259400OFDZ9KPZEO8K782021-01-012021-12-31iso4217:PLN259400OFDZ9KPZEO8K782020-01-012020-12-31xbrli:sharesiso4217:PLNxbrli:shares259400OFDZ9KPZEO8K782021-12-31259400OFDZ9KPZEO8K782020-12-31259400OFDZ9KPZEO8K782019-12-31259400OFDZ9KPZEO8K782020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-12-31grupamillennium:WynikNiepodzielonyMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-12-31ifrs-full:OtherReservesMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-01-012021-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-01-012021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-01-012021-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-01-012021-12-31grupamillennium:WynikNiepodzielonyMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-01-012021-12-31ifrs-full:OtherReservesMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-12-31grupamillennium:WynikNiepodzielonyMember259400OFDZ9KPZEO8K782021-12-31ifrs-full:OtherReservesMember259400OFDZ9KPZEO8K782019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400OFDZ9KPZEO8K782019-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400OFDZ9KPZEO8K782019-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400OFDZ9KPZEO8K782019-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400OFDZ9KPZEO8K782019-12-31grupamillennium:WynikNiepodzielonyMember259400OFDZ9KPZEO8K782019-12-31ifrs-full:OtherReservesMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-01-012020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-01-012020-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-01-012020-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-01-012020-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-01-012020-12-31grupamillennium:WynikNiepodzielonyMember259400OFDZ9KPZEO8K782020-01-012020-12-31ifrs-full:OtherReservesMember
0
Skonsolidowany
Finansowy
Raport Roczny
Grupy Kapitałowej
Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy
zakończony
31 grudnia 2021 r.
1
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wybrane skonsolidowane dane finansowe
w tys. PLN
1.01.2021 -
31.12.2021
1.01.2020 -
31.12.2020
1.01.2021 -
31.12.2021
1.01.2020 -
31.12.2020
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym
charakterze
2 842 093
3 126 579
620 883
698 802
Przychody z tytułu opłat i prowizji
1 012 250
947 414
221 136
211 750
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem
dochodowym
(1 000 943)
210 935
(218 666)
47 145
Wynik finansowy po opodatkowaniu
(1 331 866)
22 817
(290 959)
5 100
Całkowite dochody za okres sprawozdawczy
(2 390 356)
152 581
(522 197)
34 102
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej
2 787 342
(3 137 601)
608 922
(701 265)
Przepływy pieniężne netto z działalności
inwestycyjnej
(556 582)
2 035 786
(121 591)
455 006
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
(444 950)
(1 064 540)
(97 204)
(237 929)
Przepływy pieniężne netto, razem
1 785 810
(2 166 355)
390 128
(484 188)
Zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w zł / EUR)
(1,10)
0,02
(0,24)
0,00
Rozwodniony zysk (strata) na jedną akcję zwykłą
(1,10)
0,02
(0,24)
0,00
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Aktywa razem
103 913 908
97 322 785
22 592 927
21 089 275
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji
monetarnych
539 408
1 057 652
117 278
229 187
Zobowiązania wobec klientów
91 447 515
81 510 540
19 882 488
17 662 854
Kapitał własny
6 697 246
9 090 976
1 456 113
1 969 961
Kapitał zakładowy
1 213 117
1 213 117
263 755
262 875
Liczba akcji (w szt.)
1 213 116 777
1 213 116 777
1 213 116 777
1 213 116 777
Wartość księgowa na jedną akcję (w zł / EUR)
5,52
7,49
1,20
1,62
Rozwodniona wartość księgowa na jedną akcję
(w zł / EUR)
5,52
7,49
1,20
1,62
Współczynnik wypłacalności
17,06%
19,49%
17,06%
19,49%
Zadeklarowana lub wypłacona dywidenda
na jedną akcję (w zł / EUR)
-
-
-
-
Kursy przyjęte do przeliczenia danych finansowych na EUR
dla pozycji na dzień bilansowy
-
-
4,5994
4,6148
dla pozycji za okres objęty sprawozdaniem
(kurs wyliczony jako średnia z kursów na koniec
poszczególnych miesięcy okresu)
-
-
4,5775
4,4742
2
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wybrane kwartalne dane finansowe
SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
w tysiącach zł
1.01.2021 -
31.12.2021
1.10.2021 -
31.12.2021*
1.01.2020 -
31.12.2020
1.10.2020 -
31.12.2020*
Wynik z tytułu odsetek
2 713 143
767 099
2 583 060
624 635
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym
charakterze:
2 842 093
805 787
3 126 579
665 243
Przychody naliczane z wykorzystaniem metody
efektywnej stopy procentowej:
2 778 204
800 465
3 018 124
646 986
Przychody odsetkowe od Aktywów
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
2 620 651
749 737
2 704 672
597 735
Przychody odsetkowe od Aktywów
wycenianych według wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
157 553
50 728
313 452
49 251
Przychody o charakterze podobnym do odsetkowego
od Aktywów wycenianych według wartości godziwej
przez rachunek zysków i strat
63 889
5 322
108 455
18 257
Koszty z tytułu odsetek
(128 950)
(38 688)
(543 519)
(40 608)
Wynik z tytułu opłat i prowizji
830 612
214 960
746 056
192 730
Przychody z tytułu opłat i prowizji
1 012 250
260 504
947 414
240 546
Koszty z tytułu opłat i prowizji
(181 638)
(45 544)
(201 358)
(47 816)
Przychody z tytułu dywidend
3 761
323
3 678
136
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów
i zobowiązań finansowych niewycenianych według
wartości godziwej przez wynik finansowy
9 669
(569)
128 082
50 059
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych
przeznaczonych do obrotu
(9 296)
(2 151)
13 436
4 637
Wynik z tytułu aktywów finansowych
nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych
obowiązkowo według wartości godziwej
przez wynik finansowy
124 538
70 730
38 576
51 729
Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń
(3 185)
(1 431)
(10 259)
481
Wynik z pozycji wymiany
(148 999)
(72 138)
120 521
14 285
Pozostałe przychody operacyjne
317 295
106 606
160 766
72 191
Pozostałe koszty operacyjne
(239 510)
(159 641)
(249 060)
(112 146)
Koszty administracyjne
(1 440 706)
(383 401)
(1 542 379)
(366 219)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych
(318 391)
(77 023)
(556 912)
(91 173)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów
niefinansowych
(7 672)
(2 285)
(7 890)
(2 712)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych
kredytów hipotecznych
(2 305 157)
(732 000)
(713 617)
(415 944)
Wynik z tytułu modyfikacji
(12 839)
(3 403)
(13 565)
(3 475)
Amortyzacja
(201 595)
(50 725)
(210 411)
(51 455)
Udział w zyskach jednostek podporządkowanych
0
0
0
0
Podatek bankowy
(312 611)
(82 012)
(279 147)
(70 120)
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem
dochodowym
(1 000 943)
(407 061)
210 935
(102 361)
Podatek dochodowy
(330 923)
(101 849)
(188 118)
(6 692)
Wynik finansowy po opodatkowaniu
(1 331 866)
(508 910)
22 817
(109 053)
W tym przypadający na:
Właścicieli jednostki dominującej
(1 331 866)
(508 910)
22 817
(109 053)
Udziały niekontrolujące
0
0
0
0
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.)
1 213 116 777
1 213 116 777
1 213 116 777
1 213 116 777
Zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w zł)
(1,10)
(0,42)
0,02
(0,09)
* dane kwartalne nie podlegały badaniu przez niezależnego biegłego rewidenta
3
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
w tysiącach zł
1.01.2021 -
31.12.2021
1.10.2021 -
31.12.2021*
1.01.2020 -
31.12.2020
1.10.2020 -
31.12.2020*
Wynik finansowy po opodatkowaniu
(1 331 866)
(508 910)
22 817
(109 053)
Inne składniki całkowitych dochodów, które zostaną (zostały)
przeklasyfikowane na zyski lub straty
(1 312 027)
(959 115)
160 748
(26 634)
Efekt wyceny papierów dłużnych wycenianych według
wartości godziwej przez inne całkowite dochody
(977 534)
(698 843)
176 282
(28 073)
Rachunkowość zabezpieczeń
(334 493)
(260 272)
(15 534)
1 439
Inne składniki całkowitych dochodów, które nie będą
przeklasyfikowane na zyski lub straty
5 249
5 278
(547)
(589)
Zyski (straty) aktuarialne
6 071
6 071
(417)
(417)
Efekt wyceny akcji wycenianych według wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
(822)
(793)
(130)
(172)
Inne składniki całkowitych dochodów przed
opodatkowaniem, razem
(1 306 778)
(953 837)
160 201
(27 223)
Podatek dochodowy dotyczący innych składników
całkowitych dochodów, które zostaną (zostały)
przeklasyfikowane na zyski lub straty
249 285
182 232
(30 541)
5 062
Podatek dochodowy dotyczący innych składników
całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na
zyski lub straty
(997)
(1 003)
104
112
Inne składniki całkowitych dochodów po opodatkowaniu
(1 058 490)
(772 608)
129 764
(22 049)
Całkowite dochody za okres sprawozdawczy
(2 390 356)
(1 281 518)
152 581
(131 102)
W tym przypadające na:
Właścicieli jednostki dominującej
(2 390 356)
(1 281 518)
152 581
(131 102)
Udziały niekontrolujące
0
0
0
0
* dane kwartalne nie podlegały badaniu przez niezależnego biegłego rewidenta
4
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ BANKU MILLENNIUM S.A.
ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2021 R.
SPIS TREŚCI
1. SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT ................................................. 6
2. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ........................... 7
3. SKONSOLIDOWANY BILANS ........................................................................... 8
4. ZMIANY STANU SKONSOLIDOWANYCH KAPITAŁÓW WŁASNYCH .............................. 10
5. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH ........... 11
6. INFORMACJE OGÓLNE O EMITENCIE .............................................................. 13
7. POLITYKA RACHUNKOWOŚCI ....................................................................... 15
7.1. OŚWIADCZENIE O ZGODNOŚCI Z MIĘDZYNARODOWYMI STANDARDAMI SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ ...... 15
7.2. STANDARDY I INTERPRETACJE PRZYJĘTE W ROKU 2021 ORAZ NIEOBOWIĄZUJĄCE NA DZIEŃ BILANSOWY........ 22
7.3. PRZYJĘTE ZASADY RACHUNKOWOŚCI ........................................................................ 24
8. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM .......................................................... 53
8.1. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM .................................................................................... 53
8.2. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM .................................................................................. 57
8.3. RYZYKO KREDYTOWE ....................................................................................... 61
8.4. RYZYKO RYNKOWE I RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ .......................................................... 84
8.5. RYZYKO PŁYNNOŚCI ........................................................................................ 92
8.6. RYZYKO OPERACYJNE ...................................................................................... 96
9. SEGMENTY OPERACYJNE............................................................................ 98
10. OPIS TRANSAKCJI Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI .............................................. 102
10.1. TRANSAKCJE Z GRUPĄ PODMIOTU DOMINUJĄCEGO ......................................................... 102
10.2. TRANSAKCJE Z OSOBAMI ZARZĄDZAJĄCYMI I NADZORUJĄCYMI BANK ........................................ 103
10.3. INFORMACJE O WYNAGRODZENIACH I KORZYŚCIACH OSÓB NADZORUJĄCYCH I ZARZĄDZAJĄCYCH BANKIEM .... 104
11. WARTOŚĆ GODZIWA ................................................................................ 105
12. ZOBOWIĄZANIA I AKTYWA WARUNKOWE ....................................................... 111
12.1. SPRAWY SĄDOWE ........................................................................................ 111
12.2. POZYCJE POZABILANSOWE ............................................................................... 114
13. RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH ................ 116
13.1. SPRAWY SĄDOWE I AKTUALNY STAN REZERW NA RYZYKO PRAWNE .......................................... 116
13.2. ZDARZENIA, KTÓRE MOGĄ MIEĆ WPŁYW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH
I ZWIĄZANE Z NIM REZERWY .............................................................................. 120
14. NOTY DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO .......................... 122
1. PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK I PRZYCHODY O PODOBNYM CHARAKTERZE ................................. 122
2. KOSZTY Z TYTUŁU ODSETEK I PODOBNE KOSZTY ........................................................... 122
3. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU OPŁAT I PROWIZJI ........................................................ 123
4. PRZYCHODY Z TYTUŁU DYWIDEND ........................................................................ 124
5. WYNIK Z TYTUŁU ZAPRZESTANIA UJMOWANIA AKTYWÓW I ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH NIEWYCENIANYCH
WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY .................................................. 124
6. WYNIK Z TYTUŁU AKTYWÓW I ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH PRZEZNACZONYCH DO OBROTU .................. 124
7. WYNIK Z TYTUŁU AKTYWÓW FINANSOWYCH NIEPRZEZNACZONYCH DO OBROTU WYCENIANYCH OBOWIĄZKOWO
WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY .................................................. 124
5
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
8. WYNIK Z TYTUŁU RACHUNKOWOŚCI ZABEZPIECZEŃ ........................................................ 125
9. POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE .................................................................... 125
10. POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE ......................................................................... 125
11. KOSZTY ADMINISTRACYJNE ............................................................................... 126
12. KOSZTY Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW FINANSOWYCH ........................................... 126
13. KOSZTY Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH ........................................ 127
14. KOSZTY REZERW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH ................. 127
15. AMORTYZACJA ........................................................................................... 127
16. PODATEK DOCHODOWY .................................................................................. 127
17. ZYSK NA JEDNĄ AKCJĘ ................................................................................... 129
18. KASA, ŚRODKI W BANKU CENTRALNYM .................................................................... 129
19. AKTYWA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU ......................................................... 130
20. AKTYWA FINANSOWE NIEPRZEZNACZONE DO OBROTU OBOWIĄZKOWO WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ
PRZEZ RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT, INNE NIŻ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM ................... 132
21. AKTYWA FINANSOWE WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ INNE CAŁKOWITE DOCHODY ......... 133
22. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM ............................................................... 134
23. AKTYWA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU INNE NIŻ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
......................................................................................................... 142
24. INSTRUMENTY POCHODNE – RACHUNKOWOŚĆ ZABEZPIECZEŃ ............................................... 144
25. INWESTYCJE W JEDNOSTKACH ZALEŻNYCH, WE WSPÓLNYCH PRZEDSIĘWZIĘCIACH I W JEDNOSTKACH
STOWARZYSZONYCH ...................................................................................... 148
26. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE ............................................................................. 148
27. WARTOŚCI NIEMATERIALNE ............................................................................... 151
28. AKTYWA Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO ............................................. 153
29. INNE AKTYWA ............................................................................................ 155
30. AKTYWA TRWAŁE DO ZBYCIA ............................................................................. 156
31. ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU .................................................. 157
32. ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW I INNYCH INSTYTUCJI MONETARNYCH ..................................... 157
33. ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW ........................................................................ 158
34. TRANSAKCJE Z PRZYRZECZENIEM ODKUPU ................................................................. 159
35. WYEMITOWANE DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE .......................................................... 159
36. ZOBOWIĄZANIA PODPORZĄDKOWANE ..................................................................... 161
37. REZERWY ................................................................................................ 161
38. INNE ZOBOWIĄZANIA ..................................................................................... 163
39. KAPITAŁ WŁASNY ........................................................................................ 165
40. ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE WEDŁUG UMOWNYCH TERMINÓW WYMAGALNOŚCI .............................. 169
15. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE .................................................................... 170
15.1. DYWIDENDA ZA ROK 2020 ............................................................................... 170
15.2. DANE O AKTYWACH, KTÓRE STANOWIĄ ZABEZPIECZENIE ZOBOWIĄZAŃ ...................................... 170
15.3. PAPIERY WARTOŚCIOWE STANOWIĄCE PRZEDMIOT TRANSAKCJI Z PRZYRZECZENIEM ODKUPU ................. 171
15.4. KOMPENSOWANIE NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZAŃ NA BAZIE UMÓW RAMOWYCH ................................. 172
15.5. DODATKOWE OBJAŚNIENIA DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH ........................... 172
15.6. INFORMACJE O PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI POWIERNICZEJ ............................................... 173
15.7. PŁATNOŚCI NA BAZIE AKCJI ............................................................................... 173
15.8. WPŁYW PANDEMII KORONAWIRUSA COVID-19 NA DZIAŁALNOŚĆ GRUPY KAPITAŁOWEJ BANKU MILLENNIUM .. 175
15.9. POZOSTAŁE INFORMACJE DODATKOWE I INNE ISTOTNE WYDARZENIA POMIĘDZY DNIEM SPORZĄDZENIA RAPORTU A
DATĄ JEGO PUBLIKACJI ................................................................................... 176
6
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
1. Skonsolidowany Rachunek Zysków i Strat
w tysiącach zł
Nota
1.01.2021 -
31.12.2021
1.01.2020 -
31.12.2020*
Wynik z tytułu odsetek
2 713 143
2 583 060
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze:
1
2 842 093
3 126 579
Przychody naliczane z wykorzystaniem metody efektywnej stopy procentowej:
2 778 204
3 018 124
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych
według zamortyzowanego kosztu
2 620 651
2 704 672
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych
według wartości godziwej przez inne całkowite dochody
157 553
313 452
Przychody o charakterze podobnym do odsetkowego od Aktywów wycenianych
według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
63 889
108 455
Koszty z tytułu odsetek
2
(128 950)
(543 519)
Wynik z tytułu opłat i prowizji
830 612
746 056
Przychody z tytułu opłat i prowizji
3
1 012 250
947 414
Koszty z tytułu opłat i prowizji
3
(181 638)
(201 358)
Przychody z tytułu dywidend
4
3 761
3 678
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych
niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy
5
9 669
128 082
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu
6
(9 296)
13 436
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych
obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy
7
124 538
38 576
Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń
8
(3 185)
(10 259)
Wynik z pozycji wymiany
(148 999)
120 521
Pozostałe przychody operacyjne
9
317 295
160 766
Pozostałe koszty operacyjne
10
(239 510)
(249 060)
Koszty administracyjne
11
(1 440 706)
(1 542 379)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych
12
(318 391)
(556 912)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13
(7 672)
(7 890)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych
14
(2 305 157)
(713 617)
Wynik z tytułu modyfikacji
(12 839)
(13 565)
Amortyzacja
15
(201 595)
(210 411)
Udział w zyskach jednostek podporządkowanych
0
0
Podatek bankowy
(312 611)
(279 147)
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym
(1 000 943)
210 935
Podatek dochodowy
16
(330 923)
(188 118)
Wynik finansowy po opodatkowaniu
(1 331 866)
22 817
W tym przypadający na:
Właścicieli jednostki dominującej
(1 331 866)
22 817
Udziały niekontrolujące
0
0
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.)
1 213 116 777
1 213 116 777
Zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w zł)
17
(1,10)
0,02
* dane za rok 2020 zostały przekształcone w stosunku do informacji zaprezentowanych w raporcie za rok 2020,
więcej informacji na ten temat przedstawiono w Rozdziale 7. „Polityka rachunkowości”.
Noty objaśniające przedstawione na stronach 13-178 stanowią integralną część niniejszego
skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
7
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
2. Skonsolidowane Sprawozdanie z Całkowitych
Dochodów
w tysiącach zł
1.01.2021 -
31.12.2021
1.01.2020 -
31.12.2020
Wynik finansowy po opodatkowaniu
(1 331 866)
22 817
Inne składniki całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub
straty
(1 312 027)
160 748
Efekt wyceny papierów dłużnych wycenianych według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
(977 534)
176 282
Rachunkowość zabezpieczeń
(334 493)
(15 534)
Inne składniki całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty
5 249
(547)
Zyski (straty) aktuarialne
6 071
(417)
Efekt wyceny akcji wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody
(822)
(130)
Inne składniki całkowitych dochodów przed opodatkowaniem, razem
(1 306 778)
160 201
Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które zostaną
(zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty
249 285
(30 541)
Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które nie będą
przeklasyfikowane na zyski lub straty
(997)
104
Inne składniki całkowitych dochodów po opodatkowaniu
(1 058 490)
129 764
Całkowite dochody za okres sprawozdawczy
(2 390 356)
152 581
W tym przypadające na:
Właścicieli jednostki dominującej
(2 390 356)
152 581
Udziały niekontrolujące
0
0
Noty objaśniające przedstawione na stronach 13-178 stanowią integralną część niniejszego
skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
8
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
3. Skonsolidowany Bilans
AKTYWA
w tysiącach zł
Nota
31.12.2021
31.12.2020*
31.12.2019*
Kasa, środki w Banku Centralnym
18
3 179 736
1 460 289
2 203 444
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
19
172 483
423 846
986 728
Instrumenty pochodne
85 900
154 188
112 485
Instrumenty kapitałowe
145
245,1179
210
Instrumenty dłużne
86 438
269 413
874 033
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane
według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, inne niż
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
20
265 903
251 107
169 610
Instrumenty kapitałowe
138 404
200 772
66 609
Instrumenty dłużne
127 499
50 335
103 001
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
21
17 997 699
18 642 615
21 870 164
Instrumenty kapitałowe
28 727
29 538
29 643
Instrumenty dłużne
17 968 972
18 613 077
21 840 521
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
22
78 603 326
73 639 342
69 541 667
Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat
362 992
1 615 753
1 498 195
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu
78 240 334
72 023 589
68 043 472
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, inne
niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom
23
1 076 456
730 598
1 037 869
Instrumenty dłużne
37 088
38 818
48 153
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom
i innym instytucjom monetarnym
770 531
625 430
784 277
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
268 837
66 350
205 439
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
24
14 385
21 795
43 159
Inwestycje w jednostkach zależnych, we wspólnych przedsięwzięciach
i w jednostkach stowarzyszonych
25
0
0
0
Rzeczowe aktywa trwałe
26
549 788
571 813
666 330
Wartości niematerialne
27
392 438
384 781
342 653
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
785 750
665 174
541 828
Bieżące należności podatkowe
8 644
3 883
10 310
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
28
777 106
661 291
531 518
Pozostałe aktywa
29
857 650
509 035
399 778
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do
sprzedaży
30
18 294
22 390
39 441
Aktywa razem
103 913 908
97 322 785
97 842 671
9
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY
w tysiącach zł
Nota
31.12.2021
31.12.2020*
31.12.2019*
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
31
143 016
168 553
353 000
Instrumenty pochodne
126 402
103 775
150 735
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
16 614
64 778
202 265
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
93 585 673
84 915 527
85 853 762
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych
32
539 408
1 057 652
1 578 848
Zobowiązania wobec klientów
33
91 447 515
81 510 540
81 454 765
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
34
18 038
248 566
90 712
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
35
39 568
558 560
1 183 232
Zobowiązania podporządkowane
36
1 541 144
1 540 209
1 546 205
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
24
614 573
738 850
426 847
Rezerwy
37
595 530
158 650
91 455
Nierozstrzygnięte sprawy sporne
551 176
106 922
38 062
Udzielone zobowiązania i gwarancje
44 354
51 728
53 393
Zobowiązania podatkowe
1 496
30 843
38 590
Bieżące zobowiązania podatkowe
1 496
30 843
38 590
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
0
0
0
Inne zobowiązania
38
2 276 374
2 219 386
2 137 498
Zobowiązania razem
97 216 662
88 231 809
88 901 152
KAPITAŁ WŁASNY
Kapitał zakładowy
39
1 213 117
1 213 117
1 213 117
Akcje własne
(21)
(21)
0
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
1 147 502
1 147 502
1 147 502
Skumulowane inne całkowite dochody
39
(858 633)
199 857
70 093
Zyski zatrzymane, w tym:
39
5 195 281
6 530 521
6 510 807
- wynik finansowy za okres bieżący
(1 331 866)
22 817
560 732
- pozostałe
6 527 147
6 507 704
5 950 075
Kapitał własny razem
6 697 246
9 090 976
8 941 519
Zobowiązania i kapitał własny razem
103 913 908
97 322 785
97 842 671
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2019
Wartość księgowa
6 697 246
9 090 976
8 941 519
Liczba akcji (w szt.)
1 213 116 777
1 213 116 777
1 213 116 777
Wartość księgowa na jedną akcję (w zł)
5,52
7,49
7,37
* dane za lata 2020 oraz 2019 zostały przekształcone w stosunku do informacji zaprezentowanych w raporcie za
rok 2020, więcej informacji na ten temat przedstawiono w Rozdziale 7. „Polityka rachunkowości”.
Noty objaśniające przedstawione na stronach 13-178 stanowią integralną część niniejszego
sprawozdania finansowego.
10
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
4. Zmiany stanu Skonsolidowanych Kapitałów
Własnych
w tysiącach zł
Razem
skonsolidowany
kapitał własny
Kapitał
zakładowy
Akcje
własne
Kapitał ze
sprzedaży
akcji
powyżej
wartości
nominalnej
Skumulo-
wane inne
całkowite
dochody
Zyski zatrzymane
wynik
niepodzielony
pozostałe
kapitały
01.01.2021 – 31.12.2021
Kapitał własny na początek
okresu
9 090 976
1 213 117
(21)
1 147 502
199 857
156 258
6 374 263
Całkowite dochody za rok
2021 (netto)
(2 390 356)
0
0
0
(1 058 490)
(1 331 866)
0
wynik finansowy
za okres bieżący
(1 331 866)
0
0
0
0
(1 331 866)
0
wycena instrumentów
dłużnych wycenianych
według wartości godziwej
przez inne całkowite
dochody
(791 803)
0
0
0
(791 803)
0
0
wycena instrumentów
kapitałowych wycenianych
według wartości godziwej
przez inne całkowite
dochody
(666)
0
0
0
(666)
0
0
rachunkowość
zabezpieczeń
(270 938)
0
0
0
(270 938)
0
0
zyski / straty aktuarialne
4 917
0
0
0
4 917
0
0
Zakup i wydanie akcji
własnych pracownikom
(3 374)
0
0
0
0
0
(3 374)
Transfer między pozycjami
kapitału
0
0
0
0
0
(22 817)
22 817
Kapitał własny na koniec
okresu
6 697 246
1 213 117
(21)
1 147 502
(858 633)
(1 198 425)
6 393 706
01.01.2020 – 31.12.2020
Kapitał własny na początek
okresu
8 941 519
1 213 117
0
1 147 502
70 093
692 065
5 818 742
Całkowite dochody za rok
2020 (netto)
152 581
0
0
0
129 764
22 817
0
wynik finansowy
za okres bieżący
22 817
0
0
0
0
22 817
0
wycena instrumentów
dłużnych wycenianych
według wartości godziwej
przez inne całkowite
dochody
142 788
0
0
0
142 788
0
0
wycena instrumentów
kapitałowych wycenianych
według wartości godziwej
przez inne całkowite
dochody
(105)
0
0
0
(105)
0
0
rachunkowość
zabezpieczeń
(12 582)
0
0
0
(12 582)
0
0
zyski / straty aktuarialne
(337)
0
0
0
(337)
0
0
Zakup i wydanie akcji
własnych pracownikom
(3 124)
0
(21)
0
0
0
(3 103)
Transfer między pozycjami
kapitału
0
0
0
0
0
(558 624)
558 624
Kapitał własny na koniec
okresu
9 090 976
1 213 117
(21)
1 147 502
199 857
156 258
6 374 263
Szczegółowe zmiany stanu poszczególnych pozycji kapitałów własnych zostały zaprezentowane w
nocie (39).
11
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
5. Skonsolidowane Sprawozdanie z Przepływów
Środków Pieniężnych
A. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
w tysiącach zł
1.01.2021 -
31.12.2021
1.01.2020 -
31.12.2020*
Zysk (strata) po opodatkowaniu
(1 331 866)
22 817
Korekty razem:
4 119 208
(3 160 418)
Odsetki otrzymane
2 840 116
3 126 039
Odsetki zapłacone
(117 173)
(552 884)
Amortyzacja
201 595
210 411
Zyski/straty z tytułu różnic kursowych
0
11 797
Przychody z tytułu dywidend
(3 761)
(3 678)
Rezerwy
436 880
67 195
Wynik na sprzedaży i likwidacji inwestycyjnych aktywów finansowych
(11 483)
(134 008)
Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek
zysków i strat
(207 232)
277 616
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych innym bankom
(74 610)
(159 335)
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom
(7 533 210)
(6 667 219)
Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z przyrzeczeniem
odkupu
(202 947)
132 653
Zmiana stanu zobowiązań wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat
(149 815)
127 556
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków
(364 842)
181 793
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów
10 050 781
577 401
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym
przyrzeczeniem odkupu
(228 737)
165 649
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
(265 008)
(308 893)
Zmiana stanu rozrachunków z tytułu podatku dochodowego
333 839
182 495
Podatek dochodowy zapłacony
(235 473)
(343 181)
Zmiana stanu pozostałych aktywów i pasywów
(399 748)
(104 049)
Pozostałe pozycje
50 036
52 224
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej
2 787 342
(3 137 601)
12
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
B. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ
w tysiącach zł
1.01.2021 -
31.12.2021
1.01.2020 -
31.12.2020
Wpływy z działalności inwestycyjnej
223 396 042
94 157 770
Zbycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowego majątku trwałego
13 323
25 855
Zbycie akcji i udziałów w podmiotach podporządkowanych
0
0
Zbycie inwestycyjnych aktywów finansowych
223 378 958
94 128 237
Pozostałe wpływy inwestycyjne
3 761
3 678
Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej
(223 952 624)
(92 121 984)
Nabycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowego majątku trwałego
(94 510)
(73 945)
Zakup akcji Euro Bank z pomniejszeniem o nabyte środki pieniężne
0
0
Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych
(223 858 114)
(92 048 039)
Pozostałe wydatki inwestycyjne
0
0
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
(556 582)
2 035 786
C. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ
w tysiącach zł
1.01.2021 -
31.12.2021
1.01.2020 -
31.12.2020
Wpływy z działalności finansowej
0
13 000
Zaciągnięcie kredytów długoterminowych
0
13 000
Emisja dłużnych papierów wartościowych
0
0
Zwiększenie stanu zobowiązań podporządkowanych
0
0
Wpływy z emisji akcji własnych oraz dopłat do kapitału
0
0
Pozostałe wpływy finansowe
0
0
Wydatki z tytułu działalności finansowej
(444 950)
(1 077 540)
Spłata kredytów długoterminowych
(147 960)
(706 806)
Wykup dłużnych papierów wartościowych
(250 000)
(299 440)
Zmniejszenie stanu zobowiązań podporządkowanych
0
0
Wydatki z tytułu kosztów emisji
0
0
Umorzenie akcji
0
0
Płatności dywidend i innych wypłat na rzecz właścicieli
0
0
Pozostałe wydatki finansowe
(46 990)
(71 294)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej
(444 950)
(1 064 540)
D. ZMIANA STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH NETTO (A+B+C)
1 785 810
(2 166 355)
- w tym z tytułu różnic kursowych
4 072
8 548
E. ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO
1 586 434
3 752 789
F. ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO (D+E)
3 372 244
1 586 434
* dane za rok 2020 zostały przekształcone w stosunku do informacji zaprezentowanych w raporcie za rok 2020,
więcej informacji na ten temat przedstawiono w Rozdziale 7. „Polityka rachunkowości”.
Dodatkowe informacje do rachunku przepływów środków pieniężnych zamieszczone są w punkcie 5)
rozdziału 15. „Informacje uzupełniające”.
Informacje z zakresu zobowiązań klasyfikowanych do działalności finansowej zostały zaprezentowane
w punktach 32), 35), 36) rozdziału 14. „Noty do Sprawozdania Finansowego”.
13
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
6. Informacje ogólne o Emitencie
Bank Millennium S.A. (Bank) jest uniwersalnym bankiem, którego miejscem działalności jest Polska,
oferującym swoje usługi wszystkim segmentom rynku poprzez sieć oddziałów i centrów
korporacyjnych, sieci indywidualnych doradców i bankowość mobilną i elektroniczną.
Bank, wpisany pod nr KRS 0000010186 do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego,
prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy (Polska), XIII Wydział Gospodarczy Krajowego
Rejestru Sądowego, ma swoją siedzibę na ul. Stanisława Żaryna 2A, w Warszawie, Polska.
W trakcie roku nie nastąpiła zmiana w nazwie jednostki sprawozdawczej oraz innych danych
identyfikacyjnych.
Bank jest obecny na Giełdzie Papierów Wartościowych od 1992 r. i był pierwszym bankiem notowanym
na warszawskim parkiecie.
Bank jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. (Grupa), która zatrudnia
prawie 7 000 pracowników, a podstawowymi przedmiotami jej działalności są działalność bankowa,
leasingowa, faktoringowa, maklerska, kapitałowa, zarządzanie funduszami inwestycyjnymi oraz
działalność portali internetowych.
Rada Nadzorcza i Zarząd Banku Millennium S.A. według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r.
Skład osobowy Rady Nadzorczej był następujący:
- Bogusław Kott - Przewodniczący Rady Nadzorczej,
- Nuno Manuel da Silva Amado – Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej,
- Dariusz Rosati – Wiceprzewodniczący i Sekretarz Rady Nadzorczej,
- Miguel de Campos Pereira de Bragança – Członek Rady Nadzorczej,
- Olga Grygier-Siddons – Członek Rady Nadzorczej,
- Anna Jakubowski – Członek Rady Nadzorczej,
- Grzegorz Jędrys – Członek Rady Nadzorczej,
- Alojzy Nowak – Członek Rady Nadzorczej,
- Jose Miguel Bensliman Schorcht da Silva Pessanha – Członek Rady Nadzorczej,
- Miguel Maya Dias Pinheiro – Członek Rady Nadzorczej,
- Beata Stelmach - Członek Rady Nadzorczej,
- Lingjiang Xu – Członek Rady Nadzorczej.
Skład osobowy Zarządu Banku był następujący:
- Joao Nuno Lima Bras Jorge – Prezes Zarządu,
- Fernando Maria Cardoso Rodrigues Bicho – Wiceprezes Zarządu,
- Wojciech Haase – Członek Zarządu,
- Andrzej Gliński – Członek Zarządu,
- Wojciech Rybak – Członek Zarządu,
- Antonio Ferreira Pinto Junior – Członek Zarządu,
- Jarosław Hermann – Członek Zarządu.
14
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Grupa Kapitałowa Banku Millennium S.A.
Jednostką dominującą Grupy jest Bank Millennium S.A., natomiast jednostką dominującą najwyższego
szczebla w stosunku do Banku Millennium S.A. jest Banco Comercial Portugues - spółka notowana na
giełdzie w Lizbonie.
Spółki wchodzące w skład Grupy Banku Millennium S.A. na dzień 31.12.2021 r. przedstawia poniższa
tabela:
Nazwa
Rodzaj działalności
Siedziba
% udziału Grupy
w kapitałach
własnych
% udziału Grupy
w głosach na
WZA lub ZW
Ujęcie w
sprawozdaniu
Grupy
MILLENNIUM BANK HIPOTECZNY S.A.
czynności banku
hipotecznego
Warszawa
100
100
konsolidacja
pełna
MILLENNIUM LEASING Sp. z o.o.
usługi leasingowe
Warszawa
100
100
konsolidacja
pełna
MILLENNIUM DOM MAKLERSKI S.A.
usługi maklerskie
Warszawa
100
100
konsolidacja
pełna
MILLENNIUM TFI S.A.
zarządzanie funduszami
inwestycyjnymi
Warszawa
100
100
konsolidacja
pełna
MILLENNIUM SERVICE Sp. z o.o.
wynajem i zarządzanie
nieruchomościami,
działalność agentów
i brokerów
ubezpieczeniowych
Warszawa
100
100
konsolidacja
pełna
MILLENNIUM GOODIE Sp. z o.o.
działalność portali
internetowych
Warszawa
100
100
konsolidacja
pełna
MILLENNIUM TELECOMMUNICATION
SERVICES Sp. z o.o.
operacje finansowe na
rynku kapitałowym
i usługi doradcze
Warszawa
100
100
konsolidacja
pełna
MILLENNIUM FINANCIAL
SERVICES Sp. z o.o.
spólka nie prowadzi
jeszcze działalności
operacyjnej
Warszawa
100
100
konsolidacja
pełna
PIAST EXPERT Sp. z o.o.
w likwidacji
usługi marketingowe
Tychy
100
100
konsolidacja
pełna
LUBUSKIE FABRYKI MEBLI S.A.
w likwidacji
wytwarzanie mebli
Świebodzin
50
+1 akcja
50
+1 akcja
metoda praw
własności*
* Pomimo sprawowania kontroli nad spółką Lubuskie Fabryki Mebli S.A. z uwagi na nieistotność tej jednostki z punktu widzenia
realizacji nadrzędnego celu skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jakim jest prawidłowe przedstawienie sytuacji
finansowej Grupy, Grupa nie konsoliduje zaangażowania kapitałowego w tym podmiocie.
15
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
7. Polityka rachunkowości
7.1. OŚWIADCZENIE O ZGODNOŚCI Z MIĘDZYNARODOWYMI STANDARDAMI
SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ
Sprawozdanie finansowe Grupy zostało przygotowane zgodnie z wymogami Międzynarodowych
Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) w wersji zatwierdzonej przez Unię Europejską,
a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami ustawy z dnia
29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 217) i wydanych na jej
podstawie przepisów wykonawczych, jak również wymogami odnoszącymi się do emitentów papierów
wartościowych dopuszczonych lub będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na
rynku oficjalnych notowań giełdowych. Przedmiotowe sprawozdanie finansowe wypełnia obowiązki
informacyjne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji
bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków
uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem
członkowskim (Dz. U. z 2018 r., poz. 757)
Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zaakceptowane do publikacji przez Zarząd Banku w dniu 21
lutego 2022.
Zmiana zasady rachunkowości w roku 2021
W 2021 roku Bank (i w konsekwencji Grupa) zmienił zasady rachunkowości dotyczące ujmowania w
bilansie rezerw na przyszłe sprawy sporne dotyczące aktywnych kredytów hipotecznych CHF. Na
skutek zmian uwarunkowań rynkowych takich jak rosnąca liczba niekorzystnych wyroków sądowych
stwierdzających nieważność umowy w całości lub określonych jej zapisów, Bank spodziewa się, że nie
odzyska wszystkich przepływów umownych związanych z tymi kredytami. W efekcie Bank począwszy
od roku 2021 dokonuje alokacji rezerw na przyszłe sprawy sporne i ujmuje je jako pomniejszenie
wartości bilansowej brutto kredytów dla których oczekiwane jest zmniejszenie przyszłych przepływów
pieniężnych zgodnie z paragrafem B5.4.6 MSSF 9 „Instrumenty finansowe” (uprzednio rezerwy na
przyszłe sprawy sporne były ujmowane zgodnie z MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa
warunkowe”). W konsekwencji powyższej zmiany rozwiązanie zgodne z MSR 37 będzie kontynuowane
tylko w odniesieniu do spraw spornych dotyczących już spłaconych (bądź w większości spłaconych)
należności nieuwzględnionych w bilansie Banku.
W opinii Banku taki sposób prezentacji w lepszy sposób odzwierciedla ryzyko związane z walutowymi
kredytami hipotecznymi jak i umożliwia lepszą ocenę bilansu Banku użytkownikom sprawozdania
finansowego. Dodatkowo jest to zmiana dostosowująca standardy księgowe Banku do większościowej
praktyki rynkowej stosowanej przez sektor bankowy w tym zakresie.
W celu zapewnienia porównywalności Bank dokonał stosownych korekt porównywalnych danych w
bilansie i sprawozdaniu z przepływów środków pieniężnych co zaprezentowano poniżej, jak również
zgodnie z wymogiem MSR1 punkt 39, w bilansie zaprezentowano dodatkową kolumnę według stanu na
koniec roku 2019 prezentującą efekt dokonanej reklasyfikacji na początek najwcześniejszego
porównawczego okresu.
16
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
w tysiącach zł
Dane na
31.12.2020
opublikowane w
raporcie
rocznym 2020
Wpływ zmian
zasad
rachunkowości
Przekształcone
dane na
31.12.2020,
prezentowane
w niniejszym
raporcie
Kasa, środki w Banku Centralnym
1 460 289
0
1 460 289
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
423 846
0
423 846
Instrumenty pochodne
154 188
0
154 188
Instrumenty kapitałowe
245
0
245
Instrumenty dłużne
269 413
0
269 413
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo
wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat,
inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom
251 107
0
251 107
Instrumenty kapitałowe
200 772
0
200 772
Instrumenty dłużne
50 335
0
50 335
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
18 642 615
0
18 642 615
Instrumenty kapitałowe
29 538
0
29 538
Instrumenty dłużne
18 613 077
0
18 613 077
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
74 088 342
(449 000)
73 639 342
Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat
1 615 753
0
1 615 753
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu
72 472 589
(449 000)
72 023 589
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, inne
niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom
730 598
0
730 598
Instrumenty dłużne
38 818
0
38 818
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom
i innym instytucjom monetarnym
625 430
0
625 430
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
66 350
0
66 350
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
21 795
0
21 795
Inwestycje w jednostkach zależnych, we wspólnych
przedsięwzięciach i w jednostkach stowarzyszonych
0
0
0
Rzeczowe aktywa trwałe
571 813
0
571 813
Wartości niematerialne
384 781
0
384 781
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
665 174
0
665 174
Bieżące należności podatkowe
3 883
0
3 883
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
661 291
0
661 291
Pozostałe aktywa
509 035
0
509 035
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone
do sprzedaży
22 390
0
22 390
Aktywa razem
97 771 785
(449 000)
97 322 785
17
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
w tysiącach zł
Dane na
31.12.2020
opublikowane
w raporcie
rocznym 2020
Wpływ zmian
zasad
rachunkowości
Przekształcone
dane na
31.12.2020,
prezentowane
w niniejszym
raporcie
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
168 553
0
168 553
Instrumenty pochodne
103 775
0
103 775
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
64 778
0
64 778
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
84 915 527
0
84 915 527
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych
1 057 652
0
1 057 652
Zobowiązania wobec klientów
81 510 540
0
81 510 540
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
248 566
0
248 566
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
558 560
0
558 560
Zobowiązania podporządkowane
1 540 209
0
1 540 209
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
738 850
0
738 850
Rezerwy
607 650
(449 000)
158 650
Nierozstrzygnięte sprawy sporne
555 922
(449 000)
106 922
Udzielone zobowiązania i gwarancje
51 728
0
51 728
Zobowiązania podatkowe
30 843
0
30 843
Bieżące zobowiązania podatkowe
30 843
0
30 843
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
0
0
0
Inne zobowiązania
2 219 386
0
2 219 386
Zobowiązania razem
88 680 809
(449 000)
88 231 809
KAPITAŁ WŁASNY
0
Kapitał zakładowy
1 213 117
0
1 213 117
Akcje własne
(21)
0
(21)
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
1 147 502
0
1 147 502
Skumulowane inne całkowite dochody
199 857
0
199 857
Zyski zatrzymane
6 530 521
0
6 530 521
Kapitał własny razem
9 090 976
0
9 090 976
Zobowiązania i kapitał własny razem
97 771 785
(449 000)
97 322 785
18
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
w tysiącach zł
Dane na
31.12.2019
opublikowane w
raporcie rocznym
2020
Wpływ zmian
zasad
rachunkowości
Przekształcone
dane na
31.12.2019,
prezentowane
w niniejszym
raporcie
Kasa, środki w Banku Centralnym
2 203 444
0
2 203 444
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
986 728
0
986 728
Instrumenty pochodne
112 485
0
112 485
Instrumenty kapitałowe
210
0
210
Instrumenty dłużne
874 033
0
874 033
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo
wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat,
inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom
169 610
0
169 610
Instrumenty kapitałowe
66 609
0
66 609
Instrumenty dłużne
103 001
0
103 001
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
21 870 164
0
21 870 164
Instrumenty kapitałowe
29 643
0
29 643
Instrumenty dłużne
21 840 521
0
21 840 521
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
69 615 390
(73 723)
69 541 667
Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat
1 498 195
0
1 498 195
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu
68 117 195
(73 723)
68 043 472
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, inne
niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom
1 037 869
0
1 037 869
Instrumenty dłużne
48 153
0
48 153
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom
i innym instytucjom monetarnym
784 277
0
784 277
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
205 439
0
205 439
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
43 159
0
43 159
Inwestycje w jednostkach zależnych, we wspólnych
przedsięwzięciach i w jednostkach stowarzyszonych
0
0
0
Rzeczowe aktywa trwałe
666 330
0
666 330
Wartości niematerialne
342 653
0
342 653
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
541 828
0
541 828
Bieżące należności podatkowe
10 310
0
10 310
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
531 518
0
531 518
Pozostałe aktywa
399 778
0
399 778
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone
do sprzedaży
39 441
0
39 441
Aktywa razem
97 916 394
(73 723)
97 842 671
19
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
w tysiącach zł
Dane na
31.12.2019
opublikowane
w raporcie
rocznym 2020
Wpływ zmian
zasad
rachunkowości
Przekształcone
dane na
31.12.2019,
prezentowane
w niniejszym
raporcie
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
353 000
0
353 000
Instrumenty pochodne
150 735
0
150 735
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
202 265
0
202 265
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
85 853 762
0
85 853 762
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych
1 578 848
0
1 578 848
Zobowiązania wobec klientów
81 454 765
0
81 454 765
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
90 712
0
90 712
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
1 183 232
0
1 183 232
Zobowiązania podporządkowane
1 546 205
0
1 546 205
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
426 847
0
426 847
Rezerwy
165 178
(73 723)
91 455
Nierozstrzygnięte sprawy sporne
111 785
(73 723)
38 062
Udzielone zobowiązania i gwarancje
53 393
0
53 393
Zobowiązania podatkowe
38 590
0
38 590
Bieżące zobowiązania podatkowe
38 590
0
38 590
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
0
0
0
Inne zobowiązania
2 137 498
0
2 137 498
Zobowiązania razem
88 974 875
(73 723)
88 901 152
KAPITAŁ WŁASNY
0
Kapitał zakładowy
1 213 117
0
1 213 117
Akcje własne
0
0
0
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
1 147 502
0
1 147 502
Skumulowane inne całkowite dochody
70 093
0
70 093
Zyski zatrzymane
6 510 807
0
6 510 807
Kapitał własny razem
8 941 519
0
8 941 519
Zobowiązania i kapitał własny razem
97 916 394
(73 723)
97 842 671
20
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Przepływy środków pieniężnych z działalności
operacyjnej
w tysiącach zł
Dane za okres
1.01.2020 -
31.12.2020
opublikowane w
raporcie
rocznym 2020
Wpływ zmian
zasad
rachunkowości
Przekształcone
dane za okres
1.01.2020 -
31.12.2020,
prezentowane w
niniejszym
raporcie
Zysk (strata) po opodatkowaniu
22 817
0
22 817
Korekty razem:
(3 160 418)
0
(3 160 418)
Odsetki otrzymane
3 126 039
0
3 126 039
Odsetki zapłacone
(552 884)
0
(552 884)
Amortyzacja
210 411
0
210 411
Zyski/straty z tytułu różnic kursowych
11 797
0
11 797
Przychody z tytułu dywidend
(3 678)
0
(3 678)
Rezerwy
442 472
(375 277)
67 195
Wynik na sprzedaży i likwidacji inwestycyjnych aktywów finansowych
(134 008)
0
(134 008)
Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych do wartości
godziwej przez Rachunek zysków i strat
277 616
0
277 616
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych innym bankom
(159 335)
0
(159 335)
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom
(7 042 496)
375 277
(6 667 219)
Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów
wartościowych z przyrzeczeniem odkupu
132 653
0
132 653
Zmiana stanu zobowiązań wycenianych do wartości godziwej przez
Rachunek zysków i strat
127 556
0
127 556
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków
181 793
0
181 793
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów
577 401
0
577 401
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów
wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu
165 649
0
165 649
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów
wartościowych
(308 893)
0
(308 893)
Zmiana stanu rozrachunków z tytułu podatku dochodowego
182 495
0
182 495
Podatek dochodowy zapłacony
(343 181)
0
(343 181)
Zmiana stanu pozostałych aktywów i pasywów
(104 049)
0
(104 049)
Pozostałe pozycje
52 224
0
52 224
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej
(3 137 601)
0
(3 137 601)
21
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Zmiana sposobu prezentacji w roku 2021
Grupa zmieniła sposób prezentacji odsetek od instrumentów pochodnych nie objętych formalną
rachunkowością zabezpieczeń. Według zweryfikowanej oceny Grupy przychody te mimo że pochodzą
od instrumentów zaliczanych do portfela handlowego to zgodnie z sensem ekonomicznym przepływów
pieniężnych z tych transakcji stanowią przychód odsetkowy i powinny być elementem marży
odsetkowej a nie jak to miało miejsce uprzednio jedną ze składowych wyceny instrumentu
finansowego. Mając na uwadze powyższe Grupa począwszy od roku 2021 prezentuje przedmiotowe
odsetki w Rachunku Zysków i Strat jako część „Wyniku z tytułu odsetek” podczas gdy uprzednio
odsetki te były ujmowane w pozycji „Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych
przeznaczonych do obrotu”. W celu zapewnienia porównywalności Grupa dokonała stosownych korekt
danych porównawczych w Rachunku Zysków i Strat jak zaprezentowano poniżej:
w tysiącach zł
Dane za okres
1.01.2020 -
31.12.2020
opublikowane w
raporcie
rocznym 2020
Wpływ zmian
zasad
rachunkowości
Przekształcone
dane za okres
1.01.2020 -
31.12.2020,
prezentowane w
niniejszym
raporcie
Wynik z tytułu odsetek
2 548 600
34 460
2 583 060
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze:
3 092 119
34 460
3 126 579
Przychody naliczane z wykorzystaniem metody efektywnej stopy
procentowej:
3 018 124
0
3 018 124
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według
zamortyzowanego kosztu
2 704 672
0
2 704 672
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
313 452
0
313 452
Przychody o charakterze podobnym do odsetkowego od Aktywów
wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
73 995
34 460
108 455
Koszty z tytułu odsetek
(543 519)
0
(543 519)
Wynik z tytułu opłat i prowizji
746 056
0
746 056
Przychody z tytułu opłat i prowizji
947 414
0
947 414
Koszty z tytułu opłat i prowizji
(201 358)
0
(201 358)
Przychody z tytułu dywidend
3 678
0
3 678
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań
finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik
finansowy
128 082
0
128 082
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do
obrotu
47 896
(34 460)
13 436
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu
wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik
finansowy
38 576
0
38 576
Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń
(10 259)
0
(10 259)
Wynik z pozycji wymiany
120 521
0
120 521
Pozostałe przychody operacyjne
160 766
0
160 766
Pozostałe koszty operacyjne
(249 060)
0
(249 060)
Koszty administracyjne
(1 542 379)
0
(1 542 379)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych
(556 912)
0
(556 912)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
(7 890)
0
(7 890)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów
hipotecznych
(713 617)
0
(713 617)
Wynik z tytułu modyfikacji
(13 565)
0
(13 565)
Amortyzacja
(210 411)
0
(210 411)
Udział w zyskach jednostek podporządkowanych
0
0
0
Podatek bankowy
(279 147)
0
(279 147)
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym
210 935
0
210 935
Podatek dochodowy
(188 118)
0
(188 118)
Wynik finansowy po opodatkowaniu
22 817
0
22 817
22
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
7.2. STANDARDY I INTERPRETACJE PRZYJĘTE W ROKU 2021 ORAZ
NIEOBOWIĄZUJĄCE NA DZIEŃ BILANSOWY
STANDARDY ZASTOSOWANE PO RAZ PIERWSZY W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM GRUPY ZA ROK 2021
Następujące zmiany do istniejących standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów
Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w UE zostały po raz pierwsze zastosowane w
sprawozdaniu finansowym Grupy za 2021 rok:
• Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i
wycena”, MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji”, MSSF 4 „Umowy
ubezpieczeniowe” oraz MSSF 16 „Leasing” - Reforma Referencyjnej Stopy Procentowej - Etap
2 zatwierdzone w UE w dniu 13 stycznia 2021 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych
rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku lub później),
• Zmiany do MSSF 16 „Leasing” - ulgi w spłatach czynszu w związku z Covid-19 po 30 czerwca 2021
r. zatwierdzone w UE w dniu 30 sierpnia 2021 r. (obowiązuje od dnia 1 kwietnia 2021 r. w
odniesieniu do lat obrotowych rozpoczynających się najpóźniej dnia 1 stycznia 2021 r. i później).
• Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” pt. „Przedłużenie tymczasowego zwolnienia ze
stosowania MSSF 9” zatwierdzone w UE w dniu 16 grudnia 2020 r. (data wygaśnięcia tymczasowego
zwolnienia z MSSF 9 została przedłużona z 1 stycznia 2021 roku na okresy roczne rozpoczynające
się 1 stycznia 2023 roku i później).
Wyżej wymienione zmiany do standardów nie miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe
Grupy za 2021 rok.
INFORMACJE CO DO STANDARDÓW, JAKIE ZOSTAŁY JUŻ WYDANE PRZEZ RMSR I ZATWIERDZONE PRZEZ UE, ALE JESZCZE
NIE WESZŁY W ŻYCIE
Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów, jakie zostały już wydane przez RMSR i
zatwierdzone przez UE, ale jeszcze nie weszły w życie:
• Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” – przychody uzyskiwane przed przyjęciem
składnika aktywów trwałych do użytkowania zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r.
(obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub
później),
• Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” – umowy
rodzące obciążenia – koszt wypełnienia umowy zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r.
(obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub
później),
• Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć” – zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych
wraz ze zmianami do MSSF 3 zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (obowiązujące w
odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),
• MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” z późniejszymi zmianami do MSSF 17 zatwierdzone w UE w
dniu 19 listopada 2021 r. (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się
1 stycznia 2023 roku lub później),
• Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2018 - 2020)” – dokonane zmiany w
ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz
MSR 41) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa -
zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (zmiany do MSSF 1, MSSF 9 oraz MSR 41 obowiązują
w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później. Zmiany
do MSSF 16 dotyczą jedynie przykładu ilustrującego, a zatem nie podano daty jej wejścia w życie).
23
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
NOWE STANDARDY ORAZ ZMIANY DO ISTNIEJĄCYCH STANDARDÓW WYDANE PRZEZ RMSR, ALE JESZCZE NIEZATWIERDZONE
DO STOSOWANIA W UE
MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji
wydanych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych
nowych standardów oraz zmian do standardów, które nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania
w UE (poniższe daty wejścia w życie odnoszą się do standardów w wersji pełnej):
• MSSF 14 „Odroczone salda z regulowanej działalności” (obowiązujący w odniesieniu do okresów
rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później) – Komisja Europejska postanowiła
nie rozpoczynać procesu zatwierdzania tego tymczasowego standardu do stosowania na terenie
UE do czasu wydania ostatecznej wersji MSSF 14,
• Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako
krótkoterminowe lub długoterminowe (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych
rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
• Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Ujawnienia na temat stosowanej
polityki rachunkowej (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1
stycznia 2023 roku lub później),
• Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i
korygowanie błędów” – Definicja wartości szacunkowych (obowiązujące w odniesieniu do
okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),
• Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” - Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań
z pojedynczej transakcji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się
1 stycznia 2023 roku lub później),
• Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” oraz MSR 28 „Inwestycje w
jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – Sprzedaż lub wniesienie
aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem
oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie zmian została odroczona do momentu zakończenia
prac badawczych nad metodą praw własności),
• Zmiany do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” – zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 po raz pierwszy
– dane porównawcze (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1
stycznia 2023 roku lub później).
Według szacunków Grupy, wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów
nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę.
24
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
7.3. PRZYJĘTE ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Podstawy sporządzenia sprawozdania finansowego
Skonsolidowane sprawozdanie Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. sporządzone za rok obrotowy
od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku obejmuje dane finansowe Banku oraz dane finansowe
jednostek zależnych, stanowiących „Grupę” oraz dane jednostek stowarzyszonych wycenione metodą
praw własności.
Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o założenie kontynuowania przez
Grupę działalności gospodarczej w niezmniejszonym istotnie zakresie, w okresie nie krótszym niż rok
od dnia bilansowego.
Grupa za rok zakończony 31.12.2021 poniosła stratę finansową. Strata finansowa w wysokości 1,332
mld zł spowodowana była utworzeniem rezerw na ryzyko prawne związane z portfelem walutowych
kredytów hipotecznych (bez Euro Banku) w wysokości 2,086 mld zł, dodatkowymi kosztami
poniesionymi z tytułu indywidualnych ugód z kredytobiorcami kredytów hipotecznych we frankach
szwajcarskich i kosztami prawnymi. Jednocześnie Grupa osiągnęła dobre wyniki operacyjne i
biznesowe, aktywnie zarządzając i łagodząc ryzyka związane z działalnością bankową, co wskazuje,
iż nie istnieje zagrożenie kontynuacji działalności.
Sprawozdanie zostało przygotowane w złotych polskich, a wszystkie wartości, o ile nie wskazano
inaczej, zostały podane w tysiącach złotych (tys. zł).
W sprawozdaniu zastosowano koncepcję wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych
wycenianych FVTPL, w tym instrumentów pochodnych oraz aktywów finansowych klasyfikowanych
FVTOCI. Pozostałe składniki aktywów finansowych i zobowiązań finansowych (w tym kredyty i
pożyczki) wykazywane są w wartości zamortyzowanego kosztu ustalonego przy zastosowaniu
efektywnej stopy procentowej pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości (za wyjątkiem
kredytów nie spełniających testu SPPI) lub cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty
wartości.
Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF, w brzmieniu przyjętym przez UE, wymaga
od kierownictwa dokonania subiektywnych ocen, estymacji i przyjęcia założeń, które wpływają na
stosowane zasady rachunkowości oraz na prezentowane kwoty aktywów i pasywów oraz przychodów
i kosztów. Za wybór, stosowanie, rozwój i sprawdzenie trafności przyjętych estymacji odpowiada
jednostka merytoryczna Grupy, przyjęte założenia są następnie zatwierdzane przez kierownictwo
Grupy. Szacunki i założenia dokonywane są w oparciu o dostępne dane historyczne oraz szereg innych
czynników, które są uważane za właściwe w danych warunkach. Wyniki tworzą podstawę do
dokonywania szacunków odnośnie wartości bilansowych aktywów i pasywów, których nie da się
określić w jednoznaczny sposób na podstawie innych źródeł. Wyniki rzeczywiste mogą się różnić od
wartości szacunkowych.
Zgodność rzeczywistych wyników i dokonanych szacunków i założeń jest weryfikowana na bieżąco.
Korekty w szacunkach są rozpoznawane w okresie, w którym dokonano zmiany szacunku pod
warunkiem, że korekta dotyczy tylko tego okresu lub w okresie, w którym dokonano zmiany i w
okresach przyszłych, jeśli korekta wpływa zarówno na bieżący jak i przyszłe okresy.
Poniżej prezentowane zasady rachunkowości zostały zastosowane do wszystkich okresów
sprawozdawczych zaprezentowanych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
Wszystkie jednostki objęte konsolidacją sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z jednolitymi
obowiązującymi w całej Grupie MSSF w brzmieniu przyjętym przez UE, na ten sam dzień bilansowy.
25
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Podstawy konsolidacji
Metoda przejęcia
Metoda przejęcia jest stosowana przez Grupę przy rozliczaniu połączeń jednostek gospodarczych,
w których Grupa występuje jako jednostka przejmująca. Koszt połączenia ustala się jako wartość
godziwą przekazanych aktywów, wyemitowanych instrumentów kapitałowych oraz zobowiązań
zaciągniętych lub przejętych na dzień wymiany wyłączając koszty usług związanych z połączeniem
jednostek takich jak doradztwo, porady prawne, wyceny i podobne usługi.
Możliwe do zidentyfikowania aktywa nabyte oraz zobowiązania i zobowiązania warunkowe przejęte
w ramach połączenia jednostek gospodarczych wycenia się początkowo według ich wartości godziwej
na dzień przejęcia, niezależnie od wielkości ewentualnych udziałów niekontrolujących. Nadwyżkę
kosztu przejęcia nad wartością godziwą udziału Grupy w możliwych do zidentyfikowania przejętych
aktywach netto ujmuje się jako wartość firmy. Jeżeli koszt połączenia jest niższy od udziału Grupy w
wartości godziwej netto możliwych do zidentyfikowania aktywów, zobowiązań, zobowiązań
warunkowych przejętej jednostki zależnej, Grupa dokonuje ponownej oceny identyfikacji i wyceny
możliwych do zidentyfikowania aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych jednostki
przejmowanej oraz wyceny kosztu połączenia. Ewentualna nadwyżka pozostała po dokonaniu
ponownej oceny jest ujmowana od razu w Rachunku zysków i strat.
Jednostki zależne
Jednostki zależne są to wszelkie podmioty kontrolowane przez Grupę, ponieważ Grupa (i) posiada
znaczące prawa dające możliwość bieżącego kierowania działaniami jednostki istotnie wpływającymi
na jej wyniki finansowe, (ii) z tytułu swego zaangażowania w jednostkę podlega ekspozycji na zmienne
wyniki finansowe lub posiada prawa do tych wyników oraz (iii) posiada możliwość wykorzystania
władzy do wywierania wpływu na wysokość przypisanych mu wyników finansowych związanych z
zaangażowaniem w tę jednostkę. Przy dokonywaniu oceny czy Grupa posiada władzę nad daną
jednostką uwzględnia się istnienie znaczących praw głosu, w tym potencjalnych praw głosu, które w
danej chwili można zrealizować lub zamienić. Aby prawo było prawem znaczącym, jego posiadacz
musi mieć praktyczną zdolność wykonywania tego prawa.
Jednostki zależne podlegają konsolidacji od dnia przejęcia nad nimi kontroli przez Grupę. Przestaje
się je konsolidować z dniem ustania kontroli.
Transakcje, rozrachunki i niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy są
eliminowane. Nie zrealizowane straty również podlegają eliminacji, chyba że transakcja dostarcza
dowodów na utratę wartości przekazanego składnika aktywów.
Jednostki stowarzyszone
Jednostki stowarzyszone to wszelkie jednostki, na które Grupa wywiera znaczący wpływ, lecz których
nie kontroluje, co zwykle towarzyszy posiadaniu od 20% do 50% ogólnej liczby głosów w organach
stanowiących. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych rozlicza się metodą praw własności i ujmuje
początkowo według kosztu. Inwestycja Grupy w jednostkach stowarzyszonych obejmuje wartość firmy
(pomniejszoną o ewentualne skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości), określoną na dzień
nabycia.
Udział Grupy w wyniku finansowym jednostek stowarzyszonych od dnia nabycia ujmuje się w Rachunku
zysków i strat, zaś jej udział w zmianach stanu innych kapitałów od dnia nabycia –
w innych kapitałach. Wartość bilansową inwestycji koryguje się o łączne zmiany stanu poszczególnych
elementów kapitału od dnia ich nabycia. Gdy udział Grupy w stratach jednostki stowarzyszonej staje
się równy lub większy od udziału Grupy w tej jednostce stowarzyszonej, obejmującego ewentualne
inne niż zabezpieczone należności, Grupa zaprzestaje ujmować dalsze straty, chyba że wzięła na
siebie obowiązki lub dokonała płatności w imieniu danej jednostki stowarzyszonej.
Niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy Grupą a jej jednostkami stowarzyszonymi eliminuje
się proporcjonalnie do udziału Grupy w jednostkach stowarzyszonych. Niezrealizowane straty również
są eliminowane, chyba że transakcja dostarcza dowodów na wystąpienie utraty wartości
przekazywanego składnika aktywów.
26
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Waluta funkcjonalna oraz waluta prezentacji
Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym Grupy wycenia się w walucie podstawowego środowiska
gospodarczego, w którym dana jednostka prowadzi działalność („waluta funkcjonalna”).
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych, które są walutą funkcjonalną
i walutą prezentacji Banku – jednostki dominującej Grupy oraz spółek Grupy.
Transakcje i salda
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu
obowiązującego w dniu transakcji. Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia tych transakcji oraz
wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się
w Rachunku zysków i strat.
Różnice kursowe z tytułu pozycji pieniężnych, zarówno tych wycenianych do wartości godziwej przez
Rachunek zysków i strat, jak i wycenianych do wartości godziwej przez Inne całkowite dochody, są
wykazywane w Rachunku zysków i strat.
Różnice kursowe z tytułu pozycji niepieniężnych wycenianych do wartości godziwej przez wynik
finansowy są wykazywane w Rachunku zysków i strat, natomiast różnice kursowe z tytułu pozycji
niepieniężnych klasyfikowanych jako wyceniane do wartości godziwej przez Inne całkowite dochody
są wykazywane w Innych składnikach całkowitych dochodów.
Zastosowanie szacunków w związku ze stosowanymi zasadami rachunkowości
Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga dokonania przez Grupę pewnych
szacunków oraz przyjęcia pewnych założeń, które mają wpływ na kwoty prezentowane w
sprawozdaniu finansowym. Szacunki i założenia, które podlegają ciągłej ocenie przez kierownictwo
Grupy, oparte są o doświadczenia historyczne i inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych
zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione. Mimo, że szacunki te opierają się na
najlepszej wiedzy dotyczącej warunków bieżących i działań, które Grupa podejmuje, rzeczywiste
rezultaty mogą się od tych szacunków różnić. Poniżej przedstawiono najistotniejsze obszary dla
których Grupa dokonuje oszacowań:
▪ Utrata wartości kredytów i pożyczek
Szacowanie utraty wartości w Grupie bazuje na koncepcie „oczekiwanej straty kredytowej” (ang.
Expected Credit Loss – ECL). W efekcie Grupa wyznacza odpisy z tytułu utraty wartości, w oparciu
o oczekiwane straty kredytowe oraz uwzględnienie prognoz przyszłych warunków ekonomicznych
podczas dokonywania oceny ryzyka kredytowego danej ekspozycji.
Metodologia i założenia przyjęte do wyznaczania utraty wartości ekspozycji kredytowych są
regularnie monitorowane w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami szacowanymi a
rzeczywistymi. W celu oceny adekwatności odpisów z tytułu utraty wartości, wyznaczonych
zarówno w ramach analizy indywidualnej, jak i kolektywnej, przeprowadzana jest okresowo (nie
rzadziej niż raz w roku) weryfikacja historyczna (backtesting), której wyniki są brane pod uwagę
przy definiowaniu działań, mających na celu poprawę jakości procesu.
Dodatkowe informacje zostały zaprezentowane w Rozdziale 8. „Zarządzanie ryzykiem
finansowym”.
27
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
▪ Wartość godziwa instrumentów finansowych
Wartość godziwą instrumentów finansowych nienotowanych na aktywnych rynkach ustala się
stosując techniki wyceny zgodnie ze stosowaną przez Grupę polityką rachunkowości. Dla
instrumentów pochodnych o charakterze nieopcyjnym oraz dłużnych papierów wartościowych
stosowane są modele bazujące na zdyskontowanych przepływach pieniężnych. Dla instrumentów
pochodnych o charakterze opcyjnym stosuje się modele wyceny opcji. Wszystkie modele są
zatwierdzane przed użyciem, a także kalibrowane w celu zapewnienia, że otrzymane wyniki
odzwierciedlają rzeczywisty poziom wartości godziwej wycenianych instrumentów. W miarę
możliwości w modelach wykorzystywane są wyłącznie dane możliwe do zaobserwowania,
pochodzące z aktywnego rynku.
W przypadku braku pochodzących z aktywnego rynku parametrów wyceny, wartość godziwa jest
określana w oparciu o zastosowanie technik wyceny wykorzystujących szacunkowe parametry
wsadowe.
Grupa wycenia instrumenty finansowe stosując poniższe metody wyceny w następującej
hierarchicznie kolejności:
▪ Ceny kwotowane na aktywnym rynku identycznych instrumentów dla następujących
instrumentów finansowych:
Dłużne papiery skarbowe stałokuponowe i zerokuponowe oraz zmiennoprocentowe;
▪ Techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku dla następujących instrumentów
finansowych:
Dłużne papiery skarbowe zmiennoprocentowe,
Instrumenty pochodne:
▪ FRA, IRS, CIRS,
▪ FX Swap, FX Forward,
▪ Instrumenty pochodne wbudowane,
Bony emitowane przez Bank Centralny;
▪ Techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku:
Dłużne papiery wartościowe pozostałych emitentów (np. gminy),
Kredyty obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat,
Akcje VISA Incorporation,
Instrumenty pochodne:
▪ Opcje walutowe nabyte przez Grupę,
▪ Opcje na indeksy nabyte/wystawione przez Grupę.
W celu oszacowania wartości godziwej akcji uprzywilejowanych VISA, uwzględniono wartość
pieniądza w czasie oraz okres konwersji akcji uprzywilejowanych na akcje zwykłe VISA.
Do oszacowania wartości godziwej kredytów, z uwagi na brak dostępności wartości rynkowej,
posłużono się wewnętrznym modelem wyceny z uwzględnieniem założenia, iż w momencie
udzielenia kredytu wartość godziwa równa jest cenie transakcyjnej.
Wartość godziwa kredytów bez rozpoznanej utraty wartości jest równa sumie przyszłych
oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych na daną datę bilansową. Stopa
dyskontująca stanowi sumę: kosztu ryzyka, kosztu finansowania, wartości oczekiwanego zwrotu.
Wartość godziwa kredytów o rozpoznanej utracie wartości jest równa sumie przyszłych
oczekiwanych odzysków zdyskontowanych z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej,
uznając że średnie oczekiwane odzyski uwzględniają w pełni element ryzyka kredytowego.
Do wyceny instrumentów pochodnych Grupa stosuje komponent ryzyka kredytowego
uwzględniający zarówno ryzyko kontrahenta (korekta wartości kredytowej, z ang. credit value
adjustment - CVA) jak i ryzyko własne Grupy (korekta wartości debetowej, z ang. debit value
adjustment – DVA). Grupa ocenia, że wpływ nieobserwowalnych danych wejściowych związanych
ze stosowaniem tego komponentu na proces ustalania wartości godziwej jest nieistotny.
28
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
▪ Utrata wartości innych aktywów trwałych
Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy nastąpiła utrata
wartości składników aktywów trwałych. W przypadku zidentyfikowania takiej przesłanki, Grupa
dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej. Oszacowanie wartości użytkowej składnika
aktywów trwałych (lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne) wiąże się, między innymi, z
przyjęciem założeń w zakresie szacunków co do kwot, terminów przyszłych przepływów
pieniężnych, które Grupa może uzyskać z tytułu danego składnika aktywów trwałych (lub ośrodka
wypracowującego środki pieniężne). Szacując wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży
Grupa opiera się na dostępnych danych rynkowych na ten temat lub wycenach sporządzonych przez
niezależnych rzeczoznawców.
▪ Rezerwa na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych
Szczegółowy opis przyjętej metodologii wyceny został przedstawiony w Rozdziale 13 „Ryzyko
prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych”.
▪ Rezerwa na potencjalne zwroty kosztów pożyczek w przypadku wcześniejszej spłaty
Biorąc pod uwagę werdykt Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który stwierdził, że
konsument ma prawo żądać zmniejszenia całkowitej kwoty kosztów pożyczki na którą składają się
odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy w przypadku
wcześniejszej spłaty kredytu, Bank tworzy rezerwę na potencjalne zwroty dla klientów. Rezerwa
została oszacowana na podstawie maksymalnej kwoty potencjalnych zwrotów i
prawdopodobieństwa dokonania płatności.
▪ Inne wartości szacunkowe
Rezerwa na odprawy emerytalne wyliczana jest metodą aktuarialną przez niezależnego
aktuariusza jako wartość obecna przyszłych zobowiązań Grupy wobec pracowników według stanu
zatrudnienia i płac na dzień aktualizacji. Rezerwa na odprawy emerytalne podlega aktualizacji na
bazie rocznej. Wyliczenie rezerw jest oparte na szeregu założeń, zarówno co do warunków
makroekonomicznych jak i założeń dotyczących rotacji pracowników, ryzyka śmierci i innych.
W odniesieniu do świadczeń pracowniczych, takich jak premie dla wyższej kadry kierowniczej,
premie dla pracowników, Zarząd Grupy dokonuje szacunków wysokości świadczeń na dzień
bilansowy. Ostateczna kwota przedmiotowych świadczeń pracowniczych jest ustalana decyzją
Komitetu Personalnego Zarządu Banku lub Komitetu Personalnego Rady Nadzorczej Banku.
Aktywa i zobowiązania finansowe
Klasyfikacja
Zgodnie z wymogami MSSF 9 aktywa finansowe klasyfikowane są w momencie ich początkowego ujęcia
(i w dniu wdrożenia MSSF9) do jednej z trzech kategorii:
1) Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu (dalej „AC” – ang. Amortised Cost),
2) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (dalej „FVTPL” – ang.
Fair Value Through Profit & Loss),
3) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (dalej „FVTOCI”
– ang. Fair Value Through Other Comprehensive Income).
Klasyfikacja instrumentów finansowych do jednej z powyższych kategorii przeprowadzana jest na
podstawie:
1) Modelu biznesowego zarządzania aktywami finansowymi
Ocena modelu biznesowego polega na ustaleniu, czy składnik aktywów finansowych jest
utrzymywany:
▪ dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z kontraktu,
▪ zarówno w celu otrzymywania przepływów pieniężnych wynikających z kontraktu jak i
sprzedaży składnika aktywów finansowych lub
▪ w innych celach biznesowych.
29
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
2) Testu charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych związanych z aktywami finansowymi
(Test SPPI - ang. Solely Payment of Principal and Interest)
Test SPPI ma na celu ocenę charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych
i w konsekwencji weryfikację, czy:
▪ warunki umowne powodują powstanie w określonych terminach przepływów pieniężnych,
które stanowią tylko i wyłącznie spłatę kapitału i odsetek od tego kapitału,
▪ kapitał stanowi wartość godziwą kredytu w momencie jego rozpoznania,
▪ odsetki stanowią odzwierciedlenie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka kredytowego,
ryzyka płynności, marży Grupy i innych kosztów administracyjnych związanych z wartością
kapitału pozostającego do spłaty w danym momencie.
Instrumenty finansowe są klasyfikowane w momencie początkowego ujęcia lub w następstwie
znaczącej modyfikacji instrumentu. Zmiana klasyfikacji aktywów finansowych jest powodowana
zmianą modelu biznesowego. Reklasyfikacja jest dokonywana prospektywnie, tj. nie wpływa na
wyceny wartości godziwej, odpisy aktualizujące ani naliczone odsetki ujęte do dnia reklasyfikacji.
Modele Biznesowe Grupy
Zgodnie z MSSF 9 sposób zarządzania aktywami może zostać przypisany do następujących modeli:
1) Held To Collect (dalej „HTC”),
2) Both Held to Collect and for Sale (dalej “HTC&FS”),
3) Inne, np. działalność tradingowa, zarzadzanie aktywami w oparciu o zmiany wartości godziwej,
maksymalizowanie przepływów pieniężnych poprzez sprzedaże.
Model Held To Collect (HTC)
Charakterystyka modelu:
1) Celem modelu jest utrzymywanie aktywów finansowych w celu uzyskania kontraktowych
przepływów pieniężnych,
2) Sprzedaż ma charakter sporadyczny,
3) Co do zasady, najniższe poziomy sprzedaży w porównaniu z pozostałymi modelami (pod względem
częstotliwości oraz wolumenu).
Warunki dopuszczające sprzedaż w modelu HTC:
1) Niska częstotliwość,
2) Niski wolumen,
3) Sprzedaż związana z ryzykiem kredytowym (sprzedaż spowodowana pogorszeniem jakości
kredytowej danego aktywa finansowego do poziomu, w którym nie spełnia wymagań polityki
inwestycyjnej).
Sprzedaż posiadająca przynajmniej jedną z powyższych cech nie stanowi przeszkody w
zakwalifikowaniu grupy aktywów do modelu HTC.
Wpływ na klasyfikację i wycenę:
Instrumenty przypisane do modelu HTC są klasyfikowane jako wyceniane według zamortyzowanego
kosztu pod warunkiem, że spełnione są kryteria Testu SPPI. Wartość instrumentów wyliczana jest w
oparciu o efektywną stopę procentową, która jest stosowana do ustalenia przychodów odsetkowych,
a następnie korygowana o odpisy z tytułu utraty wartości odzwierciedlające oczekiwane straty
kredytowe. Wycenie według zamortyzowanego kosztu podlega portfel kredytowy Grupy (z wyjątkiem
pożyczek niespełniających testu SPPI) oraz dłużne papiery wartościowe emitowane przez jednostki
samorządu terytorialnego (portfel obligacji komunalnych), ponieważ instrumenty te co do zasady
utrzymywane są przez Grupę do uzyskania kontraktowych przepływów pieniężnych, a transakcje
sprzedaży występują sporadycznie.
30
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Model Both Held to Collect and for Sale (HTC&FS)
Charakterystyka modelu:
1) Integralnymi celami modelu biznesowego są zarówno uzyskanie kontraktowych przepływów
pieniężnych, jak i sprzedaż (w szczególności model spełnia założenia HTC&FS, jeśli jego celem
jest zarządzanie bieżącymi potrzebami płynnościowymi bieżącego zapotrzebowania
płynnościowego, utrzymanie założonego profilu rentowości i / lub dopasowanie czasu trwania
(duration) aktywów i zobowiązań finansowych),
2) Poziomy sprzedaży są zazwyczaj wyższe niż w modelu HTC.
Wpływ na klasyfikację i wycenę:
Zgodnie z MSSF 9 instrumenty przypisane do modelu HTC&FS są klasyfikowane jako wyceniane w
wartości godziwej przez kapitał (FVTOCI) pod warunkiem, że warunki umowne tych instrumentów
powodują powstanie w określonych momentach przepływów pieniężnych stanowiących wyłącznie
spłatę kapitału oraz odsetek od niespłaconej części kapitału (spełniony jest Test SPPI). Instrumenty
te wyceniane są w wartości godziwej pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości, wynik z wyceny
ujmuje się w innych całkowitych dochodach do momentu usunięcia z bilansu aktywów finansowych.
Model HTC&FS ma zastosowanie do portfela rządowych papierów wartościowych oraz bonów
pieniężnych Narodowego Banku Polskiego (w szczególności portfel płynnościowy i inwestycyjny).
Instrumenty kapitałowe (za wyjątkiem podmiotów powiązanych) klasyfikowane są jako wyceniane do
wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (FVTPL), o ile zgodnie z intencją zarządzających
nimi jednostek nie stanowią inwestycji strategicznej, lub według wartości godziwej z odniesieniem
skutków wyceny w pozostałych całkowitych dochodach (FVTOCI) w przypadku instrumentów, które
nie są utrzymywane w celach handlowych. Decyzja o skorzystaniu z opcji wyceny instrumentów
kapitałowych do wartości godziwej z odniesieniem skutków wyceny w innych całkowitych dochodach
podejmowana jest przez Grupę w dniu początkowego ujęcia danego instrumentu i stanowi desygnację
nieodwołalną (nawet w momencie sprzedaży zysk/strata na transakcji nie jest ujmowana w Rachunku
Zysków i Strat).
Inne modele
Charakterystyka modelu:
1) Model biznesowy nie spełnia założeń modeli HTC oraz HTC&FS.
2) Uzyskiwanie przepływów pieniężnych z tytułu odsetek i kapitału nie jest głównym celem modelu
biznesowego (nie spełniony Test SPPI).
Do tej kategorii należy zaliczyć w szczególności:
1) Portfele zarządzane w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych ze sprzedaży aktywów,
w szczególności „przeznaczone do obrotu”
2) Portfele, których wyniki zarządzania oceniane są na podstawie wartości godziwej.
Aktywo finansowe należy uznać za przeznaczone do obrotu, jeśli:
1) Zostało nabyte głównie w celu sprzedaży w krótkim terminie,
2) W momencie początkowego ujęcia, jest częścią portfela instrumentów finansowych zarządzanych
łącznie, dla których istnieją dowody potwierdzające prawidłowość, że w ostatnim czasie
faktycznie generowały krótkoterminowe zyski, lub
3) Jest instrumentem pochodnym, z wyłączeniem instrumentów pochodnych wyznaczonych do
rachunkowości zabezpieczeń i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi.
Termin „obrót” oznacza przy tym aktywne i częste zakupy i sprzedaże instrumentów. Cechy te nie
stanowią jednak warunku koniecznego, aby zaklasyfikować instrument finansowy jako przeznaczony
do obrotu.
31
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wpływ na klasyfikację i wycenę:
Aktywa finansowe utrzymywane w ramach modeli innych niż HTC lub HTC&FS są wyceniane w wartości
godziwej przez rachunek zysków i strat (FVTPL).
1) Instrumenty pochodne,
2) Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu,
3) Instrumenty kapitałowe niedesygnowane jako inwestycje strategiczne,
4) Aktywa finansowe nieodwołalnie wyznaczone przy początkowym ujęciu do wyceny według wartości
godziwej przez wynik finansowy (nawet w przypadku, gdy składnik aktywów nie spełnia warunków,
aby zostać wyceniony na wartość FVTPL) w celu wyeliminowania lub znacznego zmniejszenia
niedopasowania księgowego które miałoby miejsce gdyby nie dokonano takiej desygnacji.
Test charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych (Test SPPI)
Ocena spełnienia kryterium Testu SPPI jest przeprowadzana w następujących przypadkach:
▪ udzielenie kredytu;
▪ zakup kredytu;
▪ renegocjacja warunków umownych.
Przedmiotem Testu SPPI są warunki umowne instrumentów dłużnych ujętych w bilansie, analizie nie
podlegają produkty pozabilansowe.
Test SPPI przeprowadzany jest na etapie projektowania produktu/umowy kredytowej co umożliwia
podjęcie decyzji zatwierdzających z uwzględnieniem przyszłego sposobu wyceny ekspozycji.
W ramach Testu SPPI oceniany jest między innymi wpływ zmodyfikowanego elementu na przepływy
pieniężne wynikające z zawartego kontraktu. Cechy kontraktowe wprowadzające zmienność lub
ryzyko przepływów pieniężnych niezwiązane bezpośrednio z przepływami z tytułu spłat odsetek i
kapitału mogą zostać ocenione jako niemające wpływu na klasyfikację (spełnienie kryteriów Testu
SPPI), jeżeli zostaną określone jako posiadające zaniedbywalny wpływ na klasyfikację (istnienie cechy
„de minimis”) lub taki wpływ nie jest zaniedbywalny (brak charakteru „de minimis”) lecz może
wystąpić jedynie w wyjątkowo rzadkich przypadkach (istnienie cechy „not genuine”).
W przypadkach, gdy ma miejsce modyfikacja wartości pieniądza w czasie, np. w razie niedopasowania
okresu przeszacowania stopy procentowej z tenorem stawki bazowej, w celu weryfikacji spełnienia
Testu SPPI Grupa przeprowadza ocenę na podstawie Benchmark Testu, czyli porównania instrumentu
wynikającego z kontraktu z instrumentem bazowym (który posiada te same cechy umowne co
instrument podlegający analizie, za wyjątkiem elementu modyfikacji pieniądze w czasie).
Aktywa typu non-recourse (produkty, dla których roszczenie Grupy jest ograniczone do określonych
aktywów dłużnika lub przepływów pieniężnych z określonych aktywów), w szczególności produkty
typu „project finance” oraz „object finance” (produkty w których kredytobiorca, najczęściej spółka
specjalnego przeznaczenia charakteryzuje się minimalnym poziomem kapitałów własnych, a jedynym
składnikiem jego majątku jest kredytowane aktywo), oceniane są przez porównanie wartości
zabezpieczenia w stosunku do kwoty kapitału udzielonego kredytu. Identyfikacja odpowiedniego
bufora na pokrycie ryzyka zmian wartości zabezpieczenia, powoduje spełnienie warunków Testu.
Negatywny wynik Testu SPPI, implikuje wycenę instrumentu dłużnego według FVTPL, powodując
odejście od standardowej metody wyceny według zamortyzowanego kosztu lub według FVTOCI.
Modyfikacje warunków umowy kredytowej
Modyfikacje warunków umowy kredytowej w trakcie okresu kredytowania, to m.in.:
▪ zmiany terminów spłaty całości lub części należności,
▪ zmiany wysokości rat spłaty należności,
▪ zmiany oprocentowania lub zaprzestania naliczania odsetek,
▪ kapitalizacja zaległych lub bieżących odsetek,
▪ przewalutowanie zadłużenia (o ile możliwość taka nie wynika z pierwotnej umowy),
▪ ustanowienie, zmiana bądź zniesienie istniejącego zabezpieczenia należności.
32
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Każda tego typu modyfikacja skutkować może koniecznością wyłączenia z bilansu i ponownej
klasyfikacji aktywa finansowego uwzględniającej przeprowadzenie Testu SPPI.
W przypadku zidentyfikowania modyfikacji warunków kontraktowych kredytu, Grupa przeprowadza
ocenę jakościową i ilościową w celu określenia czy daną modyfikację należy uznać za znaczącą i w
konsekwencji, wyłączyć oryginalne aktywo finansowe z bilansu i rozpoznać je jako nowe
(zmodyfikowane) aktywo według wartości godziwej. Znacząca modyfikacja ma miejsce jeżeli
spełnione są następujące warunki:
▪ kryterium ilościowe: zwiększenie zaangażowania dłużnika, rozumiane jako wzrost kapitału
każdej pojedynczej ekspozycji kredytowej powyżej 10% w stosunku do kapitału sprzed
podwyższenia. W przypadku wystąpienia kryterium ilościowego powyżej 10% uznaje się
modyfikacje za istotną, natomiast wystąpienie kryterium ilościowego do wysokości 10%
skutkuje uznaniem modyfikacji za nieistotną. Kryterium ilościowe nie ma zastosowania dla
kredytów znajdujących się w restrukturyzacji, tzn. w przypadku takich ekspozycji każda
zmiana zaangażowania dłużnika skutkuje rozpoznaniem modyfikacji nieistotnej ze względu
na fakt, iż umowa ugody lub restrukturyzacji ma na celu odzyskanie należności i nie stanowi
nowej transakcji zawartej na odmiennych warunkach,
▪ kryteria jakościowe: konwersja ekspozycji na inną walutę (o ile możliwość konwersji nie była
uwzględniana w pierwotnej umowie), zmiana wyniku testu SPPI. Wystąpienie kryterium
jakościowego skutkuje uznaniem modyfikacji za istotną.
Jeśli wynikające z umowy przepływy pieniężne podlegają modyfikacji, która nie prowadzi do
zaprzestania ujmowania danego składnika aktywów (tzw. nieistotna modyfikacja), Grupa dokonuje
korekty wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych i ujmuje zysk lub stratę z tytułu
nieistotnej modyfikacji w wyniku finansowym (w odrębnej pozycji Rachunku zysków strat – „wynik z
tytułu modyfikacji”). Korektę wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych stanowi
różnica dyskontowanych przepływów pieniężnych przed i po modyfikacji warunków umownych.
Wszelkie poniesione koszty i opłaty korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów
finansowych i są amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego
składnika aktywów finansowych.
Aktywa POCI
Aktywa POCI („purchased or originated credit-impaired”) to aktywa finansowe, które w momencie
początkowego ujęcia mają stwierdzoną utratę wartości. Aktywa finansowe, które zostały
zaklasyfikowane jako POCI w momencie początkowego ujęcia, są przez Grupę traktowane jako POCI
we wszystkich następnych okresach do momentu zaprzestania ich ujmowania w bilansie, a oczekiwana
strata kredytowa jest obliczana na bazie ECL uwzględniającego cały okresie istnienia składnika
aktywów finansowych, niezależnie od przyszłych zmian szacunków dotyczących generowanych przez
nie przepływów pieniężnych (ewentualnego uzdrowienia aktywa).
Aktywa POCI mogą powstać na 3 różne sposoby, tj.:
1) poprzez nabycie kontraktu spełniającego definicję POCI (np. w wyniku kupna portfela „złych
kredytów”)
2) poprzez zawarcie kontraktu, który jest POCI w momencie pierwotnego udzielenia
(np. udzielenie kredytu klientowi w złej kondycji finansowej z nadzieją na jej poprawę
w przyszłości)
3) poprzez istotną modyfikację kontraktu zaliczanego do koszyka 3 kwalifikującą ten kontrakt do
wyłączenia z bilansu, a następnie do ponownego ujęcia w bilansie już jako kontraktu
spełniającego definicję POCI.
33
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe w dniu ich nabycia lub powstania zalicza się do następujących kategorii:
1) zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, lub
2) pozostałe zobowiązania finansowe (wyceniane w AC).
Zobowiązania finansowe nie podlegają przeklasyfikowaniu.
Ujmowanie instrumentów finansowych w bilansie
Grupa ujmuje składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w bilansie, gdy staje się stroną umowy
tego instrumentu. Standaryzowane transakcje kupna i sprzedaży aktywów finansowych ujmowane są
w dniu zawarcia transakcji.
Wszystkie instrumenty finansowe w momencie początkowego ujęcia są wyceniane do wartości
godziwej skorygowanej, w przypadku instrumentów finansowych innych niż klasyfikowane jako
wyceniane do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat, o koszty transakcji, które mogą być
przypisane bezpośrednio do nabycia lub emisji składnika aktywów finansowych lub zobowiązania
finansowego.
Zaprzestanie ujmowania instrumentów finansowych w bilansie
Składnik aktywów finansowych jest wyłączany z bilansu Grupy w momencie, kiedy wygasają umowne
prawa do przepływów pieniężnych z nim związanych lub, kiedy Grupa przenosi składnik aktywów
finansowych na podmiot trzeci. Przeniesienie to ma miejsce wtedy, gdy Grupa:
▪ przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów
finansowych lub
▪ zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów, ale
przyjmuje umowny obowiązek przekazania tych przepływów jednostce spoza Grupy.
Przenosząc składnik aktywów finansowych Grupa ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko
i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W tym przypadku:
▪ jeżeli Grupa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem
składnika aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych z bilansu;
▪ jeżeli Grupa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane
z posiadaniem składnika aktywów finansowych to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów
finansowych w bilansie;
▪ jeżeli Grupa nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści
związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to Grupa ustala, czy zachowała
kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli
składnik aktywów finansowych jest ujmowany w bilansie Grupy do wysokości wynikającej z
trwałego zaangażowania, odpowiednio w przypadku braku kontroli jest z bilansu wyłączany.
Grupa wyłącza ze swojego bilansu zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony
w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
34
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Rachunkowość zabezpieczeń i instrumenty pochodne
Wycena do wartości godziwej
Pochodne instrumenty finansowe wykazywane są w wartości godziwej począwszy od dnia zawarcia
transakcji. Wartość godziwą ustala się w oparciu o notowania instrumentów na aktywnych rynkach,w
tym w oparciu o ceny niedawno zawartych transakcji. Rynek jest uważany za aktywny, gdy kwotowane
ceny instrumentów są regularnie dostępne i wynikają z rzeczywistych transakcji zawieranych na tym
rynku oraz reprezentują poziom, po którym Grupa mogłaby zawrzeć takie transakcje. W przypadku,
gdy rynek instrumentów nie jest aktywny, Grupa określa wartość godziwą z wykorzystaniem technik
wyceny, w tym modeli bazujących na zdyskontowanych przepływach pieniężnych oraz modeli wyceny
opcji. Stosowane przez Grupę techniki wyceny oparte są o maksymalne wykorzystanie danych
wsadowych pochodzących z aktywnego rynku, takich jak stopy procentowe, kursy walutowe oraz
zmienności implikowane. W przypadku braku danych wsadowych pochodzących z aktywnego rynku,
Grupa wykorzystuje w technikach wyceny własne szacunki parametrów wyceny w oparciu o swoją
najlepszą wiedzę i doświadczenie.
Dodatkowym elementem wyceny instrumentów pochodnych jest komponent ryzyka kredytowego
uwzględniający zarówno ryzyko kontrahenta (korekta wartości kredytowej, z ang. credit value
adjustment - CVA) jak i ryzyko własne Grupy (korekta wartości debetowej, z ang. debit value
adjustment – DVA).
Ujmowanie instrumentów pochodnych wbudowanych w zobowiązania
Grupa wydziela i ujmuje w bilansie wbudowane instrumenty pochodne będące składnikiem
instrumentów hybrydowych. Instrument hybrydowy zawiera umowę zasadniczą (niebędącą
instrumentem pochodnym) oraz wbudowany instrument pochodny, który w oparciu o określoną stopę
procentową, cenę instrumentu finansowego, cenę towaru, kurs waluty, indeks cen lub stóp lub inną
zmienną, modyfikuje część lub całość przepływów pieniężnych wynikających z umowy zasadniczej.
Spełniające określone niżej warunki, wbudowane instrumenty pochodne traktuje się jako odrębne
instrumenty pochodne. Instrumenty te są wyceniane według wartości godziwej a ich zmiany wartości
godziwej wykazuje się w Rachunku zysków i strat. Wbudowane instrumenty pochodne ujmuje się i
wycenia odrębnie od umowy zasadniczej w przypadku łącznego zaistnienia następujących warunków:
▪ cechy ekonomiczne wbudowanego instrumentu pochodnego oraz ryzyko z nim związane nie
są ściśle powiązane z cechami ekonomicznymi umowy zasadniczej i ryzykami z niej
wynikającymi;
▪ samodzielny instrument o takich samych warunkach umownych jak wbudowany instrument
pochodny spełniałby definicję instrumentu pochodnego; oraz
▪ hybrydowy (łączny) instrument finansowy nie jest zaliczany do instrumentów finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat.
Sposób ujmowania zmian wartości godziwej instrumentu pochodnego zależy od tego, czy dany
instrument pochodny jest wyznaczony jako instrument zabezpieczający, od rodzaju zabezpieczenia
oraz od rodzaju zabezpieczanej pozycji.
Instrumenty pochodne wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające – rachunkowość zabezpieczeń
Instrumenty pochodne wykorzystywane są m.in. w celu zabezpieczenia przed ryzykami stopy
procentowej oraz kursu walutowego wynikającymi z działalności operacyjnej, finansowej i
inwestycyjnej. Niektóre instrumenty pochodne wyznacza się jako zabezpieczenie:
▪ przepływów pieniężnych, które przypisać można ujętemu składnikowi aktywów lub zobowiązań,
lub wysoce prawdopodobnej planowanej transakcji (zabezpieczenie przepływów pieniężnych), lub
▪ wartości godziwej ujętego składnika aktywów lub zobowiązań albo wiążącej umowy
(zabezpieczenie wartości godziwej).
35
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń stosuje się pod warunkiem spełnienia kryteriów:
▪ W momencie ustanowienia zabezpieczenia, formalnie wyznacza się i dokumentuje powiązanie
zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem i strategię zawierania transakcji
zabezpieczających. Dokumentacja obejmuje identyfikację pozycji zabezpieczanej lub transakcji,
pozycji zabezpieczającej i charakter zabezpieczanego ryzyka. Dokumentuje się również, w
momencie ustanowienia zabezpieczenia i przez cały czas jego trwania, ocenę efektywności
instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów
pieniężnych wynikających z pozycji zabezpieczanej.
▪ Grupa przewiduje, że zabezpieczenie będzie odznaczało się wysoką skutecznością w równoważeniu
przepływów środków pieniężnych i zmian wartości godziwej, zgodnie z udokumentowaną strategią
zarządzania ryzykiem, dotyczącą tego konkretnego powiązania zabezpieczającego (prospektywny
test efektywności);
▪ Zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych dotyczy wysoce prawdopodobnej,
prognozowanej transakcji, która jest narażona na ryzyko zmian przepływów środków pieniężnych
wpływających na poziom wyniku finansowego (test wysokiego prawdopodobieństwa);
▪ Skuteczność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić, czyli można wiarygodnie wycenić wartość
godziwą zabezpieczanej pozycji lub przepływy środków pieniężnych z niej pochodzące oraz
wartość godziwą instrumentu zabezpieczającego;
▪ Zabezpieczenie jest na bieżąco weryfikowane i stwierdza się jego wysoką skuteczność w całym
okresie jego wykorzystania (retrospektywny test efektywności).
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych to zabezpieczenie przed ryzykiem zmienności przepływów
pieniężnych, które (i) można przypisać konkretnemu rodzajowi ryzyka związanemu z ujętym
składnikiem aktywów lub zobowiązaniem (takimi, jak całość lub część przyszłych płatności
odsetkowych od zadłużenia o zmiennym oprocentowaniu) lub z wysoce prawdopodobną planowaną
transakcją i które (ii) może wpływać na Rachunek zysków i strat.
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmowane jest w następujący sposób: część zysków lub strat
związanych z instrumentem zabezpieczającym, który stanowi efektywne zabezpieczenie, ujmuje się
w kapitale własnym poprzez pozostały dochód całkowity, zaś nieefektywną część zysków lub strat
związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w Wyniku z instrumentów finansowych
wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków.
Zyski i straty ujęte w pozostałych dochodach całkowitych (efektywne zabezpieczenie), w momencie
ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań finansowych będącego skutkiem zabezpieczanej
planowanej transakcji, przenoszone są do Rachunku zysków i strat w tym okresie lub w okresach, w
których zabezpieczany składnik aktywów lub zobowiązań ma wpływ na Rachunek zysków i strat.
W przypadku zabezpieczenia aktywów lub zobowiązań niefinansowych, odniesione do pozostałych
dochodów całkowitych jako efektywne zabezpieczenie zyski i straty, przenoszone są do wyniku
sukcesywnie, w okresach w których aktywo lub zobowiązanie niefinansowe ma wpływ na Rachunek
zysków i strat bezpośrednio z kapitału lub przenoszone są z kapitału do początkowego kosztu nabycia
w bilansie i odnoszone do wyniku sukcesywnie w okresach, w których aktywo lub zobowiązanie
niefinansowe ma wpływ na Rachunek zysków i strat.
Zabezpieczenie wartości godziwej
Zabezpieczenie wartości godziwej to zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany wartości godziwej
ujętego składnika aktywów lub zobowiązania lub uprawdopodobnionego przyszłego zobowiązania,
albo wyodrębnionej części takiego składnika aktywów, zobowiązania lub uprawdopodobnionego
przyszłego zobowiązania, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka i które może wpływać
na Rachunek zysków i strat.
36
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych wyznaczonych i kwalifikujących się jako
zabezpieczenia wartości godziwej, ujmuje się w Rachunku zysków i strat wraz z odpowiadającymi im
zmianami wartości godziwej zabezpieczanego składnika aktywów lub zobowiązania odnoszącego się
do ryzyka, przed którym Grupa się zabezpiecza. To znaczy: zyski lub straty wynikające z
przeszacowania wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego (dla pochodnego instrumentu
zabezpieczającego) wykazuje się w Rachunku zysków i strat, zaś zyski lub straty związane z pozycją
zabezpieczaną, wynikające z zabezpieczanego ryzyka, korygują wartość bilansową zabezpieczanej
pozycji i są ujmowane w Rachunku zysków i strat. Zasada ta ma zastosowanie do zabezpieczanej
pozycji, którą w innych okolicznościach wycenia się według zamortyzowanego kosztu. W przypadku
pozycji zabezpieczanej, będącej składnikiem aktywów finansowych klasyfikowanych jako wyceniane
przez inne całkowite dochody, zyski lub straty wynikające z zabezpieczanego ryzyka ujmuje się w
Rachunku zysków i strat. Wycena zabezpieczanych składników aktywów finansowych klasyfikowanych
jako wyceniane przez inne całkowite dochody, wynikająca z czynników innych niż zabezpieczane
ryzyka, prezentowana jest w pozostałych dochodach całkowitych do czasu zbycia lub terminu
zapadalności tego składnika aktywów.
Zaprzestanie rachunkowości zabezpieczeń
W przypadku, gdy zabezpieczenie wartości godziwej przestało spełniać kryteria stosowania
rachunkowości zabezpieczeń, korektę wartości bilansowej instrumentu zabezpieczanego,
wycenianego wg efektywnej stopy procentowej, rozlicza się liniowo w czasie w Rachunku zysków i
strat w okresie pozostałym do terminu wymagalności/zapadalności. Wycena zabezpieczanych
składników aktywów finansowych klasyfikowanych jako wyceniane przez inne całkowite dochody,
wynikająca z czynników innych niż zabezpieczane ryzyka, prezentowana jest w kapitale z aktualizacji
wyceny do czasu zbycia lub terminu zapadalności tego składnika aktywów.
W przypadku, gdy zabezpieczenie przepływów pieniężnych przestało spełniać kryteria stosowania
rachunkowości zabezpieczeń, wycena instrumentu zabezpieczającego ujęta w pozostałych dochodach
całkowitych na dzień ostatniego efektywnego testu pozostaje w kapitałach do czasu realizacji
przepływu wynikającego z transakcji zabezpieczanej. Przeniesienie niniejszej wyceny do Rachunku
zysków i strat następuje w okresach, w których transakcja zabezpieczana ma wpływ na Rachunek
zysków i strat.
Instrumenty pochodne niespełniające kryteriów rachunkowości zabezpieczeń
Instrumenty pochodne, które nie podlegają zasadom wyceny zgodnie z zasadami rachunkowości
zabezpieczeń, klasyfikowane są jako instrumenty przeznaczone do obrotu i wyceniane w wartości
godziwej. Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych klasyfikowanych jako przeznaczone
do obrotu są wykazywane w Rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik z instrumentów finansowych
przeznaczonych do obrotu”/”Wynik z pozycji wymiany”, co opisano poniżej.
37
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Grupa stosuje następujące zasady ujmowania zysków i strat z wyceny instrumentów pochodnych:
▪ Transakcje walutowe forward (FX forward)
Transakcje forward są wyceniane według wartości godziwej w oparciu o metodę dyskontowania
przyszłych przepływów pieniężnych, z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta
(i Grupy) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany
wartości godziwej transakcji FX forward są wykazywane w „Wynik z pozycji wymiany” Rachunku
zysków i strat.
Ponadto, Grupa desygnowała wybrane transakcje FX forward jako instrumenty zabezpieczające.
Sposób ujmowania i wyceny zabezpieczających instrumentów finansowych został opisany w części
poświęconej rachunkowości zabezpieczeń.
▪ Transakcje SWAP walutowy (FX SWAP)
Transakcje FX SWAP są wyceniane według wartości godziwej w oparciu o metodę dyskontowania
przyszłych przepływów pieniężnych z wykorzystaniem krzywych stóp procentowych
uwzględniających spread wynikający z aktualnych warunków rynkowych oraz
z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta (i Grupy) o ile istnieje ryzyko niewywiązania
się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany wartości godziwej transakcji FX SWAP są
wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków
i strat.
▪ Transakcje SWAP stopy procentowej (IRS)
Transakcje IRS są wyceniane według wartości godziwej w oparciu o metodę dyskontowania
przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta
(i Grupy) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany
wartości godziwej transakcji IRS są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych
przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat.
Ponadto, Grupa desygnowała wybrane transakcje IRS jako instrumenty zabezpieczające. Sposób
ujmowania i wyceny zabezpieczających instrumentów finansowych został opisany
w części poświęconej rachunkowości zabezpieczeń.
▪ Transakcje Cross – Currency Swap (CCS)
Transakcje CCS są wyceniane według wartości godziwej w oparciu o metodę dyskontowania
przyszłych przepływów pieniężnych z zastosowaniem krzywych stóp procentowych skorygowanych
o rynkowy spread z uwzględnieniem jego struktury terminowej oraz
z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta (i Grupy) o ile istnieje ryzyko niewywiązania
się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany wartości godziwej transakcji CCS są wykazywane
w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat.
Ponadto, Grupa desygnowała wybrane transakcje CCS jako instrumenty zabezpieczające. Sposób
ujmowania i wyceny zabezpieczających instrumentów finansowych został opisany
w części poświęconej rachunkowości zabezpieczeń.
▪ Transakcje typu IRS z wbudowanymi opcjami
Transakcje są wyceniane według wartości godziwej; komponent swapowy jest wyceniany przy
zastosowaniu metody dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka
kredytowego kontrahenta (i Grupy) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze
swoich zobowiązań, natomiast komponent opcyjny wyceniany jest przy pomocy modeli wyceny
opcji. Zmiany wartości godziwej wymienionych transakcji są wykazywane w „Wynik z
instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat. Komponent
opcyjny stanowi zabezpieczenie opcji wbudowanych w papiery wartościowe lub depozyty
oferowane przez Grupę.
▪ Opcje na indeksy i opcje walutowe
Transakcje opcyjne są wyceniane według wartości godziwej z zastosowaniem modeli do wyceny
opcji. W przypadku opcji wystawionych przez kontrahentów Grupy, wycena modelowa
uzupełniana jest o wpływ na wartość godziwą szacunkowego parametru ryzyka kredytowego.
Zmiany wartości godziwej opcji są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych
przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat.
38
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
▪ Transakcje Forward Rate Agreement (FRA)
Transakcje FRA są wyceniane do wartości godziwej przy zastosowaniu metody dyskontowania
przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta
(i Grupy) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany
wartości godziwej transakcji FRA są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych
przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat.
▪ Transakcje terminowe na cenę surowca
Transakcje terminowe na cenę surowca są wyceniane według wartości godziwej w oparciu
o metodologię dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych wykorzystując ceny
referencyjne ustalane na rynku referencyjnym LME (London Metal Exchange) przy czym Grupa nie
utrzymuje pozycji własnych na rynku surowców. Zmiany wartości godziwej są wykazywane
w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat.
▪ Opcje na cenę surowca
Transakcje opcyjne na cenę surowca są wyceniane według wartości godziwej z zastosowaniem
modeli wyceny opcji i wykorzystaniem cen referencyjnych ustalanych na rynku referencyjnym LME
(London Metal Exchange) przy czym Grupa nie utrzymuje pozycji własnych na rynku surowców.
Zmiany wartości godziwej są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych
do obrotu” Rachunku zysków i strat.
Utrata wartości aktywów finansowych
Główne założenia modelu
Począwszy od dnia 1 stycznia 2018 r. model szacowania utraty wartości bazuje na koncepcji
„oczekiwanej straty kredytowej” (ang. expected credit loss - ECL). W wyniku wprowadzonych zmian,
odpisy aktualizujące kalkulowane zgodnie z tą koncepcją, uwzględniają również prognozy oraz
oczekiwania odnośnie przyszłych warunków ekonomicznych, mających wpływ na poziom ryzyka
kredytowego ekspozycji.
Wdrożony model utraty wartości dotyczy aktywów finansowych klasyfikowanych zgodnie z MSSF 9 jako
aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu lub według wartości godziwej poprzez
inne całkowite dochody (za wyjątkiem instrumentów kapitałowych) oraz zobowiązań
pozabilansowych.
Zgodnie z MSSF 9 ekspozycje kredytowe podlegają klasyfikacji do następujących kategorii:
▪ Faza 1 - ekspozycje bez utraty wartości, dla których oczekiwana strata kredytowa szacowana jest
w okresie 12 miesięcy,
▪ Faza 2 - ekspozycje bez utraty wartości, dla których zidentyfikowano znaczący wzrost ryzyka
i dla których oczekiwana strata kredytowa jest obliczana w całym okresie istnienia składnika
aktywów finansowych,
▪ Faza 3 - ekspozycje o zidentyfikowanych przesłankach utraty wartości, dla których oczekiwana
strata kredytowa jest obliczana w całym okresie istnienia składnika aktywów finansowych.
W przypadku ekspozycji klasyfikowanych do kategorii POCI (ang. purchased or originated credit
impaired), które w początkowym ujęciu w bilansie uznano jako aktywa z utratą wartości, a
oczekiwana strata kredytowa jest obliczana na bazie ECL uwzględniającego cały okresie istnienia
składnika aktywów finansowych.
39
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Identyfikacja znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego
Aktywa, w przypadku których zidentyfikowano istotny wzrost poziomu ryzyka kredytowego
w odniesieniu do momentu początkowego ujęcia w bilansie, klasyfikowane są do Fazy 2. Istotny wzrost
ryzyka jest identyfikowany w oparciu kryteria jakościowe oraz ilościowe.
Kryteria jakościowe obejmują:
- opóźnienia w spłacie powyżej 30 dni,
- ekspozycje zrestrukturyzowane (ang. forborne), w przypadku których nie są już identyfikowane
przesłanki utraty wartości,
- rating proceduralny, odzwierciedlający początkowe opóźnienia w spłacie,
- podjęte decyzje ograniczające ryzyko kredytowe w ramach systemu wczesnego ostrzegania dla
klientów korporacyjnych,
- zidentyfikowane w trakcie analizy indywidualnej zdarzenia, związane z istotnym wzrostem ryzyka
kredytowego, tzw. "miękkie oznaki" utraty wartości.
Kryterium ilościowe polega na porównaniu wartości dożywotniego PD (ang. lifetime PD) ustalonej na
moment początkowego ujęcia ekspozycji w bilansie, z wartością dożywotniego PD na bieżący dzień
sprawozdawczy. Jeżeli empirycznie ustalony próg względnej zmiany wartości dożywotniego PD
zostanie przekroczony, wówczas ekspozycja zostaje automatycznie przeniesiona do Koszyka 2. Ocena
ilościowa nie obejmuje ekspozycji analizowanych indywidualnie.
Uwzględnienie informacji dotyczących prognozowanych warunków ekonomicznych (ang. forward
looking information – FLI)
W procesie kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych Grupa korzysta z prognozowanych informacji
dotyczących przyszłych zdarzeń makroekonomicznych. Biuro Analiz Makroekonomicznych
przygotowuje trzy scenariusze (podstawowy, optymistyczny i pesymistyczny) i określa
prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Prognozy przekładają się bezpośrednio lub pośrednio na
wartości szacowanych parametrów i wysokość ekspozycji.
Ujednolicenie definicji default stosowanej w obszarze ryzyka Grupy
Od momentu wdrożenia MSSF 9, Grupa przyjęła jednolitą definicję niewykonania zobowiązania,
zarówno w zakresie kalkulacji wymogów kapitałowych, jak i na potrzeby szacowania utraty wartości.
Począwszy od roku 2020 dla portfela detalicznego Grupa stosuje definicję niewykonania zobowiązania
zgodnie z wytycznymi EBA (EBA/GL/2016/07) tzw. Nowa Definicja Default.
Ujednolicona definicja default obejmuje następujące przesłanki:
- opóźnienie w spłacie powyżej 90 dni z uwzględnieniem progów istotności dla wartości wymagalnej:
bezwzględnego 400 zł dla ekspozycji detalicznych i 2000 zł dla ekspozycji korporacyjnych oraz
progu względnego: 1% całości ekspozycji klienta,
- zrestrukturyzowane ekspozycje (forborne),
- ekspozycje w procesie windykacji,
- inne przesłanki zdefiniowane w Wytycznych EBA,
- jakościowe przesłanki utraty wartości zidentyfikowane w analizie indywidualnej.
Bank uwzględnia zjawisko zarażania (ang. cross-default) dla wszystkich segmentów.
40
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Model PD
Model PD, stworzony w celu obliczania oczekiwanych strat kredytowych, oparty jest na danych
empirycznych, dotyczących 12-miesięcznych współczynników default-rate, które są następnie
wykorzystywane przy użyciu odpowiednich metod statystycznych i ekonometrycznych do oszacowania
wartości dożywotnich PD Lifetime (uwzględniając prognozy makroekonomiczne: FLI). Segmentacja
przyjęta w tym celu na poziomie klienta jest zgodna z segmentacją stosowaną do celów obliczania
wymogów kapitałowych. Dodatkowo Bank wykorzystuje informacje o ratingach z wewnętrznych
modeli ratingowych do obliczania wartości PD.
Modele LGD
Modele LGD wykorzystywane przez Bank w procesie kalkulacji wymogu kapitałowego dla portfela
detalicznego, zostały dostosowane do wymogów MSSF 9 w zakresie szacowania utraty wartości.
Głównymi składnikami tych modeli są: stopa uzdrowień (ang. cure rate) i stopa odzysku (ang. recovery
rate) oszacowana na podstawie zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Dostosowanie tych modeli
do wymogów MSSF 9 objęło między innymi wyłączenie bufora konserwatyzmu, kosztów pośrednich i
korekty dotyczącej spowolnienia gospodarczego. Ponadto dokonano zmian pozwalających na
odzwierciedlenie obecnej sytuacji gospodarczej (koncepcja point-in-time) i wykorzystanie prognoz
makroekonomicznych (FLI).
W przypadku portfela korporacyjnego model LGD oparty jest na komponencie odzwierciedlającym
sparametryzowane odzyski dla kluczowych typów zabezpieczeń oraz na współczynniku odzysków dla
niezabezpieczonej części ekspozycji. Wszystkie parametry zostały obliczone na podstawie danych
historycznych, zawierających informacje o zdyskontowanych przepływach pieniężnych, uzyskanych
przez jednostkę dochodzenia należności korporacyjnych.
Model EaD
Model EaD stosowany w Grupie obejmuje obliczanie takich parametrów jak: średnie wykorzystanie
limitu (LU), współczynnik konwersji kredytowej (CCF), współczynnik przedpłat, oczekiwana długość
życia ekspozycji. Segmentacja opiera się na rodzaju klienta (detaliczny, korporacyjny, leasing) i
produkcie (produkty z / bez harmonogramu). Prognozy kursów walutowych są stosowane jako korekta
FLI.
Odpisanie
Grupa bezpośrednio obniża wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych, jeżeli nie
istnieją uzasadnione przesłanki na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub
części. W efekcie odpisania, składnik aktywów finansowych przestaje w całości lub w części być
ujmowany sprawozdaniu finansowym.
Kompensowanie instrumentów finansowych
Kompensowanie składnika aktywów i zobowiązań finansowych dokonywane jest jedynie
w przypadku gdy Grupa posiada ważny tytuł prawny do przeprowadzenia kompensaty a rozliczenie ma
zostać przeprowadzone w kwocie netto lub realizacja składnika aktywów i pasywów następuje
jednocześnie.
41
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu/sprzedaży
Transakcje repo i sell-buy back oraz transakcje reverse-repo i buy-sell back są operacjami sprzedaży
lub kupna papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym
terminie i po określonej cenie.
Grupa prezentuje w bilansie aktywa finansowe odsprzedane z klauzulą przyrzeczenia odkupu
(transakcje typu repo, sell–buy back) jednocześnie ujmując po stronie pasywów zobowiązania
wynikające z udzielonego przyrzeczenia odkupu. Warunkiem stosowania takiego rozwiązania jest
zachowanie przez Grupę ryzyk i korzyści wynikających z danego aktywa pomimo jego transferu.
W przypadku transakcji zakupu papierów wartościowych z przyrzeczeniem sprzedaży (reverse repo,
buy-sell back) posiadane aktywa finansowe prezentowane są jako należność wynikająca
z klauzuli odkupu.
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu/sprzedaży są wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, natomiast
papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie są usuwane z
bilansu i podlegają wycenie wg zasad określonych dla poszczególnych portfeli papierów
wartościowych. Różnica między ceną sprzedaży i odkupu jest traktowana odpowiednio jako
koszty/przychody odsetkowe i rozliczana jest w czasie trwania umowy z zastosowaniem efektywnej
stopy procentowej.
Należności i zobowiązania z tytułu umów leasingu
Grupa jest stroną umów leasingowych, na mocy których oddaje do odpłatnego używania lub pobierania
pożytków środki trwałe lub wartości niematerialne przez uzgodniony okres.
W przypadku umów leasingu, na mocy których następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka
i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów będących przedmiotem umowy (leasing
finansowy), przedmiot leasingu przestaje być ujmowany w bilansie Grupy. Ujmowana jest natomiast
należność w kwocie równej bieżącej wartości minimalnych opłat leasingowych. Rozliczenie opłat
leasingowych (podział między przychody finansowe i zmniejszenie salda należności) następuje w
sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy zwrotu z pozostałej do spłaty należności.
Opłaty leasingowe z tytułu umów, które nie spełniają warunków umowy leasingu finansowego,
ujmowane są jako przychody w Rachunku zysków i strat metodą liniową przez okres trwania leasingu.
Grupa jest również stroną umów leasingowych na podstawie których przyjmuje do odpłatnego
używania lub pobierania pożytków obce środki trwałe przez uzgodniony okres. Są to głównie umowy
najmu lub dzierżawy. W przypadku tych umów w sprawozdaniu finansowym, zarówno aktywa z tytułu
prawa do użytkowania jak również zobowiązania z tytułu leasingu, wykazane są w odrębnych
pozycjach not objaśniających odpowiednio do linii ‘Rzeczowe aktywa trwałe’ oraz ‘Inne
zobowiązania’. W dacie rozpoczęcia leasingu, opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z
tytułu leasingu obejmują następujące opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów
podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie:
• stałe opłaty leasingowe pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,
• zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z
zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,
• kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości
końcowej,
• cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca
skorzysta z tej opcji,
• kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że
leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.
42
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania zawiera:
• kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
• wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o
wszelkie otrzymane zachęty leasingowe.
W wyniku finansowym wykazywane są następujące pozycje:
• amortyzacja prawa do użytkowania,
• odsetki od zobowiązań leasingowych,
• podatek VAT od faktur czynszowych wykazany w kosztach czynszu.
Grupa przyjęła następujące założenia, na bazie których umowy leasingowe są ujmowane w
sprawozdaniach finansowych:
• do kalkulacji zobowiązań oraz aktywów przyjmowane będą wartości netto (bez VAT) przyszłych
przepływów pieniężnych,
• w przypadku umów denominowanych w walucie, zobowiązania będą ewidencjonowane w
oryginalnej walucie kontraktu, natomiast aktywa w polskich złotych przeliczone po kursie z dnia
rozpoczęcia podpisania umowy, lub aneksu do umowy będącym jednocześnie dniem rozpoczęcia
leasingu,
• prawo do użytkowania składnika aktywów będzie podlegać amortyzacji zgodnie z okresem
leasingu,
• Grupa korzysta z możliwości odstąpienia od rozpoznawania leasingu w przypadku umów
krótkoterminowych dla umów najmu powierzchni,
• Grupa korzysta także z możliwości nie rozpoznawania leasingu w przypadku leasingu aktywów o
niskiej wartości początkowej takich jak najmu drobnych powierzchni np. pod altanki śmieciowe,
pochylnie, bankomaty oraz urządzeń takich jak ekspresy do kawy, dyspenserów do wody,
urządzeń do audiomarketingu i aromamarketingu.
• nowe umowy będą dyskontowane według stawki SWAP z dnia podpisania umowy/aneksu do umowy
właściwej dla długości trwania umowy oraz właściwej dla waluty, powiększonej o marżę
wyznaczaną i aktualizowaną w odniesieniu do premii za ryzyko zaciąganych przez Grupę
zobowiązań finansowych.
Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne
Własne składniki rzeczowych aktywów trwałych
Do rzeczowych składników aktywów trwałych zalicza się środki trwałe oraz nakłady na ich budowę.
Do środków trwałych zalicza się składniki rzeczowych aktywów trwałych o przewidywanym okresie
wykorzystywania dłuższym niż rok, które są utrzymywane z uwagi na ich wykorzystanie na własne
potrzeby lub w celu oddania ich do użytkowania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub
w celach administracyjnych.
Rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonego
o odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe) oraz odpisy z tytułu utraty wartości.
Środki trwałe w budowie wykazywane są w wartości ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i nie
podlegają amortyzacji.
Grupa ujmuje w wartości bilansowej pozycji rzeczowych aktywów trwałych koszty wymiany części
tych pozycji w momencie ich poniesienia, jeśli istnieje prawdopodobieństwo uzyskania przyszłych
korzyści ekonomicznych związanych ze składnikiem aktywów, a cenę nabycia lub koszt wytworzenia
można wycenić w wiarygodny sposób. Pozostałe koszty są ujmowane w Rachunku zysków i strat w
momencie ich poniesienia.
Koszty napraw i utrzymania rzeczowych aktywów trwałych obciążają Rachunek zysków i strat
w okresie sprawozdawczym, w którym zostały poniesione.
43
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wartości niematerialne
Składnik wartości niematerialnych to możliwy do zidentyfikowania niepieniężny składnik aktywów,
który nie posiada postaci fizycznej, powodujący w przyszłości wpływ korzyści ekonomicznych dla
Grupy.
Głównymi składnikami wartości niematerialnych są licencje na oprogramowanie komputerowe.
Nabyte licencje na oprogramowanie komputerowe są aktywowane w wysokości poniesionych kosztów
nabycia i przygotowania do użytkowania, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości.
Nakłady związane z ulepszaniem lub utrzymywaniem oprogramowania komputerowego są wykazywane
jako koszty w momencie ich poniesienia.
Pozostałe wartości niematerialne nabywane przez Grupę, wykazuje się w cenie nabycia lub koszcie
wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty
wartości.
Nakłady poniesione po początkowym ujęciu nabytego składnika wartości niematerialnych są
aktywowane tylko w przypadku, gdy te nakłady zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne danego
składnika. W pozostałych przypadkach nakłady te są ujmowane w Rachunku zysków i strat jako koszty
w momencie ich poniesienia.
Wszystkie wartości niematerialne podlegają okresowym przeglądom w celu weryfikacji czy nie
wystąpiły istotne przesłanki utraty wartości, które wymagałyby przeprowadzenia testu na utratę
wartości oraz dokonania odpisu z tytułu utraty wartości.
Odpisy amortyzacyjne
Odpisy amortyzacyjne od wartości podlegającej amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych oraz
wartości niematerialnych dokonywane są metodą liniową, zgodnie z ustalonymi stawkami
amortyzacji, przez przewidywany okres ich użyteczności ekonomicznej. Przez wartość podlegającą
amortyzacji rozumie się cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów po
pomniejszeniu o wartość końcową (rezydualną) tego składnika. Okres ekonomicznej użyteczności,
stawki amortyzacji a także wartość końcowa rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych
podlegających amortyzacji są corocznie weryfikowane. Wnioski z tej weryfikacji stanowią podstawę
dla ewentualnej zmiany okresów amortyzacji rozpoznawanej prospektywnie od daty dostosowania.
Nie amortyzuje się gruntów, nakładów na rzeczowe aktywa trwałe oraz nakładów na wartości
niematerialne. Nie dokonuje się także odpisów amortyzacyjnych składnika wartości niematerialnych
o nieokreślonym okresie użytkowania. Wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania
są systematycznie testowane pod kątem trwałej utraty wartości na każdy dzień bilansowy.
Bilansowe stawki amortyzacyjne stosowane dla podstawowych grup rzeczowych aktywów trwałych,
wartości niematerialnych oraz dla nieruchomości inwestycyjnych są następujące:
Wybrane grupy środków trwałych:
budynki bankowe - 2,5%
inwestycje w obiektach obcych – przeważnie 10 lat
zespoły komputerowe - 20%
urządzenia sieciowe - 20%
środki transportowe - standardowo 25%
urządzenia telekomunikacji - 10%
wartości niematerialne (oprogramowanie): w zależności od planowanego okresu użytkowania
główne aplikacje (systemy): w zależności od planowanego okresu użytkowania
Wartość amortyzacji obciąża koszty operacyjne Rachunku zysków i strat.
44
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży
Do aktywów trwałych do zbycia klasyfikowane są aktywa trwałe, w przypadku, jeśli ich wartość
bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez ich
dalsze wykorzystanie. Sytuacja taka ma miejsce, gdy pojedynczy składnik aktywów (lub grupa) jest
dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie z uwzględnieniem jedynie
normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów oraz jego sprzedaż
jest wysoce prawdopodobna, tzn. zdecydowano o wypełnieniu planu sprzedaży danego składnika
aktywów, rozpoczęto aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu zbycia. Ponadto, taki
składnik aktywów jest oferowany do sprzedaży po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego
bieżącej wartości godziwej i oczekuje się, że sprzedaż zostanie ujęta jako sprzedaż zakończona w
czasie jednego roku od dnia zaklasyfikowania składnika aktywów do tej kategorii.
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży ujmuje się w kwocie niższej z dwóch: wartości bilansowej
i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia tych aktywów. Dla aktywów zaklasyfikowanych do
tej kategorii nie nalicza się amortyzacji.
W przypadku gdy kryteria klasyfikacji do grupy aktywów trwałych do zbycia nie są spełnione Grupa
zaprzestaje ich ujmowania w tej kategorii i dokonuje reklasyfikacji do odpowiedniej kategorii
aktywów. W takim przypadku Grupa wycenia składnik aktywów, który nie jest dłużej klasyfikowany
jako przeznaczony do zbycia w kwocie niższej z:
▪ jego wartości bilansowej z dnia poprzedzającego klasyfikację składnika aktywów (lub grupy
do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, skorygowanej o amortyzację lub aktualizację
wyceny, która zostałaby ujęta, gdyby składnik aktywów (lub grupa do zbycia) nie został
zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży, i
▪ jego wartości odzyskiwalnej z dnia podjęcia decyzji o jego nie sprzedawaniu.
Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych
Grupa na każdy dzień bilansowy dokonuje weryfikacji wartości bilansowych aktywów trwałych pod
kątem istnienia dowodów wskazujących na utratę wartości. W przypadku, gdy efekt analizy jest
pozytywny Grupa szacuje wartość odzyskiwalną składnika aktywów i ujmuje w Rachunku zysków i
strat odpis aktualizacyjny, gdy wartość odzyskiwalna jest mniejsza od wartości bilansowej.
Odpis aktualizujący ujmowany jest w wysokości różnicy pomiędzy wartością bilansową a wartością
odzyskiwalną składnika aktywów. Wartość odzyskiwalna odpowiada cenie sprzedaży netto składnika
aktywów lub jego wartości użytkowej zależnie od tego, która z nich jest wyższa. Wartość użytkowa
ustalana jest dla poszczególnych składników aktywów, w przypadku, gdy dany składnik aktywów
generuje przepływy środków pieniężnych znacząco niezależne od tych generowanych przez inne
aktywa lub grupy aktywów.
Jeśli zgodnie z par 21 MSR 36 brak jest przyczyny, by sądzić że wartość użytkowa danego składnika
aktywów istotnie przewyższa jego wartość godziwą pomniejszoną o koszty jego sprzedaży, za wartość
odzyskiwaną przyjmuje się wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży. Dotyczy to w
szczególności składników aktywów trwałych przeznaczonych do zbycia.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może być odwrócony poprzez wynik finansowy do
poziomu, przy którym wartość księgowa aktywa nie przekracza wartości księgowej danego składnika
aktywów przy założeniu, iż nie dokonano odpisu aktualizującego, a amortyzacja była kontynuowana.
Koszty rozliczane w czasie oraz przychody przyszłych okresów
Koszty rozliczane w czasie (aktywa) dotyczą tych wydatków, których rozliczenie w ciężar Rachunku
zysków i strat nastąpi stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych. Koszty
rozliczane w czasie (aktywa) są ujmowane w pozycji „Pozostałe aktywa” aktywów bilansu.
45
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Składnikami kosztów rozliczanych w czasie (pasywa) są zobowiązania na pokrycie kosztów
wynikających ze świadczeń wykonanych na rzecz Grupy, które zostaną rozliczone w następnych
okresach. Rezerwy te wykazuje się w pozycji „Pozostałe zobowiązania” pasywów bilansu. Przychody
przyszłych okresów stanowią między innymi otrzymane kwoty przyszłych świadczeń oraz niektóre
rodzaje dochodów pobranych z góry, których rozliczenie do Rachunków zysków i strat nastąpi w
przyszłych okresach sprawozdawczych. Są one ujmowanie w pozycji „Pozostałe zobowiązania”
pasywów bilansu.
Rezerwy
Rezerwy tworzone są wówczas, gdy 1) na Grupie ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo
oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i 2) prawdopodobne jest, że wypełnienie tego
obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków odzwierciedlających korzyści ekonomiczne, oraz
3) można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. W przypadku, gdy wpływ
wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie
prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy
dyskontowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla aktualne oceny rynkowe co do wartości
pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem.
Rezerwę na koszty restrukturyzacji tworzy się, gdy spełnione są ogólne kryteria ujmowania rezerw
jak również szczegółowe kryteria dotyczące powstania obowiązku tworzenia rezerwy na koszty
restrukturyzacji określone w MSR 37. W szczególności, zwyczajowo oczekiwany obowiązek
przeprowadzenia restrukturyzacji powstaje tylko wówczas, gdy Grupa posiada szczegółowy, formalny
plan restrukturyzacji oraz wzbudziła uzasadnione oczekiwanie u stron, których plan dotyczy, że
przeprowadzi działania restrukturyzacyjne poprzez rozpoczęcie wdrażania planu lub ogłoszenie
głównych elementów planu tymże stronom.
Szczegółowy plan restrukturyzacji określa co najmniej działalność, lub część działalności, której ten
plan dotyczy, podstawowe lokalizacje, które zostaną nim objęte, miejsce zatrudnienia, funkcje i
przybliżoną liczbę pracowników, którzy mają uzyskać odszkodowania w zamian za zakończenie
stosunku pracy, kwotę nakładów, które będą poniesione oraz termin, w jakim plan zostanie wdrożony.
Rezerwa na restrukturyzację obejmuje tylko takie bezpośrednie nakłady powstające w wyniku
restrukturyzacji, które jednocześnie a) w sposób nieodzowny wynikają z restrukturyzacji oraz b) nie
są związane z bieżącą działalnością jednostki gospodarczej. Rezerwa na restrukturyzację nie
obejmuje także przyszłych kosztów operacyjnych.
Świadczenia pracownicze
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Grupy (inne niż świadczenia z tytułu rozwiązania umowy
o pracę w całości należne w ciągu 12 miesięcy od wykonania pracy) obejmują wynagrodzenia, premie,
płatne urlopy oraz składki na ubezpieczenia społeczne.
Grupa ujmuje przewidywaną niezdyskontowaną wartość krótkoterminowych świadczeń pracowniczych
jako koszty w okresie, w którym pracownicy świadczyli związaną z nimi pracę
w korespondencji z pozostałymi zobowiązaniami bilansu.
Kwota krótkoterminowych świadczeń pracowniczych z tytułu niewykorzystanych dni urlopowych
przysługujących pracownikom Grupy jest wyliczana jako suma niewykorzystanych urlopów
przysługujących poszczególnym pracownikom Grupy.
46
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Długoterminowe świadczenia pracownicze
Zobowiązania Grupy z tytułu długoterminowych świadczeń pracowniczych są kwotą przyszłych
korzyści, które pracownik otrzyma w zamian za świadczenie swoich usług w bieżącym
i wcześniejszych okresach, które nie są w całości należne w ciągu 12 miesięcy od wykonania pracy.
Zgodnie z Regulaminem Wynagradzania Pracowników oraz Kodeksem Pracy, pracownikom po
przepracowaniu określonej liczby lat i osiągnięciu wymaganego wieku, przysługuje prawo do
otrzymania odprawy emerytalnej. Rezerwa na odprawy emerytalne wyliczana jest metodą aktuarialną
przez niezależnego aktuariusza jako wartość obecna przyszłych zobowiązań Grupy wobec
pracowników według stanu zatrudnienia i płac na dzień aktualizacji. Wycena jest sporządzona przy
zastosowaniu metody prognozowanego kosztu jednostkowego (projected unit credit method).
Zgodnie z tą metodą każdy okres wykonywania pracy daje uprawnienia do dodatkowej jednostki
świadczeń i każda jednostka uprawnienia do świadczenia wyliczana jest oddzielnie. Uwzględnia się
przy tym, że bazowe wynagrodzenie każdego z pracowników będzie się zmieniać w czasie wg
określonych założeń. Rezerwa na odprawy emerytalne podlega aktualizacji na bazie rocznej.
Parametrami, które mają istotny wpływ na wysokość wartości obecnej zobowiązań są: stopa
mobilności (rotacja) pracowników, stopa dyskontowa, stopa wzrostu płac. Nominalna stopa
dyskontowa dla kalkulacji za rok 2021 została ustalona na poziomie 3,1%. Wyliczenia zobowiązań
dokonuje się dla pracowników obecnie zatrudnionych i nie dotyczy ono osób, które zostaną przyjęte
do pracy w przyszłości.
W 2012 roku Grupa wdrożyła politykę określającą zasady wynagradzania osób mających istotny wpływ
na profil ryzyka Grupy Banku Millennium, z późniejszymi zmianami, zgodnie z wymogami opisanymi w
Uchwale Komisji Nadzoru Finansowego nr 258/2011, a następnie Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i
Finansów z dnia 6 marca 2017 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli
wewnętrznej, polityki wynagrodzeń oraz szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego
w bankach. Zgodnie z polityką, pracownicy Grupy mający istotny wpływ na profil ryzyka Grupy
otrzymują zmienne wynagrodzenie, którego część wypłacana jest w formie instrumentów
finansowych: akcji fantomowych Banku w latach 2017 -2018; akcji własnych Banku Millennium: za rok
2019 i 2020. Od roku 2019 Grupa, decyzją Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Banku z dnia 27
sierpnia 2019, wprowadziła program motywacyjny służący wynagradzaniu osób uprawnionych,
uprzednio zidentyfikowanych jako mające istotny wpływ na profil ryzyka (ang. Risk Taker). W jego
ramach nabyte przez Bank Akcje Własne zostaną, zgodnie z obowiązującą polityką wynagrodzeń Risk
Takerów, przeznaczone do nieodpłatnego nabycia w odpowiedniej liczbie przez wskazanych Risk
Takerów w Okresie Trwania Programu.
Szczegóły Polityki zostały zaprezentowane w punkcie 7), Rozdziale 15. niniejszego sprawozdania
finansowego.
Rezerwy z tytułu krótkoterminowych i długoterminowych świadczeń pracowniczych ujmuje się
w pozycji „Pozostałe zobowiązania” bilansu w korespondencji z kosztami wynagrodzeń w Rachunku
zysków i strat.
Grupa realizuje program świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia zwany programem
określonych składek. Na mocy tego programu Grupa jest zobowiązana prawem do odprowadzania
ustalonej kwoty składek do państwowego funduszu emerytalnego. Ze środków funduszu obejmujących
również zwrot uzyskany z inwestowania składek wypłacane są pracownikowi świadczenia po okresie
zatrudnienia. W rezultacie na Grupie nie ciąży prawne ani zwyczajowo oczekiwane zobowiązanie do
zapłacenia dodatkowych składek, jeżeli fundusz emerytalny nie będzie posiadał aktywów w wysokości
wystarczającej do zapłaty należnych świadczeń.
47
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Kapitał własny Grupy
Kapitały własne stanowią kapitały i fundusze tworzone zgodnie z obowiązującym prawem, właściwymi
ustawami oraz statutem.
Na kapitały własne składają się: kapitał zakładowy, kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości
nominalnej, kapitał z aktualizacji wyceny oraz zyski zatrzymane. Wszystkie kwoty kapitałów
i funduszy wykazywane są według wartości nominalnej.
Kapitał akcyjny
Kapitał akcyjny wykazywany jest według wartości nominalnej, zgodnie ze statutem oraz wpisem do
rejestru sądowego.
Jeżeli jednostka nabywa własne instrumenty kapitałowe, to kwotę zapłaconą, łącznie z kosztami
bezpośrednio się do tego odnoszącymi, ujmuje się jako zmianę w kapitale własnym. Nabyte akcje
własne ujmuje się jako akcje własne i ujawnia się je jako zmniejszenie kapitału własnego do momentu
ich anulowania.
Dywidendy za rok obrotowy, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy,
ale nie zostały wypłacone na dzień bilansowy, ujawnia się w pozycji „Pozostałe zobowiązania”
pasywów bilansu.
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej (nadwyżka ceny emisyjnej nad ceną
nominalną) tworzony jest z premii emisyjnej uzyskanej z emisji akcji pomniejszonej
o bezpośrednie, poniesione koszty z nią związane.
Skumulowane inne całkowite dochody
Na skumulowane inne całkowite dochody odnosi się różnice z wyceny aktywów finansowych
wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody, efekt wyceny zabezpieczeń
przepływów środków pieniężnych oraz zyski (straty) aktuarialne dotyczące rezerw na odprawy
emerytalne pomniejszone odpowiednio o odpisy z tytułu odroczonego podatku dochodowego z tym
związane. Skumulowane inne całkowite dochody nie podlegają dystrybucji.
Zyski zatrzymane
Zyski zatrzymane tworzone są z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub
innych przepisach prawa (pozostała część kapitału zapasowego, kapitał rezerwowy, w tym fundusz
ogólnego ryzyka bankowego) lub stanowią zyski/straty z lat ubiegłych, lub także wynik finansowy
netto bieżącego okresu.
Fundusz ogólnego ryzyka bankowego w Banku tworzony jest zgodnie z przepisami ustawy Prawo
Bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. z późniejszymi zmianami, z zysku po opodatkowaniu.
Wynik finansowy netto bieżącego okresu stanowi wynik z Rachunku zysków i strat roku bieżącego
skorygowany obciążeniem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Straty przypadające
udziałom niekontrolującym, a przewyższające wartość przypadającego na nie kapitału własnego,
obciążają kapitał własny Grupy.
48
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Gwarancja finansowa
Gwarancja finansowa jest kontraktem, na mocy którego wystawca zobowiązuje się do wykonania na
rzecz beneficjanta określonych płatności w celu zrekompensowania poniesionych przez beneficjanta
strat, spowodowanych zaniechaniem przez określonego dłużnika spłat wynikających z oryginalnych
bądź zmodyfikowanych warunków umowy instrumentu dłużnego.
Udzielone gwarancje finansowe są wyceniane w wyższej z natępujacych wartości:
• kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe,
• początkowo ujętej kwoty pomniejszonej o skumulowana kwotę dochodów ujmowanych
zgodnie z MSSF 15.
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze
Przychody odsetkowe obejmują odsetki dotyczące instrumentów finansowych, wycenianych według
zamortyzowanego kosztu oraz aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne
całkowite dochody przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.
Metoda efektywnej stopy procentowej jest metodą naliczania zamortyzowanego kosztu składnika
aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego oraz alokacji przychodów lub kosztów z tytułu
odsetek i niektórych prowizji (stanowiących integralną część stopy procentowej) do właściwego
okresu. Efektywna stopa procentowa jest stopą, która dokładnie dyskontuje oszacowane przyszłe
przepływy pieniężne (w okresie do wygaśnięcia instrumentu finansowego) do wartości bilansowej
brutto składnika aktywów/zamortyzowanego kosztu zobowiązania. Obliczając efektywną stopę
procentową, Grupa szacuje przepływy pieniężne uwzględniając wszystkie warunki umowne danego
instrumentu finansowego, nie biorąc jednak pod uwagę możliwych przyszłych strat z tytułu
niespłaconych kredytów. Kalkulacja ta uwzględnia wszystkie opłaty zapłacone lub otrzymane między
stronami umowy, które są integralną częścią efektywnej stopy procentowej, oraz koszty transakcji i
wszystkie inne różnice z tytułu premii lub dyskonta.
Przychody z tytułu odsetek obejmują odsetki oraz prowizje (otrzymane lub należne) ujęte
w kalkulacji efektywnej stopy procentowej z tytułu: kredytów, lokat międzybankowych oraz dłużnych
papierów wartościowych nie sklasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu.
W przychodach odsetkowych ujmowane są także koszty bezpośrednio związanie z zawarciem umowy
kredytowej ponoszone przez Grupę (głównie prowizje płacone agentom zewnętrznym
i własnym za zawarcie umowy kredytu hipotecznego oraz związane z tym typem umów koszty wyceny
nieruchomości), które stanowią składową rachunku efektywnej stopy procentowej
i podlegają rozliczeniu w czasie.
W momencie rozpoznania utraty wartości instrumentu finansowego wycenianego według
zamortyzowanego kosztu oraz wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
przychody odsetkowe ujmowane są w Rachunku zysków i strat, lecz wyliczane są od nowo ustalonej
wartości bilansowej instrumentu finansowego (to jest wartości pomniejszonej o odpis aktualizujący
wartość).
Przychody z tytułu odsetek obejmują również wynik odsetkowy od instrumentów pochodnych
desygnowanych i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi w rachunkowości
zabezpieczeń (szczegółowy opis istniejących relacji zabezpieczających zawiera nota (24)).
Przychody odsetkowe od instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do kategorii przeznaczone do
obrotu jak również przychody odsetkowe oraz rozliczenie dyskonta lub premii od dłużnych
instrumentów finansowych zaklasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu są ujmowane w pozycji
„Przychody o charakterze podobnym do odsetkowego od Aktywów wycenianych według wartości
godziwej przez rachunek zysków i strat” Rachunku zysków i strat. W tej pozycji ujmowane są również
przychody odsetkowe wynikające z aktywów obowiązkowo wycenianych w wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat.
49
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Koszty odsetkowe
Koszty odsetkowe obejmują w szczególności odsetki wynikające z instrumentów finansowych,
wycenianych według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu opisanej powyżej metody
efektywnej stopy procentowej.
Koszty odsetkowe od instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do kategorii przeznaczone do
obrotu wykazywane są w pozycji „Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych
do obrotu” Rachunku zysków i strat.
Przychody z tytułu opłat i prowizji/ Koszty z tytułu opłat i prowizji
Przychody i koszty z tytułu opłat i prowizji od obsługi rachunków bankowych, operacji z tytułu obsługi
kart płatniczych, z działalności maklerskiej, są zaliczane do wyniku w momencie wykonania usługi,
zaś pozostałe prowizje i opłaty są rozliczane w czasie.
Jako podstawowe typy prowizji związanych z działalnością kredytową Grupa wyróżnia między innymi
opłaty i prowizje przygotowawcze oraz prowizje od niewykorzystanego zaangażowania.
Opłaty i prowizje (zarówno przychody jak i koszty) bezpośrednio związane z powstaniem aktywów
finansowych posiadających określone harmonogramy spłat są ujmowane w Rachunku zysków i strat
jako element efektywnej stopy procentowej i stanowią cześć przychodów odsetkowych. Inne
integralnie związane z powstaniem aktywów bez określonych harmonogramów rozliczane są liniowo
w okresie trwania kontraktu. Opłaty za zobowiązanie się do udzielenia pożyczek, które
najprawdopodobniej będą zaciągnięte, są odraczane i z chwilą powstania aktywów finansowych są
rozliczane jako element efektywnej stopy procentowej lub liniowo przy uwzględnieniu wyżej
wymienionego kryterium. W przypadku kredytów i pożyczek o nieustalonych terminach płatności rat
i nieustalonych zmianach oprocentowania, np. kredytów w rachunku bieżącym i kredytów z tytułu
kart kredytowych, prowizje rozliczane są w czasie przez okres ważności karty lub limitu kredytu w
rachunku bieżącym metodą liniową, i zaliczane do przychodów prowizyjnych.
W związku z prowadzoną przez Grupę działalnością bancassurance (sprzedaż usług
ubezpieczeniowych), bazując na kryterium rozpoznawania przychodów z tej działalności, można
wydzielić dwie grupy produktów.
Pierwszą grupę stanowią produkty ubezpieczeniowe bez bezpośredniego powiązania
z instrumentem finansowym (np.: ubezpieczenie zdrowia, NNW) – w tym przypadku wynagrodzenie
Grupy jest ujmowane jednorazowo jako przychód po wykonaniu ważnej czynności tj. w dniu
rozpoczęcia lub odnowienia polis ubezpieczeniowych z uwzględnieniem ewentualnych rezerw na
zwroty.
W drugim przypadku (gdy występuje bezpośrednie powiązanie ubezpieczenia z instrumentem
finansowym, to jest w szczególności gdy produkt ubezpieczeniowy oferowany jest klientowi wyłącznie
z produktem kredytowym, tj. nie ma możliwości zakupu w Banku produktu ubezpieczeniowego
identycznego co do formy prawnej, warunków produktu i treści ekonomicznej bez produktu
kredytowego) można zidentyfikować dwie kategorie:
a) W ubezpieczeniach związanych z kredytami mieszkaniowymi w przypadku ubezpieczeń
pobieranych miesięcznie (ubezpieczenie na życie i ubezpieczenie nieruchomości)
wynagrodzenie jest ujmowane w rachunku zysków i strat w momencie otrzymania
wynagrodzenia.
b) W ubezpieczeniach związanych z kredytami gotówkowymi Grupa dokonuje alokacji łącznej
wartości wynagrodzenia należnego z tytułu połączonej transakcji do poszczególnych elementów
transakcji, po pomniejszeniu o szacunek rezerwy dotyczącej części wynagrodzenia, która
będzie zwracana, np. w wyniku rezygnacji przez klienta z ubezpieczenia, przedpłat lub innych
tytułów. Szacunek rezerwy oparty jest na analizie historycznych informacji o rzeczywistych
zwrotach w przeszłości oraz przewidywaniach, co do trendu zwrotów w przyszłości.
50
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Alokacja wynagrodzenia, o której mowa wyżej, oparta jest o metodę „względnej wartości
godziwej”, polegającej na podziale łącznego wynagrodzenia w proporcji, odpowiednio, wartości
godziwej wynagrodzenia z tytułu instrumentu finansowego oraz wartości godziwej usługi
pośrednictwa. Ustalenie powyższych wartości godziwych oparte jest na danych rynkowych, w
szczególności dla:
▪ usługi pośrednictwa - na podejściu rynkowym polegającym na wykorzystaniu cen
i innych danych rynkowych dla najbardziej zbliżonych transakcji rynkowych,
▪ wynagrodzenia z instrumentu finansowego - na podejściu dochodowym opartym na
przeliczeniu przyszłych kwot na wartość bieżącą z wykorzystaniem informacji na temat
oprocentowania i innych opłat dla identycznych lub najbardziej zbliżonych instrumentów
finansowych oferowanych niezależnie od produktu ubezpieczeniowego.
Poszczególne wyodrębnione elementy danej transakcji, bądź kilku transakcji rozpatrywanych łącznie,
podlegają następującym zasadom ujmowania przychodu:
▪ prowizje agencji ubezpieczeniowych – w części dotyczącej opłaty za wykonanie ważnej
czynności, ujmowane w przychodach w dniu rozpoczęcia bądź odnowienia polisy
ubezpieczeniowej,
▪ prowizje/opłaty stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej instrumentu
finansowego – traktowane, jako korekta efektywnej stopy procentowej
i ujmowane w przychodach odsetkowych.
W 2021 roku Bank dokonywał przeglądu procesu założeń stosowanego modelu rozliczania
przychodów z tytułu bancassurance, w wyniku czego w zakresie ubezpieczeń związanych
z kredytami gotówkowymi, wskaźnik przychodów ujmowanych jednorazowo jako prowizja za
wykonanie ważnej czynności kształtował się na poziomie 7% (w roku 2020 byo to 5%).
Na dzień 31 grudnia 2021 r., dla produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami
gotówkowymi Bank oszacował rezerwę na zwroty składek, wyrażoną jako procentowy wskaźnik
zwrotów do wysokości prowizji brutto, na poziomie 53%.
Pozostałe opłaty i prowizje związane z usługami finansowymi oferowanymi przez Grupę, takie jak:
▪ usługi zarządzania aktywami;
▪ usługi zarządzania środkami pieniężnymi;
▪ usługi maklerskie;
są rozpoznawane w Rachunku zysków i strat jednorazowo.
Przychody z tytułu dywidend
Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w Rachunku zysków i strat Grupy w dniu ustalenia praw
udziałowców/akcjonariuszy do ich otrzymania.
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych
według wartości godziwej przez wynik finansowy
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych według
wartości godziwej przez wynik finansowy zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia dłużnych
instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do portfela wyceniane wg wartości godziwej przez
całkowite dochody oraz pozostałe zyski i straty wynikające z działalności inwestycyjnej.
51
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu zawiera zyski i straty
powstałe w wyniku zbycia instrumentów finansowych zaliczonych do aktywów/zobowiązań
finansowych przeznaczonych do obrotu oraz efekt wyceny tych instrumentów do wartości godziwej
(w tym m.in. przeznaczone do obrotu instrumenty dłużne, kapitałowe i pochodne).
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo
według wartości godziwej przez wynik finansowy
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według
wartości godziwej przez wynik finansowy obejmuje zyski i straty powstałe w wyniku zbycia oraz efekt
wyceny instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do tej kategorii aktywów.
Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń
Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń obejmuje w szczególności: zmiany wartości godziwej
instrumentu zabezpieczającego (w tym zaniechanie), zmiany wartości godziwej pozycji
zabezpieczanej wynikające z zabezpieczonego ryzyka oraz ujętą w wyniku finansowym
nieefektywność wynikającą z zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Wynik z pozycji wymiany
Wynik z pozycji wymiany obejmuje: i) wynik zrealizowany oraz wynik z wyceny transakcji FX spot
i FX Forward, ii) dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane jak i niezrealizowane,
wynikające z codziennej wyceny aktywów i pasywów walutowych, po obowiązującym na dzień
bilansowy średnim kursie NBP i wpływające na przychody lub koszty z pozycji wymiany.
Pozostałe przychody i koszty operacyjne
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zaliczane są koszty i przychody niezwiązane
bezpośrednio z działalnością bankową i maklerską Grupy. Są to w szczególności wynik z tytułu
sprzedaży i likwidacji środków trwałych, przychody z tytułu sprzedaży pozostałych usług, otrzymane
i zapłacone odszkodowania kary i grzywny oraz rezerwy na sprawy sporne.
52
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Podatek dochodowy
Podatek dochodowy od osób prawnych obejmuje podatek bieżący oraz odroczony.
Bieżący podatek dochodowy jest obliczany według obowiązującej stawki podatkowej i jest
kalkulowany w oparciu o zysk brutto ustalony na podstawie odpowiednich przepisów o rachunkowości,
skorygowany o przychody niepodlegające opodatkowaniu i koszty niestanowiące kosztów uzyskania
przychodu. Ponadto, dla celów podatkowych, wynik księgowy brutto koryguje się o przychody i koszty
z lat ubiegłych, zrealizowane dla celów podatkowych w danym okresie sprawozdawczym oraz
odliczenia od dochodu np. z tytułu darowizn.
Podatek dochodowy odroczony ujmowany jest w Rachunku zysków i strat za wyjątkiem sytuacji,
w których rozpoznawany jest w sprawozdaniu z pozostałych całkowitych dochodów lub bezpośrednio
w kapitale z aktualizacji wyceny, ponieważ dotyczy transakcji, które również są rozpoznawane
w sprawozdaniu z pozostałych całkowitych dochodów lub bezpośrednio w kapitale z aktualizacji
wyceny.
Rezerwę na odroczony podatek dochodowy wykazuje się w pasywach bilansu jako „Rezerwę na
odroczony podatek dochodowy”. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się
w aktywach bilansu w pozycji „Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego”. Grupa
kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu
odroczonego podatku dochodowego w ramach każdej jednostki wchodzącej w skład Grupy, ponieważ
posiada tytuł prawny do przeprowadzenia takiej kompensaty oraz aktywa i rezerwa z tytułu
odroczonego podatku dochodowego wynikają z podatku nałożonego przez tę samą władzę podatkową.
Rezerwa na odroczony podatek dochodowy ujmowana jest przy użyciu metody bilansowej
w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych z wyjątkiem sytuacji, gdy powstaje
w wyniku amortyzacji wartości firmy lub początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania
przy transakcji niestanowiącej połączenia jednostek gospodarczych, która w chwili jej zawierania nie
ma wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmowane są przy użyciu metody bilansowej
w odniesieniu aktywowanych strat podatkowych oraz wszystkich ujemnych różnic przejściowych
występujących na dzień bilansowy między wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością
bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym jedynie w zakresie, w jakim będzie możliwe
osiągnięcie przychodu podatkowego w związku z którym pomniejszenia te będą mogły być odwrócone.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie są ujmowane, gdy dotyczą ujemnych różnic
przejściowych powstających w wyniku początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania,
przy transakcji niestanowiącej połączenia jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania nie mają
wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową.
Grupa nie ujmuje w kalkulacji podatku odroczonego zobowiązania lub aktywa z tytułu różnic
przejściowych powstających w związku z inwestycją w jednostkach zależnych i stowarzyszonych,
chyba że na podstawie posiadanych dowodów realizacja różnic przejściowych jest kontrolowana przez
Grupę i prawdopodobne jest, że w możliwej do przewidzenia przyszłości różnice te ulegną
odwróceniu.
Wyliczenie aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na odroczony podatek
dochodowy bazuje na przewidywanym stopniu realizacji wartości bilansowych aktywów i zobowiązań,
z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy
składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki
podatkowe (i przepisy podatkowe) prawnie lub faktycznie obowiązujące na dzień bilansowy.
53
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
8. Zarządzanie Ryzykiem Finansowym
Zarzadzanie ryzykiem finansowym jest jedną z podstawowych aktywności Zarządu składającą się na
proces efektywnego zarządzania Grupą. Określa ono ramy rozwoju, rentowności i stabilności
działalności biznesowej, tworząc zasady zapewniające Grupie zgodność z najlepszymi praktykami w
zakresie kontroli wewnętrznej i wymogami prawnymi oraz zgodność strategii zarządzania wszystkimi
typami ryzyka.
8.1. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM
Misją zarządzania ryzykiem w Grupie Banku Millennium jest zapewnienie, że wszystkie rodzaje ryzyka
były zarządzane, monitorowane i kontrolowane odpowiednio do przyjętego profilu ryzyka (apetytu na
ryzyko) oraz charakteru i skali działania Grupy. Ważną zasadą zarządzania ryzykiem jest
optymalizacja relacji ryzyka i rentowności - w Grupie zwraca się szczególną uwagę na to, aby
podejmowane decyzje biznesowe brały pod uwagę (równoważyły) ryzyko i zysk.
Cele misji zarządzania ryzykiem osiągane są poprzez realizację następujących działań:
▪ Opracowanie strategii zarządzania ryzykiem, polityki kredytowej, procesów i procedur
określających zasady akceptacji dopuszczalnego poziomu poszczególnych rodzajów ryzyka,
▪ Wdrażanie, w coraz większym zakresie, narzędzi informatycznych służących identyfikacji,
kontroli i pomiarowi ryzyka,
▪ Zwiększanie wśród pracowników świadomości odpowiedzialności za właściwe zarządzanie
ryzykiem na każdym poziomie struktury organizacyjnej Grupy.
Zarządzanie ryzykiem w Grupie jest scentralizowane i uwzględnia potrzebę osiągnięcia założonej
rentowności jak również utrzymania odpowiedniej relacji ryzyko – kapitał, w kontekście posiadania
odpowiedniego poziomu kapitału na pokrycie ryzyka. W ramach zarządzania ryzykiem wykorzystuje
się także szeroki zakres metod – zarówno jakościowych jak i ilościowych, w tym zaawansowane
narzędzia matematyczno-statystyczne, wspomagane przez odpowiednie systemy informatyczne.
Grupa, określając cele biznesowe, bierze pod uwagę zdefiniowane ramy ryzyka (apetyt na ryzyko)
w celu zapewnienia, aby struktura i rozwój biznesu odpowiadały zakładanemu profilowi ryzyka
charakteryzującego się szeregiem parametrów takich jak:
▪ Wzrost kredytowania wg produktów / segmentów,
▪ Struktura portfela kredytowego,
▪ Wskaźniki jakości portfela,
▪ Koszt ryzyka,
▪ Wymogi kapitałowe / kapitał ekonomiczny,
▪ Wymagana wielkość i struktura płynności.
Model zarządzania i kontroli ryzyka na poziome Grupy opiera się na następujących podstawowych
zasadach:
▪ zapewnienie kompleksowej kwantyfikacji i parametryzacji różnych rodzajów ryzyka pod kątem
optymalizacji struktury bilansu i pozycji pozabilansowych Grupy, przy uwzględnieniu
założonego poziomu rentowności prowadzonej działalności biznesowej. Główne obszary analizy
obejmują: ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe, ryzyko płynności oraz ryzyko operacyjne;
szczególnej uwadze podlegają również ryzyko prawne i sporów sądowych,
▪ wszystkie typy ryzyka są monitorowane i kontrolowane w odniesieniu do dochodowości
prowadzonej działalności oraz poziomu kapitału niezbędnego do zapewnienia bezpieczeństwa
operacji z punktu widzenia wymogów kapitałowych. Wyniki pomiarów ryzyka są regularnie
raportowane w ramach systemu informacji zarządczej,
▪ rozdzielenie obowiązków w zakresie powstania ryzyka, zarządzania ryzykiem i kontroli ryzyka.
54
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Proces zarządzania ryzykiem w Grupie przedstawia poniższy schemat:
Podział kompetencji w zakresie zarządzania ryzykiem przedstawia się następująco:
▪ Rada Nadzorcza jest odpowiedzialna za nadzorowanie zgodności polityki podejmowania ryzyka
przez Grupę ze strategią Grupy oraz jego planem finansowym. W ramach Rady Nadzorczej działa
Komitet ds. Ryzyka, który wspiera ją w realizacji tych zadań m.in. opiniując strategię ryzyka
Grupy, w tym tolerancję Grupy do ponoszenia ryzyka.
▪ Zarząd odpowiada za efektywność systemu zarządzania ryzykiem, procesu szacowania kapitału
wewnętrznego i dokonywania przeglądów procesu szacowania i utrzymywania kapitału
wewnętrznego oraz systemu kontroli wewnętrznej;
▪ Komitet Kredytowy, Komitet Kapitałów, Aktywów i Pasywów oraz Komitet Należności Zagrożonych
są odpowiedzialne za bieżące zarządzanie różnymi rodzajami ryzyka bankowego w ramach modelu
ustalonego przez Zarząd;
▪ Komitet Ryzyka oraz Komitet Procesów i Ryzyka Operacyjnego są odpowiedzialne za definiowanie
polityki oraz za monitorowanie i kontrolowanie różnych rodzajów ryzyka bankowego w ramach
modelu ustalonego przez Zarząd;
▪ Komitet Walidacyjny odpowiedzialny jest za akceptację wyników walidacji modeli ryzyka oraz
nadzór nad wdrażaniem zaleceń określonych przez Biuro Walidacji Modeli;
▪ Podkomitet do spraw sądowych jest odpowiedzialny za opiniowanie i podejmowanie decyzji
w sprawach z zakresu postępowań sądowych, w których wartość przedmiotu sporu lub bezpośredni
skutek dla wartości majątku w wyniku orzeczenia sądu przekracza 1 mln zł lub w wyniku kilku
spraw o tym samym charakterze, z wyłączeniem spraw należących do portfela restrukturyzacji i
windykacji wierzytelności Banku zarządzanych przez Departament Windykacji Korporacyjnej oraz
Departament Restrukturyzacji Detalicznej i Windykacji. Podkomitet do spraw sądowych jest
również właściwy do rozpatrywania sporów z portfela Departamentu Restrukturyzacji Detalicznej
i Windykacji, których charakter sporu odpowiada charakterowi sporów sądowych nadzorowanych
przez Podkomitet Ryzyka Spraw Sądowych oraz kwestie związane z ustaleniem warunków ugody
co do skutków stosunków prawnych na etapie przed procesowym lub w okolicznościach
wskazujących na istotne prawdopodobieństwo sporu, który w przypadku materializacji podlegałyby
kompetencjom Podkomitetu do spraw sądowych, z wyłączeniem spraw zarządzanych przez
Departament Windykacji Korporacyjnej.
▪ Departament Ryzyka odpowiada za zarządzanie ryzykiem, w tym za identyfikację, pomiar, analizę,
monitorowanie i raportowanie ryzyka w Grupie. Departament Ryzyka przygotowuje również zasady
zarządzania ryzykiem i odpowiednie procedury, a także przedstawia informacje i proponuje
kierunki działania niezbędne do podejmowania decyzji przez Komitet Kapitałów, Aktywów i
Pasywów, Komitet Ryzyka i Zarząd dotyczących zarządzania ryzykiem;
▪ Departament Ratingu odpowiedzialny jest przede wszystkim za nadawanie ratingów ryzyka (ocena
wiarygodności kredytowej) dla klientów korporacyjnych Banku oraz monitoring
i ewentualną zmianę ratingów w okresie ich obowiązywania. Proces nadawania ratingów jest
niezależny od procesu podejmowania decyzji kredytowej;
Określenie
kluczowych
rodzajów
ryzyka
Określenie
modeli i definicji
w celu
klasyfikacji
klientów,
produktów,
procesów i miar
ryzyka
Zdefiniowanie
strategii ryzyka
Zdefiniowanie
zasad i celów w
zakresie ryzyka,
zgodnie z
apetytem na
ryzyko,
możliwością
akceptacji ryzyka
i strategią
biznesową
Zdefiniowanie
polityki ryzyka
Zdefiniowanie
progów,
poziomów,
kompetencji,
limitów,
poziomów
odcięcia, zgodnie
ze Strategią
Ryzyka
Wdrożenie
zdefiniowanej
polityki
Opracowanie
produktów
biznesowych i
ich wdrożenie
w formie
narzędzi i
regulacji,
Procesy
decyzyjne
Monitorowanie,
kontrola,
raportowanie
Monitoring
funkcjonowania
modeli oraz
zachowań portfeli
55
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
▪ Departament Decyzji Kredytowych Przedsiębiorstw, Departament Hipotecznych Decyzji
Kredytowych i Departament Decyzji Kredytowych Consumer Finance są odpowiedzialne,
odpowiednio w ramach Segmentu Klientów Korporacyjnych i Segmentu Klientów Detalicznych, za
proces podejmowania decyzji kredytowych, w tym analizowanie sytuacji finansowej klientów,
sporządzanie projektów decyzji kredytowych dla poszczególnych szczebli decyzyjnych
i podejmowanie decyzji kredytowych w ramach określonych limitów;
▪ Departament Monitorowania i Dochodzenia Należności Detalicznych oraz Departament
Restrukturyzacji i Windykacji Należności Detalicznych są odpowiedzialne za monitorowanie spłat i
proces dochodzenia należności przeterminowanych od osób fizycznych;
▪ Departament Zagrożonych Należności Gospodarczych opracowuje określone strategie dla każdego
klienta ze swojego portfela, w celu jak najszybszej maksymalizacji odzysku i ograniczenia ryzyka
ponoszonego przez Grupę. Podejście w poszczególnych sprawach jest stale aktualizowane przy
wykorzystaniu bieżących informacji, najlepszych praktyk i doświadczeń w zakresie odzyskiwania
należności;
▪ Biuro Kontroli i Analiz Skarbu jest odpowiedzialne za monitorowanie i wykorzystywanie niektórych
limitów Grupy, takich jak limity kontrahenta i limity typu stop-loss, monitorowanie pozycji
walutowej Grupy i wyników aktywnego „tradingu” oraz kontrolę operacji Departamentu Skarbu;
▪ Biuro Walidacji Modeli jest odpowiedzialne za jakościową oraz ilościową analizę i walidację
modeli, niezależną od funkcji budowy modeli; przygotowywanie metodyki walidacji
i monitorowania modeli; podejmowanie działań związanych z wydawaniem opinii w zakresie
adekwatności nowych modeli dla obszaru, którego dotyczą; przygotowywanie raportów na
potrzeby Komitetu Walidacyjnego;
▪ Wydział Zarządzania Nadużyciami jest odpowiedzialny za tworzenie, implementację oraz
monitorowanie realizacji polityki Banku w zakresie zarządzania ryzykiem nadużyć we współpracy
z innymi jednostkami organizacyjnymi Banku. Wydział stanowi centrum kompetencji dla procesu
zapobiegania nadużyciom;
▪ Departament Zgodności odpowiada za zapewnienie zgodności z regulacjami prawnymi,
powiązanymi standardami regulacyjnymi, zasadami i standardami rynkowymi, a także
wewnętrznymi regulacjami i kodeksami postępowania;
▪ Departament Prawny odpowiada za prowadzenie spraw spornych Banku, w razie potrzeby przy
wsparciu zewnętrznych kancelarii prawnych i ekspertów prawnych.
Grupa opracowała kompleksowy dokument o charakterze wytycznych dotyczących polityki/strategii
w zakresie zarządzania ryzykiem „Strategia ryzyka na lata 2022-2024”. Dokument ten jest opracowany
w horyzoncie trzyletnim i podlega corocznemu przeglądowi i uaktualnieniu. Jest on zatwierdzany
przez Zarząd i Radę Nadzorczą Banku. Strategia ryzyka jest nierozerwalnie związana z innymi
dokumentami strategicznymi, takimi jak: Budżet, Plan Płynności, Plan Kapitałowy.
Strategia Ryzyka opiera się na zdefiniowanych przez Grupę dwóch podstawowych pojęciach:
1. Profil ryzyka: aktualny poziom ryzyka wyrażony kwotą lub rodzajem ryzyka, na które Grupa jest
obecnie narażona. Grupa również przewiduje, jak profil ryzyka może się zmieniać w przyszłości
uwzględniając zarówno oczekiwane jak i skrajne scenariusze ekonomiczne, zgodnie z apetytem na
ryzyko;
2. Apetyt na ryzyko: maksymalny poziom lub rodzaj ryzyka, jakie Grupa jest w stanie zaakceptować
i tolerować dla osiągnięcia swoich celów finansowych i strategicznych. W tym celu zdefiniowano
trzy strefy, określające poziomy ostrzegawcze i wymagające podjęcia działań.
56
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Apetyt na ryzyko ma zapewniać, że profil działalności biznesowej i jej skala wzrostu będą odpowiadać
przyszłemu Profilowi Ryzyka. Apetyt na ryzyko został odzwierciedlony w określonych indykatorach, w
takich kluczowych obszarach jak:
▪ Wypłacalność
▪ Płynność i finansowanie
▪ Zmienność wyników finansowych i struktura produktowa
▪ Działalność operacyjna i reputacja.
Grupa posiada jasno określoną strategię ryzyka obejmującą kredyty detaliczne, korporacyjne,
działalność rynkową i płynność oraz zarządzanie ryzykiem operacyjnym i kapitałem. Dla każdego
ryzyka w szczególności i ogółem, Grupa jasno określa apetyt na ryzyko.
Zarządzanie ryzykiem jest definiowana głównie poprzez zasady i cele określone w Strategii Ryzyka
i dodatkowo uzupełnione szczegółowo zasadami i wytycznymi jakościowymi przedstawionymi
w następujących dokumentach:
▪ Zasady zarządzania i planowania kapitałowego,
▪ Zasady i wytyczne kredytowe,
▪ Zasady zarządzania ryzykiem koncentracji,
▪ Zasady i reguły zarządzania ryzykiem płynności,
▪ Zasady i reguły dotyczące zarządzania ryzykiem rynkowym na rynkach finansowych,
▪ Zasady i reguły dotyczące zarzadzania ryzykiem rynkowym w Księdze Bankowej,
▪ Polityka inwestycyjna,
▪ Zasady i wytyczne dotyczące zarządzania ryzykiem operacyjnym,
▪ Polityka i zasady dotyczące zarządzania ryzykiem modeli,
▪ Polityka w zakresie testów warunków skrajnych,
▪ Regulamin Banku Millennium S.A. – Program przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz
finansowaniu terroryzmu.
W ramach apetytu na ryzyko, Grupa określiła strefy dla mierników tego apetytu (zbudowane za
zasadzie „świateł drogowych”). Dla stref apetytu określono:
▪ Status apetytu na ryzyko – strefa zielona oznacza miernik w ramach apetytu na ryzyko, strefa
żółta oznacza zwiększone ryzyko przekroczenia apetytu na ryzyko, strefa czerwona oznacza
przekroczenie tego apetytu
▪ proces eskalacji podejmowanych działań (jednostki organizacyjne / organy Banku
odpowiedzialne za decyzje i wykonanie działań w poszczególnych strefach),
▪ procedury monitoringu apetytu na ryzyko.
Grupa szczególną wagę przykłada do ciągłego doskonalenia procesu zarządzania ryzykiem. Jednym
z wymiernych tego efektów jest sukces polegający na zezwoleniu na zastosowanie w szerszym
zakresie metody IRB w procesie wyliczania wymogów kapitałowych.
57
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
8.2. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM
Zarządzanie kapitałowe odnosi się do dwóch obszarów: zarządzania adekwatnością kapitałową
i alokacji kapitału. Dla obydwu z tych obszarów określone zostały cele zarządcze.
Celami zarządzania adekwatnością kapitałową są: (a) spełnienie wymagań określonych w przepisach
zewnętrznych (regulacyjna adekwatność kapitałowa) oraz (b) zapewnienie wypłacalności
w warunkach normalnych i w warunkach skrajnych (ekonomiczna adekwatność kapitałowa/kapitał
wewnętrzny). Realizując te cele, Grupa dąży do osiągnięcia wewnętrznych długookresowych limitów
(celów) kapitałowych, określonych w Strategii Ryzyka.
Z kolei celem alokacji kapitału jest kreowanie wartości dla właścicieli poprzez maksymalizację zwrotu
z działalności obciążonej ryzykiem, biorąc pod uwagę ustaloną tolerancję na ryzyko.
W ramach zarządzania kapitałowego realizowany jest również proces planowania kapitału. Celem tego
procesu jest określenie funduszy własnych (baza kapitałowa określająca możliwość podjęcia ryzyka) i
wykorzystania kapitału (wymogi kapitału regulacyjnego i kapitału ekonomicznego) w taki sposób, aby
zapewnić spełnienie limitów (celów) kapitałowych, przy założeniu realizacji przewidywanej strategii
biznesowej i profilu ryzyka – w normalnych i skrajnych warunkach ekonomicznych.
Regulacyjna adekwatność kapitałowa
Grupa jest zobowiązana na mocy prawa do spełnienia minimalnych wymogów w zakresie funduszy
własnych, określonych w art. 92 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 w
sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (CRR).
Jednocześnie przy ustalaniu limitów/celów kapitałowych uwzględniono:
• Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) – zalecenie KNF dotyczące dodatkowego wymogu
kapitałowego dla zabezpieczenia ryzyka wynikającego z walutowych kredytów hipotecznych dla
gospodarstw domowych, wynikające z art. 138 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo bankowe. Wysokość
tego bufora jest ustalana dla poszczególnych banków corocznie przez KNF w wyniku procesu
Badania i Oceny Nadzorczej (BION) i obejmuje ryzyko niedostatecznie pokryte – zdaniem KNF –
przez minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych, określone w art. 92 CRR. Aktualnie bufor
ten został ustalony w wydanych pod koniec 2021 roku zaleceniach KNF, w wysokości 2,82 p.p.
(Bank) i 2,79 p.p. (Grupa) dla łącznego wskaźnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi
kapitałowemu na poziomie 2,11 p.p. (Bank) i 2,09 p.p. (Grupa) ponad Wskaźnik Tier1 oraz 1,58
p.p. (Bank) i 1,56 p.p. (Grupa) ponad Wskaźnik CET1
1
;
• Wymóg połączonego bufora – określony w ustawie o nadzorze makroostrożnościowym nad
systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym – który składa się z:
▪ Bufora zabezpieczenia kapitału w wysokości 2,5%;
▪ Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) – w wysokości 0,25%, przy czym
wysokość jest corocznie ustalana przez KNF
2
;
▪ Bufor ryzyka systemowego w wysokości 0% obowiązujący marca 2020 roku, w związku
z Rozporządzeniem Ministra Finansów i Rozwoju;
▪ Bufor antycykliczny w wysokości 0%.
1
Zalecenie to zastępuje poprzednie zalecenie z 2020 r. dotyczące utrzymania funduszy własnych na pokrycie dodatkowego
wymogu kapitałowego poziomie 3,41 p.p. (Bank) i 3,35 p.p. (Grupa) dla łącznego współczynnika kapitałowego (TCR), co
odpowiada wymogowi kapitałowemu 2,56 p.p. dla Banku i 2,52 p.p. dla Grupy ponad Wskaźnik Tier 1 oraz co odpowiada
wymogowi kapitałowemu 1,91 p.p. dla Banku i 1,88 p.p. dla Grupy ponad Wskaźnik CET1
2
W listopadzie 2020 roku Komisja Nadzoru Finansowego poinformowała o zidentyfikowaniu Banku jako innej instytucji o
znaczeniu systemowym i nałożeniu bufora innej instytucji o znaczeniu systemowym w wysokości 0,25%
58
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami i zaleceniami Komisji Nadzoru Finansowego, Grupa ustaliła
minimalne poziomy współczynników kapitałowych, będące jednocześnie celami/limitami
kapitałowymi. Są to wielkości OCR (łącznych wymogów kapitałowych) dla poszczególnych wskaźników.
Poniższa tabela prezentuje te wielkości według stanu na 31 grudnia 2021 r. O każdej zmianie
poziomów wymaganego kapitału Bank poinformuje zgodnie z przepisami.
Wskaźnik kapitałowy
31.12.2021
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1)
Bank
Grupa
Minimum
4,50%
4,50%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX)
1,58%
1,56%
TSCR CET1 (Łączne wymogi SREP/BION)
6,08%
6,06%
Bufor zabezpieczenia kapitału
2,50%
2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII)
0,25%
0,25%
Bufor ryzyka systemowego
0,00%
0,00%
Bufor antycykliczny
0,00%
0,00%
Wymóg połączonego bufora
2,75%
2,75%
OCR CET1 (Łączne wymogi kapitałowe CET1)
8,83%
8,81%
Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1)
Bank
Grupa
Minimum
6,00%
6,00%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX)
2,11%
2,09%
TSCR T1 (Łączne wymogi SREP/BION)
8,11%
8,09%
Bufor zabezpieczenia kapitału
2,50%
2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII)
0,25%
0,25%
Bufor ryzyka systemowego
0,00%
0,00%
Bufor antycykliczny
0,00%
0,00%
Wymóg połączonego bufora
2,75%
2,75%
OCR T1 (Łączne wymogi kapitałowe T1)
10,86%
10,84%
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR)
Bank
Grupa
Minimum
8,00%
8,00%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX)
2,82%
2,79%
TSCR TCR (Łączne wymogi SREP/BION)
10,82%
10,79%
Bufor zabezpieczenia kapitału
2,50%
2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII)
0,25%
0,25%
Bufor ryzyka systemowego
0,00%
0,00%
Bufor antycykliczny
0,00%
0,00%
Wymóg połączonego bufora
2,75%
2,75%
OCR TCR (Łączne wymogi kapitałowe TCR)
13,57%
13,54%
Ryzyko kapitałowe wyrażone powyższymi celami/limitami kapitałowymi, jest przedmiotem
regularnego pomiaru i monitoringu. W odniesieniu do wszystkich docelowych wartości kapitału
ustalono pewne minimalne zakresy tych wartości. Wskaźniki kapitałowe w danym przedziale
determinują konieczność podjęcia odpowiednich decyzji lub działań zarządczych. Regularny
monitoring ryzyka kapitałowego opiera się na klasyfikacji wskaźników kapitałowych do odpowiednich
przedziałów, a następnie przeprowadza się ocenę trendów i czynników mających wpływ na poziom
adekwatności kapitałowej.
59
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wymogi w zakresie funduszy własnych
Grupa oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych przy użyciu metod standardowych, realizując
jednocześnie projekt stopniowego wdrażania metody ratingów wewnętrznych (IRB) w celu obliczania
minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego i uzyskania
stosownych decyzji Organów Nadzoru.
Pod koniec 2012 r. Banco de Portugal (będący nadzorcą konsolidującym) we współpracy z Komisją
Nadzoru Finansowego (KNF) udzielił zezwolenia na stosowanie metody IRB w odniesieniu do
następujących portfeli kredytowych: (i) ekspozycje detaliczne wobec klientów indywidualnych
zabezpieczone na nieruchomościach mieszkalnych (RRE), (ii) odnawialne ekspozycje detaliczne
(QRRE). Zgodnie z przedmiotową zgodą, minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych obliczone
z wykorzystaniem metody IRB musiały być czasowo utrzymane na poziomie nie mniejszym niż 80%
(tzw. floor nadzorczy) odpowiednich wymogów kapitałowych obliczonych metodą standardową.
Pod koniec 2014 roku Grupa uzyskała kolejną decyzję wydaną przez Organy Nadzoru w zakresie
stosowania metody IRB. Zgodnie z jej treścią dla portfeli RRE i QRRE, wymogi kapitałowe w zakresie
funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego powinny być utrzymywane tymczasowo na poziomie
nie mniejszym niż 70% (floor nadzorczy) odpowiednich wymogów kapitałowych obliczonych metodą
standardową, dopóki Grupa nie wypełni dodatkowych warunków zdefiniowanych przez Nadzorcę.
W lipcu 2017 r. Grupa otrzymała zezwolenie Organów Nadzoru (Europejski Bank Centralny we
współpracy z KNF) na zastosowanie istotnych zmian w stosowanych modelach IRB (modele LGD)
i zniesienie flooru nadzorczego.
Od 2018 roku Grupa sukcesywnie realizuje wieloetapowy proces implementacji zmian w metodzie
IRB, związany z wymogami w zakresie nowej definicji niewykonania zobowiązania. W pierwszej fazie
zgodnie z zaakceptowanym przez Nadzór podejściem („two-step approach”) Grupa Banku Millennium
w 2020 z sukcesem wdrożyła rozwiązania dla nowej definicji niewykonania zobowiązania na
środowisko produkcyjne. Grupa zobowiązana jest do uwzględniania dodatkowego narzutu
konserwatywnego na oszacowania wartości RWA dla ekspozycji zakwalifikowanych do metody IRB.
Poziom tego narzutu, wyliczony w oparciu o algorytm nadzorczy został określony w wysokości 5%
ponad wartość wynikającą z metody IRB.
W roku 2021 wykonano kalibrację i przebudowę wszystkich modeli ryzyka kredytowego, wchodzących
w skład systemu ratingowego objętego aktualną zgodą nadzorczą. Grupa uzyskała również w 2021
roku decyzję Organów Nadzoru dotyczącą zatwierdzenia istotnych zmian stosowanych modeli IRB
(LGD, LGD in-default i ELBE) dla systemów ratingowych objętych zezwoleniem IRB.
Kapitał wewnętrzny
Grupa definiuje kapitał wewnętrzny zgodnie z ustawą Prawo bankowe jako kwotę niezbędną do
pokrycia wszystkich zidentyfikowanych, istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności
Grupy oraz zmian otoczenia gospodarczego, uwzględniająca przewidywany poziom ryzyka
w przyszłości.
Kapitał wewnętrzny jest wykorzystywany w zarządzaniu kapitałowym, w procesach zarządzania
ekonomiczną adekwatnością kapitałową oraz alokacji kapitału. Grupa zdefiniowała proces wyliczania
kapitału wewnętrznego (ekonomicznego). W tym celu dla mierzalnych rodzajów ryzyka
wykorzystywane są modele i metody matematyczno-statystyczne.
Utrzymanie ekonomicznej adekwatności kapitałowej oznacza pokrycie (zabezpieczenie) kapitału
wewnętrznego (zagregowanej miary ryzyka) przez dostępne zasoby finansowe (fundusze własne).
Obowiązek takiego zabezpieczenia ryzyka wynika wprost z ustawy Prawo bankowe, co znalazło
odzwierciedlenie w celach/limitach kapitałowych Grupy – buforze kapitału ekonomicznego oraz
buforze kapitału ekonomicznego w warunkach skrajnych.
60
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
W 2021 roku obydwa powyższe cele kapitałowe zostały spełnione z nadwyżką. Nadwyżka funduszy
własnych nad kapitałem wewnętrznym umożliwia dalszy wzrost skali działalności, szczególnie
w kierunku produktów generujących wysoki zwrot z uwzględnieniem ponoszonego ryzyka.
Równolegle kapitał wewnętrzny jest wykorzystywany w procesie alokacji kapitału, do przydzielenia
kapitału wewnętrznego na produkty/linie biznesowe, obliczenia miar efektywności uwzględniających
ryzyko, ustalenia limitów na ryzyko i realokacji kapitału wewnętrznego.
Adekwatność kapitałowa - stan bieżący, ocena i trendy
Adekwatność kapitałowa dla Grupy w okresie ostatnich trzech lat przedstawia się jak niżej
3
:
Adekwatność kapitałowa
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2019
Aktywa ważone ryzykiem
49 442,8
51 138,0
48 124,6
Wymogi w zakresie funduszy własnych, w tym:
3 955,4
4 091,0
3 850,0
- z tytułu ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta
3 479,8
3 677,0
3 495,2
- z tytułu ryzyka rynkowego
32,3
26,7
24,2
- z tytułu ryzyka operacyjnego
433,0
382,6
326,9
- z tytułu korekty wartości godziwej z tytułu ryzyka
kredytowego
10,3
4,8
3,6
Fundusze własne, w tym:
8 436,3
9 969,0
9 668,5
Kapitał podstawowy Tier 1
6 906,3
8 439,0
8 138,5
Kapitał Tier 2
1 530,0
1 530,0
1 530,0
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR)
17,06%
19,49%
20,09%
Minimalny wymagany poziom
13,54%
14,10%
18,37%
Nadwyżka (+) / Niedobór (-) adekwatności kapitałowej TCR (p.p.)
3,52
5,39
1,72
Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1)
13,97%
16,50%
16,91%
Minimalny wymagany poziom
10,84%
11,27%
15,15%
Nadwyżka (+) / Niedobór (-) adekwatności kapitałowej T1 (p.p.)
3,13
5,23
1,76
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1)
13,97%
16,50%
16,91%
Minimalny wymagany poziom
8,81%
9,13%
12,73%
Nadwyżka (+) / Niedobór (-) adekwatności kapitałowej CET1 (p.p.)
5,16
7,37
4,18
Wskaźnik dźwigni finansowej
6,46%
8,30%
8,11%
Na koniec 2021 roku, adekwatność kapitałowa mierzona wskaźnikiem kapitału podstawowego Tier 1 i
łącznym wskaźnikiem kapitałowym obniżyła się w perspektywie rocznej o odpowiednio ok. 2,53 p.p.
i 2,43 p.p.
3
Grupa korzysta z rozwiązań przejściowych dotyczących MSSF 9 oraz uwzględnia tymczasowe traktowanie niezrealizowanych
zysków i strat na papierach wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (FVOCI),
zgodnie z art. 468 Rozporządzenia CRR, na podstawie Rozporządzenia UE 2020/873 w odniesieniu do niektórych dostosowań w
odpowiedzi na pandemię COVID-19. Na 31.12.2021 r., gdyby nie stosowano rozwiązań przejściowych dotyczących MSSF 9 oraz
przejściowego traktowania zgodnie z art. 468, współczynniki kapitałowe prezentowały się jak niżej:
- TCR: 15,84%
- Wskaźnik T1: 12,74%
- Wskaźnik CET1: 12,74%
- Wskaźnik dźwigni finansowej: 5,90%%
61
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Aktywa ważone ryzykiem (RWA) spadły w 2021 roku o prawie 1,7 mld zł (o 3,3%). Największa zmiana
roczna dotyczyła RWA na ryzyko kredytowe – spadek o ok. 2,5 mld zł (o 5,4%). Drugim istotnym
czynnikiem był wzrost RWA na ryzyko operacyjne (o ok. 0,6 mld zł), co wynika z uwzględnienia w
wyliczeniu wyższych wyników finansowych z ostatnich trzech lat. Zmiany RWA na ryzyko rynkowe i na
CVA (z tytułu korekty wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego) nie były istotne.
Fundusze własne spadły w 2021 roku o ok. 1,5 mld zł (o 15,4%), głównie w rezultacie straty finansowej
netto spowodowanej rezerwami na ryzyko prawne.
Minimalne wymagane przez KNF wielkości wskaźników kapitałowych zostały osiągnięte z bezpieczną
nadwyżką.
Wskaźnik dźwigni kształtuje się na bezpiecznym poziomie 6,46%, znacznie przekraczając regulacyjne
minimum 3%.
W dłuższej perspektywie, poziom adekwatności kapitałowej Grupy oceniany jest jako
satysfakcjonujący.
Wymogi MREL
W listopadzie 2021 roku Grupa otrzymała wspólną decyzję Jednolitej Rady do spraw Restrukturyzacji
i Uporządkowanej Likwidacji (SRB) i Bankowego Funduszu Gwarancyjnego zobowiązującą do
spełnienia minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych oraz zobowiązań podlegających
umorzeniu i konwersji (MREL). Zgodnie z tą decyzją Grupa zobowiązana jest spełnić do dnia 31 grudnia
2023 r. minimalny wymóg MREL
trea
4
w wysokości 21,41% oraz wymóg MREL
tem
5
w wysokości 5,91%. W
decyzji ustalono także ścieżkę stopniowego dojścia do minimalnych wymogów. Ich poziom będzie
aktualizowany corocznie.
W związku z powyższą decyzją, w styczniu 2022 roku Rada Nadzorcza Banku zatwierdziła Program
Emisji Euroobligacji o łącznej wartości nominalnej nie wyższej niż 3 mld EUR.
8.3. RYZYKO KREDYTOWE
Ryzyko kredytowe jest jednym z najważniejszych rodzajów ryzyka na jakie narażona jest Grupa, w
związku z czym, przykłada się szczególną wagę do zarządzania ekspozycjami na to ryzyko. Ryzyko
kredytowe wiąże się z bilansowymi ekspozycjami kredytowymi oraz z instrumentami
pozabilansowymi, takimi jak udzielone i niewykorzystane linie kredytowe, gwarancje i akredytywy,
jak również limity na transakcji związane z instrumentami finansowymi.
Polityka kredytowa podlega okresowym przeglądom i weryfikacji uwzględniającym uwarunkowania
rynkowe oraz zmiany w otoczeniu regulacyjnym Grupy.
Dla potrzeb zarządzania ryzykiem kredytowym Grupa korzysta z kilku systemów ratingowych w
zależności od rodzaju ekspozycji i segmentu danego klienta. System ratingowy to zestaw metod
(modeli), procesów, kontroli, procedur zbierania danych oraz systemów informatycznych
identyfikujących i mierzących ryzyko kredytowe, klasyfikujących ekspozycje do określonych klas lub
pul (nadawanie ratingu) oraz szacujących prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania i
oczekiwaną wielkość straty z tego tytułu.
4
Obliczony jako odsetek łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko
5
Obliczony jako odetek miary ekspozycji całkowitej
62
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
(3a) Pomiar ryzyka kredytowego
Kredyty i pożyczki
Pomiar ryzyka kredytowego, w celu zarządzania portfelem kredytowym, na poziomie poszczególnych
klientów i transakcji, z tytułu udzielanych kredytów i pożyczek odbywa się przy uwzględnieniu trzech
podstawowych parametrów:
(i) prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez klienta lub kontrahenta (ang. probability
of default – PD);
(ii) kwoty ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (ang. exposure at default - EAD) oraz
(iii) współczynnika strat z tytułu niewykonanego zobowiązania (ang. loss given default - LGD).
(i) Grupa ocenia prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania (PD) indywidualnych
kontrahentów stosując wewnętrzne modele ratingowe dostosowane do różnych kategorii
klientów i transakcji. Zostały one opracowane lokalnie lub na poziomie Grupy BCP lub we
współpracy z renomowanymi dostawcami zewnętrznymi i łączą analizę statystyczną z oceną
specjalisty kredytowego. Dodatkowo Klienci Grupy są klasyfikowani w ramach 15 klas
ratingowych, które dla potrzeb tego raportu zostały przedstawione w sześciu głównych grupach.
Jednolita skala ratingowa Grupy (Master Ratings Scale), przedstawiona poniżej, zawiera także
zakres prawdopodobieństw niewykonania zobowiązań określonych dla każdej klasy/grupy
ratingowej. Modele ratingowe podlegają okresowym przeglądom i – w razie stwierdzenia takiej
potrzeby - stosownym modyfikacjom. Modyfikacje modeli zatwierdzane są przez Komitet
Walidacji.
Grupa regularnie analizuje oraz ocenia wyniki ratingów i ich siłę predykcyjną w odniesieniu do
przypadków niewykonania zobowiązań. Proces nadawania ocen ryzyka klientów (dla segmentu
korporacyjnego przeprowadzany niezależnie od procesu kredytowego w Departamencie Ratingu)
wspierają systemy informatyczne, pozyskujące i analizujące informacje z `wewnętrznych
i zewnętrznych baz danych.
Skala wewnętrznych ratingów Grupy
Master Skala
Opis oceny
1-3
Najwyższa jakość
4-6
Dobra jakość
7-9
Średnia jakość
10-12
Niska jakość
13-14
Pod obserwacją
15
Niewykonanie zobowiązania
(ii) EAD - kwota ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (exposure at default) – dotyczy
kwot, które według przewidywań Grupy będą należnościami Grupy w momencie niewykonania
zobowiązania. Jako zobowiązanie, Grupa rozumie każdą wypłaconą już kwotę plus dalsze kwoty,
jakie mogą zostać wypłacone do momentu niewykonania zobowiązań, o ile do niego dojdzie.
(iii) LGD – współczynnik strat z tytułu niewykonanego zobowiązania (loss given default) stanowi
przewidywania Grupy, co do strat wynikających z faktycznych przypadków niewykonania
zobowiązań, z uwzględnieniem wewnętrznych i zewnętrznych kosztów windykacji oraz efektu
dyskonta.
Ujednolicona definicja niewykonania zobowiązania w ramach Grupy
Od momentu wdrożenia MSSF 9, Grupa przyjęła jednolitą definicję niewykonania zobowiązania,
zarówno w zakresie kalkulacji wymogów kapitałowych, jak i na potrzeby szacowania utraty wartości.
Począwszy od roku 2020 dla portfela detalicznego Grupa stosuje definicję niewykonania zobowiązania
zgodne z wytycznymi EBA tzw. Nowa Definicja Default.
63
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Ujednolicona definicja niewykonania zobowiązania obejmuje następujące przesłanki:
▪ DPD>90 dni, uwzględniając progi istotności dla kwoty wymagalnej: bezwzględny 400 zł –
ekspozycje detaliczne oraz 2000 zł – ekspozycje klientów korporacyjnych oraz próg względny:
1% całości ekspozycji klienta,
▪ Ekspozycje restrukturyzowane - forborne,
▪ Kredyty w procesie windykacji,
▪ Inne przesłanki zdefiniowane w Wytycznych EBA,
▪ Przesłanki jakościowe zidentyfikowane w procesie analizy indywidualnej.
Grupa stosuje koncepcję zarażania ekspozycji (ang. cross-default) dla wszystkich segmentów.
W przypadku stosowania udogodnień związanych z negatywnym wpływem pandemii Covid-19 Grupa
zastosowała podejście sektorowe zgodne z wytycznymi EBA, nie klasyfikując ekspozycji z wakacjami
kredytowymi, przyznanymi w ramach moratoriów prywatnych, jako ekspozycji typu forborne. Jednak
w sytuacji, gdy w okresie 3-ch miesięcy po zakończeniu tego typu wakacji, na rachunkach klienta
wystąpi opóźnienie powyżej 60 dni, przyjęto konserwatywnie, iż klient zostanie zaklasyfikowany do
Fazy 3.
Klienci z wakacjami kredytowymi udzielonymi w ramach moratoriów o charakterze publicznym (na
podstawie rządowego programu pomocowego - Tarcza 4.0), zostali zaklasyfikowani do Fazy 3 (chyba,
że zostały spełnione specyficzne, określone przez Nadzorcę kryteria wyłączenia z tej klasyfikacji).
Papiery dłużne
Papiery dłużne Skarbu Państwa oraz Banku Centralnego monitorowane są w oparciu o rating Polski.
Natomiast sytuacja ekonomiczno-finansowa emitentów dłużnych papierów komunalnych
monitorowana jest kwartalnie w oparciu o ich sprawozdawczość.
Grupa nie stosuje wyłączenia z tytułu niskiego ryzyka kredytowego (ang. low credit risk exemption -
LCR) zarówno w odniesieniu do ekspozycji Skarbu Państwa i Banku Centralnego, jak i innych grup
ekspozycji.
Instrumenty pochodne
Grupa utrzymuje ścisłą kontrolę nad limitami otwartych pozycji netto na instrumentach pochodnych
(tj. różnicą między transakcjami kupna i sprzedaży), zarówno ze względu na kwoty jak i terminy
zapadalności transakcji. Ekspozycje na ryzyko kredytowe, wynikające z instrumentów pochodnych
zawieranych z klientami są zarządzane jako część całkowitych limitów kredytowych wyznaczanych w
oparciu o badanie naturalnej ekspozycji oraz o analizę sytuacji finansowej klienta, a także w ramach
limitów kontrahentów.
Grupa oferuje produkty skarbowe w celu zabezpieczania ryzyka kursu walutowego lub ryzyka stopy
procentowej w ramach przyznanych klientom limitów skarbowych lub pod depozyt zabezpieczający.
Zdecydowana większość umów Grupy zawiera możliwość wezwania klienta do uzupełnienia depozytu
zabezpieczającego lub złożenie innego zabezpieczenia uzgodnionego z Grupą (jeżeli wycena
otwartych pozycji klienta przekroczy poziom kwoty limitu skarbowego; tzw. margin call) i jeżeli klient
nie uzupełni wymaganego zabezpieczenia Grupa ma prawo do zamknięcia pozycji i wypowiedzenia
umowy.
64
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Zobowiązania pozabilansowe obciążone ryzykiem kredytowym
Do zobowiązań pozabilansowych obciążonych ryzykiem kredytowym zaliczamy gwarancje, akredytywy
oraz przyznane linie kredytowe. Podstawowym celem tych instrumentów jest umożliwienie klientowi
dysponowania w określony sposób przyznanymi przez Grupę środkami finansowymi.
Gwarancje i akredytywy typu stand by (zobowiązania typu gwarancyjnego) niosą takie samo ryzyko
kredytowe jak kredyty (w przypadku gwarancji i akredytywy typu stand-by po wpływie ważnego
roszczenia Grupa musi dokonać wypłaty).
Akredytywy dokumentowe i handlowe są pisemnym, nieodwołalnym i ostatecznym zobowiązaniem
Grupy do honorowania płatności w oparciu o zgodne dokumenty w terminach określonych
w akredytywie i wiążą się z ryzykiem podobnym do gwarancji.
Dostępne saldo linii kredytowej jest to niewykorzystana część uprzednio zaakceptowanych kwot
odnoszących się do zobowiązań o charakterze kredytowym, możliwych do wykorzystania w formie
kredytów, gwarancji lub akredytyw. Biorąc pod uwagę ryzyko kredytowe zobowiązań do udzielenia
kredytu, Grupa jest potencjalnie narażona na stratę w wysokości równej sumie niewykorzystanych
zobowiązań. Jednak, prawdopodobna kwota straty jest mniejsza niż łączna wartość
niewykorzystanych zobowiązań, ponieważ większość zobowiązań do uruchomienia kredytu zależy od
spełnienia przez klientów poszczególnych standardów kredytowych.
Grupa monitoruje okres pozostały do terminu zapadalności pozabilansowych zobowiązań
kredytowych, ponieważ długoterminowe zobowiązania wiążą się zazwyczaj z większym stopniem
ryzyka kredytowego niż zobowiązania krótkoterminowe.
(3b) Polityka kontroli limitów i zmniejszenia ryzyka
Grupa mierzy, monitoruje i kontroluje duże zaangażowania kredytowe oraz nadmierną koncentrację
ryzyka kredytowego, wszędzie tam, gdzie zostanie ona zidentyfikowana. Proces zarządzania ryzykiem
koncentracji dotyczy zarówno zaangażowań indywidualnych – występujących wobec pojedynczego
kredytobiorcy lub grupy kredytobiorców powiązanych (kapitałowo, organizacyjnie lub poprzez
istnienie istotnych zależności ekonomicznych), jak i tzw. zaangażowań sektorowych - wobec
branż/sektorów gospodarki, regionów geograficznych, krajów, portfela finansującego nieruchomości
(w tym kredytów walutowych), portfela w walutach obcych i innych. Powyższe rodzaje zaangażowań
sektorowych są objęte wewnętrznym systemem limitów. Informacje o wykorzystaniu limitów
prezentowane są Radzie nadzorczej, Komitetowi ds. Ryzyka przy Radzie Nadzorczej oraz Komitetowi
Ryzyka.
Limity wewnętrzne (wymienione wyżej) monitorowane są kwartalnie. Wysokość tych limitów
poddawana jest rocznemu lub częstszemu przeglądowi, gdy zostanie to uznane za stosowne. Limity
zatwierdza Rada nadzorcza lub Komitet Ryzyka.
Zarządzanie ekspozycjami na ryzyko kredytowe odbywa się także poprzez regularne monitorowanie
sytuacji ekonomiczno-finansowej klientów i/lub historii współpracy z Grupą z punktu widzenia
terminowego regulowania ich zobowiązań z tytułu odsetek i kapitału.
Zabezpieczenia
Zabezpieczenia przyjmowane w Grupie służą ograniczeniu ryzyka kredytowego i główną ich rolą jest
minimalizacja straty na wypadek niedokonania przez klienta spłaty transakcji kredytowej w umownej
kwocie i terminie, poprzez zapewnienie alternatywnego źródła pokrycia wymagalnych należności.
Przyjmowane one są zgodnie z zasadami polityki kredytowej ustalonymi dla poszczególnych
segmentów klienta. Jako główną zasadę przyjęto, że zabezpieczenie transakcji kredytowej powinno
być adekwatne do ryzyka kredytowego ponoszonego przez Grupę przy uwzględnieniu specyfiki danej
transakcji (tzn. jej typu, kwoty, okresu spłaty a także ratingu kredytowanego klienta).
65
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Polityka kredytowa określa typy, rodzaje i formy prawne akceptowanych w Grupie zabezpieczeń, jak
również bardziej szczegółowe wymogi mające uprawdopodobnić zbywalność konkretnych rodzajów
zabezpieczeń zgodnie z doświadczeniami windykacyjnymi Grupy.
Grupa przykłada szczególną wagę do prawidłowego określania wartości zabezpieczeń, określa zasady
dokonywania i weryfikacji wycen i dokłada wszelkich starań, aby wyceny te były obiektywne, ostrożne
i odzwierciedlały realną wartość zabezpieczenia. W celu zapewnienia skutecznego ustanowienia
zabezpieczenia Grupa opracowała stosowne wzorce umów zabezpieczeń, wniosków, pełnomocnictw i
oświadczeń.
W segmencie detalicznym na zabezpieczenie przyjmowane są głównie nieruchomości mieszkaniowe
(kredyty hipoteczne) oraz aktywa finansowe. W przypadku segmentu korporacyjnego przyjmowane są
przede wszystkim wszelkiego typu nieruchomości (mieszkaniowe, komercyjne, grunty) a także cesje
wierzytelności z kontraktów.
Do czasu ustanowienia ostatecznego zabezpieczenia przyjmowane są zabezpieczenia przejściowe.
W Grupie wykorzystywane są również rozmaite formy instrumentów uzupełniających zabezpieczenia,
mające na celu ułatwienie prowadzenia egzekucji lub uprawdopodobnienie skuteczności spłaty
należności z danego zabezpieczenia między innymi takie jak: oświadczenie o poddaniu się egzekucji
w formie aktu notarialnego, weksel własny in blanco, pełnomocnictwo do rachunku bankowego, cesja
prawa z umowy ubezpieczenia.
Grupa monitoruje zabezpieczenia pod kątem spełnienia przez nie warunków umownych, w tym
prawomocnego ustanowienia ostatecznego zabezpieczenia transakcji, jak również odnawiania
scedowanych polis ubezpieczeniowych. Monitorowana jest również wartość zabezpieczenia w trakcie
trwania transakcji kredytowej.
Zgodnie z przyjętą w Grupie polityką kredytową, dopuszcza się także udzielenie transakcji bez
zabezpieczenia, co odbywa się według określonych zasad zróżnicowanych w zależności od segmentu
klienta. Jednak na wypadek pogorszenia się sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika, w podpisanych
z klientem dokumentach Grupa zapewnia sobie możliwość dobezpieczenia transakcji.
(3c) Polityka w odniesieniu do utraty wartości i tworzenia odpisów
aktualizujących
Organizacja procesu
Proces identyfikacji i pomiaru utraty wartości ekspozycji kredytowych został uregulowany
w wewnętrznej instrukcji wprowadzonej wraz z wdrożeniem MSSF 9. Dokumentacja określa
szczegółowo tryb oraz zasady analizy indywidualnej i kolektywnej, w tym algorytmy służące do
wyliczeń poszczególnych parametrów.
Metodologia i założenia przyjęte do wyznaczania utraty wartości ekspozycji kredytowych są regularnie
monitorowane w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami szacowanymi a rzeczywistymi. W
celu oceny adekwatności odpisów z tytułu utraty wartości, wyznaczonych zarówno w ramach analizy
indywidualnej, jak i kolektywnej, przeprowadzana jest okresowo (nie rzadziej niż raz w roku)
weryfikacja historyczna (backtesting), której wyniki są brane pod uwagę przy definiowaniu działań,
mających na celu poprawę jakości procesu.
W Grupie nadzór nad procesem szacowania odpisów aktualizujących i rezerw sprawuje Departament
Ryzyka (DMR), który odpowiada również w Banku bezpośrednio za analizę indywidualną w portfelu
biznesowym oraz analizę kolektywną. Oprócz DMR w/w proces zaangażowane są jednostki
restrukturyzacyjno-windykacyjne Banku: Departament Zagrożonych Należności Gospodarczych - DNG
(analiza indywidualna dla portfela windykacyjno-restrukturyzacyjnego klientów korporacyjnych) oraz
Departament Restrukturyzacji i Windykacji Należności Detalicznych - DRW (analiza indywidualnie
istotnych ekspozycji detalicznych z utartą wartości, przede wszystkim kredytów hipotecznych). DMR
jest jednostką niepowiązaną z procesem udzielania kredytów i nadzorowaną przez członka Zarządu
odpowiedzialnego za zarządzanie ryzykiem. Podobnie zorganizowany jest proces szacowania utraty
wartości w Millennium Leasing.
66
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Zarząd Banku pełni aktywną rolę w procesie wyznaczania odpisów aktualizujących i rezerw, wyniki
wyceny portfela kredytowego przedkładane są Zarządowi do akceptacji w cyklu miesięcznym, ze
szczegółowym objaśnieniem najistotniejszych zmian, mających wpływ na całkowity poziom odpisów i
rezerw, w okresie objętym analizą. Zmiany metodologiczne wynikające z procesu walidacji
i doskonalenia metodologii, są prezentowane na Komitecie Walidacji, a następnie na Komitecie
Ryzyka, w skład których wchodzą wszyscy członkowie Zarządu Banku.
W okresach miesięcznych przygotowywane są szczegółowe raporty, prezentujące informacje na temat
portfela kredytowego Grupy w różnych przekrojach, z uwzględnieniem wysokości odpisów
aktualizujących i rezerw, ich dynamiki i struktury. Odbiorcami tych raportów są członkowie Zarządu
nadzorujący działalność Grupy w obszarze finansów, ryzyka i informacji zarządczej.
Pomiar oczekiwanej straty kredytowej
Od momentu wdrożenia MSSF9 w roku 2018 szacowanie utraty wartości w Grupie bazuje na koncepcie
„oczekiwanej straty kredytowej” (ang. Expected Credit Loss – ECL). Bezpośrednim skutkiem
stosowania tego podejścia jest konieczność wyznaczania odpisów z tytułu utraty wartości, w oparciu
o oczekiwane straty kredytowe oraz uwzględnienie prognoz przyszłych warunków ekonomicznych
podczas dokonywania oceny ryzyka kredytowego danej ekspozycji.
Wdrożony model utraty wartości dotyczy aktywów finansowych, klasyfikowanych zgodnie z MSSF 9
jako aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu lub według wartości godziwej
przez inne całkowite dochody, za wyjątkiem instrumentów kapitałowych.
Zgodnie z MSSF 9 ekspozycje kredytowe klasyfikowane są do następujących kategorii:
▪ Faza 1 – ekspozycje bez rozpoznanej utraty wartości, dla których oczekiwana strata
kredytowa jest szacowana w horyzoncie 12-tu miesięcy,
▪ Faza 2 – ekspozycje bez rozpoznanej utraty wartości, ze zidentyfikowanym znaczącym
wzrostem ryzyka kredytowego (ang. significant increase of credit risk - SICR), dla których
oczekiwana strata kredytowa jest szacowana w horyzoncie dożywotnim tj. do daty
zapadalności ekspozycji,
▪ Faza 3 – ekspozycje z rozpoznaną utratą wartości, dla których oczekiwana strata kredytowa
jest szacowana w horyzoncie dożywotnim (do końca okresu odzysku aktywa finansowego),
▪ POCI (ang. purchased or originated credit impaired) – ekspozycje, które na moment
początkowego ujęcia w bilansie mają rozpoznaną utratę wartości, dla których oczekiwana
strata kredytowa jest szacowana w perspektywie dożywotniej.
Identyfikacja znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego (SICR)
Aktywa, w przypadku których zidentyfikowano znaczący wzrost ryzyka kredytowego w porównaniu
z datą początkowego ujęcia w bilansie, są klasyfikowane do Fazy 2. Znaczący wzrost ryzyka
kredytowego jest identyfikowany na podstawie kryteriów jakościowych i ilościowych. Do kryteriów
jakościowych należą:
▪ opóźnienie w spłacie odsetek lub kapitału dłuższe niż 30 dni,
▪ ekspozycje posiadające flagę forbearance ze statusem non-default,
▪ ratingi proceduralne, które odzwierciedlają wczesne opóźnienia w płatnościach,
▪ podjęcie decyzji ograniczającej ryzyko dla klientów korporacyjnych uruchomionej przez
system wczesnego ostrzegania (ang. Early Warning System),
▪ zdarzenia związane z istotnym wzrostem ryzyka kredytowego, tzw. miękkie oznaki utraty
wartości (ang. Soft Signs of Impairment) zidentyfikowane podczas indywidualnej analizy
znaczących klientów.
Kryterium ilościowe polega na porównaniu wartości Lifetime PD ustalonej na datę początkowego
rozpoznania ekspozycji w bilansie z wartością PD Lifetime ustaloną na bieżący dzień sprawozdawczy.
Jeżeli empirycznie ustalony próg względnej zmiany Lifetime PD jest przekroczony, wówczas
ekspozycja jest automatycznie klasyfikowana do Fazy 2. Analiza ilościowa nie uwzględnia ekspozycji
analizowanych indywidualnie.
67
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Szacowanie utraty wartości w trybie analizy indywidualnej
Analiza indywidualna obejmuje ekspozycje klientów uznanych przez Grupę za indywidualnie
istotnych. Grupa zdefiniowała kryteria istotności, które zapewniają, że analiza indywidualna
obejmuje co najmniej 50% korporacyjnego portfela biznesowego Grupy oraz 80% portfela
zarządzanego przez jednostki odpowiedzialne za windykację i restrukturyzację należności
gospodarczych.
Główne elementy procesu analizy indywidualnej:
(1) Identyfikacja tzw. miękkich przesłanek utarty wartości stanowiących jedno z kryteriów
jakościowych wykorzystywanych przy identyfikacji znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego (SICR);
Proces ten obejmuje największych klientów korporacyjnych, których sytuacja finansowo-ekonomiczna
jest analizowana kwartalnie w oparciu o m.in.: najnowsze sprawozdanie finansowe, zdarzenia
związane z działalnością firmy, informacje dotyczące podmiotów powiązanych, sygnały odnoszące się
do otoczenia gospodarczego, oczekiwania co do przyszłych zmian oraz inne czynniki. Został
zdefiniowany katalog tzw. "miękkich przesłanek utraty wartości", których identyfikacja oznacza
znaczący wzrost ryzyka kredytowego (SICR) oraz implikuje klasyfikację wszystkich ekspozycji
badanego klienta do Fazy 2.
(2) Identyfikacja przesłanek utraty wartości;
Grupa zdefiniowała przesłanki utraty wartości w ramach analizy indywidualnej dostosowując je do
profilu swojej działalności. Katalog przesłanek zawiera między innymi następujące elementy:
▪ Sytuacja ekonomiczno-finansowa wskazująca na znaczące trudności klienta,
▪ Naruszenie kluczowych warunków umowy, np. istotne opóźnienia w spłacie kapitału lub odsetek,
▪ Stwierdzenie nierzetelności klienta w przekazywaniu informacji o jego sytuacji ekonomiczno-
finansowej,
▪ Trwały brak możliwości nawiązania kontaktu z klientem w przypadku naruszenia warunków umowy,
▪ Wysokie prawdopodobieństwa upadłości lub innej niekorzystnej dla instytucji finansującej
reorganizacji działalności gospodarczej podmiotu,
▪ Ogłoszenia upadłości lub otwarcia postępowania naprawczego wobec klienta,
▪ Udzielenie klientowi udogodnień w warunkach finansowania, wynikających z trudności
finansowych tego klienta (restrukturyzacja).
Regulacja wewnętrzna zawiera doprecyzowanie wyżej wymienionych przesłanek poprzez wskazanie
konkretnych odpowiadających im przypadków i sytuacji, w szczególności w odniesieniu do przesłanek
wynikających z znaczących trudności finansowych klienta, naruszenia krytycznych warunków umowy
oraz wysokiego prawdopodobieństwa upadłości lub innej reorganizacji przedsiębiorstwa.
(3) Podejście scenariuszowe przy kalkulacji odpisów aktualizujących dla klientów analizowanych
indywidualnie;
W przypadki zidentyfikowania co najmniej jednej z przesłanek utraty wartości, wszystkie ekspozycje
danego klienta zostają zaklasyfikowane do Fazy 3, a następnie przeprowadzana jest szczegółowa
analiza prognozowanych przepływów pieniężnych. Od momentu wprowadzenia MSSF 9 Grupa stosuje
podejście scenariuszowe. Oznacza to, że analityk powinien zdefiniować co najmniej dwa scenariusze
odzysków, które odzwierciedlają zatwierdzone strategie dochodzenia należności: główną oraz
alternatywną wraz z przypisanymi prawdopodobieństwami realizacji. Grupa dysponuje
zdefiniowanymi wytycznymi odnośnie stosowanych wag dla poszczególnych scenariuszy. Scenariusze
mogą być oparte na strategii restrukturyzacji lub windykacji, stosowane są również rozwiązania
mieszane. Cały proces analizy indywidualnej jest wspierany przez dedykowane narzędzie Case-By-
Case Tool, szczególnie przydatne podczas kalkulacji kwoty utraty wartości uwzględniającej opisane
podejście scenariuszowe.
Każdy scenariusz zawiera dwa podstawowe źródła odzysków: bezpośrednie przepływy pieniężne od
klientów i kwoty odzyskiwane z zabezpieczeń.
68
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
(4) Szacowanie przyszłych przepływów od klientów (z harmonogramu);
Istotnym elementem procesu kalkulacji utraty wartości jest szacowanie prawdopodobieństwa
przepływów zawartych w harmonogramie odnoszącym się do pozycji: kapitał, odsetki oraz inne
przepływy. Prawdopodobieństwo realizacji przepływów zawartych w harmonogramie wynika
z przeprowadzonej oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta (wskazanie źródeł potencjalnych
spłat) oraz musi być uzasadnione i oszacowane w oparciu o aktualną dokumentację i szeroko
rozumianą wiedzę o jego sytuacji z uwzględnieniem projekcji finansowych. Informacje te są
gromadzone przez analityka przed przystąpieniem do analizy zgodnie z wytycznymi określonymi
w odpowiednich regulacjach Grupy.
W przypadku szacowania prawdopodobieństwa przepływów dla klientów znajdujących się w portfelu
zarządzanym przez departamenty zajmujące się dochodzeniem należności, analitycy uwzględniają
indywidualny charakter każdej transakcji zwracając uwagę między innymi na następujące elementy
mogące wpłynąć na wielkość oczekiwanych przepływów pieniężnych:
▪ przyjętą przez Grupę strategię działania wobec klienta,
▪ wyniki negocjacji z klientem i jego postawę tj. chęć uregulowania zaległości,
▪ poprawę/pogorszenie się jego sytuacji ekonomiczno-finansowej.
Grupa stosuje również sformalizowane zasady ustalania i uzasadniania wysokości
prawdopodobieństwa realizacji oraz kwoty wypłaconych przez Bank środków z tytułu udzielonych
pozabilansowych ekspozycji kredytowych takich jak gwarancje, poręczenia i akredytywy.
(5) Określenie wartości godziwej zabezpieczenia, oczekiwanej daty sprzedaży oraz oszacowanie
oczekiwanych wpływów ze sprzedaży zabezpieczenia z uwzględnieniem kosztów procesu
windykacyjnego;
Uwzględnienie w analizie indywidualnej przepływów z tytułu realizacji zabezpieczenia musi być
poprzedzone analizą realności jego upłynnienia i oszacowania wartości godziwej z uwzględnieniem
kosztów windykacyjnych.
W celu zapewnienia obiektywnych zasad ustalania odzysków z zabezpieczeń Grupa opracowała
wytyczne dla segmentu korporacyjnego w zakresie rekomendowanych parametrów stopy odzysku
i okresu odzysku dla wybranych grup zabezpieczeń. Biorąc pod uwagę umiejscowienie ekspozycji
w strukturze Grupy (portfel biznesowy, portfel restrukturyzacyjno-windykacyjny) oraz rodzaj
ekspozycji (kredyt, leasing) określono odrębne zasady dla poszczególnych rodzajów portfeli:
biznesowego, restrukturyzacyjno-windykacyjnego oraz leasingowego. Rekomendowane stopy odzysku
i okres odzysku z zabezpieczeń podlegają weryfikacji w okresach rocznych.
Analiza kolektywna portfela kredytowego
Analizie kolektywnej podlegają następujące grupy ekspozycji kredytowych:
▪ Ekspozycje nieistotne indywidualnie;
▪ Ekspozycje istotne indywidualnie, w przypadku których nie została rozpoznana utrata wartości
w wyniku analizy indywidualnej.
Dla celów analizy kolektywnej Grupa zdefiniowała portfele homogeniczne, składające się z ekspozycji
o podobnym profilu ryzyka kredytowego. Portfele te zostały utworzone na podstawie segmentacji na
linie biznesowe, typy produktów kredytowych, liczbę dni opóźnienia, typy zabezpieczenia itp. Podział
na portfele homogeniczne jest okresowo weryfikowany z punktu widzenia ich jednorodności.
69
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Oczekiwana strata kredytowa w analizie kolektywnej obliczana jest przy użyciu parametrów: PD (ang.
Probability of Default) – prawdopodobieństwo defaultu, EAD (ang. Exposure at Default) –wartość
ekspozycji na moment wystąpienia defaultu oraz LGD (ang. Loss Given Default) – strata w przypadku
wystąpienia defaultu, które są wynikiem następujących modeli:
▪ Model PD bazuje na empirycznych danych, dotyczących 12-miesięczych współczynników
niewykonania zobowiązania (ang. Default Rate), które są wykorzystywane do szacowania wartości
PD w horyzoncie dożywotnim (Lifetime), przy użyciu odpowiednich metod statystycznych i
ekonometrycznych. Segmentacja na poziomie klienta przyjęta do tego celu, jest zgodna z
segmentacją stosowaną do celów wyznaczania wymogów kapitałowych. Dodatkowo do obliczania
wartości PD, Bank wykorzystuje informacje o ratingach z wewnętrznych modeli ratingowych.
▪ Modele LGD dla portfela detalicznego wykorzystywane przez Grupę w procesie wyznaczania
wymogów kapitałowych, zostały dostosowane do wymogów MSSF 9 w zakresie szacowania utraty
wartości. Główne komponenty tych modeli to prawdopodobieństwo uzdrowienia (ang. probability
of cure) i stopa odzysku (ang. recovery rate) oszacowane na podstawie zdyskontowanych
przepływów pieniężnych. Adaptacja do potrzeb MSSF 9 objęła między innymi wyłączenie narzutów
konserwatyzmu, kosztów pośrednich i korekty z tytułu spowolnienia gospodarczego. W przypadku
portfela korporacyjnego model LGD oparty jest na komponencie parametryzującym odzyski z
kluczowych typów zabezpieczeń oraz komponencie określającym stopę odzysku dla
niezabezpieczonej części ekspozycji. Wszystkie parametry wyznaczono bazując na danych
historycznych, z uwzględnieniem zdyskontowanych przepływów pieniężnych, uzyskanych przez
Departament Zagrożonych Należności Gospodarczych.
▪ Model EAD wykorzystywany w Grupie, uwzględnia kalkulację następujących parametrów: średniej
stopy wykorzystania limitu (LU), współczynnika konwersji kredytowej (CCF), współczynnika
przedpłat oraz behawioralnego czasu życia. Segmentacja bazuje na typie klienta (detaliczny,
korporacyjny, leasing) i produktu (z harmonogramem / bez harmonogramu).
Wyniki modeli wykorzystywanych w analizie kolektywnej poddawane są okresowej weryfikacji
historycznej. Parametry oraz modele objęte są również procesem zarządzania modelami,
uregulowanym w dokumencie „Zasady zarządzania modelami ryzyka kredytowego”, w ramach którego
określone są między innymi zasady tworzenia, zatwierdzania, monitoringu i walidacji, oraz
weryfikacji historycznej modeli.
Uwzględnienie prognoz makroekonomicznych w modelach szacowania utraty wartości
W procesie kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej, Grupa wykorzystuje informację o przyszłych
zdarzeniach makroekonomicznych (ang. Forward Looking Information – FLI), zarówno w estymacji PD,
LGD, EAD, jak i w procesie identyfikacji znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego (SICR) oraz alokacji
ekspozycji do Koszyka 2 (logika transferu). Biuro Analiz Makroekonomicznych przygotowuje trzy
scenariusze makroekonomiczne (bazowy, optymistyczny i pesymistyczny) i określa
prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Prognozy przekładają się pośrednio i bezpośrednio na wartości
oszacowanych parametrów oraz ekspozycji, a ich wpływ różni się w zależności od modelu, typu
produktu, klasy ratingowej itp. Grupa wykorzystuje wyłącznie prognozy przygotowywane
wewnętrznie. Prognozy są dostarczane co kwartał w trzyletnim horyzoncie czasowym.
Podobnie jak w przypadku jakichkolwiek prognoz makroekonomicznych, zarówno prognozy jak
i oszacowane prawdopodobieństwa obarczone są w dużym stopniu niepewnością, w związku z czym
rzeczywiste wyniki mogą znacznie różnić się od tych przewidywanych.
70
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Założenia dotyczące zmiennych makroekonomicznych
Kluczowe założenia przyjęte na potrzeby szacowania ECL na dzień 31 grudnia 2021 r. przedstawiono
poniżej.
Zmienna makroekonomiczna
Scenariusz
2022
2023
2024
Produkt Krajowy Brutto
Bazowy
104,8
103,5
103,9
Optymistyczny
105,0
104,2
104,8
Łagodna recesja
104,3
103,7
103,8
Sprzedaż Detaliczna
Bazowy
107,6
105,0
105,2
Optymistyczny
108,2
105,5
106,5
Łagodna recesja
106,8
104,6
104,8
Stopa Bezrobocia
Bazowy
6,4
5,9
4,9
Optymistyczny
5,7
5,5
4,5
Łagodna recesja
7,5
6,9
6,5
Wagi przypisane do każdego ze scenariuszy makroekonomicznych na dzień 31 grudnia 2021 r.
kształtowały się następująco:
Bazowy
Optymistyczny
Łagodna recesja
Zastosowana waga
60%
20%
20%
Wrażliwość ECL na scenariusze makroekonomiczne
W celu oceny wrażliwości ECL na przyszłe warunki makroekonomiczne, Grupa wyznaczyła nieważoną
wartość ECL oddzielnie dla każdego ze stosowanych scenariuszy. Wpływ aplikacji każdego scenariusza
z osobna na ECL nie przekracza 1,3%.
Odwrócenie strat z tytułu utraty wartości
Regulacje wewnętrzne definiują szczegółowo zasady odwracania strat z tytułu utraty wartości. Co do
zasady odwrócenie straty i rozwiązanie odpisu aktualizującego jest możliwe w przypadku ustania
przesłanek utraty wartości, w tym spłaty zaległości bądź też w przypadku sprzedaży wierzytelności.
Reklasyfikacja do kategorii bez utraty wartości jest możliwa tylko wówczas, jeśli klient przejdzie
pomyślnie zdefiniowany okres „kwarantanny”, w którym nie wykaże opóźnień w spłacie kapitału lub
odsetek powyżej 30 dni. Okres kwarantanny może rozpocząć się jedynie po upływie okresu
zawieszenia/obniżenia spłat (tzw. Grace period) – jeśli takie udogodnienie zostało przyznane na
skutek restrukturyzacji.
Szczegółowe zasady odnośnie stosowanych okresów kwarantanny (co najmniej 3 lub 12-sto
miesięcznej dla wymuszonych restrukturyzacji) oraz reklasyfikacji ze stanu default są zgodne
z wytycznymi EBA odnoszącymi się do definicji niewykonania zobowiązania.
Sprzedaż należności
W roku 2020 w Banku miała miejsce sprzedaż detalicznych ekspozycji kredytowych, klasyfikowanych
jako z utratą wartości, w łącznej kwocie bilansowej brutto 205,5 mln PLN.
71
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
(3d) Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe
31.12.2021
31.12.2020
Ekspozycje narażone na ryzyko kredytowe związane z aktywami bilansowymi:
98 387 882
93 680 610
Depozyty, kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym
770 531
625 430
Kredyty i pożyczki dla klientów:
78 603 326
73 639 342
Obowiązkowo w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:
362 992
1 615 753
Kredyty dla klientów indywidualnych
362 952
1 602 751
Należności z tytułu kart płatniczych
264 628
830 971
Kredyty na rachunku bieżącym
98 324
771 780
Kredyty udzielone klientom korporacyjnym i dla sektora publicznego
40
13 002
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu:
78 240 334
72 023 589
Kredyty dla klientów indywidualnych
59 182 858
53 645 684
Należności z tytułu kart płatniczych
745 735
75 769
Kredyty gotówkowe i inne kredyty dla klientów indywidualnych
14 724 155
13 617 103
Kredyty hipoteczne
43 712 968
39 952 812
Kredyty udzielone klientom korporacyjnym
18 976 250
18 105 650
Kredyty udzielone podmiotom publicznym
81 226
272 255
Finansowe instrumenty pochodne oraz korekta z tytułu
rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej
100 285
175 983
Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu
86 438
269 413
Dłużne papiery wartościowe obowiązkowo w wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat
127 499
50 335
Dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
17 968 973
18 613 077
Umowy z przyrzeczeniem odkupu
268 837
66 350
Pozostałe aktywa finansowe
461 993
240 680
Ryzyko kredytowe związane z pozycjami pozabilansowymi:
13 882 138
14 177 193
Gwarancje finansowe
1 847 442
1 756 283
Zobowiązania kredytowe
12 034 696
12 420 910
Powyższa tabela przedstawia strukturę ekspozycji na ryzyko kredytowe Grupy na dzień 31 grudnia
2021 r. oraz 31 grudnia 2020 r., bez uwzględnienia instrumentów ograniczających ryzyko. Dla aktywów
bilansowych ekspozycje prezentowane powyżej oparte są na kwotach netto przedstawionych w
bilansie.
Kredyty i pożyczki dla klientów obowiązkowo wyceniane wg wartości godziwej przez rachunek
zysków i strat
31.12.2021
31.12.2020
Obowiązkowo w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: *
362 992
1 615 753
Klienci korporacyjni
40
12 889
Klienci indywidualni
362 952
1 602 751
Sektor publiczny
0
112
72
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Jakość kredytowa aktywów finansowych
PLN’000,
wg stanu na 31 grudnia 2021 r.
Faza 1
(12-miesięczna
strata)
Faza 2 (strata
dożywotnia)
Faza 3 (strata
dożywotnia)
POCI
Suma
Ekspozycje bilansowe narażone na
ryzyko kredytowe
92 585 900
3 841 024
3 269 181
241 276
99 937 381
Odpis bilansowy
340 172
296 298
1 722 517
15 259
2 374 246
Kredyty i pożyczki dla banków (rating
zewnętrzny Fitch: od BBB do AAA; Moody's:
od B3 do Aaa; S&P: od B+ do AAA)
770 770
770 770
Kredyty i pożyczki dla klientów
indywidualnych (zgodnie z Master Skalą)
55 562 450
2 808 509
2 462 479
241 217
61 074 655
▪ 1-3 Najwyższa jakość
36 891 356
113 844
0
3 235
37 008 435
▪ 4-6 Dobra jakość
10 534 893
416 400
0
6 736
10 958 029
▪ 7-9 Średnia jakość
6 564 080
952 980
0
8 223
7 525 283
▪ 10-12 Niska jakość
1 549 913
828 615
0
4 201
2 382 729
▪ 13-14 Pod obserwacją
5 379
496 627
0
2 997
505 003
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
2 462 254
215 817
2 678 071
▪ Bez ratingu*
16 829
43
225
8
17 105
Utrata wartości
224 192
250 421
1 401 696
15 490
1 891 799
Kredyty i pożyczki dla klientów
korporacyjnych (zgodnie z Master Skalą)
8 391 177
410 854
561 891
59
9 363 981
▪ 1-3 Najwyższa jakość
108 751
1 526
0
0
110 277
▪ 4-6 Dobra jakość
2 056 585
19 171
0
0
2 075 756
▪ 7-9 Średnia jakość
3 683 368
69 822
0
0
3 753 190
▪ 10-12 Niska jakość
1 136 115
297 168
0
0
1 433 283
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
10 043
0
0
10 043
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
561 891
59
561 950
▪ Bez ratingu*
1 406 358
13 124
0
0
1 419 482
Utrata wartości
68 447
18 872
216 026
(231)
303 114
Kredyty i pożyczki dla sektora
publicznego (zgodnie z Master Skalą)
76 675
1
0
0
76 676
▪ 1-3 Najwyższa jakość
0
0
0
0
0
▪ 4-6 Dobra jakość
0
0
0
0
0
▪ 7-9 Średnia jakość
0
0
0
0
0
▪ 10-12 Niska jakość
0
0
0
0
0
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
0
0
0
0
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
0
0
0
▪ Bez ratingu *
76 675
1
0
0
76 676
Utrata wartości
163
0
0
0
163
Faktoring (zgodnie z Master Skalą)
3 041 750
82 612
25 372
0
3 149 734
▪ 1-3 Najwyższa jakość
398
0
0
0
398
▪ 4-6 Dobra jakość
872 113
1 833
0
0
873 946
▪ 7-9 Średnia jakość
1 537 127
16 037
0
0
1 553 164
▪ 10-12 Niska jakość
594 442
64 634
0
0
659 076
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
0
0
0
0
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
25 372
0
25 372
▪ Bez ratingu*
37 670
108
0
0
37 778
Utrata wartości
19 804
4 625
10 607
0
35 036
Leasing (zgodnie z Master Skalą):
6 191 046
539 048
219 439
0
6 949 533
▪ 1-3 Najwyższa jakość
75 221
475
67
0
75 763
▪ 4-6 Dobra jakość
589 691
2 746
11
0
592 448
▪ 7-9 Średnia jakość
1 284 443
21 524
46
0
1 306 013
▪ 10-12 Niska jakość
548 894
103 782
809
0
653 485
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
2 156
0
0
2 156
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
204 576
0
204 576
▪ Bez ratingu*
3 692 797
408 365
13 930
0
4 115 092
Utrata wartości
27 566
22 380
94 188
0
144 134
73
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
PLN’000,
wg stanu na 31 grudnia 2021 r.
Faza 1
(12-miesięczna
strata)
Faza 2 (strata
dożywotnia)
Faza 3 (strata
dożywotnia)
POCI
Suma
Instrumenty pochodne i zabezpieczenia
wartości godziwej (zgodnie z Master
Skalą):
100 285
0
0
0
100 285
▪ 1-3 Najwyższa jakość
26 400
26 400
▪ 4-6 Dobra jakość
41 574
41 574
▪ 7-9 Średnia jakość
6 906
6 906
▪ 10-12 Niska jakość
8 000
8 000
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
0
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
▪ Bez ratingu*
3 020
3 020
▪ Korekta z tytułu rachunkowości
zabezpieczeń wartości
godziwej
0
0
▪ Wycena przyszłych płatności
walutowych
0
0
▪ Instrumenty pochodne
zabezpieczające
14 385
14 385
Dłużne papiery wartościowe
przeznaczone do obrotu (Obligacje
Skarbu Państwa**
86 438
86 438
Dłużne papiery wartościowe
obowiązkowo w wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat
127 499
127 499
Inwestycyjne papiery dłużne (Skarb
Państwa**, Bank Centralny**, obligacje
samorządowe, Europejski Bank
Inwestycyjny)
17 968 973
17 968 973
Należności z tytułu papierów
wartościowych z przyrzeczeniem odkupu
268 837
268 837
* grupa klientów bez ratingu wewnętrznego zawiera między innymi ekspozycje związane z kredytami dla jednostek samorządu
terytorialnego oraz projektami inwestycyjnymi i niektórymi klientami leasingowymi;
** rating dla Polski w 2019 r. A- (S&P), A2 (Moody’s), A- (Fitch)
PLN’000,
wg stanu na 31 grudnia 2020 r.
Faza 1
(12-miesięczna
strata)
Faza 2 (strata
dożywotnia)
Faza 3 (strata
dożywotnia)
POCI
Suma
Ekspozycje bilansowe narażone na
ryzyko kredytowe
87 023 925
3 957 170
3 336 484
399 429
94 717 008
Odpis bilansowy
365 159
292 937
1 688 178
26 361
2 372 635
Kredyty i pożyczki dla banków (rating
zewnętrzny Fitch: od BBB do AAA;
Moody's: od B3 do Aaa; S&P: od B+ do
AAA)
625 430
625 430
Kredyty i pożyczki dla klientów
indywidualnych (zgodnie z Master Skalą)
50 736 844
2 395 682
2 304 706
399 370
55 836 602
▪ 1-3 Najwyższa jakość
29 968 500
24 559
0
3 872
29 996 931
▪ 4-6 Dobra jakość
10 586 928
257 412
0
8 498
10 852 838
▪ 7-9 Średnia jakość
8 030 642
809 947
0
13 772
8 854 361
▪ 10-12 Niska jakość
2 130 299
827 538
0
7 998
2 965 835
▪ 13-14 Pod obserwacją
9 680
476 123
0
3 379
489 182
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
2 304 444
361 847
2 666 291
▪ Bez ratingu*
10 795
103
262
4
11 164
Utrata wartości
245 403
251 526
1 218 373
26 616
1 741 918
74
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
PLN’000,
wg stanu na 31 grudnia 2020 r.
Faza 1
(12-miesięczna
strata)
Faza 2 (strata
dożywotnia)
Faza 3 (strata
dożywotnia)
POCI
Suma
Kredyty i pożyczki dla klientów
korporacyjnych (zgodnie z Master Skalą)
8 160 794
720 570
707 714
59
9 589 137
▪ 1-3 Najwyższa jakość
59 626
822
0
0
60 448
▪ 4-6 Dobra jakość
1 711 520
86 777
0
0
1 798 297
▪ 7-9 Średnia jakość
3 818 823
243 449
0
0
4 062 272
▪ 10-12 Niska jakość
1 166 969
364 993
0
0
1 531 962
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
8 886
0
0
8 886
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
707 714
59
707 773
▪ Bez ratingu*
1 403 856
15 643
0
0
1 419 499
Utrata wartości
75 776
19 185
313 000
(255)
407 706
Kredyty i pożyczki dla sektora
publicznego (zgodnie z Master Skalą)
89 005
1
33
0
89 039
▪ 1-3 Najwyższa jakość
0
0
0
0
0
▪ 4-6 Dobra jakość
0
0
0
0
0
▪ 7-9 Średnia jakość
0
0
0
0
0
▪ 10-12 Niska jakość
0
0
0
0
0
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
0
0
0
0
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
0
0
0
▪ Bez ratingu *
89 005
1
33
0
89 039
Utrata wartości
225
0
27
0
252
Faktoring (zgodnie z Master Skalą)
2 607 598
216 464
34 553
0
2 858 615
▪ 1-3 Najwyższa jakość
6
0
0
0
6
▪ 4-6 Dobra jakość
763 822
214
0
0
764 036
▪ 7-9 Średnia jakość
1 074 958
21 465
0
0
1 096 423
▪ 10-12 Niska jakość
738 390
194 677
0
0
933 067
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
0
0
0
0
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
34 553
0
34 553
▪ Bez ratingu*
30 423
108
0
0
30 530
Utrata wartości
22 781
6 675
25 012
0
54 468
Leasing (zgodnie z Master Skalą):
5 557 900
624 453
289 478
0
6 471 831
▪ 1-3 Najwyższa jakość
85 887
347
62
0
86 296
▪ 4-6 Dobra jakość
624 117
2 030
94
0
626 241
▪ 7-9 Średnia jakość
1 278 044
18 986
413
0
1 297 443
▪ 10-12 Niska jakość
462 950
146 846
843
0
610 639
▪ 13-14 Pod obserwacją
0
2 839
15
0
2 854
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
0
0
268 101
0
268 101
▪ Bez ratingu*
3 106 902
453 405
19 950
0
3 580 257
Utrata wartości
20 974
15 551
131 766
0
168 291
Instrumenty pochodne i zabezpieczenia
wartości godziwej (zgodnie z Master
Skalą):
297 514
0
0
0
297 514
▪ 1-3 Najwyższa jakość
52 505
52 505
▪ 4-6 Dobra jakość
135 150
135 150
▪ 7-9 Średnia jakość
24 376
24 376
▪ 10-12 Niska jakość
18 173
18 173
▪ 13-14 Pod obserwacją
3 625
3 625
▪ 15 Niewykonanie zobowiązania
5 454
5 454
▪ Bez ratingu*
35 633
35 633
▪ Korekta z tytułu rachunkowości
zabezpieczeń wartości godziwej
803
803
▪ Wycena przyszłych płatności
walutowych
0
0
▪ Instrumenty pochodne
zabezpieczające
21 795
21 795
75
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
PLN’000,
wg stanu na 31 grudnia 2020 r.
Faza 1
(12-miesięczna
strata)
Faza 2 (strata
dożywotnia)
Faza 3 (strata
dożywotnia)
POCI
Suma
Dłużne papiery wartościowe
przeznaczone do obrotu (Obligacje
Skarbu Państwa**
269 413
269 413
Inwestycyjne papiery dłużne (Skarb
Państwa**, Bank Centralny**, obligacje
samorządowe, Europejski Bank
Inwestycyjny)
18 613 077
18 613 077
Należności z tytułu papierów
wartościowych z przyrzeczeniem odkupu
66 350
66 350
* grupa klientów bez ratingu wewnętrznego zawiera między innymi ekspozycje związane z kredytami dla jednostek samorządu
terytorialnego oraz projektami inwestycyjnymi i niektórymi klientami leasingowymi;
** rating dla Polski w 2018 r. A- (S&P), A2 (Moody’s), A- (Fitch)
(3e) Kredyty i pożyczki
Kredyty i pożyczki z rozpoznaną utratą wartości
Kwota brutto kredytów i pożyczek z rozpoznaną utratą wartości w podziale na segmenty klientów
przedstawia się następująco:
Zaangażowanie brutto,
w tys. PLN
31.12.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Kredyty
i pożyczki dla
banków
Suma
Przedsiębiorstwa
Kredyty
hipoteczne
Pozostałe
detaliczne
Wg rodzaju analizy
Analiza indywidualna
598 790
217 799
3 873
0
820 462
Analiza kolektywna
207 970
744 084
1 712 540
0
2 664 594
Suma
806 760
961 883
1 716 413
0
3 485 056
Zaangażowanie brutto,
w tys. PLN
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Kredyty
i pożyczki dla
banków
Suma
Przedsiębiorstwa
Kredyty
hipoteczne
Pozostałe
detaliczne
Wg rodzaju analizy
Analiza indywidualna
765 463
246 375
3 527
0
1 015 365
Analiza kolektywna
266 374
768 588
1 648 062
0
2 683 024
Suma
1 031 837
1 014 963
1 651 589
0
3 698 389
76
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Kredyty i pożyczki objęte analizą indywidualną
Kwantyfikacja wartości portfela objętego analizą indywidualną oraz wartości utworzonych odpisów w
podziale na należności (i odpowiednio odpisy) z rozpoznaną utratą wartości została przedstawiona w
notach finansowych.
Tabele poniżej prezentują strukturę portfela objętego analizą indywidualną z rozpoznaną utratą
wartości.
Analiza indywidualna, kredyty i pożyczki udzielone klientom – wg walut
31.12.2021
31.12.2020
Kwota w
tys. PLN
Udział %
Pokrycie
odpisami
aktualizującymi
Kwota w
tys. PLN
Udział %
Pokrycie
odpisami
aktualizującymi
PLN
580 700
70,8%
33,6%
772 004
76,0%
38,9%
CHF
133 501
16,3%
22,0%
162 121
16,0%
19,1%
EUR
105 991
12,9%
34,7%
80 539
7,9%
38,5%
USD
270
0,0%
39,2%
645
0,1%
21,0%
SEK
0
0,0%
56
0,0%
76,1%
Total (Case by Case impaired)
820 462
100,0%
31,8%
1 015 365
100,0%
35,7%
Analiza indywidualna, kredyty i pożyczki udzielone klientom – wg stopnia pokrycia odpisami aktualizującymi
31.12.2021
31.12.2020
Kwota w tys. PLN
Udział %
Kwota w tys. PLN
Udział %
do 20%
386 840
47,2%
443 124
43,7%
Powyżej 20% do 40%
125 450
15,3%
162 226
16,0%
Powyżej 40% do 60%
153 655
18,7%
135 207
13,3%
Powyżej 60% do 80%
92 191
11,2%
132 817
13,0%
Powyżej 80%
62 326
7,6%
141 991
14,0%
Suma (utrata wartości)
820 462
100,0%
1 015 365
100,0%
Na koniec 2021 roku finansowy efekt ustanowionych zabezpieczeń wykorzystanych dla należności
z rozpoznaną utratą wartości Grupy w analizie indywidualnej (Case by Case) wyniósł 397,6 mln zł (na
koniec 2020 r. odpowiednio 424,7 mln zł). Jest to kwota, o którą poziom wymaganych rezerw
przypisanych do tego portfela byłby wyższy, gdyby przy szacowaniu odpisu w analizie indywidualnej
nie zostały uwzględnione przepływy z zabezpieczeń.
Kredyty i pożyczki restrukturyzowane
Restrukturyzacja należności jest prowadzona przez specjalnie do tego celu powołane jednostki
(oddzielnie dla należności gospodarczych i detalicznych).
Restrukturyzacja zarówno należności gospodarczych, jak i detalicznych ma na celu wykonanie
efektywnych działań wobec klientów mających doprowadzić do minimalizacji strat i możliwie
szybkiego ograniczenia ryzyk ponoszonych przez Grupę w związku z zawartymi z klientem
transakcjami, z których wynikają należności lub zobowiązania pozabilansowe Grupy.
Restrukturyzacja prowadzona jest wobec należności włączonych na podstawie ustalonych w Grupie
zasad do portfeli restrukturyzacyjno-windykacyjnych i obejmuje ustalenie nowych, akceptowalnych
przez Grupę warunków transakcji (w tym w szczególności zasad ich spłaty i zabezpieczenia oraz
ewentualnego uzyskania dodatkowych zabezpieczeń).
Dochodzenie należności detalicznych jest procesem w pełni scentralizowanym, realizowanym
w dwóch etapach:
▪ postępowanie monitujące i windykacja polubowna - realizowany przez Departament
Monitorowania i Dochodzenia Należności Detalicznych,
▪ postępowanie restrukturyzacyjno-egzekucyjne – realizowany przez Departament Restrukturyzacji
i Windykacji Należności Detalicznych.
77
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Proces wykonywany przez Departament Monitorowania i Dochodzenia Należności Detalicznych dotyczy
działań polegających na bezpośrednim, telefonicznym kontakcie z klientem i uzyskaniem spłaty
wymagalnych należności względem Grupy. W sytuacji braku spłaty zadłużenia lub zgłoszenia przez
klienta chęci restrukturyzacji zadłużenia dalsze prowadzenie sprawy odbywa się przez Departament
Restrukturyzacji i Windykacji Należności Detalicznych i obejmuje wszelkie działania
restrukturyzacyjne oraz windykacyjne.
Dochodzenie należności jest wspierane przez wyspecjalizowany system informatyczny działający na
pełnym portfelu klienta, w pełni zautomatyzowany w fazie monitorowania portfela, jak
i wspomagający czynności w późniejszej fazie restrukturyzacji i windykacji. Integralną częścią
systemu jest behawioralny model scoringowy, wykorzystywany na etapie postępowania monitującego.
System ten jest wykorzystywany w zarządzaniu procesem dochodzenia należności detalicznych w
stosunku do wszystkich segmentów klienta.
Model scoringowy bazuje w swoich wewnętrznych obliczeniach między innymi na: segmencie
biznesowym klienta, rodzaju produktu obciążonego ryzykiem kredytowym (szczególnie dotyczy to
produktów hipotecznych) oraz historii współpracy z klientem w ramach poprzednich działań
restrukturyzacyjno-windykacyjnych. Opóźnione należności klientów detalicznych trafiają do systemu
informatycznego automatycznie 4 dnia od daty powstania należności wymagalnej.
Proces restrukturyzacji i windykacji należności gospodarczych (tj. należności lub zobowiązań
pozabilansowych związanych z zawartymi transakcjami z klientami korporacyjnymi i SME) jest
scentralizowany i realizowany przez Departament Zagrożonych Należności Gospodarczych.
Dochodzenie należności gospodarczych ma na celu maksymalizację odzysku i ograniczenie ryzyka
ponoszonego przez Grupę w jak najkrótszym czasie poprzez realizację przyjętej strategii działań
restrukturyzacyjnych i windykacyjnych w stosunku do:
▪ klienta,
▪ należności gospodarczych,
▪ zabezpieczeń ich spłaty.
Działania realizowane w ramach ww. strategii obejmują m.in.: ustalanie warunków finansowania
Klientów, warunków restrukturyzacji należności gospodarczych (w tym w ramach postępowań
restrukturyzacyjnych), w tym zasad ich spłaty oraz zabezpieczeń, uzyskiwanie nowych,
wartościowych i płynnych zabezpieczeń, doprowadzania do spłaty polubownej, realizację windykacji
(w tym komorniczej) należności wymagalnych, w tym z posiadanych zabezpieczeń, działania w
procesach upadłościowych dłużników, prowadzenie wymaganych działań sądowych.
Dla zarządzania procesem restrukturyzacji i windykacji należności gospodarczych Departament
Zagrożonych Należności Gospodarczych stosuje aplikacje wspierające proces zarządzania i decyzyjny
oraz monitorowania, które szybko dostarczają podstawowych informacji na temat należności,
zabezpieczenia, zastosowanego podejścia oraz podstawowych działań i terminów.
Wszystkie zrestrukturyzowane ekspozycje są klasyfikowane do Fazy 3 bezpośrednio po podpisaniu
odpowiedniego aneksu/ugody. Takie ekspozycje mogą zostać uzdrowione, gdy spełnią wewnętrznie
określone zasady kwarantanny zgodne z wytycznymi EBA odnośnie Nowej Definicji Default.
Zrestrukturyzowane ekspozycje, które zostały uzdrowione są klasyfikowane do Koszyka 2 na okres co
najmniej 2 lat po uzdrowieniu, zgodnie ze standardami technicznymi EBA dla ekspozycji ze statusem
forbearance.
Poniższa tabela pokazuje portfel kredytów z rozpoznaną utratą wartości zarządzany przez jednostki
organizacyjne Grupy zajmujące się restrukturyzacją należności.
Zaangażowanie brutto w tys. PLN
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom indywidualnym
1 102 917
1 103 434
Kredyty i pożyczki udzielone klientom korporacyjnym
215 258
214 529
Razem
1 318 175
1 317 963
78
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Ekspozycje podlegające środkom zastosowanym w odpowiedzi na kryzys COVID-19 (w tys. PLN)
Kredyty i zaliczki podlegające moratoriom
ustawowym i nieustawowym,
Wartość brutto
RAZEM
Obsługiwane
Obsługiwane
Wartość brutto
w tym: z
odroczonymi
ratami
kapitałowo-
odsetkowymi
w tym: Instrumenty o
istotnym wzroście
ryzyka kredytowego
od początkowego
ujęcia ale bez utraty
wartości (Koszyk 2)
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium
0
0
0
0
W tym: Gospodarstwa domowe
0
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami mieszkalnymi
0
0
0
0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe
0
0
0
0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa
0
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami komercyjnymi
0
0
0
0
Kredyty i zaliczki podlegające moratoriom
ustawowym i nieustawowym,
Wartość brutto
Nieobsługiwane
Wpływy do kategorii
Nieobsługiwane
Nieobsługiwane
Wartość brutto
w tym: małe
prawdopodobieństwo spłaty,
ale ekspozycja nie jest
przeterminowana albo jest
przeterminowana <= 90 dni
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium
0
0
0
W tym: Gospodarstwa domowe
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami mieszkalnymi
0
0
0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe
0
0
0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami komercyjnymi
0
0
0
Kredyty i zaliczki podlegające moratoriom
ustawowym i nieustawowym,
Skumulowana utrata wartości
Nieobsługiwane
Nieobsługiwane
Skumulowana utrata
wartości
w tym: z
odroczonymi
ratami kapitałowo-
odsetkowymi
w tym: małe
prawdopodobieństwo spłaty,
ale ekspozycja nie jest
przeterminowana albo jest
przeterminowana < = 90 dni
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium
0
0
0
W tym: Gospodarstwa domowe
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami mieszkalnymi
0
0
0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe
0
0
0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami komercyjnymi
0
0
0
79
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Kredyty i zaliczki podlegające moratoriom
ustawowym i nieustawowym,
Skumulowana utrata wartości
RAZEM
Obsługiwane
Obsługiwane
Skumulowana
utrata
wartości
w tym: z
odroczonymi
ratami
kapitałowo-
odsetkowymi
w tym: Instrumenty o
istotnym wzroście
ryzyka kredytowego
od początkowego
ujęcia, ale bez utraty
wartości (Koszyk 2)
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium
0
0
0
0
W tym: Gospodarstwa domowe
0
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami mieszkalnymi
0
0
0
0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe
0
0
0
0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa
0
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami komercyjnymi
0
0
0
0
Kredyty i zaliczki podlegające moratoriom
ustawowym i nieustawowym,
Wartość brutto
Liczba
dłużników
RAZEM
w tym: moratoria
ustawowe
w tym: moratoria
zapadłe
Kredyty i zaliczki z wnioskiem o moratorium
57 843
7 162 154
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium
(udzielone)
57 609
6 707 973
10 334
6 707 973
W tym: Gospodarstwa domowe
5 748 299
10 334
5 748 299
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami mieszkalnymi
4 270 399
8 792
4 270 399
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe
959 673
0
959 673
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa
480 569
0
480 569
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami komercyjnymi
68 465
0
68 465
Kredyty i zaliczki podlegające moratoriom
ustawowym i nieustawowym wg
pozostałych terminów ich obowiązywania,
Wartość brutto
Pozostały termin obowiązywania moratorium
<= 3 miesięcy
> 3 miesięcy
<= 6 miesięcy
> 6 miesięcy
<= 9 miesięcy
> 9 miesięcy
<= 12 miesięcy
> 1 rok
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium
(udzielone)
0
0
0
0
0
W tym: Gospodarstwa domowe
0
0
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami mieszkalnymi
0
0
0
0
0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe
0
0
0
0
0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa
0
0
0
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami komercyjnymi
0
0
0
0
0
80
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
(3f) Przewłaszczone zabezpieczenia
W 2020 r. nie dokonywano istotnych bezpośrednich przejęć przez Bank i sprzedaży środków trwałych
stanowiących zabezpieczenie kredytu. Powyższa sytuacja powodowana jest realizacją innych,
bardziej efektywnych ścieżek zaspokajania z zastawów lub przewłaszczeń (czasowo i kwotowo przy
ograniczeniu kosztów), tj. doprowadzania do sprzedaży przedmiotu zastawu lub przewłaszczenia
bezpośrednio przez dawcę zabezpieczenia pod nadzorem Banku i z przeznaczeniem całości tak
uzyskanych środków na spłatę. Odmianą takiego działania jest zawieranie porozumień z syndykami w
upadłości na podstawie, których syndyk za uzgodnioną opłatą zabezpiecza i przechowuje przedmioty
zastawione lub przewłaszczone oraz w porozumieniu z Bankiem dokonuje ich oferowania i sprzedaży
(w tym w ramach sprzedaży zorganizowanych części lub całego przedsiębiorstwa dłużnika) - i tak
uzyskane środki przekazywane są bezpośrednio na spłatę należności Banku (zaspokojenie z
zabezpieczenia w ww. sposób realizowane jest bez etapu przejęcia przewłaszczonych rzeczy do
bilansu Banku na „Aktywa trwałe do zbycia”).
Jednocześnie spółka zależna od Banku - Millennium Leasing, dokonuje przejęcia środków trwałych
będących przedmiotem leasingu i prowadzi aktywne działania w celu ich zbycia. Dane o wartości tych
aktywów i ich zmianach w okresie sprawozdawczym przedstawione są w nocie (30) „Aktywa trwałe
do zbycia” skonsolidowanego bilansu Grupy.
Informacje o nowo udzielonych Kredytach i
zaliczkach podlegających publicznym
programom gwarancyjnym wprowadzonym
w związku z COVID-19
Wartość brutto
Wartość brutto
RAZEM
w tym:
restrukturyzowane
Wpływy do kategorii
'Nieobsługiwane'
Nowo udzielone Kredyty i zaliczki
podlegające publicznym programom
gwarancyjnym
1 187 139
2 778
13 643
W tym: Gospodarstwa domowe
0
0
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami mieszkalnymi
0
0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe
1 187 139
2 778
13 643
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa
573 630
3 640
W tym: kredyty zabezpieczone
nieruchomościami komercyjnymi
0
0
81
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
(3g) Polityka w zakresie spisywania należności
Ekspozycje kredytowe, dla których Grupa nie oczekuje wystąpienia żadnych przepływów pieniężnych
do odzyskania i dla których utworzony został odpis z tytułu utraty wartości lub korekta wartości
godziwej dla wierzytelności pochodzących z zapadłych terminowych operacji finansowych, które
łącznie pokrywają w całości należność pozostałą do spłaty, są spisywane z bilansu w ciężar odpisu
aktualizującego i przenoszone do ewidencji pozabilansowej. Przedmiotowa operacja nie powoduje
umorzenia należności, tj. nie powoduje zwolnienia dłużnika z długu ani zaprzestania wymaganych
prawem i uzasadnionych ekonomicznie działań prawnych i windykacyjnych celem dochodzenia spłaty.
Najczęściej Grupa spisuje należności w ciężar rezerw na utratę wartości w przypadku stwierdzenia
nieściągalności należności, tj. między innymi:
▪ uzyskania postanowienia o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego;
▪ śmierci dłużnika;
▪ uzyskania potwierdzenia braku szans na zaspokojenie ze środków masy upadłościowej;
▪ wyczerpania możliwości prowadzenia egzekucji wobec braku majątku dłużnika głównego i
innych osób zobowiązanych (np. dawców zabezpieczeń).
Zaangażowanie brutto należności
spisanych,
w tys. PLN
2021 r.
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Kredyty i
pożyczki
udzielone
bankom
Razem
Przedsiębiorstwa
Kredyty
hipoteczne
Pozostałe
detaliczne
Należności spisane z umorzeniem
12 013
7 605
48 765
0
68 383
Należności spisane bez umorzenia
170 385
5 088
100 977
0
276 450
Razem - należności spisane
182 398
12 693
149 742
0
344 833
Zaangażowanie brutto należności
spisanych,
w tys. PLN
2020 r.
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Kredyty i
pożyczki
udzielone
bankom
Razem
Przedsiębiorstwa
Kredyty
hipoteczne
Pozostałe
detaliczne
Należności spisane z umorzeniem
1 211
3 249
5 979
0
10 439
Należności spisane bez umorzenia
135 780
7 401
76 602
0
219 783
Razem - należności spisane
136 991
10 650
82 581
0
230 222
82
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
(3h) Koncentracja ryzyk aktywów finansowych z ekspozycją na ryzyko
kredytowe
Sektory gospodarki
Poniższa tabela przedstawia podział głównych kategorii ekspozycji kredytowych Grupy z rozbiciem na czynniki
składowe, według kategorii klientów.
wg stanu na
31.12.2021
Pośrednictwo
finansowe
Przemysł I
budownictwo
Handel
hurtowy I
detaliczny
Transport I
komunikacja
Sektor
publiczny
Kredyty
hipoteczne
Kredyty
konsumpcyjne*
Pozostałe
branże
Razem
Kredyty i pożyczki
dla banków
770 770
0
0
0
0
0
0
0
770 770
Kredyty i pożyczki
dla klientów (koszt
zamortyzowany)
179 229
6 039 623
5 741 512
2 853 161
53 419
44 288 635
16 786 020
4 672 981
80 614 580
Kredyty i pożyczki
dla klientów
(wartość godziwa)
0
12
1
16
0
0
362 952
11
362 992
Papiery wartościowe
przeznaczone do
obrotu
53
32
0
12
86 438
0
0
48
86 583
Instrumenty
wyceniane wg
zamortyzowanego
kosztu
0
0
0
0
37 089
0
0
0
37 089
Instrumenty
wyceniane w
wartości godziwej
przez rachunek
zysków I strat
265 903
0
0
0
0
0
0
0
265 903
Instrumenty
pochodne I korekty z
tytułu zabezpieczeń
wartości godziwej
59 698
28 040
11 530
251
0
0
0
766
100 285
Lokacyjne papiery
wartościowe
28 374
5 004
0
307
17 968 984
0
0
34
18 002 703
Umowy z
przyrzeczeniem
odkupu
268 837
0
0
0
0
0
0
0
268 837
Razem
1 572 864
6 072 711
5 753 043
2 853 747
18 145 930
44 288 635
17 148 972
4 673 840
100 509 742
* w tym: karty kredytowe, kredyty gotówkowe, kredyty w rachunku bieżącym;
83
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
wg stanu na
31.12.2020
Pośrednictwo
finansowe
Przemysł I
budownictwo
Handel hurtowy
I detaliczny
Transport I
komunikacja
Sektor
publiczny
Kredyty
hipoteczne
Kredyty
konsumpcyjne*
Pozostałe
branże
Razem
Kredyty i pożyczki
dla banków
625 430
0
0
0
0
0
0
0
625 430
Kredyty i pożyczki
dla klientów (koszt
zamortyzowany)
269 259
5 702 979
5 405 144
2 343 051
76 415
40 551 677
14 835 925
5 211 774
74 396 224
Kredyty i pożyczki
dla klientów
(wartość godziwa)
222
2 681
4 324
1 700
4
0
1 602 751
4 069
1 615 753
Papiery wartościowe
przeznaczone do
obrotu
97
46
0
0
269 413
0
0
102
269 658
Instrumenty
wyceniane wg
zamortyzowanego
kosztu
0
0
0
0
38 821
0
0
0
38 821
Instrumenty
wyceniane w
wartości godziwej
przez rachunek
zysków I strat
251 107
0
0
0
0
0
0
0
251 107
Instrumenty
pochodne I korekty z
tytułu zabezpieczeń
wartości godziwej
102 704
39 387
23 959
2 359
0
0
0
7 574
175 983
Lokacyjne papiery
wartościowe
29 184
5 004
0
308
18 613 089
0
0
35
18 647 619
Umowy z
przyrzeczeniem
odkupu
66 350
0
0
0
0
0
0
0
66 350
Razem
1 344 354
5 750 096
5 433 428
2 347 418
18 997 742
40 551 677
16 438 676
5 223 554
96 086 945
* w tym: karty kredytowe, kredyty gotówkowe, kredyty w rachunku bieżącym
Kredyty i pożyczki dla klientów wg sektorów gospodarki i segmentów
Biorąc pod uwagę ryzyko koncentracji w poszczególne sektory i segmenty klientów, Grupa
zdefiniowała wewnętrzne limity koncentracji zgodnie z tolerancją na ryzyko, co zapewnia utrzymanie
dobrze zdywersyfikowanego portfela kredytowego.
Główną pozycję w portfelu kredytowym (kredyty i pożyczki dla klientów) stanowią kredyty hipoteczne
(54,6%) oraz kredyty gotówkowe dla osób fizycznych (18,3%). Portfel kredytów dla firm (w tym leasing)
działających w różnych sektorach: przemysł i budownictwo, transport i komunikacja, handel,
pośrednictwo finansowe oraz w sektorze publicznym stanowi niecałe 25% i jego szczegółową strukturę
przedstawia poniższa tabela:
84
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Nazwa branży
2021
Ekspozycja bilansowa
(mln zł)
Udział (%)
2020
Ekspozycja bilansowa
(mln zł)
Udział (%)
Kredyty dla osób fizycznych
61 503,7
75,9%
57 554,6
75,2%
Hipoteczne
44 288,6
54,6%
41 000,7
53,5%
Gotówkowe
14 831,6
18,3%
14 412,7
18,8%
Karty kredytowe i pozostałe
2 383,5
2,9%
2 141,2
2,8%
Kredyty dla przedsiębiorstw*
19 540,2
24,1%
19 023,1
24,8%
Handel i naprawy
5 741,5
7,1%
5 410,0
7,1%
Przetwórstwo przemysłowe
4 846,1
6,0%
4 596,0
6,0%
Budownictwo
1 193,6
1,5%
1 109,8
1,4%
Transport i gosp. magazynowa
2 853,3
3,5%
2 344,9
3,1%
Administracja publiczna
53,4
0,1%
76,5
0,1%
Informacja i komunikacja
1 066,0
1,3%
1 305,5
1,7%
Usługi pozostałe
1 245,2
1,5%
1 325,9
1,7%
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa
179,2
0,2%
269,5
0,3%
Obsługa nieruchomości
1 164,3
1,4%
1 058,6
1,4%
Działalność profesjonalna, naukowa i
techniczna
285,2
0,3%
242,0
0,4%
Górnictwo
91,5
0,1%
78,2
0,1%
Dostawy wody, ścieki i odpady
164,2
0,2%
160,1
0,2%
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię,
gaz i wodę
137,2
0,2%
510,1
0,7%
Hotele i restauracje
195,4
0,2%
197,3
0,3%
Edukacja
64,3
0,1%
79,3
0,1%
Rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo
93,2
0,1%
102,0
0,1%
Opieka zdrowotna, pomoc społeczna
130,3
0,2%
122,8
0,2%
Kultura, rekreacja i rozrywka
36,3
0,0%
34,6
0,0%
Łącznie kredyty (brutto)
81 043,9
100,0%
76 577,7
100,0%
* w tym: Mikrobiznes o rocznych obrotach do 5 mln zł
Wskaźnik koncentracji 20 największych klientów w portfelu kredytowym Grupy (w tym grup
powiązanych ze sobą podmiotów) na koniec 2021 roku wyniósł 6,2% w porównaniu do 6,9% na koniec
2020 roku. Wskaźnik koncentracji 10 największych klientów także zmniejszył się w ciągu 2021 roku,
z poziomu 5,0% na koniec poprzedniego roku do 4,5%. Było to efektem, między innymi spłaty kredytów
rewolwingowych przez kilka dużych pojedynczych podmiotów korporacyjnych oraz sprzedaży jednej
dużej transakcji dla podmiotu korporacyjnego.
8.4. RYZYKO RYNKOWE I RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Ryzyko rynkowe obejmuje obecne i przyszłe oddziaływania na zyski lub kapitał ze strony zmiany
wartości portfela Grupy wywołanej niekorzystnymi ruchami stóp procentowych, kursów wymiany
walut lub cen obligacji, akcji lub towarów.
Ryzyko stopy procentowej z tytułu działalności zaliczanej do portfela bankowego (IRRBB) obejmuje
bieżące i potencjalne oddziaływanie, jakie zarówno na wynik finansowy jak i wartość ekonomiczną
kapitału mają zmiany wartości portfela Grupy w wyniku niekorzystnych zmian stóp procentowych,
które wpływają na instrumenty wrażliwe na zmianę stóp. Ryzyko to obejmuje ryzyko niedopasowania,
ryzyko bazowe i ryzyko opcji klienta.
85
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
W 2021 r. Grupa pracowała nad pełnym dostosowaniem do wprowadzenia ustawowej zmiany dla
dwóch benchmarków stóp procentowych, to jest londyńskiej międzybankowej stopy procentowej dla
franka szwajcarskiego (CHF LIBOR) oraz zmiany indeksu Euro Overnight (EONIA). Od 1 stycznia 2022
r. (dla CHF LIBOR) i 3 stycznia 2022 r. (dla EONIA) wszystkie odniesienia do tych stawek w kontraktach
i instrumentach finansowych zostały ustawowo i automatycznie zastąpione odniesieniami do nowych
stawek wolnych od ryzyka, zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej. W przypadku LIBOR CHF
nominowaną stopą zastąpienia jest nowa wolna od ryzyka stopa franka szwajcarskiego SARON,
a w przypadku EONIA - wolna od ryzyka stopa EURSTR.
Zasady zarządzania i kontroli ryzyka rynkowego i ryzyka stopy procentowej są określone w sposób
scentralizowany, z wykorzystaniem tych samych pojęć i miar, które są stosowane we wszystkich
podmiotach Grupy BCP.
Miary oceny ryzyka rynkowego
Pomiar ryzyka rynkowego w Grupie pozwala na monitorowanie wszystkich możliwych typów ryzyka,
to jest ryzyka ogólnego (w tym ryzyko stopy procentowej, ryzyko walutowe, ryzyko cen akcji), ryzyka
nieliniowego, ryzyka szczególnego, jak i ryzyka cen towarów. W 2021 roku ryzyko cen towarów nie
występowało w Grupie. Ryzyko cen akcji uznano za nieistotne, jako że zaangażowanie Grupy
w instrumenty kapitałowe jest znikome.
Pomiar każdego z typów ryzyka odbywa się indywidualnie przy pomocy odpowiednich modeli,
a następnie wyniki integrowane są w całkowite ryzyko rynkowe bez uwzględnienia jakiegokolwiek
efektu dywersyfikacji między czterema typami ryzyka (najgorszy scenariusz).
Główną miarą, stosowaną przez Grupę w celu oceny ryzyka rynkowego (ryzyko stopy procentowej,
ryzyko walutowe, ryzyko cen akcji) jest parametryczny model VaR (wartość narażona na ryzyko) –
spodziewana strata, która może powstać w portfelu w określonym czasie (okres utrzymania) oraz
z określonym prawdopodobieństwem (poziom ufności) z tytułu niekorzystnego ruchu na rynku.
Wartość narażona na ryzyko w Grupie (VaR) jest obliczana z założeniem 10-dniowego okresu
utrzymania oraz 99% poziomu ufności (przedział jednostronny). Zgodnie z wymogami regulacyjnymi
CRDIV / CRR, zmienność związaną z każdym czynnikiem ryzyka rynkowego uwzględnionym w modelu
VaR (jak i korelacje występujące między nimi) estymuje się za pomocą równo ważonych zmian
parametrów rynkowych wykorzystując efektywny okres obserwacji danych historycznych z ostatniego
roku. Metoda EWMA (ang. exponentally weighted moving average) z efektywnie krótszym okresem
obserwacji jest uzasadniona jedynie w przypadku istotnego skoku zmienności cenowej.
W celu monitorowania i limitowania pozycji w instrumentach, dla których nie jest możliwa należyta
ocena ryzyka rynkowego z zastosowaniem modelu VaR (ryzyko nieliniowe, cen towarów i ryzyko
szczególne) wprowadzono odpowiednie zasady pomiaru tych ryzyk. Ryzyko nieliniowe mierzone jest
według wewnętrznej metodologii, która jest zgodna z metodologią VaR – przyjmuje się ten sam okres
utrzymania jak i poziom ufności. Ryzyko szczególne i ryzyko cen towarów mierzone jest według
metody standardowej, zgodnie z regulacjami nadzorczymi uwzględniając zmianę okresu utrzymania
pozycji.
Pomiar ryzyka rynkowego odbywa się codziennie (w ciągu dnia i na koniec dnia), zarówno
indywidualnie dla każdego z obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie ryzyka i zarządzanie nim,
jak i na bazie skonsolidowanej dla Grupy łącznie, Księgi Handlowej i Księgi Bankowej,
z uwzględnieniem efektu dywersyfikacji istniejącej pomiędzy poszczególnymi portfelami. Dodatkowo
każda Księga podzielona jest na obszary zarządzania ryzykiem.
W celu zapewnienia adekwatności modelu VaR dla oceny ryzyk występujących na otwartych
pozycjach, ustanowiono i przeprowadza się codziennie proces testowania wstecznego.
86
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wszystkie zgłoszone przekroczenia są udokumentowane, łącznie z wyjaśnieniem przyczyn ich
powstania oraz zaliczeniem do jednej z trzech klas wyjaśnienia przekroczeń: adekwatność modelu,
niewystarczająca dokładność modelu lub nieprzewidziane ruchy rynkowe.
Równolegle do metody VaR portfele są poddawane szeregowi analiz wrażliwości i scenariuszy
warunków skrajnych w celu:
▪ Oszacowania potencjalnej straty ekonomicznej, wynikającej ze skrajnych wahań
czynników ryzyka rynkowego,
▪ Identyfikacji ruchów ryzyka rynkowego, ewentualnie nieujętych w VaR, na które portfele
są bardziej wrażliwe,
▪ Identyfikacji czynności, które mogą zostać podjęte w celu redukcji wpływu skrajnych
zmian czynników ryzyka.
Stosuje się następujące rodzaje scenariuszy rynkowych:
▪ Równoległe przesunięcia krzywych dochodowości,
▪ Bardziej stromy lub spłaszczony przebieg krzywych dochodowości,
▪ Wahania kursów wymiany,
▪ Niekorzystne scenariusze historyczne,
▪ Scenariusze indywidualne, wykorzystujące zaobserwowane historycznie dotkliwe zmiany
parametrów rynkowych.
Limit całkowity VaR wyrażony jest, jako ułamek skonsolidowanych funduszy własnych (w 2021 roku
poziomy limitów VaR były ustawione bardzo konserwatywne –dla Banku ogółem na poziomie nie więcej
niż 2,6%, a dla Ksiegi Handlowej nie więcej niż 0,31% Funduszy Własnych). Następnie limit dzielony
jest na Księgi, poszczególne obszary zarządzania ryzykiem i na różne typy ryzyka, co pozwala Grupie
w pełni na pomiar, monitorowanie i kontrolowanie ryzyka rynkowego. Ekspozycja na ryzyko rynkowe
(VaR) na tle obowiązujących limitów jest raportowana codziennie do wszystkich obszarów
odpowiedzialnych za zarządzanie i nadzorowanie ryzyka rynkowego w Grupie.
Limity ograniczające ryzyko rynkowe podlegają aktualizacji przynajmniej raz w roku biorąc pod uwagę
m.in. zmianę wielkość skonsolidowanych funduszy własnych, bieżącą i przewidywaną strukturę
bilansu, a także sytuację rynkową. Limity ryzyka rynkowego obowiązujące w 2021 roku
odzwierciedlały założenia i apetyt na ryzyko określone w Strategii Ryzyka na lata 2021 - 2023.
W obecnym otoczeniu rynkowym Grupa nadal działała bardzo ostrożnie. Duża zmienność na rynku
w związku z globalną pandemią COVID-19 oraz szeregiem decyzji Rady Polityki Pieniężnej (RPP)
o podwyższeniu stóp procentowych w Polsce spowodowała istotny wzrost ryzyka rynkowego i stopy
procentowej Grupy.
W 2021 roku, poziom wskaźnika VaR dla Grupy, to jest łącznie dla Księgi Handlowej i Księgi Bankowej,
zwiększył się i przekroczył obowiązujące limity. Wszystkie przekroczenia limitów ryzyka rynkowego
są zawsze raportowane, dokumentowane i ratyfikowane na odpowiednim poziomie kompetencji.
Wskaźniki VaR dla Grupy pozostawały w 2021 roku na średnim poziomie 161,7 mln zł. (63% limitu)
oraz 391,3 mln zł. (150% limitu) na koniec grudnia 2021. Niski poziom efektu dywersyfikacji wynika w
szczególności z faktu, iż głównym składnikiem ryzyka rynkowego Grupy jest ryzyko stopy procentowej.
Wyniki ukazane w poniższej tabeli uwzględniają ekspozycję na ryzyko rynkowe w spółkach zależnych,
jako że Bank zarządza ryzykiem rynkowych na poziomie skonsolidowanym. Efekt dywersyfikacji
dotyczy ryzyka ogólnego i odzwierciedla korelacje między jego składnikami.
87
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Miary VaR w Grupie dla ryzyka rynkowego (tys. zł):
Miary VaR dla ryzyka
rynkowego w tyś. PLN
VaR (2021)
31.12.2020
Średnio
Maksimum
Minimum
31.12.2021
Ryzyko całkowite
96 894
161 704
586 186
63 847
391 280
Ryzyko ogólne
95 256
160 151
584 728
62 220
389 833
Ryzyko stopy
procentowej
95 227
160 153
584 748
62 224
389 761
Ryzyko kursowe
190
149
2 917
8
232
Efekt dywersyfikacji
0,2%
0,0%
Ryzyko szczególne
1 638
1 542
1 641
1 445
1 445
Ekspozycje w 2020 roku wynosiły odpowiednio (tys. zł):
Miary VaR dla ryzyka
rynkowego w tyś. PLN
VaR (2020)
31.12.2019
Średnio
Maksimum
Minimum
31.12.2020
Ryzyko całkowite
33 225
72 530
130 866
30 776
96 894
Ryzyko ogólne
31 039
70 533
128 701
28 593
95 256
Ryzyko stopy
procentowej
31 038
70 537
128 744
28 588
95 227
Ryzyko kursowe
12
133
1 522
15
190
Efekt dywersyfikacji
0,0%
0,2%
Ryzyko szczególne
2 186
0
0
0
1 638
Ekspozycje na ryzyko rynkowe w podziale na Księgę Handlową i Bankową oraz na typy ryzyka
przedstawione są w tabelach poniżej (tys. zł.):
Księga Bankowa:
Miary VaR dla ryzyka
rynkowego w tyś. PLN
VaR (2021)
31.12.2020
Średnio
Maksimum
Minimum
31.12.2021
Ryzyko całkowite
95 897
161 824
585 895
63 897
390 289
Ryzyko ogólne
94 261
160 285
584 441
62 273
388 846
Ryzyko stopy procentowej
94 261
160 290
584 441
62 276
388 846
Ryzyko kursowe
0
72
249
0
0
Efekt dywersyfikacji
0,0%
0,0%
Ryzyko szczególne
1 636
1 539
1 639
1 443
1 443
Miary VaR dla ryzyka
rynkowego w tyś. PLN
VaR (2020)
31.12.2019
Średnio
Maksimum
Minimum
31.12.2020
Ryzyko całkowite
31 263
71 467
132 279
29 842
95 897
Ryzyko ogólne
29 080
69 472
130 116
27 659
94 261
Ryzyko stopy procentowej
29 080
69 472
130 116
27 659
94 261
Ryzyko kursowe
0
0
0
0
0
Efekt dywersyfikacji
0,0%
0,0%
Ryzyko szczególne
2 184
0
0
0
1 636
88
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Księga Handlowa:
Miary VaR dla ryzyka
rynkowego w tys. PLN
VaR (2021)
31.12.2020
Średnio
Maksimum
Minimum
31.12.2021
Ryzyko całkowite
1 239
1 645
5 860
424
2 518
Ryzyko ogólne
1 237
1 632
5 858
422
2 514
Ryzyko stopy procentowej
1 190
1 610
5 850
420
2 485
Ryzyko kursowe
183
100
2 940
9
228
Efekt dywersyfikacji
11,0%
7,9%
Ryzyko szczególne
2
2
5
2
2
Miary VaR dla ryzyka
rynkowego w tys. PLN
VaR (2020)
31.12.2019
Średnio
Maksimum
Minimum
31.12.2020
Ryzyko całkowite
2 455
2 514
6 162
762
1 239
Ryzyko ogólne
2 452
2 511
6 160
759
1 237
Ryzyko stopy procentowej
2 451
2 497
6 118
758
1 190
Ryzyko kursowe
11
132
1 524
11
183
Efekt dywersyfikacji
0,4%
11,0%
Ryzyko szczególne
2
0
6
0
2
Otwarte pozycje obejmowały głównie instrumenty ryzyka stopy procentowej oraz ryzyka walutowego.
Ryzyko walutowe uwzględnia wszystkie pozycje wymiany walutowej Grupy. Zgodnie ze Strategią
Ryzyka przyjętą w Grupie, otwarte pozycje walutowe są dozwolone, ale powinny być utrzymywane
na niskim poziomie. W tym celu wprowadzono w Grupie system konserwatywnych limitów na otwartą
pozycje walutową (zarówno limity w ciągu dnia jak i na zamknięcie), a otwarte pozycje walutowe
dozwolone są wyłącznie w Księdze Handlowej.
W 2021 roku, zgodnie z ogólną zasadą pozycja walutowa generowana w Księdze Bankowej była
w całości przekazywana do Księgi Handlowej, gdzie zarządza się nią na bazie dziennej. W ciągu 2021
roku otwarta pozycja walutowa utrzymywana była na średnim poziomie 9,5 mln zł. oraz na
maksymalnym poziomie 59,3 mln zł. W 2021 roku otwarta pozycja walutowa (zarówno w ciągu dnia
jak i na koniec dnia) pozostawała poniżej 2% funduszy własnych oraz poniżej obowiązujących limitów
maksymalnych.
Kształtowanie się całkowitej pozycji walutowej (na koniec dnia) w Portfelu Handlowym przedstawia
poniższa tabela (w tys. PLN):
Pozycja całkowita
Średnia w
okresie
Minimum w
okresie
Maksimum w
okresie
Koniec okresu
2021
9 464
3 153
59 313
10 021
2020
7 590
2 353
37 584
4 954
Oprócz wyżej wspomnianych limitów ryzyka rynkowego, w Grupie obowiązują również limity
maksymalnej straty dla portfeli rynków finansowych. Celem jest ograniczenie maksymalnej straty dla
działalności handlowej Grupy. W przypadku osiągnięcia limitu dokonuje się przeglądu strategii
zarządzania oraz zasadności przyjmowanej pozycji.
89
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
W procesie testowania wstecznego modelu VaR w Banku ogółem zostało wykrytych dziewiętnaście
przekroczeń w okresie ostatnich 12 miesięcy (zgodnie z poniższą tabelą, w tys. PLN).
Data sprawozdawcza
VaR
(ryzyko ogólne)
Teoretyczna zmiana
wartości portfela
(wartości bezwzględne)
Liczba przekroczeń w ciągu
ostatnich 12 miesięcy *
2021-12-31
389 833
4 056
19
2020-12-31
95 256
34 824
9
* uznaje się, że przekroczenie miało miejsce, gdy różnica pomiędzy bezwzględną wartością zmiany portfela a poziomem miary
VaR jest dodatnia;
W 2021 roku, wszystkie przekroczenia w procesie testowania wstecznego modelu VaR spowodowane
były nieoczekiwanymi zmianami na rynku spowodowanymi niepewnością w związku z pandemią
COVID-19 oraz decyzjami Rady Polityki Pieniężnej o podwyższeniu stóp procentowych w Polsce, w
szczególności największy wpływ na zachowanie modelu VaR miały gwałtowne zmiany rentowności
polskich obligacji skarbowych oraz krótkoterminowych stóp procentowych w drugiej połowie 2021
roku. W związku z liczbą zaobserwowanych przekroczeń, ocena adekwatności modelu VaR znalazła
się w strefie czerwonej: powyżej 15 przekroczeń. W konsekwencji, zostały zaimplementowane
natychmiastowe akcje naprawcze w modelu kalkulacji VaR, takie jak kalibracja parametrów na bazie
aktualnych danych rynkowych oraz tymczasowa zmiana metody wyznaczania zmienności metodą
równych wag na metodę EWMA, która jest lepiej dostosowana do okresów istotnego skoku zmienności
cenowej. Te działania pozwoliły powstrzymać kolejne przekroczenia w procesie testowania
wstecznego modelu VaR. Z uwagi na roczny horyzont obserwacji, wyższa liczba zaobserwowanych
przekroczeń będzie raportowana również w najbliższych okresach.
Ocenę VaR uzupełnia monitorowanie wrażliwości na ryzyko rynkowe portfeli obarczonych ryzykiem
rynkowym na ww. scenariusze warunków skrajnych.
Wyniki wrażliwości na ryzyko rynkowe oraz scenariuszy indywidualnych testów warunków skrajnych w
obszarze ryzyka rynkowego były regularnie raportowane do Komitetu Kapitału, Aktywów i Pasywów.
Ryzyko stopy procentowej w Księdze Bankowej
W przypadku Księgi Bankowej, głównym składnikiem ryzyka rynkowego jest ryzyko stóp procentowych.
Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej w Księdze Bankowej wynika przede wszystkim z różnic
w terminach przeszacowania aktywów oraz pasywów jak i w ich stopach referencyjnych, o ile takie
są kontraktowo określone. Szczególny wpływ ma na nią brak równowagi pomiędzy aktywami
i pasywami o stałej stopie procentowej, zwłaszcza pasywami, których specyfika powoduje, iż ich
oprocentowanie nie może być niższe niż 0%. W konsekwencji, na poziom wrażliwości na zmiany stóp
procentowych wpływa poziom stóp procentowych przyjmowanych jako odniesienie. Dodatkowo, ze
względu na specyfikę polskiego systemu prawnego, oprocentowanie kredytów jest ograniczone z góry
(nie może ono przekraczać dwukrotności stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego
powiększonej o 7 punktów procentowych). W sytuacjach spadku stóp procentowych wpływ na wynik
odsetkowy jest negatywny i uzależniony jest od udziału portfela kredytowego podlegającego nowej
maksymalnej stawce oprocentowania. Z drugiej strony przy ocenie wrażliwości i ryzyka stopy
procentowej bardzo ważne są również założenia dotyczące terminu i wielkości przeszacowania
depozytów.
90
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
W pierwszych 3 kwartałach 2021 roku, stopy procentowe w Polsce utrzymywały się na historycznym
minimum (po trzech obniżkach stóp w 2020 roku – stopa referencyjna spadła do 0,10%; stopa
depozytowa do 0,0%; a stopa lombardowa do 0,50%). Maksymalne oprocentowanie portfela
kredytowego nie mogło przekroczyć 7,2% rocznie. W IV kwartale 2021 roku seria podwyżek stóp
procentowych spowodowana decyzjami Rady Polityki Pieniężnej przełożyła się na zmianę
oprocentowania kredytów z stopniowym lub natychmiastowym przeszacowaniem. Z drugiej strony,
oprocentowanie po stronie depozytów pozostaje ciągle w tyle za rosnącymi stawkami rynkowymi.
W zakresie ryzyka stopy procentowej w Księdze Bankowej, stosuje się następujące zasady:
▪ Ryzyko rynkowe wynikające z działalności bankowej jest zabezpieczane lub podlega
comiesięcznemu transferowi do obszarów, które aktywnie zarządzają ryzkiem rynkowym
i podlegają pomiarowi w kategoriach ekspozycji na ryzyko oraz rachunku wyników,
▪ W zarządzaniu ryzykiem stopy procentowej Bank stosuje głównie naturalne zabezpieczenie
między kredytami i depozytami, a także obligacje o stałym oprocentowaniu i instrumenty
pochodne, przy czym głównym celem jest ochrona wyniku z tytułu odsetek.
Wahania rynkowych stóp procentowych mają wpływ na zysk Grupy netto, zarówno w krótkim jak
i w średnim horyzoncie czasu, wpływając również na jego wartość ekonomiczną w perspektywie
długoterminowej. Pomiar obu wielkości jest komplementarny w rozumieniu pełnego zakresu
występowania ryzyka stopy procentowej w Księdze Bankowej.
Z tego względu, obok codziennego pomiaru ryzyka rynkowego metodą wartości zagrożonej, pomiar
ryzyka stopy procentowej obejmuje dodatkowo, zarówno miary dochodowe jak i miary oparte na
wartości ekonomicznej, to jest kwartalnie:
▪ Wpływ szokowych zmian w przesunięciu krzywej dochodowości w górę/dół na wartość
ekonomiczną kapitału (EVE), włączając scenariusze nadzorcze (standardowy test
nadzorczy zakładający nagłe równoległe przesunięcie krzywej dochodowości o +/- 200
punktów bazowych oraz nadzorczy test wartości odstających SOT z zestawem sześciu
scenariuszy dla ryzyka stopy procentowej)
oraz miesięcznie:
▪ analizę wrażliwości wartości pozycji na zmiany stóp procentowych mierzoną za pomocą
BPVx100, czyli pomnożoną przez 100 zmianę wartości portfela przy równoległym
przesunięciu krzywej rentowności o 1 punkt bazowy,
▪ wpływ jednorazowej zmiany stóp procentowych o 100 punktów bazowych na wynik z tytułu
odsetek w horyzoncie następnych 12 miesięcy.
Pomiaru ryzyka stopy procentowej dokonuje się dla wszystkich obszarów zarządzania ryzykiem
w Banku, ze szczególnym naciskiem na Księgę Bankową.
Dla potrzeb pomiaru ryzyka stopy procentowej dla aktywów i pasywów, które nie mają dokładnie
określonego terminu zapadalności/wymagalności lub instrumentów z wbudowaną opcją Klienta,
Grupa przyjmuje szczególne założenia, w tym:
▪ Termin wymagalności sald i odsetek dla depozytów bez ustalonego terminu został
określony na podstawie danych historycznych odnośnie zachowania Klientów, biorąc pod
uwagę stabilność wolumenu pozycji z założeniem maksymalnego terminu wymagalności
nieprzekraczającego 3 lat,
▪ Tendencje do szybszej spłaty należności, niż wynika to z pierwotnego (umownego)
harmonogramu poprzez wyznaczenie współczynnika wcześniejszej spłaty dla wszystkich
istotnych portfeli kredytowych Banku na podstawie obserwacji danych historycznych.
Należy jednak zauważyć, że kredyty hipoteczne, które stanowią w Grupie produkt
kredytowy o dominującym udziale, są indeksowane do zmiennej stopy procentowej.
Powoduje to, że tendencje do wcześniejszej spłaty mają mniejsze znaczenie dla ryzyka
stóp procentowych,
▪ Dla kapitału, aktywów trwałych i innych aktywów zakłada się termin przeszacowania równy
1 rok. Niemniej w celu zrozumienia wybranego profilu zapadalności pomiar ryzyka stopy
procentowej jest dokonywany z wyłączeniem kapitału własnego, aby wyodrębnić wpływ
zarówno na wartość ekonomiczna, jak i dochody.
91
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wyniki powyższych analiz dla BPV*100 oraz wartości ekonomicznej kapitału (EVE) były regularnie
monitorowane i raportowanie do Komitetu Kapitału, Aktywów i Pasywów, Komitetu Ryzyka, Zarządu
Banku oraz Rady Nadzorczej. Wyniki pomiaru IRRBB wskazują, że Grupa jest najbardziej narażony na
scenariusz spadku stóp procentowych. Biorąc pod uwagę wzrost stóp procentowych, który nastąpił w
IV kwartale 2021 r., wyniki pomiaru IRRBB na koniec grudnia 2021 r. wskazują, że Grupa znajduje się
obecnie w najbardziej zrównoważonej sytuacji pod względem ekspozycji na scenariusz spadku jak
i wzrostu stóp procentowych. Wyniki nadzorczych testów warunków skrajnych wg. stanu na grudzień
2021 r. pokazują jednak, że nawet w najdotkliwszym scenariuszu testu wartości odstających spadek
wartości ekonomicznej kapitału dla Księgi Bankowej jest poniżej limitu nadzorczego wynoszącego 15%
kapitału podstawowego Tier 1. Podobnie spadek EVE w standardowym scenariuszu nagłego wpływu
równoległego przesunięcia krzywej dochodowości o +/-200 punktów bazowych również nie przekracza
nadzorczego maksimum, tj. jest poniżej 20% funduszy własnych.
Wyniki wrażliwości na zmiany stóp procentowych mierzonej za pomocą BPVx100 oraz EVE
uwzględniając nadzorczych testów warunków skrajnych prezentują tabele poniżej.
Wrażliwość Księgi Bankowej na zmiany stóp procentowych kształtowała się następująco (w tys. PLN):
31.12.2021
31.12.2020
BPVx100
BPVx100
PLN
220 217
(24 537)
CHF
9 890
16 864
EUR
125 092
97 308
USD
33 099
29 892
Inne
6 385
4 946
RAZEM
394 682
124 471
Kapitał, aktywa trwałe, inne aktywa
53 142
77 253
RAZEM
447 813
201 725
Wrażliwość EVE na zmianę stóp procentowych (*)
31.12.2021
31.12.2020
Standardowy test nadzorczy (przesunięcie krzywej dochodowości o +/-200 p.b.,
% Funduszy Własnych)
-7,29%
-0,28%
Test wartości odstających (najdotkliwszy scenariusz, % Tier 1)
-10,64%
-1,94%
(*) Zasady określone w punkcie 115 Wytycznych EBA zostały zastosowane w celu wyliczenia zmian EVE. Zaprezentowano
najdotkliwsze spadki EVE.
Wyniki wrażliwości wyniku odsetkowego w horyzoncie następnych 12 miesięcy po 31 grudnia 2021 roku
oraz dla pozycji w Polskich Złotych, w Księdze Bankowej, przeprowadzane są przy następujących
założeniach:
▪ statycznej struktury bilansu na ten dzień odniesienia (bez zmian w ciągu kolejnych 12
miesięcy),
▪ poziomu odniesienia wyniku odsetkowego netto przy założeniu, że wszystkie aktywa
i pasywa o zmiennej stopie procentowej odzwierciedlają już poziom rynkowych stóp
procentowych na dzień 31 grudnia 2021 r. (np. stopa referencyjna NBP na koniec 2021 r.
została ustalona na poziomie 1,75%),
▪ zastosowania równoległego przesunięcia krzywej dochodowości o 100 pb w górę i w dół
jako dodatkowego szoku dla wszystkich poziomów rynkowych stóp procentowych na dzień
31 grudnia 2021 r., który jest ustalany na dzień przeszacowania aktywów i pasywów
występujący w ciągu następnych 12 miesięcy.
W scenariuszu równoległego spadku stóp procentowych o 100 punktów bazowych wynik jest ujemny
i wynosi 162 mln zł lub 6.0% w stosunku do referencyjnego wyniku odsetkowego netto Grupy.
W scenariuszu równoległego wzrostu stóp procentowych o 100 punktów bazowych wynik jest dodatni
i wynosi 160 mln zł lub 5.9% względem referencyjnego wyniku odsetkowego netto Grupy. Poziom
asymetrii, która istniała w poprzednich datach sprawozdawczych jest teraz niższa, ponieważ stopy
procentowe były znacząco powyżej 0% na dzień 31 grudnia 2021 r., a wpływ dźwigni ze względu na
maksymalne oprocentowanie kredytów jest teraz mniej silny niż w latach poprzednich ze względu na
zmiany w strukturze i przeszacowania portfela kredytów.
92
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
8.5. RYZYKO PŁYNNOŚCI
Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie i utrzymywanie zdolności Grupy do
wywiązywania się zarówno z bieżących jak i przyszłych zobowiązań, z uwzględnieniem kosztów
pozyskania płynności.
Ryzyko płynności odzwierciedla możliwość poniesienia znacznych strat w wyniku pogorszenia
warunków finansowania (ryzyko finansowania) i/lub sprzedaży aktywów poniżej ich wartości rynkowej
(ryzyko płynności rynku) w celu zaspokojenia zapotrzebowania na środki, wynikającego z zobowiązań
Grupy.
W podmiotach zależnych ekspozycje na ryzyko płynności nie występowały, ponieważ Bank zarządza
ryzykiem płynności na poziomie centralnym. Zarówno wymogi finansowania jak i nadwyżki płynności
spółek zależnych są zarządzane poprzez transakcje zawierane z Bankiem, chyba, że wcześniej w tym
celu zostały zawarte transakcje rynkowe. Departament Skarbu jest odpowiedzialny za zarządzanie
z częstotliwością dzienną sytuacją płynnościową Grupy, zgodnie z przyjętymi zasadami i procedurami,
biorąc pod uwagę cele określone przez Zarząd Banku oraz Komitet Kapitałów, Aktywów i Pasywów.
W 2021 roku pandemia COVID-19 miała wciąż wpływ na zachowanie światowych rynków finansowych,
jednak Bank nie zaobserwował żadnego zagrożenia dla swojej pozycji płynnościowej ze względu na
rozprzestrzenianie się pandemii. Grupa w dalszym ciągu charakteryzowała się stabilną pozycją
płynnościową.
W 2021 roku, wskaźnik kredyty/depozyty Grupy spadł i wynosił 86% na koniec grudnia 2021
(w porównaniu do 91% na koniec grudnia 2020).
Portfel aktywów płynnych, to jest portfel skarbowych papierów wartościowych uzupełniony gotówką
oraz ekspozycjami wobec Narodowego Banku Polskiego, traktowany jest jako zapas płynności Grupy,
który pozwoli przetrwać ewentualne sytuacje kryzysowe. Udział polskich papierów skarbowych
(włączając bony pieniężne NBP) w portfelu papierów wartościowych ogółem wynosił na koniec grudnia
2021 roku ok. 98% i osiągnął poziom ok. 17,6 miliarda PLN (17% aktywów ogółem), podczas, gdy na
koniec grudnia 2020 poziom ten wynosił 18,4 miliarda PLN (19% aktywów ogółem).
Konsekwentnie głównym źródłem finansowania Grupy pozostaje duża, zdywersyfikowana oraz stabilna
baza depozytów pochodzących od Klientów detalicznych, korporacyjnych oraz Klientów z sektora
publicznego. Na koniec 2021 roku depozyty Klientów osiągnęły łączny poziom 91,4 mld zł. Bazę
depozytową stanowiły głównie środki Klientów indywidualnych, których udział w łącznym saldzie
zobowiązań wobec Klientów wynosił ok. 72,2% na koniec grudnia 2021 (75,9% na koniec grudnia 2020
roku). Wysoki udział środków od Klientów indywidualnych miał pozytywny wpływ na płynność w Grupie
oraz umożliwił przestrzeganie nadzorczych miar płynności.
Koncentracja bazy depozytowej, mierzona udziałem 5 i 20 największych deponentów, na koniec 2021
roku wyniosła odpowiednio 3,6% oraz 6,5% (w grudniu 2020 roku odpowiednio 2,8% oraz 4,8%). Poziom
koncentracji depozytów jest regularnie monitorowany i nie miał negatywnego wpływu na stabilność
bazy depozytowej w 2021 roku. W przypadku znacznego wzrostu udziału największych deponentów w
bazie depozytowej, dodatkowe środki pozyskane od tych deponentów nie są traktowane jako stabilne.
Co więcej, w celu zabezpieczenia przed fluktuacjami bazy depozytowej, Grupa utrzymuje rezerwę
płynnych aktywów w postaci portfela papierów wartościowych.
Baza depozytowa uzupełniona jest o depozyty instytucji finansowych oraz inne operacje rynku
pieniężnego. W 2021 roku, źródłem finansowania średnioterminowego pozostają również pożyczki
średnioterminowe, dług podporządkowany, emisja obligacji własnych oraz bankowych papierów
wartościowych.
93
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
W 2021 roku Grupa nie wyemitowała nowych obligacji własnych ani bankowych papierów
wartościowych, jak również nie zaciągnęła nowych kredytów od instytucji finansowych. Całkowita
wartość bilansowa średnioterminowych pożyczek od instytucji finansowych wynosiła 369,3 mln zł na
koniec grudnia 2021 roku (w grudniu 2020 roku wynosiła 518,8 mln zł.). Spadek łącznej kwoty
kredytów średnioterminowych od instytucji finansowych związany był ze standardową spłatą zgodnie
z harmonogramem.
Z wyjątkiem obligacji podporządkowanych, na koniec grudnia 2021 roku wartość bilansowa
zobowiązań z tytułu wyemitowanych przez Grupę obligacji oraz bankowych papierów wartościowych
(bez obligacji podporządkowanych) wyniosła 39,6 mln zł (558,6 mln zł na koniec grudnia 2020 roku).
Wstępnie planowana na rynku polskim, w 4 Q 2021 emisja obligacji, z których zobowiązania mogły
być zaliczane do zobowiązań kwalifikowalnych w rozumieniu Ustawy z dnia 10 czerwca 2016 roku
o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej
restrukturyzacji, nie doszła do skutku z powodu luki w polskiej ustawie o obligacjach. W pierwszej
połowie 2022 roku Bank planuje międzynarodową emisję obligacji nieuprzywilejowanych
senioralnych, w ramach programu emisji euroobligacji (EMTN), zatwierdzonego przez Radę Nadzorczą
Banku w dniu 28 stycznia 2022 roku. Łączna wartość nominalna wyemitowanych i niewykupionych
obligacji nie może w żadnym czasie przekroczyć kwoty programu EMTN, tj. 3 mld EUR.
Płynność w walutach obcych Grupa zapewnia dzięki denominowanym w walucie pożyczkom
bilateralnym oraz transakcjom swapów walutowych jak i procentowo-walutowych. Znaczenie swapów
spada w wyniku zmniejszenia portfela walutowych kredytów hipotecznych oraz zabezpieczenia
w walutach obcych rezerw na ryzyko prawne. Portfel swapów jest zdywersyfikowany w zakresie
kontrahentów oraz terminów zapadalności. Z większością kontrahentów, Grupa ma podpisane aneksy
do umów ramowych, regulujące kwestie zabezpieczeń (ang. Credit Support Annex, CSA). W związku
z tym, w przypadku niekorzystnych zmian kursów (deprecjacja zł.), Bank zobligowany jest do złożenia
depozytu w celu zabezpieczenia rozliczenia instrumentów pochodnych w przyszłości, a w przypadku
korzystnych zmian kursów (aprecjacja zł.) Grupa otrzymuje depozyt zabezpieczający od
kontrahentów. W żadnej z zawartych umów ramowych (zarówno międzynarodowych jak i krajowych)
nie są zawarte zapisy ustanawiające związek pomiędzy ratingiem Banku a wysokością depozytów
zabezpieczających. Potencjalne pogorszenie ratingu nie będzie zatem miało wpływu na sposób
wyliczenia i wymianę depozytów zabezpieczających.
Grupa uwzględnia możliwość niekorzystnej zmiany kursu walut obcych, w szczególności CHF i EUR
powodującej zwiększenie potrzeb płynnościowych w różnych analizowanych wariantach ryzyka
płynności i uwzględnia to ryzyko w swoich planach płynnościowych.
Miary oceny ryzyka płynności
Ocena ryzyka płynności Grupy jest realizowana z zastosowaniem zarówno wewnętrznych jak
i nadzorczych miar, dla których zdefiniowano limity ekspozycji.
Kształtowanie się sytuacji płynnościowej Grupy w krótkich horyzontach czasowych jest sprawdzane
codziennie na podstawie portfela aktywów płynnych, portfela papierów wartościowych, uznanych
przez NBP jako zabezpieczenie standardowych instrumentów wsparcia płynności oraz dwóch
wskaźników zdefiniowanych wewnętrznie: płynność natychmiastowa oraz płynność kwartalna. Te dwa
ostatnie wskaźniki mierzą maksymalne zapotrzebowanie na środki, które mogłoby powstać jednego
dnia, z uwzględnieniem projekcji przepływów środków pieniężnych odpowiednio na datę spot lub
okres 3-miesięczny. Dodatkowo, portfel aktywów płynnych wyznacza się na bazie dziennej.
Wskaźniki te są porównywane z obowiązującymi limitami ekspozycji oraz raportowane codziennie do
obszarów odpowiedzialnych za zarządzanie i kontrolę ryzyka płynności dla Grupy, a w cyklach
miesięcznych i/lub kwartalnych prezentowane są do Zarządu i na Radę Nadzorczą Banku.
94
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Limity ograniczające ryzyko płynności podlegają aktualizacji przynajmniej raz w roku biorąc pod
uwagę m.in. wielkość skonsolidowanych funduszy własnych, bieżącą i przewidywaną strukturę
bilansu, historyczną konsumpcję limitów, a także obecną sytuację rynkową i wymogi nadzorcze.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami, wszelkie ewentualne przekroczenia wewnętrznych limitów
ryzyka płynności są zawsze raportowane, dokumentowane i ratyfikowane na odpowiednim poziomie
kompetencyjnym.
Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów
ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (CRR), Grupa wyznacza wymóg
pokrycia płynności (LCR). Minimalny, nadzorczy poziom wskaźnika LCR w wysokości 100%, który
obowiązywał w 2021 roku, został spełniony przez Grupę (na koniec grudnia 2021 roku wskaźnik LCR
wynosił 150%). Wskaźnik ten jest wyznaczany codziennie i raportowany w okresach miesięcznych do
NBP od marca 2014 roku. Wewnętrznie wskaźnik LCR szacowany jest codziennie i raportowany do
obszarów odpowiedzialnych za zarządzanie i kontrolę ryzyka płynności w Grupie na bazie dziennej. W
2021 r. Grupa przestrzegała również nadzorczych wskaźników nałożonych Uchwałą KNF nr 386/2008
oraz regularnie obliczała wymóg stabilnego finansowania netto (NSFR). Od 28 czerwca 2021 r. NSFR
jako obowiązkowa nadzorcza miara płynności długoterminowej zastąpiła miary nadzorcze M3 i M4
zdefiniowane przez KNF. W każdym kwartale wskaźnik NSFR był powyżej minimum nadzorczego w
wysokości 100%. Na koniec grudnia 2021 roku wskaźnik NSFR wynosił 144%, a na koniec grudnia 2020
roku był równy 125% (minimum nadzorcze obowiązuje od czerwca 2021 r.).
Bieżące wskaźniki płynności
31.12.2021
Wskaźnik płynności
natychmiastowej
(%)*
Wskaźnik płynności
kwartalnej
(%)*
Zabezpieczenie uznawane
przez Bank Centralny /
Depozyty łącznie (%)**
Portfel Aktywów
płynnych
(m PLN)***
LCR (%)
Wskaźnik
22%
22%
19%
18 793
150%
31.12.2020
Wskaźnik płynności
natychmiastowej
(%)*
Wskaźnik płynności
kwartalnej
(%)*
Zabezpieczenie uznawane
przez Bank Centralny /
Depozyty łącznie (%)**
Portfel Aktywów
płynnych
(m PLN)***
LCR (%)
Wskaźnik
21%
21%
21%
18 250
161%
* - Wskaźniki płynności natychmiastowej i kwartalnej: Relacja między wartością zabezpieczenia uznawanego przez Bank
Centralny, czyli bufor płynności możliwy do zdyskontowania w Banku Centralnym, po uwzględnieniu haircutów dla
standardowych operacji pieniężnych (włączając nadwyżkę rezerwy obowiązkowej), minus przewidywane odpływy netto (w
ciągu najbliższych 3 dni roboczych dla wskaźnika płynności natychmiastowej oraz w ciągu najbliższych 3 miesięcy dla wskaźnika
płynności kwartalnej we wszystkich walutach wymienialnych) do depozytów łącznie.
** - Zabezpieczenie uznawane przez Bank Centralny / Depozyty łącznie:Relacja wartości zabezpieczenia uznawanego przez
Bank Centralny, czyli bufor płynności możliwy do zdyskontowania w Banku Centralnym po uwzględnieniu haircutów dla
standardowych transakcji pieniężnych (włączając nadwyżkę rezerwy obowiązkowej) oraz wartości depozytów łącznie.
Wskaźnik ten jest obliczany na bazie kwoty nominalnej wymienionych produktów.
*** - Portfel Aktywów płynnych: Łączna suma gotówki, ekspozycji w stosunku do NBP (w tym nadwyżka nad wymaganą wysokość
rezerwy obowiązkowej) oraz dłużnych papierów wartościowych Skarbu Państwa, bonów NBP i należności od banków o terminie
wymagalności do 1 miesiąca. Portfel dłuznych papierów wartościowych pomniejsza się o haircut NBP stosowany dla transakcji
repo oraz o papiery zablokowane na cele inne niż płynnościowe.
Grupa monitoruje płynność na bazie wewnętrznych miar płynności, uwzględniając również wpływ
kursów walutowych na sytuację płynnościową.
95
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Ponadto Grupa stosuje analizę wewnętrznej płynności strukturalnej na bazie skumulowanych
urealnionych luk płynności (tj. z założeniem prawdopodobieństwa powstania przepływu środków
pieniężnych). Bezpieczny poziom, przyjęty w Grupie w zakresie relacji niedoboru płynności został
określony dla każdego przedziału czasowego poniżej 5-ciu lat.
W grudniu 2021 r. luki płynności utrzymywały się na dodatnich poziomach. Wyniki skumulowanych,
urealnionych luk płynności (warunki normalne) przedstawiają poniższe tabele.
31.12.2021
Urealniona luka płynności (mln PLN)
do 6
miesięcy
6 - 12
miesięcy
1 - 2 lata
2 - 3 lata
3 - 5 lat
Powyżej
5-ciu lat
Urealnione aktywa bilansowe
28 783
8 668
15 015
11 585
16 182
49 538
Urealnione pasywa bilansowe
11 475
4 428
7 745
6 065
9 330
67 977
Luka bilansowa
17 308
4 241
7 270
5 520
6 852
(18 439)
Skumulowana luka bilansowa
17 308
21 549
28 819
34 339
41 190
22 752
Urealnione aktywa pozabilansowe
89
61
309
24
14
1
Urealnione pasywa pozabilansowe
(1 474)
(90)
(136)
(41)
(22)
(1)
Luka pozabilansowa
(1 386)
(28)
173
(17)
(8)
0
Luka ogółem
15 923
4 213
7 443
5 503
6 844
(18 439)
Skumulowana luka ogółem
15 923
20 135
27 578
33 081
39 925
21 486
31.12.2020
Urealniona luka płynności (mln PLN)
do 6
miesięcy
6 - 12
miesięcy
1 - 2 lata
2 - 3 lata
3 - 5 lat
Powyżej
5-ciu lat
Urealnione aktywa bilansowe
27 740
7 286
12 584
9 874
13 861
38 160
Urealnione pasywa bilansowe
13 075
4 649
8 351
6 358
9 321
59 142
Luka bilansowa
14 665
2 637
4 233
3 516
4 539
(20 982)
Skumulowana luka bilansowa
14 665
17 303
21 536
25 052
29 591
8 609
Urealnione aktywa pozabilansowe
82
53
75
70
23
2
Urealnione pasywa pozabilansowe
(1 400)
(49)
(83)
(65)
(35)
(4)
Luka pozabilansowa
(1 318)
4
(8)
5
(12)
(2)
Luka ogółem
13 347
2 641
4 225
3 521
4 528
(20 984)
Skumulowana luka ogółem
13 347
15 989
20 214
23 735
28 263
7 278
Grupa opracowała narzędzie do zarządzania ryzykiem płynności, określające analizy wrażliwości oraz
scenariusze warunków skrajnych (idiosynkratyczne, systemowe i stanowiące ich kombinację). Na cele
testów warunków skrajnych, luki płynności są urealniane przy założeniu konserwatywnego podejścia
do oceny prawdopodobieństwa wystąpienia przepływów środków pieniężnych (m.in. biorące pod
uwagę wycofanie depozytów, opóźnienia w spłatach kredytów, gorszą płynność rynku wtórnego
papierów wartościowych, najwyższe koszty finansowania - założenie najgorszych zaobserwowanych
w Banku marż na depozytach, równoległe przesunięcia krzywej dochodowości czy deprecjację
złotego).
96
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Testy warunków skrajnych płynności są przeprowadzane, co najmniej kwartalnie, aby ustalić profil
ryzyka płynności Grupy oraz zapewnić zdolność Grupy do wywiązania się ze zobowiązań w przypadku
kryzysu płynności i aby przyczynić się do opracowania awaryjnego planu płynności oraz decyzji
zarządczych. Dodatkowo, wyniki testów warunków skrajnych wykorzystywane są do określenia progów
ostrzegawczych dla wskaźników wczesnego ostrzegania, których to zadaniem jest identyfikacja
zbliżających się problemów płynnościowych i wskazanie Zarządowi na ewentualną konieczność
uruchomienia Awaryjnego Planu Płynności.
Wyniki testów warunków skrajnych, przeprowadzonych w grudniu 2021 roku, pokazują, że najbardziej
dotkliwy jest scenariusz „run” na Bank połączony z obniżeniem ratingu („downgrade”), dla którego
horyzont przeżycia wynosi 6 miesięcy, nadal pozostając powyżej limitu 3 miesięcy.
Informacje odnośnie zarządzania ryzykiem płynności w tym informacje na temat wykorzystania
limitów wewnętrznych i zewnętrznych są przekazywane w cyklu miesięcznym do Komitetu Kapitałów,
Aktywów i Pasywów, a kwartalnie raportowane do Zarządu i Rady Nadzorczej Banku.
Proces planowania i budżetowania realizowany przez Grupę obejmuje przygotowanie Planu Płynności
co ma na celu zapewnienie, że wzrost biznesu będzie wspierany przez adekwatną strukturę
finansowania płynności oraz przestrzeganie nadzorczych miar płynności.
Grupa dysponuje również procedurami awaryjnymi dla sytuacji zwiększonego ryzyka płynności – Plan
Awaryjny Płynności (plan awaryjny w przypadku pogorszenia się płynności finansowej Banku). Plan
Awaryjny Płynności ustala koncepcje, priorytety, obowiązki i konkretne środki do podjęcia na
wypadek kryzysu płynności. Awaryjny Plan Płynności jest aktualizowany co najmniej raz do roku.
W 2021 roku, Awaryjny Plan Płynności był testowany i zaktualizowany w celu zagwarantowania, że
jest on operacyjnie stabilny. W Planie dostosowano również progi ostrzegawcze dla wskaźników
wczesnego ostrzegania biorąc pod uwagę scenariusze i wyniki testów warunków skrajnych.
Zaktualizowany Plan został zatwierdzony przez Radę Nadzorczą w grudniu 2021 r.
8.6. RYZYKO OPERACYJNE
Ryzyko operacyjne jest zdefiniowane jako ryzyko straty wynikające z niedostosowania lub zawodności
wewnętrznych procesów, działań ludzi lub systemów bądź też ze zdarzeń zewnętrznych. W tej
definicji mieści się ryzyko prawne, natomiast ryzyko strategiczne oraz ryzyko utraty reputacji
traktowane są jako oddzielne kategorie ryzyka. Ryzyko operacyjne objawia się w każdym aspekcie
działalności organizacji i jest jej nieodłączną częścią.
Rok 2021 był kolejnym rokiem funkcjonowania rozwiązań, wdrożonych w zakresie sprawnego
zarządzania ryzykiem operacyjnym, zgodnych z najlepszymi praktykami przyjętymi w tym zakresie
przez krajowe i międzynarodowe instytucje finansowe. Przyjęte rozwiązania sprawdziły się również
w sytuacji związanej z Pandemią COVID-19.Przyjęta struktura zarządzania ryzykiem określa
poszczególne szczeble zarządzania, zakresy ich obowiązków i odpowiedzialności.
Kluczową rolę w codziennej działalności Grupy odgrywają właściciele zdefiniowanych procesów
biznesowych i wspomagających. Na podstawie dogłębnej wiedzy o procesie właściciel procesu
najtrafniej identyfikuje i ogranicza występujące zagrożenia, stanowiąc pierwszą linię obrony. Drugą
linią obrony jest poziom wyspecjalizowanych jednostek zajmujących się organizacją procesów
zarządzania i kontrolą akceptowalnego poziomu ryzyka ze szczególnym uwzględnieniem takich
obszarów jak: zgodność z przepisami, nadużycia, bezpieczeństwo i zapewnienie ciągłości działania
oraz ubezpieczenia i powierzanie czynności podmiotom zewnętrznym. Trzecią linią obrony jest
jednostka niezależnego audytu wewnętrznego.
Każdą decyzję, dotyczącą kroków mających na celu optymalizację ryzyka operacyjnego, poprzedza
analiza związanych z tym kosztów i korzyści.
97
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wyższym szczeblem zarządzania ryzykiem jest Komitet Procesów i Ryzyka Operacyjnego, którego
obszar działania dotyczy zagrożeń zidentyfikowanych w więcej niż jednym procesie. Wszelkie
działania dotyczące zarządzania ryzykiem operacyjnym są koordynowane i nadzorowane przez
Komitet Ryzyka, Zarząd i Radę Nadzorczą.
Zgodnie z przyjętym modelem zarządzanie ryzykiem jest procesem ciągłego doskonalenia w zakresie
identyfikacji, oceny, monitorowania, ograniczania i raportowania poprzez:
▪ gromadzenie zdarzeń ryzyka operacyjnego,
▪ samoocenę ryzyka operacyjnego w poszczególnych procesach,
▪ analizę i monitorowanie wskaźników ryzyka.
Zdarzenia ryzyka operacyjnego Grupa gromadzi w narzędziu informatycznym, wspomagającym
zarządzanie ryzykiem operacyjnym. Zdarzenia te poddawane są analizie odnośnie przyczyn powstania
i możliwości zmniejszenia skutków, oraz zastosowania działania prewencyjnego. W systemie
informatycznym zdarzenia przypisywane są do konkretnej kategorii ryzyka i konkretnego procesu, co
następnie jest m.in. elementem raportowania oraz walidacji samooceny ryzyka. Wewnętrzna baza
zdarzeń ryzyka spełnia również wymogi jakościowe i ilościowe stosowania metod zaawansowanych
wyliczenia wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego.
Badanie samooceny ryzyka operacyjnego zostało przeprowadzone łącznie z przeglądem procesów,
polegającym na ocenie skuteczności przyjętych rozwiązań do spełniania wymogów Klientów
i partnerów biznesowych w zakresie jakości obsługi oraz optymalizacji kosztowej. Przyjęta
metodologia odnośnie samooceny ryzyka i kontroli pozwoliła ocenić poziom ryzyka w danym procesie,
przy uwzględnieniu istniejących kontroli, w oparciu o przyjęte scenariusze. Dla oceny poziomów
ryzyka powyżej przyjętego progu tolerancji zostały zaproponowane, wdrożone i są monitorowane
działania zapobiegawcze.
W trakcie badania samooceny ryzyka i kontroli poddane zostały analizie również wskaźniki wydajności,
a w tym również wskaźniki ryzyka zdefiniowane dla każdego procesu. Kluczowe osoby odpowiedzialne
za kształtowanie i realizację zadań w poszczególnych procesach tak zdefiniowały i dostosowały
wskaźniki, aby były one najlepszymi predykatorami zbliżających się zagrożeń. Bieżące monitorowanie
wskaźników służy zwiększeniu efektywności i wydajności przebiegu procesów oraz skutecznej kontroli
ryzyka na poziomie poszczególnych działań w procesach.
Informacja na temat ryzyka operacyjnego jest włączona w sprawozdawczość zarządczą wysokiego
szczebla konsolidującą informacje o działaniu poszczególnych procesów.
Biorąc pod uwagę stopień rozwoju zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz skalę i profil swojej
działalności, Grupa wylicza wymóg kapitałowy na ryzyko operacyjne przy zastosowaniu Metody
Standardowej.
98
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
9. Segmenty operacyjne
Informacja o segmentach operacyjnych została sporządzona w oparciu o strukturę raportowania na
bazie której Zarząd Banku dokonuje oceny wyników i zarządza zasobami segmentów. Grupa nie
stosuje dodatkowego podziału działalności na obszary geograficzne z uwagi na nieistotną skalę
działalności prowadzonej poza Polską, w efekcie taki uzupełniający podział nie jest prezentowany.
Działalność Grupy prowadzona jest w oparciu o zróżnicowane linie biznesowe, oferujące określone
produkty i usługi skierowane do poniższych segmentów rynku:
Segment Klientów Detalicznych
Segment Klientów Detalicznych obejmuje działalność skierowaną na Klientów masowych, Klientów
zamożnych, małe przedsiębiorstwa i przedsiębiorców indywidualnych.
Działalność powyższych linii biznesowych rozwijana jest przy wykorzystaniu pełnej oferty produktów
i usług bankowych oraz sprzedaży wyspecjalizowanych produktów oferowanych przez jednostki
zależne Grupy. W obszarze produktów kredytowych głównymi produktami są kredyty hipoteczne,
kredyty konsumenckie, kredyty rewolwingowe w kartach kredytowych i produkty leasingowe dla
małych przedsiębiorstw. Do głównych funduszy klientów zaliczają się natomiast: rachunki bieżące,
depozyty terminowe, fundusze inwestycyjne i produkty strukturyzowane. Dodatkowo oferta obejmuje
produkty ubezpieczeniowe, głównie w powiązaniu z kredytami i kartami kredytowymi, jak i
wyspecjalizowane produkty oszczędnościowe. Oferta produktowa dla klientów zamożnych została
wzbogacona o wyselekcjonowane fundusze inwestycyjne innych pośredników finansowych, fundusze
zagraniczne oraz obligacje strukturyzowane wyemitowane przez Bank.
Segment Klientów Korporacyjnych
Segment Klientów Korporacyjnych opiera się na działalności skierowanej do Średnich i Dużych
Przedsiębiorstw. Oferta skierowana jest odpowiednio również do Klientów z sektora budżetowego
oraz Podmiotów Publicznych.
Działania biznesowe w segmencie Klientów Korporacyjnych prowadzone są przy wykorzystaniu
wysokiej jakości oferty typowych produktów bankowych (kredyty na działalność bieżącą, kredyty
inwestycyjne, rachunki bieżące, depozyty terminowe) uzupełnionych o ofertę produktów w zakresie
zarządzania gotówką, produktów Departamentu Skarbu, w tym instrumentów pochodnych oraz usług
leasingowych i faktoringowych.
Bankowość Skarbcowa, ALM (zarządzanie aktywami i pasywami) i Inne
Segment ten obejmuje aktywność Grupy zaangażowaną w inwestycje przeprowadzane na rachunek
Banku, działalność maklerską, operacje na rynku międzybankowym, zaangażowanie w dłużne papiery
wartościowe, które nie są przypisane innym segmentom.
W segmencie tym znajdują się pozostałe aktywa i pozostałe pasywa, aktywa i pasywa związane
z instrumentami pochodnymi zabezpieczającymi, zobowiązania z tytułu zewnętrznego finansowania
Grupy oraz aktywa z tytułu podatku odroczonego nieprzypisane do żadnego segmentu.
99
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Dla każdego segmentu określany jest wynik przed opodatkowaniem, który obejmuje:
- wynik z tytułu odsetek obliczany na bazie odsetek zewnętrznych aktywów pracujących i pasywów
segmentu oraz alokowanych aktywów i pasywów, generujących wewnętrzny przychód lub koszt z
tytułu odsetek. Przychody i koszty wewnętrzne wyliczone są w oparciu o rynkowe stopy
procentowe z zastosowaniem wewnętrznych metod wyceny;
- wynik z tytułu prowizji;
- pozostałe przychody z operacji finansowych oraz pozycji wymiany jak: przychody
z tytułu dywidend, wynik na działalności inwestycyjnej i handlowej, wynik z pozycji wymiany oraz
wynik z pozostałych instrumentów finansowych;
- pozostałe przychody i koszty operacyjne;
- koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i niefinansowych;
- udział segmentu w kosztach operacyjnych w tym kosztach osobowych i administracyjnych;
- udział segmentu w kosztach amortyzacji;
- zysk operacyjny wyliczony jako miara zysku segmentu różni się od wyniku finansowego MSSF przed
opodatkowaniem z tytułu: udziału w zyskach netto jednostek stowarzyszonych i obciążenia
podatkiem bankowym. Pozycje te oraz obciążenie podatkiem dochodowym zostały
zaprezentowane wyłącznie na poziomie Grupy.
Aktywami i pasywami segmentów komercyjnych są operacyjne aktywa i pasywa wykorzystywane przez
segment w jego działalności operacyjnej, zaalokowane w oparciu o przesłanki biznesowe. Różnica
między aktywami i pasywami operacyjnymi pokryta jest przez aktywa/pasywa rynku pieniężnego oraz
dłużne papiery wartościowe. Aktywami i pasywami segmentu Skarb, ALM i Inne są aktywa/pasywa
rynku pieniężnego i dłużne papiery wartościowe pozostałe po zalokowaniu do segmentów
komercyjnych.
Na ostatnie wyniki finansowe Banku Millennium istotny wpływ mają koszty związane z zarządzaniem
portfelem kredytów hipotecznych w walutach obcych. W celu wyizolowania tych kosztów i innych
wyników finansowych związanych z tym portfelem Bank zdecydował się na wyodrębnienie nowego
segmentu z Bankowości Detalicznej i zaprezentowanie go w sprawozdaniu finansowym jako
„Walutowe kredyty hipoteczne”. Taka zmiana wpływa jedynie na prezentację wyników i nie powoduje
zmian organizacyjnych w Banku. Nowy segment obejmuje kredyty wydzielone w oparciu o aktywne
walutowe umowy hipoteczne na dany okres i dotyczy portfeli detalicznych kredytów hipotecznych
Banku Millennium i Eurobanku w walutach obcych. Oczekuje się, że portfel ten będzie się zmniejszał
wraz ze spłatami kredytów walutowych i konwersji na kredyty złotowe. W ramach wyników
finansowych nowego segmentu prezentowane są następujące kategorie rachunku zysków i strat:
1. Przychody odsetkowy netto: marża na kredytach walutowych (wyniki odsetkowe, pomniejszony
o cenę transferową).
2. Wynik z wymiany walut (głównie koszty negocjacji polubownych).
3. Koszt rezerw na ryzyko prawne portfela walutowych kredytów hipotecznych częściowo
skompensowany wyceną SG Indemnity w linii pozostałych przychodów operacyjnych dotyczących
portfela ex-EB.
4. Koszt ryzyka kredytowego związany z bieżącym portfelem walutowym.
5. Koszty bezpośrednio związane z hipotekami walutowymi, w tym między innymi:
i. Koszty kancelarii prawnych (koszty administracyjne)
ii. Koszty sądowe związane ze sprawami hipotecznymi w CHF (pozostałe koszty operacyjne).
100
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Rachunek zysków i strat za okres 1.01.2021 – 31.12.2021
w tysiącach zł
Bankowość
Detaliczna
Bankowość
Korporacyjna
Skarb, ALM i
Inne
Segmenty z
wyłączeniem
hipotek
walutowych
Hipoteki
walutowe
Razem Grupa
Wynik z tytułu odsetek
1 847 076
335 342
431 001
2 613 419
99 724
2 713 143
Wynik z tytułu opłat i
prowizji
639 993
186 389
4 215
830 597
15
830 612
Dywidendy, pozostałe
przychody z operacji
finansowych oraz pozycji
wymiany
111 344
75 912
20 057
207 313
(355 363)
(148 050)
Wynik z aktywów
finansowych wycenianych
obowiązkowo według
wartości godziwej przez
wynik finansowy
39 881
0
84 657
124 538
0
124 538
Pozostałe przychody i koszty
operacyjne
(19 673)
(5 884)
(105 813)
(131 370)
209 155
77 785
Przychody operacyjne razem
2 618 621
591 759
434 117
3 644 497
(46 469)
3 598 028
Koszty osobowe
(645 620)
(139 811)
(29 891)
(815 322)
0
(815 322)
Koszty administracyjne
(429 410)
(70 042)
(76 257)
(575 709)
(49 675)
(625 384)
Amortyzacja
(171 352)
(25 528)
(4 715)
(201 595)
0
(201 595)
Koszty operacyjne razem
(1 246 382)
(235 381)
(110 863)
(1 592 626)
(49 675)
(1 642 301)
Koszty z tytułu utraty
wartości aktywów
(324 446)
(1 784)
(7 671)
(333 901)
7 838
(326 063)
Wynik z tytułu modyfikacji
(13 390)
551
0
(12 839)
0
(12 839)
Koszty rezerw na ryzyko
prawne z tytułu walutowych
kredytów hipotecznych
0
0
0
0
(2 305 157)
(2 305 157)
Wynik operacyjny razem
1 034 403
355 145
315 583
1 705 131
(2 393 463)
(688 332)
Udział w zyskach jednostek
podporządkowanych
0
Podatek bankowy
(312 611)
Wynik finansowy przed
opodatkowaniem podatkiem
dochodowym
(1 000 943)
Podatek dochodowy
(330 923)
Wynik finansowy po
opodatkowaniu
(1 331 866)
Pozycje bilansowe wg stanu na 31.12.2021
w tysiącach zł
Bankowość
Detaliczna
Bankowość
Korporacyjna
Skarb, ALM
i Inne
Segmenty z
wyłączeniem
hipotek
walutowych
Hipoteki
walutowe
Razem
Grupa
Kredyty i pożyczki udzielone
klientom
52 364 612
16 441 570
0
68 806 182
9 797 144
78 603 326
Zobowiązania wobec
klientów
70 999 352
20 208 669
239 494
91 447 515
0
91 447 515
101
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Rachunek zysków i strat za okres 1.01.2020 – 31.12.2020
w tysiącach zł
Bankowość
Detaliczna
Bankowość
Korporacyjna
Skarb, ALM i
Inne
Segmenty z
wyłączeniem
hipotek
walutowych
Hipoteki
walutowe
Razem Grupa
Wynik z tytułu odsetek
1 534 859
305 674
642 014
2 482 547
100 513
2 583 060
Wynik z tytułu opłat i
prowizji
588 674
154 232
3 915
746 821
(765)
746 056
Dywidendy, pozostałe
przychody z operacji
finansowych oraz pozycji
wymiany
46 478
68 154
183 467
298 099
(42 641)
255 458
Wynik z aktywów
finansowych wycenianych
obowiązkowo według
wartości godziwej przez
wynik finansowy
(42 920)
0
81 496
38 576
0
38 576
Pozostałe przychody i koszty
operacyjne
(16 246)
(8 063)
(100 367)
(124 676)
36 382
(88 294)
Przychody operacyjne razem
2 110 845
519 997
810 525
3 441 367
93 489
3 534 856
Koszty osobowe
(685 841)
(142 216)
(28 273)
(856 330)
0
(856 330)
Koszty administracyjne
(509 273)
(64 414)
(87 072)
(660 759)
(25 290)
(686 049)
Amortyzacja
(190 088)
(17 242)
(3 081)
(210 411)
0
(210 411)
Koszty operacyjne razem
(1 385 202)
(223 872)
(118 426)
(1 727 500)
(25 290)
(1 752 790)
Koszty z tytułu utraty
wartości aktywów
(390 998)
(124 912)
(7 846)
(523 756)
(41 046)
(564 802)
Wynik z tytułu modyfikacji
(15 487)
1 922
0
(13 565)
0
(13 565)
Koszty rezerw na ryzyko
prawne z tytułu walutowych
kredytów hipotecznych
0
0
0
0
(713 617)
(713 617)
Wynik operacyjny razem
319 158
173 135
684 253
1 176 546
(686 464)
490 082
Udział w zyskach jednostek
podporządkowanych
0
Podatek bankowy
(279 147)
Wynik finansowy przed
opodatkowaniem podatkiem
dochodowym
210 935
Podatek dochodowy
(188 118)
Wynik finansowy po
opodatkowaniu
22 817
Pozycje bilansowe wg stanu na 31.12.2020
w tysiącach zł
Bankowość
Detaliczna
Bankowość
Korporacyjna
Skarb,
ALM i Inne
Segmenty z
wyłączeniem
hipotek
walutowych
Hipoteki
walutowe
Razem
Grupa
Kredyty i pożyczki udzielone
klientom
43 885 739
16 268 373
0
60 154 112
13 485 230
73 639 342
Zobowiązania wobec klientów
65 413 189
15 919 233
178 118
81 510 540
0
81 510 540
102
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
10. Opis transakcji z podmiotami powiązanymi
Wszelkie transakcje dokonane z podmiotami powiązanymi w 2021 r. wynikały z bieżącej działalności.
Poza transakcjami opisanymi w niniejszym rozdziale, we wskazanym okresie ani Bank Millennium S.A.,
ani jednostki zależne od Banku Millennium S.A. nie dokonały innych transakcji z podmiotami
powiązanymi, które pojedynczo lub łącznie były istotne i zostały zawarte na warunkach istotnie
odbiegających od warunków rynkowych.
10.1. TRANSAKCJE Z GRUPĄ PODMIOTU DOMINUJĄCEGO
Poniżej przedstawiono kwoty transakcji z grupą podmiotu dominującego (jednostka dominująca
najwyższego szczebla) w stosunku do Banku – Banco Comercial Portugues (transakcje te wynikają w
głównej mierze z działalności o charakterze bankowym), (w tys. PLN):
Z podmiotem dominującym
Z innymi jednostkami
z grupy podmiotu
dominującego
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
AKTYWA
Kredyty i pożyczki udzielone innym bankom – rachunki
i depozyty
611
1 237
0
0
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez
Rachunek zysków i strat (przeznaczone do obrotu)
0
0
0
0
Instrumenty pochodne zabezpieczające
0
0
0
0
Pozostałe aktywa
0
0
0
0
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków
100
23 601
0
127 903
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów
wartościowych
0
0
0
0
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej
przez Rachunek zysków i strat (przeznaczone do obrotu)
159
333
0
0
Instrumenty pochodne zabezpieczające
0
0
0
0
Pozostałe zobowiązania
0
0
65
122
103
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Z podmiotem dominującym
Z innymi jednostkami z grupy
podmiotu dominującego
2021
2020
2021
2020
PRZYCHODY Z TYTUŁU:
Odsetek
(325)
(232)
0
0
Prowizji
101
102
0
0
Aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do
obrotu
0
0
0
0
KOSZTY Z TYTUŁU:
Odsetek
161
3
(190)
(325)
Prowizji
0
0
0
0
Aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do
obrotu
160
452
0
0
Pozostałe operacyjne netto
5
13
0
0
Działania
0
0
36
256
Z podmiotem dominującym
Z innymi jednostkami z grupy
podmiotu dominującego
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Zobowiązania warunkowe
103 198
100 774
0
0
udzielone
101 500
100 000
0
0
otrzymane
1 698
774
0
0
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
14 675
15 938
0
0
10.2. TRANSAKCJE Z OSOBAMI ZARZĄDZAJĄCYMI I NADZORUJĄCYMI BANK
Dane o zaangażowaniu wykazywanym w stosunku do Osób Zarządzających i Nadzorujących Bank, wg
stanu na dzień 31.12.2021 (w tys. PLN):
Osoby Zarządzające
Osoby Nadzorujące
Limity zadłużenia ogółem,
w tym limit niewykorzystany
211,5
145,2
112,0
64,2
Grupa świadczy na rzecz członków Zarządu i członków Rady Nadzorczej oraz ich osób bliskich
standardowe usługi finansowe obejmujące, m.in., prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie
depozytów czy sprzedaż instrumentów finansowych. Zdaniem Grupy, transakcje te są zawierane na
warunkach rynkowych. Zgodnie z przyjętymi w Banku zasadami polityki kredytowej, transakcje
mające charakter kredytu terminowego opisane w niniejszym punkcie posiadają stosowne
zabezpieczenia służące ograniczeniu ryzyka kredytowego.
104
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Dane o zaangażowaniu w podmioty powiązane personalnie, wg stanu na 31.12.2021 (w tys. PLN):
Podmiot
Udzielone kredyty
Udzielone
gwarancje
Otwarte linie
kredytowe
Powiązanie
Klient 1
-
-
-
Personalne z Osobą Nadzorującą
W wyniku zmian w składzie Rady Nadzorczej, w roku 2021 ustało personalne powiązanie z Klientem.
Dane o zaangażowaniu wykazywanym w stosunku do Osób Zarządzających i Nadzorujących Bank, wg
stanu na dzień 31.12.2020 (w tys. PLN):
Osoby Zarządzające
Osoby Nadzorujące
Limity zadłużenia ogółem,
w tym limit niewykorzystany
211,5
179,7
137,0
111,3
Dane o zaangażowaniu w podmioty powiązane personalnie, wg stanu na 31.12.2020 (w tys. PLN) :
Podmiot
Udzielone
kredyty
Udzielone gwarancje
Otwarte linie
kredytowe
Powiązanie
Klient 1
9 976
3 000
161
Personalne z Osobą Nadzorującą
10.3. INFORMACJE O WYNAGRODZENIACH I KORZYŚCIACH OSÓB
NADZORUJĄCYCH I ZARZĄDZAJĄCYCH BANKIEM
Rachunek Zysków i Strat Grupy został obciążony kosztami z tytułu wynagrodzeń (z uwzględnieniem
salda utworzonych i rozwiązanych rezerw na wypłatę premii) i korzyści na rzecz osób zarządzających
wg poniższego zestawienia (w tys. PLN):
Rok
Wynagrodzenia i nagrody
Korzyści
RAZEM
2021
10 500,0
1 831,1
12 331,1
2020
16 103,3
1 927,4
18 030,7
Korzyści stanowią głównie koszty akomodacji zagranicznych Członków Zarządu. Wartości
zaprezentowane w powyższej tabeli zawierają pozycje zaliczane do kategorii świadczeń
krótkoterminowych oraz rezerwy na zmienne składniki wynagrodzeń.
W 2021 i 2020 r. Członkowie Zarządu nie otrzymali wynagrodzenia ani żadnych świadczeń
dodatkowych od Spółek Zależnych.
Wynagrodzenie Członków Rady Nadzorczej Banku (w tys. PLN):
Rok
Krótkoterminowe wynagrodzenia i korzyści
2021
2 167,3
2020
2 053,5
W 2021 członkowie Rady Nadzorczej otrzymali wynagrodzenie od Spółek Zależnych z tytułu pełnionych
funkcji kwocie 105,6 tys. zł (w roku 2020 - 17,5 tys. zł).
105
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
11. Wartość godziwa
Najlepszym odzwierciedleniem wartości godziwej instrumentów finansowych jest cena, która jest
możliwa do otrzymania w przypadku sprzedaży aktywa lub do zapłaty w przypadku transferu
zobowiązania w transakcji rynkowej (cena wyjścia). W przypadku wielu produktów i transakcji, dla
których wartość rynkowa wzięta bezpośrednio z kwotowań aktywnego rynku
(marking-to-market) nie jest dostępna, wartość godziwa musi być szacowana za pomocą
wewnętrznych modeli opartych na dyskontowaniu przepływów finansowych (marking-to-model).
Przepływy finansowe dla różnych instrumentów są wyznaczane zgodnie z ich indywidualną
charakterystyką, a czynniki dyskontujące uwzględniają zmiany w czasie zarówno rynkowych stóp
procentowych, jak i marż.
Zgodnie z MSSF 13 „Wycena wartości godziwej” Grupa stosuje techniki wyceny, które są odpowiednie
do okoliczności i w przypadku których są dostępne dostateczne dane do wyceny wartości godziwej,
przy maksymalnym wykorzystaniu odpowiednich obserwowalnych danych wejściowych i minimalnym
wykorzystaniu nieobserwowalnych danych wejściowych, a mianowicie:
Poziom 1 – wycena oparta o dane w pełni obserwowalne (kwotowania aktywnego rynku);
Poziom 2 – modele wyceny wykorzystujące informacje niestanowiące danych z poziomu 1, ale
obserwowalne bezpośrednio lub pośrednio;
Poziom 3 – modele wyceny wykorzystujące dane nieobserwowalne (niepochodzące z aktywnego
rynku).
Techniki wyceny przyjęte do ustalenia wartości godziwej są stosowane w sposób ciągły. Zmiana
techniki wyceny skutkująca przeniesieniem pomiędzy powyższymi metodami następuje, gdy:
▪ transfer z Poziomu 1 do 2 ma miejsce, gdy dla instrumentów finansowych wycenianych według
Poziomu 1 na dany dzień bilansowy nie są dostępne kwotowania aktywnego rynku (a uprzednio
były);
▪ transfer z Poziomu 2 do 3 ma miejsce, gdy dla instrumentów finansowych wycenianych według
Poziomu 2 na dany dzień bilansowy uwzględniany w wycenie udział parametrów
niepochodzących z rynku stał się istotny (a uprzednio był nieistotny).
Instrumenty finansowe nie ujmowane w bilansie według wartości godziwej
Wszystkie modelowe oszacowania zawierają pewną dozę arbitralności i dlatego odzwierciedlają
wyłącznie wartość instrumentów, dla których zostały stworzone. W tych warunkach prezentowane
wartości różnic między wartościami godziwymi i bilansowymi nie mogą być rozumiane jako korekty
wartości ekonomicznej Grupy. Wartość godziwa tych instrumentów jest wyznaczana wyłącznie w celu
wypełnienia wymogów prezentacyjnych określonych przez MSSF 13 i MSSF 7.
Główne założenia i metody zastosowane do oszacowania wartości godziwej aktywów i pasywów Grupy
są następujące:
Należności i zobowiązania wobec banków
Wartość godziwa tych instrumentów finansowych została wyznaczona poprzez zdyskontowanie
bieżącymi stopami przyszłych przepływów kapitałowych i odsetkowych przy założeniu ich wystąpienia
w terminach kontraktowych.
106
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wartość godziwa instrumentów tego rodzaju bez określonego harmonogramu spłat, ze względu na ich
krótkoterminowy charakter oraz stabilną w czasie politykę Grupy w odniesieniu do tego portfela, jest
zbliżona do wartości bilansowej.
Dla zmienno-procentowych produktów leasingowych wartość godziwą oszacowano poprzez
skorygowanie wartości bilansowej o zdyskontowane przepływy wynikające z różnicy marż.
Wartość godziwa instrumentów o określonym terminie zapadalności została oszacowana poprzez
zdyskontowanie związanych z nimi przepływów finansowych w terminach i na warunkach
wynikających z umów przy zastosowaniu bieżących stóp zero kuponowych oraz marż na ryzyko
kredytowe.
W przypadku kredytów mieszkaniowych, ze względu na ich długoterminowy charakter, do oszacowania
przyszłych przepływów finansowych dodatkowo zostały uwzględnione: efekt wcześniejszej spłaty oraz
ryzyko płynności w walutach obcych.
Zobowiązania wobec klientów
Wartość godziwa tego rodzaju instrumentów bez terminu wymagalności lub o terminie wymagalności
do 30 dni została uznana przez Grupę za zbliżoną do wartości bilansowej.
Wartość godziwa instrumentów o terminie wymagalności ponad 30 dni została wyznaczona poprzez
zdyskontowanie bieżącymi stopami (włączając bieżące średnie marże wg głównych walut i
przedziałów czasowych) przyszłych przepływów kapitałowych i odsetkowych (włączając pierwotne
średnie marże wg głównych walut i przedziałów czasowych) w terminach kontraktowych.
Zobowiązania z tytułu emisji strukturyzowanych dłużnych papierów wartościowych
Zobowiązania z tytułu emisji strukturyzowanych dłużnych papierów wartościowych - bankowe papiery
wartościowe (BPW), wyceniane są do wartości godziwej zgodnie z opracowanym przez Bank modelem.
W modelu tym obliczana jest cena obligacji zerokuponowej, która następnie powiększana jest o cenę
opcji stanowiącej podstawę strategii wbudowanej w daną obligację strukturyzowaną.
Wartość godziwą dla pozostałych zobowiązań z tytułu emisji papierów dłużnych wyemitowanych przez
Bank (obligacje (BKMO)) oszacowano na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych przy
zastosowaniu bieżących stóp procentowych uwzględniając wysokość marży na ryzyko kredytowe.
Bieżący poziom marż został wyznaczony na podstawie ostatnio zawartych transakcji o podobnym
ryzyku kredytowym.
Zobowiązania podporządkowane i pożyczki średnioterminowe
Wartość godziwa tego rodzaju instrumentów finansowych została oszacowana na podstawie modelu
stosowanego do wyznaczania wartości rynkowej obligacji o zmiennym oprocentowaniu przy bieżącym
poziomie stóp rynkowych i historycznej marży na ryzyko kredytowe. Podobnie jak
w przypadku portfela kredytowego Bank uwzględnia poziom marży pierwotnej jako składnika kosztu
finansowania średnioterminowego pozyskanego w przeszłości w relacji do bieżącego poziomu marż
dla podobnych instrumentów, o ile można je wiarygodnie określić. Ze względu na brak płynnego rynku
pożyczek średnioterminowych jako punktu odniesienia dla ustalenia obecnego poziomu marż, przyjęto
marżę historyczną.
107
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Poniższa tabela przedstawia wyniki opisanych wyżej analiz wg stanu na 31.12.2021 roku (tys. zł):
Nota
Wartość bilansowa
Wartość godziwa
AKTYWA WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Instrumenty dłużne
23
37 088
37 764
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym
instytucjom monetarnym
23
770 531
770 446
Kredyty i pożyczki udzielone klientom*
22
78 240 334
76 143 058
ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych
32
539 408
538 811
Zobowiązania wobec klientów
33
91 447 515
91 385 178
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
35
39 568
40 148
Zobowiązania podporządkowane
36
1 541 144
1 538 598
* Negatywny efekt wyceny portfela kredytowego do wartości godziwej jest w głównej mierze spowodowany wzrostem marż
kredytowych. Stosowana przez Bank metodologia wyceny portfela kredytowego zakłada, że bieżące marże w najlepszy sposób
odzwierciedlają istniejące warunki rynkowe i sytuację ekonomiczną. Analogiczna zasada jest szeroko stosowana do wyceny
nienotowanych na aktywnych rynkach papierów dłużnych. W efekcie, paradoksalnie zawsze, kiedy marże na nowych kredytach
rosną, spada wartość godziwa „starego” portfela kredytowego.
Modele zastosowane do wyznaczenia wartości godziwej instrumentów finansowych wymienionych w
powyższej tabeli nieujmowanych według wartości godziwej w bilansie Grupy, wykorzystują techniki
wyceny oparte na parametrach niepochodzących z rynku. W związku z tym, zaliczane są do trzeciej
kategorii wyceny.
Poniższa tabela przedstawia dane wg stanu na 31.12.2020 roku (tys. zł):
Nota
Wartość bilansowa
Wartość godziwa
AKTYWA WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Instrumenty dłużne
23
38 818
39 559
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym
instytucjom monetarnym
23
625 430
625 430
Kredyty i pożyczki udzielone klientom*
22
72 023 589
70 543 415
ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych
32
1 057 652
1 057 991
Zobowiązania wobec klientów
33
81 510 540
81 545 397
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
35
558 560
560 714
Zobowiązania podporządkowane
36
1 540 209
1 540 491
108
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Instrumenty finansowe ujmowane w bilansie według wartości godziwej
Poniższa tabela przedstawia wartości bilansowe instrumentów wycenianych do wartości godziwej
usystematyzowane według zastosowanej techniki określania wartości godziwej:
Dane w tys. zł, stan na 31.12.2021
Nota
Kwotowania
aktywnego
rynku
Techniki wyceny w
oparciu o
parametry
pochodzące
z rynku
Techniki wyceny
z wykorzystaniem
istotnych parametrów
niepochodzących
z rynku
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
AKTYWA
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
19
Wycena instrumentów pochodnych
56 892
29 008
Instrumenty kapitałowe
145
Instrumenty dłużne
86 438
Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu
obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej
przez rachunek zysków i strat
20
Instrumenty kapitałowe
71 795
66 609
Instrumenty dłużne
127 499
Kredyty i pożyczki
22
362 992
Aktywa finansowe wyceniane według wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
21
Instrumenty kapitałowe
290
28 437
Instrumenty dłużne
17 933 983
34 990
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
24
14 385
PASYWA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
31
Wycena instrumentów pochodnych
96 918
29 483
Pozycje krótkie
16 614
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
24
614 573
Dane w tys. zł, stan na 31.12.2020
Nota
Kwotowania
aktywnego
rynku
Techniki wyceny w
oparciu o
parametry
pochodzące
z rynku
Techniki wyceny
z wykorzystaniem
istotnych parametrów
niepochodzących
z rynku
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
AKTYWA
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
19
Wycena instrumentów pochodnych
133 815
20 373
Instrumenty kapitałowe
245
Instrumenty dłużne
269 413
Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu
obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej
przez rachunek zysków i strat
20
Instrumenty kapitałowe
134 163
66 609
Instrumenty dłużne
50 335
Kredyty i pożyczki
22
1 615 753
Aktywa finansowe wyceniane według wartości
godziwej przez inne całkowite dochody
21
Instrumenty kapitałowe
320
29 218
Instrumenty dłużne
18 613 077
0
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
24
21 795
PASYWA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
31
Wycena instrumentów pochodnych
83 754
20 021
Pozycje krótkie
64 778
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
24
738 850
109
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Stosując kryterium techniki wyceny Grupa na dzień 31.12.2021 r. klasyfikowała do kategorii
3 następujące instrumenty finansowe:
▪ ekspozycje kredytowe zawierające w definicji oprocentowania dźwignię finansową / mnożnik
(są to ekspozycje kart kredytowych i limitu w rachunku bieżącym dla których oprocentowanie
oparte jest o mnożnik: 4 razy stopa lombardowa). Do oszacowania wartości godziwej
kredytów, z uwagi na brak dostępności wartości rynkowej, posłużono się wewnętrznym
modelem wyceny z uwzględnieniem założenia, iż w momencie udzielenia kredytu wartość
godziwa równa jest wartości bilansowej. Wartość godziwa kredytów bez rozpoznanej utraty
wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych przepływów pieniężnych
zdyskontowanych na daną datę bilansową. Stopa dyskontująca stanowi sumę: kosztu ryzyka,
kosztu finansowania, wartości oczekiwanego zwrotu. Wartość godziwa kredytów o
rozpoznanej utracie wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych odzysków
zdyskontowanych z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej, uznając, że średnie
oczekiwane odzyski uwzględniają w pełni element ryzyka kredytowego. W przypadku wzrostu
stopy dyskontującej o 1 p.p. wycena portfela zmieniłaby się o -0,1% (analiza wrażliwości: na
podstawie modelu wyceny FV dla portfela kart kredytowych);
▪ opcje na indeksy; transakcje opcyjne są wyceniane według wartości godziwej
z zastosowaniem modeli do wyceny opcji, wycena modelowa uzupełniana jest o wpływ na
wartość godziwą szacunkowego parametru ryzyka kredytowego;
▪ akcje VISA Incorporation: sposób oszacowania wartości godziwej uwzględnia wartość
pieniądza w czasie, oraz okres konwersji akcji uprzywilejowanych na akcje zwykłe VISA.
▪ pozostałe instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej (nienotowane na
aktywnym rynku).
W okresie sprawozdawczym Grupa nie dokonywała transferów instrumentów finansowych pomiędzy
technikami wyceny do wartości godziwej.
Zmiany stanu wartości godziwych instrumentów wycenianych w oparciu o techniki wyceny
z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku przedstawia poniższa tabela (w tys.
zł):
Opcje na
indeksy
Opcje
wbudowane w
emitowane
papiery dłużne i
depozyty
Akcje i
udziały
Instrumenty
dłużne
Kredyty i
pożyczki
Stan na 31.12.2020
19 911
(19 559)
95 827
50 335
1 615 753
Rozliczenie / sprzedaż / zakup
4 158
(5 055)
3
0
(1 348 014)
Zmiana wyceny ujęta w kapitale własnym
0
0
(785)
0
0
Przychody z tytułu odsetek i przychody o
podobnym charakterze
0
0
0
0
55 372
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań
finansowych przeznaczonych do obrotu
4 328
(4 258)
0
0
0
Wynik z tytułu aktywów finansowych
nieprzeznaczonych do obrotu
wycenianych obowiązkowo według
wartości godziwej przez wynik finansowy
0
0
0
77 164
39 881
Wynik z pozycji wymiany
0
0
0
0
0
Stan na 31.12.2021
28 397
(28 872)
95 046
127 499
362 992
110
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Dla opcji na indeksy zawieranych na nieaktywnym rynku oraz opcji walutowych Grupa zawiera
jednocześnie transakcje zamykające back–to-back na rynku międzybankowym, w rezultacie element
szacowanego ryzyka kredytowego nie ma wpływu na wynik finansowy.
Oszacowany przez Grupę wpływ korekt z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta nie był znaczący
z punktu widzenia poszczególnych transakcji pochodnych zawartych przez Bank. W konsekwencji,
Bank nie uznaje wpływu nieobserwowalnych danych wejściowych użytych do wyceny transakcji
pochodnych za znaczący i zgodnie z postanowieniami MSSF 13.73 nie klasyfikuje takich transakcji do
3 poziomu hierarchii wartości godziwej.
Opcje na
indeksy
Opcje
wbudowane w
emitowane
papiery dłużne i
depozyty
Akcje i
udziały
Instrumenty
dłużne
Kredyty i
pożyczki
Stan na 31.12.2019
61 294
(60 944)
95 976
103 001
1 498 195
Rozliczenie / sprzedaż / zakup
(34 996)
34 697
0
0
90 544
Zmiana wyceny ujęta w kapitale własnym
0
0
(175)
0
0
Przychody z tytułu odsetek i przychody o
podobnym charakterze
0
0
0
0
69 934
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań
finansowych przeznaczonych do obrotu
(6 387)
6 688
0
0
0
Wynik z tytułu aktywów finansowych
nieprzeznaczonych do obrotu
wycenianych obowiązkowo według
wartości godziwej przez wynik finansowy
0
0
0
(52 666)
(42 920)
Wynik z pozycji wymiany
0
0
26
0
0
Stan na 31.12.2020
19 911
(19 559)
95 827
50 335
1 615 753
111
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
12. Zobowiązania i Aktywa warunkowe
12.1. SPRAWY SĄDOWE
Poniżej zaprezentowano dane na temat spraw sądowych toczących się z powództwa oraz przeciwko
jednostkom Grupy. Odrębną kategorię stanowią postępowania związane z działaniami Urzędu Kontroli
Skarbowej, które zostały opisane w Rozdziale 14. nota 16) "Podatek dochodowy".
Sprawy sądowe z powództwa Grupy
Wartość przedmiotu sporu spraw sądowych, wg stanu na 31.12.2021 r., w których spółki Grupy
występowały w roli powoda wynosiła 552,5 mln zł.
Postępowanie o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów
W dniu 3 stycznia 2018 r. Bank Millennium (‘Bank’) otrzymał decyzję Prezesa Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), w której Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przez Bank praw
konsumentów. Zdaniem Prezesa UOKiK istotą naruszenia jest to, że Bank poinformował konsumentów
(dotyczy to 78 umów) w odpowiedziach na ich reklamacje, że wyrok sądowy stwierdzający
abuzywność postanowień umowy kredytu dotyczących indeksacji nie ma do nich zastosowania.
Zgodnie ze stanowiskiem Prezesa UOKiK abuzywność postanowień umownych stwierdzona przez sąd
w toku kontroli abstrakcyjnej jest konstytutywna i skuteczna w stosunku do każdej umowy od
początku jej zawarcia. W wyniku decyzji Bank został zobowiązany do:
1) przesłania informacji o decyzji UOKiK do wspomnianych 78 klientów,
2) umieszczenia informacji o decyzji i treści decyzji na stronie internetowej i na Twitterze,
3) zapłaty kary w wysokości 20,7 mln PLN.
Bank złożył odwołanie od decyzji w ustawowym terminie.
Dnia 7 stycznia 2020 r. sąd I instancji oddalił odwołanie Banku w całości. Bank złożył apelację od
wyroku w ustawowym terminie. Sąd przedstawił pogląd, że wyrok wydany w toku kontroli wzorca
umownego (w toku kontroli abstrakcyjnej), uznający postanowienia wzorca za abuzywne, przesądza
abuzywność analogicznych postanowień we wcześniej zawartych umowach. W związku z tym,
informacja przekazana konsumentom była niewłaściwa i wprowadzająca w błąd. W zakresie kary
nałożonej przez UOKiK, Sąd wskazał, że polityka nakładania kar przez UOKiK zmieniła się w kierunku
zaostrzenia kar oraz, że sąd zgadza się z tym kierunkiem.
W ocenie Banku, Sąd nie powinien dokonywać oceny zachowania Banku w 2015 r. z perspektywy
dzisiejszych poglądów orzecznictwa dotyczących znaczenia kontroli abstrakcyjnej (dopiero w styczniu
2016 roku została opublikowana uchwała SN wspierająca pogląd Prezesa UOKiK), tym bardziej nie
powinien nakładać kar za te zachowania stosując dzisiejszą politykę w zakresie nakładania kar.
Powyższe stanowi istotny argument przeciwko zasadności wyroku i wspiera apelację, którą Bank złożył
do sądu II instancji.
Zgodnie z aktualnymi szacunkami ryzyka przegrania sporu Bank nie utworzył rezerwy.
112
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Postępowanie w sprawie praktyki ograniczającej konkurencję
Bank (wraz z innymi bankami) jest również stroną sporu z UOKiK, w którym Prezes UOKiK uznał za
ograniczającą konkurencję praktykę polegającą na uczestniczeniu Banków, w tym Banku Millennium,
w porozumieniu mającym na celu wspólne ustalanie stawek opłaty interchange pobieranych od
transakcji dokonywanych kartami systemu Visa i Mastercard i decyzją z dnia 29 grudnia 2006 r. nałożył
karę na Bank w kwocie 12,2 mln PLN. Bank, wraz z innymi bankami, złożył odwołanie od decyzji.
W związku z wyrokiem Sądu Najwyższego i wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia
23.11.2020 r., sprawa obecnie toczy się przed sądem I instancji – Sądem Ochrony Konkurencji i
Konsumentów. Bank utworzył rezerwę w kwocie równej nałożonej karze.
Postępowanie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone
W dniu 22 września 2020 r. Bank otrzymał decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów (Prezes UOKiK) uznającą za abuzywne klauzule określające zasady wymiany walut,
stosowane w tzw. aneksie antyspreadowym, i jednocześnie zakazał ich stosowania.
Na Bank nałożono karę w wysokości 10,5 mln zł. Wysokość kary uwzględnia dwie okoliczności
łagodzące: współpracę z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz zaprzestanie stosowania
kwestionowanych postanowień.
Bank został również zobowiązany, po uprawomocnieniu się decyzji, do poinformowania konsumentów
listem poleconym, że klauzule zostały uznane za niedozwolone, a zatem nie są dla nich wiążące (bez
konieczności uzyskania orzeczenia sądu potwierdzającego tą okoliczność) oraz opublikować decyzję
w sprawie na stronie internetowej Banku.
W pisemnym uzasadnieniu Prezes UOKiK zarzuca, że kursy walut ustalane przez Bank są swobodnie
ustalane przez Bank (w oparciu o nieokreśloną w żadnych przepisach koncepcję średniego kursu na
rynku międzybankowym). Co więcej, klient nie wie dokładnie, gdzie szukać tych stawek, ponieważ
zapisy odsyłają do serwisu Reuters, bez sprecyzowania, o którą stronę dokładnie chodzi.
Zapisy odnoszące się do kursów walut w tabelach Banku zostały zakwestionowane, ponieważ Bank nie
określa, kiedy i ile razy dziennie te tabele będą przygotowywane i publikowane.
W uzasadnieniu decyzji Prezes UOKiK wskazał również, że w toku postępowania Bank Millennium
przedstawił różne propozycje rozwiązań, które Prezes UOKiK uznał za niewystarczające.
Decyzja nie jest prawomocna. Bank złożył odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie.
Bank ocenia, iż rokowania odnośnie szans procesowych na wygranie sprawy są pozytywne.
Sprawy sądowe przeciwko Grupie
Najistotniejsze postępowania w grupie spraw sądowych, w których spółki Grupy występowały w roli
pozwanego na dzień 31.12.2021 r.:
- Bank jest stroną pozwaną w trzech postępowaniach sądowych, w których przedmiotem sporu jest
wysokość opłaty interchange. W dwóch ze wspomnianych spraw Bank został pozwany solidarnie z
innym bankiem, a w jednej z innym bankiem oraz organizacjami kartowymi. Łączna wartość
roszczeń zgłoszona w tych sprawach wynosi 729,6 mln PLN. Postępowaniem o najwyższej wartości
zgłoszonego roszczenia jest sprawa z powództwa PKN Orlen SA, w której powód żąda zapłaty 635,7
mln PLN. Powód w tym postępowaniu zarzuca, że banki działały w ramach porozumienia
ograniczającego konkurencję na rynku usług acquiringowych poprzez wspólne ustalanie wysokości
krajowej stawki opłaty interchange w latach 2006-2014. W pozostałych dwóch sprawach zarzuty
są podobne do zarzutów podnoszonych w sprawie z powództwa PKN Orlen SA, natomiast okres
rzekomego porozumienia jest wskazywany na lata 2008-2014. Zgodnie z aktualnymi szacunkami
ryzyka przegrania sporu w tych sprawach Bank nie utworzył rezerwy. Dodatkowo wskazujemy, że
Bank uczestniczy w charakterze interwenienta ubocznego w czterech innych postępowaniach
dotyczących opłaty interchange. Stroną pozwaną są inne banki. Powodowie w tych sprawach
również zarzucają bankom działanie w ramach porozumienia ograniczającego konkurencję na
rynku usług acquiringowych poprzez wspólne ustalanie wysokości krajowej stawki opłaty
interchange w latach 2008-2014.
113
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
- Sprawa z powództwa Europejskiej Fundacji Współpracy Polsko – Belgijskiej (EFWP-B) przeciwko
Bankowi Millennium S.A., o wartości sporu 521,9 mln PLN wraz z ustawowymi odsetkami od dnia
05.04.2016 r. do dnia zapłaty.
Pozew z dnia 23.10.2015 r. powód skierował do Sądu Okręgowego w Warszawie i doręczony został
Bankowi w dniu 04.04.2016 r. Podstawą roszczeń dochodzonych w pozwie jest według powoda
powstanie szkody w jego majątku, wskutek czynności podejmowanych przez Bank, polegających
na błędnej interpretacji Umowy kredytu obrotowego zawartej pomiędzy Bankiem a PCZ S.A., co
spowodowało postawienie kredytu w stan wymagalności.
W sprawie z powództwa EFWP-B, powód wniósł o zabezpieczenie powództwa w kwocie 250,0 mln
PLN. Przedmiotowy wniosek został przez Sąd Apelacyjny prawomocnie oddalony 5.09.2016 r. Bank
wniósł o oddalenie powództwa w całości, nie zgadzając się z zawartymi w pozwie zarzutami. Na
poparcie stanowiska Banku, do akt postępowania pełnomocnik Banku złożył korzystny dla Banku,
prawomocny odpis wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wydany w tożsamym stanie prawnym
w sprawie z powództwa PCZ SA przeciwko Bankowi. Aktualnie Sąd w I instancji prowadzi
postępowanie dowodowe.
Łączna wartość przedmiotu sporu dla pozostałych spraw, w których spółki Grupy występowały w roli
pozwanego, wg stanu na 31.12.2021 r., wynosiła 2 206,0 mln PLN (z wyłączeniem opisanych niżej oraz
w Rozdziale 13. pozwów grupowych). W grupie tej najistotniejszą kategorię stanowią sprawy
dotyczące portfela walutowych kredytów hipotecznych oraz sprawy dotyczące terminowych operacji
finansowych (sprawy opcyjne).
Postępowanie grupowe dotyczące UNWW:
W dniu 3 grudnia 2015 r. wpłynął do Banku pozew grupowy. Grupa klientów Banku (454 kredytobiorców
będących stronami 275 umów kredytu) jest reprezentowana przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów
w Olsztynie. Powodowie żądali zapłaty kwoty 3,5 mln PLN, twierdząc, że postanowienia umów
dotyczące UNWW są niedozwolone a tym samym bezskuteczne. W piśmie z 4 kwietnia 2018 r. powód
rozszerzył grupę, na skutek czego suma roszczeń wzrosła z 3,5 mln PLN do ponad 5 mln PLN.
Aktualny stan:
1 października 2018 r. reprezentant grupy dokonał korekty łącznej kwoty roszczeń dochodzonych
pozwem oraz złożył skorygowany wykaz wszystkich członków grupy obejmujący łącznie 697 osób - 432
umowy kredytowe. Zaktualizowana przez powoda wartość przedmiotu sporu wynosi
7.371.107,94 PLN. Postanowieniem z 1 kwietnia 2020 r. Sąd ustalił skład grupy zgodnie z żądaniem
powoda oraz zdecydował o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków na piśmie i wezwał strony
do przesłania pytań do świadków. Bank złożył pismo procesowe, zawierające pytania do świadków w
lipcu 2020. Postanowieniem sądu z dnia 9 września 2021 r. Sąd wezwał świadków do złożenia
pisemnych zeznań. Świadkowie będą mieli na tę czynność dwa miesiąc, licząc od doręczenia
wezwania. W tym wypadku można spodziewać się również wyznaczenia terminu rozprawy – w
przybliżeniu – w pierwszej połowie 2022 r. Należy jednak zaznaczyć, że powyższa prognoza jest
uwarunkowana wynikiem oceny wpływu najnowszych zmian w ustawie Kodeks postepowania
cywilnego na postępowania grupowe. W przypadku trudności z rozstrzygnięciem wątpliwości jakie
pojawiły się co do tego, w jakim składzie sądy powinny prowadzić obecnie te postępowania (skład
jednoosobowy, czy też, jak dotychczas składy trzyosobowe) może się okazać konieczne wyjaśnienie
tej kwestii przez Sąd Najwyższy w formie uchwały, co spowoduje, że terminu rozprawy należałoby
oczekiwać nawet pod koniec 2022 r.
Według stanu na dzień 31.12.2021 r. toczyło się również 327 indywidualnych spraw sądowych
dotyczących ubezpieczenia niskiego wkładu własnego (sprawy, w których prezentowane jest
wyłącznie roszczenie o zwrot prowizji lub opłaty UNWW).
114
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Powództwa Rzecznika Finansowego o zaprzestanie nieuczciwych praktyk rynkowych:
W dniu 13 sierpnia 2020 r. do Banku wpłynął pozew Rzecznika Finansowego. Rzecznik Finansowy w
swoim pozwie domaga się nakazania Bankowi oraz ubezpieczycielowi (TU Europa), aby zaprzestali
stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych polegających na:
- prezentowaniu oferowanego ubezpieczenia spłaty pożyczki jako chroniącego interesy
ubezpieczonych, w sytuacji gdy konstrukcja ubezpieczenia wskazuje, że chroni ono interesy Banku;
- stosowaniu klauzul, które wiążą wartość świadczenia ubezpieczeniowego z kwotą zadłużenia
kredytobiorcy;
- stosowaniu klauzul ustalających wysokość składki ubezpieczeniowej bez uprzedniej oceny ryzyka
(underwriting);
- stosowaniu klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela za wypadki ubezpieczeniowe
wynikające z wcześniejszych przyczyn.
Rzecznik wnosi również o zobowiązanie Banku do publikacji na stronie internetowej Banku informacji
o stosowaniu nieuczciwych praktyk rynkowych.
Pozew nie obejmuje żądania zapłaty przez Bank oznaczonych kwot. Niemniej uznanie praktyki za
niedozwoloną może być przyczyną kreowania w przyszłości roszczeń przez klientów indywidualnych.
Sprawa jest na etapie rozpoznawania przed sądem I instancji.
Ryzyko prawne walutowych kredytów hipotecznych
Ryzyko prawne walutowych kredytów hipotecznych zostało opisane w Rozdziale 13. “Ryzyko prawne
z tytułu walutowych kredytów hipotecznych”.
12.2. POZYCJE POZABILANSOWE
w tysiącach zł
31.12.2021
31.12.2020
Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane
16 007 921
15 722 748
Zobowiązania udzielone:
13 882 138
14 177 193
finansowe
12 034 696
12 420 910
gwarancyjne
1 847 442
1 756 283
Zobowiązania otrzymane:
2 125 784
1 545 555
finansowe
40 000
0
gwarancyjne
2 085 784
1 545 555
Na udzielone zobowiązania warunkowe ujęte w powyższej tabeli składają się zobowiązania do
udzielenia kredytów (takie jak: niewykorzystane limity na kartach kredytowych, niewykorzystane
limity zadłużenia w rachunku bieżącym, niewykorzystane transze kredytów inwestycyjnych) oraz
wystawione gwarancje i akredytywy (stanowiące zabezpieczenie wywiązania się klientów Grupy
z zobowiązań wobec podmiotów trzecich). Wartość zobowiązań gwarancyjnych prezentowanych
powyżej przedstawia maksymalną wartość możliwej do poniesienia przez Grupę straty w przypadku
gdyby klienci nie wywiązali się ze swoich zobowiązań. Grupa tworzy rezerwy na obarczone ryzykiem
utraty wartości nieodwołalne zobowiązania warunkowe ujmowane w pozycji „rezerwy” w pasywach
bilansu. Wartość rezerwy wyznacza się jako różnicę pomiędzy oszacowaną kwotą wykorzystanego
zaangażowania warunkowego a wartością bieżącą spodziewanych przyszłych przepływów pieniężnych
z tej ekspozycji kredytowej. W związku z tym, Grupa uznaje, że wartości ujęte w powyższej tabeli
są jednocześnie zbliżone do wartości godziwej prezentowanych zobowiązań warunkowych.
115
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Struktura podmiotowa wszystkich zobowiązań gwarancyjnych netto, wykazanych w pozycjach
pozabilansowych:
Klient – sektor, w tys. zł
31.12.2021
31.12.2020
sektor finansowy
90 163
83 590
sektor niefinansowy (firmy)
1 755 666
1 671 080
sektor budżetowy
1 613
1 613
Razem
1 847 442
1 756 283
Gwarancje i poręczenia udzielone Klientom
Zobowiązania udzielone - gwarancyjne, w tys. zł
31.12.2021
31.12.2020
Czynne gwarancje i poręczenia
998 662
965 823
Linie na gwarancje i poręczenia
854 763
794 752
Razem
1 853 425
1 760 575
Rezerwy utworzone
(5 983)
(4 292)
Zobowiązania udzielone - gwarancyjne po uwzględnieniu rezerw
1 847 442
1 756 283
Struktura zobowiązań udzielonych z tytułu czynnych gwarancji i poręczeń wg poszczególnych
kryteriów (w tys. zł.):
Według walut
31.12.2021
31.12.2020
PLN
694 618
674 840
Waluty obce
304 044
290 983
Razem
998 662
965 823
Według rodzaju zobowiązania
31.12.2021
31.12.2020
Ilość sztuk
Wartość
Ilość sztuk
Wartość
Gwarancja
3 429
983 461
3 420
943 304
Poręczenie
0
0
0
0
Regwarancja
48
15 201
44
22 519
Razem
3 477
998 662
3 464
965 823
Według przedmiotu zobowiązania
31.12.2021
31.12.2020
Ilość sztuk
Wartość
Udział %
wartości
Ilość sztuk
Wartość
Udział %
wartości
dobrego wykonania kontraktu
2 750
529 664
53,03%
2 663
492 191
50,96%
terminowej zapłaty za towar lub usługę
325
244 684
24,50%
298
229 175
23,73%
przetargowa
90
13 483
1,35%
156
11 091
1,15%
zapłaty czynszu
200
100 245
10,04%
222
99 120
10,26%
zwrotu zaliczki
56
40 102
4,02%
47
53 738
5,56%
celna
39
49 159
4,92%
44
68 628
7,11%
inne
3
13 262
1,33%
21
2 666
0,28%
spłaty kredytu bankowego lub pożyczki
14
8 063
0,81%
13
9 214
0,95%
Razem
3 477
998 662
100,00%
3 464
965 823
100,00%
116
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
13. Ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów
hipotecznych
13.1. SPRAWY SĄDOWE I AKTUALNY STAN REZERW NA RYZYKO PRAWNE
Na dzień 31 grudnia 2021 r. Bank miał 11 070 umowy kredytowe i dodatkowo 913 umowy kredytowe z
byłego Euro Banku (94% umów kredytowych przed sądem pierwszej instancji oraz 6% umów
kredytowych przed sądem drugiej instancji) będących przedmiotem prowadzonych obecnie
indywidualnych sporów sądowych (z wyłączeniem roszczeń wniesionych przez bank przeciw klientom,
tzw. spraw windykacyjnych), dotyczących klauzul indeksacyjnych w walutowych kredytach
hipotecznych z całkowitą wartością roszczeń wniesionych przez powodów wynoszącą 1 512,4 mln PLN
oraz 121,3 mln CHF (portfel Banku Millennium: 1 391,9 mln PLN i 119,0 mln CHF oraz portfel byłego
Euro Banku: 120,4 mln PLN i 2,3 mln CHF).
Roszczenia zgłaszane przez klientów w postępowaniach indywidualnych dotyczą przede wszystkim
stwierdzenia nieważności umowy i zapłaty za zwrot rzekomo nienależytego świadczenia z uwagi na
abuzywny charakter klauzul indeksacyjnych, lub też utrzymania umowy w PLN z oprocentowaniem
indeksowanym do CHF Libor.
Bank jest poza tym stroną pozwu zbiorowego, którego przedmiotem jest ustalenie odpowiedzialności
Banku z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia się w związku z zawartymi walutowymi kredytami
hipotecznymi. Nie jest to spór o zapłatę. Orzeczenie w tym postępowaniu nie przyzna członkom grupy
żadnych kwot. Liczba umów kredytowych objęta tym postępowaniem wynosi 3 281. Na obecnym
etapie skład grupy został ustalony i potwierdzony przez sąd. Postępowanie weszło w fazę
merytorycznego rozpatrywania. Decyzję o dopuszczeniu dowodów sąd podejmie na posiedzeniu
niejawnym. Kolejna rozprawa zostanie wyznaczona z urzędu.
Natarczywa kampania reklamowa obserwowana w domenie publicznej wpływa na liczbę sporów
sądowych. Do końca 2019 r. przeciwko Bankowi złożono 1 981 indywidualnych roszczeń (dodatkowo
236 przeciwko dawnemu Euro Bankowi), w 2020 r. liczba ta wzrosła o 3 007 (267) natomiast w 2021
r. wzrosła o 6 149 (417).
Z danych ZBP (Związek Banków Polskich) zebranych od wszystkich banków posiadających walutowe
kredyty hipoteczne wynika, że znaczna większość sporów była prawomocnie korzystnie rozstrzygana
dla banków do 2019 r. Jednakże, po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE)
wydanym 3 października 2019 r. (Sprawa C-260/18) proporcje zmieniły się na niekorzyść i w
zdecydowanej większości przypadków banki przegrywały sprawy w sądach, w szczególności w sądach
pierwszej instancji. Jeśli chodzi o sam Bank, do 31 grudnia 2021 r. ostatecznie rozstrzygnięto tylko
245 spraw (210 w roszczeniach klientów wobec Banku i 35 w roszczeniach wniesionych przez Bank
wobec klientów tj. sprawy windykacyjne). 60% zakończonych indywidualnych spraw sądowych
przeciwko Bankowi było rozstrzygnięte korzystnie dla Banku wliczając umorzenia i ugody ze
skarżącymi. Niekorzystne orzeczenia (40%) dotyczyły zarówno unieważnienia umów kredytowych, jak
i konwersji na PLN+LIBOR. Bank wnosi skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego od niekorzystnych dla
Banku prawomocnych wyroków. Z drugiej strony statystyki orzeczeń sądów pierwszej instancji były w
ostatnich okresach znacznie bardziej niekorzystne i ich liczba również wzrosła. Co do zasady Bank
składa apelacje od negatywnych orzeczeń sądu I instancji.
117
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Wartość brutto umów i pożyczek w ramach indywidualnych spraw sądowych i pozwów grupowych
wniesionych przeciwko Bankowi na dzień 31.12.2021 r. wynosiła 4 382 mln zł. (w tym pozostająca do
spłaty kwota kapitału umów kredytowych w ramach pozwu zbiorowego wyniosła 962 mln PLN na dzień
31.12.2021 r. Gdyby wszystkie umowy kredytowe Banku Millennium będące obecnie w postępowaniach
sądowych indywidualnych i grupowych zostały uznane za nieważne bez odpowiedniego wynagrodzenia
za wykorzystanie kapitału, koszt przed opodatkowaniem mógłby wynieść 4 020 mln zł. Końcowe straty
mogą być niższe lub wyższe w zależności od ostatecznej linii orzecznictwa sądowego w tym zakresie.
W 2021 r. Bank utworzył 2 086,0 mln zł rezerw oraz 219,2 mln zł na portfel byłego Euro Banku.
Ostateczny poziom rezerw dla portfela Banku Millennium na koniec grudnia 2021 r. ukształtował się
na poziomie 3 078,9 mln zł, a dla portfela byłego Euro Banku 253,7 mln zł.
Opracowana przez Bank metodologia opiera się na następujących głównych parametrach:
(1) liczbie bieżących spraw (w tym pozwów zbiorowych) i potencjalnych przyszłych sprawach
sądowych, które pojawią się w określonym (trzyletnim) horyzoncie czasowym,
(2) kwocie potencjalnej straty Banku w przypadku wydania konkretnego wyroku sądowego,
uwzględniane są trzy negatywne scenariusze orzeczeń:
• nieważność umowy
• średni NBP
• PLN + LIBOR
(3) prawdopodobieństwie uzyskania określonego wyroku sądowego obliczanego na podstawie statystyk
orzeczeń sektora bankowego w Polsce oraz uzyskanych opinii prawnych. Różnice w poziomie rezerw
lub konkretnych strat będą zależeć od prawomocnych orzeczeń sądu w każdej sprawie oraz od liczby
spraw sądowych.
(4) w przypadku scenariusza unieważnienia umowy kredytowej, nowym elementem branym pod
uwagę, mając na uwadze oceny prawne, jest wyliczenie straty Banku z uwzględnieniem przypisania
minimalnego prawdopodobieństwa uzyskania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.
(5) nowym elementem rozpoznanym w metodologii są polubowne ugody z klientami zawierane na
drodze sądowej lub pozasądowej. Pomimo determinacji Banku w dalszym podejmowaniu wszelkich
możliwych działań w celu ochrony swoich interesów na drodze sądowej, Bank był otwarty na swoich
klientów w celu wypracowania polubownych, indywidualnych rozwiązań na wynegocjowanych
warunkach, zapewniających korzystne warunki przewalutowania kredytów na złotówki i / lub
wcześniejszą spłatę (częściową lub całkowitą). W wyniku tych negocjacji liczba aktywnych
walutowych kredytów hipotecznych uległa znacznemu zmniejszeniu w 2021 roku. W związku z
kontynuowanymi wysiłkami Banku podejmowanymi w celu dalszego podpisywania ugód, które wiążą
się z dodatkowymi kosztami, dodano scenariusz dalszej materializacji negocjacji. Należy jednak
zauważyć że:
a. negocjacje prowadzone są indywidualnie i mogą być w każdej chwili przerwane przez Bank,
b. z uwagi na poniesiony duży wysiłek negocjacyjny w 2021 r. maleje prawdopodobieństwo sukcesu w
tych negocjacjach, a jednocześnie większość klientów miała już kontakt z Bankiem w sprawie
ewentualnego negocjowania konwersji kredytów na złotówki, więc na chwilę obecną Bank przyjmuje
konserwatywne podejście przy uwzględnianiu potencjalnego wpływu tego czynnika.
Ryzyko prawne portfela byłego Euro Banku jest w pełni pokryte Umową w przedmiocie Zwolnienia z
Odpowiedzialności i Gwarancji Dotyczącą Portfela CHF, zawartą z Société Générale S.A.
118
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Bank przeanalizował wrażliwość metodologii obliczania rezerw, w przypadku której zmiana
parametrów wpłynęłaby na wartość szacowanej straty związanej z ryzykiem prawnym sporu:
Parametr
Scenariusz:
Wpływ na stratę w wyniku ryzyka
prawnego związanego z portfelem
kredytów hipotecznych w walutach
wymienialnych
Zmiana w liczbie
sporów sądowych
Dodatkowo 1 p.p. aktywnych
klientów składa pozew sądowy
przeciwko Bankowi.
56 mln PLN
Zmiana
prawdopodobieństwa
wygrania sprawy
Prawdopodobieństwo, że Bank
wygra sprawę, jest niższe o 1 p.p.
40 mln PLN
Zmiana szacowanych
strat dla każdego
wariantu wyroku
Wzrost strat dla każdego wariantu
wyroku o 1 p.p
32,5 mln PLN
Bank jest otwarty na indywidualne negocjowanie korzystnych warunków przedterminowej spłaty lub
przewalutowania kredytów na PLN. W wyniku tych negocjacji liczba aktywnych walutowych kredytów
hipotecznych zmniejszyła się w 2021 r. o 8 449 (w tym 69 potwierdzonych przez sąd) w porównaniu
do ponad 57 800 aktywnych umów kredytowych na koniec 2020 r. Koszty poniesione w związku z tymi
negocjacjami wyniosły od początku roku 364,3 mln zł i są prezentowane głównie w pozycji „Wynik z
pozycji wymiany” w Rachunku zysków i strat.
Należy również nadmienić, że na 31.12.2021 Bank musiał utrzymywać dodatkowe fundusze własne na
pokrycie dodatkowych wymogów kapitałowych w związku z ryzykiem portfela walutowych kredytów
hipotecznych (bufor walutowy Filaru II) w wysokości 2,82 p.p. (2,79 p.p. na poziomie Grupy), z których
część została alokowana na ryzyko operacyjne/prawne.
3 października 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ('TSUE') wydał wyrok w sprawie C-
260/18 w związku z pytaniami prejudycjalnymi złożonymi przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie
przeciwko Raiffeisen Bank International AG. Wyrok TSUE w zakresie dokonanej w nim interpretacji
prawa Unii Europejskiej jest wiążący dla sądów krajowych. Orzeczenie to interpretowało art. 6
dyrektywy 93/13. W świetle przedmiotowego orzeczenia wspomniany przepis musi być
interpretowany w taki sposób, że (i) sąd krajowy może unieważnić umowę kredytową, jeśli usunięcie
nieuczciwych warunków wykrytych w tej umowie zmieniłoby charakter głównego przedmiotu umowy;
(ii) skutki dla sytuacji klienta wynikające z unieważnienia umowy należy oceniać w świetle
okoliczności istniejących lub dających się przewidzieć w czasie, kiedy powstał spór, a co do tego, czy
konsument chce utrzymać umowę, decyduje jego wola; (iii) artykuł 6 dyrektywy wyklucza wypełnianie
luk w umowie spowodowanych usunięciem nieuczciwych warunków umowy wyłącznie na podstawie
krajowego ustawodawstwa o charakterze ogólnym lub przyjętych zwyczajów; (iv) artykuł 6 dyrektywy
wyklucza utrzymanie nieuczciwych warunków umowy, jeśli konsument nie zgodził się na utrzymanie
takich warunków. Można zauważyć, że TSUE poddał w wątpliwość możliwość dalszej realizacji umowy
kredytowej w PLN przy utrzymaniu obliczania odsetek zgodnie z LIBOR.
Wyrok TSUE dotyczy jedynie sytuacji, w której sąd krajowy uznał wcześniej, że warunek umowny ma
charakter abuzywny. Wyłączną prerogatywą sądów krajowych jest ocena, w trakcie postępowania
sądowego, czy dany warunek umowny może być uważany za abuzywny w danych okolicznościach
sprawy.
119
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
29 kwietnia 2021 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ('TSUE') wydał wyrok w sprawie C-19/20
w związku z pytaniami prejudycjalnymi złożonymi przez Sad Okręgowy w Gdańsku w sprawie
przeciwko ex- BPH S.A. TSUE stwierdził że:
(i) sąd krajowy jest zobowiązany do stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku umowy nawet
jeśli warunek ten został zmieniony przez te strony w drodze umowy. Takie stwierdzenie pociąga za
sobą przywrócenie sytuacji, w jakiej znajdowałby się konsument w braku warunku, którego
nieuczciwy charakter zostałby stwierdzony, chyba że konsument poprzez zmianę nieuczciwego
warunku zrezygnował z takiego przywrócenia w drodze wolnej i świadomej zgody. Jednakże z
dyrektywy Rady 93/13 nie wynika, że stwierdzenie nieuczciwego charakteru pierwotnego warunku
umownego miałoby co do zasady skutek w postaci unieważnienia umowy, jeśli zmiana tego warunku
pozwala na przywrócenie równowagi między obowiązkami i prawami tych stron wynikającymi z umowy
i na usunięcie wady obciążającej ten warunek.
(ii) sąd krajowy może usunąć jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między
przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy zniechęcający cel dyrektywy Rady 93/13 jest
realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten
stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod
kątem nieuczciwego charakteru. Jednocześnie, przepisy dyrektywy stoją na przeszkodzie temu, by
sąd odsyłający usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a
konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez
zmianę jego istoty.
(iii) skutki stwierdzenia przez sąd istnienia nieuczciwego warunku w umowie zawartej między
przedsiębiorcą a konsumentem podlegają przepisom prawa krajowego, przy czym kwestia
utrzymywania się w mocy takiej umowy powinna być oceniana z urzędu przez sąd krajowy zgodnie z
obiektywnym podejściem na podstawie tych przepisów.
(iv) sąd krajowy, który stwierdza nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej przez przedsiębiorcę
z konsumentem, obowiązany jest poinformować konsumenta, w ramach krajowych norm
proceduralnych i w następstwie kontradyktoryjnej debaty, o konsekwencjach prawnych, jakie może
pociągnąć za sobą stwierdzenie nieważności takiej umowy, niezależnie od tego, czy konsument jest
reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika.
7 maja 2021 Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów Sądu najwyższego wydał uchwałę której nadał moc
zasady prawnej zgodnie z którą:
1. Niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa,
dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i
wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.
2. Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i
kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w
wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Kredytodawca może żądać zwrotu
świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna.
W tym kontekście, biorąc pod uwagę ostatnią niekorzystną ewolucję w orzecznictwie w zakresie
walutowych kredytów hipotecznych, Bank będzie musiał regularnie dokonywać oceny i być może
konieczne będzie dalsze zwiększanie salda rezerw dedykowanych na spory sądowe, w przypadku
kontynuacji tego trendu.
Można racjonalnie założyć, że kwestie prawne odnoszące się do walutowych kredytów hipotecznych
będą dalej badane przez sądy krajowe w ramach rozpatrywanych sporów, co mogłoby doprowadzić
do pojawienia się dalszych interpretacji, które byłyby istotne dla oceny ryzyka związanych z
przedmiotowymi postępowaniami. Okoliczność ta wskazuje na potrzebę stałej analizy tych spraw.
Kolejne wnioski o wyjaśnienie i orzeczenie skierowane do TSUE i polskiego Sadu Najwyższego zostały
już złożone i mogą być dalej składane, co może mieć wpływ na wynik spraw sądowych.
120
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
13.2. ZDARZENIA, KTÓRE MOGĄ MIEĆ WPŁYW NA RYZYKO PRAWNE Z
TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH I ZWIĄZANE Z
NIM REZERWY
29 stycznia 2021 r. opublikowano zbiór pytań, z którymi Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego zwróciła
się do Izby Cywilnej SN w pełnym składzie, co może mieć istotne konsekwencje w zakresie wyjaśnienia
istotnych aspektów orzeczeń sądowych i ich konsekwencji. Izbę Cywilną Sądu Najwyższego poproszono
o odpowiedź na pytania na temat kluczowych spraw dotyczących umów walutowych kredytów
hipotecznych: (i) czy jest dopuszczalne zastąpienie - przepisami prawnymi lub normą zwyczajową -
abuzywnych przepisów umowy odnoszących się do ustalania kursu walutowego; ponadto (ii) czy w
przypadku niemożności ustalenia kursu walutowego waluty obcej w umowie kredytu
indeksowanego/denominowanego - jest dopuszczalne, by umowa była ważna w pozostałym zakresie;
jak również (iii) czy w przypadku nieważności kredytu CHF, stosowałaby się teoria salda (powstaje
pojedyncze roszczenie które odpowiada różnicy roszczenia banku i roszczenia klienta) lub teoria
dwóch kondycji (odrębnie roszczenie banku i roszczenie klienta, które powinny zostać rozstrzygnięte
odrębnie). Sąd Najwyższy poproszono również o odpowiedź na pytanie, (iv) od którego momentu
rozpoczyna bieg okres przedawnienia w przypadku roszczenia banku o spłatę kwot wypłaconych jako
kredyt i (v) czy banki oraz konsumenci mogą otrzymać wynagrodzenie za wykorzystanie swoich
środków pieniężnych przez drugą stronę.
11 maja Izba Cywilna Sądu Najwyższego zwróciła się o opinie na temat kredytów hipotecznych we
frankach szwajcarskich to pięciu instytucji, w tym do Narodowego Bank Polski (NBP), Urzędu Komisji
Nadzoru Finansowego (UKNF), Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka oraz Rzecznika
Finansowego.
Stanowiska: Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Finansowego są
generalnie korzystne dla konsumentów, natomiast NBP i UKNF prezentują stanowisko bardziej
wyważone, zawierające sprawiedliwe zasady traktowania kredytobiorców posiadających kredyty
hipoteczne w walutach obcych w porównaniu do sytuacji kredytobiorców złotowych, a także
wyważone aspekty ekonomiczne dotyczące rozwiązania problemu, które mogłyby zostać rozważone
przez Sąd Najwyższy.
W toku kolejnego posiedzenia w dniu 2 września 2021 r., Sąd Najwyższy nie ustosunkował się do
odpowiedzi na zadane pytania i nie jest znany nowy termin posiedzenia. Bank w stosownym czasie
oceni wpływ orzeczeń Sądu Najwyższego na poziom rezerw na ryzyko prawne.
W sierpniu 2021 do TSUE skierowane zostało pytanie prejudycjalne (C-520/21) czy w przypadku
uznania, że umowa kredytu zawarta przez bank i konsumenta jest od początku nieważna z powodu
zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych, strony oprócz zwrotu pieniędzy zapłaconych w
wykonaniu tej umowy (bank - kapitału kredytu, konsument - rat, opłat, prowizji i składek
ubezpieczeniowych) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty, mogą
domagać się także jakichkolwiek innych świadczeń, w tym należności
w szczególności wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów lub waloryzacji świadczenia.
Niezależnie od powyższego istnieje szereg pytań kierowanych przez polskie sądy do Europejskiego
Trybunału Sprawiedliwości, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sporów sądowych w
Polsce.
Pytania te odnoszą się w szczególności do:
- możliwości zastąpienia abuzywnej klauzuli umownej przepisem dyspozytywnym;
- terminu przedawnienia roszczeń konsumenta o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu umowy,
która została uznana za nieważną;
- możliwości stwierdzenia przez sąd abuzywności jedynie części warunku umownego.
121
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Z zakresem rozliczeń pomiędzy Bankiem a kredytobiorcą po upadku umowy kredytowej związane jest
również zagadnienie prawne skierowane do siedmioosobowego składu Sądu Najwyższego (sygn. III CZP
54/21). Termin rozpoznania sprawy nie został jeszcze wyznaczony.
Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przedstawione także zostało zagadnienie czy umowa kredytu
ma charakter umowy wzajemnej w świetle regulacji dotyczących prawa zatrzymania.
W dniu 8 grudnia 2020 roku p. Jacek Jastrzębski, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego (KNF),
zaproponował wprowadzenie rozwiązania „sektorowego” w kwestii ryzyka związanego z walutowymi
kredytami hipotecznymi dla całego sektora. Rozwiązanie polegałoby na oferowaniu przez banki swoim
klientom możliwości dobrowolnego przystępowania do układów, na podstawie których klient
zawierałby z bankiem ugodę, tak jakby jego kredyt od samego początku był kredytem złotowym
oprocentowanym za pomocą odpowiedniej stopy WIBOR powiększonej o marżę historycznie stosowaną
do takiego kredytu.
Po tym publicznym ogłoszeniu propozycja stała się przedmiotem konsultacji pomiędzy bankami;
konsultacje były prowadzone pod auspicjami KNF i Związku Banków Polskich. Ogólnie rzecz biorąc,
banki oceniały warunki, w których takie rozwiązanie można by wdrożyć, oraz jego dalsze skutki.
Zgodnie z informacjami przekazanymi w poprzednich sprawozdaniach finansowych Zdaniem Zarządu
Banku ważnymi aspektami, które należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o potencjalnym
wdrożeniu takiego programu, są: a) korzystna opinia lub przynajmniej brak sprzeciwu ze strony
istotnych instytucji publicznych; b) wsparcie jego realizacji przez Narodowy Bank Polski; c) poziom
pewności prawnej umów dotyczących ugody, które byłyby podpisane z kredytobiorcami; d) poziom
wpływu finansowego przed i po opodatkowaniu; e) konsekwencje kapitałowe, w tym korekty
regulacyjne poziomu wymogów kapitałowych związanych z walutowymi kredytami hipotecznymi.
W oparciu o aktualnie dostępne informacje, niektóre z wyżej wymienionych aspektów
prawdopodobnie nie zostaną w pełni wyjaśnione i/lub osiągnięte.
Na czas publikacji niniejszego raportu ani Zarząd ani inny organ stanowiący Banku nie podjął
jakiejkolwiek decyzji dotyczącej wdrożenia niniejszego programu. Jeżeli/kiedy będzie gotowa
rekomendacja dotycząca programu, Zarząd przedłoży ją Radzie Nadzorczej oraz Walnemu
Zgromadzeniu Akcjonariuszy biorąc pod uwagę istotność takiej decyzji oraz jej implikacji.
Bank Millennium przeprowadził wśród swoich klientów, we współpracy z zewnętrzną renomowaną
firmą, ankietę dotyczącą chęci przyjęcia rozliczenia w warunkach rozwiązania sektorowego
zaproponowanego przez Przewodniczącego KNF. 49% zapytanych klientów było wstępnie
zainteresowanych skorzystaniem z oferty, 25% nie potrafiło jednoznacznie wyrazić swojej opinii, a
26% nie skorzystałoby z takiej oferty.
Zgodnie z aktualnymi obliczeniami wdrożenie rozwiązania, w którym kredyty byłyby dobrowolnie
przewalutowane na złote, tak jak gdyby od początku były kredytami złotowymi oprocentowanymi na
podstawie odpowiedniej stopy WIBOR powiększonej o marżę historycznie stosowaną do takich
kredytów, mogłoby prowadzić do strat wynikających z przewalutowania takich kredytów (gdyby
przewalutowaniem był objęty cały obecny portfel) z wpływem brutto (przed opodatkowaniem) między
PLN 4 390 mln a PLN 4 848 mln (dane niezaudytowane). Skutki mogą ulec znacznej zmianie w
przypadku zmian kursu walutowego i różnych założeń. Wpływ na kapitał można by częściowo
zamortyzować i złagodzić poprzez połączenie istniejącej nadwyżki kapitału ponad obecne wymogi
minimalne, redukcję aktywów ważonych ryzykiem oraz zmniejszenie lub wyeliminowanie bufora
Filaru 2.
Z uwagi na złożoność spraw sądowych i niepewność co do ich wyniku, jak również potencjalne
wdrożenie rozwiązania Przewodniczącego KNF lub potencjalne orzeczenia Sądu Najwyższego, trudno
jest wiarygodnie oszacować potencjalny wpływ tak różnych rezultatów i ich interakcji na dzień
publikacji sprawozdań finansowych.
122
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
14. Noty do Skonsolidowanego Sprawozdania
Finansowego
Wartości prezentowane w notach do skonsolidowanego sprawozdania finansowego wyrażone są
w tysiącach zł.
1. PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK I PRZYCHODY O PODOBNYM CHARAKTERZE
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
157 554
313 452
Instrumenty dłużne
157 554
313 452
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu
2 620 651
2 704 672
Środki w Banku Centralnym
3 753
5 252
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
2 511 866
2 512 410
Instrumenty dłużne
620
1 065
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym
287
793
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
461
6 436
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
103 664
178 716
Przychody o charakterze podobnym do odsetkowego z tytułu:
63 888
108 455
Kredyty i pożyczki udzielone klientom obowiązkowo wyceniane według wartości
godziwej przez rachunek zysków i strat
55 372
69 934
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu - Instrumenty pochodne
7 902
34 460
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu - Instrumenty dłużne
614
4 061
Razem
2 842 093
3 126 579
W linii „Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń” Grupa prezentuje wynik odsetkowy
z tytułu pochodnych instrumentów wyznaczonych i będących efektywnymi instrumentami
zabezpieczającymi w zakresie zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz wartości godziwej.
Szczegółowy opis stosowanych przez Grupę relacji zabezpieczających został zamieszczony w nocie
(24).
Przychody odsetkowe za 2021 r. zawierają odsetki naliczone od kredytów z rozpoznaną utratą
wartości w kwocie 106 321 tys. zł (odpowiednio dla danych porównawczych za rok 2020 kwota tych
odsetek wynosiła 119 260 tys. zł).
2. KOSZTY Z TYTUŁU ODSETEK I PODOBNE KOSZTY
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Koszty odsetkowe od Zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu:
(128 947)
(543 464)
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych
(6 619)
(18 043)
Zobowiązania wobec klientów
(68 744)
(444 088)
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
(1 791)
(7 795)
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
(3 769)
(13 790)
Zobowiązania podporządkowane
(40 076)
(51 441)
Zobowiązania z tytułu leasingu
(7 948)
(8 307)
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń
0
0
Inne
(3)
(55)
Razem
(128 950)
(543 519)
123
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
3. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU OPŁAT I PROWIZJI
3A. PRZYCHODY Z TYTUŁU PROWIZJI
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Prowizje za prowadzenie rachunków
131 476
102 246
Prowizje za realizację przelewów, wpłat i wypłat gotówkowych oraz inne transakcje
płatnicze
78 916
67 738
Prowizje z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek
212 472
191 340
Prowizje z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń
13 425
13 799
Prowizje za obsługę kart płatniczych i kredytowych
235 579
221 086
Prowizje z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych
156 824
169 721
Prowizje z tytułu dystrybucji jednostek uczestnictwa i innych produktów oszczędnościowych
63 876
65 959
Prowizje z tytułu działalności maklerskiej i powierniczej
17 259
19 159
Prowizje z tytułu funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez Grupę
72 690
66 941
Pozostałe prowizje
29 733
29 425
Razem
1 012 250
947 414
3B. KOSZTY Z TYTUŁU PROWIZJI
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Prowizje za prowadzenie rachunków
(6 029)
(20 022)
Prowizje za realizację przelewów, wpłat i wypłat gotówkowych oraz inne transakcje płatnicze
(4 671)
(4 610)
Prowizje z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek
(28 165)
(33 374)
Prowizje za obsługę kart płatniczych i kredytowych
(86 391)
(93 514)
Prowizje z tytułu działalności maklerskiej i powierniczej
(3 087)
(3 321)
Prowizje z tytułu funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez Grupę
(11 675)
(10 417)
Prowizje z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych
(15 036)
(16 440)
Pozostałe prowizje
(26 584)
(19 660)
Razem
(181 638)
(201 358)
124
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
4. PRZYCHODY Z TYTUŁU DYWIDEND
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
2
0
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości
godziwej przez rachunek zysków i strat
1 333
906
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody
2 426
2 772
Razem
3 761
3 678
5. WYNIK Z TYTUŁU ZAPRZESTANIA UJMOWANIA AKTYWÓW I ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH
NIEWYCENIANYCH WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Operacje instrumentami dłużnymi
12 896
130 767
Koszty operacji finansowych
(3 227)
(2 685)
Razem
9 669
128 082
6. WYNIK Z TYTUŁU AKTYWÓW I ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH PRZEZNACZONYCH DO OBROTU
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Wynik na instrumentach dłużnych
(6 043)
12 867
Wynik na instrumentach pochodnych
(3 247)
518
Wynik z pozostałych operacji finansowych
(6)
51
Razem
(9 296)
13 436
7. WYNIK Z TYTUŁU AKTYWÓW FINANSOWYCH NIEPRZEZNACZONYCH DO OBROTU WYCENIANYCH
OBOWIĄZKOWO WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
39 881
(42 920)
Wynik na instrumentach kapitałowych
7 493
134 163
Wynik na instrumentach dłużnych
77 164
(52 667)
Razem
124 538
38 576
Wzrost wyniku z tytułu instrumentów dłużnych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych
obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy, wynika z pozytywnej wyceny części
akcji VISA Incorporation nie dopuszczonych do obrotu (które Grupa na bazie interpretacji zapisów IAS
32 prezentuje jako instrument dłużny, akcje VISA dopuszczone do obrotu ujmowane sa jako
instrumenty kapitałowe).
Główna przyczyna wzrostu wyniku z tytułu kredytów i pozyczek udzielonych klientom
nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik
finansowy została opisana w nocie 22a.
125
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
8. WYNIK Z TYTUŁU RACHUNKOWOŚCI ZABEZPIECZEŃ
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego (w tym zaniechanie)
13 813
(7 594)
Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej wynikające z zabezpieczonego ryzyka
(13 301)
6 588
Nieefektywność wynikająca z zabezpieczeń przepływów pieniężnych
(3 697)
(9 253)
Nieefektywność wynikająca z zabezpieczeń inwestycji netto w jednostkach działających za
granicą
0
0
Razem
(3 185)
(10 259)
9. POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Zysk ze sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych
22 189
19 121
Odszkodowania, kary i grzywny - otrzymane
3 376
4 325
Przychody ze sprzedaży pozostałych usług
42 072
22 434
Przychody związane z działalnością windykacyjną
5 653
4 749
Przychody leasingu
4 044
4 039
Pozostałe
239 962
106 098
Razem
317 296
160 766
10. POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Strata ze sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych
(20 375)
(13 195)
Odszkodowania, kary i grzywny - zapłacone
(15 992)
(10 624)
Koszty rezerw na roszczenia sporne
(113 173)
(17 223)
Koszty związane z działalnością leasingową
(2 445)
(4 528)
Przekazane darowizny
(900)
(849)
Koszty związane z windykacją
(52 620)
(25 870)
Rezerwa na potencjalne zwroty dla klientów*
(1 941)
(142 431)
Pozostałe
(32 064)
(34 340)
Razem
(239 510)
(249 060)
* W dniu 11 września 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł w sprawie Lexitor
przeciwko SKOK Stefczyka, Santander Consumer Bank i mBank (sprawa C 383/18), w której stwierdził,
że konsument ma prawo żądać zmniejszenia całkowitej kwoty kosztów pożyczki na którą składają się
odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy w przypadku wcześniejszej
spłaty kredytu.
Biorąc pod uwagę ten wyrok, w 2020 roku Grupa ujęła w rachunku zysków i strat zawiązanie rezerwy
w kwocie 142,4 mln zł. Część tej rezerwy (88,5 mln zł) stanowiła strata księgowa roku 2020 wynikająca
z wcześniejszych spłat klientów byłego Euro Bank dokonanych przed datą zakupu Euro Bank, co
częściowo zostało skompensowane pozytywną wyceną umowy odszkodowawczej podpisanej z Societe
Generale S.A. (35,8 mln zł) – efekt ten został rozpoznany jako „pozostałe przychody operacyjne ”.
W roku 2021 Grupa nie utworzyła dodatkowych rezerw z tego tytułu w ciężar rachunku zysków i strat
natomiast wartość wartość bilansowa nierozliczonej rezerwy na potencjalne zwroty według stanu na
31.12.2021 wyniosła 89,1 mln złotych.
126
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
11. KOSZTY ADMINISTRACYJNE
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Koszty pracownicze
(815 324)
(856 330)
Wynagrodzenia
(672 585)
(720 734)
Narzuty na wynagrodzenia
(112 158)
(115 129)
Świadczenia na rzecz pracowników, w tym:
(30 581)
(20 467)
rezerwy na odprawy emerytalne
(7 124)
(3 470)
rezerwy na niewykorzystane urlopy
1 288
8 801
pozostałe
(24 745)
(25 798)
Pozostałe koszty administracyjne
(625 382)
(686 049)
Koszty reklamy, promocji i reprezentacji
(64 559)
(61 818)
Koszty informatyki i łączności
(126 931)
(130 989)
Koszty wynajmu
(54 214)
(78 055)
Koszty utrzymania budynków, wyposażenia, materiałów
(40 710)
(49 635)
Koszty bankomatów i obsługi gotówki
(27 536)
(27 322)
Koszty usług doradczych, audytowych, prawniczych, tłumaczeń
(77 104)
(37 771)
Podatki i opłaty różne
(33 937)
(34 538)
Koszty KIR
(9 325)
(8 022)
Koszty PFRON
(7 147)
(8 183)
Koszty BFG
(118 217)
(167 190)
Koszty Nadzoru Finansowego
(12 776)
(10 283)
Pozostałe
(52 926)
(72 243)
Razem
(1 440 706)
(1 542 379)
12. KOSZTY Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW FINANSOWYCH
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Z tytułu odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom
(325 829)
(558 966)
Utworzenie odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom
(1 607 589)
(1 667 611)
Odwrócenie odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom
1 167 777
1 038 196
Kwoty odzyskane z tytułu kredytów uprzednio spisanych w ciężar rezerw
57 421
50 818
Sprzedaż wierzytelności
62 555
19 590
Pozostałe ujęte bezpośrednio w Rachunku Zysków i Strat
(5 993)
41
Z tytułu odpisów dla papierów wartościowych
1
52
Utworzenie odpisów dla papierów wartościowych
(6)
0
Odwrócenie odpisów dla papierów wartościowych
7
52
Z tytułu odpisów dla zobowiązań pozabilansowych
7 437
2 002
Utworzenie odpisów dla zobowiązań pozabilansowych
(55 368)
(73 355)
Odwrócenie odpisów dla zobowiązań pozabilansowych
62 805
75 357
Razem
(318 391)
(556 912)
127
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
13. KOSZTY Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Majątku trwałego
0
0
Pozostałe aktywa
(7 672)
(7 890)
Razem
(7 672)
(7 890)
14. KOSZTY REZERW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH
01.01.2021 - 31.12.2021
RAZEM
Alokowane na
portfel kredytowy
Rezerwy na
nierozstrzygnięte
sprawy sporne
Stan na początek okresu
960 046
884 755
75 291
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu
(24 059)
0
(24 059)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych
kredytów hipotecznych
2 305 157
0
2 305 157
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9
0
2 032 024
(2 032 024)
Zwiekszenie rezerw z tytułu różnic kursowych
91 470
0
91 470
Stan na koniec okresu
3 332 614
2 916 779
415 835
01.01.2020 - 31.12.2020
RAZEM
Alokowane na
portfel kredytowy
Rezerwy na
nierozstrzygnięte
sprawy sporne
Stan na początek okresu
223 134
213 271
9 863
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu
0
0
0
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych
kredytów hipotecznych
713 617
0
713 617
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9
0
671 484
(671 484)
Zwiekszenie rezerw z tytułu różnic kursowych
23 295
0
23 295
Stan na koniec okresu
960 046
884 755
75 291
15. AMORTYZACJA
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Rzeczowych aktywów trwałych
(154 795)
(167 286)
Wartości niematerialnych
(46 800)
(43 125)
Razem
(201 595)
(210 411)
16. PODATEK DOCHODOWY
16A. PODATEK DOCHODOWY UJĘTY W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Bieżący podatek
(199 030)
(331 144)
Bieżący rok
(199 030)
(331 144)
Korekta lat ubiegłych
0
0
Podatek odroczony:
(131 893)
143 026
Powstanie i odwrócenie różnic przejściowych
(129 643)
95 264
Powstanie / (Wykorzystanie) straty podatkowej
(2 250)
47 762
Razem obciążenie podatkowe w rachunku zysków i strat
(330 923)
(188 118)
128
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
16B. EFEKTYWNA STAWKA PODATKOWA
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Wynik finansowy brutto
(1 000 943)
210 935
Ustawowa stawka podatkowa
19%
19%
Podatek dochodowy wg obowiązującej stawki podatkowej 19%
190 179
(40 078)
Wpływ różnic trwałych na obciążenia podatkowe:
(523 326)
(150 740)
Przychody niepodlegające opodatkowaniu
43 815
20 038
Przychody z tytułu dywidend
461
527
Rozwiązanie pozostałych rezerw
43 057
9 432
Rozliczenia z SG (korekta ceny nabycia akcji Euro Bank S.A.)
0
10 039
Pozostałe
297
40
Koszty nie stanowiące kosztów podatkowych
(567 141)
(170 778)
Spisanie niezrealizowanego aktywa z tytułu podatku odroczonego
0
(171)
Strata na zbyciu wierzytelności
(17)
(8)
Składka PFRON
(1 357)
(1 541)
Składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny
(22 460)
(31 765)
Rozliczenia BFG SKOK PIAST
(397)
(1 824)
Podatek bankowy
(59 396)
(53 038)
Przychody/koszty rezerw na należności faktoringowe i leasingowe
1 073
492
Wierzytelności spisane w ciężar rezerw
(21 535)
(2 324)
Koszty postepowań sądowych i spraw spornych
(458 454)
(76 070)
Koszty z tytułu zawartych ugód
(1 068)
0
Koszty amortyzacji i ubezpieczeń samochodów osobowych w części przekraczającej 150 tys.
PLN
(773)
(1 460)
Pozostałe
(2 757)
(3 070)
Odliczenie podatku zapłaconego za granicą
0
246
Inne różnice pomiędzy wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania
podatkiem dochodowym (w tym ulga B+R)
2 224
2 454
Razem obciążenie podatkowe w Rachunku zysków i strat
(330 923)
(188 118)
Efektywna stawka podatkowa
/-/*
89,18%
* Za rok 2021 Grupa zarejestrowała ujemny wynik finansowy brutto a jednocześnie obciążenie
podatkowe o charakterze kosztowym, w związku z tym Grupa nie dokonała kalkulacji efektywnej
stawki podatkowej.
16C. PODATEK ODROCZONY UJĘTY BEZPOŚREDNIO W KAPITALE WŁASNYM
31.12.2021
31.12.2020
Wycena aktywów inwestycyjnych wycenianych według wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
129 857
(56 027)
Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne
71 993
8 439
Zyski /(straty) aktuarialne
(444)
708
Podatek odroczony ujęty bezpośrednio w kapitałach
201 406
(46 880)
Zmiany podatku odroczonego ujętego bezpośrednio w kapitale własnym zostały zaprezentowane
w Nocie (39b).
129
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Kontrola zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2015-17
W dniu 12 lutego 2019 r. zostały wszczęte przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-
Skarbowego w Szczecinie (ZUCS) kontrole celno-skarbowe w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu
zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2015 i 2016. W dniu 17 grudnia 2019
r. Bank otrzymał wyniki tych kontroli z dnia 13 grudnia 2019 r., w których zakwestionowano zwolnienie
ze zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych (WHT) odsetek od obligacji Banku
wypłacanych w tych latach do spółki MB Finance AB (MBF) z siedzibą w Szwecji stanowiących
zabezpieczenie 10-letnich obligacji podporządkowanych o wartości nominalnej 150 mln EURO
wyemitowanych przez ten podmiot w grudniu 2007r. (umorzonych w grudniu 2017 r.). 11 czerwca
2021 r. Bank otrzymał decyzje ZUCS w ramach II instancji zmniejszające zaległość w WHT za lata
2015-16 z 6,6 do 5,3 mln zł. Kwota ta wraz z odsetkami została zapłacona przez Bank w dniu 18
czerwca 2021r. Bank wniósł skargi od tych decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Szczecinie (WSA). WSA wyrokami z dnia 13 i 27 października 2021 r. uchylił w całości decyzje ZUCS.
ZUCS złożył skargi kasacyjne od niekorzystnych dla siebie wyroków do Naczelnego Sądu
Administracyjnego.
13 kwietnia 2021 r. wszczęta została przez Naczelnika ZUCS kontrola w WHT za 2017 r. Zgodnie z
przewidywaniami w wyniku kontroli z dnia 29 września 2021 r. ZUCS również zakwestionował
zwolnienie z WHT odsetek wypłaconych do MBF w tym roku (kwota spornego WHT wynosi za ten rok
ok. 2,2 mln zł). Bank również nie zgadza się z tymi ustaleniami i będzie kontynuował spór z ZUCS.
Aktualnie Bank oczekuje na wszczęcie postępowania podatkowego w celu wydania przez ZUCS decyzji.
Bank otrzymał ekspertyzę prawną z dnia 29 stycznia 2020 r. profesorów z Katedry Prawa Finansów
Publicznych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, w świetle
której stanowisko ZUCS w toczonym sporze zostało uznane za niezgodne z przepisami prawa
podatkowego.
17. ZYSK NA JEDNĄ AKCJĘ
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Zysk/(Strata) po opodatkowaniu
(1 331 866)
22 817
Średnia ważona liczba akcji własnych w okresie
1 213 116 777
1 213 116 777
Zysk/(Strata) na jedną akcję – podstawowy i rozwodniony (PLN)
(1,10)
0,02
Zysk na jedną akcję został wyliczony poprzez podzielenie zysku netto za okres przez średnią ważoną
liczbę akcji. Jednocześnie nie zaistniała konieczność dokonania odrębnej kalkulacji rozwodnionego
zysku na akcję (metodologia liczenia w przypadku braku instrumentów rozwadniających jest
analogiczna jak w przypadku zysku na akcję; w następstwie czego rozwodniony zysk na jedną akcję
jest równy podstawowemu zyskowi na jedną akcję).
18. KASA, ŚRODKI W BANKU CENTRALNYM
18A. KASA, ŚRODKI W BANKU CENTRALNYM
31.12.2021
31.12.2020
Gotówka
874 739
785 357
Środki pieniężne na rachunkach w Banku Centralnym
2 304 997
674 932
Inne środki pieniężne
0
0
Razem
3 179 736
1 460 289
Bank był zobowiązany do utrzymywania w okresie od 31 grudnia 2021 do 30 stycznia 2022 w NBP na
rachunku bieżącym Banku średniego salda o wartości 1 789 522 tys. zł (średnia arytmetyczna stanów
środków na rachunku bieżącym w NBP ze wszystkich dni okresu rezerwowego).
130
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
18B. KASA, ŚRODKI W BANKU CENTRALNYM - WG STRUKTURY WALUTOWEJ
31.12.2021
31.12.2020
W walucie polskiej
2 918 689
1 203 776
W walutach obcych (po przeliczeniu na zł):
261 047
256 513
- waluta: USD
41 867
42 623
- waluta: EUR
180 932
176 917
- waluta: CHF
15 396
14 844
- waluta: GBP
19 203
17 747
- pozostałe waluty
3 649
4 382
Razem
3 179 736
1 460 289
19. AKTYWA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU
19A. AKTYWA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU
31.12.2021
31.12.2020
Dłużne papiery wartościowe
86 438
269 413
Papiery wartościowe Skarbu Państwa
86 438
269 413
a) bony
0
0
b) obligacje
86 438
269 413
Pozostałe papiery wartościowe
0
0
a) notowane
0
0
b) nienotowane
0
0
Instrumenty kapitałowe
145
245
Kwotowane na aktywnym rynku
145
245
a) podmiotów finansowych
53
97
b) podmiotów niefinansowych
92
148
Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej
0
0
Dodatnia wycena pochodnych instrumentów finansowych
85 900
154 188
Razem
172 483
423 846
Informacja na temat aktywów finansowych stanowiących zabezpieczenie zobowiązań została
przedstawiona w Rozdziale 15. punkt 2).
19B. DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU WG WARTOŚCI BILANSOWEJ
31.12.2021
31.12.2020
o stałej stopie procentowej
61 340
222 091
o zmiennej stopie procentowej
25 098
47 322
Razem
86 438
269 413
131
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
19C. DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI
31.12.2021
31.12.2020
do 1 miesiąca
0
3 486
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
0
0
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
1 729
9 110
powyżej 1 roku do 5 lat
70 202
203 785
powyżej 5 lat
14 507
53 032
Razem
86 438
269 413
19D. ZMIANA STANU DŁUŻNYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I INSTRUMENTÓW KAPITAŁOWYCH PRZEZNACZONYCH
DO OBROTU
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
269 658
874 243
Zwiększenia (zakup i naliczenie odsetek i dyskonta)
9 575 937
23 887 648
Zmniejszenia (sprzedaż i umorzenie)
(9 758 399)
(24 493 562)
Różnice z wyceny do wartości godziwej
(613)
1 329
Stan na koniec okresu
86 583
269 658
19E. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU - WYCENA POCHODNYCH INSTRUMENTÓW
FINANSOWYCH I KOREKTA Z TYTUŁU RACHUNKOWOŚCI ZABEZPIECZEŃ WARTOŚCI GODZIWEJ ORAZ POZYCJE
KRÓTKIE WG STANU NA:
31.12.2021
Wartość nominalna instrumentów o terminie
pozostającym do realizacji
Wartości godziwe
poniżej
3 miesięcy
od 3 miesięcy
do 1 roku
od 1 roku do
5 lat
powyżej
5 lat
Razem
Aktywa
Pasywa
1. Instrumenty pochodne na
stopę procentową
1 581 520
5 143 978
7 451 331
189 000
(15 497)
10 099
25 596
Kontrakty na przyszłą stopę
procentową (FRA)
0
1 200 000
0
0
0
0
0
Swapy na stopę procentową
(IRS)
1 581 520
3 653 497
6 710 870
189 000
(15 511)
4 124
19 635
Pozostałe kontrakty na stopę
procentową: opcje
0
290 481
740 461
0
14
5 975
5 961
2. Walutowe instrumenty
pochodne*
17 634 779
1 959 787
508 031
0
(24 530)
46 793
71 323
Kontrakty walutowe
2 296 389
1 333 632
226 723
0
9 077
16 603
7 526
Swapy walutowe
15 338 390
626 155
281 308
0
(33 607)
30 190
63 797
Pozostałe kontrakty walutowe
(CIRS)
0
0
0
0
0
0
0
Opcje walutowe
0
0
0
0
0
0
0
3. Instrumenty wbudowane
69 733
144 415
560 079
0
(28 872)
0
28 872
Opcje wbudowane w
depozyty
69 733
144 415
560 079
0
(28 872)
0
28 872
Opcje wbudowane w
emitowane papiery
wartościowe
0
0
0
0
0
0
0
4. Opcje na indeksy
75 407
155 345
578 837
0
28 397
29 008
611
Wycena pochodnych
instrumentów finansowych,
RAZEM
19 361 439
7 403 525
9 098 278
189 000
(40 502)
85 900
126 402
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży dłużnych papierów wartościowych
-
-
16 614
* Wartość nominalna dla instrumentów pochodnych dwuwalutowych prezentowana jest w kwocie stanowiącej sumę obydwu
stron transakcji wyrażonych w PLN.
132
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
31.12.2020
Wartość nominalna instrumentów o terminie
pozostającym do realizacji
Wartości godziwe
poniżej
3 miesięcy
od 3 miesięcy
do 1 roku
od 1 roku
do 5 lat
powyżej
5 lat
Razem
Aktywa
Pasywa
1. Instrumenty pochodne na
stopę procentową
994 077
2 071 597
8 491 695
84 901
21 976
35 184
13 208
Kontrakty na przyszłą stopę
procentową (FRA)
0
800 000
0
0
133
133
0
Swapy na stopę procentową
(IRS)
980 584
1 191 375
7 853 343
84 901
21 839
34 966
13 127
Pozostałe kontrakty na stopę
procentową: opcje
13 493
80 221
638 352
0
4
85
81
2. Walutowe instrumenty
pochodne*
12 851 396
4 301 888
649 597
0
28 085
98 631
70 547
Kontrakty walutowe
2 597 635
1 693 617
433 337
0
19 095
34 360
15 265
Swapy walutowe
10 253 760
2 608 272
216 259
0
8 990
64 271
55 282
Pozostałe kontrakty walutowe
(CIRS)
0
0
0
0
0
0
0
Opcje walutowe
0
0
0
0
0
0
0
3. Instrumenty wbudowane
252 018
707 315
408 113
0
(19 559)
0
19 559
Opcje wbudowane w
depozyty
201 333
625 428
408 113
0
(17 815)
0
17 815
Opcje wbudowane w
emitowane papiery
wartościowe
50 685
81 887
0
0
(1 744)
0
1 744
4. Opcje na indeksy
364 733
633 269
456 015
0
19 911
20 373
462
Wycena pochodnych
instrumentów finansowych,
RAZEM
14 462 223
7 714 069
10 005 420
84 901
50 413
154 188
103 775
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży dłużnych papierów wartościowych
-
-
64 778
* Wartość nominalna dla instrumentów pochodnych dwuwalutowych prezentowana jest w kwocie stanowiącej sumę obydwu
stron transakcji wyrażonych w PLN.
20. AKTYWA FINANSOWE NIEPRZEZNACZONE DO OBROTU OBOWIĄZKOWO WYCENIANE WEDŁUG
WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT, INNE NIŻ KREDYTY I POŻYCZKI
UDZIELONE KLIENTOM
31.12.2021
31.12.2020
Instrumenty kapitałowe
138 404
200 772
Instytucje kredytowe
0
0
Pozostałe podmioty
138 404
200 772
Dłużne papiery wartościowe
127 499
50 335
Instytucje kredytowe
0
0
Pozostałe podmioty
127 499
50 335
Razem
265 903
251 107
133
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
21. AKTYWA FINANSOWE WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ INNE CAŁKOWITE
DOCHODY
21A. AKTYWA FINANSOWE WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ INNE CAŁKOWITE DOCHODY – WG
RODZAJU
31.12.2021
31.12.2020
Dłużne papiery wartościowe
17 968 972
18 613 077
Papiery wartościowe Skarbu Państwa
17 498 704
18 235 189
a) bony
0
0
b) obligacje
17 498 704
18 235 189
Papiery wartościowe banku centralnego
34 990
0
a) bony
34 990
0
b) obligacje
0
0
Pozostałe papiery wartościowe:
435 278
377 888
a) notowane
435 278
377 888
b) nienotowane
0
0
Udziały i akcje w innych jednostkach
28 727
29 538
Inne instrumenty finansowe
0
0
Razem
17 997 699
18 642 615
W tym:
Instrumenty notowane na aktywnym rynku
17 934 272
18 613 396
Instrumenty nienotowane na aktywnym rynku
63 427
29 219
21B. DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ INNE CAŁKOWITE DOCHODY
– WG STOPY PROCENTOWEJ
31.12.2021
31.12.2020
o stałej stopie procentowej
17 934 272
14 759 536
o zmiennej stopie procentowej
63 427
3 853 541
Razem
17 997 699
18 613 077
21C. DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ INNE CAŁKOWITE DOCHODY
– WG TERMINU ZAPADALNOŚCI
31.12.2021
31.12.2020
do 1 miesiąca
34 990
15 930
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
0
0
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
4 892 493
81 719
powyżej 1 roku do 5 lat
12 617 995
17 483 598
powyżej 5 lat
423 494
1 031 830
Razem
17 968 972
18 613 077
134
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
21D. ZMIANA STANU AKTYWÓW FINANSOWYCH WYCENIANYCH WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ INNE CAŁKOWITE
DOCHODY
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
18 642 615
21 870 164
Zwiększenia (zakup i naliczenie odsetek i dyskonta)
222 310 958
92 045 405
Zmniejszenia (sprzedaż i umorzenie)
(221 977 525)
(95 450 018)
Różnice z wyceny do wartości godziwej
(978 348)
177 038
Odpisy z tytułu utraty wartości
0
0
Inne
(1)
26
Stan na koniec okresu
17 997 699
18 642 615
22. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
22A. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM OBOWIĄZKOWO WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
Wartość bilansowa:
31.12.2021
31.12.2020
Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat *
362 992
1 615 753
- Przedsiębiorstwa
40
12 889
- Osoby prywatne
362 952
1 602 752
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych
0
112
W momencie wdrożenia MSSF9 Grupa wyodrębniła ekspozycje kredytowe zawierające w definicji
oprocentowania dźwignię finansową/mnożnik które ujmuje w niniejszym sprawozdaniu finansowym
jako „Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości
godziwej przez rachunek zysków i strat - Kredyty i zaliczki. Zapisy MSSF9 wskazują iż cecha mnożnika
powoduje modyfikację pieniądza w czasie i konieczność wyceny do wartości godziwej, pomimo iż sens
ekonomiczny tych transakcji czyli zarządzanie portfelem nieoparte o wartością godziwą i
utrzymywanie portfela w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy jest
charakterystyczne dla portfeli wycenianych według zamortyzowanego kosztu. W 2021 r. w wyniku
zmiany zapisów umownych (eliminacja cechy mnożnika) część z tych ekspozycji zaczęła być ponownie
wyceniana według zamortyzowanego kosztu. Zmiana dotyczyła kredytów w przypadków których
klienci całkowicie spłacili swoje zaangażowanie od którego odsetki naliczane były w oparciu o starą
formułę zawierająca mnożnik. Ekspozycje zaciągnięte po tym czasie na nowych warunkach umownych
(bez mnożnika), są wyceniane według zamortyzowanego kosztu).
135
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
W efekcie, w roku 2021 r., odnotowano następujące zmiany w sprawozdaniach finansowych:
1. w rachunku zysków i strat około 64 milionów złotych przychodów zostało ujęte w pozycji „Wynik
portfela kredytów o wartości godziwej” z tytułu odwrócenia kosztów korekty do wartości godziwej.
Jednocześnie zgodnie z obowiązującymi w Banku zasadami oceny ryzyka portfela kredytowego
Bank zawiązał na ekspozycje wyceniane według zamortyzowanego kosztu stosowne odpisy z tytułu
utraty wartości ujmując je jako koszt w rachunku zysków i strat. Z uwagi na charakter ekspozycji
obydwie kwoty miały podobną wartość.
2. W bilansie wartość portfela kredytów obowiązkowo wycenianego według wartości godziwej przez
rachunek zysków i strat zmniejszyła się około 1 280 milionów złotych w ujęciu netto.
Bank dokonuje spisania wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych w przypadku gdy
nie istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo odzyskania w całości (spisanie całkowite) lub części
(spisanie częściowe) danego składnika aktywów finansowych. W następstwie dokonania spisań
częściowych Bank przeniósł do ewidencji pozabilansowej (pomniejszając wartość bilansową brutto
wierzytelności) odsetki karne w wysokości 373 milionów złotych według stanu na dzień 31 grudnia
2021 r.
22B. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
31.12.2021
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
Wartość
bilansowa
netto
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Wyceniane wg zamortyzowanego
kosztu
73 262 717
3 866 807
3 485 056
(340 177)
(234 353)
(1 799 716)
78 240 334
- Przedsiębiorstwa
17 458 183
1 032 369
806 767
(114 852)
(45 876)
(320 591)
18 816 000
- Osoby prywatne
55 561 933
2 834 434
2 678 289
(224 196)
(188 477)
(1 479 125)
59 182 858
- Sektor instytucji rządowych i
samorządowych
242 601
4
0
(1 129)
0
0
241 476
31.12.2020
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
Wartość
bilansowa
netto
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Wyceniane wg zamortyzowanego
kosztu
66 725 877
3 986 549
3 683 798
(365 159)
(230 339)
(1 777 137)
72 023 589
- Przedsiębiorstwa
16 146 941
1 561 156
1 026 032
(118 205)
(41 408)
(468 866)
18 105 650
- Osoby prywatne
50 309 936
2 425 215
2 652 451
(245 411)
(188 930)
(1 307 577)
53 645 684
- Sektor instytucji rządowych i
samorządowych
269 000
178
5 315
(1 543)
(1)
(694)
272 255
136
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
22C. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM
31.12.2021
31.12.2020
Wyceniane wg
zamortyzowanego
kosztu
Wyceniane
wg wartości
godziwej*
Wyceniane wg
zamortyzowanego
kosztu
Wyceniane
wg wartości
godziwej*
Kredyty i pożyczki udzielone
72 359 455
98 324
67 218 285
771 780
▪ podmiotom gospodarczym
12 356 995
0
12 188 367
0
▪ klientom indywidualnym
59 921 206
98 324
54 932 397
771 780
▪ jednostkom budżetowym
81 254
0
97 521
0
Należności z tytułu kart płatniczych
784 087
264 668
83 121
843 973
▪ od podmiotów gospodarczych
14 572
40
187
13 002
▪ od klientów indywidualnych
769 515
264 628
82 934
830 971
Skupione wierzytelności
96 591
214 385
▪ podmiotów gospodarczych
96 591
214 385
▪ jednostek budżetowych
0
0
Zrealizowane gwarancje i poręczenia
8 020
7 419
Dłużne papiery wartościowe uprawnione do
redyskonta w Banku Centralnym
103
2 748
Należności z tytułu leasingu finansowego
6 949 534
6 471 831
Inne
18 876
3 618
Odsetki
397 914
394 817
Razem
80 614 580
362 992
74 396 224
1 615 753
Odpisy aktualizujące wartość należności
(2 374 246)
-
(2 372 635)
-
Razem wartość bilansowa
78 240 334
362 992
72 023 589
1 615 753
22D. JAKOŚĆ PORTFELA KREDYTÓW I POŻYCZEK WYCENIANYCH WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto)
80 614 580
74 396 224
z rozpoznaną utratą wartości
3 485 056
3 683 798
bez rozpoznanej utraty wartości
77 129 524
70 712 426
Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości
(2 374 246)
(2 372 635)
na ekspozycje z rozpoznaną utratą wartości
(1 799 716)
(1 777 137)
na ekspozycje bez rozpoznanej utraty wartości
(574 530)
(595 498)
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto):
78 240 334
72 023 589
137
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
22E. PODZIAŁ KREDYTÓW I POŻYCZEK WYCENIANYCH WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU ZE WZGLĘDU NA METODĘ
SZACUNKU UTRATY WARTOŚCI
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto)
80 614 580
74 396 224
wyceniane indywidualnie
820 462
1 015 366
wyceniane portfelowo
79 794 118
73 380 858
Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości
(2 374 246)
(2 372 635)
utworzony na bazie analizy indywidualnej
(261 290)
(362 318)
utworzony na bazie analizy kolektywnej
(2 112 956)
(2 010 317)
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto):
78 240 334
72 023 589
22F. PODZIAŁ KREDYTÓW I POŻYCZEK WYCENIANYCH WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU ZE WZGLĘDU NA RODZAJ
KLIENTÓW
31.12.2021
31.12.2020
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto)
80 614 580
74 396 224
korporacyjnym
19 539 924
19 008 622
indywidualnym
61 074 656
55 387 602
Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości
(2 374 246)
(2 372 635)
utworzony na należności od klientów korporacyjnych
(482 448)
(630 717)
utworzony na należności od klientów indywidualnych
(1 891 798)
(1 741 918)
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto):
78 240 334
72 023 589
22G. ZMIANA STANU ODPISÓW Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI KREDYTÓW I POŻYCZEK WYCENIANYCH WG
ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
2 372 635
1 961 618
Zmiana w wartości rezerw:
1 611
411 017
Odpisy dokonane w okresie
1 607 350
1 667 413
Wartości spisane w ciężar odpisów
(340 852)
(220 681)
Odwrócenie odpisów w okresie
(1 167 777)
(1 038 000)
Sprzedaż wierzytelności
(145 828)
(59 662)
Utworzenie KOIM*
35 850
37 798
Zmiana z tytułu różnic kursowych
9 287
20 250
Inne
3 581
3 899
Stan na koniec okresu
2 374 246
2 372 635
* Zgodnie z MSSF9 Grupa nalicza odsetki od portfela kredytowego z rozpoznaną utratą wartości od wartości ekspozycji netto.
W tym celu naliczana jest i ujmowana jako pomniejszenie przychodów odsetkowych tak zwana korekta odsetek
impairmentowych („KOIM”). Przedmiotowa korekta w bilansie prezentowana jest jako odpis z tytułu utraty wartości,
w konsekwencji uzgodnienie zmiany stanu odpisów z tytułu utraty wartości wymaga uwzględnienia korekty KOIM ujmowanej
w przychodach odsetkowych.
138
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Grupa posiada w bilansie aktywa POCI w efekcie rozpoznania kredytów z rozpoznaną utratą wartości
po połączeniu z Euro Bank S.A. i przejęciu SKOK Piast. W momencie połączenia przedmiotowe aktywa
zostały ujęte w księgach Banku według wartości godziwej.
Wartośc aktywów POCI przedstawia się następująco:
Wartość bilansowa
brutto
Skumulowana utrata
wartości
Wartość bilansowa
netto
31.12.2021
- Przedsiębiorstwa
59
231
290
- Osoby prywatne
241 218
(15 488)
225 730
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych
0
0
0
31.12.2020
- Przedsiębiorstwa
59
255
313
- Osoby prywatne
399 392
(26 607)
372 784
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych
0
0
0
22H. ZMIANA ODPISÓW Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI I WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO KREDYTÓW I POŻYCZEK
WYCENIANYCH WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU W PODZIALE NA KOSZYKI I KLASY
Przedsiębiorstwa:
odpisy z tytułu utraty wartości
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Razem
Stan na początek okresu
118 204
41 410
469 120
(255)
628 478
Transfery miedzy koszykami
3 316
(26 554)
23 238
0
0
Wzrost w wyniku udzielenia lub nabycia
70 192
0
0
0
70 192
Zmiany z tytułu ryzyka kredytowego
(61 850)
33 604
27 310
24
(912)
Zmiany z tytułu zaprzestania ujmowania (za
wyjątkiem sprzedaży i spisań)
(13 385)
(2 890)
(15 396)
0
(31 671)
Sprzedaż kredytów i pożyczek
(1 395)
0
(4 616)
0
(6 011)
Spisanie w ciężar odpisów
0
0
(182 382)
0
(182 382)
KOIMKOIM
0
0
3 712
0
3 712
Inne (w tym różnice kursowe)
(229)
306
(164)
0
(87)
Razem
114 852
45 876
320 822
(231)
481 319
Przedsiębiorstwa:
kredyty i pożyczki wartość bilansowa brutto
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Razem
Stan na początek okresu
16 146 941
1 561 155
1 025 974
59
18 734
129
Transfery miedzy koszykami
(132 267)
(29 319)
161 586
0
0
Udzielone lub zakupione kredyty i pożyczki
9 142 424
0
0
0
9 142 424
Spłacone kredyty i pożyczki
(7 396 680)
(504 923)
(238 622)
0
(8 140
225)
Sprzedaż
(326 724)
0
(5 363)
0
(332 087)
Spisanie w ciężar odpisów
0
0
(192 909)
0
(192 909)
Inne (w tym różnice kursowe)
24 488
5 456
56 042
0
85 986
Razem
17 458 182
1 032 369
806 709
59
19 297
319
139
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Osoby prywatne:
odpisy z tytułu utraty wartości
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Razem
Stan na początek okresu
245 411
188 930
1 280 970
26 607
1 741 918
Transfery miedzy koszykami
184 638
(246 982)
62 343
0
0
Wzrost w wyniku udzielenia lub nabycia
183 399
0
0
0
183 399
Zmiany z tytułu ryzyka kredytowego
(348 060)
266 365
476 038
0
394 344
Zmiany z tytułu zaprzestania ujmowania (za
wyjątkiem sprzedaży i spisań)
(37 415)
(23 797)
(102 540)
(10 919)
(174 671)
Sprzedaż kredytów i pożyczek
0
0
(139 817)
0
(139 817)
Spisanie w ciężar odpisów
(205)
(1 920)
(156 145)
(200)
(158 470)
KOIMKOIM
0
0
32 139
0
32 139
Inne (w tym różnice kursowe)
(3 572)
5 882
10 648
0
12 958
Razem
224 196
188 477
1 463 637
15 488
1 891 798
Osoby prywatne:
kredyty i pożyczki wartość bilansowa brutto
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Razem
Stan na początek okresu
50 309 936
2 425 215
2 253 059
399 392
55 387 602
Transfery miedzy koszykami
(1 583 891)
1 011 174
572 716
0
0
Udzielone lub zakupione kredyty i pożyczki
13 507 559
0
0
0
13 507 559
Spłacone kredyty i pożyczki
(5 468 259)
(577 081)
(146 902)
(50 128)
(6 242 370)
Alokacja rezerw na ryzyko prawne do portfela
kredytowego
(1 888 437)
(41 201)
(102 386)
0
(2 032 024)
Sprzedaż
0
0
(107 481)
(93 473)
(200 954)
Spisanie w ciężar odpisów
0
0
(131 240)
(16 704)
(147 944)
Inne (w tym różnice kursowe)
685 024
14 299
99 305
2 131
800 759
Razem
55 561 933
2 832 407
2 437 071
241 218
63 104 653
Sektor publiczny:
odpisy z tytułu utraty wartości
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Razem
Stan na początek okresu
1 543
0
695
0
2 238
Transfery miedzy koszykami
0
0
0
0
0
Wzrost w wyniku udzielenia lub nabycia
25
0
0
0
25
Zmiany z tytułu ryzyka kredytowego
(415)
0
(695)
0
(1 110)
Zmiany z tytułu zaprzestania ujmowania (za
wyjątkiem sprzedaży i spisań)
(24)
0
0
0
(24)
Inne (w tym różnice kursowe)
0
0
0
0
0
Razem
1 129
0
0
0
1 129
Sektor publiczny:
kredyty i pożyczki wartość bilansowa brutto
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Razem
Stan na początek okresu
269 000
178
5 315
0
274 492
Transfery miedzy koszykami
(1)
1
0
0
0
Udzielone lub zakupione kredyty i pożyczki
22 330
0
0
0
22 330
Spłacone kredyty i pożyczki
(48 728)
(175)
(5 315)
0
(54 218)
Inne (w tym różnice kursowe)
0
0
0
0
0
Razem
242 600
4
0
0
242 604
140
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
22I. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU WG TERMINÓW
ZAPADALNOŚCI
31.12.2021
31.12.2020
rachunki bieżące
3 968 352
2 746 506
do 1 miesiąca
1 570 044
1 054 951
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
2 759 234
2 472 040
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
8 345 528
7 924 173
powyżej 1 roku do 5 lat
25 530 917
24 964 128
powyżej 5 lat
36 043 346
32 733 697
dla których termin zapadalności upłynął
1 999 245
2 105 912
Odsetki
397 914
394 817
Razem brutto
80 614 580
74 396 224
22J. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU WG STRUKTURY
WALUTOWEJ
31.12.2021
31.12.2020
Wartość
bilansowa brutto
Odpisy z tytułu
utraty wartości
Wartość
bilansowa
Wartość
bilansowa brutto
Odpisy z tytułu
utraty wartości
Wartość
bilansowa
W walucie polskiej
66 605 331
(2 073 560)
64 531 771
56 794 474
(2 060 429)
54 734 045
W walutach obcych
(po przeliczeniu na zł):
14 009 249
(300 686)
13 708 563
17 601 750
(312 206)
17 289 544
waluta: USD
116 213
(3 138)
113 075
115 866
(3 529)
112 337
waluta: EUR
3 888 269
(78 771)
3 809 498
3 586 164
(71 339)
3 514 825
waluta: CHF
9 998 378
(218 561)
9 779 817
13 895 610
(237 159)
13 658 451
waluta: JPY
112
(111)
1
122
(121)
1
pozostałe waluty
6 277
(105)
6 172
3 988
(58)
3 930
Razem
80 614 580
(2 374 246)
78 240 334
74 396 224
(2 372 635)
72 023 589
141
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
22K. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU LEASINGU FINANSOWEGO
31.12.2021
31.12.2020
Należności (brutto) z tytułu leasingu finansowego
7 408 772
6 777 327
Niezrealizowane przychody finansowe
(459 238)
(305 496)
Należności (netto) z tytułu leasingu finansowego
6 949 534
6 471 831
Należności (brutto) z tytułu leasingu finansowego wg terminów zapadalności
do 1 roku
2 734 015
2 628 928
powyżej 1 roku do 2 lat
1 909 331
1 719 645
powyżej 2 lat do 3 lat
1 379 296
1 174 954
powyżej 3 lat do 4 lat
744 956
665 775
powyżej 4 lat do 5 lat
371 272
317 278
powyżej 5 lat
269 902
270 747
Razem
7 408 772
6 777 327
Należności (netto) z tytułu leasingu finansowego wg terminów zapadalności
do 1 roku
2 537 130
2 495 703
powyżej 1 roku do 2 lat
1 785 043
1 638 037
powyżej 2 lat do 3 lat
1 308 550
1 128 753
powyżej 3 lat do 4 lat
709 426
642 028
powyżej 4 lat do 5 lat
354 657
306 500
powyżej 5 lat
254 728
260 810
Razem
6 949 534
6 471 831
Głównymi grupami przedmiotów finansowanych w formie leasingu są środki transportu (ciągniki
siodłowe, naczepy, przyczepy, samochody ciężarowe, dostawcze, osobowe oraz inne), maszyny
i urządzenia przemysłowe, sprzęt komputerowy jak również nieruchomości przemysłowe
i komercyjne. W portfelu leasingowym Grupy znajdują się umowy, w których opłaty ustalone są
w PLN lub w EUR, oparte na zmiennych lub stałych stopach procentowych.
Umowy z Klientami zawierane są na okresy od 1 roku do 10 lat. Umowy leasingowe przewidują
zróżnicowany udział własny Klienta oraz wartość końcową przedmiotu, jak również zróżnicowaną
wysokość rat leasingowych np. w zależności od sezonowości. Po zakończeniu umowy leasingu, Klient
zobowiązany jest wykupić przedmiot za określoną w momencie jej zawierania cenę końcową.
Przedmiot ten przez cały okres leasingu pozostaje własnością Grupy i stanowi główne zabezpieczenie
spłat należności leasingowych.
142
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
23. AKTYWA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU INNE NIŻ KREDYTY I POŻYCZKI
UDZIELONE KLIENTOM
23A. AKTYWA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU INNE NIŻ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE
KLIENTOM
31.12.2021
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
Wartość
bilansowa
netto
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Instrumenty dłużne
37 089
0
0
(1)
0
0
37 088
Lokaty oraz kredyty i pożyczki
udzielone bankom i innym
instytucjom monetarnym
770 770
0
0
(239)
0
0
770 531
Transakcje z przyrzeczeniem
odkupu
268 837
0
0
0
0
0
268 837
31.12.2020
Wartość bilansowa brutto
Skumulowana utrata wartości
Wartość
bilansowa
netto
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
Instrumenty dłużne
38 821
0
0
(3)
0
0
38 818
Lokaty oraz kredyty i pożyczki
udzielone bankom i innym
instytucjom monetarnym
625 430
0
0
0
0
0
625 430
Transakcje z przyrzeczeniem
odkupu
66 350
0
0
0
0
0
66 350
23B. INSTRUMENTY DŁUŻNE
31.12.2021
31.12.2020
banki i inne instytucje monetarne
0
0
pozostałe przedsiębiorstwa
0
0
sektor budżetowy
37 088
38 818
Razem
37 088
38 818
23C. LOKATY ORAZ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE BANKOM I INNYM INSTYTUCJOM MONETARNYM
31.12.2021
31.12.2020
Rachunki bieżące
152 661
102 748
Lokaty
617 949
522 532
Odsetki
160
150
Razem należności brutto
770 770
625 430
Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości
(239)
0
Razem należności netto
770 531
625 430
143
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
23D. LOKATY ORAZ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE BANKOM I INNYM INSTYTUCJOM MONETARNYM WG TERMINÓW
ZAPADALNOŚCI
31.12.2021
31.12.2020
rachunki bieżące
152 661
102 748
do 1 miesiąca
572 949
522 532
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
40 000
0
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
5 000
0
powyżej 1 roku do 5 lat
0
0
powyżej 5 lat
0
0
dla których termin zapadalności upłynął
0
0
Odsetki
160
150
Razem brutto
770 770
625 430
23E. LOKATY ORAZ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE BANKOM I INNYM INSTYTUCJOM MONETARNYM WG STRUKTURY
WALUTOWEJ
31.12.2021
31.12.2020
W walucie polskiej
265 915
24 646
W walutach obcych (po przeliczeniu na zł):
504 855
600 784
waluta: USD
22 964
32 630
waluta: EUR
364 048
488 671
waluta: CNY
32 430
29 926
waluta: GBP
4 390
7 397
waluta: CHF
20 189
6 119
waluta: JPY
29 031
7 301
pozostałe waluty
31 803
28 740
Razem brutto
770 770
625 430
23F. ZMIANA STANU ODPISÓW Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI DLA LOKAT ORAZ KREDYTÓW I POŻYCZEK UDZIELONYCH
BANKOM I INNYM INSTYTUCJOM MONETARNYM
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
0
0
Odpisy dokonane w okresie
(239)
0
Odwrócenie odpisów w okresie
0
0
Stan na koniec okresu
(239)
0
23G. TRANSAKCJE Z PRZYRZECZENIEM ODKUPU
31.12.2021
31.12.2020
banki i inne instytucje monetarne
0
66 351
pozostałe przedsiębiorstwa
268 533
0
odsetki
303
(1)
Razem
268 836
66 350
144
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
24. INSTRUMENTY POCHODNE – RACHUNKOWOŚĆ ZABEZPIECZEŃ
Począwszy od 1 stycznia 2006 Grupa ustanowiła pierwsze formalne powiązanie zabezpieczające przed
zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych. Należy zaznaczyć, iż od momentu wdrożenia
MSSF, zgodnie z MSR39, efekt wyceny wszelkich instrumentów pochodnych niezaklasyfikowanych i
niebędących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi, prezentowany jest w wyniku z
instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat.
Stosowanie takiej metodologii skutkowało brakiem spójności w sposobie prezentacji instrumentów
finansowych w Rachunku zysków i strat. Wynik odsetkowy na transakcjach instrumentami
pochodnymi, zawieranymi w celu zabezpieczenia przepływów pieniężnych w walutach obcych, z
ekonomicznego punktu widzenia stanowi składnik marży odsetkowej (pozwala dopasować przychód
odsetkowy z tytułu udzielenia kredytów walutowych z kosztem finansowania wynikającym z portfela
depozytów złotowych). Wdrożenie formalnej rachunkowości zabezpieczeń umożliwiło prezentację
części przedmiotowych transakcji w Rachunku zysków i strat zgodnie z ich ekonomicznym sensem.
Zatwierdzona w Grupie Strategia Ryzyka określa ogólne zasady zabezpieczenia ryzyka rynkowego
generowanego przez działalność komercyjną. Transakcje zewnętrzne kwalifikujące się do
rachunkowości zabezpieczeń są wskazane w Strategii tuż po naturalnym zabezpieczeniu
ekonomicznym. Grupa zastosowała (wg stanu na 31.12.2021 r.) rachunkowość zabezpieczeń
przepływów pieniężnych w celu wyeliminowania zmienności przepływów pieniężnych:
- od kredytów hipotecznych denominowanych w walutach obcych oraz finansujących je depozytów
w PLN,
- od aktywów finansowych denominowanych w PLN,
- z tytułu przyszłych przychodow i kosztów odsetkowych denominowanych w walutach obcych,
które można przypisać do ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego w horyzoncie czasowym
ograniczonym do terminu zapadalności instrumentów zabezpieczających, zaprezentowanych
w nocie (24b).
Ponadto Grupa nadal stosowała zabezpieczenie wartości godziwej instrumentu dłużnego o stałej
stopie procentowej.
Pozycje zabezpieczane i zabezpieczające są ekonomicznie powiązane w taki sposób, że reagują one
w sposób podobny na zabezpieczane ryzyko, ich wycena zostanie skompensowana
w odpowiedzi na zmiany stóp rynkowych i kursu walutowego.
Grupa przeprowadza comiesięczne testy efektywności, oblicza i porównuje zmiany wartości godziwej
pozycji zabezpieczanych i zabezpieczających. Efektywność zabezpieczenia jest mierzona metodą
derywatu hipotetycznego, która zakłada prezentację pozycji zabezpieczanej jako hipotetyczny
derywat, dla którego zmiany wartości godziwej są porównywane ze zmianami wartości godziwej
instrumenty zabezpieczającego. Nieefektywność zabezpieczenia może wynikać z różnic w terminach
przeszacowania pozycji zabezpieczanych i zabezpieczających lub z wyznaczenia jako pozycji
zabezpieczającej istniejącego instrument pochodnego. Grupa desygnuje instrumenty
zabezpieczające w dacie zawarcia transakcji i w ten sposób eliminuje to źródło nieefektywności.
Raportowana przez Grupę nieefektywność zabezpieczenia obejmuje również amortyzację
skumulowanych do daty likwidacji zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych
zaklasyfikowanych w dniu ich likwidacji jako zabezpieczające.
145
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Poniżej zaprezentowano szczegółowe informacje na temat stosowanych przez Grupę relacji
zabezpieczających, pozycji wyznaczonych jako zabezpieczane i zabezpieczające oraz prezentacji
wyniku (wg stanu na 31.12.2021 r.):
Zabezpieczenie zmienności przepływów
pieniężnych generowanych przez portfel
złotowych aktywów finansowych
Zabezpieczenie zmienności przepływów
pieniężnych generowanych przez portfel
walutowych kredytów hipotecznych oraz
finansujących je zobowiązań złotowych
Opis relacji
zabezpieczającej
Grupa zabezpiecza ryzyko zmienności
przepływów pieniężnych generowanych przez
złotowe aktywa finansowe. Zmienność
przepływów pieniężnych wynika z ryzyka stopy
procentowej.
Grupa zabezpiecza ryzyko zmienności
przepływów pieniężnych generowanych przez
walutowe kredyty hipoteczne oraz przez
zobowiązania złotowe stanowiące bazę
finansową dla tych kredytów. Zmienność
przepływów pieniężnych wynika z ryzyka
walutowego oraz ryzyka stopy procentowej.
Pozycje
zabezpieczane
Przepływy pieniężne wynikające z portfela
złotowych aktywów finansowych
Przepływy pieniężne wynikające z portfela
walutowych kredytów hipotecznych oraz
finansujących je depozytów złotowych i
wyemitowanych złotowych dłużnych papierów
wartościowych.
Instrumenty
zabezpieczające
Transakcje IRS
Transakcje CIRS
Prezentacja wyniku
na transakcjach
zabezpieczanych i
zabezpieczających
Efektywna część wyceny instrumentów
zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z
aktualizacji wyceny; odsetki zarówno od
instrumentów zabezpieczających jaki i od
instrumentów zabezpieczanych ujmowane są w
wyniku odsetkowym. Nieefektywna część
wyceny instrumentów zabezpieczających
ujmowana jest w rachunku zysków i strat jako
wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Efektywna część wyceny instrumentów
zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z
aktualizacji wyceny. Nieefektywną część
wyceny instrumentów zabezpieczających
ujmowana jest w rachunku zysków i strat jako
wynik na instrumentach wycenianych do
wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Zabezpieczenie wartości godziwej
instrumentu dłużnego o stałej stopie
procentowej
Zabezpieczenie zmienności przepływów
pieniężnych z tytułu przyszłych przychodów i
kosztów odsetkowych denominowanych w
walutach obcych
Opis relacji
zabezpieczającej
Grupa zabezpiecza część ryzyka stopy
procentowej, związanego ze zmianą wartości
godziwej dłużnego instrumentu o stałej stopie
procentowej wycenianego przez inne całkowite
dochody, wynikającej ze zmienności rynkowych
stóp procentowych.
Grupa zabezpiecza ryzyko zmienności przyszłych
przepływów pieniężnych z tytułu walutowych
przychodów i kosztów odsetkowych. Zmienność
przepływów pieniężnych wynika z ryzyka
walutowego.
Pozycje
zabezpieczane
Portfel stałokuponowych dłużnych papierów
wartościowych zaklasyfikowane do kategorii
aktywów finansowych wycenianych wg wartości
godziwej przez pozostałe całkowite dochody
denominowane w PLN.
Przepływy pieniężne z tytułu przyszłych
przychodów i kosztów odsetkowych
denominowanych w walutach obcych.
Instrumenty
zabezpieczające
Transakcje IRS
Pozycja walutowa wynikająca z rozpoznanych
przyszłych zobowiązań leasingowych.
Prezentacja wyniku
na transakcjach
zabezpieczanych i
zabezpieczających
Wynik z tytułu zmiany wyceny do wartości
godziwej pozycji zabezpieczanych w zakresie
zabezpieczanego ryzyka odnoszony jest do
wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń.
Pozostała część zmiany wyceny do wartości
godziwej ujmowana jest w pozostałych
całkowitych dochodach. Odsetki od dłużnych
papierów wartościowych ujmowane są w wyniku
odsetkowym. Zmiana wyceny do wartości
godziwej instrumentów pochodnych
stanowiących zabezpieczenie jest prezentowana
w wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń,
a odsetki od tych instrumentów ujmowane są w
wyniku odsetkowym.
Efektywna część rewaluacji spot instrumentów
zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z
aktualizacji wyceny. Nieefektywną część
wyceny pozycji zabezpieczającej ujmowana jest
w rachunku zysków i strat jako wynik na
instrumentach wycenianych do wartości
godziwej przez rachunek zysków i strat.
146
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
24A. RACHUNKOWOŚĆ ZABEZPIECZEŃ
31.12.2021
Wartość nominalna instrumentów o terminie
pozostającym do realizacji
Wartości godziwe
poniżej
3 miesięcy
od 3 miesięcy
do 1 roku
od 1 roku
do 5 lat
powyżej
5 lat
Razem
Aktywa
Pasywa
1. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie przepływów pieniężnych związane ze stopą procentową i/lub kursem
walutowym *
Kontrakty CIRS
1 963 585
1 491 326
12 328 234
0
(283 605)
14 385
297 990
Kontrakty IRS
0
800 000
5 075 500
0
(316 584)
0
316 584
Kontrakty FXS
0
0
0
0
0
0
0
2. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie wartości godziwej związane ze stopą procentową
Kontrakty IRS
0
0
90 000
0
0
0
0
3. Razem instrumenty
pochodne stanowiące
zabezpieczenie
1 963 585
2 291 326
17 493 734
0
(600 189)
14 385
614 574
* Wartość nominalna dla instrumentów pochodnych dwuwalutowych prezentowana jest w kwocie stanowiącej sumę obydwu
stron transakcji wyrażonych w PLN.
31.12.2020
Wartość nominalna instrumentów o terminie
pozostającym do realizacji
Wartości godziwe
poniżej
3 miesięcy
od 3 miesięcy
do 1 roku
od 1 roku
do 5 lat
powyżej
5 lat
Razem
Aktywa
Pasywa
1. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie przepływów pieniężnych związane ze stopą procentową i/lub kursem
walutowym *
Kontrakty CIRS **
4 214 237
5 833 452
20 482 303
0
(632 447)
21 795
654 242
Kontrakty IRS
0
500 000
2 680 000
0
(45 903)
0
45 903
Kontrakty FXS
2 531 417
0
0
0
(29 116)
0
29 116
2. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie wartości godziwej związane ze stopą procentową
Kontrakty IRS
0
50 000
0
90 000
(9 588)
0
9 588
3. Razem instrumenty
pochodne stanowiące
zabezpieczenie
6 745 653
6 383 452
23 162 303
90 000
(717 055)
21 795
738 850
* Wartość nominalna dla instrumentów pochodnych dwuwalutowych prezentowana jest w kwocie stanowiącej sumę obydwu
stron transakcji wyrażonych w PLN.
** Pozycja zawiera transakcje z przyszłą datą wymany początkowej o wartości 10 645 826 tys. zł, zawarte w celu zapewnienia
ciągłości finansowania portfela CHF po rozliczeniu aktywnych obecnie kontraktów.
24B. RACHUNKOWOŚĆ ZABEZPIECZEŃ Z TYTUŁU ZABEZPIECZENIA PRZEPŁYWÓW ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH
Relacja zabezpieczająca
Maksymalny termin wystąpienia
przepływów pieniężnych, których
wartość jest zabezpieczana
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez portfel
złotowych aktywów finansowych
2026-11-05
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez portfel
walutowych kredytów hipotecznych oraz finansujących je zobowiązań złotowych
2025-01-07
Zabezpieczenie wartości godziwej instrumentu dłużnego o stałej stopie procentowej
2026-08-26
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych z tytułu przyszłych przychodow i
kosztów odsetkowych denominowanych w walutach obcych
2030-04-30
Nieefektywna część zmian wyceny instrumentów zabezpieczających ujęta w Rachunku zysków i strat w 2021 roku wyniosła
-3 696 tys. zł. (w 2020 roku było to odpowiednio -9 253 tys. zł).
Nieefektywna część zmian wyceny instrumentów zabezpieczających ujęta w Rachunku zysków
i strat została zaprezentowana w nocie (8).
147
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
24C. ZABEZPIECZENIE ZMIENNOŚCI PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH - INSTRUMENTY ZABEZPIECZANE
Transakcje
Pozycja w bilansie
Zmiany wartości godziwej
instrumentu
zabezpieczanego przyjęte do
wyznaczenia kwoty
nieefektywnej w okresie
Wartość kapitałów
z tytułu czynnych
relacji
zabezpieczających
Wartość kapitałów do
rozliczenia z tytułu
zakończonych relacji
zabezpieczających
▪ CIRS
Kredyty i pożyczki
udzielone klientom
5 690
(26 914)
(1 304)
▪ IRS
Kredyty i pożyczki
udzielone klientom
158 382
(158 382)
0
▪ FX swap
Kredyty i pożyczki
udzielone klientom
3 643
0
0
▪ FX spot
Przyszłe przychody i
koszty odsetkowe
(444)
(16 944)
0
▪ IRS
Wyemitowane dłużne
papiery wartościowe
(11 499)
0
(1 049)
▪ IRS
Instrumenty dłużne
179 211
(174 318)
0
Razem
334 983
(376 558)
(2 353)
24D. ZABEZPIECZENIE ZMIENNOŚCI PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH – INSTRUMENTY ZABEZPIECZAJĄCE
Transakcje
Zmiany wartości godziwej
instrumentu zabezpieczającego
przyjęte do wyznaczenia kwoty
nieefektywnej w okresie
Nieefektywność rozpoznana w
Rachunku zysków i strat
Reklasyfikacja z kapitału
do Rachunku zysków i
Strat
- CIRS
(5 690)
(490)
0
- IRS
(158 382)
0
0
- FX swap
(3 643)
0
0
- FX spot
444
0
0
- IRS
11 499
(3 206)
0
- IRS
(179 211)
0
0
Razem
(334 983)
(3 696)
0
24E. ZABEZPIECZENIE WARTOŚCI GODZIWEJ - INSTRUMENTY ZABEZPIECZANE
Transakcje
Pozycja w bilansie
Zmiany wartości godziwej
instrumentu zabezpieczanego
przyjęte do wyznaczenia kwoty
nieefektywnej w okresie
IRS
Instrumenty dłużne wyceniane przez inne calkowite
dochody
(13 301)
Razem
(13 301)
24F. ZABEZPIECZENIE WARTOŚCI GODZIWEJ – INSTRUMENTY ZABEZPIECZAJĄCE
Transakcje
Zmiany wartości godziwej instrumentu
zabezpieczającego przyjęte do wyznaczenia kwoty
nieefektywnej w okresie
Nieefektywność rozpoznana w
Rachunku zysków i strat
IRS
13 813
512
Razem
13 813
512
148
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
25. INWESTYCJE W JEDNOSTKACH ZALEŻNYCH, WE WSPÓLNYCH PRZEDSIĘWZIĘCIACH I W
JEDNOSTKACH STOWARZYSZONYCH
25A. INWESTYCJE W JEDNOSTKACH POWIĄZANYCH
31.12.2021
31.12.2020
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych
0
0
25B. INWESTYCJE W JEDNOSTKACH POWIĄZANYCH
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
0
0
sprzedaż
0
0
wycena metodą praw własności
0
0
Stan na koniec okresu
0
0
26. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE
26A. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE
31.12.2021
31.12.2020
Grunty
2 434
2 434
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej
67 944
67 073
Urządzenia techniczne i maszyny
89 749
88 121
Środki transportu
9 664
9 490
Inne środki trwałe
23 077
23 872
Środki trwałe w budowie
63 315
59 257
Prawa do użytkowania powierzchni biurowej
293 605
321 566
Razem
549 788
571 813
149
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
26B. ZMIANA STANU RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH (WG GRUP RODZAJOWYCH) ZA OKRES 01.01.2021 –
31.12.2021
grunty
budynki,
lokale i
obiekty
inżynierii
lądowej i
wodnej
urządzenia
techniczne
i maszyny
środki
transportu
inne
środki
trwałe
środki
trwałe w
budowie i
zaliczki
Prawa do
użytkowania
powierzchni
biurowej
RAZEM
a) wartość brutto
rzeczowych aktywów
trwałych na początek okresu
2 434
322 405
281 465
31 947
100 480
59 257
509 975
1 307 963
b) zwiększenia (z tytułu)
0
14 306
30 918
8 086
7 150
55 985
79 762
196 207
zakup
0
100
458
8 086
48
40 957
0
49 649
przyjęcie ze środków
trwałych
w budowie
0
14 206
30 460
0
7 102
368
0
52 136
inwestycje nieopłacone
0
0
0
0
0
14 660
0
14 660
ujęcie prawa do
użytkowania w okresie
0
0
0
0
0
0
79 762
79 762
c) zmniejszenia (z tytułu)
0
15 899
15 321
3 139
5 642
51 927
60 511
152 439
sprzedaż
0
4 116
9 231
3 139
2 699
0
0
19 185
likwidacja
0
11 783
6 090
0
2 943
0
60 511
81 327
rozliczenie środków
trwałych w budowie
0
0
0
0
0
51 768
0
51 768
inne
0
0
0
0
0
159
0
159
d) wartość brutto
rzeczowych aktywów
trwałych na koniec okresu
2 434
320 812
297 062
36 894
101 988
63 315
529 226
1 351 731
e) skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na początek
okresu
0
246 458
193 344
22 457
76 607
0
188 409
727 275
f) amortyzacja za okres (z
tytułu)
0
(2 464)
13 969
4 773
2 303
0
47 212
65 793
odpis bieżący (RZiS)
0
10 269
28 554
8 007
6 950
0
101 015
154 795
zmniejszenia z tytułu
sprzedaży
0
(3 766)
(8 736)
(2 928)
(2 618)
0
0
(18 048)
zmniejszenia z tytułu
likwidacji
0
(8 906)
(5 890)
0
(2 050)
0
(53 803)
(70 649)
przeniesienie z odpisów z
tytułu utraty wartości
0
0
0
0
0
0
0
0
inne
0
(61)
41
(306)
21
0
0
(306)
g) skumulowana
amortyzacja (umorzenie) na
koniec okresu
0
243 994
207 313
27 230
78 910
0
235 621
793 068
h) odpisy z tytułu utraty
wartości na początek okresu
0
8 874
0
0
1
0
0
8 875
utworzenie odpisów z
tytułu utraty wartości
0
0
0
0
0
0
0
0
rozwiązanie odpisów z
tytułu utraty wartości
0
0
0
0
0
0
0
0
i) odpisy z tytułu utraty
wartości na koniec okresu
0
8 874
0
0
1
0
0
8 875
j) wartość netto
rzeczowych aktywów
trwałych na koniec okresu
2 434
67 944
89 749
9 664
23 077
63 315
293 605
549 788
150
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
26C. ZMIANA STANU RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH (WG GRUP RODZAJOWYCH) ZA OKRES 01.01.2020 –
31.12.2020
grunty
budynki,
lokale i
obiekty
inżynierii
lądowej i
wodnej
urządzenia
techniczne
i maszyny
środki
transportu
inne
środki
trwałe
środki
trwałe w
budowie i
zaliczki
Prawa do
użytkowania
powierzchni
biurowej
RAZEM
a) wartość brutto
rzeczowych aktywów
trwałych na początek okresu
2 434
318 739
264 913
30 547
89 762
63 324
499 873
1 269 592
b) zwiększenia (z tytułu)
0
10 801
25 649
2 063
12 970
44 834
45 505
141 822
zakup
0
0
731
2 063
0
25 847
0
28 641
przyjęcie ze środków
trwałych
w budowie
0
10 801
24 918
0
12 970
0
0
48 689
inwestycje nieopłacone
0
0
0
0
0
18 987
0
18 987
ujęcie prawa do
użytkowania w okresie
0
0
0
0
0
0
45 505
45 505
c) zmniejszenia (z tytułu)
0
7 135
9 097
663
2 252
48 901
35 403
103 451
sprzedaż
0
2 786
5 033
592
227
0
0
8 638
likwidacja
0
4 349
4 064
71
2 025
0
35 186
45 695
rozliczenie środków
trwałych w budowie
0
0
0
0
0
48 689
0
48 689
inne
0
0
0
0
0
212
217
429
d) wartość brutto
rzeczowych aktywów
trwałych na koniec okresu
2 434
322 405
281 465
31 947
100 480
59 257
509 975
1 307 963
e) skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na początek
okresu
0
239 616
171 816
15 265
71 117
0
96 573
594 387
f) amortyzacja za okres (z
tytułu)
0
6 842
21 528
7 192
5 490
0
91 836
132 888
odpis bieżący (RZiS)
0
11 884
29 773
7 752
6 868
0
111 009
167 286
zmniejszenia z tytułu
sprzedaży
0
(2 015)
(4 305)
(539)
(185)
0
0
(7 044)
zmniejszenia z tytułu
likwidacji
0
(3 089)
(3 900)
(21)
(1 171)
0
(19 173)
(27 354)
przeniesienie z odpisów z
tytułu utraty wartości
0
0
0
0
0
0
0
0
inne
0
62
(40)
0
(22)
0
0
0
g) skumulowana
amortyzacja (umorzenie) na
koniec okresu
0
246 458
193 344
22 457
76 607
0
188 409
727 275
h) odpisy z tytułu utraty
wartości na początek okresu
0
8 874
0
0
1
0
0
8 875
utworzenie odpisów z
tytułu utraty wartości
0
0
0
0
0
0
0
0
rozwiązanie odpisów z
tytułu utraty wartości
0
0
0
0
0
0
0
0
i) odpisy z tytułu utraty
wartości na koniec okresu
0
8 874
0
0
1
0
0
8 875
j) wartość netto
rzeczowych aktywów
trwałych na koniec okresu
2 434
67 073
88 121
9 490
23 872
59 257
321 566
571 813
151
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
27. WARTOŚCI NIEMATERIALNE
27A. WARTOŚCI NIEMATERIALNE
31.12.2021
31.12.2020
Wartość firmy – połączenie z Euro Bank S.A.
192 126
192 126
Pozostałe wartości niematerialne:
200 312
192 655
prawa autorskie, patenty i podobne wartości
35 600
31 929
oprogramowanie komputerowe (licencje)
96 638
58 113
inne
12 867
17 883
zaliczki na wartości niematerialne
55 207
84 730
Razem
392 438
384 781
27B. ZMIANA STANU WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH (WG GRUP RODZAJOWYCH) ZA OKRES 01.01.2021 –
31.12.2021
prawa autorskie,
patenty i
podobne wartości
oprogramowanie
komputerowe
(licencje)
inne wartości
niematerialne
zaliczki na
wartości
niematerialne
RAZEM
a) wartość brutto wartości
niematerialnych na początek okresu
65 645
366 492
28 171
84 730
545 038
b) zwiększenia (z tytułu)
17 328
70 519
0
58 740
146 587
nakłady na wartości niematerialne
0
39
0
44 239
44 278
inwestycje nieopłacone
0
0
0
14 501
14 501
przejęcie z inwestycji i zaliczek
17 328
70 480
0
0
87 808
inne
0
0
0
0
0
c) zmniejszenia (z tytułu)
248
7 871
1 306
88 263
97 688
likwidacja
248
7 853
1 306
28
9 435
rozliczenie zaliczek do wartości
niematerialnych
0
0
0
88 175
88 175
inne
0
18
0
60
78
d) wartość brutto wartości
niematerialnych na koniec okresu
82 725
429 140
26 865
55 207
593 937
e) skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na początek okresu
33 716
304 391
10 288
0
348 395
f) amortyzacja za okres (z tytułu)
13 409
24 123
3 710
0
41 242
odpis bieżący (RZiS)
13 657
28 127
5 016
0
46 800
likwidacja
(248)
(3 987)
(1 306)
0
(5 541)
inne
0
(17)
0
0
(17)
g) skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na koniec okresu
47 125
328 514
13 998
0
389 637
h) odpisy z tytułu utraty wartości na
początek okresu
0
3 988
0
0
3 988
i) odpisy z tytułu utraty wartości na
koniec okresu
0
3 988
0
0
3 988
j) wartość netto wartości
niematerialnych na koniec okresu
35 600
96 638
12 867
55 207
200 312
152
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
27C. ZMIANA STANU WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH (WG GRUP RODZAJOWYCH) ZA OKRES 01.01.2020 –
31.12.2020
prawa autorskie,
patenty i
podobne wartości
oprogramowanie
komputerowe
(licencje)
inne wartości
niematerialne
zaliczki na
wartości
niematerialne
RAZEM
a) wartość brutto wartości
niematerialnych na początek okresu
42 354
328 653
28 169
89 978
489 154
b) zwiększenia (z tytułu)
23 291
37 839
2
55 922
117 054
nakłady na wartości niematerialne
0
572
0
44 578
45 150
inwestycje nieopłacone
0
0
0
11 344
11 344
przejęcie z inwestycji i zaliczek
23 291
37 267
2
0
60 560
inne
0
0
0
0
0
c) zmniejszenia (z tytułu)
0
0
0
61 170
61 170
likwidacja
0
0
0
16
16
rozliczenie zaliczek do wartości
niematerialnych
0
0
0
60 560
60 560
inne
0
0
0
594
594
d) wartość brutto wartości
niematerialnych na koniec okresu
65 645
366 492
28 171
84 730
545 038
e) skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na początek okresu
24 680
276 668
3 922
0
305 270
f) amortyzacja za okres (z tytułu)
9 036
27 723
6 366
0
43 125
odpis bieżący (RZiS)
8 901
27 857
6 367
0
43 125
inne
135
(134)
(1)
0
0
g) skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na koniec okresu
33 716
304 391
10 288
0
348 395
h) odpisy z tytułu utraty wartości na
początek okresu
0
3 988
0
0
3 988
i) odpisy z tytułu utraty wartości na
koniec okresu
0
3 988
0
0
3 988
j) wartość netto wartości
niematerialnych na koniec okresu
31 929
58 113
17 883
84 730
192 655
153
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
28. AKTYWA Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO
28A. AKTYWA I REZERWA Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO
31.12.2021
31.12.2020
Aktywo
z tytułu
odroczonego
podatku
Rezerwa na
odroczony
podatek
dochodowy
Aktywo
z tytułu
odroczonego
podatku, netto
Aktywo
z tytułu
odroczonego
podatku
Rezerwa na
odroczony
podatek
dochodowy
Aktywo
z tytułu
odroczonego
podatku, netto
Różnica pomiędzy amortyzacją
podatkową a bilansową
24 993
(26 214)
(1 221)
27 195
(19 806)
7 389
Wycena bilansowa instrumentów
finansowych
(8 231)
(2 131)
(10 362)
138 727
(150 000)
(11 273)
Niezrealizowane należności/
zobowiązania z tytułu instrumentów
pochodnych
12 450
(13 284)
(834)
12 285
(14 486)
(2 201)
Odsetki do zapłacenia/otrzymania od
lokat i papierów wartościowych
12 215
(77 358)
(65 143)
31 410
(33 021)
(1 611)
Odsetki i dyskonto od kredytów
i wierzytelności
0
(75 831)
(75 831)
0
(77 272)
(77 272)
Przychody i koszty rozliczane wg
efektywnej stopy procentowej
147 394
(1 455)
145 939
188 794
(1 221)
187 573
Rezerwy na kredyty stanowiące
różnice przejściowe
445 223
0
445 223
454 771
0
454 771
Świadczenia pracownicze
19 874
0
19 874
20 398
0
20 398
Prawa do użytkowania
6 691
0
6 691
8 501
0
8 501
Rezerwy na koszty
93 345
0
93 345
87 013
0
87 013
Wycena aktywów inwestycyjnych,
zabezpieczenia przepływów środków
pieniężnych oraz zyski/straty
aktuarialne odniesione w inne
całkowite dochody
258 220
(56 814)
201 406
9 315
(56 197)
(46 882)
Wycena udziałów (akcji)
1 273
(36 440)
(35 167)
1 273
(24 790)
(23 517)
Straty podatkowe do odliczenia
w przyszłości
54 855
0
54 855
57 105
0
57 105
Pozostałe
657
(2 326)
(1 669)
1 078
219
1 297
Aktywo z tytułu odroczonego podatku,
netto
1 068 959
(291 853)
777 106
1 037 865
(376 574)
661 291
w tym długoterminowe aktywo
z tytułu odroczonego podatku, netto
396 082
366 807
154
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
28B. ZMIANY Z TYTUŁU RÓŻNIC PRZEJŚCIOWYCH
31.12.2020
Korekty za lata
ubiegłe
Zmiany
odnoszone na
wynik
finansowy
Zmiany
odnoszone na
kapitały
31.12.2021
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową
a bilansową
7 389
(8 610)
(1 221)
Wycena bilansowa instrumentów finansowych
(11 273)
911
(10 362)
Niezrealizowane należności/ zobowiązania
z tytułu instrumentów pochodnych
(2 201)
1 367
(834)
Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat
i papierów wartościowych
(1 611)
(63 532)
(65 143)
Odsetki i dyskonto od kredytów
i wierzytelności
(77 272)
1 441
(75 831)
Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej
stopy proc.
187 573
(41 634)
145 939
Rezerwy na kredyty stanowiące różnice
przejściowe
454 771
(9 548)
445 223
Świadczenia pracownicze
20 398
(524)
19 874
Prawa do użytkowania
8 501
(1 810)
6 691
Rezerwy na przyszłe koszty
87 013
6 332
93 345
Wycena aktywów inwestycyjnych,
zabezpieczenia przepływów środków
pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne
odniesione w inne całkowite dochody
(46 882)
248 288
201 406
Wycena udziałów (akcji)
(23 517)
(11 650)
(35 167)
Straty podatkowe do odliczenia w przyszłości
57 105
(2 250)
54 855
Pozostałe
1 296
(579)
(2 386)
(1 669)
Razem
661 290
(579)
(131 893)
248 288
777 106
28C. ZMIANY Z TYTUŁU RÓŻNIC PRZEJŚCIOWYCH
31.12.2019
Korekty za lata
ubiegłe
Zmiany
odnoszone na
wynik
finansowy
Zmiany
odnoszone na
kapitały
31.12.2020
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową
a bilansową
73 360
0
(65 971)
0
7 389
Wycena bilansowa instrumentów finansowych
(23 263)
0
11 990
0
(11 273)
Niezrealizowane należności/ zobowiązania
z tytułu instrumentów pochodnych
(6 364)
0
4 163
0
(2 201)
Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat
i papierów wartościowych
(3 204)
0
1 593
0
(1 611)
Odsetki i dyskonto od kredytów
i wierzytelności
(74 140)
0
(3 132)
0
(77 272)
Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej
stopy proc.
179 054
0
8 519
0
187 573
Rezerwy na kredyty stanowiące różnice
przejściowe
363 612
0
91 159
0
454 771
Świadczenia pracownicze
21 366
0
(968)
0
20 398
Prawa do użytkowania
6 314
0
2 187
0
8 501
Rezerwy na przyszłe koszty
22 361
0
64 652
0
87 013
Wycena aktywów inwestycyjnych,
zabezpieczenia przepływów środków
pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne
odniesione w inne całkowite dochody
(16 444)
0
0
(30 438)
(46 882)
Wycena udziałów (akcji)
(22 415)
(1 102)
(23 517)
Straty podatkowe do odliczenia w przyszłości
9 343
0
47 762
0
57 105
Pozostałe
1 938
17 186
(17 827)
0
1 297
Razem
531 518
17 186
143 025
(30 438)
661 291
155
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
28D. ZMIANY PODATKU ODROCZONEGO
1.01.2021 -
31.12.2021
1.01.2020 -
31.12.2020
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową
(8 610)
(65 971)
Wycena bilansowa instrumentów finansowych
911
11 990
Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych
1 367
4 163
Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych
(63 532)
1 593
Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności
1 441
(3 132)
Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy procentowej
(41 634)
8 519
Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe
(9 548)
91 159
Świadczenia pracownicze
(524)
(968)
Prawa do użytkowania
(1 810)
2 187
Rezerwy na przyszłe koszty
6 332
64 652
Wycena udziałów (akcji)
(11 650)
(1 102)
Straty podatkowe do odliczenia w przyszłości
(2 250)
47 762
Pozostałe
(2 386)
(17 827)
Zmiany z tytułu podatku odroczonego odniesione na wynik
(131 893)
143 025
Wycena aktywów inwestycyjnych, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz
zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody
248 288
(30 438)
28E. KWOTA UJEMNYCH RÓŻNIC PRZEJŚCIOWYCH, W ZWIĄZKU Z KTÓRYMI NIE UJĘTO W BILANSIE SKŁADNIKA
AKTYWÓW Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO
Rok wygaśnięcia różnic przejściowych
31.12.2021
31.12.2020
Bezterminowo
12 125
12 125
Razem
12 125
12 125
Wartość ujemnych różnic przejściowych prezentowana w powyższej tabeli została przeliczona
obowiązującą stopą podatkową.
Bazując na zapisach MSR 12 Grupa dokonała kompensaty aktywa z tytułu podatku odroczonego z
rezerwami z tytułu podatku odroczonego.
31.12.2021
31.12.2020
Aktywa netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego
777 106
661 291
Rezerwa netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego
-
-
Razem
777 106
661 291
29. INNE AKTYWA
31.12.2021
31.12.2020
Koszty do rozliczenia w czasie
116 040
95 556
Dochody do otrzymania
34 688
27 290
Rozliczenia międzybankowe
0
12
Rozliczenia z tytułu transakcji na instrumentach finansowych
23 469
0
Należności od dłużników różnych
411 022
222 208
Rozrachunki publiczno-prawne
57 701
13 813
Rozrachunki z tytułu działalności Millennium Dom Maklerski S.A.
22 581
14 635
Pozostałe
221 916
158 220
Razem pozostałe aktywa, brutto
887 417
531 734
Odpisy aktualizujące
(29 767)
(22 699)
Razem pozostałe aktywa, netto
857 650
509 035
w tym pozostałe aktywa finansowe *
461 993
241 446
w tym pozostałe aktywa długoterminowe
157
341
* w pozostałych aktywach finansowych ujęto całość pozostałych aktywów netto z wyłączeniem Kosztów do rozliczenia w czasie,
Rozrachunków publiczno-prawnych oraz pozycji Pozostałe
156
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Według stanu na 31 grudnia 2021 w pozycji „Należności od dłużników różnych” zostały ujęte
należności od Société Générale S.A. z tytułu umowy w przedmiocie Zwolnienia z Odpowiedzialności i
Gwarancji Dotyczącą Portfela CHF, mającej na celu ograniczenie ryzyka związanego z kredytami
hipotecznymi byłego Euro Bank w kwocie 257,5 milionów złotych.
Według stanu na 31 grudnia 2021 w pozycji „Należności od dłużników różnych” zostały ujęte
należności z tytułu unieważnionych sądownie hipotecznych kredytów walutowych w kwocie 24,4
milionów złotych.
30. AKTYWA TRWAŁE DO ZBYCIA
30A. AKTYWA TRWAŁE DO ZBYCIA ZA OKRES 01.01.2021 – 31.12.2021
grunty
budynki, lokale i
obiekty inżynierii
lądowej i wodnej
urządzenia
techniczne i
maszyny
środki
transportu
inne środki
trwałe
RAZEM
a) wartość na początek okresu
70
67
27
6
25 917
26 087
b) odpisy z tytułu utraty wartości na
początek okresu
(64)
(40)
(27)
(6)
(3 560)
(3 697)
c) wartość aktywów trwałych do zbycia
netto na początek okresu
6
27
0
0
22 357
22 390
d) zmiany wartości w okresie, w tym:
0
0
0
0
(7 656)
(7 656)
sprzedaż aktywów trwałych do zbycia
0
0
0
0
0
0
e) wartość na koniec okresu
70
67
27
6
18 261
18 431
f) zmiana odpisów z tytułu utraty wartości
w okresie, w tym:
0
0
0
0
3 560
3 560
sprzedaż aktywów trwałych do zbycia
0
0
0
0
0
0
g) odpisy z tytułu utraty wartości na
koniec okresu
(64)
(40)
(27)
(6)
0
(137)
h) wartość aktywów trwałych do zbycia
netto na koniec okresu
6
27
0
0
18 261
18 294
30B. AKTYWA TRWAŁE DO ZBYCIA ZA OKRES 01.01.2020 – 31.12.2020
grunty
budynki, lokale i
obiekty inżynierii
lądowej i wodnej
urządzenia
techniczne i
maszyny
środki
transportu
inne środki
trwałe
RAZEM
a) wartość na początek okresu
70
67
27
6
39 408
39 578
b) odpisy z tytułu utraty wartości na
początek okresu
(64)
(40)
(27)
(6)
0
(137)
c) wartość aktywów trwałych do zbycia
netto na początek okresu
6
27
0
0
39 408
39 441
d) zmiany wartości w okresie, w tym:
0
0
0
0
(13 491)
(13 491)
sprzedaż aktywów trwałych do zbycia
0
0
0
0
0
0
e) wartość na koniec okresu
70
67
27
6
25 917
26 087
f) zmiana odpisów z tytułu utraty wartości
w okresie, w tym:
0
0
0
0
(3 560)
(3 560)
sprzedaż aktywów trwałych do zbycia
0
0
0
0
0
0
g) odpisy z tytułu utraty wartości na
koniec okresu
(64)
(40)
(27)
(6)
(3 560)
(3 697)
h) wartość aktywów trwałych do zbycia
netto na koniec okresu
6
27
0
0
22 357
22 390
157
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
31. ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU
31.12.2021
31.12.2020
Ujemna wycena pochodnych instrumentów finansowych
126 402
103 775
Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej
0
0
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych
16 614
64 778
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat
143 016
168 553
Podział ujemnej wyceny instrumentów pochodnych na poszczególne typy instrumentów został
zaprezentowany w nocie (19).
32. ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW I INNYCH INSTYTUCJI MONETARNYCH
32A. ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW I INNYCH INSTYTUCJI MONETARNYCH
31.12.2021
31.12.2020
W rachunku bieżącym
63 176
57 220
Depozyty terminowe
106 570
481 490
Otrzymane kredyty i pożyczki
368 313
517 283
Odsetki
1 349
1 659
Razem
539 408
1 057 652
32B. ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW I INNYCH INSTYTUCJI MONETARNYCH WG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI
31.12.2021
31.12.2020
rachunki bieżące
63 176
57 220
do 1 miesiąca
22 669
481 337
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
93 900
50 000
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
128 329
88 457
powyżej 1 roku do 5 lat
229 985
378 979
powyżej 5 lat
0
0
Odsetki
1 349
1 659
Razem
539 408
1 057 652
32C. ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW I INNYCH INSTYTUCJI MONETARNYCH WG STRUKTURY WALUTOWEJ
31.12.2021
31.12.2020
W walucie polskiej
366 222
694 452
W walutach obcych (po przeliczeniu na zł):
173 186
363 200
waluta: USD
456
2 006
waluta: EUR
172 730
233 291
waluta: CHF
0
127 903
pozostałe waluty
0
0
Razem
539 408
1 057 652
158
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
33. ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW
33A. ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW WG STRUKTURY RODZAJOWEJ
31.12.2021
31.12.2020
Zobowiązania wobec klientów indywidualnych
66 022 086
61 874 920
Rachunki bieżące
56 192 055
50 825 949
Depozyty terminowe
9 565 716
10 807 126
Inne
237 776
188 369
Naliczone odsetki
26 539
53 476
Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych
21 814 451
16 802 448
Rachunki bieżące
15 070 590
12 883 222
Depozyty terminowe
6 398 936
3 579 089
Inne
342 618
327 586
Naliczone odsetki
2 307
12 551
Zobowiązania wobec jednostek budżetowych
3 610 978
2 833 172
Rachunki bieżące
3 385 597
2 707 625
Depozyty terminowe
215 889
105 079
Inne
9 417
20 461
Naliczone odsetki
75
7
Razem
91 447 515
81 510 540
33B. ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW WG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI
31.12.2021
31.12.2020
rachunki bieżące
74 408 748
66 416 796
do 1 miesiąca
7 004 091
4 681 105
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
5 254 940
4 788 277
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
2 803 883
3 759 671
powyżej 1 roku do 5 lat
1 906 400
1 772 255
powyżej 5 lat
40 532
26 402
Odsetki
28 921
66 034
Razem
91 447 515
81 510 540
33C. ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW WG STRUKTURY WALUTOWEJ
31.12.2021
31.12.2020
W walucie polskiej
81 696 293
73 182 612
W walutach obcych (po przeliczeniu na zł):
9 751 222
8 327 928
waluta: USD
2 168 713
2 024 993
waluta: EUR
6 986 586
5 770 991
waluta: GBP
393 914
348 618
waluta: CHF
182 307
162 427
pozostałe waluty
19 702
20 899
Razem
91 447 515
81 510 540
159
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
34. TRANSAKCJE Z PRZYRZECZENIEM ODKUPU
Zobowiązania z tytułu sprzedanych dłużnych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem
odkupu:
31.12.2021
31.12.2020
a) wobec Banku Centralnego
0
0
b) wobec pozostałych banków
0
248 566
c) wobec klientów
18 037
0
d) odsetki
1
0
Razem
18 038
248 566
35. WYEMITOWANE DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE
35A. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU EMISJI DŁUŻNYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH
31.12.2021
31.12.2020
Obligacje i bony dłużne
39 450
323 800
Bankowe papiery wartościowe
0
234 427
Odsetki
118
333
Razem
39 568
558 560
35B. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU EMISJI DŁUŻNYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH, WG TERMINÓW WYMAGALNOŚCI
31.12.2021
31.12.2020
do 1 miesiąca
0
32 916
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
0
102 442
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
39 450
383 219
powyżej 1 roku do 5 lat
0
39 650
powyżej 5 lat
0
0
Odsetki
118
333
Razem
39 568
558 560
35C. ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU EMISJI DŁUŻNYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
558 560
1 183 232
Zwiększenia, z tytułu:
3 769
43 339
emisja bankowych papierów wartościowych
0
29 549
zakup obligacji z Euro Bank S.A.
0
0
emisja obligacji Banku
0
0
emisja obligacji Millennium Leasing
0
0
naliczenie odsetek
3 769
13 790
Zmniejszenia, z tytułu:
(522 761)
(668 011)
wykup bankowych papierów wartościowych
(234 427)
(246 582)
wykup obligacji przejętych od Euro Bank S.A.
(250 000)
0
wykup obligacji Banku
0
(299 440)
wykup obligacji Millennium Leasing
(34 350)
(105 650)
wypłata odsetek
(3 984)
(16 339)
Stan na koniec okresu
39 568
558 560
160
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
35D. DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE WG RODZAJU
Na dzień 31.12.2021 r. saldo wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych dla Grupy stanowiły
w całości obligacje spółki Millennium Leasing:
Wg stanu na 31.12.2021
Wartość bilansowa
Termin wykupu (maksymalne
umowne terminy wymagalności)
Rynek notowań
Millennium Leasing - G13
39 568
2022-05-17
-
Razem
39 568
-
W przypadku powyższych obligacji odsetki są naliczane od wartości nominalnej obligacji i płatne w
okresach kwartalnych. Na dzień 31.12.2021 r. ich saldo wyniosło 118 tys. PLN.
Bankowe papiery wartościowe i obligacje wyemitowane przez Bank:
Wg stanu na 31.12.2020
Wartość bilansowa
Termin wykupu (maksymalne
umowne terminy wymagalności)
Rynek notowań
BPW_2021/01
32 916
2021-01-29
-
BPW_2021/03
20 635
2021-03-01
-
BPW_2021/03A
14 004
2021-03-01
-
BPW_2021/03B
8 035
2021-03-29
-
BPW_2021/03C
25 618
2021-03-29
-
BPW_2021/04
7 365
2021-04-30
-
BPW_2021/04A
28 109
2021-04-30
-
BPW_2021/05
5 083
2021-05-28
-
BPW_2021/05A
9 292
2021-05-31
-
BPW_2021/05B
24 747
2021-05-31
-
BPW_2021/06A
11 593
2021-06-28
-
BPW_2021/06
11 198
2021-06-30
-
BPW_2021/06B
14 771
2021-06-30
-
BPW_2021/07
9 206
2021-07-22
-
BPW_2021/07A
11 855
2021-07-22
-
EBK_011221C
250 227
2021-12-01
-
Razem
484 654
Wykup bankowych papierów wartościowych (BPW) nastąpi poprzez zapłatę, w terminie wykupu, kwoty
rozliczenia, która jest wyliczana w dacie ustalenia kwoty rozliczenia z zastosowaniem formuł
wskazanych w warunkach emisji. Kalkulacja kwoty rozliczenia odbywa się w oparciu
o wskaźniki rynku finansowego lub towarowego.
Na dzień 31.12.2020 r. Grupa, w związku z przejęciem Euro Bank S.A., wykazała zobowiązanie z tytułu
obligacji wyemitowanych przez Euro Bank S.A. o wartości nominalnej 250 milionów złotych. Saldo
odsetek naliczonych od tych zobowiązań wyniosło 227 tys. PLN.
Obligacje wyemitowane przez Millennium Leasing:
Wg stanu na 31.12.2020
Wartość bilansowa
Termin wykupu (maksymalne
umowne terminy wymagalności)
Rynek notowań
Millennium Leasing - G12
34 206
2021-02-04
-
Millennium Leasing - G13
39 700
2022-05-17
-
Razem
73 906
-
W przypadku obligacji wyemitowanych przez Millennium Leasing odsetki są naliczane od wartości
nominalnej obligacji i płatne w okresach kwartalnych. Na dzień 31.12.2020 r. ich saldo wyniosło 106
tys. PLN.
161
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
36. ZOBOWIĄZANIA PODPORZĄDKOWANE
36A. ZOBOWIĄZANIA PODPORZĄDKOWANE
31.12.2021
31.12.2020
Wartość obligacji podporządkowanych w PLN - BKMO_071227R
700 000
700 000
Waluta
PLN
PLN
Warunki oprocentowania
4,81%
2,55%
Termin wymagalności
07.12.2027
07.12.2027
Odsetki
2 214
1 174
Wartość obligacji podporządkowanych w PLN - BKMO_300129W
830 000
830 000
Waluta
PLN
PLN
Warunki oprocentowania
2,55%
2,58%
Termin wymagalności
30.01.2029
30.01.2029
Odsetki
8 930
9 035
Stan bilansowy zobowiązań podporządkowanych
1 541 144
1 540 209
36B. ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ PODPORZĄDKOWANYCH
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
1 540 209
1 546 205
Zwiększenia, z tytułu:
40 076
51 441
emisja obligacji podporządkowanych
0
0
przejęcie Euro Bank S.A.
0
0
naliczenie odsetek
40 076
51 441
Zmniejszenia, z tytułu:
(39 141)
(57 437)
rozliczenie długu podporządkowanego przejętego od Euro Bank S.A.
0
0
spłata odsetek
(39 141)
(57 437)
Stan zobowiązań podporządkowanych na koniec okresu
1 541 144
1 540 209
W latach 2021 i 2020 Grupa nie odnotowała żadnych opóźnień w płatności rat kapitałowych lub
odsetkowych, ani nie naruszyła żadnych innych postanowień umownych wynikających ze swoich
zobowiązań podporządkowanych.
37. REZERWY
37A. REZERWY
31.12.2021
31.12.2020
Udzielone zobowiązania i gwarancje
44 354
51 728
Nierozstrzygnięte sprawy sporne
551 176
106 922
Razem
595 530
158 650
162
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
37B. ZMIANA STANU REZERW NA UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA I GWARANCJE
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
51 728
53 393
Utworzenie rezerw
55 368
73 356
Rozwiązanie rezerw
(62 805)
(75 357)
Różnice kursowe
62
336
Stan na koniec okresu
44 354
51 728
37C. ZMIANA STANU REZERW NA NIEROZSTRZYGNIĘTE SPRAWY SPORNE
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
106 922
38 062
Utworzenie rezerw
113 173
17 223
Rozwiązanie rezerw
(9 463)
(13 440)
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu
(24 059)
(489)
Utworzenie rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych*
2 305 157
713 617
Alokacja do portfela kredytowego**
(2 032 024)
(671 484)
Reklasyfikacja
0
138
Różnice kursowe
91 470
23 295
Stan na koniec okresu
551 176
106 922
* Utworzenie rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych zostało szerzej
opisane w Rozdziale 13. „Ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych”.
** W roku 2021 Grupa zmieniła zasadę rachunkowości i dokonała alokacji części rezerw utworzonych
na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych do portfela kredytowego, dokonano
też stosownej korekty danych porównywalnych według stanu na 31 grudnia 2020 i 31 grudnia 2019
prezentowanych w niniejszym sprawozdaniu finansowym (więcej informacji na ten temat
zaprezentowano w Rozdziale 7. Polityka rachunkowości).
163
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
38. INNE ZOBOWIĄZANIA
38A. INNE ZOBOWIĄZANIA
31.12.2021
31.12.2020
Krótkoterminowe
1 794 292
1 726 025
Koszty do zapłacenia - premie, wynagrodzenia
41 022
39 997
Koszty do zapłacenia - pozostałe
199 379
201 084
Rezerwa na zwroty na ubezpieczenia
306 955
346 567
Rozliczenia międzybankowe
484 728
341 353
Rezerwa na potencjalne zwroty opłat w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu
89 091
113 731
Rozliczenia z tytułu transakcji na instrumentach finansowych
31 833
1 537
Wierzyciele różni
300 503
348 213
Zobowiązania wobec budżetu
42 624
30 688
Przychody przyszłych okresów
45 613
55 028
Zobowiązania z tytułu leasingu
97 886
101 562
Rezerwy na niewykorzystane urlopy
14 216
16 008
Rezerwy na odprawy emerytalne
3 402
3 146
Rozrachunki z tytułu działalności Millennium Dom Maklerski S.A.
9 495
21 808
Pozostałe
127 545
105 303
Długoterminowe
482 082
493 361
Rezerwy na odprawy emerytalne
34 659
35 088
Zobowiązania z tytułu leasingu
238 535
278 618
Koszty do zapłacenia
9 173
13 339
Zobowiązanie do zapłaty – BFG*
173 039
139 845
Pozostałe
26 676
26 471
Razem
2 276 374
2 219 386
- w tym pozostałe zobowiązania finansowe**
1 464 831
1 401 754
* Bank korzysta z możliwości wnoszenia części składek do BFG w formie zobowiązania do zapłaty co polega na rozpoznaniu
zobowiązania do zapłaty przy jednoczesnym utrzymywaniu aktywów obciążonych w formie dłużnych papierów wartościowych
przechowywanych na odrębnym, utworzonym w tym celu rachunku
** do pozostałych zobowiązań finansowych zalicza się całość Innych zobowiązań z wyłączeniem Przychodów przyszłych okresów,
Rezerw na zwroty, Zobowiązań wobec budżetu, Zobowiązania do zapłaty składki dla BFG oraz pozycji Pozostałe.
Według stanu na 31 grudnia 2021 w pozycji „Wierzyciele rózni” zostały ujęte zobowiązania z tytułu
unieważnionych sądownie hipotecznych kredytów walutowych w kwocie 20,1 milionów złotych.
164
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
38B. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU LEASINGU
31.12.2021
31.12.2020
Zobowiązania (brutto) z tytułu leasingu
352 353
399 595
Niezrealizowane koszty finansowe
(15 932)
(19 414)
Wartość bieżąca minimalnych rat leasingowych
336 421
380 181
Zobowiązania (brutto) z tytułu leasingu wg terminów zapadalności
do 1 roku
102 356
106 629
powyżej 1 roku do 5 lat
170 682
186 670
powyżej 5 lat
79 315
106 295
Razem
352 353
399 594
Zobowiązania (netto) z tytułu leasingu wg terminów zapadalności
do 1 roku
97 886
101 562
powyżej 1 roku do 5 lat
161 337
175 569
powyżej 5 lat
77 198
103 049
Razem
336 421
380 180
38C. ZMIANA STANU REZERW NA NIEWYKORZYSTANE URLOPY
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
15 951
24 981
Utworzenie/Odwrócenie rezerw
(1 288)
(8 801)
Wykorzystanie rezerw
(447)
(172)
Stan na koniec okresu
14 216
16 008
38D. ZMIANA STANU REZERW NA ODPRAWY EMERYTALNE
01.01.2021 -
31.12.2021
01.01.2020 -
31.12.2020
Stan na początek okresu
38 234
35 802
Utworzenie / Odwrócenie rezerw
7 124
3 470
Wykorzystanie rezerw
(1 233)
(1 454)
(Zyski) / straty aktuarialne
(6 064)
416
Stan na koniec okresu
38 061
38 234
165
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
39. KAPITAŁ WŁASNY
39A. KAPITAŁ ZAKŁADOWY
Kapitał podstawowy Banku Millennium S.A. wynosi 1 213 116 777 zł i dzieli się na 1 213 116 777 akcji
o wartości nominalnej 1 zł każda, co prezentuje poniższa tabela.
KAPITAŁ ZAKŁADOWY
Wartość nominalna jednej akcji = 1 zł.
Seria /
emisja
Rodzaj
akcji
Rodzaj
uprzywilejowania
Liczba
akcji
Wartość
serii/emisji
(w zł)
Sposób pokrycia
kapitału
Data
rejestracji
Prawo do
dywidendy
A
imienne
założycielskie
x2 co do głosu
106 850
106 850
gotówka
30.06.1989
30.06.1989
B1
imienne zwykłe
150 000
150 000
gotówka
13.06.1990
01.01.1990
B2
imienne zwykłe
150 000
150 000
gotówka
13.12.1990
01.01.1990
C
na okaziciela zwykłe
4 693 150
4 693 150
gotówka
17.05.1991
01.01.1991
D1
na okaziciela zwykłe
1 700 002
1 700 002
gotówka
31.12.1991
01.01.1992
D2
na okaziciela zwykłe
2 611 366
2 611 366
gotówka
31.01.1992
01.01.1992
D3
na okaziciela zwykłe
1 001 500
1 001 500
gotówka
10.03.1992
01.01.1992
E
na okaziciela zwykłe
6 000 000
6 000 000
gotówka
28.05.1993
01.01.1992
F
na okaziciela zwykłe
9 372 721
9 372 721
gotówka
10.12.1993
01.01.1993
G
na okaziciela zwykłe
8 000 000
8 000 000
gotówka
30.05.1994
01.10.1993
H
na okaziciela zwykłe
7 082 129
7 082 129
gotówka
24.10.1994
01.10.1994
Podwyższenie wart. nominalnej akcji z 1 do 4 PLN
122 603 154
kapitał zapasowy
24.11.1994
Split akcji w stosunku 1:4
122 603 154
05.12.1994
I
na okaziciela zwykłe
65 000 000
65 000 000
gotówka
12.08.1997
01.10.1996
J
na okaziciela zwykłe
196 120 000
196 120 000
kapitały Banku
Gdańskiego S.A.
12.09.1997
01.10.1996
K
na okaziciela zwykłe
424 590 872
424 590 872
gotówka
31.12.2001
01.01.2001
L
na okaziciela zwykłe
363 935 033
363 935 033
gotówka
26.02.2010
01.01.2009
Liczba akcji razem
1 213 116 777
Kapitał akcyjny razem
1 213 116 777
W okresie sprawozdawczym nie były dokonywane konwersje akcji imiennych zwykłych na akcje na
okaziciela. W związku z powyższym liczba akcji imiennych wg stanu na dzień 31 grudnia 2020 roku
wynosiła 107 608, z czego 61 600 akcji to akcje założycielskie, uprzywilejowane w ten sposób, że
jedna akcja daje prawo do dwóch głosów na Walnym Zgromadzeniu.
Z uwagi na fakt, że Bank jest spółką publiczną, której akcje znajdują się w obrocie na Giełdzie
Papierów Wartościowych w Warszawie, Bank nie posiada szczegółowych informacji na temat struktury
akcjonariatu aktualnej na 31 grudnia 2021 roku. Informacja na temat akcjonariusza – Banco Comercial
Portugues S.A., zawarta w poniższej tabeli, podana została na podstawie danych zebranych w związku
z rejestracją akcjonariuszy uprawnionych do wzięcia udziału w Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu
Banku zwołanym na dzień 24 marca 2021 roku.
Natomiast dane dotyczące stanu posiadania akcji Banku przez Nationale-Nederlanden Otwarty
Fundusz Emerytalny, Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva Santander i Otwarty Fundusz
Emerytalny PZU „Złota Jesień” i ich udział w kapitale zakładowym Banku, został obliczony na
podstawie Rocznej struktury aktywów ww. Funduszy według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku
(ogłoszonej na stronach internetowych odpowiednio: www.nn.pl, www.aviva.pl i www.pzu.pl). Dla
dokonania wymienionych kalkulacji założono średni kurs ważony wolumenem (VWAP) akcji Banku w
wysokości 8,1658 PLN.
166
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Najwięksi akcjonariusze jednostki dominującej Grupy – Banku (powyżej 5% udział w głosach WZA):
Akcjonariusze według stanu na 31.12.2021
Ilość akcji
% udział
w kapitale
zakładowym
Ilość głosów
% udział
w głosach na
WZA
Banco Comercial Portugues S.A.
607 771 505
50,10
607 771 505
50,10
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny
99 291 825
8,18
99 291 825
8,18
Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva Santander
72 760 035
6,00
72 760 035
6,00
Otwarty Fundusz Emerytalny PZU „Złota Jesień”
69 451 428
5,73
69 451 428
5,73
Akcjonariusze według stanu na 31.12.2020
Ilość akcji
% udział
w kapitale
zakładowym
Ilość głosów
% udział
w głosach na
WZA
Banco Comercial Portugues S.A.
607 771 505
50,10
607 771 505
50,10
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny
109 924 704
9,06
109 924 704
9,06
Otwarty Fundusz Emerytalny PZU „Złota Jesień”
85 697 263
7,06
85 697 263
7,06
Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva Santander
76 760 035
6,33
76 760 035
6,33
39B. SKUMULOWANE INNE CAŁKOWITE DOCHODY
Skumulowane inne całkowite dochody powstają w rezultacie rozpoznania:
▪ efektu wyceny aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite
dochody w kwocie netto, to jest po uwzględnieniu podatku odroczonego. Wyksięgowanie
niniejszych wartości, dla instrumentów dłużnych, z kapitału z aktualizacji wyceny następuje w
momencie wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części wycenianych aktywów lub w
momencie rozpoznania utraty wartości (efekt wyceny jest wtedy odnoszony do rachunku zysków i
strat). Efekt wyceny instrumentów kapitałowych nie podlega przeksięgowaniu do rachunku zysków
i strat.
▪ efektu wyceny (według wartości godziwej) instrumentów pochodnych stanowiących
zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych w kwocie netto, to jest po uwzględnieniu
podatku odroczonego. W kapitale z aktualizacji wyceny, ujmowana jest część zysków lub strat
związanych z instrumentem zabezpieczającym przepływy pieniężne, która stanowi efektywne
zabezpieczenie natomiast nieefektywna część zysków lub strat związanych z tym instrumentem
zabezpieczającym ujmowana jest w rachunku zysków i strat,
▪ zysków / (strat) aktuarialnych w kwocie netto, to jest po uwzględnieniu podatku odroczonego.
W kapitale z aktualizacji wyceny, ujmowane są zyski lub straty powstałe z wyceny zobowiązań
wynikających z utworzonej rezerwy na odprawy emerytalne. Wycena jest sporządzona przy
zastosowaniu metody prognozowanego kosztu jednostkowego, a parametrami, które mają istotny
wpływ na wysokość wartości bieżącej tych zobowiązań są: stopa mobilności (rotacja) pracowników,
stopa dyskontowa, stopa wzrostu płac. Niniejsze wartości nie podlegają przeksięgowaniu do
rachunku zysków i strat.
Kapitał z aktualizacji wyceny
31.12.2021
31.12.2020
Efekt wyceny (brutto)
(1 060 039)
246 737
Podatek odroczony
201 406
(46 880)
Efekt wyceny netto
(858 633)
199 857
167
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Źródła zmian kapitału z aktualizacji wyceny przedstawiają się następująco (dane w tys. zł):
Kapitał z aktualizacji wyceny aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody 1.01.2021 - 31.12.2021
Wartość brutto
Podatek odroczony
Razem
Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu
294 881
(56 027)
238 854
Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu w efekcie sprzedaży
(12 896)
2 450
(10 446)
Zmiana w związku z zapadalnością papierów wartościowych
(660)
125
(535)
Zyski/straty z rewaluacji papierów dłużnych wycenianych według
wartości godziwej przez inne całkowite dochody odniesione na
kapitał własny
(963 979)
183 155
(780 824)
Zyski/straty z rewaluacji akcji wycenianych według wartości
godziwej przez inne całkowite dochody odniesione na kapitał własny
(814)
155
(659)
Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu
(683 468)
129 858
(553 610)
Kapitał z aktualizacji wyceny aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody 1.01.2020 - 31.12.2020
Wartość brutto
Podatek odroczony
Razem
Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu
118 729
(22 558)
96 171
Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu w efekcie sprzedaży
(131 653)
25 014
(106 639)
Zmiana w związku z zapadalnością papierów wartościowych
(794)
151
(643)
Zyski/straty z rewaluacji papierów dłużnych wycenianych według
wartości godziwej przez inne całkowite dochody odniesione na
kapitał własny
308 729
(58 659)
250 070
Zyski/straty z rewaluacji akcji wycenianych według wartości
godziwej przez inne całkowite dochody odniesione na kapitał własny
(130)
25
(105)
Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu
294 881
(56 027)
238 854
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających przepływy pieniężne
1.01.2021 - 31.12.2021
Wartość brutto
Podatek
odroczony
Razem
Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu
(44 420)
8 439
(35 981)
Zyski lub straty z tytułu wyceny instrumentów finansowych odnoszone
na kapitał własny
(338 189)
64 256
(273 933)
Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu
3 698
(703)
2 995
Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu
(378 911)
71 992
(306 919)
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających przepływy pieniężne
1.01.2020 - 31.12.2020
Wartość brutto
Podatek
odroczony
Razem
Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu
(28 886)
5 487
(23 399)
Zyski lub straty z tytułu wyceny instrumentów finansowych odnoszone
na kapitał własny
(24 787)
4 710
(20 077)
Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu
9 253
(1 758)
7 495
Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu
(44 420)
8 439
(35 981)
168
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Kapitał z aktualizacji wyceny – zyski lub (straty) aktuarialne 1.01.2021 - 31.12.2021
Wartość brutto
Podatek
odroczony
Razem
Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu
(3 724)
708
(3 016)
Zmiana zobowiązań wynikających z rezerwy na odprawy emerytalne
6 064
(1 152)
4 912
Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu
2 340
(444)
1 896
Kapitał z aktualizacji wyceny – zyski lub (straty) aktuarialne 1.01.2020 - 31.12.2020
Wartość brutto
Podatek
odroczony
Razem
Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu
(3 308)
629
(2 679)
Zmiana zobowiązań wynikających z rezerwy na odprawy emerytalne
(416)
79
(337)
Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu
(3 724)
708
(3 016)
39C. ZYSKI ZATRZYMANE
kapitał
zapasowy
kapitał
rezerwowy
fundusz
ogólnego ryzyka
bankowego
niepodzielony
wynik
RAZEM
Zyski zatrzymane na początek okresu
01.01.2021
472 698
5 672 663
228 902
156 258
6 530 521
podział zysku, w tym:
przeniesienie na kapitał rezerwowy
22 817
(22 817)
0
obciążenie z tytulu wydania akcji
własnych pracownikom
(3 374)
(3 374)
wynik netto bieżącego okresu
(1 331 866)
(1 331 866)
Zyski zatrzymane na koniec bieżącego
okresu 31.12.2021
472 698
5 692 106
228 902
(1 198 425)
5 195 281
kapitał
zapasowy
kapitał
rezerwowy
fundusz
ogólnego ryzyka
bankowego
niepodzielony
wynik
RAZEM
Zyski zatrzymane na początek okresu
01.01.2020
472 698
5 117 142
228 902
692 065
6 510 807
podział zysku, w tym:
przeniesienie na kapitał rezerwowy
558 624
(558 624)
0
obciążenie z tytulu wydania akcji
własnych pracownikom
(3 103)
(3 103)
wynik netto bieżącego okresu
22 817
22 817
Zyski zatrzymane na koniec bieżącego
okresu 31.12.2020
472 698
5 672 663
228 902
156 258
6 530 521
169
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
40. ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE WEDŁUG UMOWNYCH TERMINÓW WYMAGALNOŚCI
31.12.2021
do
1 miesiąca
powyżej
1 miesiąca
do
3 miesięcy
powyżej
3 miesięcy
do
1 roku
powyżej
1 roku do
5 lat
powyżej
5 lat
RAZEM
Zobowiązania wobec banków
86 199
97 607
130 669
232 407
0
546 882
Zobowiązania wobec klientów
81 477 566
5 214 179
2 824 137
1 910 432
40 532
91 466 846
Zobowiązania z tytułu sprzedanych
papierów wartościowych z
udzielonym przyrzeczeniem odkupu
18 040
0
0
0
0
18 040
Zobowiązania z tytułu emisji
dłużnych papierów wartościowych
231
0
39 681
0
0
39 912
Zobowiązania podporządkowane
8 930
0
48 119
219 340
1 614 664
1 891 053
Zobowiązania z tytułu instrumentów
pochodnych przeznaczonych do
obrotu wg wartości nominalnej
6 573 344
2 815 476
3 585 701
4 675 899
116 999
17 767 419
Zobowiązania z tytułu instrumentów
pochodnych zabezpieczających wg
wartości nominalnej
444 840
556 050
1 556 228
11 347 744
0
13 904 862
Zobowiązania warunkowe udzielone -
finansowe
12 034 696
0
0
0
0
12 034 696
Zobowiązania warunkowe udzielone -
gwarancyjne
1 847 442
0
0
0
0
1 847 442
RAZEM
102 491 288
8 683 312
8 184 535
18 385 822
1 772 195
139 517 152
31.12.2020
do
1 miesiąca
powyżej
1 miesiąca
do
3 miesięcy
powyżej
3 miesięcy
do
1 roku
powyżej
1 roku do
5 lat
powyżej
5 lat
RAZEM
Zobowiązania wobec banków
538 846
54 332
131 282
542 933
0
1 267 393
Zobowiązania wobec klientów
71 112 816
4 803 627
3 791 886
1 805 710
26 402
81 540 441
Zobowiązania z tytułu sprzedanych
papierów wartościowych z
udzielonym przyrzeczeniem odkupu
248 566
0
0
0
0
248 566
Zobowiązania z tytułu emisji
dłużnych papierów wartościowych
33 231
68 292
420 745
462
39 650
562 380
Zobowiązania podporządkowane
9 035
1 174
29 055
157 056
1 640 903
1 837 223
Zobowiązania z tytułu instrumentów
pochodnych przeznaczonych do
obrotu wg wartości nominalnej
5 090 320
1 938 381
3 252 477
4 815 880
74 901
15 171 959
Zobowiązania z tytułu instrumentów
pochodnych zabezpieczających wg
wartości nominalnej
596 974
2 878 268
3 048 832
12 513 231
0
19 037 305
Zobowiązania warunkowe udzielone -
finansowe
12 420 910
0
0
0
0
12 420 910
Zobowiązania warunkowe udzielone -
gwarancyjne
1 756 283
0
0
0
0
1 756 283
RAZEM
91 806 981
9 744 074
10 674 277
19 835 272
1 781 856
133 842 460
170
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
15. Informacje Uzupełniające
15.1. DYWIDENDA ZA ROK 2020
Bank Millennium posiada politykę dywidendy, obejmującą wypłatę 35% do 50% zysku netto Banku,
zakładając, że zalecenia Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), dotyczące wypłaty dywidendy, zostaną
zrealizowane.
W dniu 16 grudnia 2020 KNF opublikował stanowisko w sprawie polityki dywidendowej banków
komercyjnych w 2021 r. Biorąc pod uwagę istotną niepewność co do dalszego rozwoju wydarzeń
związanych z pandemią COVID19, przejściowy charakter rozwiązań wykorzystywanych przez banki do
poprawy sytuacji kapitałowej w okresie pandemii, utrzymujące się ostrożne stanowiska nadzorcze w
UE w zakresie ograniczeń dywidendowych oraz innych form obniżania zasobów kapitałowych oraz
zmianę wytycznych EUNB wydłużającą moratoria KNF uznał za konieczne wstrzymanie przez banki
komercyjne wypłat dywidendy. W dniu 13 stycznia Bank otrzymał analogiczne indywidualne zalecenie
KNF w sprawie wstrzymania przez Bank wypłaty w pierwszym półroczu 2021 r.
W oparciu o powyższe zalecenia, niepewność w zakresie warunków działania spowodowana pandemią
COVID-19, istniejące ryzyko prawne/operacyjne, jak również uwzględniając konieczność zapewnienia
właściwego wsparcia kapitałowego dla wzrostu skali działalności biznesowej, Zarząd Banku
przedstawił propozycję a Zwyczajne Walne Zgromadzanie Banku, które odbyło się w dniu 24 marca
2021, zdecydowało o zatrzymania całego zysku netto wypracowanego w roku 2020 w kapitałach
własnych Banku.
15.2. DANE O AKTYWACH, KTÓRE STANOWIĄ ZABEZPIECZENIE
ZOBOWIĄZAŃ
Na dzień 31.12.2021 r. następujące aktywa Banku stanowiły zabezpieczenie zobowiązań (w tys. PLN):
Lp.
Rodzaj aktywa
Portfel
Zabezpieczane zobowiązanie
Wartość
nominalna
aktywa
Wartość
bilansowa
aktywa
1.
Obligacje skarbowe
OK0423
utrzymywanie i
sprzedaż
kredyt lombardowy udzielany Bankowi
przez NBP
130 000
124 254
2.
Obligacje skarbowe
OK0423
utrzymywanie i
sprzedaż
zabezpieczenie Funduszu Ochrony
Środków Gwarantowanych w ramach
Bankowego Funduszu Gwarancyjnego
328 000
313 502
3.
Obligacje skarbowe
PS0425
utrzymywanie i
sprzedaż
zabezpieczenie Funduszu Ochrony
Środków Gwarantowanych w ramach
Bankowego Funduszu Gwarancyjnego
7 000
6 399
4.
Obligacje skarbowe
OK0423
utrzymywanie i
sprzedaż
BFG - fundusz gwarancyjny -
zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty
130 100
124 350
5.
Obligacje skarbowe
OK0423
utrzymywanie i
sprzedaż
BFG - fundusz przymusowej
restrukturyzacji - zabezpieczenie
zobowiązania do zapłaty
106 500
101 793
6.
Środki pieniężne
należności
wstępny depozyt rozliczeniowy w KDPW
CCP (MAGB)
5 000
5 000
7.
Środki pieniężne
należności
fundusz zabezpieczający ASO (PAGB)
398
398
8.
Środki pieniężne
należności
wpłata na Fundusz Zabezpieczający OTC
- KDPW_CCP
8 989
8 989
9.
Środki pieniężne
należności
rozliczenie z tytułu zawartych transakcji
111 907
111 907
10.
Depozyty złożone
lokaty w bankach
rozliczenie z tytułu zawartych transakcji
572 681
572 681
11.
Należności leasingowe
kredyty i pożyczki
pożyczki udzielone Spółce Millennium
Leasing
215 120
215 120
RAZEM
1 615 696
1 584 394
171
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Dodatkowo według stanu na 31.12.2021 r. Grupa posiadała zawarte krótkoterminowe (rozliczane
przeważnie w ciągu 7 dni) transakcje sprzedaży skarbowych papierów wartościowych z udzielonym
przyrzeczeniem odkupu, których przedmiotem były papiery wartościowe o wartości 17 933 tys. zł
(odpowiadające im zobowiązania zaprezentowano w Rozdziale 14., nota 34).
Na dzień 31.12.2020 r. następujące aktywa Banku stanowiły zabezpieczenie zobowiązań (w tys. PLN):
Lp.
Rodzaj aktywa
Portfel
Zabezpieczane zobowiązanie
Wartość
nominalna
aktywa
Wartość
bilansowa
aktywa
1.
Obligacje skarbowe
OK0722
utrzymywanie i
sprzedaż
kredyt lombardowy udzielany Bankowi
przez NBP
130 000
129 922
2.
Obligacje skarbowe
OK0722
utrzymywanie i
sprzedaż
zabezpieczenie Funduszu Ochrony
Środków Gwarantowanych w ramach
Bankowego Funduszu Gwarancyjnego
355 000
354 787
3.
Obligacje skarbowe
PS0123
utrzymywanie i
sprzedaż
BFG - fundusz gwarancyjny -
zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty
88 000
94 473
4.
Obligacje skarbowe
PS0123
utrzymywanie i
sprzedaż
BFG - fundusz przymusowej
restrukturyzacji - zabezpieczenie
zobowiązania do zapłaty
71 000
76 223
5.
Obligacje skarbowe
PS0422
utrzymywanie i
sprzedaż
wstępny depozyt rozliczeniowy w KDPW
CCP (MARI)
300 000
313 311
6.
Środki pieniężne
należności
wstępny depozyt rozliczeniowy w KDPW
CCP (MARI)
100
100
7.
Środki pieniężne
należności
fundusz zabezpieczający ASO (PAGB) -
2 415
2 415
8.
Środki pieniężne
należności
wpłata na Fundusz Zabezpieczający OTC
- KDPW_CCP
5 617
5 617
9.
Środki pieniężne
należności
rozliczenie z tytułu zawartych transakcji
45 153
45 153
10.
Depozyty złożone
lokaty w bankach
rozliczenie z tytułu zawartych transakcji
503 532
503 532
11.
Należności leasingowe
kredyty i pożyczki
pożyczki udzielone Spółce Millennium
Leasing
274 731
274 731
RAZEM
1 775 548
1 800 264
Dodatkowo według stanu na 31.12.2020 r. Grupa posiadała zawarte krótkoterminowe (rozliczane
przeważnie w ciągu 7 dni) transakcje sprzedaży skarbowych papierów wartościowych z udzielonym
przyrzeczeniem odkupu, których przedmiotem były papiery wartościowe o wartości 248 429 tys. zł
(odpowiadające im zobowiązania zaprezentowano w Rozdziale 14., nota 34).
15.3. PAPIERY WARTOŚCIOWE STANOWIĄCE PRZEDMIOT TRANSAKCJI Z
PRZYRZECZENIEM ODKUPU
Na dzień 31.12.2021 r. następujące papiery wartościowe (prezentowane w bilansie Grupy) stanowiły
przedmiot transakcji z przyrzeczeniem odkupu (SBB), w tys. zł:
Rodzaj papieru wartościowego
Wartość nominalna
Wartość bilansowa
Obligacje skarbowe
21 347
17 933
RAZEM
21 347
17 933
W następstwie zawarcia transakcji z przyrzeczeniem odkupu, których przedmiotem są papiery
wartościowe prezentowane w powyższej tabeli, Grupa jest narażona na ryzyka analogiczne jak
w przypadku posiadania papierów wartościowych o tej samej charakterystyce we własnym portfelu.
Na dzień 31.12.2020 r. następujące papiery wartościowe (prezentowane w bilansie Grupy) stanowiły
przedmiot transakcji z przyrzeczeniem odkupu (SBB), w tys. zł:
Rodzaj papieru wartościowego
Wartość nominalna
Wartość bilansowa
Obligacje skarbowe
233 004
248 429
RAZEM
233 004
248 429
172
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
15.4. KOMPENSOWANIE NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZAŃ NA BAZIE UMÓW
RAMOWYCH
Większość portfela instrumentów pochodnych Grupy powstaje w wyniku zawierania przez Bank umów
ramowych ISDA (z ang. International Swaps and Derivatives Agreements; Międzynarodowa umowa w
sprawie transakcji swapowych i instrumentów pochodnych). Zapisy tego rodzaju umów określają
kompleksowe postępowanie w następstwie wystąpienia przypadku naruszenia (głównie trudności w
regulowaniu zobowiązań przez kontrahenta) i umożliwiają ich rozwiązanie oraz rozliczenie się z
kontrahentem na bazie skompensowanej kwoty wzajemnych należności i zobowiązań. Do chwili
obecnej Bank nie korzystał z takiej możliwości, jednakże w ramach wypełnienia obowiązku
informacyjnego wynikającego MSSF 7 w poniższej tabeli zaprezentowano odpowiednio kwoty wyceny
do wartości godziwej instrumentów pochodnych (zarówno zaklasyfikowanych do portfela
przeznaczone do obrotu jak i dedykowanych do rachunkowości zabezpieczeń) oraz zabezpieczeń
pieniężnych objętych umowami ramowymi ISDA wraz z maksymalną hipotetyczną kwotą wynikającą z
rozliczenia na bazie kompensaty.
w tys. zł
Kwoty do otrzymania
Kwoty do zapłacenia
Wycena instrumentów pochodnych
100 285
629 896
Wartość przyjętych / udzielonych depozytów zabezpieczających
(14 796)
(563 242)
Aktywa i Zobowiązania finansowe objęte porozumieniem ramowym
umożliwiającym kompensowanie
85 489
66 654
Maksymalna, hipotetyczna kwota kompensaty
(49 200)
(49 200)
Aktywa i Zobowiązania finansowe objęte porozumieniem
ramowym umożliwiającym kompensowanie po uwzględnieniu
hipotetycznej kwoty kompensacji
36 289
17 454
15.5. DODATKOWE OBJAŚNIENIA DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW ŚRODKÓW
PIENIĘŻNYCH
Na potrzeby sprawozdania z przepływów środków pieniężnych jako środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Grupa sklasyfikowała następujące aktywa finansowe:
w tys. zł
31.12.2021
31.12.2020
Gotówka w kasie i środki na rachunkach w Banku Centralnym
3 179 735
1 460 289
Należności z tytułu lokat międzybankowych*
192 509
122 659
Dłużne papiery wyemitowane przez Skarb Państwa*
0
3 486
w tym: FVTOCI
0
0
w tym: przeznaczone do obrotu
0
3 486
Razem
3 372 244
1 586 434
* aktywa finansowe z terminem zapadalności poniżej 3 miesięcy
173
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Na potrzeby sprawozdania z przepływów środków pieniężnych przyjęto następującą klasyfikację
rodzajów działalności:
1. działalność operacyjna – obejmuje podstawowy zakres działalności związany ze świadczeniem
usług przez jednostki Grupy, obejmujący działania mające na celu wygospodarowanie zysku,
a niebędące działalnością inwestycyjną lub finansową,
2. działalność inwestycyjna obejmuje czynności związane z nabywaniem i zbywaniem składników
majątku trwałego w szczególności aktywów finansowych niesklasyfikowanych do kategorii
przeznaczone do obrotu, akcji i udziałów w jednostkach podporządkowanych oraz rzeczowego
majątku trwałego i wartości niematerialnych,
3. działalność finansowa obejmuje działania związane z pozyskiwaniem środków w formie kapitałów
bądź zobowiązań jak również obsługę źródeł finansowania.
15.6. INFORMACJE O PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI POWIERNICZEJ
Na dzień 31.12.2021 r. Departament Powierniczy Banku Millennium S.A. prowadził 13 148 rachunków,
na których zdeponowane były aktywa o łącznej wartości 32,7 mld PLN. Przychody netto na działalności
powierniczej za rok 2021 wyniosły 6,2 mln PLN (z czego 3,1 mln PLN pochodziło od Spółek Grupy).
Ponadto Departament Powierniczy pełnił funkcję Banku Depozytariusza dla 22 funduszy
inwestycyjnych z czego 21 z grupy Millennium TFI S.A.
15.7. PŁATNOŚCI NA BAZIE AKCJI
W 2012 roku Grupa wdrożyła politykę określającą zasady wynagradzania osób mających istotny wpływ
na profil ryzyka Grupy Banku Millennium, z późniejszymi zmianami, zgodnie z wymogami opisanymi w
Uchwale Komisji Nadzoru Finansowego nr 258/2011, a następnie Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i
Finansów z dnia 6 marca 2017 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli
wewnętrznej, polityki wynagrodzeń oraz szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego
w bankach. Zgodnie z polityką, pracownicy Grupy mający istotny wpływ na profil ryzyka Grupy
otrzymują zmienne wynagrodzenie, którego część wypłacana jest w formie instrumentów
finansowych: akcji fantomowych Banku w roku 2018; akcji własnych Banku Millennium: za lata 2019 -
2021. Od roku 2019 Grupa, decyzją Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Banku z dnia 27 sierpnia
2019, wprowadziła program motywacyjny służący wynagradzaniu osób uprawnionych, uprzednio
zidentyfikowanych jako mające istotny wpływ na profil ryzyka (ang. Risk Taker). W jego ramach
nabyte przez Bank Akcje Własne zostaną, zgodnie z obowiązującą polityką wynagrodzeń Risk Takerów,
przeznaczone do nieodpłatnego nabycia w odpowiedniej liczbie przez wskazanych Risk Takerów w
Okresie Trwania Programu.
174
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Zmienne wynagrodzenia w
2021
2020
2019
2018
instrumencie finansowym, za rok:
Rodzaj transakcji w świetle MSSF 2
Transakcje płatności w formie akcji własnych
Transakcje
płatności w formie
akcji rozliczane w
środkach
pieniężnych
Data rozpoczęcia okresu oceny
1 stycznia 2021
1 stycznia 2020
1 stycznia 2019
1 stycznia 2018
Data ogłoszenia programu
27 sierpnia 2019
30 lipca 2012
Data uruchomienia programu zgodnie
z definicją MSSF 2
Data Komitetu Personalnego następującego po zakończeniu roku finansowego
Liczba instrumentów przyznanych
Ustalana w dacie przyznania programu zgodnie z definicją MSSF 2
Data zapadalności
3 lata od daty przyznania programu
Data nabycia uprawnień
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
31 grudnia 2019
31 grudnia 2018
Warunki nabycia uprawnień
Spełnienie
warunków
dotyczących
zatrudnienia w
Grupie w roku
2021, wyników
jednostek Grupy
oraz
indywidualnych
wyników pracy.
Spełnienie
warunków
dotyczących
zatrudnienia w
Grupie w roku
2020, wyników
jednostek Grupy
oraz
indywidualnych
wyników pracy.
Spełnienie
warunków
dotyczących
zatrudnienia w
Grupie w roku
2019, wyników
jednostek Grupy
oraz
indywidualnych
wyników pracy.
Spełnienie
warunków
dotyczących
zatrudnienia w
Grupie w roku
2018, wyników
jednostek Grupy
oraz
indywidualnych
wyników pracy.
Rozliczenie programu
Program 2018: W dniu rozliczenia uczestnikowi zostanie wypłacona kwota środków
pieniężnych stanowiąca iloczyn posiadanych przez uczestnika akcji fantomowych
oraz średniej arytmetycznej ceny akcji Banku na GPW na zamknięcie 10 kolejnych
sesji poprzedzających dzień rozliczenia, przy czym ustalana tak wartość nie może
być większa ani też mniejsza niż o 20% w stosunku do pierwotnej wartości odroczonej
puli akcji. Akcje fantomowe są rozliczane w 3 równych rocznych ratach począwszy
od daty Komitetu Personalnego na którym zostały przydzielone.
Programy 2019-2021: W dniu rozliczenia programu uczestnikowi zostaną przekazane
przyznane akcje własne
Wycena programu
Wartość godziwa programu jest wyznaczana na każdą datę bilansową wg zasad
przyjętych dla określenia wartości programu w dniu rozliczenia.
Instrumenty finansowe przydzielone
pracownikom Grupy niebędącym
Członkami Zarządu, Banku Millennium
S.A., za rok:
2021
2020
2020*
2019
2019*
2018
-
akcje
własne
akcje
fantomowe
akcje
własne
akcje
fantomowe
akcje
fantomowe
Data przydzielenia akcji
-
03.07.2020
21.02.2020
23.01.2019
Ilość akcji (szt.)
-
0
0
406 779
5 271
46 071
przyznana
-
0
0
0
0
0
odroczona
-
0
0
406 779
5 271
46 071
Wartość na dzień przydzielenia (PLN)
-
0
0
1 296 323
48 210
423 028
przyznana
-
0
0
0
0
0
odroczona
-
0
0
1 296 323
48 210
423 028
Wartość godziwa na 31.12.2021(PLN)
-
0
0
3 333 554
48 210
338 422
* - Spółki Millennium TFI S.A. oraz Millennium Dom Maklerski S.A. nadal rozliczają swoje programy na bazie akcji fantomowych
zgodnie z Polityką Wynagrodzeń obowiązującą w tych podmiotach Grupy.
Według stanu na dzień bilansowy, Komitet Personalny przy Zarządzie Banku nie podjął decyzji o
wysokości zmiennego wynagrodzenia dla pracowników Grupy niebędących Członkami Zarządu Banku
Millennium za rok 2021.
175
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Instrumenty finansowe Członków
Zarządu Banku Millennium S.A. za rok:
2021
2020
2019
2018
akcje własne
akcje własne
akcje własne
akcje fantomowe
Data przydzielenia akcji
-
03.07.2020
31.05.2019
Ilość akcji (szt.):
-
0
322 599
78 753
- przyznana
-
0
0,00
0,00
- odroczona
-
0
322 599
78 753
wartość na dzień przydzielenia (PLN):
-
0
1 028 052
717 444
- przyznana
-
0
0,00
0,00
- odroczona
-
0
1 028 052
717 444
Wartość godziwa na 31.12.2021 (PLN)
-
0
2 643 698
645 381
Według stanu na dzień publikacji Raportu Rocznego, Komitet Personalny przy Radzie Nadzorczej nie
podjął decyzji o wysokości zmiennego wynagrodzenia dla Członków Zarządu za rok 2021.
PŁATNOŚCI NA BAZIE AKCJI BYŁEGO EURO BANKU S.A.
Bank Millennium przejął zobowiązania Euro Banku wobec pracowników, którzy byli zidentyfikowani
jako mający istotny wpływ na profil ryzyka i otrzymywali zmienne wynagrodzenie, którego część
wypłacana była w formie akcji byłego Euro Banku w latach poprzedzających połączenie. Z dniem
przejęcia Euro Banku przez Bank Millennium akcje te przestały istnieć. W związku z tym Bank
Millennium przyjął decyzją Rady Nadzorczej zasady konwersji nieistniejących akcji Euro Banku na
akcje Banku Millennium. W roku 2022 pozostało do wypłaty z tego tytułu 237 848 akcji Banku
Millennium.
15.8. WPŁYW PANDEMII KORONAWIRUSA COVID-19 NA DZIAŁALNOŚĆ
GRUPY KAPITAŁOWEJ BANKU MILLENNIUM
Wybuch pandemii koronawirusa COVID-19 w I kw. 2020 r. spowodował nagłe w zmiany w dynamice
biznesu Grupy oraz wymusił zmianę jej strategicznych priorytetów. Dynamiki biznesowe ulegały
silnym wahaniom w ciągu roku, odpowiednio do stopnia nasilenia pandemii, regulacji
antypandemicznych wprowadzonych przez rząd oraz wynikającej z nich aktywności klientów Grupy.
W ramach wsparcia klientów Grupa wdrożyła program moratoriów kredytowych. Napływ wniosków o
wakacje kredytowe uległ znacznemu spowolnieniu po okresie szczytowym pod koniec marca/na
początku kwietnia oraz w czerwcu 2020 kiedy część klientów detalicznych skorzystała z możliwości
przedłużenia wakacji kredytowych do 6 miesięcy. Na koniec czerwca 2020 kredyty z aktywnymi i
zatwierdzonymi wakacjami kredytowymi stanowiły ok. 10% portfela kredytowego ogółem, nieco
poniżej 12% portfela detalicznego, ok. 3% portfela korporacyjnego i ok. 12% portfela leasingowego.
Na dzień 31 grudnia 2020 aktywnych było 9,367 programów „wakacji kredytowych COVID-19”
dotyczących pożyczek gotówkowych i 892 aktywnych programów wakacji dot. kredytów hipotecznych,
którym odpowiadały, odpowiednio, wolumeny kredytowe w wysokości 267 mln zł i 250 mln zł.
Publiczne moratoria kredytowe wprowadzone w czerwcu tzw. „Tarczą Antykryzysową 4.0” cieszyły
się małą popularnością - jedynie 444 wniosków złożono do końca roku (saldo należne 53 mln zł). Liczba
wakacji kredytowych dla klientów korporacyjnych również istotnie spadła (do ok. 50) z poziomów na
koniec września 2020 a wartość kredytów z odroczonymi ekspozycjami wynosiła łącznie 44 mln zł.
Jakość ekspozycji o wartości 7,6 mld zł, które podlegały moratorium kredytowym była solidna, przy
czym w ok.2,5% przypadków zanotowano opóźnienia ponad 30 dni i zidentyfikowano przesłanki
naruszenia warunków umowy. Pożyczki gotówkowe były na koniec roku 2020 segmentem, w którym
ta proporcja była najwyższa (5,1%), a najmniej problemów jakościowych zanotowano w segmencie
złotowych kredytów hipotecznych (1,1%). Wykorzystanie wakacji kredytowych praktycznie ustało po
I kwartale 2021 roku.
176
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Czwarta fala pandemii COVID-19 spowodowała istotny wzrost zakażań oraz hospitalizacji. Wzrost
liczby zakażeń nie przełożył się na wzrost poziomu ryzyka kredytowego Banku (Grupy). Wpływ nowych
wniosków o publiczne moratoria kredytowe pozostawał na bardzo niskimi poziomie – 28 wniosków w
IV kw. 2021 z ekspozycją 6.9 milionów zł. Dla wszystkich ekspozycji z aktywnymi moratoriami
publicznymi na 31.12.2021 Bank rozpoznał utratę wartości i odpowiednio przeszacował ich wartość.
Bank ściśle monitoruje jakość portfela, w szczególności: wczesne opóźnienia, popyt na oferty
restrukturyzacyjne oraz strukturę nowych kredytów z rozpoznaną utratą wartości. Biorąc pod uwagę
obecne obserwacje Bank (Grupa) nie identyfikuje w portfelu istotnego ryzyka związanego z pandemią
COVID-19.
Szczegóły dotyczące ekspozycji podlegających moratorium kredytowym zostały zaprezentowane w
punkcie 9.3 podpunkt (3e) niniejszego sprawozdania.
15.9. POZOSTAŁE INFORMACJE DODATKOWE I INNE ISTOTNE WYDARZENIA
POMIĘDZY DNIEM SPORZĄDZENIA RAPORTU A DATĄ JEGO PUBLIKACJI
Bank Hipoteczny
Kredyty hipoteczne są ważnym elementem działalności detalicznej Banku. W związku z tym Bank
złożył w czerwcu 2018 r. do Komisji Nadzoru Finansowego wniosek o wydanie zgody na utworzenie
banku hipotecznego. W dniu 16 czerwca 2020 roku Komisja Nadzoru Finansowego wydała zezwolenie
na utworzenie banku pod firmą „Millennium Bank Hipoteczny Spółka Akcyjna” z siedzibą w Warszawie.
Kapitał zakładowy Millennium Banku Hipotecznego Spółka Akcyjna wynosić będzie 40.000.000 zł i
został w całości pokryty przez Bank Millennium S.A. wkładem pieniężnym w wysokości 120.000.000 zł.
Akcje imienne zwykłe w liczbie 40.000.000 o wartości nominalnej 1 zł każda akcja zostały objęte
przez Bank po cenie emisyjnej 3 zł każda akcja.
W dniu 20 maja 2021 roku KNF wydała zezwolenie na rozpoczęcie działalności przez Bank, co
faktycznie nastąpiło dnia 14 czerwca 2021 roku. Od momentu rozpoczęcia działalności operacyjnej
Bank koncentrował się na przeprowadzeniu pierwszego i kolejnych transferów kredytów hipotecznych
udzielonych przez Bank Millennium, które staną się podstawą do emisji listów zastawnych
zabezpieczonych na tych kredytach (działalność zastrzeżona w Polsce wyłącznie dla banków
hipotecznych).
Pierwszy transfer kredytów hipotecznych z Banku Millennium został przeprowadzony dnia 15
października 2021 roku. Przeniesienie pierwszej puli kredytów hipotecznych do bilansu Banku oznacza
rozpoczęcie uzyskiwania przychodów odsetkowych od klientów. Rozpoczęto także prace
przygotowawcze do drugiego transferu, którego finalizacja jest planowana w drugim kwartale 2022
roku.
Nowy bank ma zapewnić średnio- i długoterminowe finansowanie poprzez emisję listów zastawnych
w celu wsparcia działalności w zakresie mieszkaniowych kredytów hipotecznych.
Reforma IBOR
W marcu 2021 r. brytyjski urząd nadzoru FCA ogłosił zaprzestanie publikacji londyńskich
międzybankowych stóp procentowych opracowywanych przez ICE Benchmark Administration - LIBOR
CHF, EUR, GBP, JPY oraz USD (1W i 2M) z końcem 2021 roku, a także pozostałych terminów LIBOR USD
z końcem czerwca 2023 roku. W związku z powyższą decyzją, w 2021 roku Bank pracował nad
wdrożeniem rozwiązań umożliwiających płynne przejście na nowe wskaźniki. Pandto, zgodnie z
Rozporządzeniami Komisji Europejskiej, od 1 stycznia 2022 r. (dla CHF LIBOR – londyńskiej
międzybankowej stopy procentowej dla franka szwajcarskiego) i 3 stycznia 2022 r. (dla EONIA –
indeksu Euro Overnight) wszystkie odniesienia do tych stawek w kontraktach i instrumentach
finansowych zostały automatycznie zastąpione odniesieniami do nowych stawek tj. odpowiednio
SARON i €STR.
177
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Program Emisji Euroobligacji
W dniu 28 stycznia 2022 r. Rada Nadzorcza Banku zatwierdziła Program Emisji Euroobligacji („Program
EMTN”) o łącznej wartości nominalnej nie wyższej niż 3 mld EUR („Kwota Programu”). Obligacje
emitowane w ramach Programu EMTN będą emitowane w wielu seriach, przy czym łączna wartość
nominalna wyemitowanych i niewykupionych obligacji nie może w żadnym czasie przekroczyć Kwoty
Programu. Obligacje będą oferowane i sprzedawane poza terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki
do, na rachunek lub na rzecz osób innych niż osoby amerykańskie, zgodnie z Regulacją S (Regulation
S) wydaną na podstawie Amerykańskiej Ustawy o Papierach Wartościowych z 1933 r., z późniejszymi
zmianami (U.S. Securities Act of 1993) („Amerykańska Ustawa o Papierach Wartościowych”), na
podstawie prospektu podstawowego sporządzonego przez Bank. Obligacje nie zostaną zarejestrowane
zgodnie z Amerykańską Ustawą o Papierach Wartościowych ani żadnymi stanowymi przepisami
dotyczącymi papierów wartościowych.
Bank będzie mógł ubiegać się o dopuszczenie poszczególnych serii obligacji do obrotu na rynku
regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Luksemburgu, Giełdę Papierów
Wartościowych w Warszawie S.A. lub na innym rynku, w zależności od wyboru Banku. Program EMTN
dopuszcza również emisję obligacji z zastrzeżeniem, że nie będą one dopuszczone do obrotu przez
jakikolwiek właściwy organ, giełdę lub system notowań.
Bufor P2G
11 lutego 2022 r. Bank otrzymał KNF zalecenie dotyczące ograniczenie ryzyka występującego w
działalności Banku poprzez utrzymywanie, zarówno na poziomie jednostkowym, jak i
skonsolidowanym funduszy własnych na pokrycie dodatkowego narzutu kapitałowego w celu
zaabsorbowania potencjalnych strat wynikających z wystąpienia warunków skrajnych (P2G). Wymóg
został określony na poziomie 0,89 p.p. ponad wartość łącznego współczynnika kapitałowego, o którym
mowa w art. 92 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w
sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz
zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012, powiększonego o dodatkowy wymóg w zakresie
funduszy własnych, o którym mowa w art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe oraz o wymóg
połączonego bufora, o którym mowa w art. 55 ust. 4 ustawy o nadzorze makroostrożnościowym.
Dodatkowy narzut powinien składać się w całości z kapitału podstawowego Tier 1.
178
Skonsolidowany Finansowy Raport Roczny
Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A.
za okres 12 miesięcy zakończony31 grudnia 2021 r.
Pomiędzy dniem, na który sporządzono raport a datą jego publikacji nie wystąpiły inne istotne
zdarzenia mające wpływ na sprawozdanie finansowe i przyszłe wyniki Grupy.
Data
Imię i nazwisko
Stanowisko/Funkcja
Podpis
21.02.2022
Joao Bras Jorge
Prezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
21.02.2022
Fernando Bicho
Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
21.02.2022
Wojciech Haase
Członek Zarządu
Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
21.02.2022
Andrzej Gliński
Członek Zarządu
Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
21.02.2022
Wojciech Rybak
Członek Zarządu
Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
21.02.2022
Antonio Pinto Junior
Członek Zarządu
Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym
21.02.2022
Jarosław Hermann
Członek Zarządu
Podpisano kwalifikowanym
podpisem elektronicznym