
Wartość godziwa na
31.12.2020
PSP Sp.z o.o.
III
94 353
58 557
SWIFT
III
1 016
1 202
Pozostałe udziały w spółdzielniach
III
20
20
RUCH SA
III
10 340
11 115
Razem
105 729
70 894
31.12.2021
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
46 430
130 813
10 845
188 088
Obligacje
46 423
0
0
46 423
SWAP
0
101 948
0
101 948
Opcje Cap Floor
0
1 991
0
1 991
FX swap
0
4 489
0
4 489
FX forward
0
1 013
0
1 013
CIRS
0
5 545
0
5 545
Opcje FX
0
9 106
0
9 106
Pozostałe opcje
0
0
10 845
10 845
Pozostałe instrumenty
7
6 721
0
6 728
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
1 081 996
0
1 081 996
Transakcje stopy procentowej-IRS
0
1 081 996
0
1 081 996
31.12.2020
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
108 651
333 518
59 711
501 880
Obligacje
108 639
0
0
108 639
SWAP
0
184 372
0
184 372
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
93
31.12.2020
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Opcje Cap Floor
0
14
0
14
FX swap
0
57 412
0
57 412
FX forward
0
12 283
0
12 283
CIRS
0
44 406
0
44 406
Opcje FX
0
27 828
0
27 828
Pozostałe opcje
0
0
59 711
59 711
Pozostałe instrumenty
12
7 203
0
7 215
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
86 162
0
86 162
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
86 162
0
86 162
Uzgodnienie zmian na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej
Aktywa
Zobowiązania
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań finansowych
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Bilans otwarcia
280 052
264 337
59 711
68 289
Nabycia
2 669
50 804
2 200
5 987
Zmiany netto ujęte w innych całkowitych dochodach
35 813
2 772
0
0
Zmiany netto ujęte w rachunku zysków u strat
-1 954
2 722
1 503
19 132
Różnice kursowe
5 462
25
0
0
Rozliczenia/wykupy
-74 575
-40 608
-52 569
-33 697
Razem
247 467
280 052
10 845
59 711
Na koniec 2021 r. wpływ spreadu kredytowego na wycenę instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne dochody całkowite (FVOCI) wynosił ok. 3,60 mln zł, natomiast dla instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ok. 0,95 mln zł.
W 2021 roku Grupa nie dokonywała reklasyfikacji instrumentów finansowych do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej.
Wycena według wartości godziwej na potrzeby ujawnień.
Poniżej zaprezentowano wartość bilansową i godziwą aktywów i zobowiązań, które nie prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej.
Wartość godziwa
31.12.2021
Wartość bilansowa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
3 763 391
2 102 186
1 661 205
0
3 763 391
Należności od banków
1 689 779
0
1 689 779
0
1 689 779
Należności od klientów
58 228 178
0
0
59 005 293
59 005 293
Segment detaliczny
36 392 031
0
0
36 917 074
36 917 074
Kredyty konsumpcyjne
16 674 238
0
0
17 998 027
17 998 027
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
15 434 255
0
0
14 457 438
14 457 438
Kredyty consumer finance
4 283 538
0
0
4 461 609
4 461 609
Segment biznesowy
21 836 147
0
0
22 088 219
22 088 219
Kredyty operacyjne
10 116 453
0
0
10 574 835
10 574 835
Kredyty inwestycyjne
5 217 830
0
0
5 328 685
5 328 685
Pozostałe
6 501 864
0
0
6 184 699
6 184 699
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
130 921
126 691
0
0
126 691
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu
6 451 313
6 347 777
0
0
6 347 777
Pozostałe aktywa finansowe
590 850
0
0
590 850
590 850
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
94
Wartość godziwa
31.12.2021
Wartość bilansowa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banków
529 617
0
529 617
0
529 617
Depozyty bieżące
8 441
0
8 441
0
8 441
Depozyty terminowe
307 379
0
307 379
0
307 379
Emisja własna obligacji
67 557
0
67 557
0
67 557
Kredyt otrzymany
80 071
0
80 071
0
80 071
Pozostałe zobowiązania
66 169
0
66 169
0
66 169
Zobowiązania wobec klientów
72 005 715
0
0
72 028 800
72 028 800
Depozyty bieżące
59 875 794
0
0
59 875 794
59 875 794
Depozyty terminowe
11 070 581
0
0
11 070 581
11 070 581
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
516 271
0
0
539 356
539 356
Pozostałe zobowiązania
543 069
0
0
543 069
543 069
Pozostałe zobowiązania finansowe
711 889
0
0
711 889
711 889
Zobowiązania podporządkowane
1 347 441
0
0
1 347 441
1 347 441
Warto ść godziwa
31.12.2020
Warto ść bilansowa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
2 459 901
1 575 143
884 758
0
2 459 901
Należności od banków
508 371
0
508 371
0
508 371
Należności od klientów
56 215 422
0
0
53 951 333
53 951 333
Segment detaliczny
33 893 617
0
0
32 261 809
32 261 809
Kredyty konsumpcyjne
16 827 834
0
0
16 021 777
16 021 777
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
13 214 132
0
0
12 400 139
12 400 139
Kredyty consumer finance
3 851 651
0
0
3 839 893
3 839 893
Segment biznesowy
22 321 805
0
0
21 689 524
21 689 524
Kredyty operacyjne
9 718 718
0
0
9 500 493
9 500 493
Kredyty inwestycyjne
6 574 706
0
0
6 463 405
6 463 405
Pozostałe
6 028 381
0
0
5 725 626
5 725 626
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
446 455
450 625
0
0
450 625
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu
8 165 842
8 219 082
0
0
8 219 082
Pozostałe aktywa finansowe
539 396
0
0
539 396
539 396
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banków
912 407
0
912 407
0
912 407
Depozyty bieżące
7 864
0
7 864
0
7 864
Depozyty jednodniowe
184 592
0
184 592
0
184 592
Depozyty terminowe
9 751
0
9 751
0
9 751
Emisja własna obligacji
292 148
0
292 148
0
292 148
Kredyt otrzymany
121 196
0
121 196
0
121 196
Pozostałe zobowiązania
295 857
0
295 857
0
295 857
Repo
999
0
999
0
999
Zobowiązania wobec klientów
66 875 907
0
0
66 918 629
66 918 629
Depozyty bieżące
53 598 011
0
0
53 598 011
53 598 011
Depozyty terminowe
11 558 202
0
0
11 558 202
11 558 202
Emisja własna obligacji
1 087 660
0
0
1 130 382
1 130 382
Pozostałe zobowiązania
632 034
0
0
632 034
632 034
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
95
Warto ść godziwa
31.12.2020
Warto ść bilansowa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Pozostałe zobowiązania finansowe
727 124
0
0
727 124
727 124
Zobowiązania podporządkowane
1 792 962
0
0
1 792 962
1 792 962
Dla wielu instrumentów finansowych wartości rynkowe niedostępne, stąd wartości godziwe oszacowane przy zastosowaniu szeregu technik wyceny. Do wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych zastosowano model oparty na oszacowaniach wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp dyskontowych.
Wszystkie wyliczenia modelowe zawierają pewne uproszczenia i wrażliwe na przyjmowane założenia. Poniżej przedstawiono podsumowanie głównych metod i założeń wykorzystywanych podczas szacowania wartości godziwej instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej.
Należności od klientów :
W stosowanej metodzie wyliczania wartości godziwej należności od klientów (z pominięciem kredytów w rachunku bieżącym) Grupa porównuje marże osiągane na nowo udzielonych kredytach (w miesiącu poprzedzającym datę sprawozdawczą) z marżami na całym portfelu kredytowym. Jeśli marże na nowo przyznawanych kredytach wyższe niż marże na dotychczasowym portfelu, wartość godziwa kredytu jest niższa od jego wartości bilansowej.
Należności od klientów zostały zaklasyfikowane w całości do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi, czyli bieżącymi marżami osiąganymi na nowo udzielanych kredytach.
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu :
Grupa przyjąła, że wartość godziwa depozytów klientowskich i bankowych oraz innych zobowiązań finansowych o zapadalności do 1 roku jest w przybliżeniu równa ich wartości bilansowej. Depozyty przyjmowane w ramach bieżącej działalności banku na bazie dziennej, zatem ich warunki zbliżone do aktualnych warunków rynkowych identycznych transakcji. Czas do zapadalności tych pozycji jest krótki, stąd nie ma istotnej różnicy między wartością bilansową a wartością godziwą.
Na potrzeby ujawnień Grupa wyznacza wartość godziwą zobowiązań finansowych o zapadalności rezydualnej (lub przeszacowaniu stopy zmiennej) powyżej 1 roku. Do tej grupy pasywów należą emisje własne oraz pożyczki podporządkowane. Wyznaczając wartość godziwą tej grupy zobowiązań Grupa wyznacza wartość bieżącą oczekiwanych płatności w oparciu o bieżące krzywe procentowe oraz pierwotny spread emisji.
Pozostałe aktywa i zobowiązania finansowe
Dla pozostałych instrumentów finansowych Grupa przyjmuje, że wartość bilansowa jest w przybliżeniu równa wartości godziwej. Dotyczy to następujących pozycji: środki pieniężne i ich ekwiwalenty, aktywa przeznaczone do sprzedaży, pozostałe aktywa finansowe oraz pozostałe zobowiązania finansowe.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
96
36 Transakcje z jednostkami powiązanymi
Jednostką dominującą wobec Banku jest Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA. Jednostkami powiązanymi z Bankiem PZU SA oraz jednostki z nią powiązane oraz jednostki powiązane z członkami Zarządu oraz Rady Nadzorczej Banku. Poprzez PZU SA, Bank jest pośrednio kontrolowany przez Skarb Państwa.
W zamieszczonych poniżej tabelach przedstawiono rodzaj i wartość transakcji z podmiotami powiązanymi. Transakcje między Bankiem, a jego jednostkami zależnymi będącymi stronami powiązanymi Banku zostały wyeliminowane w trakcie konsolidacji i nie wykazano ich w niniejszej nocie.
Charakter transakcji z podmiotami powiązanymi
Transakcje te zawierane zgodnie z regulaminami produktów bankowych, przy zastosowaniu standardowych stawek oferowanych klientom Banku.
Jednostka dominująca
31.12.2021
31.12.2020
Pozostałe aktywa
4 255
3 955
Aktywa razem
4 255
3 955
Zobowiązania wobec klientów
23
39
Pozostałe zobowiązania
445
288
Zobowiązania razem
468
327
Spółki zależne jednostki dominującej
31.12.2021
31.12.2020
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
31 710
45 788
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
39
0
Należności od klientów
70 323
61 894
Pozostałe aktywa
866
430
Aktywa razem
102 938
108 112
Zobowiązania wobec klientów
298 046
368 980
Rezerwy
0
40
Pozostałe zobowiązania
1 246
3 384
Zobowiązania razem
299 292
372 404
Spólki zależne jednostki dominującej
31.12.2021
31.12.2020
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
8 375
25 496
dotyczące finansowania
8 375
25 496
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Grupą
31.12.2021
31.12.2020
Należności od klientów
0
3
Aktywa razem
0
3
Zobowiązania wobec klientów
0
33 316
Pozostałe zobowiązania
0
636
Zobowiązania razem
0
33 952
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
97
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Grupą
31.12.2021
31.12.2020
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
0
41 839
Dotyczące finansowania
0
2 267
gwarancyjne
0
39 572
Jednostka dominująca
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Przychody z tytułu odsetek
7 079
734
Przychody z tytułu prowizji i opłat
64 358
37 108
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-6 315
-3 821
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
148
81
Koszty działania Grupy
-4 523
-3 362
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
0
79
Razem
60 747
30 819
Spólki zależne jednostki dominującej
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Przychody z tytułu odsetek
56 337
28 574
Koszty z tytułu odsetek
-9 479
-10 209
Przychody z tytułu prowizji i opłat
29 150
16 383
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-3
-4
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z wymiany
-135
-63
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
891
1 014
Koszty działania Grupy
-5 548
-4 761
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
79
-91
Razem
71 292
30 843
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Grupą
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Przychody z tytułu odsetek
0
411
Koszty z tytułu odsetek
0
-14
Przychody z tytułu prowizji i opłat
0
1 187
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
0
28 901
Razem
0
30 485
Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
Komisja Nadzoru Finansowego w komunikacie z dnia 6 grudnia 2016 r. pkt. 5 jednogłośnie uznała Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej za podmiot dominujący wobec Alior Banku SA w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe stwierdzając, że ma możliwość wywierania znaczącego wpływu na Alior Bank SA za pośrednictwem Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA.
Poniżej zaprezentowano istotne transakcje ze Skarbem Państwa i jego podmiotami powiązanymi zgodnie z wyjątkiem zawartym w MSR 24.25.
Skarb Państwa i jednostki powiązane
31.12.2021
31.12.2020
Inwestycyjne aktywa finansowe
13 957 321
14 459 524
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
7 310 345
5 796 987
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
64 797
138 725
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
98
Skarb Państwa i jednostki powiązane
31.12.2021
31.12.2020
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
6 582 179
8 523 812
Należności od banków
49 496
44
Należności od klientów
165 554
97 989
Aktywa razem
14 172 371
14 557 557
Zobowiązania finansowe
46 423
108 639
Zobowiązania wobec banków
70 703
38 004
Zobowiązania wobec klientów
781 589
552 749
Zobowiązania razem
898 715
699 392
Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Przychody z tytułu odsetek
84 832
193 665
Koszty z tytułu odsetek
-880
-4 367
Koszty zapłaconych podatków
-413 891
-349 615
Razem
-329 939
-160 317
Wszystkie transakcje ze Skarbem Państwa i jego podmiotami powiązanymi zawierane na zasadach rynkowych.
37 Świadczenia dla kluczowego personelu Grupy Banku
37.1 Zasady rachunkowości
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze to świadczenia pracownicze, które podlegają w całości rozliczeniu przed upływem 12 miesięcy od końca rocznego okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy wykonywali związaną z nimi pracę. Jako krótkoterminowe świadczenie pracownicze obok wynagrodzenia zasadniczego ujęta została nieodroczona część składnika zmiennego wynagrodzenia w formie gotówkowej oraz nieodroczona spieniężona część wynagrodzenia zmiennego przyznana w akcjach fantomowych.
Jako długoterminowe świadczenia pracownicze Bank ujmuje odroczoną na kolejne okresy część wynagrodzenia zmiennego.
Polityka wynagrodzeń w zakresie osób mających wpływ na profil ryzyka
W Banku obowiązuje Polityka Wynagrodzeń, obejmująca swoimi postanowieniami wszystkich pracowników. Polityka Wynagrodzeń jest opiniowana przez Komitet ds. Nominacji i Wynagrodzeń oraz uchwalana przez Zarząd i zatwierdzana przez Radę Nadzorczą. W zakresie dotyczącym osób mających wpływ na profil ryzyka (MRT) zidentyfikowanych na podstawie kryteriów zdefiniowanych w Rozporządzeniu Delegowanym Komisji (UE) nr 2021/923 z dnia 25 marca 2021 r., zasady Polityki ustalono m. in. w oparciu o postanowienia rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach.
Główne złożenia Polityki w stosunku do MRT:
wynagrodzenie składające się z wynagrodzenia stałego i wynagrodzenia zmiennego,
nieprzyznawanie MRT nieokreślonych z góry świadczeń emerytalnych,
zobowiązanie MRT do niekorzystania z indywidualnych strategii hedgingowych lub ubezpieczeń dotyczących wynagrodzenia i odpowiedzialności w celu podważania skutków uwzględniania ryzyka w mającym do nich zastosowanie systemie wynagradzania,
maksymalny stosunek wynagrodzenia zmiennego MRT do wynagrodzenia stałego: 100%,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
99
co najmniej 50% wynagrodzenia zmiennego MRT jest zachętą do szczególnej dbałości o długoterminowe dobro Banku i składające się w z instrumentów finansowych powiązanych z akcjami Banku; pozostała część wynagrodzenia zmiennego wypłacana jest w formie pieniężnej jako Pieniężne Wynagrodzenie Zmienne,
co najmniej 40% wynagrodzenia zmiennego MRT, a w przypadku, gdy wynagrodzenie zmienne MRT opiewa na szczególnie wysoką kwotę, co najmniej 60% wynagrodzenia zmiennego - jest odroczonym wynagrodzeniem,
wynagrodzenie zmienne Zarządu dostosowane do przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami
37.2 Dane finansowe
Wszystkie transakcje z osobami nadzorującymi i zarządzającymi odbywają się zgodnie z regulaminami korzystania z produktów bankowych, przy zastosowaniu stawek rynkowych.
31.12.2021
Osoby nadzorujące, zarządzające
Rada Nadzorcza
Zarząd Banku
Należności od klientów
417
2
415
Aktywa razem
417
2
415
Zobowiązania wobec klientów
16
11
5
Zobowiązania razem
16
11
5
31.12.2020
Osoby nadzorujące, zarządzające
Rada Nadzorcza
Zarząd Banku
Należności od klientów
0
0
0
Aktywa razem
0
0
0
Zobowiązania wobec klientów
999
11
988
Zobowiązania razem
999
11
988
31.12.2021
Osoby nadzorujące, zarządzające
Rada Nadzorcza
Zarząd Banku
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
0
0
0
dotyczące finansowania
0
0
0
31.12.2020
Osoby nadzoruj ą ce, zarz ą dzaj ą ce
Rada Nadzorcza
Zarz ą d Banku
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
10
0
10
dotyczące finansowania
10
0
10
Koszty wynagrodzeń Rady Nadzorczej i Zarządu w okresie sprawozdawczym
01.01.2021 - 31.12.2021
01.01.2020 - 31.12.2020
Zarząd Banku
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
8 805
5 742
Długookresowe świadczenia pracownicze
2 246
0
Świadczenia po okresie zatrudnienia
553
3 033
Świadczenia tytułu zaprzestania pełnienia funkcji
575
0
Zarząd Banku razem
12 179
8 775
Rada Nadzorcza
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
954
949
Rada Nadzorcza razem
954
949
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
100
Kwoty w tabeli powyżej obejmują wynagrodzenia stanowiące koszt danego okresu (należne lub wypłacone).
Liczba akcji w posiadaniu cz ł onków Zarz ą du
31.12.2021
31.12.2020
Agata Strzelecka
n/d
1 500
Dariusz Szwed
n/d
4 600
Razem
n/d
6 100
Na dzień 31.12.2021 roku członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej nie posiadali akcji Alior Banku.
Umowy członków Zarządu
zgodne z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z dnia 5 grudnia 2017 r. w sprawie uregulowania zasad wynagradzania członków Zarządu Alior Banku oraz zasadami przyjętymi przez Radę Nadzorczą:
umowy o świadczenie usług, odnoszące się do ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzenia osób kierujących niektórymi spółkami,
umowy zawarte na czas pełnienia funkcji w Zarządzie,
okres wypowiedzenia:
­ 1-miesięczny termin wypowiedzenia w przypadku pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez okres krótszy niż 12 miesięcy ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego,
­ 3-miesięczny termin wypowiedzenia w przypadku pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez co najmniej 12 miesięcy,
odprawa w wysokości 3-krotności wynagrodzenia stałego w razie rozwiązania umowy albo wypowiedzenia przez Bank umowy z innych przyczyn niż naruszenie przez członka Zarządu podstawowych obowiązków, pod warunkiem pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez okres co najmniej 12 miesięcy przed rozwiązaniem umowy,
zakaz konkurencji, na podstawie którego członek Zarządu zobowiązuje się, po rozwiązaniu umowy, pod warunkiem pełnienia funkcji przez członka Zarządu przez okres co najmniej 3 miesięcy, w okresie 6 miesięcy od dnia ustania pełnienia przez niego funkcji albo rozwiązania umowy nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej, w związku z tym będzie mu przysługiwało odszkodowanie w łącznej wysokości obliczonej jako 6-krotność miesięcznego wynagrodzenia stałego.
37.3 Systemy Premiowe dla Kadry Zarządzającej
Od 2016 roku Zarząd objęty jest systemem premiowym dla Zarządu. Celem Programu jest stworzenie dodatkowych bodźców motywujących jego uczestników do efektywnego wykonania powierzonych obowiązków w szczególności kierowania Bankiem oraz podejmowania wysiłków nakierowanych na dalszy trwały rozwój Banku i jego Grupy Kapitałowej, przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowego i skutecznego zarządzania ryzykiem w Banku, stabilizacji kadry zarządzającej Banku oraz realizacji długoterminowych interesów akcjonariuszy poprzez doprowadzenie do trwałego wzrostu giełdowej wyceny akcji Banku przy jednoczesnym utrzymaniu wzrostu wartości aktywów netto Banku i jego spółek. Wynagrodzenia zmienne Zarządu są przyznawane i wypłacane zgodnie z opisaną powyżej Polityką wynagrodzeń.
Pozostali członkowie kadry zarządzającej, ze szczególnym uwzględnieniem osób mających wpływ na profil ryzyka (MRT), objęci premią roczną. Z wyjątkiem osób sprawujących funkcje kontrolne, podstawą do określenia łącznej wysokości wynagrodzenia zmiennego jest ocena wyników MRT i danej jednostki organizacyjnej oraz wyników Banku w obszarze odpowiedzialności tej osoby, z uwzględnieniem wyników całego Banku.
Zgodnie z Polityką Wynagrodzeń obowiązującą w momencie przyznania, wynagrodzenia zmienne Zarządu i pozostałych MRT były przyznawane częściowo w instrumentach finansowych w postaci akcji fantomowych.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
101
Rozliczenie akcji fantomowych następuje w środkach pieniężnych:
Liczba akcji fantomowych
Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych
Liczba akcji fantomowych
Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych
01.01.2021-31.12.2021
01.01.2020-31.12.2020
Występujące na początek okresu
27 264
-
57 510
-
Przyznane w danym okresie
-
-
30 925
-
Umorzone w danym okresie
-
-
-
-
Wykonane w danym okresie
17 730
0,01
61 171
0,01
Występujące na koniec okresu
9 534
-
27 264
-
Możliwe do wykonania na koniec okresu
0
-
0
-
Akcje fantomowe na 31.12.2021
Akcje fantomowe na 31.12.2020
Średnia wartość godziwa instrumentu występującego na koniec okresu (zł)
54,7
16,97
Cena wykonania instrumentu (dla instrumentów występujących na koniec okresu) (zł)
0,01
0,01
Średnia data zapadalności instrumentu występującego na koniec okresu
08.05.2022
17.10.2021
Wartość godziwa akcji fantomowych jest równa cenie akcji na koniec okresu.
Transze odroczone wypłacane zgodnie z Polityką Wynagrodzeń po potwierdzeniu, że nie zaistniały zdarzenia powodujące ich redukcję lub wstrzymanie.
37.4 Program objęcia akcji w ramach programu menedżerskiego w Alior Leasing sp. z o.o.
W lipcu 2017 roku na mocy decyzji Zarz ą du Alior Bank SA, zostały podpisane umowy w sprawie programu menedżerskiego pomiędzy Alior Bankiem SA i Alior Leasing sp. z o.o. oraz uczestnikami programu.
Celem programu było zapewnienie realizacji planów finansowych spółki leasingowej na lata 2017-21 poprzez utrzymanie i zmotywowanie kadry zarz ą dzaj ą cej Spó ł ki. Realizacja opcji na akcje Alior Leasing miała nastąpić po realizacji budżetu i spełnieniu się warunków programu na koniec 2021 roku. Dotychczasowe wyniki spółki Alior Leasing sp. z o.o. wskazują na brak możliwości realizacji opcji na akcje w ramach wspomnianego programu.
38 Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych
38.1 Zasady rachunkowości
Grupa kompensuje aktywa i zobowiązania finansowe i wykazuje je w sprawozdaniu z sytuacji finansowej netto, jeżeli występuje możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych kwot oraz zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesna realizacja danego składnika aktywów i uregulowanie zobowiązania.
Grupa zawiera porozumienia dotyczące kompensowania, czyli umowy ISDA (International Swaps and Derivatives Association Master Agreements) oraz GMRA (Global Master Repurchase Agreement), które umożliwiają kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych (końcowe potrącenie i rozliczenie transakcji, tzw. close out netting) w przypadku zaistnienia przypadku naruszenia w stosunku do którejś ze stron umowy. Umowy te mają szczególne znaczenie dla ograniczania ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi, gdyż umożliwiają kompensowanie zarówno wymagalnych (redukcja ryzyka rozliczeniowego), jak i niewymagalnych zobowiązań stron (redukcja ryzyka przedrozliczeniowego). Umowy te nie spełniają jednak wymogów określonych w MSR 32 dotyczących ujmowania efektu kompensowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdyż tytuł kompensaty uwarunkowany jest wystąpieniem określonego zdarzenia w przyszłości (przypadki naruszenia).
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
102
Dodatkowym zabezpieczeniem ekspozycji wynikającej z instrumentów pochodnych depozyty zabezpieczające składane przez kontrahentów w ramach realizacji umów CSA (Credit Support Annex).
38.2 Dane finansowe
31.12.2021
31.12.2020
Aktywa finansowe
Pochodne instrumenty finansowe\ transakcje z przyrzeczeniem odkupu
Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej
383 012
844 974
Wartość bilansowa pozycji niepodlegających ewentualnym kompensatom
97 140
292 180
Wartość bilansowa netto – podlegająca ewentualnym kompensatom
285 872
552 794
Potencjalne kwoty kompensaty
171 927
506 876
- instrumenty finansowe (zawiera otrzymane zabezpieczenia na papierach wartościowych)
130 376
291 982
- otrzymane zabezpieczenia pienieżne
41 551
214 894
Wartość netto
113 945
45 918
Zobowiązania finansowe
Pochodne instrumenty finansowe\ transakcje z przyrzeczeniem odkupu
Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej
1 223 661
588 733
Wartość bilansowa pozycji niepodlegających ewentualnym kompensatom
39 921
186 504
Wartość bilansowa netto – podlegająca ewentualnym kompensatom
1 183 740
402 229
Potencjalne kwoty kompensaty
1 182 788
391 412
- instrumenty finansowe (zawiera złożone zabezpieczenia na papierach wartościowych)
130 376
291 982
- złożone zabezpieczenia pieniężne
1 052 412
99 430
Wartość netto
952
10 817
39 Sprawy sporne
Żadne
z pojedynczych postępowań toczących się w ciągu 2021 r. przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej, jak również wszystkie postępowania łącznie nie stwarzają zagrożenia dla płynności finansowej Grupy. Istotne w ocenie Zarządu Banku postępowania zostały zaprezentowane poniżej.
Sprawa z powództwa klienta - spółki z o.o. o zapłatę kwoty 109 967 tys. z tytułu odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z zawieraniem i rozliczaniem transakcji skarbowych. Pozew z 27 kwietnia 2017 roku, wniesiony przeciwko Alior Bank SA oraz Bank BPH SA. W ocenie Banku, powództwo nie ma uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych, a prawdopodobieństwo wypływu środków jest znikome.
Bank w ramach prowadzonej działalności w ramach wyodrębnionej jednostki organizacyjnej Biura Maklerskiego Alior Bank SA w latach 2012 2016 prowadził działalność w zakresie dystrybucji certyfikatów uczestnictwa funduszy inwestycyjnych: Inwestycje Rolne Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych, Inwestycje Selektywne Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych, Lasy Polskie Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych oraz Vivante Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych (dalej łącznie jako „Fundusze”). Bank rozdystrybuował ponad 250 tys. certyfikatów inwestycyjnych Funduszy.
Komisja Nadzoru Finansowego („KNF”) w dniu 21 listopada 2017 roku wydała decyzję o cofnięciu zezwolenia na wykonywanie działalności przez FinCrea TFI SA, będącej organem zarządzającym Funduszy. KNF uzasadniło wydanie decyzji stwierdzonymi w trakcie postępowania administracyjnego rażące naruszenia przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Decyzja miała rygor natychmiastowej wykonalności. Żadne towarzystwo nie zdecydowało się na przejęcie zarządzania Funduszami, co
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
103
zgodnie z art. 68 ust. 2 w zw. z art. 246 ust. 1 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi było przyczyną rozwiązania Funduszy. Rozwiązanie funduszu inwestycyjnego następuje po przeprowadzeniu likwidacji.
Fundusze aktualnie likwidowane przez depozytariusza, Raiffeisen Bank International AG z siedzibą w Wiedniu. Likwidacja funduszu inwestycyjnego polega na zbyciu jego aktywów, ściągnięciu należności funduszu, zaspokojeniu wierzycieli funduszu i umorzeniu jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych przez wypłatę uzyskanych środków pieniężnych uczestnikom funduszu, proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych (art. 249 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi). Z dniem rozpoczęcia likwidacji fundusz inwestycyjny nie może zbywać jednostek uczestnictwa albo emitować certyfikatów inwestycyjnych, a także odkupywać jednostek uczestnictwa albo wykupywać certyfikatów inwestycyjnych oraz wypłacać dochodów lub przychodów funduszu (art. 246 ust. 3 wspomnianej wyżej ustawy).
Pozwy o zapłatę
Bank jest pozwanym w 59 sprawach z powództwa nabywców certyfikatów inwestycyjnych Funduszy o zapłatę (naprawienie szkody). Łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach to 23 432 tys. zł.
Ostateczna wartość certyfikatów inwestycyjnych Funduszy zostanie ustalona po zakończeniu likwidacji. Z uwagi na powyższe, w ocenie Banku do czasu zakończenia likwidacji funduszy, wszelkie (istniejące i przyszłe) powództwa o zapłatę niezasadne. Bank przyjmuje, że prawdopodobieństwo wypływu środków z tytułu ww. pozwów jest szacowane na poziomie niższym niż 50%, wobec tego na dzień 31 grudnia 2021 r. Bank nie utworzył rezerw w odniesieniu do tych pozwów.
Pozwy o ustalenie odpowiedzialności
Bank jest pozwanym w 1 sprawie zbiorowej z powództwa osoby fizycznej reprezentanta grupy 84 osób fizycznych i prawnych o ustalenie odpowiedzialności Banku za szkodę oraz w 3 sprawach indywidualnych o ustalenie odpowiedzialności Banku za szkodę.
Pozew zbiorowy został wniesiony w dniu 5 marca 2018 r. przeciwko Bankowi w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności Banku za szkodę spowodowaną nienależytym wykonywaniem obowiązków informacyjnych przez Bank wobec klientów oraz nienależytym wykonywaniem umów o świadczenie usług przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia certyfikatów inwestycyjnych Funduszy. Sąd postanowił rozpoznać sprawę w postępowaniu grupowym. Pismem z dnia 15 lipca 2021 roku powództwo zostało rozszerzone o grupę kolejnych 283 osób. Jednocześnie, oświadczenia o wystąpieniu z grupy złożyło 14 osób. Sąd nie wydał postanowienia o ustaleniu składu grupy.
Pozwy zostały złożone w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności (nie o zapłatę, czyli naprawienie szkody), w związku z tym Bank nie przewiduje wypływu środków pieniężnych z tytułu tego postępowania, innych niż koszty procesowe, których wysokość Bank szacuje na kwotę 600 tys. zł.
Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z 6 sierpnia 2019 roku wydaną na postawie art. 167 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi nałożyła na Bank karę pieniężną w wysokości 10 000 000 (kara została zapłacona). Postępowanie dotyczyło prawidłowości działania Alior Banku i Biura Maklerskiego Banku w zakresie dystrybucji certyfikatów inwestycyjnych funduszy zarządzanych poprzednio przez Fincrea TFI SA, a obecnie Raiffeisen Bank International AG (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce. Bank wniósł do KNF o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komisja Nadzoru Finansowego po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z 3 grudnia 2019 roku utrzymała w mocy pierwotną decyzję. Bank w dniu 3 stycznia 2020 roku zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
104
W dniu 17 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) wydał wyrok, w którym to uchylił decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia 3 grudnia 2019 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję KNF z dnia 6 sierpnia 2019 r. o nałożeniu na Bank dwóch kar pieniężnych w łącznej kwocie 10 mln złotych oraz umorzył postępowanie prowadzone przez KNF w tej sprawie. KNF złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania NSA nie rozpatrzył wspomnianej skargi.
W sprawach, w których Bank był pozwanym wartość przedmiotu sporu na dzień 31.12.2021 r. wyniosła 359
873 tys. zł, a na dzień 31.12.2020 r. 354 899 tys. zł. Wartość rezerw na sprawy sporne na koniec 2021 r. wyniosła 41 530 tys. zł a na koniec 2020 r. 47 534 tys. zł.
Sprawy związane z działalnością jednostek zależnych Alior Bank SA
W dniu 26 czerwca 2019 roku do spółki Alior Leasing sp. z o.o. wpłynął pozew grupowy o wypłatę odpraw, złożony przez czterech byłych członków Zarządu spółki, którzy zostali odwołani przez Radę Nadzorczą w dniu 20 grudnia 2018 roku. Kwota dochodzonego roszczenia wynosi 645 tysięcy złotych. W dniu 11 sierpnia 2021 roku, Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wydał wyrok oddalający powództwo o żądanie wypłaty odpraw. Wyrok nie jest prawomocny.
Zarząd Alior Leasing sp. z o.o. stoi na stanowisku, że ryzyko uznania tych roszczeń przez sąd jest niskie.
W grudniu 2021 roku do Banku i spółki leasingowej wpłynęło od byłych członków Zarządu spółki Alior Leasing ponowne (nowe) wezwanie na sąd arbitrażowy ad hoc przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie z tytułu programu menedżerskiego, wezwanie oparte zostało na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych co poprzednie.
W ocenie Spółki i Banku prawdopodobieństwo skutecznego uzyskania przez odwołanych członków Zarządu na drodze sądowej świadczeń z tytułu programu menadżerskiego jest niskie. Stanowisko Spółki zostało oparte na opiniach prawnych pozyskanych przez Zarząd Spółki. Powyższe okoliczności uzasadniają brak uwzględnienia w sprawozdaniu finansowym Grupy rezerw z tego tytułu.
Spółka Alior Leasing sp. z o.o. zidentyfikowała ryzyko wystąpienia możliwych roszczeń wobec Spółki ze strony osób trzecich, które mogą wynikać z działań niektórych pracowników i współpracowników Spółki. Na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego roszczenia z tego tytułu nie zostały zgłoszone. W ocenie Grupy nie występują okoliczności uzasadniające tworzenie rezerwy z tego tytułu.
Grupa odstępuje od ujawnienia dalszych informacji dotyczących wyżej wskazanych możliwych roszczeń ze strony osób trzecich, aby nie osłabiać statusu i pozycji procesowej w przypadku ewentualnego postępowania.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
105
Noty objaśniające dotyczące ryzyka
Cele i zasady zarządzania ryzykiem
Zarządzanie ryzykiem jest jednym z najważniejszych procesów wewnętrznych w Grupie Alior Banku SA. Zarządzanie ryzykiem wspiera realizację strategii Grupy i ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu rentowności i bezpieczeństwa działalności biznesowej, przy zapewnieniu kontroli poziomu ryzyka i jego utrzymaniu w ramach przyjęte go poziomu apetytu na ryzyko w zmieniającym się otoczeniu makroekonomicznym i prawnym. Nadrzędnym celem strategii zarządzania ryzykiem jest zapewnienie wczesnego rozpoznawania i odpowiedniego zarządzania wszystkimi istotnymi rodzajami ryzyka związanymi z prowadzoną działalnością.
Celem zarządzania ryzykiem poprzez dążenie do utrzymywania poziomu ryzyka w ramach przyjętego poziomu tolerancji jest:
ochrona wartości kapitału akcjonariuszy,
ochrona depozytów klientów,
wsparcie Grupy Kapitałowej w prowadzeniu efektywnej działalności.
Zarządzanie ryzykiem w Grupie Alior Banku opiera się w szczególności na następujących zasadach:
Grupa zarządza wszystkimi rodzajami ryzyka zidentyfikownaymi w ramach działalności,
struktura organizacyjna oraz sposób przypisania funkcji do poszczególnych jednostek Banku zapewniają precyzyjny podział obowiązków oraz mitygują ryzyko powstawania konfliktu interesów,
proces i metody zarządzania ryzykiem adekwatne do skali działalności Grupy oraz dostosowane do istotności, skali i złożoności danego ryzyka,
proces zarządzania ryzykiem jest regularnie dostosowywany do nowych czynników i źródeł ryzyka oraz zmieniającego się otoczenia ekonomiczngo i regulacyjnego,
metody zarządzania ryzykiem są okresowo weryfikowane i walidowane,
zarządzanie ryzykiem jest zintegrowane z procesami planistycznymi i kontrolingowymi,
poziom ryzyka jest regularnie monitorowany i odnoszony do systemu limitów obowiązujących w Grupie ,
a Zarząd i Rada Nadzorcza Banku otrzymują regularnie informacje na temat profilu i poziomu ryzyka,
Grupa przeprowadza cykliczny proces przeglądu ryzyk identyfikowanych w ramach działalności oraz dokonuje regularnej oceny i stotności poszczególnych rodzajów ryzyka.
Przy określaniu kryteriów uznawania danego rodzaju ryzyka za istotne uwzględniany jest wpływ danego rodzaju ryzyka na działalność Grupy , przy czym rozróżniane są trzy typy rodzajów ryzyka:
ryzyka istotne – podlegające aktywnemu zarządzaniu,
ryzyka potencjalnie istotne – dla których przeprowadza się monitoring istotności,
inne niezdefiniowane lub niewystępujące w Grupie rodzaje ryzyka (nieistotne i niemonitorowane).
W poniższych notach Grupa zaprezentowała szczegóły dotyczące zarządzania wybranymi rodzajami ryzyka.
Rodzaj ryzyka
numer noty
Ryzyko kredytowe
40
Ryzyko rynkowe* w tym: ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe
41,42
Ryzyko płynności
43
Ryzyko operacyjne
44
*Ryzyko rynkowe to ryzyko negatywnego wpływu na bieżący wynik lub wartość bieżącą netto kapitałów Banku na skutek zmian czynników rynkowych. W Banku wyróżnia następujące czynniki ryzyka rynkowego podlegające zarządzaniu: kursy walutowe, indeksy stóp procentowych, ceny akcji/indeksów, ceny towarów, spread kredytowy związany z ratingiem danego emitenta, parametry zmienności opcji. Szczegółowy opis dotyczący zarządzan i a ryzykiem rynkowym Banku znajduje się w Sprawozdaniu z działalności Zarządu.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
106
Proces zarządzania ryzykiem odbywa się w ramach przyjętych przez Grupę polityk zarządzania ryzykiem i obejmuje jego identyfikację, pomiar , ocenę , kontrolę, monitorowanie , raportowanie i działania zarządcze . Dotyczy również kontroli transakcji skarbowych przez ustalanie i weryfikację zasad ich zawierania, organizacji i wyceny.
W obrębie poszczególnych funkcji istnieje jasny rozdział kompetencji i odpowiedzialności oraz zasad określonych wewnętrznymi regulacjami.
Proces zarządzania ryzykiem jest nadzorowany przez Radę Nadzorczą Banku, która regularnie otrzymuje informacje o profilu ryzyka Banku i Grup y Kapitałowej oraz o najważniejszych działaniach podejmowanych w zakresie zarządzania ryzykiem. Radę Nadzorczą Banku wspierają m.in. Komitet ds. Wynagrodzeń i Nominacji Rady Nadzorczej, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Komitet Audytu Rady Nadzorczej.
Zarząd Alior Banku SA projektuje, wprowadza oraz zapewnia działanie spójnego, dostosowanego do profilu ryzyka, systemu zarządzania ryzykiem w Banku, w tym określa zasady zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka, zapewniając ich spójność ze strategią zarządzania ryzykiem, a także określa apetyt na ryzyko. Ponadto Zarząd określa strukturę organizacyjną Banku, dbając o właściwy podział ról kluczowych z punktu widzenia zarządzania ryzykiem. W zarządzaniu ryzykiem Zarząd wspierają następujące komitety działające w Banku:
Komitet Ryzyka Kredytowego oraz Inicjatyw Biznesowych (KRK),
Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami ( CALCO ),
Komitet Kredytowy Banku (KKB),
Komitetu Produktów Inwestycyjnych,
Komitet Ryzyka Operacyjnego (KRO) ,
Komitet Ryzyka Modeli (KRM).
Celem działania KRK jest wspieranie Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem kredytowym Banku, w tym ryzykiem koncentracji kredytowej.
Celem działania Komitetu CALCO jest wspieranie Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem rynkowym, ryzykiem płynności, ryzykiem kontrahenta, ryzykiem biznesowym, ryzykiem kapitałowym i ryzykiem nadmiernej dźwigni, a także nadzór nad funkcjonowaniem Planu Naprawy.
Przedmiotem działania KKB jest zatwierdzanie decyzji kredytowych o podjęciu przez Bank, zaangażowania bilansowego i pozabilansowego oraz podejmowanie decyzji we wszystkich sprawach nieuregulowanych w Zasadach Kompetencji Kredytowych, wiążących się z podejmowaniem przez Bank ryzyka kredytowego, do wysokości przyznanego limitu kompetencji.
Komitet Produktów Inwestycyjnych jest stałym komitetem powołanym przez Zarząd Banku jako element systemu zarządzania sprzedażą i ofertą produktów inwestycyjnych, oraz usług związanych z produktami inwestycyjnymi, również w zakresie w działalności maklerskiej dla klientów indywidualnych, biznesowych i Private Banking w Alior Banku SA.
KRO został utworzony w celu wspierania Zarządu w efektywnym zarządzaniu ryzykiem operacyjnym w Banku. Komitet monitoruje poziom ekspozycji na ryzyko operacyjne i ocenia sytuację w zakresie ryzyka operacyjnego w skali całego Banku.
KRM wspiera Zarząd Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem modeli z uwzględnieniem istotnych podmiotów zależnych, w których ryzyko modeli zostało uznane za istotne w ramach Procesu Oceny Adekwatności Kapitału Wewnętrznego (ICAAP). W 2021 roku Komitet Ryzyka Modeli odbył 10 posiedzeń.
W Grupie ekspozycja na ryzyko jest formalnie ograniczana przez system limitów, okresowo aktualizowanych, wprowadzanych uchwałą Rady Nadzorczej Banku lub Komitetu CALCO, obejmujących wszystkie miary ryzyka, których poziom jest monitorowany i raportowany przez niezależne od biznesu jednostki organizacyjne Banku. W Grupie funkcjonują trzy rodzaje limitów, różniące się zakresem oraz sposobem funkcjonowania: limity podstawowe (ustalane na poziomie Rady Nadzorczej Banku), limity
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
107
uzupełniające, oraz limity dodatkowe. Zarządzanie ryzykiem skupia się na potencjalnych zmianach wyniku ekonomicznego; poprzez funkcjonujące w Grupie wymagania jakościowe związane z procesem zarządzania ryzykiem (system kontroli wewnętrznej, wdrażanie nowych produktów, analiza ryzyka prawnego, analiza ryzyka operacyjnego) ograniczane również ryzyka niekwantyfikowalne, związane z prowadzeniem działalności skarbowej.
40 Ryzyko kredytowe
40.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka kredytowego
Ryzyko kredytowe jest rozumiane jako ryzyko poniesienia straty w wyniku niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Grupy Kapitałowej lub jako ryzyko spadku wartości ekonomicznej wierzytelności Grupy Kapitałowej w wyniku pogorszenia się zdolności klienta do obsługi zobowiązań.
Cel zarządzania ryzykiem kredytowym
Celem zarządzania ryzykiem kredytowym jest ograniczenie strat na portfelu kredytowym oraz minimalizacja ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości, przy zachowaniu oczekiwanego poziomu dochodowości i wartości portfela kredytowego.
Zarządzanie ryzykiem kredytowym i utrzymywanie go na bezpiecznym poziomie ma fundamentalne znaczenie dla stabilności działania Banku i Grupy Kapitałowej. Kontroli ryzyka kredytowego służą obowiązujące w Banku regulacje, w szczególności metodyki kredytowania i modele wyceny ryzyka dostosowane do segmentu klienta, rodzaju produktu i transakcji, zasady ustanawiania i monitorowania prawnych zabezpieczeń kredytów oraz procesy monitoringu i windykacji należności. Bank dąży do pełnej centralizacji i optymalizacji procesów w ramach infrastruktury systemowej, przy jednoczesnym wykorzystaniu dostępnych informacji zewnętrznych i wewnętrznych o klientach.
System zarządzania ryzykiem kredytowym ma charakter kompleksowy i jest zintegrowany z procesami operacyjnymi Banku. Podstawowe etapy procesu zarządzania ryzykiem kredytowym stanowią:
identyfikacja,
pomiar,
kontrola,
monitoring,
raportowanie.
Grupa posiada i wykorzystuje narzędzia szybkiego reagowania na zmiany w otoczeniu gospodarczym, w szczególności dostosowując do bieżącej sytuacji makroekonomicznej i prawnej swoje procesy zarządzania ryzykiem kredytowym, w tym stosowane polityki kredytowe, procesy ograniczania ryzyka braku terminowej spłaty oraz odzyskiwania należności przeterminowanych.
W segmencie klienta indywidualnego Grupa realizowała powyższe podejście także w 2021 roku poprzez m.in:
wprowadzenie do oferty produktów bancassurance zabezpieczających bank oraz klientów przed negatywnymi skutkami zmiany ich sytuacji finansowej,
zacieśnienie polityki przyjmowania zabezpieczeń, w tym także w ramach produktów niehipotecznych,
optymalizację wysokości dostępnego zaangażowania wobec pojedynczego klienta w zależności od oceny tego klienta,
utrzymanie tych spośród zmian polityki wprowadzanych w 2020 roku, których pozytywny efekt na jakość generowanego portfela jest niezależny od reakcji rynku na wprowadzanie lub znoszenie zasad społeczno-gospodarczych dotyczących walki z pandemią koronawirusa,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
108
rewizję zasad stosowanych buforów na zmienność stóp procentowych w ocenie zdolności kredytowej,
dostosowanie do nowych wytycznych regulatorów, w tym znowelizowanej Rekomendacji S KNF.
W obszarze kredytów dla przedsiębiorstw, w 2021 roku Grupa kontynuowała strategię finansowania uzależniającą parametry polityki od grupy ryzyka branżowego klienta, wdrożoną w 2020 roku w reakcji na zwiększone ryzyko finansowania, wynikające z efektów pandemii COVID-19. Utrzymano także wiele z wprowadzonych w 2020 roku uproszczeń procesowych, mających na celu ograniczenie kontaktów z klientem i zapewnienie ciągłości procesów przy ograniczonej liczbie pracowników.
Nowa akcja kredytowa charakteryzuje się lepszą jakością i wyższym poziomem zabezpieczeń dzięki czemu będzie bardziej odporna w czasach pogorszenia się otoczenia makroekonomicznego.
Pomiar i ocena ryzyka kredytowego
Poziom ryzyka kredytowego jest limitowany zgodnie z ograniczeniami wynikającymi z przepisów zewnętrznych i wewnętrznych zasad ustalanych przez Grupę, szczególnie dotyczących ograniczeń zaangażowania kredytowego wobec jednego klienta, grupy podmiotów powiązanych kapitałowo i organizacyjnie oraz branż gospodarki.
Grupa dokonuje analizy ryzyka zarówno w ujęciu indywidualnym, jak i portfelowym, w związku z czym podejmuje działania, które prowadzą do:
minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego pojedynczego kredytu przy założonym poziomie zwrotu,
redukcji łącznego ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania przez Grupę określonego portfela kredytowego.
W ramach minimalizacji poziomu ryzyka pojedynczego zaangażowania Grupa każdorazowo przy udzielaniu kredytu lub innego produktu kredytowego:
ocenia wiarygodność oraz zdolność kredytową z uwzględnieniem m.in. szczegółowej analizy źródła spłaty ekspozycji,
ocenia zabezpieczenia, w tym weryfikuje ich stan formalno-prawny oraz ekonomiczny, z uwzględnieniem m.in. adekwatności LTV/LTVc.
Ponadto w ramach wzmocnienia kontroli ryzyka indywidualnych ekspozycji Grupa cyklicznie monitoruje klientów podejmując stosowne działania minimalizujące w przypadku zidentyfikowania czynników podwyższonego ryzyka.
W zakresie minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania określonego portfela, Grupa:
wyznacza i kontroluje limity koncentracji,
monitoruje sygnały wczesnego ostrzegania w ramach systemu EWS,
regularnie monitoruje portfel kredytowy kontrolując wszystkie istotne parametry ryzyka kredytowego (m.in. PD, LTV, DTI, CoR, LGD, NPL, Coverage),
przeprowadza regularne testy warunków skrajnych.
Udzielanie produktów kredytowych przez Grupę realizowane jest zgodnie z metodyk ami kredytowania właściw ymi dla segmentu k lienta i rodzaju produktu / sposobu finansowania. Ocena zdolności kredytowej k lienta poprzedzająca wydanie decyzji o udzieleni u produktu kredytowego przeprowadzana jest z wykorzystaniem systemu wspierającego proces kredytowy , narzędzi: scoringowego lub ratingowego ; zewnętrznych informacji (np. baz: Centralna Baza D anych dokumenty zastrzeżone, Centralna Baza Danych - bankowy rejestr, Biuro Informacji Kredytowej, Biur a Informacji Gospodarczych CB (Biroul de Credit) - Biuro Informacji Kredytowej w Rumunii, CRC (Centrala Riscului de Credit) Baza danych ryzyka Kredytowego prowadzona przez Narodowy Banku Rumunii) i wewnętrznych baz Banku . Udzielanie produktów kredytowych przebiega zgodnie z obowiązującymi w Grupie procedurami operacyjnymi
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
109
wskazującymi właściwe czynności wykonywane w procesie kredytowym, odpowiedzialne za nie jednostki Banku oraz wykorzystywane narzędzia.
Decyzje kredytowe zapadają zgodnie z obowiązującym w Grupie system em podejmowania decyzji kredytowych ( szczebl e kompetencyjn e dopasowane do poziomu ryzyka związanego z k lientem oraz transakcją ) .
W celu regularnej oceny podejmowanego ryzyka kredytowego oraz mitygowania ewentualnych strat na ekspozycjach kredytowych w okresie kredytowania Grupa monitoruje sytuację klienta poprzez identyfikację sygnałów wczesnego ostrzegania oraz okresowe, indywidualne przeglądy ekspozycji kredytowych.
Grupa realizuje politykę rozdzielenia funkcji związanych z pozyskaniem klienta i sprzedaży produktów kredytowych od funkcji związanych z oceną ryzyka kredytowego, podejmowaniem decyzji kredytowych oraz monitorowaniem ekspozycji kredytowej.
Monitoring i raportowanie ryzyka kredytowego
Stałą ochronę jakości portfela kredytowego zapewniają:
bieżące monitorowanie terminowej obsługi kredytów,
okresowe przeglądy, w szczególności sytuacji finansowo-ekonomicznej klientów i wartości przyjętych zabezpieczeń.
Monitoring klienta indywidualnego zawiera następujące obszary:
ocenę wypełniania warunków umowy,
ocenę wartości zabezpieczeń, w szczególności w relacji do aktualnej kwoty ekspozycji kredytowej,
ocenę wiarygodności i ocenę sytuacji ekonomiczno- finansowej wybranych grup klientów.
Monitoring klienta biznesowego dotyczy przede wszystkim:
rozpoznania symptomów pogorszenia sytuacji klienta (EWS),
oceny sytuacji ekonomiczno - finansowej klienta,
oceny sytuacji formalno-prawnej klienta,
oceny wypełniania warunków umowy kredytu,
oceny wartości zabezpieczeń,
identyfikacji przesłanek trwałej utraty wartości ekspozycji i niewykonania zobowiązania (default).
Wszystkie ekspozycje kredytowe w segmencie klienta biznesowego obejmowane dodatkowo monitoringiem portfelowym, tj.:
oceną na podstawie dedykowanego modelu oceny behawioralnej oraz
procesem identyfikacji sygnałów wczesnego ostrzegania.
Wszystkie ekspozycje kredytowe klientów indywidualnych i biznesowych podlegają monitoringowi oraz bieżącej klasyfikacji do właściwych ścieżek procesowych. W celu usprawnienia monitoringu i kontroli ryzyka operacyjnego zostały wdrożone rozwiązania w systemach kredytowych Banku. Narzędzia systemowe zostały skonsolidowane w celu efektywnego wykonywania procedur monitoringu, którymi objęte zostaną wszystkie rachunki.
Regularnie wykonywany jest monitoring zaangażowań klasyfikowanych jako normalne i jako zagrożone, które mogłyby powodować intensyfikację działań na etapie postępowania przedegzekucyjnego lub windykacyjnego. Rachunki poddawane ocenie pod względem przekształcenia zadłużenia w ramach procedury restrukturyzacyjnej, w celu minimalizacji strat Grupy z tytułu niespłacanych terminowo zobowiązań kredytowych.
Proces monitoringu kończy się wydaniem rekomendacji dotyczącej strategii dalszej współpracy z Klientem.
W Grupie Alior Banku sporządzane miesięczne i kwartalne raporty na temat ryzyka kredytowego. Raportowanie ryzyka kredytowego obejmuje cykliczne informowanie o skali narażenia na ryzyko portfela
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
110
kredytowego. Poza informacją dla Banku, raporty zawierają również informację o poziomie ryzyka kredytowego spółek zależnych Banku, w których zidentyfikowano istotny poziom ryzyka kredytowego (Alior Leasing sp. z o.o.).
Narzędzia zarządzania ryzykiem kredytowym
Podstawowym narzędziem wspierającym decyzje kredytowe akceptacyjne modele parametrów ryzyka. Opierają się one o szeroki zakres informacji pozyskiwany w ramach procesu kredytowego bądź przetwarzany przez Bank w oparciu o dane wewnętrzne. Bank w ramach procesu akceptacji ryzyka stosuje modele parametru PD określające prawdopodobieństwo spłaty przez dłużnika zobowiązania oraz modele parametru LGD określające procent ekspozycji, który zostanie utracony w sytuacji niewywiązania się dłużnika z zobowiązań.
Wykorzystywanie modeli parametrów ryzyka pozwalają na:
ocenę zgodności poziomu ryzyka danego klienta / ekspozycji kredytowej z przyjętym apetytem na ryzyko,
dopasowanie ceny produktu kredytowego z uwzględnieniem profilu ryzyka klienta,
ujednolicenie kryteriów podejmowania decyzji kredytowych z zachowaniem bezstronności i obiektywizmu,
skrócenie czasu podejmowania decyzji kredytowych i zagwarantowanie większej skuteczności ocen wniosków kredytowych (zwiększenie wydajności pracy i zmniejszenie kosztów obsługi),
monitorowanie i prognozowanie jakości portfela kredytowego,
ułatwienie oceny dotychczasowej polityki kredytowej i szybsze wprowadzanie zmian w procesach decyzyjnych służących do oceny ryzyka kredytowego klientów biznesowych oraz indywidualnych.
W Grupie regularnie przeprowadza się proces monitorowania poprawności funkcjonowania modeli parametrów ryzyka. Jego celem jest stwierdzenie, czy stosowane modele właściwie różnicują ryzyko, a oszacowania parametrów ryzyka właściwie odzwierciedlają odpowiednie aspekty profilu klienta.
Grupa dąży do systematycznego podnoszenia stopnia zaawansowania stosowanych modeli akceptacyjnych poprzez; rozbudowę infrastruktury technologicznej służącej do procesów budowy i stosowania modeli, uwzględnianie szerszego zakresu informacji oraz wykorzystanie nowych algorytmów.
Stosowane obecnie modele parametrów ryzyka zostały zbudowane wewnętrznie w Banku. Objęte one formalnym procesem zarządzania ryzykiem modeli, którego jednym z elementów jest niezależna walidacja ukierunkowana na potwierdzenie zgodności jakości modelu z poziomem apetytu na ryzyko modeli. Modele stosowane w procesach akceptacyjnych zgodne z przyjętymi przez Bank kryteriami akceptowalności obejmującymi między innymi poziom dokładności prognoz wyznaczanych w oparciu o nie.
Znajomość skali potencjalnych niebezpieczeństw związanych z koncentracją zaangażowań w Grupie umożliwia prawidłowe zarządzanie aktywami i zobowiązaniami, a przede wszystkim tworzenie bezpiecznej struktury portfela kredytowego. W celu zapobiegania niekorzystnym zdarzeniom wynikającym z nadmiernej koncentracji Grupa ogranicza ryzyko koncentracji, ustanawiając limity i stosując normy koncentracji wynikające z przepisów zewnętrznych oraz norm koncentracji przyjętych wewnętrznie.
Grupa wprowadziła:
zasady identyfikacji obszarów wystąpienia ryzyka koncentracji z tytułu działalności kredytowej;
proces ustalania i aktualizowania wysokości limitów,
proces zarządzania limitami wraz z ustaleniem sposobu postępowania w przypadku przekroczenia dozwolonego poziomu limitu,
proces monitorowania ryzyka koncentracji, w tym sprawozdawczość,
kontrolę procesu zarządzania ryzykiem koncentracji.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
111
W procesie ustalenia i aktualizacji limitów koncentracji bierze się pod uwagę:
informacje o poziomie ryzyka kredytowego limitowanych segmentów portfela i ich wpływie na realizację założeń apetytu na ryzyko w zakresie jakości portfela kredytowego i pozycji kapitałowej Banku i Grupy Kapitałowej Banku,
wrażliwość limitowanych segmentów portfela na zmiany w otoczeniu makroekonomicznym ocenianą w ramach cyklicznie przeprowadzanych testów warunków skrajnych,
wiarygodne informacje ekonomiczne i rynkowe dotyczące każdego z obszarów koncentracji zaangażowań, w szczególności wskaźniki makroekonomiczne, branżowe, informacje dotyczące trendów gospodarczych, z uwzględnieniem projekcji wysokości stóp procentowych, kursów wymiany, analizy ryzyka politycznego, ratingi rządów oraz instytucji finansowych,
wiarygodne informacje na temat sytuacji ekonomicznej podmiotów, branż, gałęzi, sektorów gospodarki, informacji ogólnogospodarczych, w tym o sytuacji gospodarczej i politycznej krajów, oraz inne informacje potrzebne do oceny występującego w Grupie ryzyka koncentracji,
interakcje między różnymi rodzajami ryzyka, tj.: ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i operacyjnym.
Stosowanie technik ograniczenia ryzyka kredytowego - zabezpieczenia
Zabezpieczenia ustanawia się w stosunku do ponoszonego przez Grupę ryzyka kredytowego i w sposób elastyczny wobec możliwości klienta. Jego ustanowienie nie zwalnia Grupy z obowiązku badania zdolności kredytowej klienta.
Zabezpieczenie kredytu ma na celu zapewnienie Grupie zwrotu udzielonego kredytu wraz z należnymi odsetkami i kosztami, jeśli kredytobiorca nie ureguluje należności w terminach ustalonych umową kredytu, a działania restrukturyzacyjne nie przyniosą oczekiwanych efektów.
Grupa akceptuje w szczególności następujące formy prawne zabezpieczeń:
gwarancje, regwarancje i poręczenia,
blokady,
zastawy rejestrowe,
przewłaszczenia,
cesje wierzytelności,
cesje z ubezpieczenia kredytu,
weksle,
hipoteki,
pełnomocnictwa do rachunku bankowego,
kaucje (jako szczególną formę zabezpieczenia).
Przedmioty zabezpieczeń weryfikowane w procesie kredytowym pod kątem prawnych możliwości skutecznego zabezpieczenia Grupy oraz oceniana jest ich wartość rynkowa jak również wartość możliwa do odzyskania w ew. procesie egzekucji.
Dominującymi zabezpieczeniami ekspozycji kredytowych w Banku hipoteki na nieruchomościach komercyjnych i mieszkalnych oraz gwarancje BGK. Oba te zabezpieczenia stanowią łącznie ponad 88% wartości wszystkich zabezpieczeń ekspozycji kredytowych.
Na dzień 31 grudnia 2020 roku, Bank posiadał zabezpieczenia ekspozycji kredytowych których wartość odzyskiwalna szacowna byłą na kwotę 24,75 miliarda złotych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku, Bank posiadał zabezpieczenia ekspozycji kredytowych których wartość odzyskiwalna szacowna jest na kwotę 28,9 miliarda złotych.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
112
40.2 Dane finansowe
Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe
Pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej
31.12.2021
31.12.2020
Rachunek bieżący w banku centralnym
1 482 741
892 836
Inwestycyjne aktywa finansowe
16 099 658
15 744 672
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
9 265 445
6 983 904
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
382 900
594 926
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
6 451 313
8 165 842
Pochodne instrumenty zabezpieczające
38 810
334 977
Należności od banków
1 689 779
508 371
Należności od klientów
58 228 178
56 215 422
Segment detaliczny
36 392 031
33 893 617
Kredyty konsumpcyjne
16 674 238
16 827 834
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
15 434 255
13 214 132
Kredyty consumer finance
4 283 538
3 851 651
Segment biznesowy
21 836 147
22 321 805
Kredyty operacyjne
10 116 453
9 718 718
Kredyty inwestycyjne
5 217 830
6 574 706
Pozostałe
6 501 864
6 028 381
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
130 921
446 455
Inne aktywa finansowe
590 850
539 396
Razem
78 260 937
74 682 129
Aktywa finansowe nieprzeterminowane
Wewn ę trzne klasy ratingowe
Segment klienta indywidualnego objęty jest spójnym systemem scoringowym.
Segment klienta biznesowego objęty jest spójnym system ratingowym.
Dla obydwu systemów wprowadzono jednolite skale ratingowe. Skala modeli PD klientów segmentu detalicznego składa się z 20 klas. Skala modeli PD klientów segmentu biznesowego składa się z 25 klas.
Poniżej zaprezentowano rozkład aktywów nieprzeterminowanych wg powyższych modeli na zagregowanej skali PD.
Koszyk 1,2
31.12.2021
31.12.2020
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Segment detaliczny
< 0.18%
11 108 507
80 292
11 188 799
3 479 252
24 220
3 503 472
0.18% - 0.28%
1 903 699
14 463
1 918 162
3 495 528
26 160
3 521 688
0.28% - 0.44%
2 403 700
30 660
2 434 360
3 082 761
24 799
3 107 560
0.44% - 0.85%
2 915 598
28 594
2 944 192
5 134 125
66 652
5 200 777
0.85% - 1.33%
3 094 997
36 855
3 131 852
2 937 606
72 285
3 009 891
1.33% - 2.06%
3 359 180
53 601
3 412 781
3 204 405
152 086
3 356 491
2.06% - 3.94%
2 855 985
79 360
2 935 345
5 003 066
396 665
5 399 731
3.94% - 9.10%
4 004 537
361 070
4 365 607
2 125 516
297 882
2 423 398
> 9.1%
1 346 288
440 915
1 787 203
1 274 190
551 139
1 825 329
Brak scoringu
42 608
39
42 647
88 104
0
88 104
Razem segment detaliczny
33 035 098
1 125 849
34 160 948
29 824 553
1 611 888
31 436 441
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
113
Koszyk 1,2
31.12.2021
31.12.2020
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Segment biznesowy
< 0.28%
76 745
697
77 442
7 850
692
8 542
0.28% - 0.44%
376 344
367
376 711
39 539
803
40 342
0.44% - 0.85%
308 540
70 042
378 582
224 496
65 653
290 149
0.85% - 1.33%
1 848 764
218 054
2 066 818
2 240 196
100 166
2 340 362
1.33% - 2.06%
1 810 960
216 579
2 027 539
2 411 303
184 629
2 595 932
2.06% - 3.94%
4 577 035
317 430
4 894 465
2 399 479
377 178
2 776 657
3.94% - 9.1%
3 451 832
1 321 361
4 773 193
4 363 727
1 233 036
5 596 763
> 9.1%
1 097 969
2 315 103
3 413 072
2 028 593
1 844 883
3 873 476
Brak ratingu
162 118
0
162 118
226 076
0
226 076
Razem segment biznesowy
13 710 307
4 459 633
18 169 940
13 941 259
3 807 040
17 748 299
Razem
46 745 405
5 585 482
52 330 888
43 765 812
5 418 928
49 184 740
Maksymalne narażenie na ryzyko w zakresie instrumentów pochodnych zostało zaprezentowane w nocie 21.4.
Zewnętrzne klasy ratingowe
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2021
Należności od banków
0
10 322
1 547 310
109 629
0
0
22 518
1 689 779
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody w tym:
0
0
9 124 737
0
0
0
140 708
9 265 445
Dłużne papiery wartościowe
0
0
9 124 737
0
0
0
34 979
9 159 716
emitowane przez Bank Centralny
0
0
1 849 371
0
0
0
0
1 849 371
emitowane przez Skarb Państwa
0
0
6 695 287
0
0
0
0
6 695 287
emitowane przez banki
0
0
580 079
0
0
0
0
580 079
emitowane przez inne podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
34 979
34 979
Instrumenty kapitałowe
0
0
0
0
0
0
105 729
105 729
emitowane przez inne podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
95 372
95 372
emitowane przez podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
10 357
10 357
Aktywa finansowe wyceniane wg. zamortyzowanego kosztu
0
0
6 451 259
0
0
0
54
6 451 313
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
0
0
130 921
0
0
0
0
130 921
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
0
70 461
53 381
0
0
0
25 453
149 295
Dłużne papiery wartościowe
0
0
53 381
0
0
0
11 420
64 801
emitowane przez Skarb Państwa
0
0
53 381
0
0
0
0
53 381
emitowane przez inne podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
4
4
emitowane przez podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
11 416
11 416
Instrumenty kapitałowe
0
70 461
0
0
0
0
14 033
84 494
Instrumenty pochodne
0
0
132 048
43 291
0
0
97 076
272 415
Razem
0
80 783
17 439 656
152 920
0
0
285 809
17 959 168
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2020
Należności od banków
0
4 153
413 057
67 116
0
0
24 045
508 371
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody w tym:
0
0
6 852 529
0
0
0
131 375
6 983 904
Dłużne papiery wartościowe
0
0
6 852 529
0
0
0
55 992
6 908 521
emitowane przez Bank Centralny
0
0
1 199 973
0
0
0
0
1 199 973
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
114
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2020
emitowane przez Skarb Państwa
0
0
5 545 235
0
0
0
0
5 545 235
emitowane przez banki
0
0
107 321
0
0
0
0
107 321
emitowane przez inne podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
55 992
55 992
Instrumenty kapitałowe
0
0
0
0
0
0
75 383
75 383
emitowane przez inne podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
64 251
64 251
emitowane przez podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
11 132
11 132
Aktywa finansowe wyceniane wg. zamortyzowanego kosztu
0
0
8 165 797
0
0
0
45
8 165 842
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
0
0
446 455
0
0
0
0
446 455
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
0
65 937
123 480
0
0
0
23 029
212 446
Dłużne papiery wartościowe
0
0
123 480
0
0
0
15 249
138 729
emitowane przez Skarb Państwa
0
0
123 480
0
0
0
0
123 480
emitowane przez inne podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
4
4
emitowane przez podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
15 245
15 245
Instrumenty kapitałowe
0
65 937
0
0
0
0
7 780
73 717
Instrumenty pochodne
0
0
465 355
84 093
0
0
168 009
717 457
Razem
0
70 090
16 466 673
151 209
0
0
346 503
17 034 475
Aktywa finansowe przeterminowane
31.12.2021
do 1 miesi ą ca
powy ż ej 1 miesi ą ca do 3 miesi ę cy
powy ż ej 3 miesi ę cy do 1 roku
powy ż ej 1 roku do 5 lat
powy ż ej 5 lat
Razem
Koszyk 1 i Koszyk 2
2 199 373
334 195
17 765
1 074
222
2 552 629
Segment detaliczny
1 201 037
223 092
13 395
580
123
1 438 227
Segment biznesowy
998 336
111 103
4 370
494
99
1 114 402
Koszyk 3
270 724
243 902
531 222
878 749
170 104
2 094 701
Segment detaliczny
50 981
107 855
206 586
284 355
63 045
712 822
Segment biznesowy
219 743
136 047
324 636
594 394
107 059
1 381 879
Razem
2 470 097
578 097
548 987
879 823
170 326
4 647 330
31.12.2020
do 1 miesi ą ca
powy ż ej 1 miesi ą ca do 3 miesi ę cy
powy ż ej 3 miesi ę cy do 1 roku
powy ż ej 1 roku do 5 lat
powy ż ej 5 lat
Razem
Koszyk 1 i Koszyk 2
2 377 972
551 671
13 137
5 115
300
2 948 195
Segment detaliczny
1 101 024
332 831
2 661
1 112
143
1 437 771
Segment biznesowy
1 276 948
218 840
10 476
4 003
157
1 510 424
Koszyk 3
298 879
276 941
896 601
1 154 325
189 706
2 816 452
Segment detaliczny
55 375
95 024
259 429
384 800
71 055
865 683
Segment biznesowy
243 504
181 917
637 172
769 525
118 651
1 950 769
Razem
2 676 851
828 612
909 738
1 159 440
190 006
5 764 647
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
115
POCI
31.12.2021
31.12.2020
Segment detaliczny
5 349
17 764
Segment biznesowy
126 285
44 655
Razem
131 634
62 419
Kredyty podlegające praktykom forbearance
Grupa jako forbearance traktuje uzgodnione z klientem udogodnienia warunków finansowania, wymuszone jego trudną sytuacją finansową (działania restrukturyzacyjne wprowadzające udogodnienia, które w innym przypadku nie byłyby przyznane). Celem działań forbearance jest przywrócenie dłużnikowi lub emitentowi zdolności wywiązania się ze zobowiązań wobec Grupy oraz maksymalizacja efektywności zarządzania wierzytelnościami trudnymi, tj. uzyskanie możliwie najwyższych odzysków, przy jednoczesnym ograniczaniu do minimum ponoszonych w związku z tym kosztów.
W procesie restrukturyzacji klienta indywidualnego Grupa wykorzystuje następujące narzędzia ( które można ze sobą łączyć):
wydłużenie okresu kredytowania; wydłużenie okresu kredytowania skutkuje zmniejszeniem wysokości miesięcznych rat kapitałowo-odsetkowych i jest możliwe standardowo do 144 miesięcy (dla produktów niezabezpieczonych), niezależnie od pierwotnego okresu kredytowania; przy wydłużeniu okresu kredytowania brane pod uwagę ograniczenia wynikające z metryki produktu np. wiek kredytobiorcy,
udzielenie karencji w spłacie (pełnej raty lub części raty); w okresie karencji w spłacie rat kapitałowo-odsetkowych kredytobiorca nie jest zobowiązany do jakichkolwiek płatności z tytułu zawartej umowy; okres spłaty kredytu może ulec wydłużeniu, o tyle miesięcy na ile została przyznana karencja (nie jest to tożsame z zastosowaniem narzędzia wydłużenie okresu kredytowania); karencja pełnej raty stosowana jest standardowo do 6 miesięcy, karencja części kapitałowej raty standardowo do 12 miesięcy,
konsolidacja kilku zobowiązań w Alior Banku, w tym zamiana limitu w rachunku LOR/nieuprawnionego debetu w ROR/KK, na kredyt spłacany w ratach; konsolidacja skutkuje przekształceniem kilku wierzytelności wynikających z różnych umów w jedną wierzytelność; uruchomiony w wyniku konsolidacji produkt jest spłacany w miesięcznych ratach na podstawie ustalonego harmonogramu; parametry produktu uruchamianego w wyniku zastosowania danego narzędzia zgodne z Metryką produktu: pożyczka gotówkowa/kredyt konsolidacyjny.
W szczególnie uzasadnionych sytuacjach istnieje możliwość zastosowania innych narzędzi.
W procesie restrukturyzacji klienta biznesowego nie wprowadzono ograniczeń dotyczących form stosowanych praktyk typu forbearance. Z uwagi na specyfikę klientów, najczęściej stosowanymi narzędziami są:
porozumienie poprzez zmianę harmonogramu zapadłych ekspozycji (po dacie zapadalności lub wypowiedzeniu). Polega to na przeniesieniu zadłużenia z jednej lub więcej ekspozycji na rachunek nieodnawialny z możliwymi wariantami harmonogramu: rozliczającym całe zadłużenie w czasie lub rozliczającym część zadłużenia w czasie, a część w formie płatności na końcu okresu,
aneks zmniejszający limit w kredytach odnawialnych. Polega na systematycznym zmniejszaniu limitu kredytowego (najczęściej z częstotliwością miesięczną) o określoną w aneksie kwotę,
aneks zmieniający warunki w zakresie terminu spłaty/wysokości raty lub karencji na kapitał/odsetki.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
116
Za pogorszoną sytuację finansową kredytobiorcy, skutkującą klasyfikacją przyznanego udogodnienia do forbearance Grupa uznaje zasadniczo sytuację, gdy:
w ciągu trzech miesięcy przed datą udzielenia udogodnienia przeterminowanie na restrukturyzowanym rachunku klienta przekraczało 30 dni lub
ocena ratingowa/scoringowa (prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania) na restrukturyzowanym rachunku klienta pogorszyła się o co najmniej 3 klasy ratingowe/scoringowe w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia lub
jeżeli klient był na liście podwyższonego ryzyka (watch lista) w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia.
Praktyki forbearance skutkujące stratą (rozumianą jako obniżenie NPV aktywa poniżej ustalonych progów), a także wprowadzające płatność balonową lub istotne odroczenie płatności kapitałowej, skutkują reklasyfikacją do portfela z przesłankami utratą wartości.
Ekspozycja, wobec której w wyniku klasyfikacji jako forbearance zidentyfikowana została przesłanka utraty wartości (default) utrzymuje taką przesłankę przez co najmniej 12 miesięcy. Po tym okresie ekspozycja ta może wyjść ze statusu default, jeżeli nie ma istotnych opóźnień ani żadnych innych przesłanek utraty wartości. Ekspozycja taka pozostaje w statusie forbearance jeszcze przez 24 miesiące. W tym okresie identyfikacja przesłanek utraty wartości jest realizowana wg zaostrzonych kryteriów.
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance
31.12.2021
31.12.2020
Segment detaliczny
483 937
825 133
bez rozpoznanej utraty wartości
396 684
763 855
z rozpoznaną utratą wartości
348 846
414 545
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
-261 593
-353 267
oceniane metodą indywidualną
0
0
oceniane metodą portfelową
-261 593
-353 267
Segment biznesowy
1 150 033
1 319 978
bez rozpoznanej utraty wartości
206 547
340 309
z rozpoznaną utratą wartości
1 702 848
1 545 628
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
-759 362
-565 959
oceniane metodą indywidualną
-626 276
-438 603
oceniane metodą portfelową
-133 086
-127 356
POCI
64 311
23 682
Razem
1 698 281
2 168 793
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance
31.12.2021
31.12.2020
z rozpoznaną utratą wartości
1 102 336
1 157 860
w tym wartość zabezpieczenia
916 702
933 219
bez rozpoznanej utraty wartości
531 634
987 251
w tym wartość zabezpieczenia
211 808
367 501
nieprzeterminowane
455 715
841 920
przeterminowane
75 919
145 331
POCI
64 311
23 682
Razem należnosci netto
1 698 281
2 168 793
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
117
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance według regionu geograficznego
31.12.2021
31.12.2020
Dolnośląski
129 377
173 586
Kujawsko-pomorski
41 004
61 519
Lubelski
59 115
55 519
Lubuski
47 915
57 715
Łódzki
82 412
106 928
Małopolski
158 783
196 765
Mazowiecki
481 597
675 733
Opolski
21 800
30 742
Podkarpacki
17 864
26 324
Podlaski
20 555
27 802
Pomorski
209 406
120 134
Śląski
115 838
171 686
Świętokrzyski
11 843
18 433
Warmińsko-mazurski
28 664
43 418
Wielkopolski
231 148
339 890
Zachodniopomorski
40 960
62 599
Razem należności netto
1 698 281
2 168 793
Zmiana wartości bilansowej kredytów udzielonych klientom podlegających forbearance
31.12.2021
31.12.2020
Wartość bilansowa netto na początek okresu
2 168 793
1 737 489
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości
-98 933
-369 169
Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek wyłączonych w okresie
-1 051 282
-304 723
Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek nowo ujętych w okresie
917 930
1 462 944
Inne zmiany
-238 227
-357 748
Wartość bilansowa netto na koniec okresu
1 698 281
2 168 793
W latach 2021 i 2020 wartość przychodów odsetkowych od kredytów, które podlegały forbearance wynosiła odpowiednio 111 027 tys. zł i 114 122 tys. zł.
Koncentracja
Dziesięciu największych kredytobiorców
Waluta
31.12.2021
Waluta
31.12.2020
Firma 1
EUR
321 958
PLN
242 500
Firma 2
PLN
242 500
PLN
206 341
Firma 3
EUR, PLN
168 324
EUR, PLN
196 050
Firma 4
PLN
165 918
EUR, PLN
191 185
Firma 5
PLN
156 936
EUR
164 946
Firma 6
EUR
156 711
EUR, PLN, USD
155 685
Firma 7
PLN
148 591
PLN
150 801
Firma 8
EUR, PLN, USD
143 967
EUR, PLN
138 819
Firma 9
EUR, PLN
138 042
PLN
137 006
Firma 10
EUR, PLN
134 075
PLN
134 522
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
118
W poniższej tabeli przedstawiono zaangażowania klientów biznesowych Grupy Alior Banku w podziale na branże.
Sekcja według PKD 2007
Nazwa sekcji
31.12.2021
31.12.2020
Sekcja A
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo
642 196
690 826
Sekcja B
Górnictwo i wydobywanie
128 493
157 474
Sekcja C
Przetwórstwo przemysłowe
5 417 731
5 492 222
Sekcja D
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych
584 403
922 545
Sekcja E
Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją
156 174
147 043
Sekcja F
Budownictwo
5 293 184
4 366 794
Sekcja G
Handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych, w tym motocykli
7 435 988
6 833 736
Sekcja H
Transport i gospodarka magazynowa
4 159 252
3 826 235
Sekcja I
Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi
1 410 711
1 618 170
Sekcja J
Informacja i komunikacja
1 173 910
1 081 510
Sekcja K
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa
5 384 335
3 416 993
Sekcja L
Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości
4 376 343
5 050 032
Sekcja M
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
1 195 235
1 350 173
Sekcja N
Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca
985 127
981 351
Sekcja O
Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenie społeczne
6 245
6 244
Sekcja P
Edukacja
152 683
150 254
Sekcja Q
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna
837 656
780 385
Sekcja R
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją
146 353
166 005
Sekcja S
Pozostała działalność usługowa
205 792
212 418
Sekcja T
Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby
26
0
Sekcja U
Organizacje i zespoły eksterytorialne
57
24
Razem
39 691 894
37 250 434
Powyższe zaangażowania wobec klientów biznesowych zawierają:
kwotę kredytu (zaangażowanie bilansowe oraz pozabilansowe, bez odsetek i opłat oraz uwzględniania odpisów) pomniejszoną o wniesione kaucje pieniężne,
nieautoryzowane debety na rachunkach bieżących,
limity skarbowe pomniejszone o wniesione kaucje, z uwzględnieniem papierów dłużnych na księgach Banku, których emitentem jest podmiot z danej sekcji.
Na koniec 2021 r. wartość ekspozycji obciążająca wewnętrzne limity koncentracji wyniosła
80 794 250 tys. zł, z czego
39 691 894 tys. to ekspozycja wobec klientów biznesowych, natomiast
41 102 356 tys. wobec klientów indywidualnych. Natomiast na koniec 2020 r. wartość ekspozycji obciążająca wewnętrzne limity koncentracji wyniosła 76 629 063 tys. zł, z czego 37 250 434 tys. to ekspozycja wobec klientów biznesowych, natomiast 39 378 629 tys. zł wobec klientów indywidualnych.
Kraj
31.12.2021
31.12.2020
Polska
78 195 979
74 558 036
Wielka Brytania
663 755
337 483
Luksemburg
318 779
357 532
Cypr
2 040
1 809
Szwecja
1 689
1 384
Węgry
53
55
Szwajcaria
16 399
23 772
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
119
Kraj
31.12.2021
31.12.2020
Niemcy
450 528
306 016
Irlandia
97 952
126 535
Holandia
113 153
94 802
Pozostałe kraje
933 923
821 639
RAZEM
80 794 250
76 629 063
Aktywa finansowe podlegające modyfikacji
Poniższa tabela prezentuje informacje dotyczące aktywów finansowych, które podlegały modyfikacji niepowodującej wyłączenia z bilansu i dla których odpis na oczekiwane straty kredytowe kalkulowany był jako strata kredytowa w okresie życia ekspozycji.
31.12.2021
31.12.2020
Aktywa finansowe podlegające modyfikacji w danym okresie
Wartość bilansowa według zamortyzowanego kosztu przed modyfikacją
1 727 217
7 514 189
Zysk/strata rozpoznana na modyfikacji
-6 540
-21 785
Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji od momentu początkowego ujęcia
Wartość bilansowa brutto aktywów finansowych, dla których Bank w okresie zmienił sposób kalkulacji odpisu z tytułu utraty wartości – z horyzontu dożywotniego na okres 12 miesięcy
651 156
230 037
41 Ryzyko stopy procentowej
41.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka stopy procentowej
Ryzyko stopy procentowej (w tym ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej) definiowane jest jako ryzyko negatywnego wpływu zmiany poziomu rynkowych stóp procentowych na bieżący wynik lub wartość bieżącą netto kapitałów Grupy. Ze względu na politykę ograniczania ryzyka w księdze handlowej, Grupa przywiązuje szczególną wagę do specyficznych aspektów ryzyka stopy procentowej związanych z księgą bankową, takich jak:
ryzyko niedopasowania terminów przeszacowania,
ryzyko bazowe, czyli wpływ nierównoległej zmiany różnych indeksów referencyjnych o zbliżonym terminie przeszacowania na wynik Grupy,
ryzyko krzywej dochodowości,
ryzyko opcji klienta.
Ponadto w zakresie ryzyka stopy procentowej Grupa zwraca szczególną uwagę na modelowanie przedpłat kredytów o stałym oprocentowaniu i produktów o nieokreślonym terminie zapadalności oraz wysokości oprocentowania ustalanego przez Bank (np. dla depozytów bieżących), a także wpływ na ryzyko pozycji pozaodsetkowych (np. kapitał, majątek trwały).
Cel zarządzania ryzykiem stopy procentowej
Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian rynkowych stóp procentowych do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury pozycji bilansowych i pozabilansowych.
Do celów zarządzania ryzykiem stopy procentowej Grupa wyróżnia działalność handlową, obejmującą papiery wartościowe i instrumenty pochodne, zawarte w celach handlowych, oraz działalność bankową,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
120
obejmującą pozostałe papiery wartościowe, emisje własne, pożyczki, depozyty, kredyty oraz transakcje pochodne służące zabezpieczeniu ryzyka księgi bankowej.
W 2021 roku w Grupie Kapitałowej Alior Banku SA spółka Alior Leasing była uznawana za spółkę istotną z punktu widzenia zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Grupie. Ryzyko stopy procentowej w spółce jest monitorowane, kontrolowane i raportowane na podstawie wewnętrznych zasad zarządzania ryzykiem rynkowym, w tym określany jest apetyt na ryzyko stopy procentowej oraz przygotowywane cykliczne raporty. Sporządzane przez Alior Leasing raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej w spółce stanowią w szczególności punkt wyjścia do podejmowania decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem stopy procentowej spółki oraz służą do konsolidacji ryzyka stopy procentowej na poziomie Grupy.
Pomiar i ocena ryzyka stopy procentowej
Pomiar i ocena ryzyka stopy procentowej portfela bankowego odbywa się poprzez ograniczenie zmienności wyniku odsetkowego (NII) oraz ograniczenie zmian wartości ekonomicznej kapitałów własnych Banku (EVE). Oprócz miar NII oraz EVE w pomiarze ryzyka stopy procentowej Grupa wykorzystuje miarę BPV i VaR, Expected Shortfall oraz testy warunków skrajnych.
Miara BPV określa szacowaną zmianę wyceny danej transakcji/pozycji w wyniku przesunięcia krzywej dochodowości w danym jej punkcie o 1 punkt bazowy. Wartości BPV mierzy się codziennie w każdym punkcie krzywej, w odniesieniu do każdej waluty.
Miara VaR określa potencjalną wartość straty na utrzymywanych pozycjach, związanych ze zmianami stóp procentowych, przy zachowaniu założonego poziomu ufności oraz okresu utrzymania pozycji. Do wyznaczenia VaR Grupa stosuje horyzont 10 dniowy oraz poziom ufności równy 99%. Wielkość jest ustalana codziennie dla poszczególnych obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie i zarządzanie ryzykiem, indywidualnie oraz łącznie.
Monitoring i raportowanie ryzyka stopy procentowej
W Grupie Alior Banku regularnie monitoruje się i raportuje:
poziom miar ryzyka stopy procentowej,
stopień wykorzystania kapitału wewnętrznego alokowanego na ryzyko stopy procentowej,
stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i progów ostrzegawczych na ryzyko stopy procentowej,
wyniki testów warunków skrajnych.
Raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym.
Narzędzia zarządzania ryzykiem stopy procentowej
Główne narzędzia zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Grupie Alior Banku to:
wewnętrzne procedury dotyczące zarządzania ryzykiem stopy procentowej,
miary ryzyka stopy procentowej takie jak NII, EVE, VaR, BPV,
limity i wartości progowe na poszczególne miary ryzyka stopy procentowej,
testy warunków skrajnych (w tym analiza scenariuszy obejmująca m.in. wpływ określonych zmian stóp procentowych na przyszły wynik odsetkowy, wartość ekonomiczną kapitału, testy odwrócone oraz dynamiczne prognozy wrażliwości na zmiany stóp procentowych).
41.2 Ocena wpływu reformy IBOR na sytuację Grupy
Od dnia 1 stycznia 2018 roku na terenie Unii Europejskiej obowiązuje nowy standard w zakresie opracowywania wskaźników referencyjnych, którego podstawą prawną jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1011 w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
121
(dalej: rozporządzenie BMR, reforma IBOR). Głównym celem przyświecającym organom unijnym podczas prac nad reformą IBOR była potrzeba zwiększenia ochrony konsumentów. Zgodnie z reformą IBOR wszystkie wskaźniki referencyjne, które bazą do ustalania odsetek od kredytów czy stopy procentowej dla różnych instrumentów finansowych, muszą być wyliczane i stosowane według ściśle określonych zasad, tak by uniknąć podejrzeń o jakiekolwiek nadużycia. Wskaźnik referencyjny wg reformy IBOR w szczególności:
ma opierać się w pierwszej kolejności na danych transakcyjnych,
ma wiernie odzwierciedlać rynek bazowy, którego pomiar jest celem wskaźnika,
ma być możliwy do zweryfikowania przez administratora,
ma być odporny na manipulację,
ma być transparentny dla odbiorców wskaźników referencyjnych.
Grupa podjęła i zrealizowała szereg działań w celu wdrożenia IBOR tj.:
dokonano nowelizacji planu awaryjnego, który w szczególności obejmuje schemat działań na wypadek istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania danego wskaźnika referencyjnego oraz listę stosowanych wskaźników referencyjnych wraz z ich alternatywami,
przyjęto priorytety aneksowania umów w zakresie zastąpienia wygaszanych wskaźników,
przygotowano i wprowadzono wzory aneksów dla umów, których BMR dotyczy,
przeprowadzono proces aneksowania umów,
przeprowadzono kampanię informacyjno-przypominającą skierowaną do klientów,
przyjęto scenariusze postępowania w przypadku umów, które nie zostały aneksowane do końca 2021 r,
przeprowadzono szkolenia pracowników w zakresie IBOR.
Grupa monitoruje działania po stronie regulatorów i administratorów wskaźników, zarówno na szczeblu krajowym, europejskim oraz ogólnoświatowym, w zakresie wskaźników referencyjnych.
W związku z reformą IBOR, Grupa narażona jest na następujące rodzaje ryzyka:
Zdarzenia prawne
W szczególności dotyczy to możliwości kwestionowania stosowanych zapisów w umowie klienta z Bankiem oraz brak porozumienia w zakresie zastosowania zapisów fallback dotyczących wskaźników referencyjnych. Klauzule fallback określają plan działania, jaki zamierza uruchomić Grupa w sytuacji zaprzestania publikacji bądź istotnej zmiany wskaźnika referencyjnego.
Przesłanką do kwestionowania zapisów umownych może być w szczególności różnica pomiędzy wartościami wskaźników referencyjnych. Grupa zarządza ryzykami wynikającymi z reformy IBOR aktywnie aneksując umowy z klientami Grupy. Różnicę w poziomach wskaźników referencyjnych bank mityguje natomiast stosując odpowiednie korekty dostosowawcze, niwelujące wpływ ekonomiczny zmiany wskaźnika na umowę z klientem.
Ryzyko stopy procentowej
Dotyczy niedopasowania wskaźników referencyjnych pomiędzy aktywami, pasywami oraz instrumentami pochodnymi. Grupa zarządza tymi ryzykami stosując tożsame rozwiązania w poszczególnych produktach, doprowadzając do możliwie największej zbieżności metodologicznej pomiędzy nimi.
Dodatkowo ryzyko stopy procentowej może się zmaterializować, szczególnie w zakresie stawki LIBOR EUR, w postaci niepomyślnego aneksowania umów z klientami. Efektem tego jest utrzymanie stawki w umowie klientowskiej z ostatniego dnia obowiązywania LIBOR EUR, z ostatniej daty przeszacowania bądź na poziomie zero. Bank ogranicza to ryzyko aktywnie zachęcając klientów do aneksowania umów oraz w ramach bieżącego zarządzania ekspozycją na ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej.
Na dzień 31 grudnia 2021 r. reforma IBOR w odniesieniu do walut, wobec których Grupa posiada ekspozycje została w dużej mierze zakończona. Poniższa tabela przedstawia status przejścia na nowe w skaźniki referencyjne wg reformy IBOR.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
122
Waluta
Wskaźnik referencyjny przed reformą
Status wskaźnika na 01.01.2022
Wskaźnik referencyjny stosowany przez Grupę po reformie
31.12.2021
31.12.2020
PLN
WIBOR
Zgodny z BMR
zreformowany WIBOR
Aneksowanie portfela w trakcie
Aneksowanie portfela w trakcie
EUR
LIBOR EUR
Zlikwidowany
zreformowany EURIBOR
Aneksowanie portfela w trakcie
Aneksowanie portfela w trakcie
EUR
EURIBOR
Zgodny z BMR
zreformowany EURIBOR
Aneksowanie portfela w trakcie
Aneksowanie portfela w trakcie
USD
LIBOR USD
Obowiązuje do 06.2023
SOFR
Aneksowanie portfela w trakcie
Aneksowanie portfela w trakcie
CHF
LIBOR CHF
Zlikwidowany
SARON
Aneksowanie portfela zakończone
Aneksowanie portfela w trakcie
GBP
LIBOR GBP
Zlikwidowany – do wygaszenia portfela dostępny w 2022 jako wskaźnik syntetyczny
SONIA
Aneksowanie portfela w trakcie
Aneksowanie portfela w trakcie
Wszystkie nowe umowy zawarte po dniu 31.12.2021 roku zawierają odpowiednie klauzule fallback, mitygujące ryzyko związane z zaprzestaniem publikacji wskaźników referencyjnych.
Wskaźniki zgodne z rozporządzeniem BMR to wskaźniki, które zostały zatwierdzone przez odpowiedni podmiot określony na podstawie rozporządzenia BMR (rejestr ESMA Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych - https://www.esma.europa.eu/policy-rules/benchmarks).
Z dniem 31.12.2021 roku publikacja LIBOR EUR, LIBOR CHF oraz LIBOR GBP została wstrzymana. Wskaźnik LIBOR USD będzie opracowywany do końca czerwca 2023 roku.
W zakresie zamiennika dla LIBOR CHF, Grupa opiera się na Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji Europejskiej z 14 października 2021 r., w myśl którego zamiennikiem dla LIBOR CHF odpowiednio skonstruowane wskaźniki na podstawie wskaźnika SARON.
Dla LIBOR EUR, Grupa aktywnie prowadzi akcję aneksowania umów kredytowych.
Dla LIBOR GBP, Grupa również aktywnie prowadzi akcję aneksowania umów. W przypadku jej niepowodzenia w roku 2022, Grupa zastosuje wskaźnik LIBOR GPB opracowany w sposób syntetyczny (https://www.theice.com/iba/libor).
Wskaźniki WIBOR (https://gpwbenchmark.pl/dokumentacja) oraz EURIBOR (https://www.emmi- benchmarks.eu/benchmarks/euribor/) zgodne z rozporządzeniem BMR, jednakże Grupa będzie aneksowała umowy zawierające powyższe wskaźniki ze względu na konieczność uwzględnienia w umowach klauzul fallback.
Ekspozycja Grupy w podziale na poszczególne wskaźniki referencyjne IBOR
Wskaźnik referencyjny
Aktywa
(wartość bilansowa brutto)
Pasywa
(wartość bilansowa brutto)
Zobowiązania pozabilansowe – udzielone
(wartość nominalna)
Instrumenty pochodne
(wartość nominalna)
WIBOR
50 181 231
15 439 838
4 384
19 279 652
LIBOR EUR
2 027 925
53 199
116
0
LIBOR USD
101 117
561
747
1 395 277
LIBOR CHF
154 494
0
0
0
EURIBOR
3 817 018
281
1 955
86 272
Pozostałe
537 840
2 737
224
0
Razem
56 819 625
15 496 616
7 426
20 761 201
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
123
Ekspozycja transakcji zawartych w ramach rachunkowości zabezpieczeń w podziale na wskaźniki referencyjne
Wskaźnik referencyjny
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
WIBOR
22 397 000
EURIBOR
699 109
Razem
23 096 109
41.3 Dane finansowe
Miary wrażliwości
Oszacowanie BPV Banku w dniu 31 grudnia 2021 r. oraz 31 grudnia 2020 r. przedstawiają tabele:
BPV na koniec 2021 r. rozbicie na tenory
Waluta
Do 6 miesi ę cy
6 miesi ę cy - 1 rok
1 -3 lata
3 - 5 lat
5 - 10 lat
Łą cznie
PLN
-419,9
-308,2
-154,4
-474,2
161,6
-1 195,0
EUR
-71,5
63,7
341,3
535,7
1,1
870,2
USD
7,3
39,5
137,4
207,2
-0,8
390,5
CHF
-2,0
0,2
0,1
0,0
0,0
-1,6
GBP
-3,3
1,1
0,0
0,0
0,0
-2,2
Inne
-1,0
1,3
20,8
-6,5
-0,8
13,8
Razem
-490,5
-202,4
345,3
262,1
161,1
75,7
BPV na koniec 2020 r. rozbicie na tenory
Waluta
Do 6 miesięcy
6 miesięcy - 1 rok
1 -3 lata
3 - 5 lat
5 - 10 lat
Łącznie
PLN
-282,5
-269,5
-1 241,1
1 043,2
-0,3
-750,2
EUR
-46,8
22,0
323,1
427,7
5,8
731,9
USD
6,5
36,8
133,3
206,1
-1,3
381,5
CHF
-1,7
0,0
0,2
0,0
0,0
-1,4
GBP
-2,8
1,7
0,1
0,0
0,0
-1,0
Inne
-2,0
-1,5
22,0
-13,8
0,0
4,7
Razem
-329,4
-210,5
-762,3
1 663,3
4,2
365,3
Statystyka BPV
01.01.2021-31.12.2021
01.01.2020-31.12.2020
Księga
Minimalny
Średni
Maksymalny
Minimalny
Średni
Maksymalny
Księga bankowa
-580
-290
94
-2 671
-961
14
Księga handlowa
-71
-33
19
-100
-35
87
C
ALCO
-258
474
1 215
698
2 526
3 332
Razem
-570
151
1 123
16
1 531
3 032
Kształtowanie się miary VaR Banku latach 2021 i 2020 prezentuje poniższa tabela (99% VaR o horyzoncie 10 dni).
01.01.2021-31.12.2021
01.01.2020-31.12.2020
Minimalny
Średni
Maksymalny
Minimalny
Średni
Maksymalny
Księga handlowa
950
2 112
2 982
1 607
3 480
8 588
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
124
Zmiana wartości ekonomicznej kapitału
Zmianę wartości ekonomicznej kapitału przy przesunięciu równoległym krzywych procentowych o +/- 200 p.b. oraz scenariuszach określonych przez EBA na koniec grudnia 20 21 r. i 20 20 r. dla Grupy Kapitałowej Alior Banku , przedstawiono poniżej :
Scenariusz
Zmiana wartości ekonomicznej kapitału 31.12.2021
Zmiana wartości ekonomicznej kapitału 31.12.2020
równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych w górę (EBA)
-241 920
-124 250
równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych w dół (EBA)
70 795
-13 322
wystromienie krzywej stóp procentowych (EBA)
8 057
37 954
wypłaszczenie krzywej stóp procentowych (EBA)
-109 417
-138 529
wzrost krótkoterminowych stóp procentowych (EBA)
-188 114
-171 836
spadek krótkoterminowych stóp procentowych (EBA)
32 524
3 150
równoległe przesunięcie krzywych o 200 pb w górę
-174 560
-79 173
równoległe przesunięcie krzywych o 200 pb w dół
35 259
-10 527
najbardziej niekorzystny scenariusz
-241 920
-171 836
najbardziej niekorzystny scenariusz jako % Tier 1
3,9%
2,6%
Zmienność wyniku odsetkowego
Zmienność wyniku odsetkowego w horyzoncie do 1 roku przy zmianie stóp procentowych o 100 p.b. (negatywny scenariusz) na koniec 2021 r. i na koniec 2020 r. przedstawiono poniżej:
31.12.2021
31.12.2020
NII- łączna, urealniona wrażliwość wyniku odsetkowego na zmiany stóp procentowych
7,65%
13,09%
Luka przeszacowań
Luka przeszacowań prezentuje różnicę między wartością bieżącą pozycji aktywnych oraz pasywnych narażonych na ryzyko stopy procentowej, podlegających przeszacowaniu w danym przedziale czasowym, przy czym pozycje te ujmowane są w dacie transakcji.
Lukę przeszacowania w walutach: PLN, EUR i USD na koniec 2021 r. i 2020 r. dla Grupy Kapitałowej Alior Banku przedstawiono poniżej.
Luka przeszacowania PLN
2021
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
-5 611 628
-11 726 139
10 125 436
4 374 482
3 365 688
5 020 955
2 042 842
7 591 635
Luka skumulowana
-5 611 628
-17 337 767
-7 212 331
-2 837 849
527 839
5 548 793
7 591 635
2020
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
-4 481 556
-6 656 911
10 094 745
-322 782
4 083 441
3 967 861
1 219 230
7 904 028
Luka skumulowana
-4 481 556
-11 138 467
-1 043 722
-1 366 505
2 716 937
6 684 798
7 904 028
Luka przeszacowania w USD
2021
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
390 013
62 046
-130 633
-66 664
-91 064
-195 899
49
-32 152
Luka skumulowana
390 013
452 059
321 426
254 762
163 697
-32 202
-32 152
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
125
2020
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
223 664
229 063
-220 723
-94 449
-88 419
-201 331
312
-151 884
Luka skumulowana
223 664
452 727
232 004
137 555
49 136
-152 195
-151 884
Luka przeszacowania w EUR
2021
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
129 537
-31 751
443 090
-62 139
-254 310
-379 367
-2 613
-157 554
Luka skumulowana
129 537
97 786
540 876
478 737
224 427
-154 941
-157 554
2020
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
254
57 324
433 086
-117 522
-71 349
-373 117
3 611
-67 713
Luka skumulowana
254
57 578
490 664
373 142
301 793
-71 324
-67 713
42 Ryzyko walutowe
42.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka walutowego
Ryzyko walutowe definiowane jest jako ryzyko wystąpienia straty spowodowanej zmianą kursów walutowych. Grupa dodatkowo wyróżnia wpływ kursu walutowego na swoje wyniki w perspektywie długookresowej, na skutek przewalutowania przyszłych przychodów i kosztów walutowych po potencjalnie bardziej niekorzystnym kursie. Ryzyko związane z przyszłymi wynikami może być zarządzane w ramach walutowego portfela modelowego.
Cel zarządzania ryzykiem walutowym
Podstawowym celem zarządzania ryzykiem walutowym jest identyfikacja obszarów działalności Grupy, które mogą być na nie narażone i podejmowanie przedsięwzięć maksymalnie ograniczających ewentualne straty z tego tytułu. Zarząd Banku określa profil ryzyka walutowego, który musi cechować się zgodnością z obowiązującym planem finansowym Grupy Kapitałowej Banku.
W 2021 roku w Grupie Kapitałowej Alior Banku SA spółka Alior Leasing była uznawana za spółkę istotną z punktu widzenia zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie. Ryzyko walutowe w spółce jest monitorowane, kontrolowane i raportowane na podstawie wewnętrznych zasad zarządzania ryzykiem rynkowym, w tym określany jest apetyt na ryzyko walutowe oraz przygotowywane cykliczne raporty. Sporządzane przez Alior Leasing raporty dotyczące ryzyka walutowego w spółce stanowią w szczególności punkt wyjścia do podejmowania decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem walutowym spółki oraz służą do konsolidacji ryzyka walutowego na poziomie Grupy.
Pomiar i ocena ryzyka walutowego
Pomiar i ocena ryzyka walutowego odbywaj ą się poprzez ograniczenie pozycji walutowych zajmowanych przez Grupę. W pomiarze ryzyka walutowego Grupa wykorzystuję miarę VaR i testy warunków skrajnych.
Miara VaR określa potencjalną wartość straty na utrzymywanych pozycjach związanych ze zmianami kursów walutowych, przy zachowaniu założonego poziomu ufności oraz okresu utrzymania pozycji. Do wyznaczenia VaR Grupa stosuje horyzont 10 dniowy oraz poziom ufności równy 99%. Wielkość jest ustalana codziennie dla poszczególnych obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie i zarządzanie ryzykiem, indywidualnie oraz łącznie.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
126
Monitoring i raportowanie ryzyka walutowego
W Grupie Alior Banku regularnie monitoruje się i raportuje:
poziom miar ryzyka walutowego,
stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i progów ostrzegawczych na ryzyko walutowe,
wyniki testów warunków skrajnych.
Raporty dotyczące ryzyka walutowego opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym.
Limity ryzyka walutowego ustalane w taki sposób, aby ryzyko to pozostawało na ograniczonym poziomie.
Grupa może także przeprowadzać transakcje zabezpieczania przyszłych przepływów walutowych o odpowiednio wysokiej pewności realizacji (np. koszt czynszu, dochód odsetkowy netto denominowany w walutach obcych). Ich celem jest ograniczanie zmienności wyniku w bieżącym roku kalendarzowym.
Narzędzia zarządzania ryzykiem walutowym
Główne narzędzia zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie Alior Banku to:
wewnętrzne procedury dotyczące zarządzania ryzykiem walutowym,
wewnętrzne modele i miary ryzyka walutowego,
limity i progi ostrzegawcze na ryzyko walutowe,
ograniczenia dopuszczalnych transakcji walutowych,
testy warunków skrajnych.
42.2 Dane finansowe
Miary wrażliwości
Na koniec grudnia 2021 r. maksymalna strata na posiadanym przez Grupę portfelu walutowym (zarządzanym w ramach księgi handlowej), wyznaczona w oparciu o VaR w horyzoncie czasowym 10 dni, mogła wynieść 203,4 tys. zł, przy zakładanym poziomie ufności 99%.
31.12.2021
31.12.2020
Horyzont [dni]
10
10
VaR [tys. zł]
203,4
138,4
Statystyka VaR na portfelu handlowym Grupy w latach 2021 i 2020
VaR
31.12.2021
31.12.2020
Min
950
1 650
Średni
2 112
2 921
Max
2 982
4 676
Na datę
2 784
3 532
Założenie normalności rozkładu zmian wartości czynników ryzyka w modelu VaR może w praktyce prowadzić do niedoszacowania strat w skrajnych scenariuszach (zjawisko „grubych ogonów”). W związku z tym Grupa przeprowadza testy warunków skrajnych.
W pomiarze narażenia Grupy Kapitałowej Alior Banku Banku na ryzyko zmian kursów walutowych Bank przeprowadza testy warunków skrajnych. Poniżej przedstawiono wyniki testów warunków skrajnych Grupy Kapitałowej Alior Banku badających wpływ zmian kursów walutowych w relacji do PLN o +/- 20%.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
127
31.12.2021
31.12.2020
kursy + 20%
-8 658
11 657
kursy -20%
26 051
7 306
Pozycja walutowa
Wielkość globalnych pozycji walutowych w Grupie Kapitałowej Alior Banku na dzień 31.12.2021 r. i 31.12.2020 r. prezentuje poniższa tabela:
Pozycje bilansowe
Pozycje pozabilansowe
Pozycje netto
Pozycja walutowa
Długa
Krótka
Długa
Krótka
Długa
Krótka
31.12.2021
10 348 533
-12 256 458
5 512 124
-3 618 227
4 586
-18 614
31.12.2020
9 317 551
-11 091 155
8 003 450
-6 180 657
49 953
-764
Wielkość pozycji walutowych jest kluczowym (poza zmiennościami kursów walutowych) czynnikiem determinującym poziom ryzyka walutowego, na jaki narażony jest Bank i Grupa Kapitałowa. Na poziom pozycji walutowych wpływają wszystkie zawarte transakcje walutowe, bilansowe i pozabilansowe. Narażenie Grupy na ryzyko walutowe jest niskie (w odniesieniu do funduszy własnych Grupy Kapitałowej Alior Banku), VaR 10-dniowy dla portfela walutowego Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosił ok. 0,003% oraz odpowiednio na dzień 31 grudnia 2020 roku 0,0018%.
43 Ryzyko płynności
43.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka płynności
Ryzyko płynności oznacza ryzyko niemożności zrealizowania, na dogodnych dla Grupy warunkach i po rozsądnej cenie, zobowiązań płatniczych wynikających z pozycji bilansowych i pozabilansowych, które Grupa posiada.
W ramach ryzyka płynności wyróżnia się ryzyko finansowania, które jest ryzykiem utraty posiadanych źródeł finansowania oraz ryzyko braku możliwości odnowienia wymagalnych środków finansowania lub utraty dostępu do nowych źródeł finansowania.
Cel zarządzania ryzykiem płynności
Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie niezbędnej wysokości środków finansowych koniecznych do wywiązywania się z bieżących i przyszłych (również potencjalnych) zobowiązań, z uwzględnieniem specyfiki prowadzonej działalności oraz potrzeb mogących się pojawić w wyniku zmiany warunków rynkowych lub makroekonomicznych.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
128
Organizacja procesu zarządzania ryzykiem płynności
W Banku funkcjonuje powołany specjalnie do celów zarządzania aktywami i pasywami Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami (CALCO). Strategia dotycząca ryzyka płynności, w tym akceptowalny poziom ryzyka, zakładana struktura bilansu oraz plan finansowania zatwierdzane przez Zarząd Banku, a następnie akceptowane przez Radę Nadzorczą Banku. Za zawieranie transakcji międzybankowych odpowiada Departament Skarbu, rozliczanie i księgowanie transakcji ma miejsce w Pionie Operacji, natomiast monitorowanie i pomiar ryzyka płynności odbywa się w Departamencie Zarządzania Ryzykiem Finansowym. Podział kompetencji w zakresie zarządzania ryzykiem płynności jest jasny oraz zapewnia rozdzielenie do poziomu Członka Zarządu, co gwarantuje pełną niezależność ich działania. W roku 2021 działalność skarbowa oraz zarządzanie ryzykiem płynności były w pełni scentralizowane na poziomie Grupy Alior Banku SA.
Organizacja procesu zarządzania ryzykiem płynności w spółkach zależnych
W 2021 roku w Grupie Kapitałowej Alior Banku SA spółka Alior Leasing była uznawana za spółkę istotną z punktu widzenia zarządzania ryzykiem płynności w Grupie. Ryzyko płynności w spółce jest monitorowane, kontrolowane i raportowane na podstawie wewnętrznych zasad zarządzania ryzykiem płynności, w tym określany jest apetyt na ryzyko płynności, plany awaryjne płynności oraz przygotowywane cykliczne raporty. Sporządzane przez Alior Leasing raporty dotyczące ryzyka płynności w spółce stanowią w szczególności punkt wyjścia do podejmowania decyzji w zakresie zarządzania płynnością spółki oraz służą do konsolidacji ryzyka płynności na poziomie Grupy.
Zarządzanie ryzykiem płynności
Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Grupie polega zatem na utrzymaniu własnych pozycji płynnościowych tak, aby w każdym momencie można było wypełnić zobowiązania płatnicze za pomocą dostępnych środków w kasie, wpływów z transakcji o danej dacie zapadalności lub za pomocą sprzedaży zbywalnych aktywów, przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów utrzymania płynności.
W Grupie funkcjonuje proces oceny adekwatności zasobów płynności (ILAAP), który w sposób kompleksowy ocenia adekwatność zarządzania ryzykiem płynności i jego dostosowanie do charakteru, skali i stopnia złożoności Grupy. Proces ten realizuje następujące cele:
zapewnienie zdolności do terminowego regulowania wszelkich zobowiązań w każdej chwili także w sytuacji skrajnej,
utrzymanie na odpowiednim poziomie bufora płynności tj. wysokiej jakości aktywów płynnych zapewniającego adekwatną nadwyżkę płynności,
ustalenie skali podejmowanego ryzyka płynności, poprzez ustanowienie wewnętrznych limitów płynności zgodnych z apetytem oraz strategią Grupy, uwzględniających wyniki testów warunków skrajnych,
minimalizowanie ryzyka przekroczenia zdefiniowanych w Grupie limitów płynności,
monitorowanie sytuacji płynnościowej Grupy pod kątem wystąpienia sytuacji awaryjnej w celu uruchomienia Planu Awaryjnego utrzymania płynności oraz Planu Naprawy,
zapewnienie zgodności funkcjonujących w Grupie procesów z wymogami regulacyjnymi dotyczącymi zarządzania ryzykiem płynności.
W ramach ILAAP Grupa Kapitałowa:
identyfikuje ryzyka oraz istotne czynniki ryzyka,
dokonuje pomiaru i raportuje ryzyko płynności,
opracowuje procedury i polityki płynności, w tym plan finansowania na kolejne lata działalności Grupy,
zarządza Planami Awaryjnymi Płynności i Planem Naprawy w zakresie płynności,
utrzymuje bufor płynności składający się z wysokiej jakości aktywów płynnych,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
129
opracowuje system limitów płynności zgodny z apetytem na ryzyko, monitoruje limity płynności oraz wskaźniki wczesnego ostrzegania identyfikujące negatywne trendy mogące mieć wpływ na wzrost ryzyka płynności,
przeprowadza testy warunków skrajnych ryzyka płynności, na podstawie których ocenia, w jakim stopniu Grupa jest przygotowana do regulowania zobowiązań w sytuacji skrajnej,
uwzględnia w systemie stawek transferowych funduszy korekty wspierające zarządzanie ryzykiem płynności.
Poszczególne elementy ILAAP zintegrowane ze sobą i stanowią spójną całość. Każdy zidentyfikowany rodzaj ryzyka płynności jest mierzony przy pomocy szeregu analiz i zdefiniowanych wskaźników. Na określone wskaźniki nałożony jest system limitów płynności, który stanowi ograniczenie w podejmowanym przez Grupę ryzyku oraz dostarcza sygnałów ostrzegawczych służących rozpoznaniu sytuacji zagrożenia mogącej prowadzić do uruchomienia planów awaryjnych lub Planu Naprawy. Przy określaniu poziomu limitów oraz wymaganego bufora płynności brane pod uwagę wyniki testów warunków skrajnych. Testy planów awaryjnych i Planu Naprawy porównywane z wynikami testów warunków skrajnych i służą zapewnieniu, Grupa jest w stanie zachować płynność zarówno w sytuacji normalnej, jak i w sytuacji skrajnej.
Takie związki między poszczególnymi elementami ILAAP pozwalają na efektywne zarządzanie ryzykiem płynności, ograniczenie go oraz zapewnienie dostępu do wystarczających źródeł płynności, nawet w sytuacji skrajnej.
Elementy ILAAP spójne z ogólną strategią Grupy oraz z apetytem na ryzyko. Poprzez elementy ILAAP określana jest tolerancja ryzyka płynności, czyli poziom ryzyka, jaki Grupa zamierza ponosić. Tolerancja ryzyka zdefiniowana jest jako system limitów nałożonych na ryzyko płynności, który wynika z apetytu na ryzyko wpisanego w założenia całościowej strategii działalności Grupy i jest z nim spójny oraz poprzez wyznaczenie horyzontu przeżycia uwzględniającego m.in. wyniki testów warunków skrajnych płynności. Elementy ILAAP brane pod uwagę przy konstruowaniu planu finansowego Grupy w taki sposób, by założenia dotyczące przyszłej struktury bilansu uwzględniały konieczność zapewnienia bezpiecznej sytuacji płynnościowej Grupy.
Identyfikacja, pomiar i ocena ryzyka płynności
W ramach identyfikacji ryzyka płynności Grupa rozpoznaje czynniki ryzyka, które w istotny sposób determinują jego zdolność do zachowania adekwatnego poziomu płynności oraz możliwość finansowania zobowiązań, wynikających z działalności operacyjnej.
Pomiar ryzyka płynności w Grupie dokonywany jest z uwzględnieniem wszystkich istotnych pozycji zarówno bilansowych, jak i pozabilansowych (w tym w szczególności instrumentów pochodnych). Wśród wykorzystywanych miar zarządzania płynnością Grupa wyróżnia współczynniki i powiązane z nimi limity następujących rodzajów płynności:
płynność śróddzienna - zdolność do wykonywania wszystkich zobowiązań pieniężnych w bieżącym dniu,
płynność bieżąca zdolność do finansowania aktywów i terminowego wykonania zobowiązań w toku normalnej działalności lub w innych warunkach, które można przewidzieć, bez konieczności poniesienia straty w ciągu kolejnych 7 dni,
płynność krótkoterminowa zdolność wykonania wszystkich zobowiązań pieniężnych w terminie płatności przypadającym w okresie 30 kolejnych dni,
płynność średnioterminowa zdolność wykonania wszystkich zobowiązań w terminie zapadalności w okresie powyżej 1 i do 12 miesięcy,
płynność długoterminowa monitorowanie możliwości wykonania wszystkich zobowiązań pieniężnych w terminie płatności przypadającym w okresie dłuższym niż 12 miesięcy.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
130
Do pomiaru i analizy ryzyka p ł ynno ś ci Grupa stosuje szereg wska ź ników i analiz, w tym m.in.:
kalkulacja i monitoring wska ź ników nadzorczych LCR, NSFR ocena spe ł niania przez Grupę ilo ś ciowych wymogów nadzorczych,
prognozy kszta ł towania si ę nadzorczych miar p ł ynno ś ci zapewnienie spe ł niania przez Grupę ilo ś ciowych wymogów nadzorczych w przysz ł o ś ci,
kalkulacja i monitoring wewn ę trznych wska ź ników p ł ynno ś ci, w tym miar p ł ynno ś ci ś róddziennej, bie żą cej, krótkoterminowej, ś rednio- i d ł ugoterminowej, nadwy ż ki podstawowego i ca ł kowitego bufora p ł ynno ś ci,
luka p ł ynno ś ci - umo ż liwia oszacowanie wielko ś ci niedopasowania (ró ż nic ę ) pomi ę dzy bilansowymi i pozabilansowymi aktywami i pasywami dla ka ż dego pasma zapadalno ś ci/ wymagalno ś ci (luka okresowa), jak równie ż dla sumy aktywów i pasywów łą cznie we wszystkich pasmach zapadalno ś ci/wymagalno ś ci (luka skumulowana); Grupa wyznacza kontraktow ą oraz urealnion ą luk ę p ł ynno ś ci. Urealnienie przep ł ywów nast ę puje wskutek zastosowania wag urealnie ń do przep ł ywów kontraktowych w celu okre ś lenia najbardziej prawdopodobnego (ekonomicznego) terminu zapadalno ś ci/wymagalno ś ci; urealnianie warto ś ci i terminów stosowane jest zarówno dla pozycji bilansowych jak i pozabilansowych, m. in. takich jak: aktywa, dla których istnieje mo ż liwo ść wcze ś niejszego zbycia, pozycje nie posiadaj ą ce kontraktowych terminów zapadalno ś ci, produkty bankowe, w przypadku których analiza trendów i zachowa ń klientów wskazuje na ż nice pomi ę dzy kontraktowym terminem zapadalno ś ci, a rzeczywistym terminem p ł atno ś ci, zobowi ą zania pozabilansowe z tytu ł u przyznanych linii kredytowych i gwarancji,
analiza stabilno ś ci ś rodków obcych stabilnych - okre ś lenie na podstawie danych historycznych, jaka cz ęść tych zobowi ą za ń wykazuje cechy sta ł o ś ci i mo ż e z wysokim prawdopodobie ń stwem w normalnych warunkach rynkowych stanowi ć stabilne ź ród ł o finansowania,
analiza odnawialno ś ci/zrywalno ś ci depozytów celem jest zweryfikowanie stabilno ś ci behawioralnej zachowa ń klientów b ę d ą cej podstaw ą do wyznaczenia osadu i wag urealnie ń przep ł ywów pieni ęż nych w Grupie,
analiza koncentracji ś rodków obcych stabilnych - wskazanie potencjalnego ryzyka nadmiernego uzale ż nienia Grupy od ź róde ł finansowania cechuj ą cych si ę zbyt niskim stopniem dywersyfikacji, co mog ł oby mie ć negatywny wp ł yw na stabilno ść ś rodków obcych,
analiza stabilno ś ci nale ż no ś ci z tytu ł u udzielonych zobowi ą za ń pozabilansowych - okre ś lenie poziomu wykorzystania linii gwarancyjnych i kredytowych przez klientów,
analiza p ł ynno ś ci d ł ugoterminowej ma na celu okre ś lenie ryzyka zwi ą zanego z finansowaniem kredytów d ł ugoterminowych (g ł ównie zabezpieczonych hipotecznie lub na finansowanie du ż ych projektów niezwi ą zanych z nieruchomo ś ciami, w tym inwestycji przemys ł owych) pasywami o krótszym terminie zapadalno ś ci,
analiza koncentracji aktywów płynnych ma na celu ograniczenie ryzyka pozyskania środków pieniężnych poprzez upłynnienie ww. aktywów w sytuacji konieczności pokrycia oczekiwanych, jak również nieoczekiwanych zobowiązań Banku.
Kontrola, monitoring i raportowanie ryzyka płynności
Kontrola ryzyka płynności obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy limitów dotyczących ryzyka płynności, w szczególności limitów apetytu na ryzyko płynności .
Grupa Alior Bank regularnie monitoruje i raportuje poziom miar dotyczących ryzyka płynności oraz stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych. Raporty dotyczące ryzyka płynności opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym, kwartalnym oraz rocznym. Ich częstotliwość, zakres i lista odbiorców (w tym CALCO, Zarząd Banku i Rada Nadzorcza) uregulowana jest w wewnętrznych przepisach Grupy. Limity wyznaczają granice działalności Grupy, które nie mogą być
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
131
przekroczone. Wybrane limity Grupa poszerza o progi ostrzegawcze, których funkcją jest zabezpieczenie przed przekroczeniem limitów wewnętrznych poprzez określenie poziomu wykorzystania limitów (minimalnej nadwyżki), którego osiągnięcie oznaczało będzie wystąpienie podwyższonego ryzyka płynności oraz realne ryzyko możliwości wystąpienia przekroczenia limitu w określonym przedziale czasowym.
Testy warunków skrajnych ryzyka płynności
Testy warunków skrajnych istotnym elementem zarządzania ryzykiem płynności w Grupie. Zasadniczą część testów warunków skrajnych stanowi analiza scenariuszowa, która polega na zbadaniu wpływu na płynność danego scenariusza uwzględniającego różne czynniki ryzyka oraz różny poziom dotkliwości poszczególnych czynników ryzyka (przy zachowaniu nadrzędnej zasady konserwatywnego podejścia przy konstruowaniu scenariuszy). Dodatkowo przeprowadzane oddzielne scenariusze dla płynności śróddziennej. Uzupełnieniem do testów scenariuszowych analizy wrażliwości, gdzie Bank testuje jedynie wybrane czynniki ryzyka, które w jego ocenie mają największy wpływ na sytuację płynnościową oraz testy odwrócone, gdzie Bank testuje, jaki poziom najważniejszych czynników ryzyka doprowadza Bank do utraty płynności. Bank przeprowadza testy odwrócone analizując dwa aspekty: utrata płynności oznaczająca brak możliwości regulowana zobowiązań oraz spadek płynności powodujący brak spełniania wymogów nadzorczych dotyczących płynności. Wyniki testów warunków skrajnych akceptowane przez CALCO, Zarząd Banku i Radę Nadzorczą.
Scenariusze testów warunków skrajnych, które przyjmowane przez Zarząd Banku, opracowywane w trzech podstawowych wariantach, dla których konstruowane są co najmniej dwa scenariusze:
kryzys wewnętrzny sytuacja, w której za problemy z płynnością odpowiedzialne czynniki wewnątrzbankowe lub też inne czynniki, jednak dotyczące jedynie Banku (2 scenariusze zakładające utratę reputacji),
kryzys systemowy sytuacja, w której w całym lub znaczącej części systemu bankowego występują problemy z utrzymaniem płynności w związku z kryzysem gospodarczym lub finansowym (2 scenariusze, w tym 1 związany z pandemią COVID-19),
kombinacja kryzysu wewnętrznego jak i kryzysu systemowego sytuacja będąca kombinacją elementów z dwóch powyższych wariantów (2 scenariusze zakładające jednoczesne problemy Banku oraz całego sektora).
Wyniki testów warunków skrajnych wykorzystywane w szczególności do oceny, w jakim stopniu Grupa jest przygotowana do regulowania zobowiązań w sytuacji skrajnej, do oceny adekwatności nadwyżki płynności poprzez zestawienie posiadanego bufora płynności z wymaganym buforem płynności w sytuacji skrajnej oraz do weryfikacji dostosowania profilu płynnościowego Grupy do przyjętej tolerancji ryzyka płynności poprzez sprawdzenie, czy horyzont przeżycia w każdym scenariuszu jest co najmniej równy założonemu przez Grupę. Zestawienie zapotrzebowania na środki płynne dla każdego scenariusza z wartościami możliwymi do pozyskania na podstawie przeprowadzonych testów planów awaryjnych pozwala sprawdzić, czy Grupa jest w stanie regulować zobowiązania w dłuższych horyzontach (poza horyzontem przeżycia) przy wykorzystaniu działań awaryjnych. Poza tym wyniki testów warunków skrajnych służą do ustalania limitów wewnętrznych, dostosowywania i ulepszania regulacji wewnętrznych, codziennej praktyki zarządzania ryzykiem płynności poprzez wykorzystywanie wyników testów warunków skrajnych do bieżącej oceny sytuacji płynnościowej Grupy, kształtowania planu awaryjnego płynności.
Testy planów awaryjnych ryzyka płynności
Na wypadek wystąpienia kryzysu płynności rozumianego jako hipotetyczne ryzyko jak i realne zaistnienie sytuacji, w której Grupa nie będzie zdolna do terminowego realizowania bieżących lub przewidywanych przyszłych zobowiązań płatniczych opracowane zostały plany awaryjne płynności, których celem jest określenie rozwiązań zapewniających przetrwanie sytuacji kryzysu płynności, w tym działań naprawczych. Bank na bieżąco monitoruje sytuację płynnościową pod kątem rozpoznania sytuacji zagrożenia poprzez zdefiniowanie i monitorowanie szerokiego zakresu przesłanek dotyczących sytuacji wewnątrz Banku, jak i
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
132
otoczenia rynkowego i makroekonomicznego, które służą rozpoznaniu sytuacji podwyższonego ryzyka płynności, wysokiego ryzyka płynności oraz kryzysu ryzyka płynności i umożliwiają podjęcie adekwatnych działań, określonych w planach awaryjnych. Bank dokonuje przeglądu i testów planów awaryjnych co najmniej raz w roku lub gdy wymaga tego zmiana warunków rynkowych. W ramach testów planów awaryjnych Bank określa: realność i możliwość przeprowadzenia działań, proces decyzyjny, kompetencje poszczególnych jednostek, kwotę środków możliwych do uzyskania oraz czas konieczny do wdrożenia działań.
43.2 Dane finansowe
Przepływy kontraktowe
Zestawienie terminów zapadalności/wymagalności przepływów kontraktowych aktywów i pasywów Grupy Kapitałowej Alior Banku na dzień 31 grudnia 2021 roku (w mln zł):
31.12.2021
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
AKTYWA
3 917
3 073
2 724
3 986
9 620
11 701
24 159
42 207
101 387
Gotówka i Nostro
3 749
0
0
0
0
0
0
0
3 749
Należności od banków
32
63
0
0
0
0
0
1 608
1 703
Należności od klientów
136
1 074
2 681
3 382
5 942
9 698
18 093
34 775
75 781
Papiery wartościowe
0
1 936
43
604
3 678
2 003
6 066
2 457
16 787
Pozostałe aktywa
0
0
0
0
0
0
0
3 367
3 367
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
-64 681
-2 683
-4 392
-1 631
-1 420
-486
-1 719
-6 241
-83 253
Zobowiązania wobec banków
-75
-46
-315
-7
-14
-10
-13
-28
-508
Zobowiązania wobec klientów
-61 968
-2 607
-3 919
-1 409
-1 264
-214
-148
-2
-71 531
Emisje własne
0
-27
-142
-191
-94
-166
-1 475
-1
-2 096
Kapitały własne
0
0
0
0
0
0
0
-5 919
-5 919
Pozostałe zobowiązania
-2 638
-3
-16
-24
-48
-96
-83
-291
-3 199
Luka bilansowa
-60 764
390
-1 668
2 355
8 200
11 215
22 440
35 966
18 134
Skumulowana luka bilansowa
-60 764
-60 374
-62 042
-59 687
-51 487
-40 272
-17 832
18 134
Instrumenty pochodne – wpływy
0
4 926
689
213
210
220
212
0
6 470
Instrumenty pochodne – wypływy
0
-4 887
-667
-206
-204
-213
-208
0
-6 385
Instrumenty pochodne – netto
0
39
22
7
6
7
4
0
85
Linie gwarancyjne i finansowe
-9 945
0
0
0
0
0
0
0
-9 945
Luka pozabilansowa
-9 945
39
22
7
6
7
4
0
-9 860
Luka ogółem
-70 709
429
-1 646
2 362
8 206
11 222
22 444
35 966
8 274
Luka skumulowana ogółem
-70 709
-70 280
-71 926
-69 564
-61 358
-50 136
-27 692
8 274
Zestawienie terminów zapadalności/wymagalności przepływów kontraktowych aktywów i pasywów Grupy Kapitałowej Alior Banku na dzień 31 grudnia 2020 roku (w mln zł):
31.12.2020
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
AKTYWA
2 937
2 333
2 042
3 806
7 107
13 713
20 359
39 600
91 897
Gotówka i Nostro
2 387
0
0
0
0
0
0
0
2 387
Należności od banków
55
100
0
0
0
0
0
421
576
Należności od klientów
491
981
1 999
3 125
5 455
8 103
15 306
33 714
69 174
Papiery wartościowe
0
1 249
38
675
1 640
5 590
5 026
1 864
16 082
Pozostałe aktywa
4
3
5
6
12
20
27
3 601
3 678
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
-58 771
-2 981
-3 270
-2 009
-2 140
-1 125
-1 670
-6 853
-78 819
Zobowiązania wobec banków
-303
-308
-15
-5
-15
-23
-64
0
-733
Zobowiązania wobec klientów
-56 623
-2 621
-2 970
-1 618
-1 235
-504
-271
-2
-65 844
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
133
31.12.2020
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
Emisje własne
0
-50
-268
-360
-839
-496
-1 264
-5
-3 282
Kapitały własne
0
0
0
0
0
0
0
-6 560
-6 560
Pozostałe zobowiązania
-1 845
-2
-17
-26
-51
-102
-71
-286
-2 400
Luka bilansowa
-55 834
-648
-1 228
1 797
4 967
12 588
18 689
32 747
13 078
Skumulowana luka bilansowa
-55 834
-56 482
-57 710
-55 913
-50 946
-38 358
-19 669
13 078
Instrumenty pochodne – wpływy
0
7 368
1 913
436
414
493
277
0
10 901
Instrumenty pochodne – wypływy
0
-7 358
-1 897
-434
-412
-469
-291
0
-10 861
Instrumenty pochodne – netto
0
10
16
2
2
24
-14
0
40
Linie gwarancyjne i finansowe
-9 322
0
0
0
0
0
0
0
-9 322
Luka pozabilansowa
-9 322
10
16
2
2
24
-14
0
-9 282
Luka ogółem
-65 156
-638
-1 212
1 799
4 969
12 612
18 675
32 747
3 796
Luka skumulowana ogółem
-65 156
-65 794
-67 006
-65 207
-60 238
-47 626
-28 951
3 796
Urealniona luka płynności
Analiza zapadalności/wymagalności aktywów i zobowiązań dla Grupy Kapitałowej Banku, według terminów urealnionych na dzień 31 grudnia 2021 roku (w mln zł):
31.12.2021
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Urealniona luka okresowa
4 168
7 213
-1 903
531
2 027
4 217
6 661
-22 829
85
Urealniona luka skumulowana
4 168
11 381
9 478
10 009
12 036
16 253
22 914
85
Analiza zapadalności/wymagalności aktywów i zobowiązań dla Grupy Kapitałowej Banku, według terminów urealnionych na dzień 31 grudnia 2020 roku (w mln zł):
31.12.2020
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Urealniona luka okresowa
6 383
5 063
-1 643
485
1 517
3 626
5 669
-21 060
40
Urealniona luka skumulowana
6 383
11 446
9 803
10 288
11 805
15 431
21 100
40
Nadzorcze miary płynności i miary wrażliwości
Nadzorcze miary płynności
31.12.2021
31.12.2020
LCR
160%
174%
NSFR
132%*
122%
* Począwszy od danych za 30.06.2021 r. nastąpiła zmiana kalkulacji wskaźnika NSFR zgodnie z Rozporządzeniem (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019r.
W okresie od 31 grudnia 2020 roku do 31 grudnia 2021 roku wartości wskaźników miar nadzorczych utrzymywały się powyżej limitów nadzorczych. Grupa na potrzeby wyliczenia wskaźnika LCR i NSFR stosuje konsolidację ostrożnościową, która obejmuje Alior Bank SA i Alior Leasing sp. z o.o.
Poniższa tabela przedstawia części składowe wskaźnika pokrycia wypływów netto (LCR), czyli wartość zabezpieczenia przed utratą płynności oraz wypływ środków pieniężnych netto. Dodatkowo zaprezentowana została nadwyżka zabezpieczenia przed utratą płynności rozumiana jako nadwyżka możliwości pokrycia potrzeb płynnościowych przez okres występowania warunków skrajnych trwający 30 dni.
31.12.2021
31.12.2020
Zabezpieczenie przed utratą płynności (mln zł)
16 031
16 104
Wypływy środków pieniężnych netto ogółem (mln zł)
10 021
9 274
Nadwyżka zabezpieczenia przed utratą płynności (mln zł)
6 010
6 830
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
134
31.12.2021
31.12.2020
Wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR)
160%
174%
Stabilność bazy depozytowej
Na dzień 31 grudnia 2021 roku poziom osadu depozytów w horyzoncie 30 dni wynosił ok. 95,5% dla bazy depozytowej w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego) oraz 82,7%. dla emisji własnych.
Na dzień 31 grudnia 2020 roku poziom osadu depozytów w horyzoncie 30 dni wynosił ok. 95,5% dla bazy depozytowej w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego) oraz 95,2% dla emisji własnych.
Struktura finansowania
Głównym źródłem finansowania Grupy jest baza depozytowa, która na dzień 31.12.2021 roku wyniosła ok. 69 mld złotych, co stanowi ok. 83% pasywów Banku. W bazie depozytowej dominują rachunki bieżące (ok. 85% bazy), z czego większość (ok.72%) stanowią rachunki klientów indywidualnych wobec 28% rachunków klientów biznesowych. Pozostałą część bazy depozytowej tj. ok. 15% stanowią depozyty terminowe, w tym 54% depozyty terminowe klientów indywidualnych i 46% depozyty klientów biznesowych. Zobowiązania wobec klientów finansowych wynoszą ok. 2 mld złotych i stanowią ok. 2% pasywów. Emisje własne, w wartości 1,8 mld złotych, stanowią ok. 2% pasywów.
W kolejnych latach Grupa zakłada umiarkowany przyrost sumy bilansowej i utrzymanie depozytów klientowskich jako głównego źródła finansowania (w szczególności od klientów indywidualnych).
Koncentracja
Grupa w cyklach miesięcznych przeprowadza analizę koncentracji bazy depozytowej, która ma na celu wskazanie potencjalnego ryzyka nadmiernego uzależnienia Grupy od źródeł finansowania cechujących się zbyt niskim stopniem dywersyfikacji. W celu oszacowania poziomu koncentracji Grupa wyznacza wskaźnik WWK (Wskaźnik Wysokiej Koncentracji) liczony jako stosunek wartości środków zgromadzonych przez największych depozytariuszy do wartości bazy depozytowej. Na dzień 31 grudnia 2021 r. WWK wyniósł 1,09 % co wskazuje na brak koncentracji. Wskaźnik na dzień 31 grudnia 2020 r. wynosił 0,98%.
Statystykę WWK za 2021 r. i 2020 r. przedstawia poniższa tabela:
Minimalny
Średni
Maksymalny
31.12.2021
0,80%
1,00%
1,14%
31.12.2020
0,77%
0,85%
1,00%
W celu ograniczenia ryzyka koncentracji Grupa dywersyfikuje strukturę bazy depozytowej w podziale na klientów detalicznych, biznesowych, finansowych, instytucji rządowych i samorządowych, monitorując i raportując miesięcznie udział poszczególnych grup w całości bazy depozytowej.
Waluta
31.12.2021
Waluta
31.12.2020
Klient 1
EUR, PLN, USD
900 646
EUR, PLN, USD
368 479
Klient 2
EUR, PLN, USD
550 838
EUR, PLN, USD
343 608
Klient 3
CHF, CZK, EUR, PLN, USD
393 976
CHF, CZK, EUR, PLN, USD
316 083
Klient 4
EUR, PLN, USD
293 612
PLN
306 596
Klient 5
CHF, EUR, GBP, HDK, MXN, PLN, RUB, USD
200 847
CZK, EUR, PLN, USD
294 617
Klient 6
EUR, PLN
198 098
PLN
216 168
Klient 7
EUR, PLN
155 712
PLN
175 608
Klient 8
PLN
152 727
EUR, PLN
159 859
Klient 9
EUR, PLN, USD
148 728
EUR, PLN
112 326
Klient 10
CZK, EUR, PLN
147 281
CHF, EUR, PLN, USD
89 257
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
135
W 2021 r. sytuacja płynnościowa Grupy pozostawała na bezpiecznym poziomie. Sytuacja była ściśle monitorowana i utrzymywana na adekwatnym do potrzeb poziomie poprzez dostosowywanie poziomu bazy depozytowej oraz uruchamianie dodatkowych źródeł finansowania w zależności od rozwoju akcji kredytowej i pozostałych potrzeb płynnościowych.
44 Ryzyko operacyjne
44.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka operacyjnego
Ryzyko operacyjne to ryzyko powstania straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności wewnętrznych procesów, ludzi i systemów lub zdarzeń zewnętrznych. Ryzyko operacyjne uwzględnia ryzyko prawne, a nie obejmuje ryzyka utraty reputacji i ryzyka strategicznego.
Cel zarządzania ryzykiem operacyjnym
Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym Grupy Kapitałowej jest utrzymanie ryzyka operacyjnego na poziomie bezpiecznym i adekwatnym w stosunku do działalności, celów, strategii i rozwoju Grupy Kapitałowej, a także akceptowalnym przez Zarząd i Radę Nadzorczą Banku.
Zarządzanie ryzykiem operacyjnym
Grupa Kapitałowa posiada sformalizowany system zarządzania ryzykiem operacyjnym w ramach którego przeciwdziała występowaniu zdarzeń i incydentów operacyjnych oraz ogranicza straty w przypadku materializacji ryzyka. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym obejmuje identyfikację, pomiar i ocenę ryzyka operacyjnego, kontrolę, monitorowanie, raportowanie oraz działania zarządcze.
Identyfikacja ryzyka operacyjnego
W ramach identyfikacji ryzyka operacyjnego, Grupa Kapitałowa rozpoznaje czynniki ryzyka, które w istotny sposób wpływają na jego poziom. Na etapie identyfikacji wykorzystywane różne sposoby pozyskiwania informacji m.in.:
gromadzenie danych o zdarzeniach i stratach w Grupie Kapitałowej,
identyfikacja ryzyka w procesach, produktach i zgłoszeniach biznesowych, identyfikacja ryzyka w procesach outsourcowanych,
analiza zewnętrznych zdarzeń ryzyka operacyjnego.
Pomiar i ocena ryzyka operacyjnego
Pomiar i ocena ryzyka operacyjnego przeprowadzana jest przy wykorzystaniu mierników ilościowych i jakościowych i obejmuje m.in.:
kluczowe wskaźniki ryzyka (KRI), dla których zdefiniowano progi tolerancji,
cel i limit na koszty ryzyka operacyjnego oraz określanie poziomu ich wykorzystania,
obliczanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z zaawansowaną metodą (AMA) dla Banku, dla Oddziału w Rumunii oraz spółki podlegającej konsolidacji ostrożnościowej Alior Leasing Sp. z o.o. z zastosowaniem metody standardowej (TSA)
szacowanie kapitału wewnętrznego dla Banku na ryzyko operacyjne z wykorzystaniem wyników modelu AMA, dla Oddziału w Rumunii oraz spółki podlegającej konsolidacji ostrożnościowej Alior Leasing Sp. z o.o. – z zastosowaniem metody standardowej (TSA),
testy warunków skrajnych,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
136
analizy scenariuszowe,
samoocenę ryzyka operacyjnego,
ocenę nowych i modyfikowanych procesów, produktów i zgłoszeń biznesowych.
Kontrola ryzyka operacyjnego
Celem kontroli jest utrzymanie ryzyka operacyjnego na akceptowanym przez Grupę Kapitałową poziomie. Kontrola ryzyka operacyjnego odbywa się na kilku poziomach: komórek organizacyjnych odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem operacyjnym w swoich obszarach, Departamentu Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym, Komitetu Ryzyka Operacyjnego, Zarządu, Komitetu ds. Ryzyka Rady Nadzorczej oraz Rady Nadzorczej.
Kontrola ryzyka obejmuje m.in. opracowanie, wdrożenie i wykorzystanie narzędzi w ramach systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym, zbieranie informacji dotyczących ryzyka operacyjnego, sprawowanie nadzoru nad zarządzaniem ryzykiem operacyjnym oraz jego poziomem, akceptowanie wyników zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz realizacji przyjętych założeń, analizę cyklicznych raportów z obszaru ryzyka operacyjnego i akceptację najważniejszych założeń i weryfikację ich realizacji.
Monitoring i raportowanie ryzyka operacyjnego
Monitorowanie ryzyka operacyjnego ma na celu diagnozowanie obszarów wymagających działań zarządczych. Monitorowanie umożliwia obserwację profilu ryzyka operacyjnego oraz zapewnia regularne przekazywanie Zarządowi i Radzie Nadzorczej niezbędnych informacji na temat ryzyka operacyjnego. Jest ono realizowane w sposób ciągły na poziomie poszczególnych komórek organizacyjnych oraz przez Departament Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym w ramach bieżącej analizy oraz nadzoru nad procesem zarządzania ryzykiem operacyjnym. Departament Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym jest to komórka organizacyjna odpowiedzialna m.in. za:
rozwój i wprowadzanie odpowiednich metodyk oraz instrumentów kontroli ryzyka operacyjnego;
monitorowanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z metodą standardową (TSA) w zakresie oddziału w Rumunii oraz spółce podlegające konsolidacji ostrożnościowej Alior Leasing Sp. z o.o. oraz zgodnie z metodą zaawansowaną (AMA) w zakresie pozostałej działalności prowadzonej przez Bank,
opiniowanie i konsultowanie oceny ryzyka operacyjnego w prowadzonych projektach, produktach oraz procedurach (nowych i modyfikowanych),
monitorowanie poziomu wykorzystania celu i limitu na koszty ryzyka operacyjnego oraz podejmowanie działań zarządczych związanych z występowaniem podwyższonego lub wysokiego poziomu ryzyka operacyjnego,
gromadzenie wysokiej jakości danych o zdarzeniach i skutkach operacyjnych,
monitorowanie zdarzeń wewnętrznych i zewnętrznych,
monitorowanie poziomu ryzyka operacyjnego Grupy Kapitałowej z wykorzystaniem narzędzi, m.in. kluczowych wskaźników ryzyka (KRI), samooceny, testów warunków skrajnych,
przygotowywanie cyklicznych raportów dotyczących poziomu ryzyka operacyjnego w Grupie Kapitałowej.
Obowiązek monitorowania i ograniczania ryzyka operacyjnego w codziennej pracy dotyczy wszystkich pracowników i jednostek organizacyjnych Banku. Pracownicy na bieżąco kontrolują poziom ryzyka operacyjnego w obsługiwanych procesach i aktywnie minimalizują ryzyko, podejmując możliwe działania mające na celu uniknięcie/ograniczenie strat operacyjnych. Odpowiadają za bieżącą rejestrację zdarzeń i finansowych skutków operacyjnych dotyczących ich obszarów działalności oraz raportują wartości Kluczowych Wskaźników Ryzyka (KRI) dla procesów szczególnie narażonych na ryzyko operacyjne, a także biorą udział w procesie samooceny.
Wyniki monitorowania ryzyka operacyjnego prezentowane w raportach skierowanych do Komitetu Ryzyka Operacyjnego, Zarządu, Komitetu ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Rady Nadzorczej. Raporty
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
137
przedstawiają poziom ryzyka operacyjnego i opracowywane w trybie miesięcznym, kwartalnym oraz rocznym.
Raportowanie informacji dotyczących zdarzeń i skutków z tytułu ryzyka operacyjnego wykonywane jest na potrzeby wewnętrzne i zewnętrzne. Informacje dotyczące ryzyka operacyjnego wspierają system zarządzania Grupą Kapitałową, poprzez ich uwzględnianie przy podejmowaniu decyzji biznesowych. Zakres raportowania zarządczego z ryzyka operacyjnego jest szeroki i przekrojowy, co daje możliwość właściwej oceny realizacji systemu zarządzania i kontroli tego ryzyka oraz umożliwia podejmowanie działań wspomagających ten proces.
Działania zarządcze
Na podstawie prowadzonej identyfikacji, pomiaru i oceny, Grupa Kapitałowa podejmuje adekwatne działania zarządcze, których celem jest kształtowanie procesu zarządzania ryzykiem operacyjnym i poziomu tego ryzyka. Działania zarządcze obejmują m.in.:
ustalanie akceptowalnych poziomów ryzyka w postaci limitów ograniczających ryzyko,
podejmowanie decyzji o zastosowaniu narzędzi wspierających zarządzanie ryzykiem,
wydawanie regulacji wewnętrznych dotyczących zarządzania ryzykiem operacyjnym.
akceptację poziomu ryzyka operacyjnego,
ograniczenie ryzyka operacyjnego, w tym transfer,
unikanie ryzyka operacyjnego.
Narzędzia zarządzania ryzykiem operacyjnym
Zarządzanie ryzykiem operacyjnym w Grupie Kapitałowej Alior Banku jest wpierane przez system informatyczny OpRisk, w którym m.in. rejestrowane zdarzenia i straty operacyjne, KRI oraz ewidencjonowane są wyniki analiz scenariuszowych oraz samooceny.
Pomiar kapitału wewnętrznego na ryzyko operacyjne dokonywany jest przy wykorzystaniu metody AMA. W oparciu o metodę AMA Alior Bank zbudował wewnętrznymi siłami model statystyczny służący do szacowania poziomu ryzyka operacyjnego w oparciu o metodę Loss Distribution Approach (LDA).
Na potrzeby wyznaczania wymogów w zakresie funduszy w ł asnych z tytu ł u ryzyka operacyjnego na poziomie skonsolidowanym Grupy Kapita ł owej Alior Banku SA, stosowane łącznie dwie metody tj.: metoda zaawansowanego pomiaru (AMA) w zakresie dzia ł alno ś ci prowadzonej przez Alior Bank SA oraz metoda standardowa (TSA) w odniesieniu do dzia ł alno ś ci Oddzia ł u w Rumunii oraz dzia ł alno ś ci spó ł ki podlegaj ą cej konsolidacji Alior Leasing Sp. z o.o.
W dniu 10 lutego 2021 r. Bank otrzymał zezwolenie KNF na wdrożenie zmian znacznych w metodzie AMA. W szczególności zmiana dotyczy uwzględnienia w modelu odzysków nieubezpieczeniowych. Jest to kolejny krok związany ze wzmocnieniem systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym w Grupie Kapitałowej oraz odzwierciedleniem rzeczywistego poziomu tego ryzyka w pomiarze.
Koszty ryzyka operacyjnego, które zostały zarejestrowane w 2021 r. dla Grupy Alior Banku SA mieściły się w ramach przyjętego celu oraz limitu.
W związku ze stosowaniem zaawansowanej metody pomiaru ryzyka operacyjnego (AMA), zgodnie z wymogami Art. 454 CRR, Grupa dążąc do ograniczenia ryzyka materializacji skutków rzadkich, ale potencjalnie dotkliwych zdarzeń operacyjnych, wykupiła szereg polis ubezpieczeniowych. Ww. polisy obejmowały m.in. ubezpieczenie w zakresie: mienia (w tym sprzętu elektronicznego), odpowiedzialności cywilnej, odpowiedzialności karnoskarbowej oraz odpowiedzialności zawodowej.
Warunki poszczególnych polis dostosowane do skali i zakresu ponoszonego ryzyka. Ww. polisy nie stosowane jako mechanizm ograniczający wysokość wymogów w zakresie funduszy własnych na ryzyko operacyjne ani też jako czynnik mitygujący wysokość kapitału wewnętrznego na ryzyko operacyjne.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
138
45 Zarządzanie kapitałem
Definicja adekwatności kapitałowej
Adekwatność kapitałowa to proces mający na celu zapewnienie, poziom ryzyka, które Bank i Grupa Kapitałowa Banku podejmują w związku z rozwojem działalności biznesowej, może zostać pokryty posiadanym kapitałem, biorąc pod uwagę określony poziom tolerancji na ryzyko oraz horyzont czasowy. Proces zarządzania adekwatnością kapitałową obejmuje w szczególności przestrzeganie obowiązujących regulacji organów nadzoru i kontroli, a także określonego w Grupie Kapitałowej poziomu tolerancji na ryzyko oraz proces planowania kapitałowego, w tym politykę dotyczącą źródeł pozyskiwania kapitału.
Celem zarządzania kapitałem w Banku i Grupie Kapitałowej jest utrzymywanie w każdym momencie działania odpowiedniej wartości funduszy własnych oraz kapitału Tier 1 do pokrycia ryzyka na odpowiednim poziomie, zgodnie z założonym apetytem na ryzyko.
W ramach apetytu na ryzyko Grupa określa oczekiwane poziomy pokrycia przez fundusze własne oraz kapitał Tier 1 potencjalnej straty nieoczekiwanej z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka określonego w przepisach Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (Rozporządzenie CRR), a także poszczególnych rodzajów ryzyka zidentyfikowanego w ramach procesu oceny adekwatności kapitału wewnętrznego (ICAAP). Potencjalna strata nieoczekiwana jest wyznaczana za pomocą kapitału regulacyjnego, którego metodyka wyznaczania została określona w Rozporządzeniu CRR, a także za pomocą kapitału wewnętrznego, wyznaczanego za pomocą metod o których mowa poniżej.
W procesie zarządzania kapitałem nadrzędną rolę odgrywają Rada Nadzorcza, Zarząd Banku, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej oraz Komitet Zarządzania Ryzykiem i ICAAP.
Miary adekwatności kapitałowej
W Grupie do podstawowych narzędzi wykorzystywanych do zarządzania kapitałem należą:
łączny współczynnik kapitałowy oraz współczynnik kapitału Tier 1,
analiza regulacyjnego wymogu kapitałowego,
kapitał wewnętrzny (ICAAP) oraz współczynnik pokrycia kapitału wewnętrznego przez fundusze własne.
Łączny współczynnik kapitałowy
Łączny Współczynnik kapitałowy oraz współczynnik Tier 1 na dzień 31 grudnia 2021 r. zostały obliczone zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 648/2012 („Rozporządzenie CRR”) oraz innymi regulacjami wdrażającymi „opcje narodowe” , m. in. ustawa Prawo Bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. (z późn. zm.) i rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie wyższej wagi ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach (z późn. zm.).
Na potrzeby wyliczenia skonsolidowanego wyniku finansowego oraz współczynnika wypłacalności w 2021 r. zastosowano konsolidację ostrożnościową konsolidowane były Alior Bank SA i Alior Leasing sp. z o.o. W ocenie Zarządu Banku pozostałe jednostki zależne nieobjęte konsolidacją ostrożnościową, z punktu widzenia celów monitorowania instytucji kredytowych, mają marginalne znaczenie dla podstawowej działalności Banku.
Skonsolidowany ostrożnościowo rachunek zysków i strat jest sporządzony zgodnie z przyjętymi przez Bank zasadami rachunkowości, z wyjątkiem ujęcia w konsolidacji jedynie Alior Banku SA i Alior Leasing sp. z o.o., zgodnie ze stwierdzeniem powyżej.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
139
01.01.2021-31.12.2021
Przychody z tytułu odsetek
2 837 304
Przychody o podobnym charakterze
199 338
Koszty z tytułu odsetek
-238 420
Wynik z tytułu odsetek
2 798 222
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 437 910
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-674 690
Wynik z tytułu prowizji i opłat
763 220
Przychody z tytułu dywidend
7 345
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
85 935
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:
5 293
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
3 246
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
2 047
Pozostałe przychody operacyjne
128 952
Pozostałe koszty operacyjne
-168 281
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-39 329
Koszty działania Grupy
-1 576 987
Wynik z odpisów na straty oczekiwane
-1 006 663
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
-10 482
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych
-21 386
Podatek bankowy
-236 835
Zysk brutto
768 333
Podatek dochodowy
-294 718
Zysk netto
473 615
Fundusze własne dla potrzeb adekwatności kapitałowej
31.12.2021
31.12.2020
Fundusze własne ogółem dla współczynnika wypłacalności
6 997 724
7 658 399
Kapitał podstawowy Tier I (CET1)
6 199 997
6 545 217
Wpłacony kapitał
1 305 540
1 305 540
Kapitał zapasowy
5 399 229
5 395 195
Pozostałe kapitały
174 448
174 448
Zysk zweryfikowany przez biegłego rewidenta
229 523
-318 975
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
-530 645
-192 483
Kapitał z aktualizacji wyceny - niezrealizowane straty
-99 774
-12 553
Wartości niematerialne wycenione według wartości bilansowej
-307 806
-304 819
Kapitał z aktualizacji wyceny - niezrealizowane zyski
97 703
72 517
Dodatkowe korekty wartości – korekta AVA
-11 024
-8 679
Pozostałe pozycje korygujące (korekty okresu przejściowego dotyczące MSSF 9, niedobór pokrycia z tytułu ekspozycji nieobsługiwanych, aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego)
-57 197
435 026
Kapitał Tier II
797 727
1 113 182
Zobowiązania podporządkowane
797 727
1 113 182
Wymogi kapitałowe
3 952 896
3 865 246
Wymogi kapitałowe razem dla ryzyka: kredytowego, kredytowego kontrahenta, korekty wyceny kredytowej, rozmycia i dostawy instrumentów do rozliczenia w późniejszym terminie
3 622 321
3 535 303
Wymogi kapitałowe razem dla ryzyka: cen kapitałowych papierów wartościowych, cen instrumentów dłużnych, cen towarów i walutowego
9 275
8 552
Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych
11 631
24 728
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
140
31.12.2021
31.12.2020
Wymogi kapitałowe razem z tytułu ryzyka operacyjnego
309 669
296 663
Tier 1
12,55%
13,55%
Współczynnik wypłacalności
14,16%
15,85%
Grupa Kapitałowa Alior Bank SA, zdecydowała o zastosowaniu przepisów przejściowych przewidzianych przez rozporządzenie nr 2017/2395 dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9 oraz rozporządzenie 2020/873 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19, co oznacza, że na potrzeby oceny adekwatności kapitałowej Grupy nieuwzględniany będzie pełen wpływ wdrożenia MSSF 9, w tym związany z utworzonymi odpisami COVID-19.
W celu ograniczenia wpływu pandemii koronowirusa na gospodarkę instytucje nadzorujące rynek przyjęły szereg modyfikacji w regulacjach dotyczących współczynnika wypłacalności. Obejmują one głównie:
zmiany Rozporządzenia nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i finansowych (wraz z późniejszymi zmianami) CRR,
zmiany Rozporządzenia 101/2016 dotyczącego ostrożnej wyceny (AVA),
wytyczne EBA w zakresie postępowania z programami odroczenia spłat,
dodatkowe działania polskich instytucji nadzorujących rynek finansowy zmniejszające obciążenie kapitałowe banków oraz zmniejszające obciążenia regulacyjne - zniesienie bufora ryzyka systemowego i zmiana wymogów regulacyjnych w zakresie współczynnika, w dniu 18 marca 2020 roku, Minister Finansów podpisał rozporządzenie w sprawie rozwiązania bufora ryzyka systemowego. Minimalna regulacyjna wartość współczynników Tier 1 oraz TCR dla Alior Banku po zniesieniu bufora to odpowiednio 8,5% oraz 10,5%, w związku z czym nadwyżka współczynników kapitałowych ponad regulacyjne poziomy minimalne to odpowiednio 4,05 pkt proc. (ok. 2,00 mld zł) i 3,66 pkt proc (ok. 1,81 mld zł).
W dniu 28 czerwca 2021 r. weszła w życie kolejna transza zmian regulacyjnych w ramach tzw. CRR 2 wprowadzanych Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, wskaźnika stabilnego finansowania netto, wymogów w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, ryzyka kredytowego kontrahenta, ryzyka rynkowego, ekspozycji wobec kontrahentów centralnych, ekspozycji wobec przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, dużych ekspozycji, wymogów dotyczących sprawozdawczości i ujawniania informacji, a także rozporządzenie (UE) nr 648/2012. W szczególności zmiany wprowadzane 28 czerwca dotyczą wyliczania wymogu kapitałowego na ryzyko kontrahenta.
W drugim kwartale 2021 r. operacyjnie weszła w życie zmiana Rozporządzenia 575/2013, a stanowiąca Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/630 zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do minimalnego pokrycia strat z tytułu ekspozycji nieobsługiwanych.
MREL
W grudniu 2021 r. Bank otrzymał z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego pismo dotyczące ustalenia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych oraz zobowiązań podlegających umorzeniu lub konwersji („MREL”).
Zgodnie z powyższym pismem, wymóg MRELtrea (obliczony jako odsetek łącznej kwoty na ryzyko) dla Banku na poziomie skonsolidowanym został określony na poziomie 15,36% TREA.
Wymóg MRELtem (obliczany jako odsetek miary ekspozycji całkowitej) dla Banku na poziomie skonsolidowanym został natomiast określony na poziomie 5,91% TEM. Zgodnie z powyższym pismem wymogi muszą zostać spełnione do 31 grudnia 2023 r.
Dodatkowo wyznaczona została ścieżka osiągnięcia docelowego poziomu MREL określająca cele śródokresowe, które Bank powinien spełnić do końca każdego roku kalendarzowego w okresie dojścia do poziomu docelowego. Cele te w relacji do TREA wynoszą odpowiednio 11,68% do dnia 31 grudnia 2021 r.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
141
oraz 13,52% do dnia 31 grudnia 2022 r. Minimalne śródokresowe cele dla wymogu podporządkowania w relacji do TREA wynoszą odpowiednio 11,68% do dnia 31 grudnia 2021 r. oraz 13,52% do dnia 31 grudnia 2022 r.
Cele śródokresowe w odniesieniu do TEM wynoszą 3% do dnia 31 grudnia 2021 r. oraz 4,46% do dnia 31 grudnia 2022 r. Minimalne śródokresowe cele dla wymogu podporządkowania w relacji do TEM wynoszą odpowiednio 3% do dnia 31 grudnia 2021 r. oraz 4,45% do dnia 31 grudnia 2022 r.
Na 31 grudnia 2021 r. Bank wypełniał wymogi MREL, które wskazane zostały jako cele śródokresowe dla tego okresu.
Wskaźniki kapitałowe i płynnościowe Grupy Banku pozostają na poziomach znacząco przekraczających minimalne wymagania regulacyjne i pozwalają na bezpieczne funkcjonowanie Grupy.
Analiza regulacyjnego wymogu kapitałowego
W ramach procesu wyliczenia współczynnika wypłacalności Grupa analizuje poziom regulacyjnego wymogu kapitałowego oraz relacji funduszy własnych do kapitału wewnętrznego. Analiza polega na porównaniu rzeczywistych wartości z wartościami budżetowanymi oraz wskazaniu przyczyn ewentualnych różnic (inna niż planowana skala działalności Banku i Grupy Kapitałowej, zwłaszcza wielkość portfela kredytowego czy inny niż planowany profil ryzyka aktywów). Kapitały własne Grupy Kapitałowej przewyższały łączny wymóg kapitałowy w ciągu całego 2021 r.
Kapitał wewnętrzny
W ramach procesu ICAAP Grupa dokonuje identyfikacji oraz oceny istotności wszystkich rodzajów ryzyka, na które jest narażony w związku z podejmowaną działalnością.
Istotne rodzaje ryzyka w dniu 31 grudnia 2021 r.:
Ryzyko kredytowe – niewypłacalności
Ryzyko kredytowe - koncentracji branżowej
Ryzyko kredytowe - koncentracji wobec klienta
Ryzyko kredytowe - koncentracji w walucie
Ryzyko operacyjne
Ryzyko płynności
Ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej
Ryzyko rynkowe
Ryzyko rozliczenia/dostawy z późniejszym terminem rozliczenia
Ryzyko modeli
Ryzyko utraty reputacji
Ryzyko biznesowe
Ryzyko kapitałowe
Ryzyko braku zgodności.
Na poszczególne rodzaje ryzyka, zidentyfikowane jako istotne, Grupa alokuje kapitał wewnętrzny przy zastosowaniu wewnętrznych modeli szacowania ryzyka.
Kapitał wewnętrzny szacowany jest:
dla ryzyka kredytowego w oparciu o metodykę portfelową jako wartość 99,95 kwantyla rozkładu strat na portfelu kredytowym,
dla ryzyka rynkowego w oparciu o metodykę VaR,
dla ryzyka stopy procentowej w oparciu o miarę wartości ekonomicznej kapitału,
dla ryzyka płynności w oparciu o model luki płynności przy założeniu scenariusza skrajnego,
dla ryzyko operacyjnego w oparciu o model AMA.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
142
Wyznaczony całkowity kapitał wewnętrzny jest zabezpieczany wartością kapitału dostępnego przy uwzględnieniu odpowiednich buforów bezpieczeństwa.
Pakiet CRD IV/CRR
Na 31 grudnia 2021 r. Grupa w pełni uwzględniała przepisy Rozporządzenia CRR w zakresie zarządzania kapitałem, w tym rachunku funduszy własnych oraz wyliczania wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka.
Inne
46 Zdarzenia istotne dla działalności Grupy
Informacja na temat ratingu Alior Banku nadanego przez agencję Standard & Poor’s Global Ratings
W dniu 8 grudnia 2021 r. agencja ratingowa Standard and Poor’s Global Ratings („S&P”) poinformowała Bank o potwierdzeniu długoterminowych i krótkoterminowych ocen ratingowych Banku na dotychczasowym poziomie. Rating Banku na dzień publikacji niniejszego raportu przedstawia się następująco:
Rating długoterminowy emitenta („Long-Term Issuer Credit Rating”) na poziomie ‘BB’ z perspektywą stabilną,
Rating krótkoterminowy emitenta („Short-Term Issuer Credit Rating”) na poziomie ‘B’.
Informacja na temat ratingu Alior Banku nadanego przez agencję Fitch Ratings Ltd.
W dniu 8 grudnia 2021 r. agencja ratingowa Fitch Ratings Ltd. („Fitch”, „Agencja”) poinformowała Bank o potwierdzeniu długoterminowych i krótkoterminowych ocen ratingowych Banku na dotychczasowym poziomie oraz o zmianie perspektywy ratingowej Banku z „Negatywnej” na „Stabilną”.
Pełna lista ratingów nadanych przez Agencję prezentuje się następująco:
Rating długoterminowy podmiotu (Long-Term IDR): ‘BB’, perspektywa stabilna,
Rating krótkoterminowy podmiotu (Short-Term IDR): ‘B’,
Długoterminowy rating krajowy (National Long-Term Rating): ‘BBB+(pol)’, perspektywa stabilna,
Krótkoterminowy rating krajowy (National Short-Term Rating): ‘F2(pol)’,
Viability Rating (VR): ‘bb’,
Rating wsparcia rządowego: ‘ns’.
Przyjęcie i zatwierdzenie aktualizacji strategii Alior Banku na lata 2020-2022 w zakresie lat 2021- 2022
W dniu 29 marca 2021 roku Zarząd Banku podjął uchwałę w sprawie przyjęcia aktualizacji strategii Banku ,,Więcej niż Bank” na lata 2020-2022 w zakresie lat 2021-2022. Aktualizacja Strategii została zatwierdzona przez Radę Nadzorczą Banku w dniu 29 marca 2021 roku.
Rozpoczęcie procesu budowy książki popytu w związku z przygotowywaniem emisji obligacji Alior Bank SA
W dniu 23 lutego 2022 r. Zarząd Banku, podjął uchwałę o wyrażeniu zgody na rozpoczęcie procesu budowy księgi popytu w związku z przygotowywaniem przez Bank emisji obligacji, które po uzyskaniu zgody Komisji Nadzoru Finansowego będą stanowiły instrumenty w kapitale Tier II Banku. Podstawowe parametry przygotowywanej emisji są następujące:
maksymalna łączna wartość nominalna obligacji wynosi do 400.000.000 PLN,
oprocentowanie obligacji będzie zmienne, oparte o stawkę referencyjną WIBOR6M, powiększone o ustaloną w procesie budowy księgi popytu marżę,
obligacje będą niezabezpieczone,
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
143
obligacje będą miały 10-letni okres zapadalności,
Bank skieruje ofertę obligacji do inwestorów kwalifikowanych, w rozumieniu art. 2 lit. e) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1129 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie prospektu, który ma być publikowany w związku z ofertą publiczną papierów wartościowych lub dopuszczeniem ich do obrotu na rynku regulowanym oraz uchylenia dyrektywy 2003/71/WE , w trybie bezprospektowym,
Bank będzie ubiegał się o wprowadzenie obligacji do notowań na rynku Catalyst,
rozważany termin emisji obligacji to kwiecień 2022 r. z zastrzeżeniem, że Bank podejmie decyzję o emisji obligacji oraz ich parametrach, po analizie warunków rynkowych. Po analizie warunków rynkowych Bank może również podjąć decyzję o zmianie łącznej wartości nominalnej lub odstąpieniu od emisji obligacji.
47 Istotne zdarzenia po dacie bilansowej
Konflikt zbrojony na Ukrainie
W związku z trwającym na Ukrainie od dnia 24.02.2022 roku konfliktem zbrojnym, Bank uruchomił w ramach Komitetu Ryzyka Operacyjnego działanie sztabu antykryzysowego, który na bieżąco analizuje wpływ konfliktu zbrojnego na otoczenie makroekonomiczne Banku. Istniejący konflikt może mieć w przyszłości wpływ na ryzyko kredytowe, rynkowe oraz operacyjne i cyfrowe, jednakże Bank na datę sprawozdawczą tj. 31.12.2021 nie identyfikuje istotnego wpływu na zaprezentowane w niniejszym sprawozdaniu dane finansowe. Bank nie prowadzi działalności na terenie Ukrainy. Ekspozycja kredytowa Banku wobec firm istotnie zaangażowanych na Ukrainie, Rosji i Białorusi stanowi poniżej 0,2% portfela kredytowego Banku.
Image should be here
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2021r.
(w tysiącach złotych)
144
Podpisy wszystkich Członków Zarządu
Data
Podpis
01.03.2022
Grzegorz Olszewski- Wiceprezes Zarządu kierujący pracami Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
01.03.2022
Maciej Brzozowski - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
01.03.2022
Radosław Gibała - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
01.03.2022
Rafał Litwińczuk - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
01.03.2022
Marek Majsak - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
01.03.2022
Jacek Polańczyk – Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
01.03.2022
Paweł Tymczyszyn– Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych
Data
Podpis
01.03.2022
Urszula Nowik-Krawczyk – Dyrektor Departamentu Rachunkowości, Główny Księgowy Banku
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
259400QHDOZWMJ1032942019-12-31259400QHDOZWMJ1032942020-12-31259400QHDOZWMJ1032942021-12-31259400QHDOZWMJ1032942020-01-012020-12-31259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31259400QHDOZWMJ1032942020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31Alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31Alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31Alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942021-01-012021-12-31Alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31Alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31Alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942019-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942019-12-31Alior:OtherCapitalMember259400QHDOZWMJ1032942019-12-31Alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942020-01-012020-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400QHDOZWMJ1032942020-01-012020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400QHDOZWMJ1032942020-01-012020-12-31Alior:OtherReservesGainsLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeGainsLossesOnCashFlowHedgesMember259400QHDOZWMJ1032942020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400QHDOZWMJ1032942020-01-012020-12-31Alior:OtherCapitalMemberiso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:sharesxbrli:shares