SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

		Nota	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Strata przed opodatkowaniem			(2 374 123)	(15 368)
	Udział w (zyskach)/stratach wspólnych przedsięwzięć		(15 765)	(47 947)
	Amortyzacja		1 954 142	1 991 733
	Odpisy aktualizujące wartość niefinansowych aktywów trwałych		3 174 681	1 310 000
	Odpis grupy do zbycia z tytułu przeszacowania do wartości godziwej		825 708	-
	Aktualizacja wartości udzielonych pożyczek		221 382	(15 936)
	Różnice kursowe		245 923	(35 614)
	Odsetki i prowizje		283 014	250 571
	Zysk na okazyjnym nabyciu		-	(119 515)
	Pozostałe korekty zysku przed opodatkowaniem		(101 499)	64 988
Zmiana stanu kapitału obrotowego		50.1	(111 338)	(923 601)
Podatek dochodowy zapłacony		50.1	(60 146)	(423 736)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej			4 041 979	2 035 575
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
	Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych	50.2	(3 907 608)	(4 035 132)
	Przekazanie środków pieniężnych w ramach transakcji nabycia farm wiatrowych (po potrąceniu nabytych środków pieniężnych)		-	(543 079)
	Udzielenie pożyczek	50.2	(105 275)	(23 225)
	Nabycie aktywów finansowych	50.2	(32 812)	(17 455)
Razem płatności			(4 045 695)	(4 618 891)
	Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych		17 517	28 696
	Dywidendy otrzymane		6 177	36 442
	Spłata udzielonych pożyczek		16 250	15 600
	Umorzenie jednostek uczestnictwa		26 747	-
	Pozostałe wpływy		2 436	3 415
Razem wpływy			69 127	84 153
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej			(3 976 568)	(4 534 738)
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
	Wykup dłużnych papierów wartościowych		(60 400)	(2 420 000)
	Spłata pożyczek/kredytów	50.3	(4 406 813)	(867 360)
	Odsetki zapłacone	50.3	(215 946)	(212 556)
	Spłata zobowiązań leasingowych	50.3	(102 085)	(75 047)
	Pozostałe płatności		(24 536)	(20 914)
Razem płatności			(4 809 780)	(3 595 877)
	Emisja dłużnych papierów wartościowych	50.3	1 000 000	500 000
	Wpływy od udziałowców niekontrolujących		-	780 000
	Wpływy z tytułu zaciągnięcia kredytów/pożyczek	50.3	3 368 546	5 150 000
	Otrzymane dotacje		67 599	60 669
Razem wpływy			4 436 145	6 490 669
Środki pieniężne netto z działalności finansowej			(373 635)	2 894 792
Zwiększenie/(zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów			(308 224)	395 629
	Różnice kursowe netto		2 804	(256)
Środki pieniężne na początek okresu		35	1 203 601	807 972
Środki pieniężne na koniec okresu, w tym:		35	895 377	1 203 601
o ograniczonej możliwości dysponowania		35	210 661	729 450

INFORMACJE O GRUPIE KAPITAŁOWEJ ORAZ PODSTAWA SPORZĄDZENIA SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1. Informacje ogólne dotyczące Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. oraz jej jednostki dominującej

Grupa Kapitałowa TAURON Polska Energia S.A. („Grupa”, „Grupa Kapitałowa”, „Grupa TAURON”) składa się z TAURON Polska Energia S.A. („jednostka dominująca”, „Spółka”, „Spółka dominująca”) i jej spółek zależnych. TAURON Polska Energia S.A., mająca siedzibę w Katowicach przy ul. ks. Piotra Ściegiennego 3, w Polsce, prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej, zawiązanej aktem notarialnym w dniu 6 grudnia 2006 roku. Do dnia 16 listopada 2007 roku Spółka działała pod firmą Energetyka Południe S.A. Spółka nie zmieniała nazwy ani innych danych identyfikujących w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku.

Jednostka dominująca jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Katowice-Wschód Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000271562.

Czas trwania jednostki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony. Działalność prowadzona jest na podstawie odpowiednich koncesji przyznanych poszczególnym jednostkom wchodzącym w skład Grupy.

Podstawowy przedmiot działalności Grupy TAURON jest odzwierciedlony w podziale na segmenty: Wydobycie, Wytwarzanie (segment obejmujący wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych), Odnawialne źródła energii (segment obejmujący wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych), Dystrybucja, Sprzedaż oraz działalność pozostała - w tym obsługa klienta, o czym szerzej w nocie 10 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony dnia 31 grudnia 2019 roku.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 29 marca 2021 roku.

Skład Zarządu

W skład Zarządu na dzień 1 stycznia 2020 roku wchodzili:

• Filip Grzegorczyk – Prezes Zarządu,

• Jarosław Broda – Wiceprezes Zarządu,

• Marek Wadowski – Wiceprezes Zarządu.

W dniu 14 lipca 2020 roku Rada Nadzorcza odwołała ze skutkiem na koniec dnia 14 lipca 2020 roku wszystkich Członków Zarządu Spółki w dotychczasowym składzie.

Jednocześnie Rada Nadzorcza Spółki powołała z dniem 15 lipca 2020 roku Zarząd w składzie:

• Wojciech Ignacok – Prezes Zarządu,

• Jerzy Topolski – Wiceprezes Zarządu,

• Marek Wadowski – Wiceprezes Zarządu.

Po dniu bilansowym, Pan Wojciech Ignacok złożył z dniem 28 lutego 2021 roku rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu TAURON Polska Energia S.A. W dniu 24 lutego 2021 roku Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę dotyczącą powierzenia Panu Markowi Wadowskiemu pełnienia obowiązków Prezesa Zarządu Spółki od dnia 1 marca 2021 roku do dnia powołania Prezesa Zarządu Spółki.

2. Skład Grupy TAURON oraz wspólne przedsięwzięcia

Na dzień 31 grudnia 2020 roku TAURON Polska Energia S.A. posiadała bezpośrednio i pośrednio udziały i akcje w następujących istotnych spółkach zależnych:

Lp.	Nazwa spółki	Siedziba	Segment operacyjny	Udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale spółki	Udział TAURON Polska Energia S.A. w organie stanowiącym spółki
1	TAURON Wydobycie S.A.	Jaworzno	Wydobycie	100,00%	100,00%
2	TAURON Wytwarzanie S.A.	Jaworzno	Wytwarzanie	100,00%	100,00%
3	Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o.	Jaworzno		85,88%	85,88%
4	TAURON Serwis Sp. z o.o.	Katowice		95,61%	95,61%
5	TAURON Ekoenergia Sp. z o.o.	Jelenia Góra	Odnawialne źródła energii	100,00%	100,00%
6	Marselwind Sp. z o.o.	Katowice		100,00%	100,00%
7	TEC1 Sp. z o.o.	Katowice		100,00%	100,00%
8	TEC2 Sp. z o.o.	Katowice		100,00%	100,00%
9	TEC3 Sp. z o.o.	Katowice		100,00%	100,00%
10	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno I sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
11	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno II sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
12	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno III sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
13	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno IV sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
14	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno V sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
15	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno VI sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
16	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Śniatowo sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
17	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Dobrzyń sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
18	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Gołdap sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
19	TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Ino 1 sp.k.	Katowice		n/d	100,00%
20	WIND T1 Sp. z o.o.1	Pieńkowo		100,00%	100,00%
21	AVAL-1 Sp. z o.o.1	Jelenia Góra		100,00%	100,00%
22	TAURON Dystrybucja S.A.	Kraków	Dystrybucja	99,75%	99,75%
23	TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o.2	Tarnów	Dystrybucja	99,75%	99,75%
24	TAURON Sprzedaż Sp. z o.o.	Kraków	Sprzedaż	100,00%	100,00%
25	TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o.	Gliwice		100,00%	100,00%
26	TAURON Czech Energy s.r.o.	Ostrawa, Republika Czeska		100,00%	100,00%
27	TAURON Nowe Technologie S.A. 3	Wrocław		100,00%	100,00%
28	TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o.	Wrocław	Pozostałe	100,00%	100,00%
29	Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o.	Krzeszowice		100,00%	100,00%
30	Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o.	Warszawa		100,00%	100,00%
31	Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o.	Katowice		100,00%	100,00%
32	Bioeko Grupa TAURON Sp. z o.o.	Stalowa Wola		100,00%	100,00%
33	Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o.2	Tarnów		99,75%	99,75%
34	TAURON Ciepło Sp. z o.o.	Katowice	Działalność zaniechana4	100,00%	100,00%

1 Udział w WIND T1 Sp. z o.o. oraz AVAL-1 Sp. z o.o. posiadany jest przez TAURON Polska Energia S.A. w sposób pośredni poprzez spółkę zależną TAURON Ekoenergia Sp. z o.o.

2 Udział w TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o. oraz Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o. posiadany jest przez TAURON Polska Energia S.A. w sposób pośredni poprzez spółkę zależną TAURON Dystrybucja S.A. TAURON Polska Energia S.A. jest użytkownikiem udziałów spółki TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o.

3 W dniu 1 czerwca 2020 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki z dotychczasowej TAURON Dystrybucja Serwis S.A. na TAURON Nowe Technologie S.A.

4 Na dzień bilansowy TAURON Ciepło Sp. z o.o. prowadząca działalność w zakresie Wytwarzania w związku z klasyfikacją jako grupa do zbycia została zaprezentowana jako działalność zaniechana.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku TAURON Polska Energia S.A. posiadała udział pośredni i bezpośredni w następujących istotnych spółkach współzależnych:

Lp.	Nazwa spółki	Siedziba	Segment operacyjny	Udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale i organie stanowiącym spółki
1	Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.1	Stalowa Wola	Wytwarzanie	50,00%
2	TAMEH HOLDING Sp. z o.o. 2	Dąbrowa Górnicza		50,00%
3	TAMEH POLSKA Sp. z o.o. 2	Dąbrowa Górnicza		50,00%
4	TAMEH Czech s.r.o. 2	Ostrawa, Republika Czeska		50,00%

1 Udział w Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. posiadany jest przez TAURON Polska Energia S.A. w sposób pośredni poprzez spółkę zależną TAURON Wytwarzanie S.A.

2 TAURON Polska Energia S.A. posiada bezpośredni udział w kapitale i organie stanowiącym spółki TAMEH HOLDING Sp. z o.o., która posiada 100% udział w kapitale i organie stanowiącym TAMEH POLSKA Sp. z o.o. oraz TAMEH Czech s.r.o.

Zmiany w składzie Grupy TAURON

 Połączenie spółki TAURON Dystrybucja Serwis S.A. (obecnie TAURON Nowe Technologie S.A.) ze spółką Magenta Grupa TAURON Sp. z o.o.

W dniu 29 października 2019 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy TAURON Dystrybucja Serwis S.A. (obecnie: TAURON Nowe Technologie S.A.) z siedzibą we Wrocławiu oraz Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Magenta Grupa TAURON Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach podjęły uchwały w sprawie połączenia TAURON Dystrybucja Serwis S.A. (obecnie: TAURON Nowe Technologie S.A., spółka przejmująca) ze spółką Magenta Grupa TAURON Sp. z o.o. (spółka przejmowana). W dniu 2 stycznia 2020 roku połączenie spółek zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy we Wrocławiu.

 Podwyższenie kapitału zakładowego spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o.

W dniu 2 marca 2020 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki o kwotę 4 551 tysięcy złotych. Wszystkie udziały zostały objęte przez Spółkę za łączną kwotę 455 100 tysięcy złotych. W dniu 5 marca 2020 roku Spółka przekazała środki na podwyższanie kapitału. W wyniku tej transakcji udział Spółki w kapitale i organie stanowiącym zwiększył się z 84,76% do 85,88%. W dniu 18 maja 2020 roku podwyższenie kapitałów zostało zarejestrowane.

W dniu 3 grudnia 2020 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki o kwotę 1 900 tysięcy złotych. Wszystkie udziały zostały objęte przez Spółkę za łączną kwotę 190 000 tysięcy złotych. W dniu 7 grudnia 2020 roku Spółka przekazała środki na podwyższenie kapitału. W wyniku tej transakcji udział Spółki w kapitale i organie stanowiącym, po rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym zwiększy się z 85,88% do 86,29%. Po dniu bilansowym, w dniu 13 stycznia 2021 roku podwyższenie kapitałów zostało zarejestrowane.

 Dopłaty do kapitałów spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. podjęło uchwały o wniesieniu dopłat do kapitałów spółki:

- w dniu 8 stycznia 2020 roku w kwocie 8 016 tysięcy złotych;

- w dniu 16 czerwca 2020 roku w kwocie 9 600 tysięcy złotych.

 Nabycie spółek AVAL-1 Sp. z o.o. oraz WIND T1 Sp. z o.o.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, spółka zależna TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. nabyła 100% udziałów w dwóch spółkach prowadzących zadania inwestycyjne w obszarze odnawialnych źródeł energii: AVAL-1 Sp. z o.o. oraz WIND T1 Sp. o.o. Tym samym TAURON Polska Energia S.A. posiada pośredni udział w wysokości 100% w obu tych spółkach. W ocenie Grupy spółki AVAL-1 Sp. z o.o. oraz WIND T1 Sp. z o.o. nie stanowią przedsięwzięcia w rozumieniu MSSF 3 Połączenia jednostek, i w związku z tym transakcja nabycia spółek została rozliczona jako nabycie aktywów niestanowiących przedsięwzięcia.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale i organie stanowiącym pozostałych istotnych spółek zależnych i współzależnych nie uległ zmianie od dnia 31 grudnia 2019 roku.

3. Oświadczenie o zgodności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez Unię Europejską („UE”).

MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej.

Spółki Grupy oraz jednostka dominująca prowadzą swoje księgi rachunkowe i sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez UE, z wyjątkiem TAURON Czech Energy s.r.o., która prowadzi swoje księgi rachunkowe oraz sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z zasadami rachunkowości obowiązującymi w Republice Czeskiej oraz spółek AVAL-1 Sp. z o.o., WIND T1 Sp. z o.o., TEC1 sp. z o.o., TEC2 sp. z o.o., TEC3 sp. z o.o. i spółek komandytowych, które prowadzą swoje księgi rachunkowe oraz sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z Ustawą o rachunkowości.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera korekty nie zawarte w księgach rachunkowych jednostek Grupy wprowadzone w celu doprowadzenia niniejszego sprawozdania skonsolidowanego do zgodności z MSSF zatwierdzonymi przez UE.

4. Kontynuacja działalności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. w okresie nie krótszym niż 1 rok od dnia bilansowego. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy.

Grupa identyfikuje i aktywnie zarządza ryzykiem płynności rozumianym jako możliwość utraty lub ograniczenie zdolności do regulowania bieżących wydatków. Grupa posiada pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności. Na dzień bilansowy Grupa posiada dostępne finansowanie w ramach umów finansowania.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku na obszarze działalności Grupy pojawiła się pandemia COVID-19, powodująca zakłócenia w systemie gospodarczym i administracyjnym w Polsce oraz wywołująca istotne zmiany w otoczeniu rynkowym, mogące mieć wpływ na sytuację finansową Grupy i Spółki. Zarząd przeanalizował sytuację w kontekście COVID-19 oraz w oparciu o rozpatrywane scenariusze, na chwilę obecną w obszarze płynności, finansowania i zabezpieczenia kontynuowania działalności operacyjnej nie identyfikuje ryzyka dla kontynuacji działalności w przewidywanej przyszłości, tj. w okresie nie krótszym niż 1 rok od dnia bilansowego, z uwzględnieniem opisu wpływu pandemii COVID-19 na działalność Grupy, o czym szerzej w nocie 59 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

5. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i spółek zależnych, z wyjątkiem TAURON Czech Energy s.r.o. objętych niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym oraz walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski. Walutą funkcjonalną TAURON Czech Energy s.r.o. jest korona czeska („CZK”). Pozycje sprawozdań finansowych TAURON Czech Energy s.r.o. są przeliczane przy użyciu odpowiednich kursów wymiany na walutę prezentacji Grupy TAURON.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych („PLN”), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach PLN.

6. Zasady (polityka) rachunkowości

Istotne zasady rachunkowości przedstawiono w poszczególnych notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za wyjątkiem zasad konsolidacji oraz rozliczania nabycia przedsięwzięć (w tym pod wspólną kontrolą), które zostały przedstawione poniżej.

Zasady konsolidacji oraz rozliczanie nabycia przedsięwzięć (w tym pod wspólną kontrolą):
Konsolidacja
Za jednostki zależne uznaje się te jednostki, w odniesieniu do których jednostka dominująca, bezpośrednio lub pośrednio poprzez swoje jednostki zależne sprawuje kontrolę. Jednostki zależne podlegają konsolidacji metodą pełną od dnia objęcia kontroli do dnia utraty kontroli. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie jednostki dominującej, w oparciu o jednolite zasady rachunkowości. Salda i transakcje pomiędzy jednostkami Grupy, w tym niezrealizowane zyski i straty (jeżeli nie wskazują na utratę wartości) wynikające z transakcji w ramach Grupy są eliminowane.
Nabycia przedsięwzięć
Objęcie kontroli nad przedsięwzięciem rozlicza się metodą przejęcia. Na dzień przejęcia jednostka przejmująca ujmuje możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa oraz przejęte zobowiązania i wycenia w ich wartościach godziwych. Nadwyżka sumy przekazanej zapłaty za przejęcie, kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz wartości godziwej na dzień przejęcia uprzednio posiadanego udziału w jednostce przejmowanej, nad kwotą netto ustalonej na dzień przejęcia wartości godziwych możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów, przejętych zobowiązań i zobowiązań warunkowych stanowi wartość firmy. W przypadku gdy wspomniana różnica jest ujemna to Grupa dokonuje ponownej oceny identyfikacji oraz wyceny możliwych do zidentyfikowania aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych jednostki przejmowanej oraz wartości godziwej zapłaty i ujmuje od razu w sprawozdaniu z całkowitych dochodów ewentualną nadwyżkę pozostałą po dokonaniu ponownej oceny (zysk z okazyjnego nabycia). W przypadku, gdy nabyte aktywa nie stanowią przedsięwzięcia w rozumieniu MSSF 3 Połączenia jednostek Grupa rozlicza transakcje jako nabycie aktywów.
Nabycia przedsięwzięć pod wspólną kontrolą Skarbu Państwa
Transakcje połączenia jednostek gospodarczych znajdujących się pod wspólną kontrolą Skarbu Państwa (tj. podmioty łączące się były zarówno przed, jak i po transakcji kontrolowane przez Skarb Państwa) rozliczane są metodą łączenia udziałów na zasadach opisanych poniżej. Sprawozdanie finansowe po połączeniu odzwierciedla fakt ciągłości wspólnej kontroli oraz nie odzwierciedla zmian wartości aktywów netto do wartości godziwych (lub też rozpoznania nowych aktywów) lub wyceny wartości firmy, ponieważ żaden z łączących się podmiotów nie jest w istocie nabywany. Sprawozdanie finansowe przygotowywane jest tak, jakby łączące się podmioty były połączone ze sobą od dnia objęcia ich wspólną kontrolą. Różnica pomiędzy wartością księgową aktywów netto rozpoznanych w wyniku połączenia a wartością udziałów rozpoznawanych dotychczas w księgach spółki przejmującej lub przekazaną zapłatą zostaje rozpoznana w kapitale własnym spółki przejmującej.

7. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

W procesie stosowania polityki rachunkowości największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu odnośnie bieżących i przyszłych działań i zdarzeń w poszczególnych obszarach. W okresie objętym niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym nie miały miejsca istotne zmiany wielkości szacunkowych oraz metodologii dokonywania szacunków, które miałyby wpływ na okres bieżący lub na okresy przyszłe, inne niż te przedstawione poniżej oraz opisane w dalszej części niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań opisano w poszczególnych notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Istotne szacunki odnoszą się do odpisów na aktywa niefinansowe ujmowane w wyniku przeprowadzanych testów na utratę wartości, o czym szerzej w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Poza powyższym, Grupa dokonuje istotnych szacunków w zakresie ujmowanych zobowiązań warunkowych, w szczególności w zakresie spraw sądowych, w których spółki Grupy są stroną. Zobowiązania warunkowe zostały szerzej opisane w nocie 54 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Wpływ COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych oraz wycenę do wartości godziwej instrumentów finansowych

Wpływ COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych należności od odbiorców

Szacunki i założenia

W odniesieniu do należności od odbiorców Grupa szacuje wielkość odpisów na oczekiwane straty kredytowe w oparciu o ważoną prawdopodobieństwem stratę kredytową, jaka zostanie poniesiona w przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych zdarzeń:

• nastąpi znaczne (istotne) opóźnienie płatności,

• dłużnik zostanie postawiony w stan likwidacji albo upadłości albo restrukturyzacji,

• należności skierowane zostaną na drogę egzekucji administracyjnej, postępowania sądowego albo egzekucji sądowej.

Dla należności od odbiorców Grupa wydzieliła portfel kontrahentów strategicznych oraz portfel pozostałych kontrahentów. Ryzyko niewypłacalności kontrahentów strategicznych jest oceniane w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania, przy uwzględnieniu szacunków w zakresie potencjalnych odzysków z tytułu wniesionych zabezpieczeń.

W przypadku należności od pozostałych kontrahentów oczekuje się, że skorygowane dane w zakresie historycznej spłacalności mogą odzwierciedlać ryzyko kredytowe, jakie ponoszone będzie w okresach przyszłych. Oczekiwane straty kredytowe dla tej grupy kontrahentów oszacowane zostały z wykorzystaniem macierzy wiekowania należności oraz przypisanych do poszczególnych przedziałów i grup (między innymi należności dochodzone na drodze sądowej, należności od kontrahentów w upadłości) wskaźników procentowych pozwalających na oszacowanie wartości należności od odbiorców, co do których oczekuje się, że nie zostaną spłacone.

Wpływ COVID-19 na metodologię szacunków i założeń

Oczekuje się, że ekonomiczne skutki COVID-19 będą miały wpływ na jakość portfela aktywów finansowych spółek z Grupy i ograniczą poziom spłacalności należności od odbiorców. Prognozowany wpływ jest zróżnicowany w zależności od sektora gospodarki, w którym funkcjonuje dany kontrahent. Ze względu na niepewność związaną z dalszym rozwojem COVID-19 oraz oczekiwany wpływ programów pomocowych, możliwość precyzyjnej estymacji przyszłej spłacalności należności od odbiorców jest ograniczona.

W celu uwzględnienia wpływu czynników przyszłych (w tym COVID-19) dla portfela klientów strategicznych i pozostałych Grupa dokonała:

• aktualizacji parametrów modelu oczekiwanej straty kredytowej w zakresie odpowiednich współczynników oraz stopy odzysku,

• uwzględnienia podejścia o charakterze prognostycznym (współczynnika forward-looking).

Wpływ COVID-19 na poziom dokonanych szacunków

Szacunki uwzględniające niepewności związane z efektem wpływu COVID-19 na oczekiwane straty kredytowe w okresach przyszłych od należności od odbiorców wyniosły 19 628 tysięcy złotych, co wpłynęło na obciążenie wyniku operacyjnego Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku. Łączna oczekiwana strata kredytowa na dzień 31 grudnia 2020 roku kalkulowana dla należności od odbiorców (poza należnościami dochodzonymi na drodze sądowej) oszacowana została na poziomie 60 522 tysiące złotych.

Grupa zakłada, że wolumen dostępnych do analizy danych w okresach przyszłych będzie wzrastał i pozwoli na rozszerzenie zakresu analiz dla oczekiwanych strat kredytowych na potrzeby kolejnego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Wpływ COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych oraz wycenę do wartości godziwej udzielonych pożyczek oraz wystawionej gwarancji

Szacunki i założenia

Dla pożyczek klasyfikowanych do aktywów wycenianych w zamortyzowanym koszcie Grupa szacuje wielkość odpisów aktualizujących ich wartość. Ryzyko niewypłacalności pożyczkobiorców szacowane jest w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania, przy uwzględnieniu wartości pieniądza w czasie.

Wycena pożyczki klasyfikowanej do aktywów wycenianych w wartości godziwej szacowana jest jako bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego pożyczkobiorcy.

Wystawione gwarancje szacowane są w kwocie oczekiwanych strat kredytowych.

Wpływ COVID-19 na metodologię szacunków i założeń

W celu uwzględnienia wpływu czynników przyszłych (w tym COVID-19) Grupa dokonała korekt prawdopodobieństwa oczekiwanych strat kredytowych w oparciu o notowania instrumentów Credit Default Swap (CDS), zdywersyfikowanych w zależności od wewnętrznego ratingu kontrahenta.

Wpływ COVID-19 na poziom dokonanych szacunków

Efekt uwzględnienia wpływu COVID-19 na metodologię dokonanych szacunków zaskutkował wzrostem oczekiwanych strat kredytowych od zobowiązania pozabilansowego z tytułu wystawionej przez Spółkę gwarancji wpływającymi łącznie na obciążenie kosztów finansowych Grupy w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w kwocie 14 497 tysięcy złotych, co zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe ujęte zostało jako wzrost zobowiązań finansowych.

Na dzień bilansowy, w kontekście przeprowadzonych analiz i dokonanej wyceny udzielonych pożyczek, Grupa oceniła, że nie jest w stanie wiarygodnie określić wpływ COVID-19 na zmniejszenie wartości bilansowej udzielonych pożyczek.

8. Opublikowane standardy i zmiany do standardów, które nie weszły jeszcze w życie

Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu lub zmiany do standardu, które zostały opublikowane, lecz nie weszły dotychczas w życie do dnia 31 grudnia 2020 roku.

• Zmiany do standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską i nie weszły jeszcze w życie

W ocenie Zarządu następujące zmiany do standardów nie spowodują istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości:

Standard	Data wejścia w życie w UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie)
Zmiany do MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe	1 stycznia 2021
Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe i MSSF 16 Leasing: Reforma wskaźników referencyjnych stóp procentowych	1 stycznia 2021

• Standardy wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz zmiany do standardów, które nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską i nie weszły jeszcze w życie

Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Klasyfikacja zobowiązań finansowych jako krótko- lub długoterminowe, które mają wejść w życie w dniu 1 stycznia 2023 roku

Zgodnie ze zmianami do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych zobowiązania klasyfikuje się jako długoterminowe, jeżeli jednostka ma istotne prawo do odroczenia rozliczenia zobowiązania o co najmniej 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego. Oczekiwania jednostki nie wpływają na klasyfikację.

Na dzień bilansowy Spółka posiada umowy kredytowe o charakterze odnawialnym, w ramach których okres ciągnienia transz kredytu jest równy lub krótszy niż 1 rok, przy czym okres dostępności finansowania przekracza okres 12 miesięcy od dnia bilansowego i Spółka ma prawo odroczenia rozliczenia zobowiązania o co najmniej 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego. W przypadku tych umów kredytowych Spółka klasyfikuje transze jako zobowiązanie długoterminowe lub krótkoterminowe zgodnie z oczekiwaniem odnośnie spłaty zobowiązania. Na dzień 31 grudnia 2020 roku z uwzględnieniem intencji Spółki transze o łącznej wartości nominalnej 1 000 000 tysięcy złotych klasyfikowane są jako zobowiązania krótkoterminowe. Spółka w ramach umowy ma prawo odroczenia rozliczenia zobowiązania o okres przekraczający 12 miesięcy, tym samym zgodnie ze zmianami do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych wspomniane zobowiązanie zostałoby zaklasyfikowane jako zobowiązanie długoterminowe.

W ocenie Zarządu następujące standardy i zmiany do standardów nie spowodują istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości:

Standard	Data wejścia w życie według standardu, niezatwierdzone przez UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie)
MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe	1 stycznia 2016*
Zmiany do MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe oraz MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach: Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany	data wejścia w życie zmian została odroczona
Zmiany do MSSF 3 Połączenia jednostek: Zmiany do odniesień do Założeń Koncepcyjnych	1 stycznia 2022
Zmiany do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe: Przychody osiągnięte przed oddaniem do użytkowania	1 stycznia 2022
Zmiany do MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe: Koszty wypełnienia obowiązków umownych	1 stycznia 2022
Zmiany do różnych standardów Poprawki do MSSF (cykl 2018-2020):
MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy	1 stycznia 2022
MSSF 9 Instrumenty finansowe	1 stycznia 2022
MSR 41 Rolnictwo	1 stycznia 2022
Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych i Stanowiska Praktycznego 2: Ujawnianie informacji dotyczących zasad (polityki) rachunkowości	1 stycznia 2023
Zmiany do MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów: Definicja wartości szacunkowych	1 stycznia 2023
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe	1 stycznia 2023

*Komisja Europejska postanowiła nie rozpoczynać procesu zatwierdzania tego tymczasowego standardu do stosowania na terenie UE do czasu wydania ostatecznej wersji MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe.

9. Zmiany stosowanych zasad rachunkowości

Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2019 roku, z wyjątkiem zastosowania zmian do standardów wymienionych poniżej oraz zmian zasad rachunkowości i prezentacji stosowanych przez Grupę, co zostało opisane poniżej.

9.1. Zastosowanie zmian do standardów

W ocenie Zarządu wprowadzenie następujących zmian do standardów nie miało istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości:

Standard	Data wejścia w życie w UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie)
Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych oraz MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów: Definicja istotnych pominięć lub zniekształceń pozycji	1 stycznia 2020
Zmiany do Odniesień do Założeń Koncepcyjnych zawartych w MSSF	1 stycznia 2020
Zmiany do MSSF 16 Leasing	1 stycznia 2020
Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena oraz MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnienia: Reforma wskaźników referencyjnych stóp procentowych	1 stycznia 2020

W dniu 1 stycznia 2020 roku weszły w życie zmiany do MSSF 3 Połączenia jednostek. Najistotniejsze zmiany wprowadzone do ww. standardu obejmują doprecyzowanie definicji przedsięwzięcia. Zmiany mają zastosowanie prospektywnie w stosunku do okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie. Grupa ocenia, że zmiany mogą mieć wpływ na ewentualne przyszłe transakcje objęte MSSF 3 Połączenia jednostek związane z nabyciem przedsięwzięć.

9.2. Pozostałe zmiany zasad rachunkowości i zasad prezentacji stosowanych przez Grupę

Działalność zaniechana

W związku z klasyfikacją na dzień 31 grudnia 2020 roku aktywów i zobowiązań spółki zależnej jako grupy do zbycia, o czym szerzej w notach 19 i 36 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, dane porównywalne zostały odpowiednio przekształcone celem zaprezentowania wyniku z działalności zaniechanej, co zostało zaprezentowane w tabeli poniżej.

		Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane zatwierdzone)	Prezentacja działalności zaniechanej	Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone)
		Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane zatwierdzone)	Prezentacja działalności zaniechanej	Rok zakończony 31 grudnia 2019 (dane przekształcone)

	Przychody ze sprzedaży	19 558 292	(445 956)	19 112 336
	Rekompensaty	952 650	-	952 650
	Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług	(19 264 536)	335 590	(18 928 946)
Zysk brutto ze sprzedaży		1 246 406	(110 366)	1 136 040
	Koszty sprzedaży	(499 171)	3 031	(496 140)
	Koszty ogólnego zarządu	(658 664)	24 711	(633 953)
	Pozostałe przychody i koszty operacyjne	158 936	(13 782)	145 154
	Udział w zyskach (stratach) wspólnych przedsięwzięć	47 947	-	47 947
Zysk operacyjny		295 454	(96 406)	199 048
	Koszty odsetkowe od zadłużenia	(250 800)	2 019	(248 781)
	Przychody finansowe i pozostałe koszty finansowe	(60 022)	(2 989)	(63 011)
Strata przed opodatkowaniem		(15 368)	(97 376)	(112 744)
	Podatek dochodowy	3 685	14 862	18 547
Strata netto z działalności kontynuowanej		(11 683)	(82 514)	(94 197)

Zysk netto z działalności zaniechanej		-	82 514	82 514

Strata netto		(11 683)	-	(11 683)

	Wycena instrumentów zabezpieczających	15 179	-	15 179
	Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	505	-	505
	Podatek dochodowy	(2 884)	-	(2 884)
	Pozostałe całkowite dochody z działalności kontynuowanej podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy	12 800	-	12 800

	Zyski (straty) aktuarialne	(140 320)	3 056	(137 264)
	Podatek dochodowy	26 654	(581)	26 073
	Udział w pozostałych całkowitych dochodach wspólnych przedsięwzięć	(987)	-	(987)
	Pozostałe całkowite dochody z działalności kontynuowanej nie podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy	(114 653)	2 475	(112 178)

	Pozostałe całkowite dochody z działalności zaniechanej	-	(2 475)	(2 475)

Pozostałe całkowite dochody netto		(101 853)	-	(101 853)
Łączne całkowite dochody		(113 536)	-	(113 536)

SEGMENTY DZIAŁALNOŚCI

10. Informacje dotyczące segmentów działalności

Grupa prezentuje informacje dotyczące segmentów działalności zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne za bieżący okres sprawozdawczy oraz okres porównywalny.

Organizacja i zarządzanie Grupą odbywają się w podziale na segmenty, uwzględniające rodzaj oferowanych wyrobów i usług. Każdy z segmentów stanowi strategiczną jednostkę gospodarczą, oferującą inne wyroby i obsługującą inne rynki.

Grupa stosuje takie same zasady rachunkowości dla wszystkich segmentów operacyjnych. Grupa rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych, czyli przy zastosowaniu bieżących cen rynkowych. Przychody z tytułu transakcji pomiędzy segmentami są eliminowane w procesie konsolidacji.

Koszty ogólnego zarządu jednostki dominującej po wyeliminowaniu kosztów wynikających z transakcji wewnątrzgrupowych są prezentowane w kosztach nieprzypisanych. Koszty ogólnego zarządu jednostki dominującej ponoszone są na rzecz całej Grupy i nie można ich bezpośrednio przyporządkować do jednego segmentu operacyjnego.

Aktywa segmentu nie zawierają podatku odroczonego, należności z tytułu podatku dochodowego oraz aktywów finansowych, z wyjątkiem należności od odbiorców i innych należności finansowych, aktywów z tytułu dodatniej wyceny towarowych pochodnych instrumentów finansowych oraz środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, które stanowią aktywa segmentu.

Zobowiązania segmentu nie zawierają podatku odroczonego, zobowiązania z tytułu podatku dochodowego oraz zobowiązań finansowych, z wyjątkiem zobowiązań wobec dostawców, zobowiązań inwestycyjnych, zobowiązań z tytułu wynagrodzeń oraz zobowiązań z tytułu ujemnej wyceny towarowych pochodnych instrumentów finansowych, które stanowią zobowiązania segmentu.

Finansowanie Grupy (łącznie z kosztami i przychodami finansowymi) oraz podatek dochodowy są monitorowane na poziomie Grupy i nie ma miejsca ich alokacja do segmentów.

Żaden z segmentów operacyjnych Grupy nie został połączony z innym segmentem w celu stworzenia sprawozdawczych segmentów operacyjnych.

Zarząd monitoruje oddzielnie wyniki operacyjne segmentów w celu podejmowania decyzji dotyczących alokacji zasobów, oceny skutków tej alokacji oraz wyników działalności. Podstawą oceny wyników działalności jest EBITDA oraz zysk lub strata na działalności operacyjnej. Przez EBITDA Grupa rozumie EBIT powiększony o amortyzację oraz odpisy na aktywa niefinansowe. Do odpisów na aktywa niefinansowe Grupa TAURON zalicza odpisy na aktywa niefinansowe jednostek konsolidowanych metodą pełną oraz udział w odpisach na aktywa niefinansowe jednostek wycenianych metodą praw własności. Przez EBIT Grupa rozumie zysk/(stratę) przed opodatkowaniem, przychodami i kosztami finansowymi, tj. zysk/(stratę) operacyjną z działalności kontynuowanej i zaniechanej.

Zmiana podziału sprawozdawczości Grupy na segmenty operacyjne

Podział sprawozdawczości Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku oparty jest na segmentach operacyjnych zaprezentowanych w tabeli poniżej. Od dnia 1 stycznia 2020 roku Grupa wydzieliła nowy segment operacyjny Odnawialne źródła energii, przypisując do niego dane spółek, których działalność związana jest z wytwarzaniem energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, tj. wiatrowych i wodnych. Ponadto w segmencie Odnawialne źródła energii Grupa prezentuje działalność spółki TAURON Wytwarzanie S.A. związaną z wytwarzaniem energii ze źródeł fotowoltaicznych. Do dnia 31 grudnia 2019 roku spółki przypisane obecnie do segmentu Odnawialne źródła energii przypisane były do segmentu operacyjnego Wytwarzanie. Dane za okres porównywalny, tj. za rok zakończony dnia 31 grudnia 2019 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku zostały odpowiednio przekształcone.

Wydzielenie segmentu operacyjnego Odnawialne źródła energii wiąże się z dokonaną przez Grupę w roku 2019 aktualizacją kierunków strategicznych będących uzupełnieniem Strategii Grupy TAURON na lata 2016-2025. W aktualizacji tej Grupa TAURON podkreśliła potrzebę dostosowania do wymogów środowiskowych i koncentrację na rozwoju źródeł nisko- i zeroemisyjnych przy jednoczesnym uelastycznieniu portfela aktywów Grupy. Aktualizacja kierunków strategicznych wzmocniła istotność rozwoju czystej energii, która będzie podstawą budowy wartości Grupy TAURON i zakłada zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w aktywach wytwórczych Grupy TAURON. W ramach realizacji powyższej strategii w dniu 3 września 2019 roku podpisana została dokumentacja transakcyjna nabycia przez spółki TEC1 Sp. z o.o., TEC2 Sp. z o.o., TEC3 Sp. z o.o. pięciu farm wiatrowych należących do grupy in.ventus. W wyniku tej transakcji istotnie zwiększył się potencjał produkcyjny związany z odnawialnymi źródłami energii Grupy, a co za tym idzie wzrosła istotność danych finansowych związanych z działalnością produkcyjną w obszarze odnawialnych źródeł energii.

Segmenty operacyjne	Przedmiot działalności	Spółki zależne/ Spółki ujmowane metodą praw własności
Wydobycie	Wydobycie węgla kamiennego	TAURON Wydobycie S.A.

Wytwarzanie		TAURON Wytwarzanie S.A. Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. TAURON Serwis Sp. z o.o. TAMEH HOLDING Sp. z o.o.1 TAMEH POLSKA Sp. z o.o.1 TAMEH Czech s.r.o.1 Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.1
	Wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach konwencjonalnych, w tym w kogeneracji, jak również wytwarzanie energii elektrycznej przy współspalaniu biomasy i innej termicznie pozyskiwanej energii. Podstawowe paliwa to węgiel kamienny, biomasa, gaz koksowniczy i wielkopiecowy. Produkcja, dystrybucja i sprzedaż ciepła


Odnawialne źródła energii	Wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach odnawialnych	TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. Marselwind Sp. z o.o. TEC1 Sp. z o.o. TEC2 Sp. z o.o. TEC3 Sp. z o.o. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno I sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno II sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno III sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno IV sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno V sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno VI sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Śniatowo sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Dobrzyń sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Gołdap sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Ino 1 sp.k. WIND T1 Sp. z o.o. AVAL-1 Sp. z o.o. TAURON Wytwarzanie S.A. 3


Dystrybucja	Dystrybucja energii elektrycznej	TAURON Dystrybucja S.A. TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o.


Sprzedaż	Handel hurtowy energią elektryczną, jak również obrót prawami do emisji CO2 i świadectwami pochodzenia oraz sprzedaż energii elektrycznej do krajowych odbiorców końcowych lub podmiotów dokonujących dalszej odsprzedaży energii elektrycznej	TAURON Polska Energia S.A. TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. TAURON Czech Energy s.r.o. TAURON Nowe Technologie S.A.2


1 Spółki ujmowane metodą praw własności. 2 W dniu 1 czerwca 2020 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki z dotychczasowej TAURON Dystrybucja Serwis S.A. na TAURON Nowe Technologie S.A. 3 TAURON Wytwarzanie S.A. klasyfikuje w segmencie Odnawialne źródła energii aktywa związane z wytwarzaniem energii w źródłach fotowoltaicznych.

Oprócz powyższych głównych segmentów działalności, Grupa TAURON prowadzi również działalność w obszarze wydobycia kamienia, w tym kamienia wapiennego, na potrzeby energetyki, hutnictwa, budownictwa i drogownictwa oraz w obszarze produkcji sorbentów przeznaczonych do instalacji odsiarczania spalin metodą mokrą oraz do wykorzystania w kotłach fluidalnych (Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o.). Jako pozostała działalność Grupy traktowana jest również działalność spółek TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o., Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o., Bioeko Grupa TAURON Sp. z o.o., Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o.

Prezentacja spółki zależnej jako działalności zaniechanej

Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa prezentuje spółkę zależną TAURON Ciepło Sp. z o.o. jako grupę do zbycia, o czym szerzej w notach 19 i 36 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W związku z tym działalność spółki została zaprezentowana w ramach działalności zaniechanej. Poprzednio wykazywana była w ramach segmentu Wytwarzanie. Dane porównywalne zostały odpowiednio przekształcone.

10.1. Segmenty operacyjne

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku

	Segmenty operacyjne					Pozostałe	Pozycje nieprzypisane / Eliminacje	Razem działalność kontynuowana	Działalność zaniechana	Razem działalność kontynuowana i zaniechana
	Wydobycie	Wytwarzanie	Odnawialne źródła energii	Dystrybucja	Sprzedaż	Pozostałe	Pozycje nieprzypisane / Eliminacje	Razem działalność kontynuowana	Działalność zaniechana	Razem działalność kontynuowana i zaniechana

Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	326 840	2 019 942	147 116	3 310 307	14 053 536	142 744	-	20 000 485	849 523	20 850 008
Sprzedaż między segmentami	724 282	1 406 791	468 442	3 550 526	2 982 681	890 850	(10 023 572)	-	-	-
Sprzedaż do działalności zaniechanej	801	66 654	-	5 521	213 041	80 898	-	366 915	(366 915)	-
Przychody segmentu ogółem	1 051 923	3 493 387	615 558	6 866 354	17 249 258	1 114 492	(10 023 572)	20 367 400	482 608	20 850 008
Rekompensaty	-	-	-	-	66 448	-	-	66 448	-	66 448

Zysk/(strata) segmentu	(886 665)	(2 728 621)	145 801	1 857 009	641 648	136 169	(98 524)	(933 183)	(717 342)	(1 650 525)
Udział w zysku/(stracie) wspólnych przedsięwzięć	-	15 765	-	-	-	-	-	15 765	-	15 765
Koszty nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	(97 217)	(97 217)	-	(97 217)
EBIT	(886 665)	(2 712 856)	145 801	1 857 009	641 648	136 169	(195 741)	(1 014 635)	(717 342)	(1 731 977)
Przychody/(koszty) finansowe netto	-	-	-	-	-	-	(641 033)	(641 033)	(1 113)	(642 146)
Zysk/(strata) przed opodatkowaniem	(886 665)	(2 712 856)	145 801	1 857 009	641 648	136 169	(836 774)	(1 655 668)	(718 455)	(2 374 123)
Podatek dochodowy	-	-	-	-	-	-	(77 882)	(77 882)	(35 872)	(113 754)
Zysk/(strata) netto za okres	(886 665)	(2 712 856)	145 801	1 857 009	641 648	136 169	(914 656)	(1 733 550)	(754 327)	(2 487 877)

Aktywa i zobowiązania
Aktywa segmentu	1 115 883	7 483 993	2 438 924	20 079 215	4 614 093	775 856	-	36 507 964	1 829 617	38 337 581
Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach	-	586 559	-	-	-	-	-	586 559	-	586 559
Aktywa nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	486 924	486 924	-	486 924
Aktywa ogółem	1 115 883	8 070 552	2 438 924	20 079 215	4 614 093	775 856	486 924	37 581 447	1 829 617	39 411 064

Zobowiązania segmentu	1 048 140	1 711 977	238 633	1 813 796	1 781 168	559 237	-	7 152 951	487 617	7 640 568
Zobowiązania nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	15 358 231	15 358 231	-	15 358 231
Zobowiązania ogółem	1 048 140	1 711 977	238 633	1 813 796	1 781 168	559 237	15 358 231	22 511 182	487 617	22 998 799

EBIT	(886 665)	(2 712 856)	145 801	1 857 009	641 648	136 169	(195 741)	(1 014 635)	(717 342)	(1 731 977)
Amortyzacja	(169 546)	(267 538)	(151 051)	(1 165 576)	(44 562)	(92 897)	-	(1 891 170)	(62 972)	(1 954 142)
Odpisy aktualizujące	(559 798)	(2 617 463)	-	(421)	2 858	(239)	-	(3 175 063)	(825 489)	(4 000 552)
EBITDA	(157 321)	172 145	296 852	3 023 006	683 352	229 305	(195 741)	4 051 598	171 119	4 222 717

Pozostałe informacje dotyczące segmentu
Nakłady inwestycyjne *	345 057	1 336 489	39 666	1 907 947	61 331	248 485	-	3 938 975	100 319	4 039 294
* Nakłady inwestycyjne obejmują nakłady na rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów z wyłączeniem nabycia praw do emisji CO2 oraz praw majątkowych pochodzenia energii.

Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone)

	Segmenty operacyjne					Pozostałe	Pozycje nieprzypisane / Eliminacje	Razem działalność kontynuowana	Działalność zaniechana	Razem działalność kontynuowana i zaniechana
	Wydobycie	Wytwarzanie	Odnawialne źródła energii	Dystrybucja	Sprzedaż	Pozostałe	Pozycje nieprzypisane / Eliminacje	Razem działalność kontynuowana	Działalność zaniechana	Razem działalność kontynuowana i zaniechana

Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	345 274	2 696 572	143 578	3 202 234	12 173 480	111 418	-	18 672 556	885 736	19 558 292
Sprzedaż między segmentami	512 196	703 611	290 333	3 387 036	2 462 866	821 315	(8 177 357)	-	-	-
Sprzedaż do działalności zaniechanej	86 963	28 454	-	5 594	271 591	47 178	-	439 780	(439 780)	-
Przychody segmentu ogółem	944 433	3 428 637	433 911	6 594 864	14 907 937	979 911	(8 177 357)	19 112 336	445 956	19 558 292
Rekompensaty	-	-	-	-	952 650	-	-	952 650	-	952 650

Zysk/(strata) segmentu	(1 391 949)	(557 582)	284 346	1 443 741	382 185	46 152	51 477	258 370	96 406	354 776
Udział w zysku/(stracie) wspólnych przedsięwzięć	-	47 947	-	-	-	-	-	47 947	-	47 947
Koszty nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	(107 269)	(107 269)	-	(107 269)
EBIT	(1 391 949)	(509 635)	284 346	1 443 741	382 185	46 152	(55 792)	199 048	96 406	295 454
Przychody/(koszty) finansowe netto	-	-	-	-	-	-	(311 792)	(311 792)	970	(310 822)
Zysk/(strata) przed opodatkowaniem	(1 391 949)	(509 635)	284 346	1 443 741	382 185	46 152	(367 584)	(112 744)	97 376	(15 368)
Podatek dochodowy	-	-	-	-	-	-	18 547	18 547	(14 862)	3 685
Zysk/(strata) netto za okres	(1 391 949)	(509 635)	284 346	1 443 741	382 185	46 152	(349 037)	(94 197)	82 514	(11 683)

Aktywa i zobowiązania
Aktywa segmentu	1 294 329	9 451 839	2 491 198	19 176 164	4 730 135	648 705	-	37 792 370	2 758 401	40 550 771
Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach	-	559 144	-	-	-	-	-	559 144	-	559 144
Aktywa nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	807 850	807 850	-	807 850
Aktywa ogółem	1 294 329	10 010 983	2 491 198	19 176 164	4 730 135	648 705	807 850	39 159 364	2 758 401	41 917 765

Zobowiązania segmentu	928 077	1 671 341	194 822	2 011 950	1 855 630	511 992	-	7 173 812	487 910	7 661 722
Zobowiązania nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	15 163 383	15 163 383	-	15 163 383
Zobowiązania ogółem	928 077	1 671 341	194 822	2 011 950	1 855 630	511 992	15 163 383	22 337 195	487 910	22 825 105

EBIT	(1 391 949)	(509 635)	284 346	1 443 741	382 185	46 152	(55 792)	199 048	96 406	295 454
Amortyzacja	(197 617)	(268 862)	(109 829)	(1 161 247)	(40 801)	(89 193)	-	(1 867 549)	(124 184)	(1 991 733)
Odpisy aktualizujące	(694 467)	(678 887)	25 962	(820)	(5 591)	(841)	-	(1 354 644)	42 464	(1 312 180)
EBITDA	(499 865)	438 114	368 213	2 605 808	428 577	136 186	(55 792)	3 421 241	178 126	3 599 367

Pozostałe informacje dotyczące segmentu
Nakłady inwestycyjne *	479 519	1 584 702	13 885	1 784 941	47 460	132 901	-	4 043 408	84 483	4 127 891
* Nakłady inwestycyjne obejmują nakłady na rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów, z wyłączeniem nabycia praw do emisji CO2 oraz praw majątkowych pochodzenia energii.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku zostały rozpoczęte prace dotyczące transformacji branży górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Prace prowadzone są pod przewodnictwem Sekretarza stanu, Pełnomocnika Rządu do Spraw Transformacji Spółek Energetycznych i Górnictwa Węglowego. Zgodnie z ustaleniami pomiędzy przedstawicielami Rządu i przedstawicielami spółki TAURON Wydobycie S.A., spółka ta uczestniczy w negocjacjach nad przygotowaniem umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego („Umowa społeczna”). Umowa społeczna ma obejmować swoim zakresem m.in. harmonogram likwidacji kopalń należących do polskich spółek górniczych, a także finansowanie środkami budżetowymi kosztów likwidacji majątku nieprodukcyjnego oraz pakietu osłon socjalnych dla pracowników kopalń. Poza finansowaniem wskazanych powyżej kosztów związanych z likwidacją branży, Umowa społeczna uwzględnia również możliwość finansowania niedoborów płynności finansowej funkcjonujących kopalń, poprzez potencjalne dopłaty do produkcji. Aktualnie, Umowa społeczna jest przedmiotem uzgodnień pomiędzy stroną społeczną i przedstawicielami Rządu.

Powyższe zdarzenia mogą istotnie przełożyć się na kształt oraz dane finansowe segmentu Wydobycie w kolejnych okresach sprawozdawczych.

W latach obrotowych zakończonych dnia 31 grudnia 2020 roku oraz dnia 31 grudnia 2019 roku, Grupa nie zidentyfikowała pojedynczych klientów, z którymi zrealizowałaby przychody ze sprzedaży przekraczające poziom 10% łącznych przychodów ze sprzedaży Grupy TAURON.

10.2. Geograficzne obszary działalności

Działalność Grupy w przeważającym zakresie prowadzona jest na terenie Polski. Sprzedaż na rzecz klientów zagranicznych przedstawia tabela poniżej.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Sprzedaż na rzecz klientów zagranicznych, w tym:	174 156	204 386
Czechy	171 805	198 792
Pozostałe kraje	2 351	5 594

Sprzedaż na rzecz klientów zagranicznych dotyczy w głównej mierze sprzedaży energii elektrycznej, która stanowiła w latach obrotowych zakończonych dnia 31 grudnia 2020 roku oraz dnia 31 grudnia 2019 roku odpowiednio 92% oraz 93% przychodów na rzecz klientów zagranicznych.

UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH

11. Utrata wartości aktywów niefinansowych

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Wartość firmy podlega corocznemu testowi sprawdzającemu, czy nastąpiła utrata wartości oraz każdorazowo, gdy występują przesłanki. Pozostałe niefinansowe aktywa trwałe podlegają testowi na utratę wartości, gdy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości.

W ramach testu na utratę wartości Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne („CGU”), do którego dany składnik aktywów należy. W celu przeprowadzenia testu na utratę wartości, wartość firmy przejęta w wyniku połączenia lub nabycia jednostek zostaje w chwili przejęcia przypisana do poszczególnych ośrodków lub zespołów ośrodków wypracowujących środki pieniężne. Informacje dotyczące określenia CGU, do którego alokowana zostaje wartość firmy zawiera nota 23.

Wartość odzyskiwalna składnika aktywów lub CGU odpowiada wyższej z dwóch: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej. Jeśli wartość bilansowa składnika aktywów/CGU jest wyższa niż jego wartość odzyskiwalna, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do ustalonej wartości odzyskiwalnej.

Odpis z tytułu utraty wartości w pierwszej kolejności przypisuje się do wartości firmy, pozostałą kwotę odpisu alokuje się do poszczególnych aktywów wchodzących w skład CGU do udziału wartości bilansowej poszczególnych aktywów w wartości bilansowej CGU, przy czym w wyniku alokacji odpisu wartość bilansowa składnika aktywów nie może być niższa od najwyższej z trzech kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia, wartości użytkowej i zera.

W przypadku kiedy przesłanki, z uwagi na które w okresach poprzednich został ujęty odpis z tytułu utraty wartości, już nie występują, odpis ten zostaje odwrócony bądź zmniejszony. Odpis z tytułu utraty wartości dotyczący wartości firmy nie podlega odwróceniu.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy, czy nastąpiły obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika niefinansowych aktywów trwałych. W ramach analizy wystąpienia przesłanek analizowane są zarówno czynniki zewnętrzne, jak i wewnętrzne.

W trakcie przeprowadzania testu na utratę wartości Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej.

Oszacowanie wartości użytkowej jednostek generujących przepływy pieniężne odbywa się w oparciu o ich przyszłe przepływy pieniężne, które następnie przy zastosowaniu stopy dyskontowej koryguje się do wartości bieżącej. W ramach kalkulacji wartości użytkowej przyjmuje się szereg założeń, o czym szerzej poniżej.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa ujęła odpisy aktualizujące dotyczące niefinansowych aktywów trwałych będące wynikiem testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2020 roku.

Wartość odzyskiwalna tej grupy aktywów odpowiada ich wartości użytkowej. Odpisy aktualizujące obciążyły koszt własny sprzedaży.

Odpis aktualizujący ujęty w wyniku testów przeprowadzonych w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku dotyczy następujących jednostek generujących przepływy pieniężne:

CGU	Spółka	Poziom stopy dyskontowej (przed opodatkowaniem) przyjęty w testach na dzień:			Wartość odzyskiwalna	Kwota ujętego odpisu
CGU	Spółka	31 grudnia 2020	30 czerwca 2020 (niebadane)	31 grudnia 2019	Stan na 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2020
Wydobycie	TAURON Wydobycie S.A.	14,85%	14,99%	14,01%	-	(559 638)
Wytwarzanie - Węgiel	TAURON Wytwarzanie S.A. / Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o.	9,75%	9,34%	8,60%	5 581 640	(2 604 430)
Wytwarzanie - Biomasa		8,55%	8,04%	8,60%	28 127	(6 248)
Wytwarzanie - Fotowoltaika		6,98%	-	-	18 419	-
Elekrownie wodne	TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. / spółki komandytowe TEC 1	8,03%	8,27%	8,90%	577 185	-
Farmy wiatrowe	TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. / spółki komandytowe TEC 1	8,40%	8,65%	8,94%	1 882 005	-
Dystrybucja	TAURON Dystrybucja S.A.	6,10%	6,44%	7,02%	22 250 205	-
Razem						(3 170 316)

Na dzień 31 grudnia 2020 roku przeprowadzono testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, uwzględniając następujące przesłanki:

 długotrwałe utrzymywanie się wartości rynkowej aktywów netto Spółki na poziomie poniżej wartości bilansowej aktywów netto;

 zmiany w zakresie światowych cen surowców energetycznych, energii elektrycznej oraz cen uprawnień do emisji CO2;

 duża zmienność cen energii na rynku terminowym;

 spadek krajowego zużycia energii elektrycznej z uwagi na wzrost temperatur w okresie zimowym i wpływ pandemii COVID-19;

 działania regulacyjne mające na celu ograniczenie wzrostu cen energii dla klientów końcowych;

 zwiększone ryzyka w zakresie produkcji węgla handlowego;

 skutki wyników dotychczasowych aukcji OZE oraz bardzo dynamicznego rozwoju podsektora prosumentów i mikroinstalacji w związku z uruchomionymi programami wsparcia;

 skutki wprowadzenia zapisów pakietu zimowego, w tym standardu emisyjnego, niekorzystnie wpływającego na możliwość uczestnictwa w rynku mocy jednostek węglowych po 1 lipca 2025 roku;

 zaostrzanie norm emisyjności i utrzymujące się niekorzystne warunki rynkowe z punktu widzenia rentowności energetyki konwencjonalnej;

 spadek stopy wolnej od ryzyka.

Przeprowadzone na dzień 31 grudnia 2020 roku testy wymagały oszacowania wartości użytkowej jednostek generujących przepływy pieniężne, w oparciu o ich przyszłe przepływy pieniężne, które następnie przy zastosowaniu stopy dyskontowej zostały skorygowane do wartości bieżącej.

Testy na utratę wartości niefinansowych aktywów trwałych zostały przeprowadzone na poziomie poszczególnych spółek, z wyjątkiem:

 TAURON Wytwarzanie S.A. oraz Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. gdzie identyfikacja ośrodków wypracowujących środki pieniężne („CGU”) została rozpoznana na innym poziomie identyfikując w obszarze działalności wytwórczej energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych (węgla kamiennego) spółek Nowe Jaworzno Grupa TAURON sp. z o.o. oraz częściowo w obszarze działalności TAURON Wytwarzanie S.A. ośrodek generujący środki pieniężne: CGU Wytwarzanie Węgiel. W ramach pozostałych obszarów działalności spółki TAURON Wytwarzanie S.A. zidentyfikowane zostały ośrodki generujące środki pieniężne: CGU Wytwarzanie Biomasa oraz CGU Wytwarzanie Fotowoltaika. Głównymi przesłankami za ujęciem w ramach CGU Wytwarzanie Węgiel jednostek wytwórczych opalanych węglem było: opublikowanie w roku 2018 przepisów dotyczących nowego mechanizmu Rynku Mocy wprowadzającego nowy produkt – obowiązek mocowy; strategia przystąpienia do Rynku Mocy polegająca na podejściu portfelowym, w którym istotna jest maksymalizacja łącznych przychodów z Rynku Mocy, podział mocy na dostawców, określenie poziomu mocy stanowiącej źródła rezerwowe dla pozostałej mocy zakontraktowanej na rynku mocy oraz wysoka zależność wpływów pieniężnych pomiędzy jednostkami wytwórczymi.

 TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno I Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno II Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno III Sp. Komandytowa, TEC1 Sp. z o.o. Mogilno IV Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno V Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno VI Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Dobrzyń Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Gołdap Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Ino 1 Sp. Komandytowa, gdzie test został przeprowadzony osobno dla działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej w elektrowniach wodnych w ramach TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. – CGU Elektrownie wodne, oraz dla łącznej działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej z farm wiatrowych w ramach TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. oraz pozostałych spółek – CGU Farmy wiatrowe. Konsolidacja farm wiatrowych w jedno CGU wynikała w głównej mierze ze specyfiki i charakteru podstawowych umów na serwis oraz zarządzania technicznego poszczególnych parków wiatrowych pozwalającego na optymalizację procesu wytwarzania dążącego do poprawy wskaźników ekonomicznych eksploatowanych farm wiatrowych. Ponadto, z punktu widzenia zarządczej analizy istotne jest pojęcie grupy aktywów produkujących energię w technologii wiatrowej, a nie pojedyncze funkcjonowanie farm wiatrowych. Ma to również znaczenie w celu zintegrowanego zarządzania portfelem wyprodukowanego wolumenu pochodzącego z farm wiatrowych oraz sprzedaży energii elektrycznej i praw majątkowych w ramach Grupy TAURON;

 TAURON Nowe Technologie S.A. gdzie wyodrębniono działalność związaną z oświetleniem oraz dostarczaniem rozwiązań związanych z nowoczesnymi technologiami.

Testy zostały przeprowadzone w oparciu o bieżącą wartość szacowanych przepływów pieniężnych z działalności CGU na podstawie szczegółowych prognoz do roku 2030, a także oszacowanej wartości rezydualnej, z wyjątkiem jednostek wytwórczych i wydobywczych, dla których szczegółowe prognozy obejmują cały okres ich funkcjonowania.

Założono funkcjonowanie jednostek wydobywczych do 2049 roku. Względem testów przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2019 roku , obecne projekcje zakładają: skrócenie okresu funkcjonowania ZG Sobieski oraz ZG Janina (pierwotnie 2060 rok, obecnie rok 2049); skrócenie okresu funkcjonowania ZG Brzeszcze (pierwotnie 2059 rok, obecnie 2040 rok).

Założono funkcjonowanie jednostek wytwórczych TAURON Wytwarzanie S.A. do 2035 roku. Względem testów przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2019 roku, obecne projekcje zakładają: wcześniejsze wycofanie jednego z bloków w Oddziale Jaworzno III o mocy 225 MWe (pierwotnie rok 2029, obecnie rok 2025) i przejęcie produkcji przez dwa bloki w Oddziale Jaworzno III o łącznej mocy 445 MWe; wcześniejsze wycofanie dwóch bloków w Oddziale Jaworzno III o łącznej mocy 445 MWe (pierwotnie rok 2029, obecnie rok 2028); wcześniejsze wycofanie dwóch bloków w Oddziale Jaworzno II o łącznej mocy 140 MWe (pierwotnie rok 2038, obecnie rok 2030); wcześniejsze wycofanie z eksploatacji bloku w Oddziale Łagisza o mocy 460 MWe (pierwotnie rok 2042, obecnie rok 2035). Przyjęto funkcjonowanie jednostki wytwórczej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. do 2060 roku. Prognoza elektrowni wodnych obejmuje okres do 2066 roku, a farm wiatrowych do 2040 roku.

Wykorzystanie prognoz dłuższych niż 5 – letnie wynika w szczególności z długotrwałych procesów inwestycyjnych w branży energetycznej. Założenia makroekonomiczne i sektorowe przyjmowane do prognoz aktualizowane są tak często, jak występują obserwowane na rynku przesłanki do ich zmiany. Prognozy uwzględniają także znane na dzień przeprowadzenia testu zmiany w otoczeniu prawnym.

Kluczowe założenia przyjęte w testach na dzień 31 grudnia 2020 roku:

Kategoria	Opis
Węgiel	Ceny węgla kamiennego w najbliższych trzech latach wykazują nominalnie tendencję wzrostową. Cena będzie się znajdować pod lekką presją wzrostową wynikającą z obserwowanych trwałych tendencji wzrostowych w zakresie krajowego kosztu wydobycia. W ujęciu długoterminowym (lata 2025-2040) ceny węgla będą natomiast spadać wskutek przyspieszania realizacji polityki dekarbonizacyjnej forsowanej przez Unię Europejską, a mającej na celu doprowadzenie do neutralności klimatycznej Europy w perspektywie roku 2050. Jej przejawem jest definitywne odchodzenie poszczególnych krajów od węgla (m.in. Niemiec, Czech oraz Polski). Kolejnym jej aspektem jest wzrost udziału energii ze źródeł OZE w bilansie energetycznym krajów członkowskich Unii Europejskiej. Po roku 2025 cena węgla w Polsce zacznie spadać, co wynikać będzie ze spadku wytwarzania energii elektrycznej z wykorzystaniem tego surowca, a także spodziewanego wzrostu wolumenów importu w obliczu wysokich poziomów kosztu wydobycia w kraju. W latach 2021-2040 przyjęto realny spadek cen węgla energetycznego o 0,6%.
Energia elektryczna	Przyjęta prognoza hurtowych cen energii elektrycznej na lata 2021-2040, w związku z niepewnością co do ostatecznego kształtu architektury rynku i wprowadzenia mechanizmu scarcity pricing została zaktualizowana i dostosowana w pierwszym okresie do bieżących poziomów cen rynkowych na lata 2021-2023. W okresie od 2024 do 2040 roku hurtowa cena energii elektrycznej (w cenach stałych) rośnie o 16,8%. Na kształt prognozy hurtowych cen energii elektrycznej wpływa obecna oraz przewidywana sytuacja w krajowym systemie elektroenergetycznym, prognozy cen paliw oraz kosztów zakupu uprawnień do emisji CO2. W 2021 roku założono nieznaczny wzrost cen energii o 1,5% w stosunku do roku 2020, co wynikało m.in. z przewidywań dalszego wpływu pandemii COVID-19 na ceny paliw oraz malejących poziomów marż uzyskiwanych przy sprzedaży energii elektrycznej ze źródeł opalanych węglem kamiennym. Wzrost cen do 2029 roku wynika ze wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 oraz planowanych wyłączeń bloków węglowych i atomowych w Niemczech mających bezpośredni wpływ na poziom salda wymiany międzysystemowej. W relacji do roku 2021, prognozowany wzrost cen do 2029 roku wynosi 12,9%, natomiast w latach 2030-2040 przyjęto wzrost cen o 4,4% w stosunku do roku 2029. Przyjęto ścieżkę cen detalicznych energii elektrycznej na podstawie hurtowej ceny energii czarnej przy uwzględnieniu kosztu akcyzy, kosztu obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia oraz spodziewanego poziomu marży.
CO2	Przyjęto limity emisji CO2 dla produkcji ciepła zgodne z rozporządzeniem Rady Ministrów, które skorygowano o poziom działalności, tj. produkcji ciepła. Przyjęto wzrostową ścieżkę ceny uprawnień do emisji CO2 w całym horyzoncie prognostycznym. W 2021 roku założono cenę uprawnień do emisji CO2 wyższą o 2% w stosunku do średniej ceny w 2020 roku. W latach 2022-2026 założono stabilizację cen CO2 na poziomie 30 EUR/Mg (28 EUR/Mg w cenach stałych) z uwagi na zapowiadany brak interwencji Komisji Europejskiej w system EU ETS co najmniej do 2026 roku. W latach 2026-2028 cena CO2 rośnie o około 16,6% z uwagi na założenie wzrostu współczynnika redukcji liniowej (LRF) do minimum 3,5% z obecnych 2,2% oraz wyższe cele redukcji emisji do 2030 roku. Prognozowana w 2029 roku cena CO2 w stosunku do średniej ceny w 2020 roku jest wyższa o 42,6%. W latach 2029-2040 założono dalszy wzrost cen uprawnień do emisji CO2 w stosunku do 2028 roku (w cenach stałych), łącznie o 31,9%. Wynika to z założenia wzrostu tempa dekarbonizacji gospodarki i dążenia do osiągnięcia neutralności klimatycznej Europy w 2050 roku.
Świadectwa pochodzenia energii	Przyjęto ścieżkę cenową dla świadectw pochodzenia oraz obowiązki umorzenia w kolejnych latach na bazie aktualnej ustawy OZE.
Rynek Mocy	Założono wyłączenie mechanizmu operacyjnej rezerwy mocy od początku roku 2021, a więc od momentu wdrożenia Rynku Mocy. Uwzględniono wdrożenie mechanizmu Rynku Mocy, zgodnie z przyjętą i notyfikowaną Ustawą o rynku mocy i Regulaminem Rynku Mocy. Założono uruchomienie płatności za moc od roku 2021 i utrzymanie ich do roku 2025 dla istniejących jednostek węglowych niespełniających kryterium EPS 550 (dla których jednostkowa emisyjność przekracza 550kg/MWh). Dla jednostek, które otrzymały kontrakty wieloletnie do dnia 31 grudnia 2019 roku, a nie spełniają kryterium EPS 550 założono utrzymanie płatności do końca obowiązywania kontraktu.
OZE	Dla energii zielonej uwzględniono ograniczone okresy wsparcia, zgodnie z założeniami zapisów ustawy o odnawialnych źródłach energii określającej nowe mechanizmy przyznawania wsparcia dla energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach. Okres wsparcia został ograniczony do 15 lat liczonych od momentu wprowadzenia do sieci po raz pierwszy energii elektrycznej, za którą przysługiwało świadectwo pochodzenia.
WACC	Przyjęto poziom średniego ważonego kosztu kapitału (WACC) kształtujący się w okresie projekcji dla poszczególnych CGU między 5,73% - 14,85% w ujęciu nominalnym przed opodatkowaniem przy uwzględnieniu stopy wolnej od ryzyka odpowiadającej rentowności 10 – letnich obligacji Skarbu Państwa (na poziomie 1,60%) oraz premii za ryzyko działalności właściwej dla branży energetycznej (6,75%). Stopa wzrostu zastosowana do ekstrapolacji prognoz przepływów pieniężnych wykraczających poza szczegółowy okres objęty planowaniem została przyjęta na poziomie 2,5% i odpowiada zakładanej długoterminowej stopie inflacji. Poziom WACC na dzień 31 grudnia 2020 roku w porównaniu do poziomu na dzień 31 grudnia 2019 roku wzrósł w segmencie Wytwarzanie i Wydobycie głównie z powodu uwzględnienia dodatkowego ryzyka specyficznego dla aktywów węglowych, natomiast spadł w segmencie OZE oraz Dystrybucja przede wszystkich z powodu spadku stopy wolnej od ryzyka.
Przychód regulowany	Założono przychód regulowany przedsiębiorstw dystrybucyjnych zapewniający pokrycie uzasadnionych kosztów oraz osiągnięcie zwrotu z zaangażowanego kapitału na uzasadnionym poziomie. Poziom zwrotu uzależniony jest od Wartości Regulacyjnej Aktywów. W latach 2021-2030 założono wzrost dostaw energii elektrycznej o 1,15% r/r.
Wolumen sprzedaży i zdolności produkcyjne	Przyjęto wolumen sprzedaży do klientów końcowych uwzględniający wzrost PKB, sytuację konkurencyjną na rynku, istotny wzrost kosztów finansowych (koszty kredytu kupieckiego), którym są obciążone spółki sprzedażowe. Spowodowało to spadek wolumenu w latach 2021-2023. Od roku 2024 planuje się stopniowe odzyskiwanie utraconego wolumenu. Uwzględniono okresy ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych oraz utrzymanie zdolności produkcyjnej w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym.

W Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej procedowane jest zaskarżenie decyzji Komisji Europejskiej w zakresie zgodności ustawy o Rynku Mocy z prawem europejskim. W ocenie Zarządu ryzyko rozstrzygnięcia powodującego brak możliwości funkcjonowania Rynku Mocy w Polsce jest niskie, nawet w przypadku przejściowego zawieszenia Rynku Mocy, w związku z czym uwzględniono wdrożenie mechanizmu Rynku Mocy, zgodnie z przyjętą i notyfikowaną Ustawą o rynku mocy i Regulaminem Rynku Mocy.

Konieczność dokonania odpisu aktywów CGU Wydobycie oraz CGU Wytwarzanie-Węgiel wynikała w szczególności z:

 wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 wynikającego ze zmiany charakteru rynku, reformy systemu EU ETS, jak również polityki klimatycznej Unii Europejskiej silnie ukierunkowanej na przyspieszenie tempa dekarbonizacji w dążeniu do osiągnięcia neutralności klimatycznej Europy będącej realizacją Europejskiego Zielonego Ładu,

 prognozowanego spadku marż rynkowych w perspektywie krótko- i średnioterminowej. Spadek jest skutkiem wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 oraz zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii i nowych, bardziej efektywnych źródeł konwencjonalnych w krajowym miksie energetycznym, co negatywnie wpływa na prognozowane ceny energii elektrycznej,

 zmniejszonego prognozowanego zapotrzebowania na węgiel energetyczny będącego skutkiem postępującej dekarbonizacji w Europie i ograniczenia okresu funkcjonowania kopalń węgla kamiennego w związku z dostosowaniem do polityki energetycznej Polski,

 zmian w zakładanych okresach generowania przez te CGU przepływów pieniężnych, co zostało szczegółowo opisane powyżej.

Analiza wrażliwości dla aktywów wydobywczych oraz wytwórczych

Wyniki analizy wrażliwości dla poszczególnych jednostek generujących środki pieniężne wykazały, że najistotniejszy wpływ na wartość użytkową testowanych aktywów mają przede wszystkim: prognozowane ceny energii elektrycznej, ceny uprawnień do emisji CO2, przyjęte stopy dyskontowe oraz ceny węgla kamiennego. Poniżej zaprezentowano szacowane zmiany odpisu aktualizującego wartość aktywów wydobywczych oraz wytwórczych na dzień 31 grudnia 2020 roku w efekcie zmian najistotniejszych założeń.

Parametr	Zmiana	Wpływ na odpis aktualizujący (w mln zł)			Aktywa Grupy Wpływ na odpis aktualizujący (w mln zł)
		Aktywa Wydobywcze	Aktywa Wytwórcze		Aktywa Grupy Wpływ na odpis aktualizujący (w mln zł)
		Zmniejszenie odpisu netto	Zwiększenie odpisu netto	Zmniejszenie odpisu netto	Zwiększenie odpisu netto	Zmniejszenie odpisu netto
Zmiana cen energii elektrycznej w okresie prognozy	+1%	-	-	270	-	270
Zmiana cen energii elektrycznej w okresie prognozy	-1%	7	270	-	263	-
Zmiana cen uprawnień do emisji CO2 w okresie prognozy	+1%	-	113	-	113	-
Zmiana cen uprawnień do emisji CO2 w okresie prognozy	-1%	-	-	113	-	113
Zmiana WACC (netto)	+0,1 p.p.	-	50	-	50	-
Zmiana WACC (netto)	-0,1 p.p.	15	-	51	-	66
Zmiana cen węgla kamiennego w okresie prognozy	+1%	69	94	-	25	-
Zmiana cen węgla kamiennego w okresie prognozy	-1%	-	-	94	-	94
Brak przychodów z Rynku Mocy	-100%	-	2 655	-	2 655	-

Analiza wrażliwości dla segmentu Dystrybucja

Wartość bilansowa CGU Dystrybucja podlegająca testom wynosiła 19 032 mln złotych. Analizę wrażliwości przeprowadzono dla zmiany stopy dyskonta i zmiany poziomu WACC przyjętego do kalkulacji przychodu regulowanego w latach 2022-2025 oraz w okresie rezydualnym. Poniżej zaprezentowano szacowany wpływ na wartość odzyskiwalną CGU Dystrybucja na dzień 31 grudnia 2020 roku.

Parametr	Zmiana	Wartość odzyskiwalna (w mln zł)	Wpływ na wartość odzyskiwalną (w mln zł)
			Zwiększenie	Zmniejszenie
Zmiana WACC (netto)	+0,1 p.p.	22 250	-	959
	-0,1 p.p.		1 037	-
Zmiana WACC przyjętego do kalkulacji przychodu regulowanego w latach 2022-2030 oraz w okresie rezydualnym	+0,1 p.p.		663	-
	-0,1 p.p.		-	663

Utrata wartości bilansowej wartości firmy

Test przeprowadzono w odniesieniu do aktywów netto powiększonych o wartość firmy w segmencie Dystrybucja oraz w zakresie pozostałej działalności. Podstawę wyceny wartości odzyskiwalnej poszczególnych spółek stanowiła ich wartość użytkowa.

Test został przeprowadzony w oparciu o bieżącą wartość szacowanych przepływów pieniężnych z działalności. Wyliczeń dokonano na podstawie szczegółowych prognoz do roku 2030 oraz oszacowanej wartości rezydualnej, przy czym dla jednostek wydobywczych prognozy obejmują cały okres ich funkcjonowania. Wykorzystanie prognoz dłuższych niż 5–letnie wynika w szczególności z długotrwałych procesów inwestycyjnych w branży energetycznej. Założenia makroekonomiczne i sektorowe przyjmowane do prognoz aktualizowane są tak często, jak występują obserwowane na rynku przesłanki do ich zmiany. Prognozy uwzględniają także znane na dzień przeprowadzenia testu zmiany w otoczeniu prawnym.

Poziom średniego ważonego kosztu kapitału (WACC) przyjętego dla wyliczeń kształtującego się w okresie projekcji dla poszczególnych CGU między 6,1% - 7,38% w ujęciu nominalnym przed opodatkowaniem przy uwzględnieniu stopy wolnej od ryzyka odpowiadającej rentowności 10–letnich obligacji Skarbu Państwa (na poziomie 1,6%) oraz premii za ryzyko działalności właściwej dla branży energetycznej (6,75%). Stopa wzrostu zastosowana do ekstrapolacji prognoz przepływów pieniężnych wykraczających poza szczegółowy okres objęty planowaniem została przyjęta na poziomie 2,5% i odpowiada zakładanej długoterminowej stopie inflacji. Poziom WACC na dzień 31 grudnia 2020 roku spadł w porównaniu do poziomu na dzień 30 czerwca 2020 roku głównie z powodu spadku stopy wolnej od ryzyka.

Kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej oraz stopy dyskontowe przyjęte w testach:

Segment operacyjny	Kluczowe założenia	Poziom stopy dyskontowej (przed opodatkowaniem) przyjęty w testach na dzień:
Segment operacyjny	Kluczowe założenia	31 grudnia 2020	30 czerwca 2020 (niebadane)	31 grudnia 2019
Dystrybucja	Założono przychód regulowany przedsiębiorstw dystrybucyjnych zapewniający pokrycie uzasadnionych kosztów oraz osiągnięcie zwrotu z zaangażowanego kapitału na uzasadnionym poziomie. Poziom zwrotu uzależniony jest od tzw. Wartości Regulacyjnej Aktywów. Utrzymanie zdolności produkcyjnych istniejących aktywów trwałych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym.	6,10%	6,44%	7,02%

Przeprowadzony na dzień 31 grudnia 2020 roku test na utratę wartości nie wskazał na utratę bilansowej wartości firmy.

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

12. Przychody ze sprzedaży

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Grupa wprowadziła pięciostopniowy model ujmowania przychodów obejmujący kolejno: identyfikację umowy z klientem, identyfikację poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia, określenie ceny transakcyjnej, alokację ceny transakcyjnej do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczeń oraz ujęcie przychodu w momencie realizacji zobowiązania wynikającego z umowy.

Przychody są ujmowane w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego towaru, produktu, materiału (tj. składnika aktywów) lub wykonania usługi klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów, zaś w przypadku sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego oraz ciepła za moment sprzedaży przyjmuje się dostarczenie energii do odbiorcy.

Przychody wycenia się w wartości, jaką Grupa spodziewa się otrzymać, po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług (VAT) i podatek akcyzowy i inne podatki od sprzedaży lub opłaty oraz rabaty i upusty.

Przychód obejmuje tylko wpływy korzyści ekonomicznych otrzymane lub należne na rachunek własny jednostki. Kwoty uzyskane w imieniu stron trzecich, gdzie Grupa działa jako agent, takie jak podatki od sprzedaży, podatki od towarów i usług nie stanowią korzyści ekonomicznych, jakie płyną do Spółki i nie prowadzą do zwiększenia kapitału własnego. Kwot tych nie ujmuje się zatem w przychodzie. Podobnie opłata przejściowa, kogeneracyjna i OZE pobierane przez Grupę od odbiorcy końcowego energii elektrycznej, a następnie przekazywane do Operatora Systemu Przesyłowego ujmowane są w kwocie wynagrodzenia netto.

W przypadku towarów i materiałów przychód rozpoznaje się, gdy Grupa przestaje być trwale zaangażowana w zarządzanie sprzedanymi towarami w stopniu w jakim zazwyczaj funkcję taką realizuje się wobec towarów, do których ma się prawo własności, ani też nie sprawuje nad nimi efektywnej kontroli.

Do przychodów danego roku obrotowego zalicza się również zarachowane przychody, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane.

Najistotniejsze przychody Grupa osiąga ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż, usług dystrybucyjnych w segmencie Dystrybucja oraz energii elektrycznej w segmencie Wytwarzanie.

Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż

Spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż uzyskują przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych od odbiorców detalicznych oraz od odbiorców hurtowych. W tym segmencie uzyskiwane są również przychody z tytułu usługi konserwacji oświetlenia drogowego.

Na każdy dzień bilansowy, z zachowaniem zasady ostrożności, dokonywany jest szacunek kwoty przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych dotyczących roku obrotowego, które z uwagi na ustalony w umowach z odbiorcami cykl rozliczeniowy oraz fakt, że fakturowanie jest dokonywane dla znacznej liczby odbiorców w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych, zostaną zafakturowane w roku następnym.

Rodzaje szacunków kwot przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych przedstawiono poniżej.

Rodzaj doszacowania	Opis
Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej
Doszacowanie dla odbiorców niezafakturowanych na dany dzień bilansowy	Odczyty układów pomiarowo-rozliczeniowych dotyczące wielkości sprzedanej energii elektrycznej w handlu detalicznym oraz jej fakturowanie są dokonywane w dużej mierze w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym, spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują odpowiednich szacunków sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucji na dzień bilansowy. Dla klientów posiadających umowy kompleksowe i umowy sprzedaży doszacowanie wyliczane jest w systemach bilingowych w oparciu o średniodobowe zużycie energii elektrycznej w okresie od dnia ostatniego odczytu rzeczywistego do dnia bilansowego.
Doszacowanie dla odbiorców rozliczanych z zastosowaniem płatności prognozowych	Na każdy dzień bilansowy, dokonywane jest doszacowanie, któremu podlegają odbiorcy posiadający 6-miesięczne lub 12-miesięczne okresy rozliczeniowe z zastosowaniem płatności prognozowych w okresach pomiędzy odczytami wskazań układów pomiarowo - rozliczeniowych. Doszacowanie sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucji wyznaczane jest na podstawie danych dotyczących sprzedaży, pozyskanych z systemu bilingowego i współczynnika doszacowania. Współczynnik doszacowania bazuje na ilości dni od daty odczytu dla faktur rozliczeniowych lub daty płatności dla faktur prognozowych do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego w stosunku do rzeczywistej liczby dni w danym miesiącu kalendarzowym.
Doszacowanie przychodów dla odbiorców, dla których sprzedaż realizowana jest według cen z rynku bilansującego	Doszacowaniem objęci są odbiorcy, dla których sprzedaż energii elektrycznej, zgodnie z zawartymi umowami, realizowana jest według cen z rynku bilansującego. Na każdy dzień bilansowy, dla odbiorców, dla których zostało naliczone doszacowanie niezafakturowanej sprzedaży energii elektrycznej w systemie bilingowym, wyznaczane jest doszacowanie stanowiące różnicę pomiędzy cenami przyjętymi do naliczenia doszacowania a cenami, które zostaną przyjęte do zafakturowania sprzedaży.
Doszacowanie wynikające z uzgodnienia bilansu energii	Na każdy dzień bilansowy spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują uzgodnienia bilansu energii elektrycznej, określając szacowany wolumen niezbilansowania po stronie zakupu lub sprzedaży. W ramach tego doszacowania ujmowana jest kwota zwiększająca lub zmniejszająca przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, wyznaczona jako iloczyn oszacowanego wolumenu niezbilansowania i średnioważonej ceny zakupu energii elektrycznej na rynku bilansującym.
Przychody ze sprzedaży paliwa gazowego
Doszacowanie dla odbiorców niezafakturowanych na dany dzień bilansowy	Odczyty układów pomiarowo-rozliczeniowych dotyczące wielkości sprzedanego paliwa gazowego w handlu detalicznym oraz jego fakturowanie są dokonywane w dużej mierze w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym, spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują odpowiednich szacunków sprzedaży paliwa gazowego i usług dystrybucji na dzień bilansowy. Doszacowanie sprzedaży paliwa gazowego wyliczane jest w systemach bilingowych w oparciu o średniodobowe zużycie paliwa gazowego w okresie od dnia ostatniego odczytu rzeczywistego do dnia bilansowego. Doszacowanie sprzedaży usług dystrybucyjnych wyznaczane jest jako różnica pomiędzy kosztami zakupu usług dystrybucyjnych paliwa gazowego a zafakturowanymi przychodami ze sprzedaży usług dystrybucyjnych.
Doszacowanie wynikające z uzgodnienia bilansu gazu	Na każdy dzień bilansowy spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują uzgodnienia bilansu paliwa gazowego, określając szacowany wolumen niezbilansowania po stronie zakupu lub sprzedaży. W ramach tego doszacowania ujmowana jest kwota zwiększająca lub zmniejszająca przychody ze sprzedaży paliwa gazowego, wyznaczona jako iloczyn oszacowanego wolumenu niezbilansowania i średniomiesięcznej ceny rozliczenia bilansowania gazu wysokometanowego publikowanej przez Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A.

Przychody ze sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej w segmencie Dystrybucja

W przychodach ze sprzedaży usług Grupa prezentuje przede wszystkim przychody związane z działalnością dystrybucyjną. Za moment sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej przyjmuje się moment dostarczenia tej usługi do odbiorcy, rejestrowany przez licznik energii elektrycznej, z uwzględnieniem prognozowanego zużycia energii oraz doszacowania przychodów, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane.

Przychody z hurtowej sprzedaży energii elektrycznej w segmencie Wytwarzanie

Hurtowa sprzedaż energii elektrycznej z jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych oraz w ramach działalności obrotowej odbywa się poprzez zgłoszenie przez odbiorcę i dostawcę do Operatora Systemu Przesyłowego (OSP) deklarowanej w każdej godzinie ilości energii elektrycznej, którą spółka z segmentu Wytwarzanie jako dostawca zobowiązana jest dostarczyć lub spowodować jej dostarczenie, a odbiorca odebrać. Tak cena, jak i ilości w poszczególnych godzinach wynikają z wcześniej podpisanych, bądź (w przypadku TGE) elektroniczne zarejestrowanych transakcji. OSP jako swego rodzaju gwarant rozliczeń ilościowych zabezpiecza wiarygodność danych w zakresie dostarczanych ilości energii. Fakturowanie odbywa się w oparciu o raporty generowane przez OSP.

Faktury za sprzedaż energii elektrycznej dostarczanej na Rynek Bilansujący wystawiane są w oparciu o raporty ze scentralizowanego systemu bilansującego sprzedaż w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Rozliczenia te dokonywane są w cyklu dekadowym.

Hurtowa sprzedaż energii elektrycznej z jednostek wytwórczych nie dysponowanych centralnie (jednostki wytwórcze poniżej 100 MW rozliczane na rynku lokalnym) odbywa się na podobnych zasadach, jednakże podmiotem odpowiedzialnym za rozliczenie jest operator rynku lokalnego (OSD).

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa TAURON dokonuje szacunków przychodów, jak zostało opisane powyżej, z czego najistotniejszy szacunek dotyczy doszacowania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku doszacowanie przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż wyniosło 737 266 tysięcy złotych, przy czym uwzględniając odwrócenie szacunków z roku poprzedniego wpływ na wynik finansowy 2020 roku wyniósł 105 471 tysięcy złotych.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku doszacowanie przychodów ze sprzedaży paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż wyniosło 43 698 tysięcy złotych, przy czym uwzględniając odwrócenie szacunków z roku poprzedniego wpływ na wynik finansowy 2020 roku wyniósł 16 664 tysiące złotych.

		Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
		Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów bez wyłączenia akcyzy		13 747 248	12 772 817
	Podatek akcyzowy	(103 837)	(138 948)
Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów		13 643 411	12 633 869
	Energia elektryczna	12 224 806	11 216 575
	Energia cieplna	148 286	114 669
	Gaz	342 531	340 453
	Węgiel	440 495	481 072
	Świadectwa pochodzenia energii i podobne	209 328	137 336
	Pozostałe towary, produkty i materiały	277 965	343 764
Przychody ze sprzedaży usług		6 658 888	6 417 321
	Usługi dystrybucyjne i handlowe	6 301 154	6 058 682
	Usługi konserwacji oświetlenia drogowego	120 647	120 527
	Opłaty za przyłączanie odbiorców	83 119	80 769
	Pozostałe usługi	153 968	157 343
Pozostałe przychody		65 101	61 146
Razem		20 367 400	19 112 336

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w stosunku do okresu porównywalnego nastąpił wzrost przychodów ze sprzedaży, a główne zmiany dotyczyły przychodów ze sprzedaży następujących produktów, towarów i usług:

 energia elektryczna – wzrost wynika z uzyskania wyższej średniej ceny sprzedaży w efekcie wzrostu taryfy oraz wyższych cen energii elektrycznej na rynku przy niższym wolumenie sprzedaży energii elektrycznej sprzedanej przez Grupę;

 energia cieplna – wzrost wynika ze sprzedaży wyższego wolumenu, co jest związane z uciepłownieniem bloku nr 10 w Elektrowni Łagisza należącej do TAURON Wytwarzanie S.A.,

 węgiel – spadek przychodów ze sprzedaży węgla wynika z niższego wolumenu sprzedaży oraz uzyskania niższych cen;

 świadectwa pochodzenia energii – wzrost przychodów ze świadectw pochodzenia energii ma głównie związek z produkcją energii elektrycznej przez farmy wiatrowe należące wcześniej do grupy in.ventus, nabyte przez Grupę TAURON w dniu 3 września 2019 roku;

 usługi dystrybucyjne i handlowe – wyższe przychody ze sprzedaży usług dystrybucyjnych i handlowych związane są ze wzrostem stawki usługi dystrybucyjnej, przy jednoczesnym spadku wolumenu sprzedaży.

Przychody ze sprzedaży w podziale na segmenty operacyjne przedstawiono w poniższych tabelach.

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku

		Wydobycie	Wytwarzanie	Odnawialne źródła energii	Dystrybucja	Sprzedaż	Pozostałe	Razem
Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów		312 628	2 055 662	145 543	3 335	10 956 725	169 518	13 643 411
	Energia elektryczna	-	1 846 105	4 512	-	10 358 039	16 150	12 224 806
	Energia cieplna	40	148 246	-	-	-	-	148 286
	Gaz	-	-	-	-	342 531	-	342 531
	Węgiel	296 015	-	-	-	144 480	-	440 495
	Świadectwa pochodzenia energii i podobne	803	58 322	141 031	-	975	8 197	209 328
	Pozostałe towary, produkty i materiały	15 770	2 989	-	3 335	110 700	145 171	277 965
Przychody ze sprzedaży usług		13 451	20 066	1 064	3 276 078	3 305 992	42 237	6 658 888
	Usługi dystrybucyjne i handlowe	-	-	-	3 136 715	3 164 439	-	6 301 154
	Usługi konserwacji oświetlenia drogowego	-	-	-	186	120 461	-	120 647
	Opłaty za przyłączanie odbiorców	-	-	-	83 076	-	43	83 119
	Pozostałe usługi	13 451	20 066	1 064	56 101	21 092	42 194	153 968
Pozostałe przychody		1 562	10 868	509	36 415	3 860	11 887	65 101
Razem		327 641	2 086 596	147 116	3 315 828	14 266 577	223 642	20 367 400

Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone)

		Wydobycie	Wytwarzanie	Odnawialne źródła energii	Dystrybucja	Sprzedaż	Pozostałe	Razem
Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów		412 061	2 699 040	142 085	6 201	9 265 751	108 731	12 633 869
	Energia elektryczna	-	2 546 598	39 549	-	8 630 428	-	11 216 575
	Energia cieplna	33	114 636	-	-	-	-	114 669
	Gaz	-	-	-	-	340 453	-	340 453
	Węgiel	389 889	-	-	-	91 183	-	481 072
	Świadectwa pochodzenia energii i podobne	-	33 069	102 385	-	1 882	-	137 336
	Pozostałe towary, produkty i materiały	22 139	4 737	151	6 201	201 805	108 731	343 764
Przychody ze sprzedaży usług		18 714	15 217	1 025	3 168 504	3 175 675	38 186	6 417 321
	Usługi dystrybucyjne i handlowe	-	-	-	3 024 720	3 033 962	-	6 058 682
	Usługi konserwacji oświetlenia drogowego	-	-	-	11	120 516	-	120 527
	Opłaty za przyłączanie odbiorców	-	-	-	80 769	-	-	80 769
	Pozostałe usługi	18 714	15 217	1 025	63 004	21 197	38 186	157 343
Pozostałe przychody		1 462	10 769	468	33 123	3 645	11 679	61 146
Razem		432 237	2 725 026	143 578	3 207 828	12 445 071	158 596	19 112 336

Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej w podziale na rynki zbytu przedstawiono w poniższej tabeli.

				Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
				Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej				12 224 806	11 216 575
	Sprzedaż detaliczna			8 503 739	7 498 019
		Klienci strategiczni		1 012 488	1 336 635
		Klienci biznesowi		4 002 640	3 198 529
		Klienci masowi, w tym:		3 523 130	3 026 110
			Grupa G	2 735 070	2 337 247
		Pozostali		69 318	75 693
		Podatek akcyzowy		(103 837)	(138 948)
	Sprzedaż hurtowa			3 014 930	3 085 993
	Operacyjna rezerwa mocy			195 426	216 994
	Pozostałe			510 711	415 569

13. Rekompensaty

		Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Kwota różnicy ceny	46 397	637 595
	Rekompensata finansowa	20 051	315 055
Razem		66 448	952 650

W 2019 roku Grupa ujęła skutki wejścia w życie znowelizowanej Ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw („Ustawa”) oraz aktów wykonawczych do niej wydanych w postaci kwoty należnych rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu. Znowelizowana Ustawa przewidywała dwie formuły rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu w postaci:

 kwoty różnicy cen dla okresu od 1 stycznia 2019 roku do 30 czerwca 2019 roku – w odniesieniu do wszystkich odbiorców („Kwota różnicy ceny”);

 rekompensaty finansowej dla okresu od 1 lipca 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku – w odniesieniu do odbiorców końcowych, o których mowa w art. 5 ust. 1a, tj. odbiorców względem których spółki mają obowiązek stosować ceny z 30 czerwca 2018 roku („Rekompensata finansowa”).

W związku z faktem, że ujęte w 2019 roku rekompensaty bazowały w części na danych szacowanych, zgodnie z art. 9 Ustawy spółki TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. oraz TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. złożyły w roku 2020 do Zarządcy Rozliczeń S.A. („Zarządca”) wnioski o korektę Kwoty różnicy ceny i Rekompensaty finansowej za cały rok 2019. Wnioski zostały złożone w terminie wynikającym z Ustawy. Skorygowana Kwota różnicy ceny i Rekompensaty finansowej bazuje na faktycznych wolumenach i cenach biorących udział w ich wyliczeniu.

W dniu 18 grudnia 2020 roku Spółka TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. otrzymała na rachunek bankowy pełną należność z tytułu korekt Kwoty różnicy ceny i Rekompensaty finansowej w łącznej wysokości 5 091 tysięcy złotych. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie wpłynęły natomiast środki pieniężne z tytułu korekt Kwoty różnicy ceny i Rekompensaty finansowej należne TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. w łącznej wysokości 61 357 tysięcy złotych.

14. Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Grupa prezentuje koszty w układzie funkcjonalnym (kalkulacyjnym).

Do kosztu działalności operacyjnej zalicza się:

• koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług poniesiony w danym okresie sprawozdawczym, w tym utworzenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych, prawa do użytkowania aktywów, należności oraz zapasów skorygowany o koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby,

• całość poniesionych w okresie sprawozdawczym kosztów sprzedaży i ogólnego zarządu (wykazywane odrębnie w sprawozdaniu z całkowitych dochodów).

Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym przez Grupę, wpływają na wynik finansowy Grupy za ten okres sprawozdawczy, w którym przychody te wystąpiły.

Koszty wytworzenia, które można jedynie w sposób pośredni przyporządkować przychodom lub innym korzyściom osiąganym przez Grupę, wpływają na wynik finansowy Grupy w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych.

14.1. Koszty według rodzajów

		Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
		Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
	Amortyzacja	(1 891 170)	(1 867 549)
	Odpisy aktualizujące niefinansowe aktywa trwałe	(3 174 681)	(1 354 143)
	Zużycie materiałów i energii	(1 216 941)	(1 503 284)
	Usługi konserwacji i remontowe	(204 238)	(202 606)
	Usługi dystrybucyjne	(1 610 126)	(1 550 246)
	Pozostałe usługi obce	(796 009)	(766 586)
	Koszt obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2	(863 883)	(670 657)
	Pozostałe podatki i opłaty	(678 414)	(628 149)
	Koszty świadczeń pracowniczych	(2 617 094)	(2 890 673)
	Odpis aktualizujący należności od odbiorców	(57 697)	(27 803)
	Pozostałe koszty rodzajowe	(88 772)	(101 583)
Razem koszty według rodzaju		(13 199 025)	(11 563 279)
	Zmiana stanu zapasów i rozliczeń międzyokresowych	79 683	104 845
	Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby	905 942	830 534
	Koszty sprzedaży	491 583	496 140
	Koszty ogólnego zarządu	613 285	633 953
	Wartość sprzedanych towarów i materiałów	(9 589 147)	(9 431 139)
Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług		(20 697 679)	(18 928 946)

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w stosunku do okresu porównywalnego główne zmiany kosztu sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług dotyczyły:

 wzrostu odpisów aktualizujących rzeczowe aktywa trwałe, prawa do użytkowania aktywów i aktywa niematerialne, o czym szerzej w nocie 14.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego;

 spadku zużycia materiałów i energii głównie w wyniku spadku kosztów zużytych paliw, co wynika z niższej zrealizowanej produkcji energii elektrycznej w roku 2020 w stosunku do okresu porównywalnego. Ponadto, w bieżącym okresie sprawozdawczym w zużyciu materiałów i energii ujęty został koszt węgla zużytego do rozruchu bloku 910 MW w Jaworznie;

 wzrostu kosztu usług dystrybucyjnych, co wynika ze wzrostów taryfy na usługi dystrybucyjne dla Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A., które weszły w życie 6 kwietnia 2019 roku oraz 1 stycznia 2020 roku;

 wzrostu kosztu obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2, co wynika ze wzrostu ceny uprawnień do emisji CO2 uwzględnionych w kalkulacji rezerwy oraz z ujęcia w okresie porównywalnym w koszcie wypełnienia obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 jednostek poświadczonej redukcji emisji (CER) w ilości 883 000, których cena nabycia była znacznie niższa niż EUA. Średnia cena EUA uwzględnionych w kalkulacji rezerwy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku była wyższa od ceny EUA uwzględnionej w koszcie umorzenia za okres porównywalny, przy jednoczesnym spadku w okresie bieżącym emisji w porównaniu do okresu porównywalnego;

 wzrostu kosztów podatków i opłat, głównie z uwagi na koszty podatków od nieruchomości od nabytych we wrześniu 2019 roku farm wiatrowych, utworzonej rezerwy na podatek od nieruchomości w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z lipca 2020 roku, wzrostem wartości majątku sieciowego jako podstawy do naliczenia podatku od nieruchomości oraz wyższych stawek podatku od nieruchomości;

 spadku kosztów świadczeń pracowniczych, o czym szerzej w nocie 14.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego;

 wzrostu wartości sprzedanych towarów i materiałów, co jest efektem:

- wzrostu ceny zakupu energii elektrycznej, w stosunku do okresu porównywalnego przy jednocześnie niższym wolumenie kupionej energii elektrycznej z rynku;

- skutków zmiany strategii zabezpieczenia potrzeb umorzeniowych dotyczących uprawnień do emisji CO2 obszaru Wytwarzanie. Transakcje zawarte w ramach realizacji zmiany strategii wpłynęły na obciążenie wartości sprzedanych towarów i materiałów Grupy w kwocie 123 792 tysiące złotych. Spółka w ramach zarządzania portfelem uprawnień do emisji CO2 spółek zależnych nabywa uprawnienia na cele umorzeniowe spółek wytwórczych Grupy. Głównym celem zawierania powyższych transakcji przez Spółkę jest zabezpieczenie oczekiwanego poziomu wolumenu oraz kosztów nabycia uprawnień do emisji CO2, do umorzenia których zobowiązane są spółki wytwórcze Grupy. W pierwszym kwartale 2020 roku Grupa zdecydowała o zmianie strategii zabezpieczenia potrzeb umorzeniowych obszaru Wytwarzanie, polegającej na jednorazowej zamianie kontraktów giełdowych z datą dostawy w grudniu 2020 roku na kontrakty pozagiełdowe z datą dostawy w marcu 2021 roku. Decyzja o zmianie strategii została podjęta biorąc pod uwagę aktualne okoliczności rynkowe trudne do przewidzenia z chwilą zawierania transakcji. Do okoliczności tych zaliczyć należy w szczególności rosnące koszty utrzymania pozycji na giełdzie, co związane było m.in. z koniecznością bieżącego wnoszenia środków na depozyty giełdowe, zmianę okoliczności prawnych i rynkowych w obszarze handlu uprawnieniami do emisji CO2 związanych z Brexitem oraz pandemią COVID-19. Realizując powyższą zmianę strategii, Spółka odsprzedała pozycję terminową z datą dostawy w grudniu 2020 roku posiadaną na giełdzie (zawarła transakcję przeciwstawną na giełdzie), równocześnie dokonując zakupu tego samego wolumenu w kontraktach z datą dostawy w marcu 2021 roku od kontrahentów na rynku pozagiełdowym. Zawarcie transakcji przeciwstawnej spowodowało, że pierwotny kontrakt nie będzie rozliczony poprzez fizyczną dostawę, w związku z czym Spółka ujęła ten kontrakt oraz kontrakt przeciwstawny zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe w wartości godziwej (kontrakty te zostały rozliczone w grudniu 2020 roku). Wszystkie nowe transakcje zawarte na rynku pozagiełdowym zostaną wykorzystane na potrzeby realizacji obowiązku umorzenia przez spółki wytwórcze Grupy TAURON, w związku z czym jako wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe nie podlegają wycenie do wartości godziwej. Jednocześnie dokonany zakup wolumenu z datą dostawy w marcu 2021 roku od kontrahentów na rynku pozagiełdowym, po cenach niższych niż zakup pierwotnie zakontraktowany, wpływa na zmniejszenie kosztów utworzenia przez Grupę rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 za bieżący i kolejne okresy sprawozdawcze. W wyniku powyższego Grupa ocenia, iż łączny wpływ zmiany strategii na wynik operacyjny nie będzie znaczący. W ocenie Grupy dokonana zmiana strategii pozwala, w obecnej sytuacji rynkowej, zabezpieczyć potrzeby umorzeniowe spółek wytwórczych Grupy w sposób minimalizujący ryzyka na jakie narażona jest Grupa.

14.2. Koszty świadczeń pracowniczych

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Wynagrodzenia	(2 172 267)	(2 145 013)
Koszty ubezpieczeń społecznych	(430 618)	(418 459)
Nagrody jubileuszowe	(46 740)	(89 507)
Odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych	(64 772)	(52 265)
Koszty świadczeń po okresie zatrudnienia, w tym:	198 202	(87 092)
Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne	(26 081)	(15 963)
Deputaty węglowe i taryfa energetyczna	291 136	(8 978)
Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych	(4 587)	(2 736)
Koszty pracowniczych programów emerytalnych	(62 266)	(59 415)
Program dobrowolnych odejść	(5 935)	10 984
Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych	(94 964)	(109 321)
Razem	(2 617 094)	(2 890 673)
Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży	(1 704 107)	(1 893 321)
Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży	(195 582)	(228 434)
Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu	(352 239)	(386 291)
Pozycje ujęte w koszcie wytworzenia świadczeń na potrzeby własne	(365 166)	(382 627)

Spadek kosztów nagród jubileuszowych w okresie bieżącym w stosunku do okresu porównywalnego wynika przede wszystkim ze zmiany założeń przyjętych do wyceny aktuarialnej na dzień bilansowy – w wyniku finansowym roku 2020 Grupa ujęła straty aktuarialne dotyczące rezerw na nagrody jubileuszowe w wysokości 7 650 tysięcy złotych (w 2019 roku 66 773 tysiące złotych).

Spadek kosztów taryfy energetycznej w okresie bieżącym w stosunku do okresu porównywalnego wynika w głównej mierze z ujęcia skutków rozwiązania rezerw na taryfę pracowniczą w części na obecnych pracowników jako przyszłych emerytów, co wpłynęło na zmniejszenie kosztów operacyjnych z działalności kontynuowanej w kwocie 297 175 tysięcy złotych. Łączna kwota rozwiązanych rezerw w części dla pracowników wyniosła 299 408 tysięcy złotych, z czego kwota 2 233 tysiące złotych zaprezentowana została w ramach działalności zaniechanej. Powyższe zdarzenia zostały szerzej opisane w nocie 40.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

14.3. Koszty amortyzacji oraz odpisy aktualizujące

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Amortyzacja, w tym ujęta w pozycji:	(1 891 170)	(1 867 549)
Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług	(1 781 551)	(1 753 115)
Koszty sprzedaży	(44 016)	(40 964)
Koszty ogólnego zarządu	(41 366)	(45 082)
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby	(24 237)	(28 388)
Odpis aktualizujący, w tym ujęty w pozycji:	(3 174 681)	(1 354 143)
Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług	(3 128 975)	(1 319 623)
Koszty sprzedaży	1 413	(9 151)
Koszty ogólnego zarządu	(47 040)	(25 311)
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby	(79)	(58)
Razem	(5 065 851)	(3 221 692)

Wzrost kosztów amortyzacji wynika głównie z ujęcia w bieżącym okresie amortyzacji aktywów farm wiatrowych nabytych od grupy in.ventus we wrześniu 2019 roku oraz rozpoczęcia amortyzacji, w związku z oddaniem do eksploatacji, bloku energetycznego 910 MW w Jaworznie.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, w wyniku przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 30 czerwca 2020 roku testów na utratę wartości, Grupa ujęła odpisy aktualizujące w segmentach Wytwarzanie i Wydobycie w łącznej wysokości 3 170 316 tysięcy złotych. Testy i ich wyniki zostały szerzej opisane w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Dodatkowo, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 spółki Grupy tworzyły i rozwiązywały odpisy na aktywa indywidualne, aktywa z tytułu umów z klientami oraz aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, co obciążyło łącznie koszty operacyjne Grupy w kwocie 4 365 tysięcy złotych.

Łączny odpis aktualizujący rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wyniósł 3 174 681 tysięcy złotych.

15. Pozostałe przychody i koszty operacyjne

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Nadwyżka rozwiązania rezerw aktuarialnych dla obecnych emerytów i rencistów	225 515	-
Przychody z tytułu dofinansowania kosztów świadczeń pracowniczych w ramach tarczy antykryzysowej	64 680	-
Pozostałe dotacje oraz przychody stanowiące równowartość odpisów amortyzacyjnych od dotacji do lub nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych	32 293	36 011
Otrzymane lub należne kary, grzywny, odszkodowania	56 879	53 206
Wynik ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych oraz koszty szkód w majątku trwałym	(14 737)	(9 522)
Koszty postępowania sądowego oraz kary i odszkodowania	(10 875)	(8 810)
Odpisanie zaniechanych inwestycji i produkcji	(2 445)	(45 630)
Nadwyżka (utworzenia)/ rozwiązania pozostałych rezerw	(1 992)	10 456
Wynik z okazyjnego nabycia farm wiatrowych od grupy in.ventus	-	119 515
Pozostałe przychody operacyjne	43 583	18 011
Pozostałe koszty operacyjne	(54 602)	(28 083)
Razem	338 299	145 154

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku ujęto skutki rozwiązania przez spółki Grupy rezerw aktuarialnych na taryfę pracowniczą w części dla emerytów, co wpłynęło na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych z działalności kontynuowanej w kwocie 225 515 tysięcy złotych (w tym w segmencie Dystrybucja 196 409 tysięcy złotych). Łączna kwota rozwiązanych rezerw w części dla emerytów wyniosła 233 911 tysięcy złotych, z czego kwota 8 396 tysięcy złotych zaprezentowana została w ramach działalności zaniechanej. Powyższe zdarzenia zostały szerzej opisane w nocie 40.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

16. Przychody i koszty finansowe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Przychody i koszty finansowe obejmują głównie przychody i koszty dotyczące:

• odsetek i odwijania dyskonta oraz przychodów z tytułu udziału w zyskach innych jednostek,

• aktualizacji wartości instrumentów finansowych, z wyłączeniem aktualizacji instrumentów finansowych ujmowanej w pozostałych całkowitych dochodach i odnoszonej na kapitał z aktualizacji wyceny oraz pochodnych towarowych instrumentów finansowych objętych zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe, z których zyski/straty z tytułu zmiany wyceny i realizacji prezentowane są w działalności operacyjnej, w której ujmowane są wyniki na powiązanym z nimi obrocie towarami,

• różnic kursowych, za wyjątkiem różnic kursowych ujętych w wartości początkowej środka trwałego, w stopniu w jakim są uznawane za korektę kosztów odsetek,

• zbycia/likwidacji aktywów finansowych,

• pozostałych pozycji związanych z działalnością finansową.

Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną według średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień Na dzień bilansowy pozycje pieniężne są przeliczane przy zastosowaniu kursu zamknięcia (dla jednostek, których walutą funkcjonalną jest PLN za kurs zamknięcia przyjmuje się kurs średni ustalony dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień).

Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny bilansowej:

Waluta	31 grudnia 2020 roku	31 grudnia 2019 roku
USD	3,7584	3,7977
EUR	4,6148	4,2585
CZK	0,1753	0,1676

Powstałe z rozliczenia oraz z przeliczenia na dzień bilansowy różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w wyniku finansowym w pozycji przychodów (kosztów) finansowych, z wyjątkiem przypadku gdy są kapitalizowane w wartości aktywów.

		Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
		Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Przychody i koszty z tytułu instrumentów finansowych		(631 195)	(255 413)
	Koszty odsetkowe	(283 456)	(248 781)
	Różnice kursowe	(246 352)	30 079
	Aktualizacja wartości udzielonych pożyczek	(221 382)	15 936
	Wynik na instrumentach pochodnych	125 514	(53 233)
	Przychody odsetkowe	25 946	30 265
	Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi	(18 162)	(20 338)
	Przychody z tytułu dywidendy	6 176	4 254
	Pozostałe	(19 479)	(13 595)
Pozostałe przychody i koszty finansowe		(9 838)	(56 379)
	Odsetki od świadczeń pracowniczych	(21 150)	(31 981)
	Odsetki z tytułu dyskonta pozostałych rezerw	(10 289)	(12 154)
	Pozostałe przychody finansowe	32 941	12 871
	Pozostałe koszty finansowe	(11 340)	(25 115)
Razem, w tym w sprawozdaniu z całkowitych dochodów:		(641 033)	(311 792)
	Koszty odsetkowe od zadłużenia	(283 456)	(248 781)
	Przychody finansowe i pozostałe koszty finansowe	(357 577)	(63 011)

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w stosunku do okresu porównywalnego główne zmiany przychodów i kosztów finansowych dotyczyły:

 nadwyżki ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi w wysokości 246 352 tysiące złotych (w okresie porównywalnym nadwyżka dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi w wysokości 30 079 tysięcy złotych). Różnice kursowe dotyczą w głównej mierze różnic kursowych związanych z zobowiązaniami Spółki z tytułu zadłużenia w EUR;

 aktualizacji wyceny wartości pożyczek udzielonych wspólnemu przedsięwzięciu Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., wynikającej w głównej mierze z przeprowadzonych na dzień bilansowy analiz ryzyka kredytowego udzielonych pożyczek, które spowodowały zmniejszenie ich wartości bilansowej w łącznej kwocie 235 714 tysięcy złotych (o czym szerzej w nocie 27 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego);

 ujęcia dodatniego wyniku na instrumentach pochodnych z tytułu wyceny oraz realizacji instrumentów pochodnych głównie typu forward walutowy oraz CCIRS;

 wzrostu pozostałych przychodów finansowych związany jest głównie z ujęciem przez Spółkę przychodu z tytułu rozwiązania rezerwy na postępowanie kontrolne w części dotyczącej odsetek w wysokości 24 497 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 43.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

17. Koszty wynikające z leasingu

Poniższa tabela prezentuje całkowite obciążenie wyniku finansowego z działalności kontynuowanej i zaniechanej z tytułu umów leasingu, w których leasingobiorcą są spółki Grupy.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Koszty leasingu ujętego zgodnie z MSSF 16 Leasing, w tym:	(151 914)	(137 849)
Amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania	(101 974)	(93 049)
Koszty odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu	(49 940)	(44 800)
Koszty leasingu co do którego zastosowano praktyczne wyłączenie z MSSF 16 Leasing, w tym:	(17 741)	(20 240)
Koszty leasingów krótkoterminowych	(15 403)	(19 877)
Koszty leasingu aktywów o niskiej wartości	(266)	(111)
Zmienne opłaty leasingowe nieujęte w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu	(2 072)	(252)
Razem	(169 655)	(158 089)

18. Podatek dochodowy

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Podatek bieżący

Podatek dochodowy wykazany w wyniku finansowym okresu obejmuje rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy poszczególnych spółek stanowiących Podatkową Grupę Kapitałową („PGK”) oraz pozostałych spółek Grupy nienależących do PGK, ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ewentualne korekty rozliczeń podatkowych za lata ubiegłe.

Podatek odroczony

Grupa ujmuje zobowiązania i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości.

Aktywa z tytułu podatku dochodowego wykazywane są tylko wtedy, gdy ich realizacja jest prawdopodobna, tj. gdy przewiduje się, iż w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na wykorzystanie aktywa.

Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujętych w pozostałych całkowitych dochodach lub bezpośrednio w kapitale własnym, jest ujmowany odpowiednio w pozostałych całkowitych dochodach lub w kapitale własnym.

Aktywa z tytułu podatku odroczonego oraz zobowiązanie z tytułu podatku odroczonego spółek tworzących Podatkową Grupę Kapitałową są kompensowane ze względu na fakt, iż spółki te składają wspólną deklarację podatkową.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy realizowalność oraz weryfikuje nieujęte aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

W oparciu o sporządzone prognozy dla PGK, przewidujące uzyskiwanie dochodów podatkowych w latach następnych uznano, iż nie występuje ryzyko niezrealizowania aktywa z tytułu podatku odroczonego rozpoznanego w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

18.1. Obciążenia podatkowe w sprawozdaniu z całkowitych dochodów

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Bieżący podatek dochodowy	(228 422)	(186 352)
Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego	(217 564)	(192 666)
Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych	(10 858)	6 314
Odroczony podatek dochodowy	150 540	204 899
Podatek dochodowy wykazywany w wyniku finansowym	(77 882)	18 547
Podatek dochodowy dotyczący pozostałych całkowitych dochodów, w tym:	46 389	23 189
podlegających przeklasyfikowaniu w wynik finansowy	19 603	(2 884)
nie podlegających przeklasyfikowaniu w wynik finansowy	26 786	26 073

18.2. Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Strata przed opodatkowaniem z działalności kontynuowanej	(1 655 668)	(112 744)
Zysk (strata) przed opodatkowaniem z działalności zaniechanej	(718 455)	97 376
Strata przed opodatkowaniem	(2 374 123)	(15 368)
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19%	451 083	2 920
Korekty dotyczące podatku dochodowego z lat ubiegłych	(10 858)	6 314
Efekty podatkowe następujących pozycji:	(200 970)	(18 664)
Odpis z tytułu przeszacowania do wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży aktywów do zbycia	(156 885)	-
Nadwyżka (utworzenia)/rozwiązania niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących	(38 747)	(29 607)
PFRON	(5 911)	(5 673)
Trwałe różnice w kosztach związanych z rzeczowymi aktywami trwałymi	(7 535)	(3 643)
Pozostałe koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu	(18 569)	(31 634)
Udział w wyniku wspólnych przedsięwzięć	2 995	9 110
Zmiany szacunku w podatku odroczonym z tytułu przychodów i kosztów mających odmienny moment podatkowy	3 042	27 511
Pozostałe przychody nie podlegające opodatkowaniu	20 640	15 272
Odpis aktualizujący aktywa z tytułu podatku odroczonego	(292 865)	-
Pozostałe	(60 144)	(9 593)
Zysk z okazyjnego nabycia	-	22 708
Podatek według efektywnej stawki podatkowej wynoszącej -4,8% (2019: 24,0%)	(113 754)	3 685
Podatek dochodowy (obciążenie) wykazany w wyniku finansowym z działalności kontynuowanej	(77 882)	18 547
Podatek dochodowy (obciążenie) przypisany działalności zaniechanej	(35 872)	(14 862)

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Grupa ujęła odpis aktualizujący aktywa z tytułu podatku odroczonego dotyczącego aktywów i zobowiązań spółki z segmentu Wydobycie w kwocie 292 865 tysięcy złotych. Ujęcie powyższego odpisu wynika z analizy odzyskiwalności aktywa z tytułu podatku odroczonego Podatkowej Grupy Kapitałowej na lata 2021-2023, w ramach której nie jest uwzględniane TAURON Wydobycie S.A.

19. Działalność zaniechana

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Jako działalność zaniechaną Grupa prezentuje przychody i koszty grupy do zbycia zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży jeśli grupa ta spełnia następujące warunki:

 stanowi odrębną, ważną dziedzinę działalności lub geograficzny obszar działalności,

 jest częścią pojedynczego, skoordynowanego planu zbycia odrębnej, ważnej dziedziny działalności lub geograficznego obszaru działalności, lub

 jest jednostką zależną nabytą wyłącznie z zamiarem jej odsprzedaży.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa ujmuje odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w momencie początkowego lub późniejszego przeszacowania składnika aktywów (lub grupy do zbycia) do wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. Grupa dokonała oszacowania wartości godziwej grupy do zbycia, o czym szerzej poniżej.

Grupa szacuje, że transakcje zawierane przez Grupę ze spółką zależną, której działalność klasyfikowana jest jako działalność zaniechana, dokonywane w ramach podstawowej działalności operacyjnej będą kontynuowane po zbyciu spółki zależnej. W związku z tym, przychody i koszty spółek Grupy wynikające z transakcji z grupą do zbycia prezentowane są w ramach wyniku z działalności kontynuowanej, z odpowiednią korektą konsolidacyjną ujętą w ramach działalności zaniechanej. Pozostałe przychody i koszty, w tym finansowe wynikające z transakcji Grupy z działalnością zaniechaną w ocenie Grupy nie będą kontynuowane.

		Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
		Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)

	Przychody ze sprzedaży	482 608	445 956
	Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług	(375 210)	(335 590)
Zysk brutto ze sprzedaży z działalności zaniechanej		107 398	110 366
	Koszty sprzedaży	(5 621)	(3 031)
	Koszty ogólnego zarządu	(24 197)	(24 711)
	Pozostałe przychody i koszty operacyjne	30 786	13 782
	Odpis z tytułu przeszacowania do wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży	(825 708)	-
Zysk (strata) operacyjny z działalności zaniechanej		(717 342)	96 406
	Przychody i koszty finansowe	(1 113)	970
Zysk (strata) przed opodatkowaniem na działalności zaniechanej		(718 455)	97 376
Podatek dochodowy		(35 872)	(14 862)
Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej		(754 327)	82 514

	Zyski (straty) aktuarialne	(3 377)	(3 056)
	Podatek dochodowy	642	581
Pozostałe całkowite dochody z działalności zaniechanej nie podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy		(2 735)	(2 475)
Łączne całkowite dochody z działalności zaniechanej		(757 062)	80 039

Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej przypadający:		(754 327)	82 514
	Akcjonariuszom jednostki dominującej	(754 327)	82 514
Całkowity dochód z działalności zaniechanej przypadający:		(757 062)	80 039
	Akcjonariuszom jednostki dominującej	(757 062)	80 039
Zysk (strata) na jedną akcję (w złotych):
	podstawowy i rozwodniony z zysku (straty) netto z działalności zaniechanej za okres przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	(0,43)	0,04

Działalność zaniechaną stanowi działalność spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o., co związane jest z zakwalifikowaniem przez Spółkę jako przeznaczonych do sprzedaży 100% posiadanych udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o.

Przeznaczenie do sprzedaży udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o. wpisuje się w przyjętą przez Zarząd Spółki i pozytywnie zaopiniowaną przez Radę Nadzorczą w maju 2019 roku aktualizację kierunków strategicznych będących uzupełnieniem Strategii Grupy TAURON na lata 2016-2025. Biorąc pod uwagę konieczność transformacji energetycznej Grupy, optymalizacji portfela inwestycyjnego oraz utrzymanie stabilności finansowej podjęto decyzję o przeprowadzeniu rynkowej weryfikacji m.in. opcji strategicznej obejmującej uelastycznienie portfela aktywów Grupy poprzez dostosowanie aktywów górniczych do planowanego zapotrzebowania Grupy na paliwo, reorganizację segmentu Wytwarzanie i portfela inwestycji kapitałowych. Powyższa opcja obejmuje m.in. rynkową weryfikację możliwości zbycia udziałów spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o.

W efekcie powyższych zdarzeń Spółka uruchomiła projekt mający na celu rynkową weryfikację możliwości sprzedaży udziałów spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. oraz ewentualną kontynuację procesu sprzedaży.

W dniu 16 czerwca 2020 roku Zarząd Spółki podjął decyzję o rozpoczęciu negocjacji umowy sprzedaży udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o. z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A. w trybie wyłączności ustalonej na okres sześciu tygodni, który następnie został przedłużony kolejno do dnia 30 listopada 2020 roku oraz 31 stycznia 2021 roku. Po dniu bilansowym, w dniu 29 stycznia 2021 roku spółka Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. wyraziła wolę niekontynuowania negocjacji zmierzających do nabycia udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o. co zostało opisane szerzej w nocie 60 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Na dzień bilansowy Spółka oceniła, że w stosunku do działalności TAURON Ciepło Sp. z o.o. zostały spełnione wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana warunki w zakresie klasyfikacji jej działalności jako zaniechanej. Podstawową działalnością TAURON Ciepło Sp. z o.o. jest wytwarzanie, dystrybucja i sprzedaż energii cieplnej do celów ogrzewania, przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz wentylacji. Grupa na dzień dokonania zaklasyfikowania aktywów netto TAURON Ciepło Sp. z o.o. do grupy do zbycia zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży, dokonała wyceny grupy do zbycia w wartości godziwej. Wartość godziwa na dzień bilansowy została oszacowana na poziomie 1 342 000 tysiące złotych, w oparciu o informacje zebrane w toku prowadzonego rynkowego procesu sprzedaży udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o. W związku z faktem, iż wartość godziwa grupy do zbycia jest niższa niż jej dotychczasowa wartość księgowa wynosząca 2 167 708 tysięcy złotych, Grupa ujęła odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych w kwocie 825 708 tysięcy złotych.

20. Zysk (strata) przypadająca na jedną akcję

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Zysk (strata) netto na akcję dla każdego okresu obliczany jest poprzez podzielenie zysku (straty) netto przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Strata netto za rok obrotowy przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej	(2 485 115)	(10 908)
Strata netto za rok obrotowy z działalności kontynuowanej przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej	(1 730 788)	(93 422)
Liczba akcji zwykłych	1 752 549 394	1 752 549 394
Strata na jedną akcję podstawowa i rozwodniona przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej (w złotych)	(1,42)	(0,01)
Strata na jedną akcję podstawowa i rozwodniona z działalności kontynuowanej przypadająca akcjonariuszom jednostki dominującej (w złotych)	(0,99)	(0,05)

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ

21. Rzeczowe aktywa trwałe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Kluczowe dla Grupy środki trwałe w poszczególnych segmentach to:

• w obszarze Wytwarzanie:

- kotły wraz z urządzeniami pomocniczymi, turbiny z generatorami, transformatory i stacje ciepłownicze, a także urządzenia do rozładunku, magazynowania i transportu paliwa, pompownie i instalacje odsiarczania, wytwornice pary, rozdzielnie, składowiska odpadów, magazyny i budynki, rozdzielnie najwyższych napięć;

- stacje ciepłownicze, urządzenia do rozładunku paliwa i transportu, a także pompownie i stacje uzdatniania wody.

• w obszarze Dystrybucja:

- linie elektroenergetyczne położone na obszarze 57 tysięcy km kwadratowych, o łącznej długości około 242 tysiące km;

- stacje elektroenergetyczne (około 61 tysięcy sztuk);

- transformatory (około 59 tysięcy sztuk).

• w obszarze Wydobycie:

- obudowy zmechanizowane, szyby i upadowe wydobywcze oraz środki trwałe zlokalizowane w ścianach kopalni i w zakładzie przeróbki węgla;

- koszty prac związanych z drążeniem wyrobisk chodnikowych produkcyjnych oraz skumulowane koszty prac związanych ze zbrojeniem ścian.

• w obszarze Odnawialnych źródeł energii:

- elektrownie wiatrowe, turbozespoły wodne, budynki elektrowni wodnych oraz jazy, zapory i urządzenia hydrotechniczne.

Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się według kosztu pomniejszonego o skumulowane odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości. Koszt obejmuje:

• cenę nabycia lub koszt wytworzenia,

• koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania,

• przewidywany koszt demontażu, usunięcia rzeczowych aktywów trwałych oraz przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje (politykę rachunkowości w zakresie tworzenia rezerw na te koszty przedstawiono w nocie 41 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego),

• koszty finansowania zewnętrznego.

Na dzień nabycia składnika rzeczowych aktywów trwałych są identyfikowane i wyodrębniane wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, mające różny okres ekonomicznej użyteczności (komponenty). Komponentem składników rzeczowych aktywów trwałych są również koszty remontów kapitalnych, przeglądów okresowych oraz koszty wymiany głównych części składowych. Grupa ujmuje jako odrębne pozycje rzeczowych aktywów trwałych specjalistyczne części zamienne oraz sprzęt serwisujący, jeżeli ich okres użytkowania wynosi więcej niż 1 rok.

Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego pomniejszone o jego wartość rezydualną. Amortyzacja następuje na podstawie planu amortyzacji określającego przewidywany okres użytkowania środka trwałego. Rzeczowe aktywa trwałe (w tym komponenty) są amortyzowane liniowo przez ich przewidywany okres użytkowania, z wyjątkiem gruntów i środków trwałych w budowie, które nie podlegają amortyzacji. Specjalistyczne części zamienne oraz sprzęt serwisujący są amortyzowane przez okres użytkowania środka trwałego, którego dotyczą.

Koszty finansowania zewnętrznego

Koszty finansowania zewnętrznego są kapitalizowane jako część kosztu wytworzenia lub ceny nabycia dostosowywanych składników aktywów trwałych. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się przede wszystkim odsetki od finansowania specyficznego i ogólnego wyliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej oraz różnice kursowe powstałe w związku z finansowaniem w walucie obcej w stopniu, w jakim uznawane są za korektę kosztów odsetek. Kapitalizacji podlega także efektywna część zabezpieczenia dla kontraktów spełniających warunki rachunkowości zabezpieczeń i zawieranych w związku z finansowaniem budowy aktywów trwałych.

Kwotę kosztów ogólnego finansowania zewnętrznego podlegającą aktywowaniu określa się poprzez zastosowanie stopy kapitalizacji do nakładów poniesionych na dostosowywane składniki aktywów. Stopa kapitalizacji stanowi średnią ważoną stopę wszystkich kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących finansowania zewnętrznego stanowiących zobowiązania w danym okresie, ale innych niż finansowanie specyficzne.

Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe i opłaty przyłączeniowe oraz dotacje do aktywów

Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe oraz opłaty przyłączeniowe ujmowane są początkowo w cenie nabycia odpowiadającej szacowanej wartości godziwej lub wartości otrzymanych środków pieniężnych stanowiących dotacje do aktywów. Przychody z tytułu nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych sfinansowanych z dotacji są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako rozliczenia międzyokresowe przychodów i rozpoznawane jako pozostałe przychody operacyjne w sposób współmierny do odpowiadających im kosztów amortyzacji otrzymanych lub nabytych składników rzeczowych aktywów trwałych.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Utrata wartości

Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika rzeczowych aktywów trwałych. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych są przeprowadzane zgodnie z polityką rachunkowości określoną w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Średnie pozostałe okresy użytkowania poszczególnych grup środków trwałych

Grupa rodzajowa	Średni pozostały okres amortyzacji w latach
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	20 lat
Urządzenia techniczne i maszyny	15 lat
Wyrobiska górnicze	2 lata
Inne środki trwałe	4 lata

Metoda amortyzacji, stawka amortyzacyjna oraz wartość rezydualna rzeczowych aktywów trwałych podlegają weryfikacji, co najmniej na koniec każdego roku obrotowego, a ewentualne korekty odpisów amortyzacyjnych dokonywane są z efektem od początku okresu sprawozdawczego, w którym zakończono weryfikację. Przeprowadzona w 2020 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych najistotniej wpłynęła na koszty amortyzacji w segmencie Dystrybucja – spadek kosztów amortyzacji o 21 900 tysięcy złotych. Wpływ na koszty amortyzacji w pozostałych segmentach nie był istotny.

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku

	Grunty	Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	Urządzenia techniczne i maszyny	Wyrobiska górnicze	Inne środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Rzeczowe aktywa trwałe razem
WARTOŚĆ BRUTTO
Bilans otwarcia	140 554	25 480 506	20 297 298	265 001	957 959	7 777 093	54 918 411
Zakup bezpośredni	-	-	-	1 174	-	3 214 919	3 216 093
Koszty finansowania zewnętrznego	-	-	-	-	-	226 734	226 734
Rozliczenie środków trwałych w budowie	1 506	4 271 288	5 259 603	-	41 678	(9 574 075)	-
Sprzedaż	(401)	(14 134)	(107 667)	-	(7 991)	(335)	(130 528)
Likwidacja	(8)	(70 320)	(281 474)	(146 708)	(11 440)	-	(509 950)
Nieodpłatne otrzymanie	1 043	11 476	-	-	-	-	12 519
Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia	(2 145)	(1 788 629)	(1 863 727)	-	(55 179)	(100 926)	(3 810 606)
Koszty komponentów remontowych	-	-	-	-	-	194 987	194 987
Wytworzenie we własnym zakresie	-	-	-	138 625	-	180 305	318 930
Koszty demontażu farm wiatrowych oraz likwidacji zakładów górniczych	-	71 663	8 286	-	-	-	79 949
Przychody z rozruchu	-	-	-	-	-	(161 834)	(161 834)
Pozostałe zmiany	733	(2 367)	12 872	-	(2 626)	19 726	28 338
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	-	-	20	-	18	-	38
Bilans zamknięcia	141 282	27 959 483	23 325 211	258 092	922 419	1 776 594	54 383 081
SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE)
Bilans otwarcia	(341)	(10 756 599)	(12 008 192)	(116 238)	(655 060)	(282 910)	(23 819 340)
Amortyzacja za okres	-	(831 008)	(771 850)	(92 210)	(65 278)	(65)	(1 760 411)
Zwiększenie odpisów aktualizujących	(15)	(1 273 941)	(1 806 495)	(76 149)	(5 475)	(149 509)	(3 311 584)
Zmniejszenie odpisów aktualizujących	-	2 851	3 580	-	210	140 061	146 702
Sprzedaż	168	13 374	104 859	-	7 825	-	126 226
Likwidacja	-	62 191	273 578	146 708	11 432	-	493 909
Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia	-	742 912	872 164	-	38 410	13 874	1 667 360
Pozostałe zmiany	-	35	(1 248)	-	1 941	(32)	696
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	-	-	(11)	-	(13)	-	(24)
Bilans zamknięcia	(188)	(12 040 185)	(13 333 615)	(137 889)	(666 008)	(278 581)	(26 456 466)
WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU	140 213	14 723 907	8 289 106	148 763	302 899	7 494 183	31 099 071
WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU	141 094	15 919 298	9 991 596	120 203	256 411	1 498 013	27 926 615
w tym segmenty operacyjne:
Wydobycie	3 144	310 588	188 256	115 469	3 534	187 483	808 474
Wytwarzanie	40 383	2 077 270	3 645 017	-	6 900	104 368	5 873 938
Odnawialne źródła energii	796	885 214	1 258 737	-	1 184	29 670	2 175 601
Dystrybucja	79 913	12 127 222	4 773 285	-	221 908	1 028 481	18 230 809
Inne segmenty oraz pozostała działalność	16 858	519 004	126 301	4 734	22 885	148 011	837 793

Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone)

	Grunty	Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	Urządzenia techniczne i maszyny	Wyrobiska górnicze	Inne środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Rzeczowe aktywa trwałe razem
WARTOŚĆ BRUTTO
Bilans otwarcia	125 869	23 775 062	19 133 480	221 074	943 340	6 376 491	50 575 316
Zakup bezpośredni	-	-	-	1 714	-	3 251 159	3 252 873
Koszty finansowania zewnętrznego	-	-	-	-	-	183 439	183 439
Rozliczenie środków trwałych w budowie	14 006	1 395 272	924 748	-	53 706	(2 387 732)	-
Sprzedaż	(39)	(3 264)	(94 428)	-	(26 460)	(47)	(124 238)
Likwidacja	(10)	(62 965)	(101 672)	(124 816)	(11 285)	-	(300 748)
Nieodpłatne otrzymanie	-	17 107	232	-	-	-	17 339
Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia	(64)	(13 636)	(46)	-	(175)	-	(13 921)
Koszty komponentów remontowych	-	-	-	-	-	193 955	193 955
Wytworzenie we własnym zakresie	-	-	-	184 542	-	99 509	284 051
Nabycie przedsięwzięcia	592	270 463	441 138	-	-	-	712 193
Koszty demontażu farm wiatrowych oraz likwidacji zakładów górniczych	-	101 182	2 102	-	-	-	103 284
Pozostałe zmiany	200	1 285	(8 256)	(17 513)	(1 168)	60 319	34 867
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	-	-	-	-	1	-	1
Bilans zamknięcia	140 554	25 480 506	20 297 298	265 001	957 959	7 777 093	54 918 411
SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE)
Bilans otwarcia	(404)	(9 599 896)	(10 765 131)	(52 458)	(611 258)	(139 502)	(21 168 649)
Amortyzacja za okres	-	(829 750)	(797 235)	(95 837)	(74 362)	(915)	(1 798 099)
Zwiększenie odpisów aktualizujących	-	(426 283)	(698 406)	(92 759)	(6 592)	(148 752)	(1 372 792)
Zmniejszenie odpisów aktualizujących	65	35 438	53 208	-	102	522	89 335
Sprzedaż	-	2 143	91 800	-	24 963	-	118 906
Likwidacja	-	55 449	95 937	124 816	11 249	-	287 451
Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia	-	9 666	38	-	163	-	9 867
Pozostałe zmiany	(2)	(3 366)	11 597	-	676	5 737	14 642
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	-	-	-	-	(1)	-	(1)
Bilans zamknięcia	(341)	(10 756 599)	(12 008 192)	(116 238)	(655 060)	(282 910)	(23 819 340)
WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU	125 465	14 175 166	8 368 349	168 616	332 082	6 236 989	29 406 667
WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU	140 213	14 723 907	8 289 106	148 763	302 899	7 494 183	31 099 071
w tym segmenty operacyjne:
Wydobycie	3 146	377 857	281 925	144 613	6 980	288 647	1 103 168
Wytwarzanie*	42 477	1 373 573	1 968 604	-	23 488	6 167 240	9 575 382
Odnawialne źródła energii	807	917 144	1 329 333	-	1 511	1 511	2 250 306
Dystrybucja	76 924	11 558 666	4 590 377	-	252 469	1 002 867	17 481 303
Inne segmenty oraz pozostała działalność	16 859	496 667	118 867	4 150	18 451	33 918	688 912

* Dane segmentu Wytwarzanie za okres porównywalny zawierają aktywa spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. klasyfikowane na dzień 31 grudnia 2020 roku do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Grupa dokonała zakupu rzeczowych aktywów trwałych (wliczając skapitalizowane koszty finansowania zewnętrznego) w kwocie 3 442 827 tysięcy złotych. Największe zakupy dokonane zostały w związku z inwestycjami w następujących segmentach operacyjnych:

Segment operacyjny	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Segment operacyjny	Rok zakończony 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Dystrybucja	1 844 732	1 744 031
Wytwarzanie	1 154 254	1 292 561
Wydobycie	190 544	285 257

Średnia stopa kapitalizacji kosztów finansowania zewnętrznego w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wyniosła 4,14%, a w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 wyniosła 3,28%.

Główne zadania inwestycyjne realizowane przez Grupę w roku obrotowym 2020 opisane zostały w punkcie 1.5.1. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020.

Odpisy aktualizujące rzeczowe aktywa trwałe miały wpływ na wynik następujących segmentów operacyjnych:

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku

	Wytwarzanie	Wydobycie	Dystrybucja	Pozostałe	Razem
Zwiększenie odpisów aktualizujących	(2 622 138)	(685 382)	(4 056)	(8)	(3 311 584)
Zmniejszenie odpisów aktualizujących	4 096	140 061	2 542	3	146 702
Łączny wpływ na wynik okresu	(2 618 042)	(545 321)	(1 514)	(5)	(3 164 882)

Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone)

	Wytwarzanie	Wydobycie	Dystrybucja	Pozostałe	Razem
Zwiększenie odpisów aktualizujących	(694 044)	(676 610)	(2 138)	-	(1 372 792)
Zmniejszenie odpisów aktualizujących	59 506	-	3 867	25 962	89 335
Łączny wpływ na wynik okresu	(634 538)	(676 610)	1 729	25 962	(1 283 457)

22. Prawa do użytkowania aktywów

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Umowę lub część umowy najmu, dzierżawy albo inną umowę lub część umowy o podobnym charakterze, na mocy której przekazuje się prawo do kontroli użytkowania składnika aktywów przez dany okres w zamian za wynagrodzenie, klasyfikuje się jako leasing. Klasyfikacji leasingu dokonuje się na dzień rozpoczęcia leasingu, w oparciu o treść ekonomiczną umowy, nie zaś o jej formę prawną.

Z dniem rozpoczęcia leasingu ujmuje się składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu.

Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wycenia się według kosztu obejmującego:

• kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,

• wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia leasingu lub przed tą datą, pomniejszone o związane z leasingiem otrzymane kwoty lub pokryte przez leasingodawcę koszty (zachęty leasingowe),

• wszelkie poniesione przez leasingobiorcę początkowe koszty bezpośrednie,

• szacunek kosztów demontażu i usunięcia bazowego składnika aktywów, przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzenia renowacji do stanu wymaganego przez warunki leasingu.

Po początkowym ujęciu składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wyceniany jest według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu utraty wartości oraz skorygowanego z tytułu aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. Zasady amortyzacji aktywów będących przedmiotem leasingu są spójne z zasadami stosowanymi przy amortyzacji aktywów będących własnością Grupy. Przy braku wystarczającej pewności, że Grupa uzyska tytuł własności przed końcem okresu leasingu, dany składnik aktywów umarza się przez krótszy z dwóch okresów: okres leasingu lub okres użytkowania.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa w dacie rozpoczęcia leasingu wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania m.in. w wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe są dyskontowane z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić. W przeciwnym razie Grupa stosuje krańcową stopę procentową, zgodnie z przyjętą do stosowania metodyką w zależności od ratingu.

Grupa stosuje podejście portfelowe do leasingów o podobnych cechach, dotyczących jednolitych aktywów, wykorzystywanych w podobny sposób. Rozliczając umowy leasingu metodą portfelową, Grupa stosuje szacunki i założenia odpowiadające rozmiarowi i składowi posiadanego portfela, w tym w postaci szacunku średniego ważonego okresu trwania leasingu.

Dla określenia okresu leasingu m.in. dla umów na czas nieokreślony Grupa dokonuje szacunku.

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku

	Grunty	Prawo użytkowania wieczystego gruntu	Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	Urządzenia techniczne i maszyny	Środki transportu	Służebności przesyłu	Prawa do użytkowania aktywów w przygotowaniu	Prawa do użytkowania aktywów razem
WARTOŚĆ BRUTTO
Bilans otwarcia	475 863	1 076 085	176 424	64 789	6 571	121 144	6 256	1 927 132
Zwiększenie z tytułu nowej umowy leasingu	54 438	447	11 699	30 755	98	361	-	97 798
Zwiększenie/(zmniejszenie) z tytułu zmian leasingu	3 239	77 921	9 374	(1 397)	(34)	31	-	89 134
Przekazanie do aktywów przeznaczonych do zbycia	(13 081)	(96 590)	(21 340)	-	(282)	(4 196)	-	(135 489)
Pozostałe zmiany	14 169	(645)	(972)	(5 568)	1 034	11 088	(492)	18 614
Bilans zamknięcia	534 628	1 057 218	175 185	88 579	7 387	128 428	5 764	1 997 189
SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE)
Bilans otwarcia	(20 176)	(60 097)	(15 341)	(34 713)	(2 210)	(21 097)	-	(153 634)
Amortyzacja za okres	(25 071)	(32 813)	(16 053)	(19 331)	(2 868)	(5 838)	-	(101 974)
Zwiększenie odpisów aktualizujących	-	(1 245)	(20)	(13 775)	(41)	(2 402)	-	(17 483)
Zmniejszenie odpisów aktualizujących	-	10 913	-	-	-	-	-	10 913
Przekazanie do aktywów przeznaczonych do zbycia	890	(7 360)	2 240	-	115	708	-	(3 407)
Pozostałe zmiany	761	1 030	347	5 514	(341)	11	-	7 322
Bilans zamknięcia	(43 596)	(89 572)	(28 827)	(62 305)	(5 345)	(28 618)	-	(258 263)
WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU	455 687	1 015 988	161 083	30 076	4 361	100 047	6 256	1 773 498
WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU	491 032	967 646	146 358	26 274	2 042	99 810	5 764	1 738 926

Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku

	Grunty	Prawo użytkowania wieczystego gruntu	Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	Urządzenia techniczne i maszyny	Środki transportu	Służebności przesyłu	Prawa do użytkowania aktywów w przygotowaniu	Prawa do użytkowania aktywów razem
WARTOŚĆ BRUTTO
Bilans otwarcia	-	-	-	-	-	-	-	-
Wpływ zastosowania MSSF 16	393 110	1 071 236	166 028	28 978	3 739	96 489	12 931	1 772 511
Bilans otwarcia po przekształceniu	393 110	1 071 236	166 028	28 978	3 739	96 489	12 931	1 772 511
Zwiększenie z tytułu nowej umowy leasingu	40 384	9	4 478	36 674	2 569	360	-	84 474
Zwiększenie/(zmniejszenie) z tytułu zmian leasingu	8 547	2 287	5 274	(863)	397	(12)	-	15 630
Nabycie przedsięwzięcia	34 931	-	1 199	-	-	33	-	36 163
Pozostałe zmiany	(1 109)	2 553	(555)	-	(134)	24 274	(6 675)	18 354
Bilans zamknięcia	475 863	1 076 085	176 424	64 789	6 571	121 144	6 256	1 927 132
SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE)
Bilans otwarcia	-	-	-	-	-	-	-	-
Wpływ zastosowania MSSF 16	-	(25 384)	-	-	-	(15 987)	-	(41 371)
Bilans otwarcia po przekształceniu	-	(25 384)	-	-	-	(15 987)	-	(41 371)
Amortyzacja za okres	(20 229)	(32 435)	(15 334)	(17 828)	(2 112)	(5 111)	-	(93 049)
Zwiększenie odpisów aktualizujących	-	(3 080)	(48)	(16 885)	(124)	-	-	(20 137)
Zmniejszenie odpisów aktualizujących	-	460	-	-	-	-	-	460
Pozostałe zmiany	53	342	41	-	26	1	-	463
Bilans zamknięcia	(20 176)	(60 097)	(15 341)	(34 713)	(2 210)	(21 097)	-	(153 634)
WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU	-	-	-	-	-	-	-	-
WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU	455 687	1 015 988	161 083	30 076	4 361	100 047	6 256	1 773 498

23. Wartość firmy

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Wartość firmy wycenia się według wartości początkowej (ustalonej zgodnie z polityką rachunkowości przedstawioną w nocie 6) pomniejszonej o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości. Wartość firmy nie podlega amortyzacji, lecz testowana jest na utratę wartości raz na rok lub częściej, jeśli wystąpią ku temu przesłanki.

Na dzień przejęcia nabyta wartość firmy jest alokowana do każdego z ośrodków wypracowujących środki pieniężne, które mogą skorzystać z synergii połączenia. Za najniższy poziom w Grupie, do którego może zostać przypisana wartość firmy i na którym wartość firmy jest monitorowana na wewnętrzne potrzeby zarządcze, Grupa uznała segment operacyjny, z wyjątkiem segmentu Wytwarzanie.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Wartość firmy podlega testowi na utratę wartości corocznie oraz na każdy dzień bilansowy, na który występują stosowne przesłanki. Test na utratę wartości w odniesieniu do wartości firmy przeprowadza się zgodnie z zasadami rachunkowości przedstawionymi w nocie 11.

Segment operacyjny	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Dystrybucja	25 602	25 602
Pozostałe	581	581
Razem	26 183	26 183

24. Świadectwa energii i prawa do emisji gazów

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji gazów klasyfikowane jako aktywa niematerialne obejmują:

• świadectwa pochodzenia energii wytworzonej ze źródeł odnawialnych (OZE), a także prawa majątkowe ze świadectw efektywności energetycznej, otrzymane lub nabyte z zamiarem umorzenia w związku ze sprzedażą energii elektrycznej odbiorcom finalnym;

• prawa do emisji CO2 otrzymane lub nabywane z zamiarem spełnienia obowiązku wynikającego z emisji CO2.

Grupa klasyfikuje świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji CO2 na podstawie intencji co do sposobu ich przeznaczenia określonej w dniu nabycia (z możliwością późniejszej reklasyfikacji) jako:

• aktywa niematerialne krótkoterminowe – świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji gazów desygnowane na własne potrzeby, w przypadku gdy Grupa ma zamiar umorzyć je w celu spełnienia obowiązku za rok bieżący;

• aktywa niematerialne długoterminowe – świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji gazów desygnowane na własne potrzeby, dla których celem jest wypełnienie obowiązku przedstawienia do umorzenia za lata kolejne.

Zasady wyceny tych aktywów na moment początkowego ujęcia są następujące:

	Nabyte	Przyznane/ Otrzymane nieodpłatnie	Rozchód
Świadectwa pochodzenia	Cena nabycia	Wartość godziwa na dzień przyznania	FIFO „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”
Prawa do emisji gazów	Cena nabycia	Wartość nominalna (tj. zero)	W pierwszej kolejności otrzymane nieodpłatnie a następnie nabyte (wg FIFO „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”)

Rozchód posiadanych świadectw pochodzenia energii oraz praw do emisji CO2 (w korespondencji z rozliczeniem kwoty rezerwy) następuje na dzień umorzenia tych praw. Zasady tworzenia rezerw z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii oraz rezerw na zobowiązania z tytułu emisji CO2 przedstawiono w nocie 42.

24.1. Długoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji gazów

	Rok zakończony 31 grudnia 2020			Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Świadectwa pochodzenia energii	Prawa do emisji CO2	Razem	Świadectwa pochodzenia energii	Prawa do emisji CO2	Razem
Bilans otwarcia	306 221	161 976	468 197	208 585	453 018	661 603
Zakup bezpośredni	216 442	141 241	357 683	234 252	100 949	335 201
Reklasyfikacja	(289 137)	(35 807)	(324 944)	(136 616)	(391 991)	(528 607)
Bilans zamknięcia	233 526	267 410	500 936	306 221	161 976	468 197

24.2. Krótkoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji gazów

	Rok zakończony 31 grudnia 2020			Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Świadectwa pochodzenia energii	Prawa do emisji CO2	Razem	Świadectwa pochodzenia energii	Prawa do emisji CO2	Razem
Bilans otwarcia	594 968	690 225	1 285 193	90 267	111 396	201 663
Zakup bezpośredni	189 179	368 839	558 018	379 664	300 484	680 148
Wytworzenie we własnym zakresie	226 443	-	226 443	143 644	-	143 644
Nabycie przedsięwzięcia	-	-	-	10 579	-	10 579
Umorzenie	(595 541)	(776 602)	(1 372 143)	(165 802)	(113 646)	(279 448)
Reklasyfikacja	289 137	35 807	324 944	136 616	391 991	528 607
Przekazanie do aktywów przeznaczonych do zbycia	(46)	(14 201)	(14 247)	-	-	-
Bilans zamknięcia	704 140	304 068	1 008 208	594 968	690 225	1 285 193

24.3. Bilans praw do emisji dwutlenku węgla w Rejestrze Unii

Bilans uprawnień	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Uprawnienia na rejestrze na początek roku	13 784 891	11 469 679
Uprawnienia umorzone:
w instalacjach TAURON Wytwarzanie S.A. (emisja poprzedniego roku)	(10 562 031)	(1 172 702)
w instalacjach TAURON Ciepło Sp. z o.o. (emisja poprzedniego roku)	(1 599 873)	(1 914 237)
Przydział nieodpłatnych uprawnień	223 609	302 651
Uprawnienia nabyte na rynku wtórnym	12 555 500	11 047 500
Uprawnienia sprzedane na rynek wtórny	(7 669 500)	(5 948 000)
Uprawnienia na rejestrze na koniec roku, w tym:	6 732 596	13 784 891
Uprawnienia przeznaczone do umorzenia za rok bieżący w instalacjach:	(4 048 068)	(11 413 633)
TAURON Wytwarzanie S.A.	(3 385 799)	(9 815 035)
TAURON Ciepło Sp. z o.o.	(444 797)	(1 598 598)
Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o.	(217 472)	-

W 2020 roku spółki Grupy TAURON otrzymały przydziały darmowych uprawnień do emisji na mocy art. 10a Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 roku, w ilości 223 609 EUA z tytułu produkcji ciepła. Pozostałe uprawnienia, potrzebne do zbilansowania potrzeb emisji w 2020 roku, zostały nabyte oraz zakontraktowane do nabycia na rynku wtórnym.

W celu zabezpieczenia zobowiązań TAURON Polska Energia S.A. wynikających z transakcji zawieranych przez Spółkę na Towarowej Giełdzie Energii S.A. zawarte zostały umowy przewłaszczenia uprawnień do emisji CO2 na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A., o czym szerzej w nocie 55 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

25. Pozostałe aktywa niematerialne

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Główne pozycje ujęte w ramach pozostałych aktywów niematerialnych to oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości.

Składniki pozostałych aktywów niematerialnych wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o skumulowane odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu utraty wartości.

Pozostałe aktywa niematerialne, z wyjątkiem nieoddanych do użytkowania, są amortyzowane przez szacowany okres użytkowania. Podstawą naliczania amortyzacji jest wartość początkowa pomniejszona o wartość rezydualną. Wartość rezydualną uwzględnia się przy ustalaniu podstawy ustalania odpisów amortyzacyjnych, jeżeli w odniesieniu do danego aktywa istnieje aktywny rynek lub strona trzecia zobowiązała się do zakupu składnika aktywów w momencie zakończenia okresu jego użytkowania.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Utrata wartości

Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika aktywów niematerialnych. Testy na utratę wartości aktywów niematerialnych są przeprowadzane zgodnie z polityką rachunkowości określoną w nocie 11.

Okres i metoda amortyzacji oraz wartość rezydualna podlegają weryfikacji nie rzadziej niż na koniec każdego roku obrotowego. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków, a ewentualna korekta odpisów amortyzacyjnych dokonywana jest z efektem od początku okresu sprawozdawczego, w którym zakończono weryfikację.

Okresy użytkowania

Dla poszczególnych grup pozostałych aktywów niematerialnych przyjęto następujące średnie pozostałe okresy użytkowania:

Grupa rodzajowa	Średni pozostały okres amortyzacji w latach
Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości	4 lata
Inne	9 lat

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku

	Koszty zakończonych prac rozwojowych	Prawo użytkowania wieczystego gruntu	Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości	Inne aktywa niematerialne	Aktywa niematerialne nie oddane do użytkowania	Aktywa niematerialne razem
WARTOŚĆ BRUTTO
Bilans otwarcia	8 946	15 605	822 069	183 967	114 253	1 144 840
Zakup bezpośredni	-	-	-	-	167 028	167 028
Rozliczenie aktywów nie oddanych do użytkowania	4 608	-	142 624	19 497	(166 729)	-
Sprzedaż/Likwidacja	(1 309)	-	(21 352)	(123)	(33)	(22 817)
Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia	(1 622)	-	(14 590)	(639)	(521)	(17 372)
Pozostałe zmiany	3	-	(46)	409	5 315	5 681
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	-	-	57	-	-	57
Bilans zamknięcia	10 626	15 605	928 762	203 111	119 313	1 277 417
SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE)
Bilans otwarcia	(6 250)	-	(562 534)	(97 765)	(30)	(666 579)
Amortyzacja za okres	(983)	-	(80 276)	(10 498)	-	(91 757)
Odpisy aktualizujące	(282)	-	(702)	(4 982)	(15)	(5 981)
Sprzedaż/Likwidacja	1 306	-	21 352	123	-	22 781
Przekazanie do/z aktywów przeznaczonych do zbycia	333	-	12 658	259	-	13 250
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	-	-	(57)	-	-	(57)
Bilans zamknięcia	(5 876)	-	(609 559)	(112 863)	(45)	(728 343)
WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU	2 696	15 605	259 535	86 202	114 223	478 261
WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU	4 750	15 605	319 203	90 248	119 268	549 074

Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku

	Koszty zakończonych prac rozwojowych	Prawo użytkowania wieczystego gruntu	Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości	Inne aktywa niematerialne	Aktywa niematerialne nie oddane do użytkowania	Aktywa niematerialne razem
WARTOŚĆ BRUTTO
Bilans otwarcia	6 403	774 682	776 434	271 336	85 486	1 914 341
Wpływ zastosowania MSSF 16	-	(758 941)	-	(94 809)	(12 931)	(866 681)
Bilans otwarcia po przekształceniu	6 403	15 741	776 434	176 527	72 555	1 047 660
Zakup bezpośredni	-	-	-	-	120 034	120 034
Rozliczenie aktywów nie oddanych do użytkowania	2 543	-	65 962	9 041	(77 546)	-
Sprzedaż/Likwidacja	-	-	(19 938)	(562)	(469)	(20 969)
Pozostałe zmiany	-	(136)	(391)	(1 039)	(321)	(1 887)
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	-	-	2	-	-	2
Bilans zamknięcia	8 946	15 605	822 069	183 967	114 253	1 144 840
SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE)
Bilans otwarcia	(5 744)	(25 387)	(493 665)	(101 835)	(7)	(626 638)
Wpływ zastosowania MSSF 16	-	25 387	-	15 987	-	41 374
Bilans otwarcia po przekształceniu	(5 744)	-	(493 665)	(85 848)	(7)	(585 264)
Amortyzacja za okres	(349)	-	(87 833)	(12 403)	-	(100 585)
Odpisy aktualizujące	(157)	-	(970)	(59)	(23)	(1 209)
Sprzedaż/Likwidacja	-	-	19 936	545	-	20 481
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	-	-	(2)	-	-	(2)
Bilans zamknięcia	(6 250)	-	(562 534)	(97 765)	(30)	(666 579)
WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU	659	749 295	282 769	169 501	85 479	1 287 703
WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU	2 696	15 605	259 535	86 202	114 223	478 261

W ramach pozostałych aktywów niematerialnych Grupa prezentuje prawa wieczystego użytkowania gruntu w wysokości 15 605 tysięcy złotych, które dotyczą kopalni wapienia należącej do spółki zależnej, wyłączone z zakresu MSSF 16 Leasing.

26. Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Wspólne ustalenia umowne Grupy zaklasyfikowane jako wspólne przedsięwzięcia są ujmowane metodą praw własności.

Przy zastosowaniu metody praw własności, wartość początkową inwestycji w cenie nabycia zwiększa się lub zmniejsza o udział w zyskach/stratach oraz udział w pozostałych całkowitych dochodach wspólnego przedsięwzięcia od dnia przejęcia (ujmowany odpowiednio w wyniku finansowym lub w pozostałych całkowitych dochodach Grupy).

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa określa rodzaj wspólnego ustalenia umownego, którego jest stroną, w zależności od praw i obowiązków stron tego ustalenia. Na podstawie analizy praw i obowiązków Grupa ocenia, że posiada współkontrolę nad wspólnymi ustaleniami umownymi, mając prawo do aktywów netto. W konsekwencji udziały w Grupie Kapitałowej TAMEH Holding Sp. z o.o. oraz w Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. klasyfikowane są jako wspólne przedsięwzięcia.

Utrata wartości

Udział we wspólnych przedsięwzięciach testowany jest na utratę wartości w przypadku wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość wystąpienia utraty lub odwrócenia uprzednio ujętego odpisu.

	Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.	TAMEH HOLDING Sp. z o.o. *	Stan na 31 grudnia 2020 lub za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku	Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.	TAMEH HOLDING Sp. z o.o. *	Stan na 31 grudnia 2019 roku lub za rok zakończony 31 grudnia 2019 roku
Aktywa trwałe (długoterminowe)	1 822 021	2 117 521	3 939 542	1 623 476	2 186 422	3 809 898
Aktywa obrotowe (krótkoterminowe), w tym:	166 157	651 735	817 892	136 404	644 722	781 126
środki pieniężne i ich ekwiwalenty	2 242	158 680	160 922	90 830	284 503	375 333
Zobowiązania długoterminowe (-), w tym:	(2 028 065)	(839 590)	(2 867 655)	(1 719 704)	(922 262)	(2 641 966)
zobowiązania z tytułu zadłużenia	(1 964 830)	(743 421)	(2 708 251)	(1 716 142)	(827 878)	(2 544 020)
Zobowiązania krótkoterminowe (-), w tym:	(754 866)	(675 067)	(1 429 933)	(519 395)	(709 111)	(1 228 506)
zobowiązania z tytułu zadłużenia	(5 662)	(184 206)	(189 868)	(34 961)	(184 095)	(219 056)
Razem aktywa netto	(794 753)	1 254 599	459 846	(479 219)	1 199 771	720 552
Udział w aktywach netto	(397 377)	627 300	229 923	(239 610)	599 886	360 276
Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach	-	586 559	586 559	-	559 144	559 144
Udział w przychodach wspólnych przedsięwzięć	80 113	852 140	932 253	425	959 938	960 363
Udział w zysku (stracie) wspólnych przedsięwzięć	-	15 765	15 765	-	47 947	47 947
Udział w pozostałych całkowitych dochodach wspólnych przedsięwzięć	-	15	15	-	(987)	(987)

* Zaprezentowane informacje dotyczą grupy kapitałowej TAMEH HOLDING Sp. z o.o. Wartość posiadanego udziału w TAMEH HOLDING Sp. z o.o. jest różna od wartości aktywów netto przypadających Grupie, ze względu na fakt, iż cena nabycia udziałów TAMEH HOLDING Sp. z o.o. została skalkulowana przy uwzględnieniu wartości godziwej udziału wnoszonego do wspólnego przedsięwzięcia przez spółki Grupy ArcelorMittal.

Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.

Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. jest spółką celową utworzoną w 2010 roku z inicjatywy TAURON Polska Energia S.A. oraz PGNiG S.A., poprzez którą partnerzy zrealizowali inwestycję polegającą na budowie bloku gazowo-parowego w Stalowej Woli opalanego gazem ziemnym o mocy elektrycznej brutto 450 MWe i mocy cieplnej netto 240 MWt.

TAURON Polska Energia S.A. posiada pośredni udział na poziomie 50% w kapitale spółki i w organie stanowiącym wykonywany poprzez TAURON Wytwarzanie S.A. W związku z faktem, iż w trakcie 2015 roku, dotychczasowy udział w stratach wspólnego przedsięwzięcia oraz korekta wyników z transakcji pomiędzy spółkami Grupy a wspólnym przedsięwzięciem przewyższyły wartość posiadanych udziałów we wspólnym przedsięwzięciu, Spółka zaprzestała ujmowania udziału w dalszych stratach wspólnego przedsięwzięcia.

Dodatkowo, Spółka posiada należności z tytułu udzielonych pożyczek na rzecz Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. w wartości bilansowej 98 713 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 27 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Wyrok Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w sprawie roszczeń Abener Energia S.A. wobec Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. oraz postępowania pomiędzy Abener Energia S.A. a Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A.

W dniu 25 kwietnia 2019 roku wydany został wyrok Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie („Wyrok”) w sprawie z powództwa Abener Energia S.A. („Abener”) przeciwko spółce Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. („ECSW”).

Postępowanie przed Sądem Arbitrażowym dotyczyło roszczenia o zapłatę, o ustalenie stosunku prawnego oraz o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli w związku z rozwiązanym kontraktem zawartym pomiędzy Abener (generalny wykonawca) i ECSW (zamawiający) na budowę bloku gazowo-parowego w Stalowej Woli. Na mocy Wyroku ECSW została zobowiązana do zapłaty na rzecz Abener kwoty 333 793 tysiące złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami postępowania arbitrażowego. W dniu 24 czerwca 2019 roku ECSW wniosła skargę do Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o uchylenie Wyroku.

W dniu 22 września 2020 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem oddalił skargę ECSW o uchylenie Wyroku, a dnia 29 września 2020 roku stwierdził wykonalność Wyroku. ECSW złożyła wniosek o doręczenie ww. wyroku w przedmiocie rozpoznania skargi z uzasadnieniem; spółka otrzymała odpis wyroku w dniu 20 października 2020 roku.

Ponadto, w dniu 25 września 2020 roku ECSW złożyła do Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie wniosek o wstrzymanie wykonalności Wyroku do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej, a w dniu 7 października 2020 roku zażalenie na postanowienie w przedmiocie nadania Wyrokowi klauzuli wykonalności.

W dniu 20 listopada 2020 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania Wyroku do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego lub upływu terminu na złożenie skargi kasacyjnej. W dniu 21 grudnia 2020 roku ECSW wniosła skargę kasacyjną.

W związku z powyższym Wyrokiem Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. rozpoznała w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rezerwę, która na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosi 439 144 tysiące złotych.

W dniu 20 grudnia 2019 roku ECSW otrzymała nowy pozew wniesiony przez Abener do Sądu Arbitrażowego. Przedmiotem żądania pozwu jest zapłata przez ECSW na rzecz Abener łącznej kwoty 156 447 tysięcy złotych oraz 537 tysięcy euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem odszkodowania wynikającego z zażądania i uzyskania przez ECSW kosztem Abener wypłaty z gwarancji należytego wykonania kontraktu lub ewentualnie zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia uzyskanego przez ECSW kosztem Abener w związku z uzyskaniem wypłaty z gwarancji należytego wykonania kontraktu. Gwarancja została udzielona ECSW przez Abener zgodnie z kontraktem zawartym pomiędzy stronami na budowę bloku gazowo-parowego w Stalowej Woli. Odpowiedź na pozew została złożona przez ECSW w dniu 20 marca 2020 roku. Ocena żądań pozwu i jego uzasadnienia wskazuje na ich bezzasadność. Postępowanie arbitrażowe jest w toku.

W dniu 19 października 2020 roku ECSW złożyła pozew do Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie przeciwko Abener o zapłatę przez Abener na rzecz ECSW kwoty 198 664 tysiące złotych oraz 461 tysięcy euro wraz z odsetkami, tytułem odszkodowania za szkodę odpowiadającą kosztom usunięcia wad, usterek i niedoróbek robót, dostaw i usług wykonanych przez Abener w trakcie realizacji ww. kontraktu. Postępowanie jest w toku.

Kontrakt na budowę bloku gazowo-parowego zawarty pomiędzy ECSW a Abener nie zawiera regulacji zobowiązujących Spółkę do zapłaty w jakiejkolwiek formie za ECSW wynagrodzenia na rzecz Abener.

TAMEH HOLDING Sp. z o.o. i spółki zależne

W 2014 roku została zawarta umowa wspólników pomiędzy Grupą TAURON i Grupą ArcelorMittal w spółce TAMEH HOLDING Sp. z o.o., która odpowiada za zadania inwestycyjne i operacyjne w obszarze energetyki przemysłowej. Umowa została zawarta na okres 15 lat z możliwością jej przedłużenia. Obie grupy kapitałowe posiadają w spółce TAMEH HOLDING Sp. z o.o. po 50% udziałów.

TAMEH HOLDING Sp. z o.o. jest właścicielem 100% udziałów w TAMEH POLSKA Sp. z o.o., którą utworzyły wniesione aportem przez Grupę TAURON: Zakład Wytwarzania Nowa oraz Elektrownia Blachownia, a także wniesiona przez Grupę ArcelorMittal - Elektrociepłownia w Krakowie. Ponadto, TAMEH HOLDING Sp. z o.o. posiada 100% udziałów w TAMEH Czech s.r.o., którą tworzy Elektrociepłownia w Ostrawie.

W dniu 9 września 2020 roku Zgromadzenie Wspólników TAMEH Holding Sp. z o.o. zdecydowało o pozostawieniu zysku netto w kwocie 54 131 tysięcy złotych za rok obrotowy zakończony 31 marca 2020 roku na zyskach zatrzymanych Spółki TAMEH Holding Sp. z o.o.

27. Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Pożyczki udzielone na rzecz wspólnego przedsięwzięcia nie spełniają kryteriów uznania za inwestycje netto we wspólne przedsięwzięcie.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe Grupa dokonuje odpowiedniej klasyfikacji i wyceny udzielonych pożyczek oraz szacuje wielkość odpisów na oczekiwane straty kredytowe w przypadku pożyczek klasyfikowanych jako aktywa wyceniane według zamortyzowanego kosztu.

Na dzień bilansowy pożyczka udzielona w ramach porozumienia konsolidującego dług ze względu na to, że przepływy pieniężne nie odpowiadają wyłącznie spłacie kapitału i odsetek, została zaklasyfikowana do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Grupa dokonała odpowiednio szacunku wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Pozostałe pożyczki wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, a na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje szacunku oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia oraz kwoty oczekiwanych strat kredytowych zostały przedstawione poniżej oraz w nocie 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

	Kwota pożyczki według umowy	Stan na 31 grudnia 2020			Stan na 31 grudnia 2019			Termin spłaty	Stopa oprocentowania
	Kwota pożyczki według umowy	Wartość brutto	Odpis aktualizujący	Wartość bilansowa	Wartość brutto	Odpis aktualizujący	Wartość bilansowa	Termin spłaty	Stopa oprocentowania
Pożyczki wyceniane w wartości godziwej
Porozumienie konsolidujące dług	609 951	72 523	n.d.	72 523	216 018	n.d.	216 018	30.06.2033	stała
Pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Pożyczka VAT	15 000	2 453	(33)	2 420	5 109	(110)	4 999	31.03.2021	WIBOR 1M+marża
Pożyczki pozostałe	7 290	1 986	(353)	1 633	7 955	(218)	7 737	30.06.2033	stała
	9 500	2 295	(304)	1 991	9 197	(252)	8 945
	5 175	1 372	(165)	1 207	5 485	(150)	5 335
	59 175	14 404	(598)	13 806	-	-	-
	35 000	5 160	(27)	5 133	-	-	-
Razem		100 193	(1 480)	98 713	243 764	(730)	243 034
Długoterminowe		97 740	(1 447)	96 293	238 655	(620)	238 035
Krótkoterminowe		2 453	(33)	2 420	5 109	(110)	4 999

Na mocy porozumienia konsolidującego dług pożyczkobiorcy z dnia 28 lutego 2018 roku na łączną kwotę 609 951 tysięcy złotych dokonano odnowienia wszystkich dotychczasowych zobowiązań Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. wobec Spółki wynikających z udzielonych i niespłaconych do dnia 28 lutego 2018 roku pożyczek. Na dzień bilansowy kwota nominalna pożyczki wynosi 310 851 tysięcy złotych (kapitał w kwocie 299 100 tysięcy złotych został spłacony w dniu 30 kwietnia 2018 roku). Przedmiotowe zadłużenie stanowi zadłużenie podporządkowane, wycenione na dzień bilansowy w wartości godziwej w wysokości 72 523 tysiące złotych.

W roku 2020 pomiędzy Spółką a Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. zawarte zostały poniższe umowy pożyczki.

• Umowa z dnia 20 lutego 2020 roku do wysokości 59 175 tysięcy złotych na sfinansowanie zobowiązań związanych głównie z dokończeniem budowy bloku gazowo-parowego oraz Rezerwowego Źródła Ciepła w Stalowej Woli. Na dzień bilansowy kwota udzielonej pożyczki była równa maksymalnej wysokości limitu pożyczki wynikającego z przedmiotowej umowy;

• Umowa z dnia 16 października 2020 roku do wysokości 35 000 tysięcy złotych na zabezpieczenie działalności eksploatacyjnej oraz działalności w ramach obrotu energią elektryczną. Na dzień bilansowy w ramach umowy Spółka przekazała pożyczkobiorcy transze w łącznej wysokości 22 000 tysięcy złotych.

Zabezpieczeniem spłaty obu opisanych powyżej pożyczek, naliczonych odsetek oraz kosztów i innych kwot należnych Spółce z tytułu umów, są weksle własne in blanco pożyczkobiorcy wraz z deklaracjami wekslowymi.

Przeprowadzone na dzień bilansowy analizy ryzyka kredytowego pożyczek udzielonych Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., uwzględniające m.in. oszacowanie przyszłych przepływów pieniężnych Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., wykazały utratę wartości ze względu na ryzyko kredytowe (stopień 3 wyceny), skutkujące zmniejszeniem wartości bilansowej udzielonych pożyczek w łącznej kwocie 235 714 tysięcy złotych, z czego wartość godziwa porozumienia konsolidującego dług uległa zmniejszeniu o kwotę 156 881 tysięcy złotych, natomiast w stosunku do pozostałych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu skorygowano wartość brutto udzielonych pożyczek o kwotę 72 943 tysiące złotych i naliczone odsetki o kwotę 4 442 tysiące złotych, jak również ujęto dodatkowe odpisy aktualizujące w kwocie 1 448 tysięcy złotych. Kwota straty kredytowej na datę ujęcia została oszacowana przy uwzględnieniu całego okresu życia instrumentu finansowego. Na dzień 31 grudnia 2019 roku odpis na oczekiwane straty kredytowe był wyceniany w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym.

28. Pozostałe aktywa finansowe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Do pozostałych aktywów finansowych Grupa zalicza m.in. udziały i akcje, lokaty, depozyty, wadia, kaucje oraz zabezpieczenia przekazane, instrumenty pochodne, pożyczki udzielone jednostkom niepowiązanym.

Na moment początkowego ujęcia aktywa finansowe są klasyfikowane do odpowiedniej kategorii aktywów finansowych i odpowiednio wyceniane. Zasady klasyfikacji i wyceny aktywów finansowych zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe zostały opisane nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Wycena aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej wymaga oszacowania przez Grupę na każdy dzień bilansowy wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Wycena aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie wymaga oszacowania przez Grupę na każdy dzień bilansowy oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia szacowania oczekiwanych strat kredytowych dla pożyczek udzielonych została przedstawiona w nocie 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Instrumenty pochodne	158 846	105 529
Udziały i akcje	85 454	140 508
Należność z tytułu rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu	61 357	151 114
Wadia, kaucje, zabezpieczenia przekazane	55 815	131 192
Lokaty i depozyty Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych	53 448	50 228
Depozyty początkowe z tytułu rozliczeń giełdowych	48 663	184 353
Depozyty uzupełniające z tytułu rozliczeń giełdowych	-	25 113
Jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych	-	26 622
Pożyczki udzielone	-	12 451
Pozostałe	10 911	7 447
Razem	474 494	834 557
Długoterminowe	208 063	235 522
Krótkoterminowe	266 431	599 035

Na dzień 31 grudnia 2020 roku aktywa z tytułu dodatniej wyceny instrumentów pochodnych dotyczą towarowych instrumentów pochodnych (w tym w znacznej części instrumentów terminowych z tytułu transakcji, dla których towarem bazowym są uprawnienia do emisji CO2), walutowych instrumentów pochodnych typu forward oraz instrumentów CCIRS. W związku z sytuacją rynkową w bieżącym okresie sprawozdawczym związaną głównie z COVID-19, wystąpieniem istotnych zmian cen towarowych instrumentów pochodnych oraz osłabieniem złotówki, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku nastąpił wzrost aktywów z tytułu wyceny powyższych instrumentów pochodnych w stosunku do końca 2019 roku. Instrumenty pochodne zostały szerzej opisane w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku posiadane udziały i akcje obejmują w głównej mierze udziały w następujących spółkach:

 SCE Jaworzno III Sp. z o.o. o wartości 29 476 tysięcy złotych;

 EEC Magenta Sp. z o.o. 2 ASI SKA o wartości 19 116 tysięcy złotych;

 ElectroMobility Poland S.A. o wartości 11 026 tysięcy złotych.

Spadek wartości udziałów i akcji związany jest z reklasyfikacją aktywów spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży, w wyniku czego posiadane przez nią udziały i akcje w innych spółkach zostały ujęte w pozycji aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży oraz reklasyfikacją udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży.

Należności z tytułu rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu w kwocie 61 357 tysięcy złotych wynikają ze złożonego we wrześniu 2020 roku przez spółkę TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. wniosku o korektę kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej za cały rok 2019, o czym szerzej w nocie 13 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Wartość wadiów, kaucji, zabezpieczeń dotyczy w głównej mierze zabezpieczeń przekazanych przez spółkę zależną z segmentu Wytwarzanie na rzecz PSE S.A. tytułem zabezpieczania należytego wykonania umowy o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej oraz zabezpieczeń przekazanych przez Spółkę w ramach systemu gwarantowania rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A. Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku zabezpieczenia z powyższych tytułów wynosiły łącznie odpowiednio 36 209 tysięcy złotych i 83 817 tysięcy złotych.

Wartość depozytów początkowych (w okresie porównywalnym również depozytów uzupełniających) związana jest w głównej mierze z terminowymi transakcjami na uprawnienia do emisji CO2 zawieranymi na zagranicznych rynkach giełdowych. Zmiana wartości depozytów w stosunku do okresu porównywalnego wynika głównie z pozycji Spółki na giełdzie na dzień bilansowy oraz zmian cen uprawnień. Zmniejszenie wolumenu giełdowych kontraktów terminowych na uprawnienia do emisji CO2 wiąże się głównie ze zmianą strategii zabezpieczania potrzeb umorzeniowych Grupy polegającą na jednorazowej zamianie kontraktów giełdowych na kontrakty pozagiełdowe (o czym szerzej w nocie 14.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego) oraz zawieraniu nowych kontraktów na cele umorzeniowe spółek Grupy na rynku pozagiełdowym.

29. Pozostałe aktywa niefinansowe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Grupa ujmuje jako pozostałe aktywa niefinansowe rozliczenia międzyokresowe, zaliczki na środki trwałe w budowie, aktywa niematerialne oraz zapasy, które jako aktywa niepieniężne nie podlegają dyskontowaniu, oraz koszty pozyskania umów i koszty rabatów. Koszty pozyskania umów są kapitalizowane, jeśli Grupa oczekuje, że zostaną odzyskane. Dozwolone jest natychmiastowe ujęcie kosztów pozyskania umów w kosztach, jeśli okres amortyzacji aktywa wynosi do jednego roku. Aktywo amortyzowane jest przez okres przekazywania dóbr lub świadczenia usług. W przypadku, gdy koszty dotyczą więcej niż jednej umowy, amortyzacja powinna uwzględniać bieżące i przewidywane umowy.

29.1. Długoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Zaliczki na środki trwałe w budowie oraz aktywa niematerialne, w tym:	15 345	79 296
związane z realizacją zadania Budowa Bloku 910 MW w Jaworznie	-	74 774
Rozliczenia międzyokresowe prowizji z tytułu zadłużenia	7 770	10 767
Koszty pozyskania umów i koszty rabatów	7 084	3 365
Pozostałe rozliczenia międzyokresowe	33 865	58 860
Razem	64 064	152 288

29.2. Krótkoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Koszty rozliczane w czasie	69 423	87 416
Usługi informatyczne, telekomunikacyjne i pocztowe	23 844	24 449
Ubezpieczenia majątkowe i deliktowe	23 590	45 222
Koszty pozyskania umów i koszty rabatów	12 911	8 399
Rozliczenia międzyokresowe prowizji z tytułu zadłużenia	5 937	3 796
Pozostałe koszty rozliczane w czasie	3 141	5 550
Pozostałe aktywa niefinansowe krótkoterminowe	9 034	12 859
Zaliczki na dostawy	2 433	3 521
Pozostałe aktywa krótkoterminowe	6 601	9 338
Razem	78 457	100 275

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych

Jednostki wchodzące w skład Grupy skompensowały aktywa Funduszu ze swoimi zobowiązaniami wobec Funduszu, ponieważ aktywa te nie stanowią oddzielnych aktywów Grupy. Na dzień 31 grudnia 2020 roku nadwyżka aktywów nad zobowiązaniami ZFŚS wynosiła 802 tysiące złotych (w tabeli powyżej zaprezentowana w pozycji pozostałych aktywów krótkoterminowych). Tabela poniżej przedstawia analitykę funduszu.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
	Stan na 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Pożyczki udzielone pracownikom	20 429	25 251
Środki pieniężne	17 887	20 861
Pozostałe aktywa i zobowiązania Funduszu	(3 694)	(3 511)
Zobowiązania z tytułu Funduszu	(33 820)	(41 776)
Saldo po skompensowaniu	802	825
Odpisy na Fundusz w okresie	(70 984)	(57 161)

30. Odroczony podatek dochodowy

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów	1 555 070	1 880 816
od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością aktywów finansowych	41 769	48 137
z tytułu odmiennego momentu podatkowego uznania przychodu ze sprzedaży produktów i usług	326 794	327 914
od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością praw majątkowych pochodzenia energii	17 622	17 623
pozostałe	65 994	66 780
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego	2 007 249	2 341 270
od rezerw bilansowych i rozliczeń międzyokresowych	694 404	665 886
od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów	535 337	495 875
nieodpłatnie otrzymana infrastruktura energetyczna i otrzymane opłaty przyłączeniowe	4 225	7 859
od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością aktywów i zobowiązań finansowych	370 805	292 771
z tytułu odmiennego momentu podatkowego uznania przychodu i kosztu sprzedaży produktów i usług	270 110	277 964
straty podatkowe	8 747	6 533
pozostałe	22 426	11 185
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	1 906 054	1 758 073
Odpis aktualizujący aktywa z tytułu podatku odroczonego	(292 865)	-
Aktywa z tytułu podatku odroczonego po odpisie	1 613 189	1 758 073
Po skompensowaniu sald na poziomie spółek z Grupy Kapitałowej podatek odroczony Grupy prezentowany jest jako:
Aktywo z tytułu podatku odroczonego	39 678	22 088
Zobowiązanie z tytułu podatku odroczonego	(433 738)	(605 285)

Zmiana stanu zobowiązania i aktywa z tytułu podatku odroczonego

	Rok zakończony 31 grudnia 2020		Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego	Aktywa z tytułu podatku odroczonego	Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego	Aktywa z tytułu podatku odroczonego
Bilans otwarcia	2 341 270	1 758 073	1 992 474	1 198 825
Wpływ zastosowania MSSF 16	-	-	174 442	174 442
Bilans otwarcia po przekształceniu	2 341 270	1 758 073	2 166 916	1 373 267
Zmiana stanu:*
w korespondencji z wynikiem finansowym	(273 670)	(123 130)	138 478	328 589
w korespondencji z pozostałymi całkowitymi dochodami	(3 698)	42 691	2 884	26 654
reklasyfikacja do grupy do zbycia	(57 234)	(65 239)	-	-
nabycie przedsięwzięcia	-	-	28 950	25 828
pozostałe zmiany	581	794	4 042	3 735
Bilans zamknięcia	2 007 249	1 613 189	2 341 270	1 758 073
* W roku 2019 z wynikiem i pozostałymi całkowitymi dochodami działalności kontynuowanej i zaniechanej. W roku 2020 tylko działalność kontynuowana.

31. Zapasy

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych nabywane z przeznaczeniem do sprzedaży i realizacji w krótkim terminie zysku wynikającego ze zmienności cen rynkowych wyceniane są na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej.

Wycena rozchodu zapasów dokonywana jest metodą średniej ważonej, za wyjątkiem zapasów świadectw pochodzenia energii i praw do emisji CO2, których rozchód dokonywany jest metodą „pierwsze weszło, pierwsze wyszło” (FIFO).

Zapasy Grupy obejmują głównie zapasy paliw.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Wycena zapasów wymaga oszacowania możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Jest to szacowana cena sprzedaży dokonywana w toku zwykłej działalności gospodarczej, pomniejszona o koszty wykończenia i szacowane koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Wycena zapasu uprawnień do emisji CO2 opisanych powyżej w wartości godziwej opiera się na cenach notowanych na aktywnym rynku.

		Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Wartość brutto
	Węgiel, w tym stanowiący:	578 968	557 472
	Materiały	244 552	253 514
	Półprodukty i produkcja w toku	331 291	295 471
	Prawa do emisji CO2	18 436	-
	Pozostałe zapasy	185 340	137 906
Razem		782 744	695 378
Odpis do wartości netto możliwej do uzyskania
	Węgiel	(285)	-
	Pozostałe zapasy	(5 244)	(11 226)
Razem		(5 529)	(11 226)
Wartość godziwa
	Prawa do emisji CO2	18 436	-
Wartość netto możliwa do uzyskania
	Węgiel, w tym stanowiący:	578 683	557 472
	Materiały	244 552	253 514
	Półprodukty i produkcja w toku	331 291	295 471
	Pozostałe zapasy	180 096	126 680
Razem		777 215	684 152

32. Należności od odbiorców

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Należności od odbiorców obejmują należności zafakturowane oraz należności zarachowane na poczet przychodów, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane. Politykę rachunkowości w zakresie przychodów zarachowanych opisano w nocie 12.

Należności od odbiorców są wyceniane według kwot pierwotnie zafakturowanych (uwzględniając wpływ dyskontowania, jeżeli jest istotny), z uwzględnieniem odpisu aktualizującego.

Odpis z tytułu utraty wartości tworzy się na należnościach zarówno przeterminowanych, jak i nieprzeterminowanych w oparciu o ważoną prawdopodobieństwem oczekiwaną stratę kredytową, jaka zostanie poniesiona w przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych zdarzeń:

 nastąpi istotne opóźnienie płatności,

 dłużnik zostanie postawiony w stan likwidacji albo upadłości albo restrukturyzacji,

 należności skierowane zostaną na drogę egzekucji administracyjnej, postępowania sądowego albo egzekucji sądowej.

Dla należności od odbiorców Grupa wydzieliła portfel kontrahentów strategicznych (kontrahent o ekspozycji kredytowej przekraczającej 1 000 tysięcy złotych) oraz portfel pozostałych kontrahentów.

Dla portfela kontrahentów strategicznych ryzyko niewypłacalności kontrahentów strategicznych jest oceniane w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Oczekiwana strata kredytowa, zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe, kalkulowana jest przy uwzględnieniu szacunków w zakresie potencjalnych odzysków z tytułu wniesionych zabezpieczeń.

W przypadku należności od pozostałych kontrahentów oczekuje się, że dane w zakresie historycznej spłacalności mogą odzwierciedlać ryzyko kredytowe, jakie ponoszone będzie w okresach przyszłych. Oczekiwane straty kredytowe dla tej grupy kontrahentów oszacowane zostały z wykorzystaniem macierzy wiekowania należności oraz przypisanych do poszczególnych przedziałów i grup (między innymi należności dochodzone na drodze sądowej, należności od kontrahentów w upadłości) wskaźników procentowych pozwalających na oszacowanie wartości należności od odbiorców, co do których oczekuje się, że nie zostaną spłacone.

W celu uwzględnienia wpływu czynników przyszłych (w odniesieniu do kontrahentów strategicznych oraz pozostałych) Grupa koryguje parametry związane z prawdopodobieństwem niewypełnienia zobowiązania wykorzystując notowania instrumentów Credit Default Swap dla poszczególnych ratingów.

Odpisy aktualizujące wartość należności ujmuje się w tych kategoriach kosztów, które odpowiadają funkcji składnika aktywów, tj. w kosztach działalności operacyjnej lub kosztach finansowych – zależnie od rodzaju należności, której dotyczy.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe Grupa szacuje wielkość odpisów aktualizujących wartość należności od odbiorców z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia kalkulacji odpisów została opisana powyżej.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Wartość brutto
Należności od odbiorców, w tym:	2 423 607	2 306 208
Doszacowanie przychodów z tytułu energii elektrycznej oraz usługi dystrybucyjnej	814 235	689 395
Należności dochodzone na drodze sądowej	184 664	213 900
Razem	2 608 271	2 520 108
Odpis aktualizujący
Należności od odbiorców	(60 522)	(39 655)
Należności dochodzone na drodze sądowej	(184 664)	(189 707)
Razem	(245 186)	(229 362)
Wartość netto
Należności od odbiorców	2 363 085	2 266 553
Należności dochodzone na drodze sądowej	-	24 193
Razem, w tym:	2 363 085	2 290 746
Krótkoterminowe	2 363 085	2 290 746

Zgodnie z modelem opisanym powyżej Grupa szacuje odpis aktualizujący.

Wiekowanie należności od odbiorców na dzień 31 grudnia 2020 roku

	Nie przeterminowane	Przeterminowane					Razem
	Nie przeterminowane	<30 dni	30-90 dni	90-180 dni	180-360 dni	>360 dni	Razem
Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego	2 133 713	217 763	51 711	32 521	34 199	138 364	2 608 271
Odpis aktualizujący	(11 586)	(9 250)	(19 347)	(32 489)	(34 178)	(138 336)	(245 186)
Wartość netto	2 122 127	208 513	32 364	32	21	28	2 363 085

Wiekowanie należności od odbiorców na dzień 31 grudnia 2019 roku

	Nie przeterminowane	Przeterminowane					Razem
	Nie przeterminowane	<30 dni	30-90 dni	90-180 dni	180-360 dni	>360 dni	Razem
Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego	2 039 689	216 273	33 588	18 031	31 981	180 546	2 520 108
Odpis aktualizujący	(9 541)	(6 252)	(10 534)	(15 329)	(31 356)	(156 350)	(229 362)
Wartość netto	2 030 148	210 021	23 054	2 702	625	24 196	2 290 746

Grupa nie posiada istotnych pozycji, które na dzień bilansowy byłyby nieściągalne, lecz nie objęte odpisem aktualizującym.

Zmiana stanu odpisów aktualizujących należności od odbiorców

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Bilans otwarcia	(229 362)	(221 759)
Utworzenie	(37 665)	(13 931)
Wykorzystanie	6 240	5 101
Rozwiązanie	580	1 221
Inne zmiany	15 030	6
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	(9)	-
Bilans zamknięcia	(245 186)	(229 362)

33. Należności z tytułu podatku dochodowego

Należności z tytułu podatku dochodowego w kwocie 83 655 tysięcy złotych wynikają głównie z należności Podatkowej Grupy Kapitałowej w kwocie 82 365 tysięcy złotych. Należność ta dotyczy w całości roku 2020 i stanowi nadwyżkę zaliczek zapłaconych w kwocie 287 300 tysięcy złotych nad obciążeniem podatkowym PGK w kwocie 204 935 tysięcy złotych.

Umowa Podatkowej Grupy Kapitałowej na lata 2018 – 2020 została zarejestrowana w dniu 30 października 2017 roku. Główne spółki tworzące Podatkową Grupę Kapitałową do dnia 31 grudnia 2020 roku: TAURON Polska Energia S.A., TAURON Wytwarzanie S.A., TAURON Dystrybucja S.A., TAURON Ciepło Sp. z o.o., TAURON Sprzedaż Sp. z o.o., TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o., TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o., TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., TAURON Wydobycie S.A. i Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o.

W dniu 14 grudnia 2020 roku została zarejestrowana przez Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu Umowa Podatkowej Grupy Kapitałowej na lata 2021 – 2023. Główne spółki tworzące Podatkową Grupę Kapitałową od dnia 1 stycznia 2021 roku: TAURON Polska Energia S.A., TAURON Wytwarzanie S.A., Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., TAURON Dystrybucja S.A., TAURON Sprzedaż Sp. z o.o., TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o., TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o., TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., TEC1 Sp. z o.o., TEC2 Sp. z o.o., TEC3 Sp. z o.o. i Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o.

34. Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Rozrachunki z tytułu pozostałych podatków i opłat prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej obejmują:

• Rozrachunki z tytułu VAT i akcyzy;

• Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i ubezpieczeń społecznych;

• Opłaty środowiskowe i inne rozliczenia publiczno-prawne.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Należności z tytułu podatku VAT	267 191	362 745
Należności z tytułu akcyzy	12 467	10 974
Pozostałe	3 015	10 995
Razem	282 673	384 714

Spadek należności z tytułu podatku VAT wynika głównie z rozliczenia w spółkach segmentu Wytwarzanie w pierwszym kwartale 2020 roku należności z tytułu podatku VAT na dzień 31 grudnia 2019 roku w kwocie 160 528 tysięcy złotych, wynikających z transakcji nabycia przez te spółki uprawnień do emisji CO2 od jednostki dominującej.

35. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują w szczególności środki pieniężne w banku i w kasie oraz lokaty krótkoterminowe o pierwotnym okresie zapadalności nieprzekraczającym trzech miesięcy.

Środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej. W przypadku środków zgromadzonych na rachunkach bankowych wartość nominalna na dzień bilansowy obejmuje doliczone przez bank odsetki lub naliczone we własnym zakresie przez spółkę.

Niespłacone kredyty w rachunku bieżącym, stanowiące integralną część zarządzania środkami pieniężnymi dla celów sporządzenia sprawozdania z przepływów pieniężnych są zaliczane do pozycji „Środki pieniężne i ich ekwiwalenty”. W ramach sprawozdania z sytuacji finansowej kredyty tego rodzaju prezentowane są odpowiednio w zobowiązaniach z tytułu zadłużenia.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Środki pieniężne w banku i w kasie	658 881	1 231 112
Lokaty krótkoterminowe do 3 miesięcy	250 006	4 898
Inne	566	1 942
Razem saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, w tym:	909 453	1 237 952
środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, w tym:	210 661	729 450
zabezpieczenie rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A.	120 981	599 059
rachunki bankowe związane z otrzymanymi dotacjami	31 899	71 606
środki pieniężne na rachunkach VAT (split payment)	49 111	58 428
Kredyt w rachunku bieżącym	(2 261)	(23 339)
Cash pool	(20 864)	(10 973)
Środki pieniężne reklasyfikowane do aktywów przeznaczonych do sprzedaży	11 892	-
Różnice kursowe	(2 843)	(39)
Razem saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych	895 377	1 203 601

Spadek salda środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania w stosunku do okresu porównywalnego w łącznej kwocie 518 789 tysięcy złotych dotyczy w głównej mierze rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A. (spadek z tego tytułu o kwotę 478 078 tysięcy złotych) i wynika ze zmniejszenia wartości wymaganych depozytów zabezpieczających.

Różnica pomiędzy stanem środków pieniężnych wykazywanym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej a stanem wykazywanym w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych wynika z kwoty kredytów w rachunkach bieżących, pożyczek z tytułu cash pool od jednostek nie objętych konsolidacją ze względu na sumaryczną nieistotność oraz różnic kursowych z wyceny środków pieniężnych na rachunkach walutowych.

36. Aktywa przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania związane z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Grupa klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, jeśli spełnione są następujące kryteria:

 przedstawiciele właściwego organu korporacyjnego Spółki są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży,

 aktywa są dostępne do natychmiastowej sprzedaży w obecnym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży,

 zainicjowano aktywne poszukiwanie potencjalnego nabywcy,

 transakcja sprzedaży jest wysoce prawdopodobna i można ją będzie przeprowadzić w ciągu 12 miesięcy od podjęcia decyzji,

 cena sprzedaży jest racjonalna w stosunku do bieżącej wartości godziwej,

 istnieje małe prawdopodobieństwo wprowadzenia istotnych zmian do planu zbycia tych aktywów.

Aktywa trwałe (lub grupę do zbycia) sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wycenia się w wartości bilansowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży, w zależności od tego, która z nich jest niższa, z wyjątkiem aktywów z tytułu podatku odroczonego, aktywów wynikających ze świadczeń pracowniczych oraz aktywów finansowych wchodzących w zakres MSSF 9 Instrumenty finansowe.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Aktywa grupy do zbycia zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży, w tym:	1 829 617	-
Rzeczowe aktywa trwałe	1 433 918	-
Prawa do użytkowania aktywów	89 380	-
Pozostałe aktywa trwałe	40 954	-
Zapasy	97 195	-
Należności od odbiorców	110 331	-
Pozostałe aktywa obrotowe	57 839	-
Pozostałe aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży	73 459	22 710
Razem	1 903 076	22 710

Zobowiązania grupy do zbycia zaklasyfikowanej jako przeznaczona do sprzedaży, w tym:	487 617	-
Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe długoterminowe	95 295	-
Pozostałe zobowiązania długoterminowe	110 370	-
Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2	136 098	-
Pozostałe rezerwy krótkoterminowe	24 153	-
Pozostałe zobowiązania krótkoterminowe	121 701	-
Pozostałe zobowiązania związane z aktywami trwałymi zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży	8 369	8 936
Razem	495 986	8 936

Aktywa netto spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o.

Grupę do zbycia zaklasyfikowaną jako przeznaczona do sprzedaży stanowią głównie aktywa netto spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o., co zostało opisane szerzej w nocie 19 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Na dzień bilansowy Grupa oceniła, że w stosunku do aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. zostały spełnione wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana warunki w zakresie klasyfikacji powyższych składników majątku jako grupy do zbycia przeznaczonej do sprzedaży, w szczególności aktywa netto są w ocenie Spółki dostępne do natychmiastowej sprzedaży w ich bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży. W związku z powyższym Grupa dokonała reklasyfikacji aktywów i zobowiązań TAURON Ciepło Sp. z o.o. jako grupy do zbycia do pozycji odpowiednio: aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży oraz zobowiązań związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży. Grupa na dzień dokonania powyższej reklasyfikacji grupy do zbycia oraz na dzień bilansowy dokonała jej wyceny w wartości godziwej, co zostało opisane szerzej w nocie 19 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wartość godziwa została oszacowana na poziomie 1 342 000 tysięcy złotych. W związku z faktem, iż wartość godziwa jest niższa niż dotychczasowa wartość bilansowa grupy do zbycia wynosząca 2 167 708 tysięcy złotych, Grupa ujęła odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych w kwocie 825 708 tysięcy złotych, który obniżył wartość:

 rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 775 885 tysięcy złotych,

 praw do użytkowania aktywów w kwocie 48 339 tysięcy złotych,

 aktywów niematerialnych w kwocie 1 484 tysiące złotych.

Udziały w PGE EJ 1 Sp. z o.o.

Pozostałe aktywa zaklasyfikowane do sprzedaży stanowią głównie udziały w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o.

Na dzień bilansowy Grupa oceniła, że w stosunku do udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o. zostały spełnione wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana warunki w zakresie klasyfikacji powyższych składników majątku jako przeznaczonych do sprzedaży, w szczególności udziały te są w ocenie Grupy dostępne do natychmiastowej sprzedaży w ich bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży, w związku z czym Grupa dokonała na dzień 31 grudnia 2020 roku reklasyfikacji udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o. do pozycji aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży. Grupa na dzień bilansowy dokonała wyceny do wartości godziwej udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o., która została oszacowana na poziomie 53 136 tysięcy złotych, w oparciu o informacje zebrane w toku prowadzonego procesu sprzedaży udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o.

37. Kapitał własny

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Kapitał podstawowy

Kapitał podstawowy wykazuje się w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i wpisanej w rejestrze sądowym.

Kapitał zapasowy

Na pokrycie straty Spółki będącej spółką akcyjną tworzony jest kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału podstawowego.

Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających

Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających wynika z wyceny instrumentów Interest Rate Swap zabezpieczających ryzyko stopy procentowej z tytułu zadłużenia. Ustalony jest w wysokości wartości godziwej instrumentów zabezpieczających w skutecznej części zabezpieczenia przepływów pieniężnych, z uwzględnieniem podatku odroczonego.

Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej

Pozycje sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych (TAURON Czech Energy s.r.o.) są przeliczane na walutę prezentacji w następujący sposób:

• aktywa i zobowiązania zostały przeliczone na walutę prezentacji po kursie średnim Narodowego Banku Polski z dnia bilansowego,

• przychody i koszty zostały przeliczone po kursie średnim NBP z dnia transakcji lub średnim z danego okresu, jeżeli nie występowały znaczące wahania kursów w danym okresie.

Wynikające z tego przeliczenia różnice kursowe zostały ujęte w pozostałych całkowitych dochodach.

Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty)

Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty) obejmują:

• niepodzielone wyniki finansowe lat ubiegłych,

• kapitały rezerwowe i zapasowe spółek zależnych powstałe po dacie nabycia kontroli,

• rozliczenie nabycia/połączenia spółek będących pod wspólną kontrolą przy zastosowaniu metody łączenia udziałów,

• zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ujmowane poprzez pozostałe całkowite dochody,

• wpływ korekt związanych z zastosowaniem MSSF, takie jak m.in. różnice z przeszacowania środków trwałych do wartości godziwej jako zakładanego kosztu na dzień przyjęcia MSSF lub zastosowaniem zwolnień MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości po raz pierwszy.

Udziały niekontrolujące

Odrębną pozycję kapitału własnego stanowią kapitały (udziały) niekontrolujące. Wartość początkową tych kapitałów ustala się w wysokości odpowiadającej im wartości godziwej aktywów netto lub w wartości godziwej udziałów niekontrolujących, ustalonej na dzień rozpoczęcia sprawowania kontroli i zwiększa się lub zmniejsza odpowiednio o zmiany w aktywach netto spółek zależnych. Decyzje odnośnie początkowej wyceny udziałów niekontrolujących podejmuje się dla każdej transakcji oddzielnie.

37.1. Kapitał podstawowy

Kapitał podstawowy na dzień 31 grudnia 2020 roku

Seria/ emisja	Rodzaj akcji	Liczba akcji	Wartość nominalna akcji (w złotych)	Wartość serii/emisji wg wartości nominalnej	Sposób pokrycia kapitału
AA	na okaziciela	1 589 438 762	5	7 947 194	gotówka/aport
BB	imienne	163 110 632	5	815 553	aport
	Razem	1 752 549 394		8 762 747

Struktura akcjonariatu na dzień 31 grudnia 2020 roku (według najlepszej wiedzy Spółki)

Akcjonariusz	Liczba akcji	Wartość nominalna akcji	Udział w kapitale podstawowym (%)	Udział w liczbie głosów (%)
Skarb Państwa	526 848 384	2 634 242	30,06%	30,06%
KGHM Polska Miedź S.A.	182 110 566	910 553	10,39%	10,39%
Nationale - Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny	88 742 929	443 715	5,06%	5,06%
Pozostali akcjonariusze	954 847 515	4 774 237	54,49%	54,49%
Razem	1 752 549 394	8 762 747	100%	100%

Na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość kapitału podstawowego, liczba akcji, wartość nominalna akcji oraz struktura akcjonariatu, według najlepszej wiedzy Spółki, nie uległy zmianie w porównaniu do struktury na dzień 31 grudnia 2019 roku.

37.2. Prawa akcjonariuszy

Prawo głosu akcjonariuszy dysponujących powyżej 10% ogółu głosów w Spółce zostaje ograniczone w ten sposób, że żaden z nich nie może wykonywać na Walnym Zgromadzeniu więcej niż 10% ogółu głosów w Spółce. Ograniczenie to nie dotyczy Skarbu Państwa i podmiotów zależnych od Skarbu Państwa w okresie, w którym Skarb Państwa wraz z podmiotami zależnymi od Skarbu Państwa posiada liczbę akcji Spółki uprawniającą do wykonywania co najmniej 25% ogółu głosów w Spółce.

Szerzej na temat ograniczeń w wykonywaniu prawa głosu zostało przedstawione w punkcie 9.6. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020.

37.3. Kapitał zapasowy

W dniu 15 lipca 2020 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki podjęło uchwałę w sprawie pokrycia straty netto Spółki za rok obrotowy 2019 w wysokości 462 830 tysięcy złotych z kapitału zapasowego Spółki.

37.4. Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy

Podziałowi nie podlegają kwoty wyniku z lat ubiegłych powstałe w wyniku rozliczenia połączenia z jednostkami zależnymi, jak również zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ujmowane poprzez pozostałe całkowite dochody.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji nie istnieją inne ograniczenia dotyczące wypłaty dywidendy.

Zarząd Spółki rekomenduje pokrycie straty netto Spółki za rok 2020 w wysokości 3 589 655 tysięcy złotych z kapitału zapasowego Spółki.

37.5. Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Bilans otwarcia	15 666	3 371
Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających	(96 821)	15 074
Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających odniesiona do wyniku finansowego okresu	(6 351)	105
Podatek odroczony	19 603	(2 884)
Bilans zamknięcia	(67 903)	15 666

Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających wynika z wyceny instrumentów Interest Rate Swap (IRS) zabezpieczających ryzyko stopy procentowej z tytułu zadłużenia, co zostało szerzej opisane w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Dla zawartych transakcji zabezpieczających objętych polityką zarządzania ryzykiem finansowym, Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku w kapitale z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Spółka rozpoznała kwotę (67 903) tysiące złotych. Kwota ta stanowi zobowiązanie z tytułu wyceny instrumentów IRS na dzień bilansowy w kwocie 90 061 tysięcy złotych, skorygowane o część wyceny dotyczącą naliczonych na dzień bilansowy odsetek z tytułu zadłużenia z uwzględnieniem podatku odroczonego

37.6. Udziały niekontrolujące

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Bilans otwarcia	900 434	132 657
Rozliczenie objęcia udziałów przez udziałowców niekontrolujących	-	771 157
Udział w wyniku jednostek zależnych	(2 762)	(775)
Dywidendy dla udziałów niekontrolujących	(2 075)	(1 932)
Nabycie i odkup udziałów niekontrolujących przez Grupę Kapitałową	(1 724)	(442)
Udział w zyskach/(stratach) aktuarialnych dotyczących rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia	(250)	(231)
Bilans zamknięcia	893 623	900 434

Udziały niekontrolujące dotyczą w głównej mierze objętych przez Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych – Kapitałowy Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych oraz PFR Inwestycje Fundusz Inwestycji Zamkniętych udziałów w kapitale zakładowym spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. za łączną kwotę 880 000 tysięcy złotych.

Skrócone informacje finansowe spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. przedstawia poniższa tabela.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Suma aktywów	6 918 576	6 219 329
Suma zobowiązań	628 007	525 173
Strata netto	(47 624)	(22 670)
Zwiększenie/ (zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	(150 249)	149 993

38. Dywidendy wypłacone

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Dywidendy wypłacone z zysku przez jednostki zależne	(1 880)	(1 932)

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku oraz w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku jednostka dominująca nie wypłacała dywidendy.

39. Zobowiązania z tytułu zadłużenia

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Zobowiązania z tytułu zadłużenia obejmują: kredyty bankowe, pożyczki, wyemitowane obligacje oraz zobowiązania z tytułu leasingu.

 Kredyty bankowe, pożyczki, wyemitowane obligacje

W momencie początkowego ujęcia kredyty, pożyczki i wyemitowane obligacje wycenia się w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne oraz dyskonta lub premie. Po początkowym ujęciu zobowiązania te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.

 Leasing

Umowę lub część umowy najmu, dzierżawy albo inną umowę lub część umowy o podobnym charakterze, na mocy, której przekazuje się prawo do kontroli użytkowania składnika aktywów (bazowego składnika aktywów) przez dany okres w zamian za wynagrodzenie, klasyfikuje się jako leasing. Zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty, zdyskontowanych z zastosowaniem stopy procentowej leasingu określonej w umowie (jeżeli jej ustalenie jest możliwe) lub krańcowej stopy procentowej. Opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania leasingowego obejmują:

- stałe opłaty leasingowe pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,

- zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,

- kwoty, których zapłacenia przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarancji wartości końcowej bazowego składnika aktywów,

- cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można założyć, że leasingobiorca z niej skorzysta,

- kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

W ramach wyceny zobowiązań według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej Grupa dokonuje oszacowania oczekiwanych przepływów pieniężnych, uwzględniając wszystkie warunki umowy instrumentu finansowego, w tym możliwość wcześniejszej spłaty. Na dzień bilansowy wcześniejszy wykup obligacji został uwzględniony w wycenie zobowiązań z tytułu emisji obligacji hybrydowych w ramach umów zawartych z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym oraz Bankiem Gospodarstwa Krajowego, w związku z zamiarem wykupu obligacji po zakończeniu pierwszego okresu finansowania.

W przypadku umowy kredytowej określającej maksymalny okres ciągnienia poszczególnych transz kredytu do 1 roku lub z terminem spłaty na koniec okresu odsetkowego, gdy finansowanie dostępne w ramach umowy ma charakter odnawialny, a termin dostępności przekracza 1 rok, Grupa klasyfikuje transze zgodnie z zamiarem i możliwością utrzymywania finansowania w ramach umowy, tj. jako zobowiązanie długoterminowe lub krótkoterminowe.

Krańcowa stopa procentowa leasingu szacowana jest jako średnioważony koszt długu Grupy TAURON skorygowany o indywidualny rating spółek z uwzględnieniem podziału na okresy trwania leasingu.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Kredyty i pożyczki	5 992 133	7 050 651
Obligacje niepodporządkowane	5 523 842	4 343 595
Obligacje podporządkowane	1 998 367	1 913 427
Zobowiązania z tytułu leasingu	1 072 657	1 006 603
Razem	14 586 999	14 314 276
Długoterminowe	13 108 449	11 830 183
Krótkoterminowe	1 478 550	2 484 093

39.1. Kredyty i pożyczki

Zaciągnięte kredyty i pożyczki na dzień 31 grudnia 2020 roku

Waluta	Stopa oprocentowania	Wartość kredytów, pożyczek na dzień bilansowy		Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego):
Waluta	Stopa oprocentowania	w walucie	w złotych	poniżej 3 miesięcy	od 3 do 12 miesięcy	od 1 roku do 2 lat	od 2 lat do 3 lat	od 3 lat do 5 lat	powyżej 5 lat
PLN	zmienna	4 942 213	4 942 213	1 021 891	3 222	2 007 473	2 191	1 109 192	798 244
PLN	stała	1 035 830	1 035 830	34 694	123 390	108 673	108 673	616 735	43 665
Razem PLN		5 978 043	5 978 043	1 056 585	126 612	2 116 146	110 864	1 725 927	841 909
EUR	zmienna	487	2 249	2 249	-	-	-	-	-
Razem EUR		487	2 249	2 249	-	-	-	-	-
Razem			5 980 292	1 058 834	126 612	2 116 146	110 864	1 725 927	841 909
Odsetki zwiększające wartość bilansową			11 841
Razem			5 992 133

Zaciągnięte kredyty i pożyczki na dzień 31 grudnia 2019 roku

Waluta	Stopa oprocentowania	Wartość kredytów, pożyczek na dzień bilansowy		Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego):
Waluta	Stopa oprocentowania	w walucie	w złotych	poniżej 3 miesięcy	od 3 do 12 miesięcy	od 1 roku do 2 lat	od 2 lat do 3 lat	od 3 lat do 5 lat	powyżej 5 lat
PLN	zmienna	6 313 602	6 313 602	1 617 085	503 014	4 135	3 191 792	99 806	897 770
PLN	stała	690 834	690 834	34 590	122 114	156 704	108 082	196 712	72 632
Razem PLN		7 004 436	7 004 436	1 651 675	625 128	160 839	3 299 874	296 518	970 402
EUR	zmienna	5 304	22 585	22 585	-	-	-	-	-
Razem EUR		5 304	22 585	22 585	-	-	-	-	-
USD	zmienna	198	754	754	-	-	-	-	-
Razem USD		198	754	754	-	-	-	-	-
Razem			7 027 775	1 675 014	625 128	160 839	3 299 874	296 518	970 402
Odsetki zwiększające wartość bilansową			22 876
Razem			7 050 651

Główne zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek przedstawia tabela poniżej.

Kredyt/ pożyczka	Kredytodawca/ pożyczkodawca	Cel	Oprocentowanie	Termin spłaty	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Kredyt	Konsorcjum banków I 1	Umorzenie obligacji, wydatki inwestycyjne i ogólnokorporacyjne Grupy	zmienne	28.06.2020 3	-	1 839 159
				02.09.2020 3	-	151 376
				10.09.2020 3	-	302 555
				01.10.2020 3	-	604 070
				14.10.2020 3	-	301 714
				31.01.2020	-	502 358
				30.04.2020	-	502 330
				28.02.2020	-	501 195
				13.01.2020	-	600 868
				14.04.2021 3	601 673	-
				30.04.2021 3	200 429	-
				29.06.2021 3	1 099 541	-
				10.09.2021 3	100 366	-
				25.01.2021	300 100	-
				28.01.2021	600 089	-
				29.01.2021	100 007	-
Kredyt	Bank Gospodarstwa Krajowego	Wydatki inwestycyjne Grupy oraz refinansowanie części zadłużenia	zmienne	20.12.2033	998 232	998 458
Kredyt	Europejski Bank Inwestycyjny	Budowa kotła opalanego biomasą w Elektrowni Jaworzno III oraz remont turbiny parowej	stałe	15.12.2021	20 354	40 047
		Budowa i rozruch bloku kogeneracyjnego w EC Bielsko - Biała	stałe	15.12.2021	29 105	57 294
		Modernizacja i rozbudowa sieci elektroenergetycznych	stałe	15.06.2024	137 682	175 298
			stałe	15.09.2024	72 151	89 820
			stałe	15.09.2024	90 440	112 661
		Modernizacja i rozbudowa sieci elektroenergetycznych oraz modernizacja elektrowni wodnych	stałe	15.03.2027	190 532	219 415
Kredyt	Intesa Sanpaolo S.p.A.	Wydatki inwestycyjne Grupy, za wyjątkiem finansowania lub refinansowania projektów związanych z aktywami węglowymi	zmienne	19.12.2024	250 832	-
					250 758	-
					250 526	-
Kredyt	SMBC BANK EU AG	Wydatki ogólnokorporacyjne Grupy, z wyłączeniem finansowania i refinansowania elektrowni węglowych	stałe	23.03.2025	498 860	-
Kredyt	Konsorcjum banków II 2	Wydatki ogólnokorporacyjne Grupy, z wyłączeniem finansowania wszelkich nowych projektów związanych z aktywami węglowymi	zmienne	10.03.2021 3	160 610	-
Kredyt w rachunku bieżącym	Bank Gospodarstwa Krajowego	Finansowanie transakcji na uprawnienia do emisji CO2, energię elektryczną i gaz na giełdach europejskich	zmienne	30.12.2021	-	20 456
Pożyczka	Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej	Budowa jednostki wytwórczej OZE w Elektrowni Jaworzno III	zmienne	15.12.2022	8 000	12 000
Pożyczka	Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej	Budowa farmy fotowoltaicznej	zmienne	30.11.2025	8 547	-
Pozostałe kredyty i pożyczki					23 299	19 577
Razem					5 992 133	7 050 651

1 Konsorcjum banków I tworzą: Bank Handlowy w Warszawie S.A., Santander Bank Polska S.A., CaixaBank S.A. (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce, Industrial and Commercial Bank of China (Europe) S.A. Oddział w Polsce, ING Bank Śląski S.A., mBank S.A., MUFG Bank (Europe) N.V., MUFG Bank (Europe) N.V. S.A. Oddział w Polsce oraz Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A.

2 Konsorcjum banków II tworzą: Intesa Sanpaolo S.p.A. działający za pośrednictwem Intesa Sanpaolo S.p.A. S.A. Oddział w Polsce oraz China Construction Bank (Europe) S.A. działający za pośrednictwem China Construction Bank (Europe) S.A. (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce

3 Transza klasyfikowana jako zobowiązanie długoterminowe.

Zgodnie z zapisami umowy kredytowej z dnia 19 czerwca 2019 roku zawartej z konsorcjum banków (Konsorcjum banków I) maksymalny okres ciągnienia poszczególnych transz kredytu to 12 miesięcy. Finansowanie dostępne w ramach umowy ma jednak charakter odnawialny, a termin jego dostępności to koniec 2022 roku. Ze względu na zamiar i możliwość utrzymywania finansowania w ramach wspomnianej umowy przez okres przekraczający 12 miesięcy od dnia bilansowego, transze o łącznej wartości nominalnej 2 000 000 tysięcy złotych prezentowane są na dzień bilansowy jako zobowiązanie długoterminowe. Jako zobowiązania krótkoterminowe na dzień 31 grudnia 2020 roku klasyfikowane są transze o łącznej wartości nominalnej 1 000 000 tysięcy złotych.

Podobnie kredyt konsorcjalny zaciągnięty w ramach umowy z dnia 25 marca 2020 roku (Konsorcjum banków II) ma charakter odnawialny. Spółka może zaciągać finansowanie w ramach dostępnego finansowania z wybranym okresem odsetkowym. Zgodnie z umową spłata następuje na koniec okresu odsetkowego, przy czym Spółka ma możliwość ponownego zaciągnięcia finansowania. Ze względu na zamiar i możliwość utrzymywania finansowania w ramach wspomnianej umowy przez okres przekraczający 12 miesięcy od dnia bilansowego wykorzystane ciągnienie klasyfikowane jest na dzień bilansowy jako zobowiązanie długoterminowe.

Umowa kredytu z bankiem SMBC BANK EU AG

TAURON Polska Energia S.A. w dniu 16 marca 2020 roku zawarła z bankiem SMBC BANK EU AG umowę kredytu na kwotę 500 000 tysięcy złotych, z której środki są przeznaczone na finansowanie ogólnych celów korporacyjnych Grupy, z wyłączeniem budowy, nabywania, rozbudowy elektrowni węglowych oraz refinansowania wszelkich zaciągniętych zobowiązań finansowych lub wydatków poniesionych na takie cele. W dniu 23 marca 2020 roku Spółka dokonała ciągnienia środków w ramach przedmiotowej umowy w wysokości 500 000 tysięcy złotych.

Umowa kredytu konsorcjalnego (Konsorcjum banków II)

TAURON Polska Energia S.A. w dniu 25 marca 2020 roku zawarła umowę kredytu konsorcjalnego na kwotę 500 000 tysięcy złotych z bankiem Banca IMI S.p.A., London Branch, Banca IMI S.p.A., Intesa Sanpaolo S.p.A. działającym za pośrednictwem Intesa Sanpaolo S.p.A. S.A. Oddział w Polsce oraz China Construction Bank (Europe) S.A. działającym za pośrednictwem China Construction Bank (Europe) S.A. (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce.

Środki z umowy kredytu są przeznaczone na finansowanie ogólnych celów korporacyjnych Spółki i Grupy TAURON, z wyłączeniem finansowania wszelkich nowych projektów związanych z aktywami węglowymi.

Zgodnie z umową kredytu okres finansowania to 5 lat od daty zawarcia umowy kredytu z możliwością dwukrotnego przedłużenia o rok, tj. maksymalnie do 7 lat. Oprocentowanie jest obliczane w oparciu o zmienną stopę procentową WIBOR, odpowiednią dla danego okresu odsetkowego, powiększoną o marżę uzależnioną m.in. od stopnia wykorzystania kredytu oraz wypełnienia proekologicznych warunków umownych, tj. redukcji emisyjności oraz zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii w strukturze wytwórczej Grupy TAURON.

W dniu 10 września 2020 roku Spółka dokonała ciągnienia środków w ramach przedmiotowej umowy w wysokości 160 000 tysięcy złotych.

Zmiana stanu kredytów i pożyczek bez odsetek zwiększających wartość bilansową

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Bilans otwarcia	7 027 775	881 582
Zmiana stanu kredytów w rachunku bieżącym i zobowiązań z tytułu pożyczek cash pool	(16 417)	21 453
Zmiana stanu pozostałych kredytów i pożyczek:	(1 031 066)	6 124 740
Spłata	(9 456 813)	(1 367 360)
Zaciągnięcie*	8 412 255	5 646 173
Zastąpienie programu emisji obligacji umową kredytu*	-	1 837 822
Zmiana wyceny	13 492	8 105
Bilans zamknięcia	5 980 292	7 027 775

* Zostały uwzględnione koszty zaciągnięcia kredytu.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Grupa dokonała następujących transakcji odnośnie kredytów i pożyczek (w wartości nominalnej), bez kredytów w rachunku bieżącym:

Kredytodawca	Opis	Rok zakończony 31 grudnia 2020
Kredytodawca	Opis	Ciągnienie	Spłata
Konsorcjum banków I	Ciągnienie nowych transz i spłata transz zgodnie z terminem umownym	7 000 000	(9 289 600)
Intesa Sanpaolo S.p.A.	Ciągnienie 3 transz po 250 000 tysięcy złotych (całość dostępnego finansowania)	750 000
SMBC BANK EU AG	Ciągnienie całości dostępnego finansowania	500 000
Konsorcjum banków II	Ciągnienie pierwszej transzy	160 000
Europejski Bank Inwestycyjny	Spłata rat kapitałowych zgodnie z harmonogramem		(162 318)
Pozostałe umowy		8 546	(4 895)
Razem, w tym:		8 418 546	(9 456 813)
Przepływy pieniężne		3 368 546	(4 406 813)
Rozliczenie netto (bez przepływu środków pieniężnych)		5 050 000	(5 050 000)

Po dniu bilansowym w ramach umowy z dnia 19 czerwca 2019 roku (Konsorcjum banków I) Spółka zaciągnęła transze o łącznej wartości nominalnej 1 750 000 tysięcy złotych i spłaciła transze zgodnie z terminem spłaty w łącznej wysokości 2 300 000 tysięcy złotych.

Kredyty w rachunku bieżącym

Na dzień 31 grudnia 2020 roku saldo kredytów w rachunkach bieżących wynosiło 2 261 tysięcy złotych (na dzień 31 grudnia 2019 roku 23 339 tysięcy złotych).

39.2. Wyemitowane obligacje

Wyemitowane obligacje na dzień 31 grudnia 2020 roku

Emitent	Inwestor	Oprocen- towanie	Waluta	Wartość nominalna kapitału w walucie	Termin wykupu	Stan na dzień bilansowy			Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego)
Emitent	Inwestor	Oprocen- towanie	Waluta	Wartość nominalna kapitału w walucie	Termin wykupu	Łączna wartość bilansowa	Narosłe odsetki	Wartość kapitału według zamortyzowanego kosztu	poniżej 1 roku	od roku do 2 lat	od 2 lat do 5 lat	powyżej 5 lat
TAURON Polska Energia S.A.	Bank Gospodarstwa Krajowego	zmienne, oparte o WIBOR 6M	PLN	800 000	2021-2028	799 393	448	798 945	99 953	99 917	299 607	299 468
	Bank Gospodarstwa Krajowego	zmienne, oparte o WIBOR 6M	PLN	630 000	2021-2029	630 105	342	629 763	69 990	69 983	209 924	279 866
	Obligacje serii A (TPE1025)	zmienne, oparte o WIBOR 6M	PLN	1 000 000	30.10.2025	1 000 115	2 760	997 355	-	-	997 355	-
	Euroobligacje	stałe	EUR	500 000	5.07.2027	2 321 672	27 025	2 294 647	-	-	-	2 294 647
Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o.	Inwestorzy zagraniczni	stałe	EUR	168 000	3.12.2029	772 557	699	771 858	-	-	-	771 858
Obligacje niepodporządkowane						5 523 842	31 274	5 492 568	169 943	169 900	1 506 886	3 645 839
TAURON Polska Energia S.A.	Bank Gospodarstwa Krajowego	zmienne, oparte o WIBOR 6M	PLN	400 000	29.03.20312	400 026	559	399 467	-	-	-	399 467
	Europejski Bank Inwestycyjny	stałe1	EUR	190 000	16.12.20342	864 530	1 767	862 763	-	-	862 763	-
			PLN	400 000	17.12.20302	391 458	1 243	390 215	-	-	390 215	-
			PLN	350 000	19.12.20302	342 353	922	341 431	-	-	341 431	-
Obligacje podporządkowane						1 998 367	4 491	1 993 876	-	-	1 594 409	399 467
Razem wyemitowane obligacje						7 522 209	35 765	7 486 444	169 943	169 900	3 101 295	4 045 306

1 W przypadku finansowania hybrydowego (podporządkowanego) – obligacji objętych przez Europejski Bank Inwestycyjny wyróżnia się dwa okresy. W pierwszym okresie oprocentowanie jest stałe, natomiast w drugim okresie oprocentowanie jest zmienne oparte o stopę bazową (EURIBOR/WIBOR) powiększoną o ustaloną marżę.

2 W przypadku obligacji podporządkowanych termin wykupu uwzględnia dwa okresy finansowania, o czym mowa poniżej. Terminy wykupu zaprezentowane w powyższej tabeli to ostateczne terminy wykupu wynikające z umowy, po dwóch okresach finansowania. Wycena obligacji na dzień bilansowy uwzględnia wcześniejszy wykup, w związku z zamiarem wykupu obligacji po zakończeniu pierwszego okresu finansowania. Wiekowanie uwzględnia szacunek spłaty po pierwszym okresie finansowania.

Wyemitowane obligacje na dzień 31 grudnia 2019 roku

Emitent	Inwestor	Oprocen- towanie	Waluta	Wartość nominalna kapitału w walucie	Termin wykupu	Stan na dzień bilansowy			Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego)
Emitent	Inwestor	Oprocen- towanie	Waluta	Wartość nominalna kapitału w walucie	Termin wykupu	Łączna wartość bilansowa	Narosłe odsetki	Wartość kapitału według zamortyzowanego kosztu	poniżej 1 roku	od roku do 2 lat	od 2 lat do 5 lat	powyżej 5 lat
TAURON Polska Energia S.A.	Bank Gospodarstwa Krajowego	zmienne, oparte o WIBOR 6M	PLN	800 000	2021-2028	799 551	856	798 695	-	99 906	299 568	399 221
	Bank Gospodarstwa Krajowego	zmienne, oparte o WIBOR 6M	PLN	630 000	2021-2029	630 368	657	629 711	-	69 980	209 914	349 817
	BNP Paribas Bank Polska S.A.1	zmienne, oparte o WIBOR 6M	PLN	3 100	25.03.2020	3 123	24	3 099	3 099	-	-	-
				6 300	9.11.2020	6 323	27	6 296	6 296	-	-	-
				51 000	29.12.2020	50 979	13	50 966	50 966	-	-	-
	Euroobligacje	stałe	EUR	500 000	5.07.2027	2 140 700	24 870	2 115 830	-	-	-	2 115 830
Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o.	Inwestorzy zagraniczni	stałe	EUR	168 000	3.12.2029	712 551	2 127	710 424	-	-	-	710 424
Obligacje niepodporządkowane						4 343 595	28 574	4 315 021	60 361	169 886	509 482	3 575 292
TAURON Polska Energia S.A.	Bank Gospodarstwa Krajowego	zmienne, oparte o WIBOR 6M	PLN	400 000	29.03.20313	400 123	761	399 362	-	-	-	399 362
	Europejski Bank Inwestycyjny	stałe2	EUR	190 000	16.12.20343	771 161	1 630	769 531	-	-	769 531	-
			PLN	400 000	17.12.20303	395 901	1 243	394 658	-	-	-	394 658
			PLN	350 000	19.12.20303	346 242	922	345 320	-	-	-	345 320
Obligacje podporządkowane						1 913 427	4 556	1 908 871	-	-	769 531	1 139 340
Razem wyemitowane obligacje						6 257 022	33 130	6 223 892	60 361	169 886	1 279 013	4 714 632

1 Program emisji obligacji z 24.11.2015 r.

2 W przypadku finansowania hybrydowego (podporządkowanego) – obligacji objętych przez Europejski Bank Inwestycyjny wyróżnia się dwa okresy. W pierwszym okresie oprocentowanie jest stałe, natomiast w drugim okresie oprocentowanie jest zmienne oparte o stopę bazową (EURIBOR/WIBOR) powiększoną o ustaloną marżę.

3 W przypadku obligacji podporządkowanych termin wykupu uwzględnia dwa okresy finansowania, o czym mowa poniżej. Terminy wykupu zaprezentowane w powyższej tabeli to ostateczne terminy wykupu wynikające z umowy, po dwóch okresach finansowania. Wycena obligacji na dzień bilansowy uwzględnia wcześniejszy wykup, w związku z zamiarem wykupu obligacji po zakończeniu pierwszego okresu finansowania. Wiekowanie uwzględnia szacunek spłaty po pierwszym okresie finansowania.

Obligacje wyemitowane przez Spółkę to obligacje kuponowe, niezabezpieczone. Zostały wyemitowane po cenie nominalnej, za wyjątkiem euroobligacji, które zostały wyemitowane po cenie emisyjnej stanowiącej 99,44% wartości nominalnej. Euroobligacje zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym Giełdy Papierów Wartościowych w Londynie (London Stock Exchange).

Obligacje objęte przez Europejski Bank Inwestycyjny („EBI”) mają charakter podporządkowany, co oznacza, że w przypadku upadłości lub likwidacji emitenta, zobowiązania wynikające z obligacji będą miały pierwszeństwo zaspokojenia jedynie przed wierzytelnościami akcjonariuszy Spółki. To z kolei pozytywnie wpływa na stabilność finansową Spółki, ponieważ obligacje są wyłączone z kalkulacji wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA, stanowiącego kowenant w części umów finansowania zawartych przez Spółkę. Ponadto 50% kwoty obligacji podporządkowanych zostało zaliczone przez agencję ratingową jako kapitał w modelu ratingowym, co ma korzystny wpływ na ocenę ratingową Grupy TAURON.

W przypadku obligacji objętych przez EBI wyróżnia się dwa okresy finansowania. W pierwszym okresie (tzw. non-call) nie jest możliwy wcześniejszy wykup obligacji przez Spółkę oraz nie jest możliwa wcześniejsza sprzedaż obligacji przez EBI na rzecz osób trzecich (w obu przypadkach z zastrzeżeniem wyjątków określonych w umowie subskrypcyjnej). Oprocentowanie w tym okresie jest stałe, natomiast po okresie non-call oprocentowanie jest zmienne oparte o stopę bazową (WIBOR dla obligacji wyemitowanych w PLN oraz EURIBOR dla obligacji wyemitowanych w EUR) powiększoną o ustaloną marżę. W przypadku obligacji wyemitowanych w PLN termin wykupu został określony na 12 lat od daty emisji, tj. na dzień 17 i 19 grudnia 2030 roku, przy czym zgodnie z charakterystyką finansowania hybrydowego zdefiniowano pierwszy okres finansowania na 7 lat, a kolejny na 5 lat. W przypadku obligacji wyemitowanych w EUR termin wykupu został określony na 18 lat od daty emisji, tj. w dniu 16 grudnia 2034 roku, przy czym zgodnie z charakterystyką finansowania hybrydowego zdefiniowano pierwszy okres finansowania na 8 lat, a kolejny na 10 lat.

Podporządkowany charakter mają również obligacje wyemitowane w ramach umowy z dnia 6 września 2017 roku zawartej z Bankiem Gospodarstwa Krajowego o wartości nominalnej 400 000 tysięcy złotych. W przypadku tych obligacji również wyróżnia się dwa okresy. W pierwszym 7-letnim okresie (tzw. non-call) nie jest możliwy wcześniejszy wykup obligacji przez Spółkę oraz nie jest możliwa wcześniejsza sprzedaż obligacji przez BGK na rzecz osób trzecich (w obu przypadkach z zastrzeżeniem wyjątków określonych w dokumentacji). Oprocentowanie jest zmienne oparte o WIBOR 6M powiększone o ustaloną marżę, przy czym po 7-letnim okresie finansowania marża jest dodatkowo powiększana.

Zmiana stanu obligacji bez odsetek zwiększających wartość bilansową

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Bilans otwarcia	6 223 892	10 034 904
Emisja*	997 318	499 312
Wykup	(60 400)	(2 420 000)
Zastąpienie programu emisji obligacji umową kredytu	-	(1 839 600)
Zmiana wyceny	325 634	(50 724)
Bilans zamknięcia	7 486 444	6 223 892
* Uwzględnione zostały koszty emisji.

Zmiana wyceny obligacji wynika w głównej mierze z wyceny walutowej zobowiązań zaciągniętych w EUR.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Spółka dokonała następujących transakcji emisji i wykupu obligacji:

Umowa/ Program	Opis	Data emisji Data wykupu	Rok zakończony 31 grudnia 2020
			Rok zakończony 31 grudnia 2020
			Emisja w wartości nominalnej	Wykup
BNP Paribas Bank Polska S.A	Wykup obligacji zgodnie z terminem wykupu	25.03.2020		(3 100)
		9.11.2020		(6 300)
		29.12.2020		(51 000)
Obligacje serii A (TPE1025)	Emisja obligacji w łącznej kwocie nominalnej 1 000 000 tysięcy złotych w ramach Umowy programowej z Santander Bank Polska S.A. z dnia 6 lutego 2020 roku	30.10.2020	1 000 000
Razem			1 000 000	(60 400)

Ustanowienie programu emisji obligacji (Obligacje serii A – TPE1025)

TAURON Polska Energia S.A. w dniu 6 lutego 2020 roku zawarła z Santander Bank Polska S.A. umowę programową, na podstawie której został ustanowiony program emisji obligacji („Program”) do kwoty 2 000 000 tysięcy złotych. Środki z emisji obligacji będą wspierały realizację transformacji energetycznej Grupy, w tym zwiększenie udziału źródeł nisko i zeroemisyjnych w jej strukturze wytwórczej.

W dniu 30 października 2020 roku w ramach Programu Spółka wyemitowała obligacje w łącznej kwocie nominalnej 1 000 000 tysięcy złotych. Obligacje mają formę niezabezpieczonych papierów wartościowych na okaziciela, denominowanych w złotych, z terminem wykupu 5 lat. Obligacje od dnia 19 stycznia 2021 roku są notowane w alternatywnym systemie obrotu Catalyst prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Warunki emisji obligacji zawierają wskaźniki zrównoważonego rozwoju w postaci wskaźnika redukcji emisji CO2 oraz wskaźnika zwiększenia mocy w OZE, których poziom realizacji ma wpływ na poziom marży obligacji.

Nowy program emisji obligacji podporządkowanych

Po dniu bilansowym, w dniu 11 marca 2021 roku TAURON Polska Energia S.A. zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego program emisji obligacji podporządkowanych do kwoty 450 000 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 60 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

39.3. Kowenanty w umowach dotyczących zadłużenia

Podpisane z bankami umowy nakładają na Spółkę zobowiązania natury prawno-finansowej (kowenanty), stosowane standardowo w tego rodzaju transakcjach. Kluczowym kowenantem jest wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA (dla umów kredytów długoterminowych oraz krajowych programów emisji obligacji), który określa poziom zadłużenia pomniejszonego o środki pieniężne w relacji do generowanej EBITDA. Kowenant zadłużenie netto/EBITDA dla banków jest badany na bazie danych skonsolidowanych na dzień 30 czerwca i 31 grudnia, a jego graniczna dopuszczalna wartość wynosi 3,5.

Zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 2020 roku wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA wyniósł 2,51 w związku z czym kowenant nie został przekroczony.

39.4. Zobowiązanie z tytułu leasingu

Na dzień 31 grudnia 2020 roku Spółka posiadała zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości 1 072 657 tysięcy złotych. Zobowiązanie dotyczy przede wszystkim prawa wieczystego użytkowania gruntu, umów za zajęcie pasa drogowego, umów najmu i dzierżawy gruntów, służebności przesyłu oraz najmu pomieszczeń biurowych i magazynowych.

Wiekowanie zobowiązania z tytułu leasingu

		Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
	do 1 roku	120 482	110 893
	od 1 do 5 lat	312 553	309 789
	od 5 do 10 lat	319 226	298 093
	od 10 do 20 lat	547 794	500 368
	powyżej 20 lat	770 173	708 324
Wartość niezdyskontowana opłat leasingowych		2 070 228	1 927 467
	Dyskonto	(997 571)	(920 864)
Wartość bieżąca opłat leasingowych		1 072 657	1 006 603
	Umowy leasingu niespełniające warunków uznania za leasing finansowy zgodnie z definicją zawartą w umowach finansowania	1 072 657	1 006 603

40. Rezerwy na świadczenia pracownicze

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Zgodnie z zakładowymi regulaminami wynagradzania pracownicy spółek Grupy mają prawo do następujących świadczeń po okresie zatrudnienia:

• odpraw emerytalno-rentowych - wypłacanych jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę lub rentę,

• odpraw pośmiertnych,

• świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Powyższe rezerwy stanowią program określonych świadczeń po okresie zatrudnienia.

Pracownicy spółek Grupy są również uprawnieni do nagród jubileuszowych, które są wypłacane po przepracowaniu określonej liczby lat.

Wartość bieżąca rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz rezerw na nagrody jubileuszowe na każdy dzień bilansowy jest obliczana przez niezależnego aktuariusza przy zastosowaniu metod aktuarialnych. Rezerwy obliczane są metodą indywidualną, dla każdego pracownika osobno. Naliczone zobowiązania są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do dnia bilansowego. Informacje demograficzne oraz informacje o rotacji zatrudnienia oparte są o dane historyczne.

Zyski i straty aktuarialne z wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia ujmowane są w całości w pozostałych całkowitych dochodach (skumulowana kwota ujmowana jest w zyskach zatrzymanych), natomiast zyski i straty aktuarialne od nagród jubileuszowych odnoszone są do wyniku finansowego.

Pozostałe zwiększenia i zmniejszenia stanu rezerw ujmowane są w kosztach operacyjnych w przypadku pracowników, pozostałych kosztach/przychodach operacyjnych w przypadku emerytów i rencistów oraz w ciężar kosztów finansowych w części dotyczącej odsetek stanowiących rozwinięcie dyskonta rezerw.

Zgodnie z MSR 19 Świadczenia pracownicze Grupa ujmuje również rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w następstwie programów dobrowolnych odejść. Wycena świadczeń opiera się na przewidywanej liczbie pracowników, którzy przyjmą propozycję rozwiązania stosunku pracy oraz oszacowanej wartości odprawy.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe zostały oszacowane na podstawie metod aktuarialnych. Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień bilansowy do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące:

	31 grudnia 2020 roku	31 grudnia 2019 roku
Stopa dyskontowa (%)	1,20%	2,10%
Przewidywany wskaźnik inflacji (%)	2,50%	2,50%
Wskaźnik rotacji pracowników (%)	0,95% - 8,79%	0,93% - 8,98%
Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%)	2,50%	2,50%
Przewidywana stopa wzrostu cen energii elektrycznej (%)	-	3,50%
Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS (%)	3,50%	3,50%
Pozostały średni okres zatrudnienia	12,06 – 21,62	12,18 – 22,67

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe	1 010 885	1 397 489
Rezerwa na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz pozostałe rezerwy pracownicze	22 394	34 409
Razem	1 033 279	1 431 898
Długoterminowe	931 954	1 313 480
Krótkoterminowe	101 325	118 418

40.1. Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku

	Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne	Taryfa pracownicza	ZFŚS	Nagrody jubileuszowe	Rezerwy razem
Bilans otwarcia	378 423	450 154	119 410	449 502	1 397 489
Koszty bieżącego zatrudnienia	26 892	6 063	4 587	39 090	76 632
Zyski i straty aktuarialne, w tym:	14 112	79 488	49 705	7 650	150 955
powstałe na skutek zmian założeń finansowych	31 699	76 178	24 494	28 960	161 331
powstałe na skutek zmian założeń demograficznych	(555)	-	602	650	697
powstałe na skutek innych zmian	(17 032)	3 310	24 609	(21 960)	(11 073)
Wypłacone świadczenia	(25 317)	(5 970)	(4 223)	(45 531)	(81 041)
Koszty przeszłego zatrudnienia	(8)	(533 319)	-	-	(533 327)
Koszty odsetek	6 917	3 584	2 436	8 472	21 409
Reklasyfikacja do zobowiązań związanych z aktywami do zbycia	(21 232)	-	-	-	(21 232)
Bilans zamknięcia	379 787	-	171 915	459 183	1 010 885
Długoterminowe	341 593	-	167 597	413 024	922 214
Krótkoterminowe	38 194	-	4 318	46 159	88 671

Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku

	Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne	Taryfa pracownicza	ZFŚS	Nagrody jubileuszowe	Rezerwy razem
Bilans otwarcia	331 270	370 267	91 720	395 572	1 188 829
Koszty bieżącego zatrudnienia	16 501	9 066	2 736	22 734	51 037
Zyski i straty aktuarialne, w tym:	42 973	71 633	25 714	66 773	207 093
powstałe na skutek zmian założeń finansowych	40 623	60 007	16 016	37 262	153 908
powstałe na skutek zmian założeń demograficznych	4 843	7 097	1 892	4 983	18 815
powstałe na skutek innych zmian	(2 493)	4 529	7 806	24 528	34 370
Wypłacone świadczenia	(21 299)	(11 524)	(3 325)	(46 070)	(82 218)
Koszty przeszłego zatrudnienia	56	-	-	-	56
Koszty odsetek	8 922	10 712	2 565	10 493	32 692
Bilans zamknięcia	378 423	450 154	119 410	449 502	1 397 489
Długoterminowe	338 410	436 769	115 928	403 437	1 294 544
Krótkoterminowe	40 013	13 385	3 482	46 065	102 945

Koszty przeszłego zatrudnienia w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wynikają z zawartych w maju 2020 roku pomiędzy zarządami wybranych spółek zależnych a reprezentatywnymi organizacjami związkowymi porozumień i podpisanych protokołów dodatkowych zmieniających zakładowe układy zbiorowe pracy w tych spółkach. Na podstawie protokołów dodatkowych wprowadzono zmiany w zakresie wypłat ekwiwalentu pieniężnego za ulgowe korzystanie z energii elektrycznej przez emerytów, rencistów i innych uprawnionych niebędących pracownikami powyższych spółek, które w świetle regulacji MSR 19 Świadczenia pracownicze stanowiły podstawę rozwiązania rezerw na taryfę pracowniczą. Łączny wpływ powyższych zmian na rozwiązanie rezerw na taryfę pracowniczą w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wyniósł 533 319 tysięcy złotych, z czego kwota 299 408 tysięcy złotych dotycząca pracowników jako przyszłych emerytów pomniejszyła koszty operacyjne Grupy, natomiast kwota 233 911 tysięcy złotych dotycząca obecnych emerytów wpłynęła na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych Grupy.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku zmiana założeń aktuarialnych, w tym głównie spadek przyjętej do wyliczeń stopy dyskontowej, wpłynęła na zwiększenie rezerw aktuarialnych w kwocie 150 955 tysięcy złotych, z czego 7 650 tysięcy złotych zwiększyło koszty operacyjne Grupy, a 143 305 tysięcy złotych zostało ujęte w pozostałych całkowitych dochodach Grupy.

Analiza wrażliwości

Na dzień 31 grudnia 2020 roku została przeprowadzona analiza wrażliwości wyników wyceny na zmianę stopy dyskonta finansowego oraz na zmiany planowanych wzrostów podstaw w przedziale -0,5 p.p./+0,5 p.p.

Poniższa tabela prezentuje wartość bilansową poszczególnych tytułów rezerw oraz wartości rezerw wyliczone przy zmienionych założeniach oraz jak zmieniłaby się wartość bilansowa przy innych założeniach (odchylenie):

Tytuł rezerwy	Wartość bilansowa na dzień 31 grudnia 2020	Stopa dyskonta finansowego				Planowane wzrosty podstaw
		-0,5 p.p.		+0,5 p.p.		-0,5 p.p.		+0,5 p.p.
		saldo	odchylenie	saldo	odchylenie	saldo	odchylenie	saldo	odchylenie
Odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne	379 787	398 754	18 967	362 238	(17 549)	363 044	(16 743)	397 658	17 871
Koszty odpisu na ZFŚS	171 915	188 238	16 323	157 612	(14 303)	157 835	(14 080)	187 781	15 866
Nagrody jubileuszowe	459 183	476 790	17 607	442 686	(16 497)	446 599	(12 584)	472 464	13 281
Razem	1 010 885	1 063 782	52 897	962 536	(48 349)	967 478	(43 407)	1 057 903	47 018
wpływ na wynik finansowy			17 607		(16 497)		(12 584)		13 281
wpływ na pozostałe całkowite dochody			35 290		(31 852)		(30 823)		33 737

Podziału rezerw na długo i krótkoterminowe Grupa dokonuje na podstawie szacunków dotyczących rozkładu wypłat w czasie przygotowanego przy pomocy technik aktuarialnych.

Okresy zapadalności rezerw na świadczenia pracownicze

Rok	Odprawy emerytalne, rentowe i podobne	ZFŚS	Nagrody jubileuszowe	Razem rezerwy
2021	38 194	4 318	46 159	88 671
2022	20 454	4 773	39 458	64 685
2023	24 104	4 913	37 891	66 908
2024	19 526	5 047	35 600	60 173
2025	19 128	5 162	32 511	56 801
Pozostałe lata	258 381	147 702	267 564	673 647
Razem	379 787	171 915	459 183	1 010 885

40.2. Rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz pozostałe rezerwy na świadczenia pracownicze

	Rok zakończony 31 grudnia 2020			Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Programy dobrowolnych odejść	Pozostałe rezerwy	Razem	Programy dobrowolnych odejść	Pozostałe rezerwy	Razem
	Programy dobrowolnych odejść	Pozostałe rezerwy	Razem	Programy dobrowolnych odejść	Pozostałe rezerwy	Razem
Bilans otwarcia	21 032	13 377	34 409	31 991	10 658	42 649
Utworzenie	6 292	9 319	15 611	23 044	10 877	33 921
Rozwiązanie	(2 921)	(810)	(3 731)	(13 689)	-	(13 689)
Wykorzystanie	(9 999)	(13 896)	(23 895)	(6 992)	(8 158)	(15 150)
Pozostałe zmiany	-	-	-	(13 322)	-	(13 322)
Bilans zamknięcia	14 404	7 990	22 394	21 032	13 377	34 409
Długoterminowe	9 740	-	9 740	13 128	5 808	18 936
Krótkoterminowe	4 664	7 990	12 654	7 904	7 569	15 473

41. Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych

Rezerwa na koszty demontażu środków trwałych i rekultywacji terenu obejmuje głównie rezerwę na koszty likwidacji zakładów górniczych, w odniesieniu do których istnieje obowiązek likwidacji i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji.

Rezerwa ustalana jest w oparciu o szacunki przyszłych kosztów likwidacji i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji opracowywane przez niezależnych ekspertów z uwzględnieniem dyskonta oraz salda tworzonego zgodnie z odrębnymi przepisami Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych. Podstawą szacowania wielkości rezerwy są opracowania sporządzone w oparciu o prognozy eksploatacji złoża (dla obiektów górniczych) oraz analizy technologiczno-ekonomiczne.

W odniesieniu do kopalń węgla kamiennego rezerwa ujmowana jest drugostronnie zgodnie z MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe jako składnik wartości środków trwałych zakładu górniczego, a zmiany szacunków ujmowane są zgodnie z interpretacją KIMSF 1 Zmiany istniejących zobowiązań z tytułu wycofania z eksploatacji, rekultywacji i zobowiązań o podobnym charakterze, tj. jako korekty salda rezerwy oraz skapitalizowanych przyszłych kosztów likwidacji zakładów górniczych. Odwracanie dyskonta ujmowane jest w wyniku finansowym.

Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych

Grupa tworzy rezerwę na szacunkowe koszty demontażu, w tym w odniesieniu do farm wiatrowych, w oparciu o szacunki przyszłych kosztów likwidacji opracowywane przez niezależnych ekspertów z uwzględnieniem dyskonta, ale także na likwidację środków trwałych i koszty przeprowadzenia rekultywacji miejsca, w którym środki trwałe się znajdowały, w przypadku, gdy istnieje zobowiązanie wynikające z nabycia lub używania składników rzeczowego majątku trwałego.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa szacuje wysokość tworzonych rezerw w oparciu o przyjęte założenia, metodologię i sposób kalkulacji właściwy dla danego tytułu rezerw, oceniając prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz określając wiarygodny poziom kwoty niezbędnej do spełnienia obowiązku. Grupa tworzy rezerwy, gdy prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest większe niż 50%.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020			Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych	Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych	Rezerwy razem	Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych	Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych	Rezerwy razem
Bilans otwarcia	305 885	194 082	499 967	202 599	135 878	338 477
Odwrócenie dyskonta	6 125	3 561	9 686	6 078	3 651	9 729
Zmiana stopy dyskontowej	62 873	24 488	87 361	97 042	11 303	108 345
Nabycie przedsięwzięcia	-	-	-	-	60 817	60 817
Utworzenie/(rozwiązanie) netto	254	(11 740)	(11 486)	166	(25 522)	(25 356)
Wykorzystanie	(323)	(2 147)	(2 470)	-	(5 367)	(5 367)
Pozostałe zmiany	-	-	-	-	13 322	13 322
Bilans zamknięcia	374 814	208 244	583 058	305 885	194 082	499 967
Długoterminowe	374 732	195 823	570 555	305 493	164 142	469 635
Krótkoterminowe	82	12 421	12 503	392	29 940	30 332
Część długoterminowa pozostałych rezerw			98 651			193 495
Razem			669 206			663 130

41.1. Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych

Rezerwa tworzona jest w odniesieniu do zakładów górniczych wchodzących w skład Grupy na bazie szacunku przewidywanych kosztów likwidacji obiektów i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji. W ramach rezerwy na koszty likwidacji zakładów górniczych ujmowane jest saldo Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych („FLZG”), który zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz przepisami wykonawczymi wydanymi do tej ustawy tworzony jest przez przedsiębiorstwa górnicze wchodzące w skład Grupy w określonym stosunku procentowym do wartości podatkowych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, lub w odniesieniu do opłaty eksploatacyjnej, poprzez przekazanie środków pieniężnych w wysokości równowartości odpisów na wyodrębniony rachunek bankowy. Aktywa finansowe FLZG prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako długoterminowe i krótkoterminowe aktywa finansowe, natomiast saldo FLZG ujmowane jest w ramach rezerwy na przyszłe koszty likwidacji obiektów zakładów górniczych.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku saldo rezerwy wyniosło 374 814 tysięcy złotych, a zmiana stanu jest związana przede wszystkim z aktualizacją wyceny rezerwy z tytułu zmiany stopy dyskontowej przyjętej do kalkulacji rezerwy – zmniejszenie stopy dyskontowej z 2,1% do 1,2%.

Tabele poniżej przedstawiają kwotę odpisu na FLZG, stan aktywów FLZG oraz saldo zobowiązań z tytułu przyszłych kosztów likwidacji obiektów zakładów górniczych.

Aktywa finansowe Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Stan środków na 1 stycznia	50 228	47 126
Odprowadzone środki	4 206	4 046
Odsetki	461	888
Wykorzystanie	(1 447)	(1 832)
Stan środków na 31 grudnia	53 448	50 228
Odpisy na FLZG w okresie	(4 550)	(4 193)

Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Fundusz Likwidacji Zakładów Górniczych	57 068	53 962
Nadwyżka zdyskontowanych szacowanych kosztów likwidacji	317 746	251 923
Razem	374 814	305 885

41.2. Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych

	Rok zakończony 31 grudnia 2020				Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów	Rezerwa na demontaż farm wiatrowych	Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych	Rezerwy na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych razem	Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów	Rezerwa na demontaż farm wiatrowych	Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych	Rezerwy na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych razem
Bilans otwarcia	30 976	132 860	30 246	194 082	42 150	60 033	33 695	135 878
Nabycie przedsięwzięcia	-	-	-	-	-	60 817	-	60 817
Odwrócenie dyskonta	507	2 516	538	3 561	942	1 801	908	3 651
Zmiana stopy dyskontowej	1 185	22 521	782	24 488	-	10 209	1 094	11 303
Utworzenie/(rozwiązanie) netto	(11 625)	551	(666)	(11 740)	(12 116)	-	(13 406)	(25 522)
Wykorzystanie	(954)	-	(1 193)	(2 147)	-	-	(5 367)	(5 367)
Pozostałe zmiany	-	-	-	-	-	-	13 322	13 322
Bilans zamknięcia	20 089	158 448	29 707	208 244	30 976	132 860	30 246	194 082
Długoterminowe	19 810	158 448	17 565	195 823	14 209	132 860	17 073	164 142
Krótkoterminowe	279	-	12 142	12 421	16 767	-	13 173	29 940

Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych dotyczy w głównej mierze likwidacji komina w Elektrowni Jaworzno, chłodni kominowych i bloku w Elektrowni Łagisza, likwidacji chłodni w Elektrowni Siersza oraz przygotowania do likwidacji bloków klasy 120 MW w Łaziskach, Łagiszy, Sierszy i Stalowej Woli.

42. Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2

Grupa tworzy rezerwę na koszty umorzenia uprawień do emisji CO2. Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji gazów objętych systemem uprawnień do emisji jest tworzona wówczas, gdy rzeczywista emisja za dany rok obrotowy wskazuje na przewidywany niedobór uprawnień w odniesieniu do przyznanych nieodpłatnie Grupie uprawnień do emisji, z uwzględnieniem przypisania nieodpłatnych uprawnień do emisji na instalacje przynależne do poszczególnych spółek segmentu Wytwarzanie. Spółki Grupy objęte systemem EU ETS są zobowiązane do 30 kwietnia następnego roku umorzyć uprawnienie za każdą emitowaną w danym roku tonę dwutlenku węgla.

Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych (podatki i opłaty) w wysokości:

• w części pokrytej posiadanymi na dzień bilansowy uprawnieniami:

- w wartości zerowej - w przypadku uprawnień otrzymanych nieodpłatnie,

- w cenie nabycia - w przypadku zakupionych uprawnień;

• w części niepokrytej posiadanymi na dzień bilansowy uprawnieniami:

- w pierwszej kolejności w wartościach wynikających z zawartych transakcji terminowych na zakup uprawnień z przeznaczeniem pod spełnienie obowiązku za rok bieżący,

- następnie w wartości rynkowej uprawnień brakujących do spełnienia obowiązku na dzień bilansowy lub w wartości ewentualnej kary - zgodnie z zamiarem odnośnie sposobu wypełnienia obowiązku.

W dacie umorzenia uprawnień następuje wyksięgowanie uprawnień do emisji zakwalifikowanych jako krótkoterminowe aktywa niematerialne w korespondencji z rezerwą na zobowiązania z tytułu emisji gazów.

Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii

Przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się obrotem energią elektryczną i jej odsprzedażą do odbiorcy finalnego mają obowiązek zakupu i przedstawienia do umorzenia praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii lub uiszczenia opłaty zastępczej. Jeżeli za dany rok obrotowy udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej ze świadectw pochodzenia energii w wykonanej całkowitej rocznej sprzedaży energii odbiorcom końcowym jest zgodny z limitami zawartymi w rozporządzeniach Ministra Gospodarki – obowiązek uznaje się za spełniony.

W celu wypełnienia obowiązku przedstawienia do umorzenia praw lub uiszczenia opłaty zastępczej Grupa na koniec okresów sprawozdawczych tworzy rezerwę na koszty wypełnienia tego obowiązku.

Rezerwę z tytułu obowiązku przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej ujmuje się:

• w części pokrytej posiadanymi na dzień bilansowy świadectwami pochodzenia – w wartości posiadanych świadectw,

• w części niepokrytej posiadanymi na dzień bilansowy świadectwami pochodzenia – w pierwszej kolejności w wartościach wynikających z zawartych transakcji terminowych na zakup świadectw z przeznaczeniem pod spełnienie obowiązku za rok bieżący, a następnie w wartości rynkowej świadectw niezbędnych do spełnienia obowiązku na dzień bilansowy lub w wysokości opłaty zastępczej – zgodnie z zamiarem odnośnie sposobu wypełnienia obowiązku.

Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych.

Rozliczenie kwoty rezerwy oraz umorzenie praw majątkowych następuje na dzień umorzenia tych praw przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki lub na dzień poniesienia opłaty zastępczej.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020			Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2	Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii	Rezerwy razem	Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2	Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii	Rezerwy razem
Bilans otwarcia	772 299	605 934	1 378 233	111 406	384 066	495 472
Utworzenie	920 467	759 722	1 680 189	774 614	599 113	1 373 727
Rozwiązanie	-	(3 063)	(3 063)	(75)	(3 841)	(3 916)
Wykorzystanie	(776 602)	(595 707)	(1 372 309)	(113 646)	(373 404)	(487 050)
Reklasyfikacja do zobowiązań związanych z aktywami do zbycia	(56 473)	(3 124)	(59 597)	-	-	-
Bilans zamknięcia	859 691	763 762	1 623 453	772 299	605 934	1 378 233

Wzrost kosztu utworzenia rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w porównaniu do okresu porównywalnego został opisany w nocie 14 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wykorzystanie rezerwy w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w wysokości 776 602 tysiące złotych dotyczy w całości obowiązku umorzenia za rok 2019 (Grupa całość obowiązku za rok 2019 wypełniła w pierwszym półroczu 2020 roku). W okresie porównywalnym wykorzystanie rezerwy dotyczące obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 za rok 2018 wyniosło 113 646 tysięcy złotych, przy czym pozostały obowiązek umorzenia za rok 2018 został wypełniony już w roku 2018 (498 369 tysięcy złotych).

Wzrost kosztów utworzenia rezerwy z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku w stosunku do okresu porównywalnego ma głównie związek ze wzrostem w 2020 roku obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych z poziomu 18,5% do poziomu 19,5% wolumenu sprzedaży energii elektrycznej do odbiorców końcowych.

43. Pozostałe rezerwy

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Pozostałe rezerwy obejmują:

• Rezerwę na bezumowne korzystanie z nieruchomości

Grupa tworzy rezerwy na wszystkie zgłoszone roszczenia właścicieli nieruchomości, na których usytuowane są obiekty energetyczne lub technologiczne, sieci dystrybucyjne oraz instalacje ciepłownicze, w kwocie prawdopodobnych kosztów (wraz z naliczonymi odsetkami, jeżeli można je oszacować w sposób wiarygodny) odszkodowań z tego tytułu należnych właścicielom nieruchomości do dnia bilansowego. Grupa nie tworzy rezerw na potencjalne niezgłoszone roszczenia właścicieli gruntów o nieuregulowanym stanie korzystania z tych gruntów, w tym na ustanowienie służebności przesyłu lub służebności gruntowych. Utworzenie i rozwiązanie rezerwy odnoszone jest w pozostałe koszty/przychody operacyjne oraz w części dotyczącej naliczonych odsetek do kosztów/przychodów finansowych.

• Rezerwę na umowy rodzące obciążenia

Jeżeli Grupa jest stroną umowy, na podstawie której nieuniknione koszty wypełnienia obowiązku przeważają nad korzyściami, które będą uzyskane na jej mocy, obecny obowiązek wynikający z umowy Grupa ujmuje i wycenia jako rezerwę. Na nieuniknione koszty wynikające z umowy składają się co najmniej koszty netto zakończenia umowy, odpowiadające kwocie niższej spośród kwot kosztów wypełnienia umowy i kosztów wszelkich odszkodowań lub kar wynikających z jej niewypełnienia. Nieuniknione koszty wypełnienia obowiązku powiększa się o wartość wymaganych odsetek, jeżeli można je oszacować w sposób wiarygodny.

• Pozostałe tytuły rezerw, które dotyczą głównie spraw sądowych, roszczeń od kontrahentów lub innych podmiotów, potencjalnych kar wynikających z postępowań administracyjnych Urzędu Regulacji Energetyki i Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz rozliczeń podatkowych.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

	Rok zakończony 31 grudnia 2020				Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości	Rezerwy na umowy rodzące obciążenia	Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy	Rezerwy razem	Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości	Rezerwy na umowy rodzące obciążenia	Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy	Rezerwy razem
Bilans otwarcia	88 070	241 796	397 050	726 916	92 110	213 996	311 295	617 401
Odwrócenie dyskonta i zmiana stopy dyskontowej	-	106	81	187	-	-	2 425	2 425
Utworzenie/(Rozwiązanie) netto	168	37 754	(80 088)	(42 166)	(3 611)	298 057	82 305	376 751
Wykorzystanie	(310)	(194 965)	(62 555)	(257 830)	(429)	(270 257)	(11 608)	(282 294)
Reklasyfikacja do zobowiązań związanych z aktywami do zbycia	(44 442)	-	(664)	(45 106)	-	-	-	-
Pozostałe zmiany	3 604	-	(25 849)	(22 245)	-	-	12 633	12 633
Bilans zamknięcia	47 090	84 691	227 975	359 756	88 070	241 796	397 050	726 916
Długoterminowe	-	27 857	70 794	98 651	-	48 815	144 680	193 495
Krótkoterminowe	47 090	56 834	157 181	261 105	88 070	192 981	252 370	533 421
Część krótkoterminowa rezerw na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałych				12 503				30 332
Razem				273 608				563 753

43.1. Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości

Spółki Grupy tworzą rezerwy na wszystkie zgłoszone roszczenia właścicieli nieruchomości, na których usytuowane są sieci dystrybucyjne oraz instalacje ciepłownicze. Na dzień 31 grudnia 2020 roku rezerwa z tego tytułu wynosiła 47 090 tysięcy złotych i dotyczyła segmentów:

 Wytwarzanie – 5 202 tysiące złotych;

 Dystrybucja – 34 652 tysiące złotych;

 Odnawialne źródła energii – 7 236 tysięcy złotych.

Zmniejszenie rezerw związane jest głównie z reklasyfikacją rezerw spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. o.o. do zobowiązań związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży.

W 2012 roku podmiot trzeci wystąpił wobec TAURON Ciepło S.A. (obecnie TAURON Ciepło Sp. z o.o.) z roszczeniami z tytułu uregulowania stanów prawnych urządzeń przesyłowych przebiegających przez jego nieruchomości. Spółka kwestionuje zarówno zasadność tych roszczeń, jak i zasadność dokonanych potrąceń z bieżącymi zobowiązaniami wobec spółki z tytułu dostaw ciepła. W konsekwencji spółka wystąpiła na drogę postępowania sądowego celem dochodzenia bieżących należności wobec dłużnika. W dalszym toku postępowania zostanie zweryfikowana kwota ewentualnych roszczeń tego podmiotu z tytułu regulowania stanów prawnych urządzeń przesyłowych spółki. W związku z toczącym się sporem, mając na uwadze przyjętą politykę rachunkowości, rozpoznana została rezerwa na szacowane koszty powyższego roszczenia. Mając na uwadze toczący się spór sądowy, uwzględniając zapisy MSR 37.92 Grupa nie ujawnia wszystkich informacji związanych z ww. kwestią, a wymaganych przez MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. W związku z klasyfikacją na dzień bilansowy spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. jako grupy do zbycia powyższa rezerwa została zaprezentowana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży.

43.2. Rezerwy na umowy rodzące obciążenia

Rezerwy na umowy rodzące obciążenia w związku z zatwierdzeniem przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki („Prezesa URE”) taryfy na sprzedaż energii elektrycznej

Na dzień 31 grudnia 2019 roku została utworzona przez spółki z segmentu Sprzedaż rezerwa na umowy rodzące obciążenia w kwocie 237 445 tysięcy złotych. Rezerwa ta dotyczy przede wszystkim gospodarstw domowych, w tym klientów korzystających z cen taryfowych zatwierdzanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki („taryfa G”) w kwocie 130 287 tysięcy złotych oraz klientów indywidualnych, którzy skorzystali z oferowanych przez Spółkę cenników produktowych („cenniki GD”) w kwocie 99 570 tysięcy złotych.

Konieczność utworzenia powyższej rezerwy dla taryfy G wynikała z przyjęcia do kalkulacji ceny sprzedaży dla tych odbiorców na 2020 rok parametrów określonych w wezwaniu Prezesa URE, których zatwierdzenie w grudniu 2019 roku skutkuje brakiem możliwości uzyskania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej w wartości pokrywającej koszty uzasadnione prowadzenia działalności w tym zakresie. Poziom cen zatwierdzony decyzją Prezesa URE dla grupy taryfowej G na rok 2020 był również istotnym powodem strat powstałych na cennikach GD, dla których została utworzona rezerwa. Część umów produktowych w segmencie gospodarstw domowych wiąże stawki za energię elektryczną z ceną taryfy G, stąd również uniemożliwia uzyskanie przychodów ze sprzedaży w wysokości zapewniającej pokrycie pełnych kosztów zmiennych prowadzonej działalności.

Jednocześnie spółka zależna TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. złożyła w dniu 7 stycznia 2020 roku wniosek o zatwierdzenie zmiany taryfy dla energii elektrycznej dla odbiorców grup taryfowych G na 2020 rok, która ma na celu przeniesienie wszystkich kosztów uzasadnionych, które nie uzyskały akceptacji we wniosku zatwierdzonym w grudniu 2019 roku. Decyzją z dnia 8 lipca 2020 roku Prezes URE odmówił zatwierdzenia zmiany taryfy dla energii elektrycznej dla tych odbiorców. W dniu 31 lipca 2020 roku Zarząd spółki TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. wniósł odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od Decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 8 lipca 2020 roku.

W trakcie 2020 roku na skutek stosowania powyższych cenników i taryf, spółki zrealizowały stratę na sprzedaży energii elektrycznej dla odbiorców, w związku z tym wykorzystały powyżej opisane rezerwy na umowy rodzące obciążenia dotyczące 2020 roku w wysokości 190 414 tysięcy złotych, w tym w całości rezerwę dla taryfy G w wysokości 130 287 tysięcy złotych oraz częściowo rezerwę dotyczącą cenników GD w wysokości 54 957 tysięcy złotych.

Jednocześnie na dzień 31 grudnia 2020 roku spółki dokonały aktualizacji rezerwy na umowy rodzące obciążenia do wysokości 76 394 tysiące złotych. Rezerwa ta dotyczy przede wszystkim cenników GD w kwocie 69 051 tysięcy złotych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku nie powstała natomiast konieczność utworzenia rezerwy na umowy rodzące obciążenia w zakresie taryfy G. Na podstawie zatwierdzonej przez Prezesa URE w grudniu 2020 roku taryfy dla gospodarstw domowych na rok 2021 spółki uzyskają przychody ze sprzedaży energii elektrycznej w pełni pokrywające koszty uzasadnione prowadzenia działalności w tym zakresie.

Pozostałe rezerwy na umowy rodzące obciążenia

Na dzień 31 grudnia 2020 roku została utworzona rezerwa na umowy rodzące obciążenia w kwocie 8 297 tysięcy złotych w związku z częściowym uwzględnieniem przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wniosku o zabezpieczenie poprzez nakazanie spółce zależnej Polska Energia–Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. wykonywania w całości postanowień umów na dotychczasowych warunkach, zgodnie z ich treścią, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z powództwa Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. przeciwko Polska Energia–Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o., co zostało opisane szerzej w nocie 54 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

43.3. Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy

Istotne rezerwy ujęte w ramach pozostałych rezerw zostały opisane poniżej.

Segment operacyjny	Opis	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Rezerwa na roszczenia od kontrahentów
Wytwarzanie	Rezerwa dotyczy roszczeń zgłoszonych przez wykonawców związanych z realizacją budowy Bloku 910 MW w Jaworznie. Na dodatkowe, zwiększone koszty związane z realizowanymi umowami, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku spółka z segmentu Wytwarzanie utworzyła rezerwę w wysokości 93 539 tysięcy złotych. Zmiana stanu rezerwy, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, dotyczy w głównej mierze utworzenia rezerwy w wysokości 56 590 tysięcy złotych w związku z nowymi roszczeniami oraz częściowego rozwiązania rezerwy w wysokości 128 477 tysięcy złotych w związku z aktualizacją i rozliczeniem szacunków w ciągu roku; wartości odniesiono na nakłady inwestycyjne.	11 895	93 539
Rezerwa na wzrost wynagrodzenia za służebności przesyłu
Dystrybucja	Rezerwa dotyczy ryzyka zwiększonych opłat okresowych za służebność przesyłu dla infrastruktury energetycznej zlokalizowanej na terenach nadleśnictw podlegających Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we Wrocławiu w związku ze zmianą charakteru gruntów z terenów leśnych na grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku spółka z segmentu Dystrybucja wykorzystała rezerwę w wysokości 2 566 tysięcy złotych oraz częściowo rozwiązała rezerwę w wysokości 5 704 tysiące złotych.	59 053	67 323
Rezerwa na karę pieniężną na rzecz Urzędu Regulacji Energetyki ("URE")
Dystrybucja	Rezerwa dotyczy ryzyka naruszenia ustawy Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 roku poprzez wprowadzenie w błąd Prezesa URE w zakresie przedstawianych na jego żądanie informacji.	6 000	6 000
Rezerwa na podatek od nieruchomości
Dystrybucja	Rezerwa na ryzyko gospodarcze w zakresie podatku od nieruchomości dotyczące majątku sieciowego.	39 356	39 356
Odnawialne źródła energii	Rezerwa dotyczy ryzyka skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lipca 2020 roku w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości elektrowni wiatrowych w roku 2018.	16 776	-
Rezerwa na podatek od towarów i usług
Sprzedaż	W okresie bieżącym oraz porównywalnym Spółka aktualizowała rezerwy na ryzyka podatkowe w związku z postępowaniami kontrolnymi wszczętymi w 2014 oraz 2016 roku przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie („Dyrektor UKS”), w zakresie podatku od towarów i usług. Czas trwania postępowań kontrolnych był wielokrotnie przedłużany przez Dyrektora UKS, a następnie Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku oraz w okresie porównywalnym Spółka odpowiednio zwiększała rezerwę w związku z naliczaniem odsetek. W dniu 17 września 2020 roku Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie wydał decyzję kończącą postępowanie kontrolne wszczęte w 2014 roku, która została odebrana w dniu 7 października 2020 roku. W związku z tym, Spółka dokonała odpowiedniej aktualizacji rezerwy:  wykorzystano rezerwę w wysokości 54 734 tysiące złotych w związku z określeniem zobowiązania;  rozwiązano rezerwę w wysokości 24 497 tysięcy złotych w zakresie naliczonych odsetek. Płatność zobowiązania w łącznej kwocie 54 734 tysiące złotych (z czego kwota 51 819 tysięcy złotych stanowiła należność główną a kwota 2 915 tysięcy złotych odsetki należne do dnia wszczęcia postępowania) nastąpiła w październiku 2020 roku. Jednocześnie w dniu 20 października 2020 roku zostało złożone przez Spółkę odwołanie od decyzji Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 17 września 2020 roku. Odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do organu drugiej instancji, tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. W dniu 18 grudnia 2020 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wydał postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania odwoławczego. Nowy termin wyznaczono na dzień 15 kwietnia 2021 roku. W zakresie postępowania kontrolnego wszczętego w 2016 roku, Spółka w listopadzie 2020 roku otrzymała wynik kontroli, tj. dokument kończący to postępowanie kontrolne, w którym nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przedmiotu kontroli. Spółka nie tworzyła rezerw na skutki tego postępowania. W zakresie kolejnego postępowania kontrolnego wszczętego w 2016 roku, po dniu bilansowym w dniu 15 stycznia 2021 roku Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie wydał decyzję kończącą postępowanie kontrolne. W dniu 3 lutego 2021 roku Spółka dokonała wpłaty kwoty zobowiązania objętego decyzją wraz odsetkami, w łącznej wysokości 798 tysięcy złotych.	798	77 094

44. Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe

W ramach rozliczeń międzyokresowych przychodów i dotacji rządowych Grupa ujmuje głównie otrzymane dotacje i dopłaty na nabycie rzeczowych aktywów trwałych oraz dofinansowania prac rozwojowych.

Otrzymane dotacje i dopłaty na nabycie rzeczowych aktywów trwałych ujmowane są w wartości otrzymanych środków pieniężnych i rozpoznawane są jako pozostałe przychody operacyjne w sposób współmierny do odpowiadających im kosztów amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych. Dotyczy to w szczególności umorzonych częściowo pożyczek i kredytów oraz rozliczenia wyceny kredytów preferencyjnych.

Rozliczenia międzyokresowe kosztów

Rozliczenia międzyokresowe bierne są zobowiązaniami przypadającymi do zapłaty za dobra lub usługi, które zostały otrzymane/wykonane, ale nie zostały opłacone, zafakturowane, oraz kwoty należne pracownikom w szczególności z tytułu premii i niewykorzystanych urlopów. Mimo, iż czasami konieczne jest oszacowanie kwoty lub terminu zapłaty rozliczeń międzyokresowych biernych, stopień niepewności jest na ogół znacznie mniejszy niż w przypadku rezerw.

44.1. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Rozliczenia międzyokresowe przychodów	28 390	48 623
Darowizny, dopłaty na nabycie oraz nieodpłatnie otrzymane środki trwałe	25 656	44 521
Pozostałe	2 734	4 102
Dotacje rządowe	395 137	443 433
Otrzymane dopłaty w ramach funduszy europejskich	331 602	349 335
Umorzenie pożyczek z funduszy środowiskowych	16 164	32 764
Rozliczenie wyceny kredytów preferencyjnych	29 661	32 567
Pozostałe	17 710	28 767
Razem	423 527	492 056
Długoterminowe	398 621	460 003
Krótkoterminowe	24 906	32 053

44.2. Rozliczenia międzyokresowe kosztów

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Rozliczenia międzyokresowe z tytułu premii	59 691	59 827
Rozliczenia międzyokresowe z tytułu niewykorzystanych urlopów	46 177	46 612
Opłaty z tytułu ochrony środowiska	19 523	25 600
Pozostałe rozliczenia międzyokresowe kosztów	16 859	21 452
Razem	142 250	153 491
Długoterminowe	1 007	-
Krótkoterminowe	141 243	153 491

45. Zobowiązania wobec dostawców

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Grupa stosuje uproszczone metody wyceny zobowiązań finansowych, które zwykle wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, jeżeli nie spowoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym, w szczególności w przypadku, gdy okres do momentu uregulowania zobowiązania nie jest długi. Zobowiązania, w odniesieniu do których stosowane są uproszczenia, wyceniane są w momencie początkowego ujęcia i w okresie późniejszym, w tym na koniec okresu sprawozdawczego, w kwocie wymagającej zapłaty. Zobowiązania wobec dostawców, zobowiązania inwestycyjne (nota 46) oraz wybrane pozostałe zobowiązania finansowe (nota 48) wyceniane są więc w kwocie wymagającej zapłaty, ze względu na nieistotny wpływ dyskonta.

Krótkoterminowe zobowiązania wobec dostawców na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku prezentuje tabela poniżej:

Segment operacyjny	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Segment operacyjny	Stan na 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Wydobycie	138 064	122 602
Wytwarzanie*	106 657	124 057
Odnawialne źródła energii	13 288	13 552
Dystrybucja, w tym:	242 050	223 173
wobec spółki Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.	182 555	172 790
Sprzedaż	372 207	287 827
Pozostałe	92 840	76 015
Razem	965 106	847 226

* Dane segmentu Wytwarzanie za okres porównywalny zawierają zobowiązania spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. klasyfikowanej na dzień 31 grudnia 2020 roku jako grupa do zbycia.

46. Zobowiązania inwestycyjne

Krótkoterminowe zobowiązania inwestycyjne na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku prezentuje tabela poniżej:

Segment operacyjny	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Segment operacyjny	Stan na 31 grudnia 2020	(dane przekształcone)
Wydobycie	101 901	62 059
Wytwarzanie*	353 460	426 419
Odnawialne źródła energii	4 283	2 588
Dystrybucja	253 711	182 150
Sprzedaż i Pozostałe	125 131	84 727
Razem	838 486	757 943

* Dane segmentu Wytwarzanie za okres porównywalny zawierają zobowiązania spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. klasyfikowanej na dzień 31 grudnia 2020 roku jako grupa do zbycia.

Zobowiązania inwestycyjne długoterminowe zostały zaprezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji pozostałe zobowiązania finansowe. Na dzień 31 grudnia 2020 roku zobowiązanie z tego tytułu wynosiło 22 983 tysiące złotych (na dzień 31 grudnia 2019 roku  7 414 tysięcy złotych).

Zobowiązania do poniesienia nakładów inwestycyjnych

Na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku Grupa zobowiązała się ponieść nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i aktywa niematerialne odpowiednio w wysokości 3 104 699 tysięcy złotych oraz 3 981 923 tysiące złotych, z czego największe pozycje przedstawiono w poniższej tabeli:

Segment operacyjny	Przedmiot umowy / nazwa projektu inwestycyjnego	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Wytwarzanie	Budowa Bloku 910 MW w Jaworznie	232 160	598 758
Wytwarzanie	Program dostosowania jednostek wytwórczych do konkluzji BAT (Best Available Techniques)	17 074	313 110
Dystrybucja	Budowa nowych przyłączy	1 425 541	1 227 019
Dystrybucja	Modernizacja i odtworzenie istniejących sieci	708 659	918 317
Wydobycie	Budowa szybu Grzegorz wraz z infrastrukturą oraz wyrobiskami towarzyszącymi	126 202	146 380
	Budowa poziomu 800 m w Zakładzie Górniczym Janina	3 613	30 681
	Program inwestycyjny w Zakładzie Górniczym Brzeszcze	9 501	51 606
Pozostałe	Budowa sieci szerokopasmowego internetu w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa	153 896	249 798

47. Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków i opłat

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych	222 833	215 340
Podatek VAT	89 263	297 343
Podatek dochodowy od osób fizycznych	59 596	53 974
Podatek akcyzowy	12 756	12 063
Pozostałe	8 408	10 281
Razem	392 856	589 001

Spadek zobowiązań z tytułu podatku VAT wynika głównie z rozliczenia w pierwszym kwartale 2020 roku zobowiązania z tytułu podatku VAT na dzień 31 grudnia 2019 roku w kwocie 160 528 tysięcy złotych, wynikającego z transakcji zbycia przez Spółkę uprawnień do emisji CO2 do spółek zależnych z segmentu Wytwarzanie.

Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z ostatecznych decyzji organów kontroli podatkowej, muszą zostać zapłacone wraz z odsetkami. W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym mogą się zmienić w przyszłości.

48. Pozostałe zobowiązania finansowe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Pozostałe zobowiązania finansowe klasyfikowane do zobowiązań wycenianych według zamortyzowanego kosztu ujmuje się początkowo według wartości godziwej, skorygowanej o koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są w wysokości zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. W przypadku nieistotnego wpływu dyskonta pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty.

Instrumenty pochodne stanowią zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Na każdy dzień bilansowy Grupa szacuje wartość godziwą zobowiązań wycenianych w wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń	226 473	223 679
Instrumenty pochodne	175 584	124 527
Wadia, kaucje, zabezpieczenia otrzymane	84 188	94 340
Depozyty uzupełniające z tytułu rozliczeń giełdowych	73 221	104
Zobowiązanie do zwrotu odbiorcom nadpłaconych kwot w związku z wejściem w życie znowelizowanej Ustawy*	-	41 720
Pozostałe	127 060	155 502
Razem	686 526	639 872
Długoterminowe	136 855	79 417
Krótkoterminowe	549 671	560 455

* Ustawa z dnia 28 grudnia 2019 roku o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku zobowiązanie z tytułu ujemnej wyceny instrumentów pochodnych dotyczy towarowych instrumentów pochodnych (w tym w znacznej części instrumentów terminowych z tytułu transakcji, dla których towarem bazowym są uprawnienia do emisji CO2) oraz instrumentów IRS i CCIRS. W związku z sytuacją rynkową w bieżącym okresie sprawozdawczym związaną głównie z COVID-19, wystąpieniem istotnych zmian cen towarowych instrumentów pochodnych oraz osłabieniem złotówki i spadkiem stóp procentowych nastąpił wzrost zobowiązań z tytułu wyceny powyższych instrumentów pochodnych w stosunku do końca 2019 roku. Instrumenty pochodne zostały szerzej opisane w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Wartość depozytów uzupełniających związana jest w głównej mierze z terminowymi transakcjami na uprawnienia do emisji CO2 zawieranymi na zagranicznych rynkach giełdowych. Zmiana wartości depozytów w stosunku do okresu porównywalnego wynika w głównej mierze ze znacznego wzrostu cen uprawnień, przy jednoczesnym uwzględnieniu ilości kontraktów giełdowych otwartych na dzień bilansowy. Depozyty uzupełniające stanowiły środki otrzymane przez Spółkę z tytułu bieżących rozliczeń giełdowych, w związku ze zmianą wyceny zawartych kontraktów terminowych typu futures otwartych na dzień bilansowy.

Zobowiązanie do zwrotu odbiorcom nadpłaconych kwot dotyczące ujętych przez Grupę korekt zmniejszających przychody od klientów za pierwsze półrocze 2019 roku, co wynikało z konieczności dostosowania cen w tym okresie do zapisów znowelizowanej Ustawy z dnia 28 grudnia 2018 roku o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, zostało w całości uregulowane w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku.

49. Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Pozostałe zobowiązania niefinansowe obejmują w szczególności nadpłaty otrzymane od klientów oraz zobowiązania z tytułu otrzymanych zaliczek, które będą rozliczone poprzez dostawę towarów, usług lub środków trwałych. Pozostałe zobowiązania niefinansowe ujmowane są w kwocie wymagającej zapłaty.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Wpłaty kontrahentów dotyczące przyszłych okresów	418 358	360 602
Nadpłaty od klientów	336 608	299 558
Przedpłaty na poczet opłaty przyłączeniowej	43 964	21 085
Inne	37 786	39 959
Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe	4 733	3 774
Razem	423 091	364 376

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

50. Istotne pozycje skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Sprawozdanie z przepływów pieniężnych sporządzane jest metodą pośrednią.

50.1. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

Zmiana stanu kapitału obrotowego

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Zmiana stanu należności	199 930	(298 156)
Bilansowa zmiana stanu należności od odbiorców	(72 339)	(61 346)
Zmiana stanu należności z tytułu rekompensat	89 757	-
Zmiana stanu innych należności finansowych	232 716	(243 715)
Reklasyfikacja do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży	(57 946)	-
Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia	-	3 802
Pozostałe korekty	7 742	3 103
Zmiana stanu zapasów	(181 433)	(175 408)
Bilansowa zmiana stanu zapasów	(93 063)	(174 351)
Reklasyfikacja do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży	(81 859)	-
Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia	-	10 579
Korekta o przesunięcie zapasów do/z rzeczowych aktywów trwałych	(6 511)	(11 636)
Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek	4 942	(213 341)
Bilansowa zmiana stanu zobowiązań wobec dostawców	115 174	(277 110)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu wynagrodzeń, ubezpieczeń i pozostałych zobowiązań finansowych	(17 266)	(135 831)
Bilansowa zmiana stanu zobowiązań niefinansowych	54 485	27 597
Zmiana stanu zobowiązań podatkowych za wyjątkiem podatku dochodowego	(196 145)	183 347
Korekta o zmianę stanu podatku od towarów i usług dotycząca zobowiązań inwestycyjnych	13 639	(8 732)
Reklasyfikacja do zobowiązań bezpośrednio związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży	57 080	-
Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia	-	7 472
Pozostałe korekty	(22 025)	(10 084)
Zmiana stanu pozostałych aktywów długo- i krótkoterminowych	369 501	(1 121 021)
Bilansowa zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych długo i krótkoterminowych	110 042	(28 883)
Zmiana stanu należności podatkowych za wyjątkiem podatku dochodowego	102 041	(174 968)
Zmiana stanu praw do emisji CO2 długo i krótkoterminowych	280 723	(287 787)
Zmiana stanu świadectw pochodzenia energii długo i krótkoterminowych	(36 477)	(602 337)
Korekta o zmianę stanu zaliczek na nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych	(63 950)	(22 460)
Reklasyfikacja do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży	(23 822)	-
Korekta o odpisy z tytułu utraty wartości pozostałych aktywów niefinansowych	2 845	(5 577)
Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia	-	7 089
Pozostałe korekty	(1 901)	(6 098)
Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych i dotacji rządowych	(47 852)	(70 938)
Bilansowa zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych i dotacji rządowych	(79 770)	5 141
Korekta o nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe i aktywa niematerialne	(12 583)	(19 460)
Korekta o otrzymane dotacje i zwrócone dotacje	(59 669)	(56 069)
Reklasyfikacja rozliczeń międzyokresowych i dotacji rządowych do aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży	108 895	-
Pozostałe korekty	(4 725)	(550)
Zmiana stanu rezerw	(456 426)	955 263
Bilansowa zmiana stanu rezerw długo i krótkoterminowych	(437 468)	1 354 186
Korekta o zyski/straty aktuarialne od rezerw po okresie zatrudnienia ujmowane w pozostałe całkowite dochody	(140 992)	(140 320)
Korekta o rezerwy ujmowane w korespondencji z rzeczowymi aktywami trwałymi	(8 771)	(196 823)
Reklasyfikacja rezerw do zobowiązań bezpośrednio związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży	123 832	-
Korekta o bilans otwarcia nabytego przedsięwzięcia	-	(60 875)
Pozostałe korekty	6 973	(905)
Razem	(111 338)	(923 601)

Podatek dochodowy zapłacony

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku podatek dochodowy zapłacony wyniósł 60 146 tysięcy złotych. Podatkowa Grupa Kapitałowa zapłaciła zaliczki podatku dochodowego za 2020 rok w kwocie 287 300 tysięcy złotych oraz otrzymała wpływ netto z tytułu rozliczeń podatku dochodowego za lata poprzednie w kwocie 244 314 tysięcy złotych, co łącznie spowodowało wypływ netto z tytułu podatku dochodowego zapłaconego przez Podatkową Grupę Kapitałową w kwocie 42 986 tysięcy złotych.

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku podatek dochodowy zapłacony wyniósł 423 736 tysięcy złotych. Podatkowa Grupa Kapitałowa zapłaciła 424 096 tysięcy złotych podatku dochodowego, co wynika z zapłaty zaliczek podatku dochodowego za 2019 rok w kwocie 442 525 tysięcy złotych oraz rozliczeń podatku dochodowego za lata poprzednie skutkujących wpływem netto w kwocie 18 429 tysięcy złotych.

Istotny wpływ na spadek zapłaconego podatku dochodowego w 2020 roku w stosunku do roku ubiegłego ma fakt uiszczania przez Podatkową Grupę Kapitałową w roku 2020 stałych miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy ustalonych na podstawie rozliczenia podatkowego za rok 2018, podczas gdy w roku 2019 Podatkowa Grupa Kapitałowa uiszczała zaliczki miesięczne ustalane na podstawie miesięcznego rozliczenia podatku dochodowego.

50.2. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej

Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych	(3 370 927)	(3 436 312)
Wydatki na nabycie aktywów niematerialnych	(167 028)	(120 034)
Zmiana stanu zobowiązań inwestycyjnych skorygowanych o VAT	82 473	(20 887)
Zmiana stanu zaliczek	63 950	22 460
Koszty remontów oraz wytworzenie we własnym zakresie	(513 917)	(478 006)
Pozostałe	(2 159)	(2 353)
Razem	(3 907 608)	(4 035 132)

Udzielenie pożyczek

Wydatki związane z udzieleniem pożyczek w kwocie 105 275 tysięcy złotych związane są z udzieleniem przez Spółkę:

 transz pożyczki dla spółki współzależnej Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. w łącznej kwocie 94 775 tysięcy złotych;

 pożyczki dla spółki PGE EJ 1 Sp. z o.o. w kwocie 10 500 tysięcy złotych.

Nabycie aktywów finansowych

Wydatki na nabycie aktywów finansowych w kwocie 32 812 tysięcy złotych związane są głównie z przekazaniem przez Spółkę środków na podwyższenie kapitału poniższych spółek:

 PGE EJ 1 Sp. z o.o. w kwocie 18 858 tysięcy złotych;

 EEC Magenta Sp. z o.o. 2 ASI spółka komandytowo–akcyjna w kwocie 8 166 tysięcy złotych;

 EEC Magenta Sp. z o.o. ASI spółka komandytowo–akcyjna w kwocie 773 tysiące złotych.

50.3. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej

Spłata pożyczek/kredytów

Wydatki z tytułu spłaty pożyczek i kredytów wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych w kwocie 4 406 813 tysięcy złotych wynikają w głównej mierze ze spłaty przez jednostkę dominującą w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku:

 transz kredytów wobec konsorcjum banków (Konsorcjum banków I) w kwocie 4 239 600 tysięcy złotych;

 rat kredytu do Europejskiego Banku Inwestycyjnego w kwocie 162 318 tysiące złotych.

Odsetki zapłacone

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Odsetki zapłacone od dłużnych papierów wartościowych	(200 099)	(315 954)
Odsetki zapłacone od kredytów	(178 281)	(75 685)
Odsetki zapłacone od leasingu i pozostałe	(7 095)	(5 129)
Razem	(385 475)	(396 768)
stanowiące wydatek inwestycyjny	(169 529)	(184 212)
stanowiące wydatek finansowy	(215 946)	(212 556)

Grupa prezentuje w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych poniesione koszty finansowania zewnętrznego aktywowane w bieżącym okresie na składniki aktywów jako wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych w przepływach z działalności inwestycyjnej. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku odsetki stanowiące koszty finansowania zewnętrznego, które podlegały kapitalizacji w wartości rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych wyniosły 169 529 tysięcy złotych.

Spłata zobowiązań leasingowych

Spłata zobowiązań leasingowych ujętych przez Grupę zgodnie z MSSF 16 Leasing wyniosła 102 085 tysięcy złotych. Łączny całkowity wypływ w tytułu leasingu (w tym leasingów krótkoterminowych i leasingów aktywów niskocennych, w stosunku do których Grupa zastosowała praktyczne rozwiązanie nie ujmując ich na dzień 1 stycznia 2020 roku zgodnie z MSSF 16 Leasing) wyniósł 119 826 tysięcy złotych.

Emisja dłużnych papierów wartościowych

Wpływy z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych w kwocie 1 000 000 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 39.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, dotyczyły emisji obligacji w ramach Umowy programowej z Santander Bank Polska S.A. z dnia 6 lutego 2020 roku.

Zaciągnięte kredyty

Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie 3 368 546 tysięcy złotych, o czym szerzej w nocie 39.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, dotyczyły przede wszystkim uruchomienia:

 transz kredytu na podstawie umowy zawartej z konsorcjum banków (Konsorcjum banków I) w kwocie 1 950 000 tysięcy złotych;

 całości dostępnego finansowania na podstawie umowy kredytu zawartej z bankiem Intesa Sanpaolo S.p.A., działającym za pośrednictwem Intesa Sanpaolo S.p.A. S.A. Oddział w Polsce, w kwocie 750 000 tysięcy złotych;

 całości dostępnego finansowania na podstawie umowy kredytu zawartej z bankiem SMBC BANK EU AG w kwocie 500 000 tysięcy złotych;

 transzy kredytu w kwocie 160 000 tysięcy złotych na podstawie umowy kredytu konsorcjalnego z dnia 25 marca 2020 roku (Konsorcjum banków II), o czym szerzej w nocie 39.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

50.4. Przepływy środków pieniężnych z działalności zaniechanej

W skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych Grupa prezentuje łącznie przepływy środków pieniężnych z działalności kontynuowanej i zaniechanej.

Przepływy środków pieniężnych netto, które można przyporządkować do działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej działalności zaniechanej przedstawia poniższa tabela.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	180 456	217 164
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	(95 996)	(75 882)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	(1 525)	(4 734)
Zwiększenie netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów z działalności zaniechanej	82 935	136 548

INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

51. Instrumenty finansowe

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Aktywa finansowe posiadane przez Grupę zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe klasyfikowane są do następujących kategorii instrumentów finansowych:

• aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie;

• aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Na dzień bilansowy Grupa nie posiadała żadnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Aktywa finansowe zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe klasyfikowane są na moment początkowego ujęcia w oparciu o charakterystykę przepływów pieniężnych (test SPPI) oraz model biznesowy, w oparciu o który dane aktywo finansowe jest zarządzane.

Grupa wycenia instrumenty kapitałowe zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Grupa TAURON dzieli zobowiązania finansowe na następujące kategorie:

• zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,

• pozostałe zobowiązania finansowe, wyceniane na kolejne dni bilansowe według zamortyzowanego kosztu.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa dokonuje osądu w zakresie klasyfikacji instrumentów finansowych.

Na każdy dzień bilansowy Grupa wycenia do wartości godziwej aktywa i zobowiązania zaklasyfikowane do aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej oraz ujawnia wartość godziwą pozostałych instrumentów finansowych. Metodologia wyceny wartości godziwej została przedstawiona poniżej.

Grupa dokonuje odpisu z tytułu oczekiwanej utraty wartości w momencie początkowego ujęcia składnika aktywów finansowych, a następnie aktualizuje wartość odpisu na każdy dzień sprawozdawczy. Grupa ujmuje odpis na oczekiwane straty kredytowe na składnikach aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym głównie na należności od odbiorców i udzielone pożyczki. Metodologia wyceny została opisana w notach 32 i 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

51.1. Wartość bilansowa i wartość godziwa kategorii i klas instrumentów finansowych

Kategorie i klasy aktywów finansowych		Stan na 31 grudnia 2020		Stan na 31 grudnia 2019
Kategorie i klasy aktywów finansowych		Wartość bilansowa	Wartość godziwa	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
1 Aktywa finansowe wycenianie według zamortyzowanego kosztu		2 662 298		2 582 793
	Należności od odbiorców	2 473 416	2 473 416	2 290 746	2 290 746
	Lokaty i depozyty	53 448	53 448	50 228	50 228
	Pożyczki udzielone	26 190	26 190	39 467	39 467
	Inne należności finansowe	109 244	109 244	202 352	202 352
2 Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy		1 397 075		2 004 034
	Instrumenty pochodne	158 846	158 846	86 067	86 067
	Udziały i akcje	85 454	85 454	140 508	140 508
	Udziały zaklasyfikowane jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży	91 227	91 227	-	-
	Pożyczki udzielone	72 523	72 523	216 018	216 018
	Inne należności finansowe	67 680	67 680	296 867	296 867
	Jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych	-	-	26 622	26 622
	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	921 345	921 345	1 237 952	1 237 952
3 Instrumenty pochodne zabezpieczające		-	-	19 462	19 462
4 Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe		586 559		559 144
	Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach	586 559		559 144
Razem aktywa finansowe, w tym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej:		4 645 932		5 165 433
Aktywa trwałe		890 915		1 032 701
	Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach	586 559		559 144
	Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć	96 293		238 035
	Pozostałe aktywa finansowe	208 063		235 522
Aktywa obrotowe		3 755 017		4 132 732
	Należności od odbiorców	2 363 085		2 290 746
	Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć	2 420		4 999
	Pozostałe aktywa finansowe	266 431		599 035
	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	909 453		1 237 952
	Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży	213 628		-

W powyższej nocie uwzględnione zostały instrumenty finansowe spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. o.o. ujmowane przez Grupę na dzień bilansowy jako aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży.

Na podstawie przeprowadzonej analizy zabezpieczenia przekazane, których wartość na dzień 31 grudnia 2020 roku wyniosła 67 680 tysięcy złotych, zostały zaklasyfikowane do innych należności finansowych wycenianych w wartościach godziwych przez wynik finansowy ze względu na to, że taka klasyfikacja najbardziej odzwierciedla charakter tych aktywów finansowych. Pozostała część innych należności finansowych została zaklasyfikowana jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie.

Grupa klasyfikuje również jako aktywo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy pożyczkę udzieloną Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. na podstawie porozumienia z dnia 28 lutego 2019 roku, która została szerzej opisana w nocie 27 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Kategorie i klasy zobowiązań finansowych		Stan na 31 grudnia 2020		Stan na 31 grudnia 2019
Kategorie i klasy zobowiązań finansowych		Wartość bilansowa	Wartość godziwa	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
1 Zobowiązania finansowe wycenianie według zamortyzowanego kosztu		15 913 883		15 428 187
	Kredyty i pożyczki preferencyjne	16 717	16 717	12 488	12 488
	Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych	5 973 155	6 004 972	7 014 824	7 030 597
	Kredyty w rachunku bieżącym	2 261	2 261	23 339	23 339
	Wyemitowane obligacje	7 522 209	7 939 153	6 257 022	6 537 537
	Zobowiązania wobec dostawców	1 021 364	1 021 364	850 628	850 628
	Pozostałe zobowiązania finansowe	245 623	245 623	223 920	223 920
	Zobowiązania inwestycyjne	880 373	880 373	765 357	765 357
	Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń	232 274	232 274	223 679	223 679
	Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia	19 907	19 907	56 930	56 930
2 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy		85 523		124 527
	Instrumenty pochodne	85 523	85 523	124 527	124 527
3 Instrumenty pochodne zabezpieczające		90 061	90 061	-	-
4 Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe		1 146 094		1 006 603
	Zobowiązania z tytułu leasingu	1 146 094		1 006 603
Razem zobowiązania finansowe, w tym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej:		17 235 561		16 559 317
Zobowiązania długoterminowe		13 245 304		11 909 600
	Zobowiązania z tytułu zadłużenia	13 108 449		11 830 183
	Pozostałe zobowiązania finansowe	136 855		79 417
Zobowiązania krótkoterminowe		3 990 257		4 649 717
	Zobowiązania z tytułu zadłużenia	1 478 550		2 484 093
	Zobowiązania wobec dostawców	965 106		847 226
	Zobowiązania inwestycyjne	838 486		757 943
	Pozostałe zobowiązania finansowe	549 671		560 455
	Zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży	158 444		-

W powyższej nocie uwzględnione zostały instrumenty finansowe spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. o.o. ujmowane przez Grupę na dzień bilansowy jako zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży.

Opis metodologii wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych oraz przypisanie poziomu hierarchii wartości godziwej został przedstawiony w tabelach poniżej.

Klasy aktywów/zobowiązań finansowych	Poziom wyceny wartości godziwej	Metodologia ustalania wartości godziwej
Aktywa / zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
Instrumenty pochodne, w tym:		Pochodne instrumenty finansowe zostały wycenione zgodnie z metodologią opisaną w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
IRS i CCIRS	2
Kontrakty walutowe forward	2
Kontrakty towarowe (forward, futures)	1
Udziały i akcje	3	Grupa dokonała szacunku wartości godziwej posiadanych udziałów w spółkach nienotowanych metodą skorygowanych aktywów netto, biorąc pod uwagę posiadany udział w aktywach netto, korygując wartość o istotne czynniki wpływające na wycenę takie jak dyskonto z tytułu braku kontroli oraz dyskonto z tytułu ograniczonej płynności powyższych instrumentów, oraz przy wykorzystaniu podejścia mieszanego. W przypadku pozostałych instrumentów ze względu na fakt, że kluczowe czynniki wpływające na wartość objętych udziałów, nie zmieniły się na dzień bilansowy w stosunku do momentu początkowego ujęcia, Grupa przyjmuje koszt historyczny jako akceptowalne przybliżenie wartości godziwej.
Pożyczki udzielone	3	Wycena wartości godziwej pożyczki dokonana została jako bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego pożyczkobiorcy.
Zobowiązania finansowe, dla których wartość godziwa jest ujawniana
Kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje	2	Zobowiązania z tytułu zadłużenia o stałej stopie procentowej zostały wycenione w wartości godziwej. Wycena wartości godziwej dokonana została jako bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych aktualnie obowiązującą stopą procentową dla danych obligacji czy kredytów, tzn. przy zastosowaniu rynkowych stóp procentowych.

Wartość godziwa pozostałych instrumentów finansowych na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku (poza wyłączonymi z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe) nie odbiegała istotnie od wartości prezentowanych w sprawozdaniach finansowych za poszczególne okresy z następujących powodów:

- w odniesieniu do instrumentów krótkoterminowych ewentualny efekt dyskonta nie jest istotny;

- instrumenty te dotyczą transakcji zawieranych na warunkach rynkowych.

Udziały i akcje w jednostkach współzależnych wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe wyceniane są metodą praw własności.

Zmiana stanu aktywów finansowych, których wycena do wartości godziwej klasyfikowana jest na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej

	Rok zakończony 31 grudnia 2020		Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Nienotowane udziały i akcje	Pożyczki udzielone	Nienotowane udziały i akcje	Pożyczki udzielone
Bilans otwarcia	140 508	216 018	138 492	199 256
Zyski/ (straty) za okres ujęte w przychodach/kosztach finansowych	(1 376)	(143 495)	(10 044)	16 762
Zakup	47 049	-	12 072	-
Sprzedaż (likwidacja)/spłata	-	-	(12)	-
Pozostałe zmiany	(9 500)	-	-	-
Bilans zamknięcia	176 681	72 523	140 508	216 018

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, ani też w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku, nie miały miejsca przesunięcia między poziomem 1 a poziomem 2 hierarchii wartości godziwej, ani też żaden z instrumentów nie został przesunięty z lub do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej.

51.2. Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w podziale na kategorie instrumentów finansowych

Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku

	Aktywa / zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu		Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Instrumenty zabezpieczające	Aktywa / zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9	Razem
Dywidendy i udziały w zyskach	6 176		-	-	-	-	6 176
Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek	4 158	20 669		(206 080)	(29 465)	(46 792)	(257 510)
Różnice kursowe	(4 713)	7 864		(249 503)	-	-	(246 352)
Odpisy aktualizujące/ aktualizacja wartości	111 441	(223 200)		(12 919)	(34)	-	(124 712)
Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi	-	-		(18 162)	-	-	(18 162)
Zysk/(strata) ze zbycia inwestycji	2 074	(4 547)		-	-	-	(2 473)
Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych*	11 838	-		-	-	-	11 838
Przychody/(koszty) finansowe netto	130 974	(199 214)		(486 664)	(29 499)	(46 792)	(631 195)
Aktualizacja wartości	(1 926)	(57 697)		-	-	-	(59 623)
Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych*	(136 382)	-		-	-	-	(136 382)
Przychody/(koszty) operacyjne netto	(138 308)	(57 697)		-	-	-	(196 005)
Zmiana wyceny	-	-		-	(103 172)	-	(103 172)
Pozostałe całkowite dochody	-	-		-	(103 172)	-	(103 172)

* Grupa ujmuje przychody i koszty z tytułu instrumentów pochodnych towarowych w działalności operacyjnej. Przychody i koszty z tytułu pozostałych instrumentów pochodnych ujmowane są w przychodach/kosztach finansowych.

Rok zakończony 31 grudnia 2019 roku (dane przekształcone)

	Aktywa / zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Instrumenty zabezpieczające	Aktywa / zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9	Razem
Dywidendy i udziały w zyskach	4 254	-	-	-	-	4 254
Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek	7 414	20 902	(205 674)	743	(41 901)	(218 516)
Różnice kursowe	4 007	(3 128)	29 200	-	-	30 079
Odpisy aktualizujące/ aktualizacja wartości	(26 952)	(602)	(3 271)	34	-	(30 791)
Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi	-	-	(20 338)	-	-	(20 338)
Zysk/(strata) ze zbycia inwestycji	17	(1 974)	-	-	-	(1 957)
Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych*	(18 144)	-	-	-	-	(18 144)
Przychody/(koszty) finansowe netto	(29 404)	15 198	(200 083)	777	(41 901)	(255 413)
Aktualizacja wartości	21 386	(27 818)	-	-	-	(6 432)
Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych*	(34 054)	-	-	-	-	(34 054)
Przychody/(koszty) operacyjne netto	(12 668)	(27 818)	-	-	-	(40 486)
Zmiana wyceny	-	-	-	15 179	-	15 179
Pozostałe całkowite dochody	-	-	-	15 179	-	15 179

51.3. Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń

WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Pochodne instrumenty finansowe objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe zalicza się do aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, z wyjątkiem instrumentów pochodnych stanowiących instrumenty zabezpieczające i objętych rachunkowością zabezpieczeń. Instrumenty pochodne na zakup i sprzedaż aktywów niefinansowych nabywane i utrzymywane w celu zabezpieczenia własnych potrzeb jako wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe nie podlegają wycenie na dzień bilansowy. Instrumenty pochodne objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania – gdy ich wartość jest ujemna.

Na dzień bilansowy Grupa posiada następujące instrumenty pochodne objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe:

Klasyfikacja	Rodzaj instrumentów	Ujęcie w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów
Instrumenty pochodne w rachunkowości zabezpieczeń	Swapy procentowe (Interest Rate Swap-IRS) zawarte w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych z tytułu zadłużenia. Podlegają rachunkowości zabezpieczeń.	- wycena (efektywna część zabezpieczenia) w pozostałych całkowitych dochodach, przeniesienie do wyniku finansowego w momencie, gdy pozycja zabezpieczana wpływa na zysk lub stratę okresu, - wycena (nieefektywna część zabezpieczenia) w zysku lub stracie okresu
Instrumenty pochodne poza rachunkowością zabezpieczeń-zaklasyfikowane do "aktywów/zobowiązań wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy"	• kontrakty walutowe forward zawierane w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami kursów walut;	- przychody/(koszty) finansowe
	• kontrakty forward i futures na zakup i sprzedaż uprawnień do emisji CO2, energii i innych towarów zawierane i utrzymywane w celach spekulacyjnych;	- przychody/(koszty) operacyjne
	• swapy procentowo-walutowe (Coupon Only Cross Currency Swap fixed-fixed-CCIRS) zawierane w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami kursów walutowych.	- przychody/(koszty) finansowe

Rachunkowość zabezpieczeń

W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych Grupa korzysta z finansowych instrumentów pochodnych typu swap procentowy (Interest Rate Swap). Instrumenty te zabezpieczają przepływy środków pieniężnych związane z zadłużeniem. Transakcje te są objęte rachunkowością zabezpieczeń.

W momencie ustanowienia zabezpieczenia Grupa formalnie wyznacza i dokumentuje powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia.

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje się w następujący sposób:

• część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, które stanowią efektywne zabezpieczenie ujmuje się bezpośrednio w pozostałych całkowitych dochodach oraz

• nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w wyniku finansowym jako zysk lub stratę bieżącego okresu.

Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach zyski/straty z przeszacowania instrumentu zabezpieczającego ujmuje się bezpośrednio jako zysk lub stratę bieżącego okresu w momencie, w którym pozycja zabezpieczana wpływa na zysk lub stratę bieżącego okresu. W przypadku IRS korygowane są odpowiednio koszty odsetkowe z tytułu zadłużenia.

PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI

Grupa dokonuje oszacowania wartości godziwej na każdy dzień bilansowy. Metodologia została przedstawiona poniżej. Na każdy dzień bilansowy Grupa bada efektywność zabezpieczenia.

Instrument pochodny	Metodologia ustalania wartości godziwej
IRS	Różnica zdyskontowanych odsetkowych przepływów pieniężnych opartych o zmienną stopę procentową oraz o stałą stopę procentową. Dane wejściowe stanowi krzywa stóp procentowych z serwisu Reuters.
CCIRS	Różnica zdyskontowanych odsetkowych przepływów pieniężnych strumienia płaconego i strumienia otrzymywanego, w dwóch różnych walutach, wyrażona w walucie wyceny. Dane wejściowe stanowią krzywe stóp procentowych, basis spready oraz fixing NBP dla odpowiednich walut z serwisu Reuters.
Kontrakty walutowe forward	Różnica zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych pomiędzy ceną terminową na dzień wyceny a ceną transakcyjną, przemnożona przez wartość nominalną kontraktu w walucie obcej. Dane wejściowe stanowią fixing NBP i krzywa stóp procentowych implikowana z transakcji fx swap dla odpowiedniej waluty z serwisu Reuters.
Kontrakty towarowe (forward, futures)	Wartość godziwa transakcji terminowych na zakup i sprzedaż uprawnień do emisji CO2, energii elektrycznej oraz innych towarów ustalana jest w oparciu o ceny notowane na aktywnym rynku lub w oparciu o przepływy pieniężne stanowiące różnicę pomiędzy indeksem referencji cenowej (krzywą forward) i ceną kontraktu.

W związku z opóźnieniem oddania do eksploatacji bloku energetycznego w Jaworznie, na dzień bilansowy Grupa posiadała istotną nadwyżkę uprawnień do emisji CO2 zakontraktowanych do nabycia celem umorzenia przez spółkę zależną w związku z emisją za rok 2020. Na dzień bilansowy Grupa zamierzała nabyć uprawnienia do emisji CO2 w terminie zapadalności, dlatego też kontrakty te ujmowane były jako wyłączone z MSSF 9 Instrumenty finansowe i tym samym nie były wyceniane do wartości godziwej na dzień bilansowy.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa posiada następujące instrumenty pochodne:

Instrument	Opis
Instrumenty pochodne objęte rachunkowością zabezpieczeń
IRS	Instrumenty IRS (Interest Rate Swap) służą zabezpieczeniu części ryzyka stopy procentowej w stosunku do przepływów pieniężnych związanych z ekspozycją na WIBOR 6M wyznaczonych w ramach dynamicznej strategii zarządzania ryzykiem, tj.: • odsetek od kredytu o wartości nominalnej 750 000 tysięcy złotych, na okresy rozpoczynające się odpowiednio od lipca 2020 roku, wygasające w grudniu 2024 roku; • odsetek od obligacji o łącznej wartości nominalnej 3 090 000 tysięcy złotych, na okresy rozpoczynające się w grudniu 2019 roku, wygasające kolejno od 2023 do 2029 roku. Zgodnie z warunkami transakcji, Spółka płaci odsetki naliczone na podstawie stałej stopy procentowej w złotych, równocześnie otrzymując płatności według zmiennej stopy procentowej w złotych.
Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy nieobjęte rachunkowością zabezpieczeń
CCIRS	Instrumenty pochodne CCIRS (Coupon Only Cross Currency Swap fixed-fixed) polegają na wymianie płatności odsetkowych od łącznej kwoty nominalnej 500 000 tysięcy euro. Termin zapadalności transakcji upływa w lipcu 2027 roku. Zgodnie z warunkami transakcji, Spółka płaci odsetki naliczone na podstawie stałej stopy procentowej w złotych, równocześnie otrzymując płatności według stałej stopy procentowej w euro. Instrumenty pochodne CCIRS mające na celu zabezpieczenie przepływów walutowych wygenerowanych przez płatności odsetkowe od wyemitowanych euroobligacji.
Forward/futures towarowy	Instrumenty pochodne (futures, forward) towarowe obejmują transakcje terminowe na zakup i sprzedaż uprawnień do emisji CO2 i innych towarów.
Forward walutowy	Instrumenty pochodne typu forward walutowy mające na celu zabezpieczenie przepływów walutowych wygenerowanych z tytułu prowadzonej działalności.

Wycenę instrumentów pochodnych na poszczególne dni bilansowe prezentuje poniższa tabela.

	Stan na 31 grudnia 2020				Stan na 31 grudnia 2019
	Odniesiono w wynik finansowy	Odniesiono w pozostałe całkowite dochody	Ogółem		Odniesiono w wynik finansowy	Odniesiono w pozostałe całkowite dochody	Ogółem
	Odniesiono w wynik finansowy	Odniesiono w pozostałe całkowite dochody	Aktywa	Zobowiązania	Odniesiono w wynik finansowy	Odniesiono w pozostałe całkowite dochody	Aktywa	Zobowiązania
Instrumenty pochodne objęte rachunkowością zabezpieczeń
IRS	(6 230)	(83 831)	-	(90 061)	121	19 341	19 462	-
Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
CCIRS	3 268	-	5 023	(1 755)	(12 885)	-	-	(12 885)
Forward/futures towarowy	2 321	-	86 089	(83 768)	4 248	-	86 067	(81 819)
Forward walutowy	67 734	-	67 734	-	(29 823)	-	-	(29 823)
Razem			158 846	(175 584)			105 529	(124 527)
Długoterminowe			36 041	(73 739)			20 352	(16 848)
Krótkoterminowe			122 805	(101 845)			85 177	(107 679)

Hierarchia wartości godziwej w odniesieniu do pochodnych instrumentów finansowych przedstawiała się następująco:

	Stan na 31 grudnia 2020		Stan na 31 grudnia 2019
	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 1	Poziom 2
Aktywa
Instrumenty pochodne-towarowe	86 089	-	86 067	-
Instrumenty pochodne-walutowe	-	67 734	-	-
Instrumenty pochodne-IRS	-	-	-	19 462
Instrumenty pochodne-CCIRS	-	5 023	-	-
Razem	86 089	72 757	86 067	19 462
Zobowiązania
Instrumenty pochodne-towarowe	83 768	-	81 819	-
Instrumenty pochodne-walutowe	-	-	-	29 823
Instrumenty pochodne-IRS	-	90 061	-	-
Instrumenty pochodne-CCIRS	-	1 755	-	12 885
Razem	83 768	91 816	81 819	42 708

52. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Rodzaje ryzyk związanych z instrumentami finansowymi, na jakie narażona jest Grupa TAURON wraz z opisem ekspozycji na ryzyko i sposobu zarządzania ryzykiem prezentuje poniższa tabela.

Ekspozycja na ryzyko	Zarządzanie ryzykiem	Regulacja
Ryzyko kredytowe
Możliwość poniesienia straty z tytułu niewywiązania się partnerów handlowych z zobowiązań kontraktowych. Ekspozycja kredytowa dzieli się na ekspozycję z tytułu płatności (kwota jaka może zostać utracona w wyniku braku zapłaty za towar lub usługę) i ekspozycję zastąpienia (kwota jaka może zostać utracona w wyniku niezrealizowania dostawy towaru lub wykonania usługi).	Zarządzanie ryzykiem kredytowym ma na celu ograniczanie strat wynikających z pogorszenia sytuacji finansowej kontrahentów Grupy TAURON oraz minimalizację ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości. Transakcje handlowe o istotnej wartości poprzedza ocena wiarygodności kredytowej kontrahenta, obejmująca analizę ekonomiczno-finansową podmiotu. Na podstawie przeprowadzonej oceny kontrahentowi przyznaje się limit kredytowy, stanowiący ograniczenie maksymalnej ekspozycji kredytowej rozumianej jako kwota, która może zostać utracona, jeśli kontrahent nie wywiąże się ze swoich zobowiązań umownych w określonym czasie (z uwzględnieniem wartości wniesionych zabezpieczeń). Ekspozycję kredytową wylicza się na aktualny dzień i dzieli się ją na ekspozycję z tytułu płatności i ekspozycję zastąpienia. Grupa TAURON posiada zdecentralizowany system zarządzania ryzykiem kredytowym, co oznacza, iż każdy właściciel ryzyka w sposób aktywny odpowiada za zarządzanie ryzykiem kredytowym, jakie powstaje w obrębie jego zakresu działalności, jednak kontrola, monitorowanie oraz raportowanie odbywa się na poziomie Spółki. Funkcjonująca Polityka Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON określa zasady zarządzania mające skutecznie zminimalizować wpływ tego ryzyka na realizację celów strategicznych Grupy. Na podstawie wartości ekspozycji oraz oceny kondycji finansowej poszczególnych klientów wartość ryzyka kredytowego, na jakie narażona jest Grupa TAURON, jest wyliczana z wykorzystaniem metod statystycznych, według których oblicza się wartość narażoną na ryzyko na podstawie rozkładu prawdopodobieństwa straty całkowitej.	Polityka zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie TAURON
Ryzyko płynności
Możliwość utraty lub ograniczenia zdolności do regulowania bieżących wydatków ze względu na nieadekwatną wielkość lub strukturę płynnych aktywów w stosunku do zobowiązań krótkoterminowych lub niedostateczny poziom rzeczywistych wpływów netto z działalności operacyjnej.	Sytuacja płynnościowa Grupy TAURON jest na bieżąco monitorowana pod kątem ewentualnych odchyleń od zakładanych planów, a dostępność zewnętrznych źródeł finansowania, których kwota istotnie przewyższa oczekiwane zapotrzebowanie w krótkim okresie, mityguje ryzyko utraty płynności. W tym celu Spółka stosuje określone zasady wyznaczania pozycji płynnościowej zarówno poszczególnych spółek, jak i całej Grupy TAURON, co pozwala zabezpieczyć środki na pokrycie ewentualnej luki płynnościowej, zarówno poprzez alokację środków pomiędzy spółkami (mechanizm cash pool), jak również z wykorzystaniem finansowania zewnętrznego. Spółka zarządza również ryzykiem finansowania rozumianym jako brak możliwości pozyskania nowego finansowania, wzrost kosztów finansowania oraz ryzyko wypowiedzenia dotychczasowych umów finansowania. W ramach minimalizacji ryzyka finansowania Spółka prowadzi politykę pozyskiwania finansowania dla Grupy TAURON z odpowiednim wyprzedzeniem w stosunku do planowanej daty jego wykorzystania, tj. do 24 miesięcy przed planowanym zapotrzebowaniem. Taka polityka ma na celu przede wszystkim zapewnienie elastycznego doboru źródeł finansowania i wykorzystania sprzyjających warunków rynkowych, a także zmniejszenie ryzyka konieczności zaciągnięcia nowych zobowiązań na niekorzystnych warunkach finansowych.	Polityka zarządzania płynnością finansową Grupy TAURON
	Ryzyko rynkowe - ryzyko zmian stóp procentowych i kursów walutowych
Możliwość negatywnego wpływu na wyniki Grupy poprzez wahania wartości godziwej instrumentów finansowych lub zmianę przyszłych przepływów pieniężnych z nimi związanych na skutek zmian stóp procentowych lub kursów walutowych.	Grupa TAURON zarządza ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w oparciu o opracowaną i przyjętą do stosowania Politykę zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON oraz zatwierdzoną przez Zarząd Tolerancję na ryzyko, Limit globalny na ryzyko finansowe wraz z jego dekompozycją na poszczególne rodzaje ryzyka finansowego. Głównym celem zarządzania tymi ryzykami jest minimalizacja wrażliwości przepływów pieniężnych Grupy TAURON na czynniki ryzyka finansowego oraz minimalizacja kosztów finansowych i kosztów zabezpieczenia w ramach transakcji z wykorzystaniem instrumentów pochodnych. Grupa w przypadkach, w których jest to możliwe i ekonomicznie uzasadnione, wykorzystuje instrumenty pochodne, których charakterystyka pozwala na zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń. Polityka zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON wprowadza zasady rachunkowości zabezpieczeń, które określają zasady i rodzaje rachunkowości zabezpieczeń oraz ujęcie księgowe instrumentów zabezpieczających i pozycji zabezpieczanych w ramach rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSSF.	Polityka zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON
	Ryzyko rynkowe - ryzyko zmian cen
Nieplanowana zmienność wyniku operacyjnego Grupy TAURON wynikająca z fluktuacji cen rynków towarowych w poszczególnych obszarach działalności handlowej Grupy TAURON.	W celu efektywnego zarządzania stworzono system zarządzania ryzykiem handlowym powiązany organizacyjnie i informacyjnie z funkcjonującą na poziomie Grupy TAURON strategią zabezpieczenia pozycji handlowej. Polityka wprowadza system wczesnego ostrzegania oraz system limitowania ekspozycji na ryzyko w poszczególnych obszarach handlowych. Podstawową miarę operacyjną ryzyka rynkowego w Grupie TAURON stanowi miara wartości narażonej na ryzyko (Value at Risk) określająca maksymalną dopuszczalną zmianę wartości pozycji w zadanym horyzoncie czasowym i na określonym poziomie prawdopodobieństwa.	Polityka zarządzania ryzykiem handlowym w Grupie TAURON

W poniższych notach uwzględnione zostały składniki aktywów i zobowiązań finansowych spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. ujmowane przez Grupę na dzień bilansowy jako aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania związane z tymi aktywami.

52.1. Ryzyko kredytowe

Poniższa tabela przedstawia główne klasy instrumentów finansowych, w których powstaje ekspozycja na ryzyko kredytowe. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe wynikająca z aktywów finansowych Grupy TAURON jest równa ich wartościom bilansowym.

Klasy instrumentów finansowych	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Należności od odbiorców	2 473 416	2 290 746
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	921 345	1 237 952
Pożyczki udzielone	98 713	255 485
Instrumenty pochodne	158 846	105 529
Lokaty i depozyty	53 448	50 228
Inne należności finansowe	176 924	499 219

52.1.1 Ryzyko kredytowe związane z należnościami od odbiorców

Grupa posiada należności od dwóch grup odbiorców: odbiorcy instytucjonalni oraz odbiorcy indywidualni. Poniższa tabela przedstawia procentowy udział poszczególnych grup w łącznej kwocie należności od odbiorców.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Odbiorcy instytucjonalni	64,45%	76,65%
Odbiorcy indywidualni	35,55%	23,35%
Razem	100%	100%

W Grupie nie występują istotne koncentracje ryzyka kredytowego związanego z działalnością podstawową. Największą pozycję należności od odbiorców stanowi należność od PSE S.A., a udział w saldzie należności od odbiorców wynosi odpowiednio na dzień 31 grudnia 2020 roku – 8,06% oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku – 6,69%.

Grupa na bieżąco monitoruje ryzyko kredytowe generowane w ramach prowadzonej działalności zgodnie z Polityką Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON. W wyniku przeprowadzanej analizy wiarygodności kredytowej kontrahentów o istotnej ekspozycji kredytowej, zawieranie transakcji handlowych skutkujących wzrostem ekspozycji kredytowej powyżej przyznanego limitu ekspozycji, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia.

W warunkach niepewności oraz dynamicznych zmian wywołanych pandemią COVID-19 działania w zakresie ryzyka kredytowego w Grupie TAURON są skoncentrowane na wczesnej identyfikacji potencjalnych kontrahentów narażonych na wzrost poziomu ryzyka kredytowego. Działania te obejmują m.in. zaostrzenie zasad oceny kondycji finansowej kontrahentów, stały monitoring należności, monitoring informacji branżowych oraz otoczenia makroekonomicznego.

Wiekowanie należności od odbiorców oraz informacje odnośnie odpisów aktualizujących należności od odbiorców zaprezentowano w nocie 32 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

52.1.2 Ryzyko kredytowe związane z innymi należnościami finansowymi

Inne należności finansowe Grupy na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku dotyczą w głównej mierze odbiorców instytucjonalnych (udział odpowiednio 99,69% i 99,94%).

Na dzień 31 grudnia 2020 roku istotną pozycję innych należności finansowych stanowią depozyty początkowe oraz inne wniesione zabezpieczenia wynikające z transakcji zawieranych na giełdach. Mechanizmy funkcjonowania giełdy i stosowane zabezpieczenia w ocenie Spółki zasadniczo eliminują ryzyko kredytowe. Poza zabezpieczeniami giełdowymi nie występuje istotna koncentracja ryzyka kredytowego związanego z innymi należnościami finansowymi.

Odnośnie innych należności finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie na dzień bilansowy Grupa szacuje odpis aktualizujący.

Wiekowanie innych należności finansowych na dzień 31 grudnia 2020 roku wycenianych w zamortyzowanym koszcie

	Nie przeterminowane	Przeterminowane					Razem
	Nie przeterminowane	<30 dni	30-90 dni	90-180 dni	180-360 dni	>360 dni	Razem
Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego	114 190	2 717	9 440	8 284	6 473	79 925	221 029
Odpis aktualizujący	(6 706)	(1 190)	(9 327)	(8 277)	(6 380)	(79 905)	(111 785)
Wartość netto	107 484	1 527	113	7	93	20	109 244

Wiekowanie innych należności finansowych na dzień 31 grudnia 2019 roku wycenianych w zamortyzowanym koszcie

	Nie przeterminowane	Przeterminowane					Razem
	Nie przeterminowane	<30 dni	30-90 dni	90-180 dni	180-360 dni	>360 dni	Razem
Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego	206 721	5 526	5 055	1 428	2 124	97 633	318 487
Odpis aktualizujący	(9 330)	(3 317)	(2 576)	(1 391)	(2 113)	(97 408)	(116 135)
Wartość netto	197 391	2 209	2 479	37	11	225	202 352

Zmiana stanu odpisów aktualizujących inne należności finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Bilans otwarcia	(116 135)	(119 302)
Utworzenie	(2 349)	(3 143)
Wykorzystanie	222	560
Rozwiązanie	6 477	5 750
Bilans zamknięcia	(111 785)	(116 135)

52.1.3 Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami oraz z instrumentami pochodnymi

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Zarządzanie ryzykiem kredytowym związanym ze środkami pieniężnymi Grupa realizuje poprzez dywersyfikacje banków, w których mogą być deponowane nadwyżki środków pieniężnych, jednocześnie ograniczając koszty utrzymywania gotówki na rachunkach. Są to banki posiadające oceny ratingowe na poziomie inwestycyjnym. Udział trzech banków, w których Grupa posiada największe salda środków pieniężnych, na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosił 76%.

Instrumenty pochodne

Podmioty, z którymi Spółka zawiera transakcje pochodne w celu zabezpieczenia przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów walutowych, działają w sektorze finansowym. Są to banki posiadające oceny ratingowe na poziomie inwestycyjnym. Spółka dywersyfikuje banki, z którymi zawiera transakcje pochodne.

Instrumenty pochodne, dla których aktywem bazowym są aktywa niefinansowe, objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe, dotyczą transakcji typu futures (rynek giełdowy) i forward (rynek pozagiełdowy). Zgodnie z regulacjami giełdowymi funkcjonują odpowiednie mechanizmy zabezpieczające – depozyty początkowe i uzupełniające. W ramach depozytów uzupełniających Spółka na bieżąco przekazuje i otrzymuje środki pieniężne z tytułu zmiany wyceny instrumentów, co oznacza, że na dzień bilansowy w przypadku transakcji futures ryzyko kredytowe zasadniczo nie występuje.

W przypadku instrumentów pozagiełdowych występuje ryzyko kredytowe związane z możliwością niewypłacalności drugiej strony umowy. W związku z tym, transakcje handlowe o istotnej wartości poprzedza ocena wiarygodności kredytowej kontrahenta, obejmująca analizę ekonomiczno-finansową podmiotu. Na podstawie przeprowadzonej oceny kontrahentowi przyznaje się limit kredytowy, stanowiący ograniczenie maksymalnej ekspozycji kredytowej. Zawieranie transakcji handlowych skutkujących wzrostem ekspozycji kredytowej powyżej przyznanego limitu ekspozycji, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia zgodnie z Polityką Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON.

52.1.4 Ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami

Pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu

W odniesieniu do udzielonych pożyczek, wycenianych według zamortyzowanego kosztu, Grupa szacuje ryzyko niewypłacalności pożyczkobiorców w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, Poszczególnym ratingom przypisywane jest prawdopodobieństwo niewypłacalności kontrahenta (Probability of Default), implikowane z notowań instrumentów CDS (odzwierciedlające rynkowe otoczenie makroekonomiczne), w odpowiednim horyzoncie czasu i uśrednione dla kontrahentów ocenionych w ramach danego ratingu. Oczekiwana strata kredytowa kalkulowana jest przy uwzględnieniu wartości pieniądza w czasie.

W ramach stosowanego modelu Grupa na bieżąco analizuje poziom ryzyka kredytowego aktywów finansowych oraz ewentualne zmiany poziomu tego ryzyka. Na potrzeby identyfikacji znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego, Grupa grupuje aktywa finansowe posiadające zbliżoną charakterystykę. Na podstawie zmian ryzyka kredytowego aktywów finansowych od momentu ich początkowego ujęcia, aktywa finansowe przyporządkowywane są do jednego z następujących stopni:

 stopień 1 – aktywa finansowe, w przypadku których nie stwierdzono znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego oraz aktywa posiadające niski poziom ryzyka kredytowego na dzień bilansowy,

 stopień 2 – aktywa finansowe, w przypadku których stwierdzono znaczący wzrost ryzyka kredytowego,

 stopień 3 – aktywa finansowe, w przypadku których stwierdzono wystąpienie utraty wartości.

W przypadku aktywów przyporządkowanych do stopnia 1, odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych szacowane są w horyzoncie najbliższych 12-miesięcy. W przypadku aktywów przyporządkowanych do stopni 2 i 3, odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych szacowane są w całym okresie życia danego aktywa.

Na każdą datę sprawozdawczą Grupa dokonuje analizy wystąpienia przesłanek skutkujących zaklasyfikowaniem aktywów finansowych do poszczególnych stopni, o których mowa powyżej.

Jeśli na dzień sprawozdawczy kontrahent charakteryzuję się ratingiem inwestycyjnym, zakłada się, że ryzyko kredytowe kontrahenta nie wzrosło w sposób znaczny. Na potrzeby określenia horyzontu kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych, weryfikowany jest fakt znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego związanego z danym aktywem finansowym od momentu początkowego ujęcia tego aktywa finansowego.

Przy analizie wystąpienia znacznego wzrostu ryzyka kredytowego związanego z danym aktywem Grupa bierze pod uwagę między innymi następujące przesłanki:

 wewnętrzny lub zewnętrzny rating kontrahenta na dzień sprawozdawczy jest o ponad dwa stopnie ratingowe niższy (gorszy) od ratingu kontrahenta w momencie początkowego ujęcia;

 prawdopodobieństwo niewypłacalności kontrahenta na dzień sprawozdawczy w horyzoncie 1 roku jest co najmniej dwukrotnie większe od prawdopodobieństwa niewypłacalności na datę początkowego ujęcia;

 przeterminowanie należności z tytułu danego aktywa przekraczają 30 dni.

W przypadku, w którym należność od danego kontrahenta znajduje się w przedziale przeterminowania przekraczającym 90 dni, przyjmowane jest założenie o niewykonaniu zobowiązania przez kontrahenta, tj. prawdopodobieństwo niewypłacalności przypisane do kontrahenta wynosi 100%. Pożyczki udzielone przez Grupę na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku nie były przeterminowane.

Pożyczki wyceniane w wartości godziwej

Wycena pożyczki udzielonej wspólnemu przedsięwzięciu Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. klasyfikowanej w aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy o wartości bilansowej 72 523 tysiące złotych uwzględnia wpływ ryzyka kredytowego. Pożyczka została zabezpieczona poprzez weksel in blanco z porozumieniem wekslowym.

52.2. Ryzyko związane z płynnością

Grupa utrzymuje równowagę pomiędzy ciągłością, elastycznością i kosztem finansowania poprzez korzystanie z różnych źródeł finansowania, które pozwalają na zarządzanie ryzykiem płynności i skutecznie minimalizują negatywne skutki jego materializacji. Spółka prowadzi politykę dywersyfikacji instrumentów finansowania, ale przede wszystkim dąży do zabezpieczenia finansowania i utrzymania zdolności spółek Grupy do wywiązywania się z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań w okresie krótko i długoterminowym. Zarządzanie ryzykiem płynności jest powiązane z planowaniem i monitorowaniem przepływów pieniężnych w krótkim i długim okresie i podejmowaniu czynności dla zapewnienia środków finansowych na prowadzenie działalności spółek Grupy.

Grupa TAURON prowadzi scentralizowaną politykę w zakresie zarządzania finansami, dzięki czemu możliwe jest efektywne zarządzanie obszarem w ramach całej Grupy. W Grupie została wdrożona między innymi Polityka zarządzania płynnością finansową Grupy TAURON, dzięki której następuje optymalizacja zarządzania pozycją płynnościową Grupy i tym samym zmniejsza się ryzyko utraty płynności przez Grupę, jak i każdą ze spółek wchodzących w skład Grupy TAURON oraz zmniejsza się koszty finansowe. Poprzez wdrożenie odpowiednich standardów prognozowania możliwe staje się ustalenie precyzyjnej pozycji płynnościowej Grupy TAURON pozwalającej na optymalizację doboru momentu pozyskania finansowania oraz terminu zapadalności i rodzajów instrumentów lokacyjnych, a także odpowiedniego poziomu rezerwy płynnościowej.

Dodatkowo, w celu zminimalizowania możliwości wystąpienia zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz ryzyka utraty płynności Grupa TAURON stosuje mechanizm cash pool. Dzięki funkcjonowaniu struktury cash pool spółki Grupy TAURON, posiadające krótkotrwałe niedobory środków, mogą korzystać ze środków spółek wykazujących nadwyżki finansowe, bez konieczności pozyskiwania finansowania zewnętrznego.

Spółka posiada również dostępne finansowanie w ramach zawartej umowy kredytu w rachunku bieżącym do kwoty 45 000 tysięcy euro z przeznaczeniem na finansowanie transakcji na giełdach europejskich. Zawarcie umowy kredytu walutowego ma na celu mitygację ryzyka kursowego związanego z zawieranymi w euro transakcjami handlowymi. Na dzień 31 grudnia 2020 roku Spółka nie posiadała zobowiązania z powyższego kredytu.

Ponadto, Spółka posiada przede wszystkim dostępne finansowanie w ramach umów kredytów konsorcjalnych, które mogą być wykorzystywane na cele ogólnokorporacyjne, w tym na zabezpieczenie bieżącej sytuacji płynnościowej Grupy.

Prowadzona polityka w zakresie pozyskiwania źródeł finansowania umożliwia przede wszystkim zwiększenie możliwości otrzymania finansowania na ogólne cele korporacyjne i wydatki inwestycyjne, obniżenie kosztu kapitału zewnętrznego, ograniczenie ustanawiania ilości i form zabezpieczeń na majątku Grupy TAURON oraz kowenantów wymaganych przez instytucje finansowe, a także wpływa na zmniejszenie kosztów administracyjnych. Model finansowania korporacyjnego umożliwia również pozyskiwanie źródeł finansowania niedostępnych dla pojedynczych spółek.

W aspekcie płynnościowym Spółka zobowiązana była, wskutek dużej zmienności cen na rynku energii elektrycznej oraz produktów powiązanych, na którą wpływ miała pandemia COVID-19, do wnoszenia (zwłaszcza w pierwszym półroczu 2020 roku) wysokich kwot wymaganych depozytów uzupełniających zarówno do IRGiT, jak i na giełdę ICE, co przekładało się w konsekwencji na poziom angażowanych w tym celu środków pieniężnych. W celu ograniczenia wpływu pandemii na sytuację płynnością Spółka podjęła szereg działań obejmujących m.in. zawarcie dodatkowych umów pozwalających wnosić do IRGiT wymagane zabezpieczenia w formie niepieniężnej, co zostało opisane szerzej w nocie 59 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

W 2020 roku Grupa posiadała pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności.

Tabele poniżej przedstawiają wiekowanie wymagalności zobowiązań finansowych Grupy według niezdyskontowanych umownych płatności.

Zobowiązania finansowe na dzień 31 grudnia 2020 roku

Klasy instrumentów finansowych	Wartość bilansowa	Umowne niezdyskontowane płatności	Z tego umowne niezdyskontowane płatności o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego)
Klasy instrumentów finansowych	Wartość bilansowa	Umowne niezdyskontowane płatności	poniżej 3 miesięcy	od 3 do 12 miesięcy	od 1 roku do 2 lat	od 2 lat do 3 lat	od 3 lat do 5 lat	powyżej 5 lat
Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi
Oprocentowane kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje	13 514 342	(15 318 768)	(1 075 424)	(561 180)	(2 542 068)	(590 074)	(5 318 932)	(5 231 090)
Zobowiązania wobec dostawców	1 021 364	(1 021 364)	(1 019 911)	(757)	(696)	-	-	-
Zobowiązania inwestycyjne	880 373	(880 373)	(832 511)	(24 879)	(22 824)	(159)	-	-
Inne zobowiązania finansowe	497 804	(497 804)	(428 360)	(29 303)	(19 708)	(6 161)	(7 628)	(6 644)
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	1 146 094	(2 263 186)	(77 145)	(48 968)	(98 745)	(84 251)	(148 751)	(1 805 326)
Pochodne zobowiązania finansowe
Instrumenty pochodne-towarowe	83 768	(17 920)	(288)	(12 956)	(4 676)	-	-	-
Instrumenty pochodne-IRS	90 061	(90 412)	(1 746)	(30 979)	(31 305)	(21 793)	(3 646)	(943)
Instrumenty pochodne-CCIRS	1 755	(13 448)	-	(1 962)	(1 888)	(1 888)	(3 932)	(3 778)
Razem	17 235 561	(20 103 275)	(3 435 385)	(710 984)	(2 721 910)	(704 326)	(5 482 889)	(7 047 781)

Zobowiązania finansowe na dzień 31 grudnia 2019 roku

Klasy instrumentów finansowych	Wartość bilansowa	Umowne niezdyskontowane płatności	Z tego umowne niezdyskontowane płatności o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego)
Klasy instrumentów finansowych	Wartość bilansowa	Umowne niezdyskontowane płatności	poniżej 3 miesięcy	od 3 do 12 miesięcy	od 1 roku do 2 lat	od 2 lat do 3 lat	od 3 lat do 5 lat	powyżej 5 lat
Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi
Oprocentowane kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje	13 307 673	(15 536 815)	(1 693 417)	(977 598)	(650 705)	(3 882 401)	(1 981 047)	(6 351 647)
Zobowiązania wobec dostawców	850 628	(850 628)	(847 226)	-	(1 706)	(1 696)	-	-
Zobowiązania inwestycyjne	765 357	(765 357)	(757 850)	(93)	(3 708)	(3 706)	-	-
Inne zobowiązania finansowe	504 529	(504 529)	(362 412)	(90 370)	(32 194)	(5 081)	(7 376)	(7 096)
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	1 006 603	(1 927 467)	(66 996)	(43 897)	(94 969)	(77 448)	(137 372)	(1 506 785)
Pochodne zobowiązania finansowe
Instrumenty pochodne-towarowe	81 819	(29 676)	(24 602)	(4 950)	(124)	-	-	-
Instrumenty pochodne-walutowe	29 823	(29 823)	(2 505)	(19 911)	(7 407)	-	-	-
Instrumenty pochodne-CCIRS	12 885	(49 267)	-	(6 207)	(6 188)	(6 120)	(12 326)	(18 426)
Razem	16 559 317	(19 693 562)	(3 755 008)	(1 143 026)	(797 001)	(3 976 452)	(2 138 121)	(7 883 954)

52.3. Ryzyko rynkowe

Grupa identyfikuje następujące rodzaje ryzyka rynkowego, na które jest narażona:

 ryzyko stopy procentowej;

 ryzyko walutowe;

 ryzyko cen surowców i towarów w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych.

52.3.1 Ryzyko stopy procentowej

Pozycje oprocentowane według stopy zmiennej narażają Grupę na zmianę przepływów pieniężnych w wyniku zmiany stóp procentowych. Pozycje oprocentowane według stopy stałej narażają Grupę na zmianę wartości godziwej w przypadku pozycji wycenianych w wartości godziwej. Ryzyko zmiany wartości godziwej w wyniku zmiany stóp procentowych dotyczy instrumentów pochodnych IRS i CCIRS oraz pożyczki udzielonej na rzecz Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. Grupa jest również narażona na materializację ryzyka związanego z utraconymi korzyściami w związku ze spadkiem stóp procentowych w przypadku zadłużenia o stałym oprocentowaniu lub ze wzrostem stóp procentowych w przypadku posiadanych aktywów o stałym oprocentowaniu, jednak zmiany te nie są ujmowane w sprawozdaniu finansowym.

Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczenie do poziomu akceptowalnego przez Grupę niekorzystnego wpływu zmian rynkowych stóp procentowych na przepływy pieniężne oraz minimalizacja kosztów finansowych. W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem stopy procentowej związanej z zadłużeniem o zmiennej stopie procentowej Grupa zawarła transakcje typu swap procentowy (IRS), o czym szerzej w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Transakcje IRS zawierane w celu zabezpieczenia ryzyka stopy procentowej są objęte rachunkowością zabezpieczeń.

W poniższych tabelach przedstawione zostały wartości bilansowe instrumentów finansowych Grupy narażonych na ryzyko stopy procentowej. Ze względu na stosowaną przez Spółkę dynamiczną strategią zarządzania ryzykiem finansowym, w której pozycję zabezpieczaną stanowią przepływy związane z ekspozycją na zmienną stopę procentową WIBOR 6M ryzyko zmiany stóp procentowych dla części przepływów odsetkowych zostało ograniczone poprzez zawarte transakcje zabezpieczające IRS. W związku z tym, część wartości bilansowej zadłużenia o zmiennym oprocentowaniu, których zmienność przepływów odsetkowych została zabezpieczona poprzez swap procentowy, w tabelach poniżej została zaprezentowana łącznie z wyceną tych instrumentów zabezpieczających w ramach pozycji o oprocentowaniu stałym.

Instrumenty finansowe w podziale na rodzaj oprocentowania

Instrumenty finansowe	Stan na 31 grudnia 2020			Stan na 31 grudnia 2019
Instrumenty finansowe	Oprocentowane wg stałej stopy	Oprocentowane wg zmiennej stopy	Razem	Oprocentowane wg stałej stopy	Oprocentowane wg zmiennej stopy	Razem
Aktywa finansowe
Lokaty i depozyty	53 448	-	53 448	50 228	-	50 228
Pożyczki udzielone	96 293	2 420	98 713	246 243	9 242	255 485
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	-	788 277	788 277	-	1 143 598	1 143 598
Instrumenty pochodne -CCIRS	5 023	-	5 023	-	-	-
Instrumenty pochodne-IRS	-	-	-	19 462	-	19 462
Zobowiązania finansowe
Kredyty w rachunku bieżącym	-	2 261	2 261	-	23 339	23 339
Kredyty i pożyczki preferencyjne	-	16 717	16 717	-	12 488	12 488
Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych	2 789 476	3 183 679	5 973 155	2 892 708	4 122 116	7 014 824
Wyemitowane obligacje	6 782 151	740 058	7 522 209	5 756 491	500 531	6 257 022
Zobowiązania z tytułu leasingu	1 146 094	-	1 146 094	1 006 603	-	1 006 603
Instrumenty pochodne -CCIRS	1 755	-	1 755	12 885	-	12 885
Instrumenty pochodne-IRS	90 061	-	90 061	-	-	-

Pozostałe instrumenty finansowe Grupy, które nie zostały ujęte w powyższych tabelach, nie są oprocentowane i w związku z tym nie podlegają ryzyku stopy procentowej.

Analiza wrażliwości

Na potrzeby analizy wrażliwości na zmiany czynników ryzyka rynkowego Grupa wykorzystuje metodę analizy scenariuszowej. Grupa wykorzystuje scenariusze eksperckie odzwierciedlające subiektywną ocenę Grupy odnośnie kształtowania się pojedynczych czynników ryzyka rynkowego w przyszłości. Przedmiotem analizy zostały objęte wyłącznie te pozycje, które spełniają definicję instrumentów finansowych zgodnie z MSSF.

W analizie wrażliwości na ryzyko stopy procentowej Grupa stosuje równoległe przesunięcie krzywej stóp procentowych o potencjalną możliwą zmianę referencyjnych stóp procentowych w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego. Dla celów analizy wrażliwości na ryzyko zmian stóp procentowych wykorzystano średnie poziomy referencyjnych stóp procentowych w danym roku. Skala potencjalnych zmian stóp procentowych została oszacowana na podstawie zmienności implikowanych opcji na stopę procentową kwotowanych na rynku międzybankowym dla walut, dla których Grupa posiada ekspozycję na ryzyko stóp procentowych na datę bilansową.

Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian stóp procentowych WIBOR, EURIBOR, ESTRON oraz LIBOR USD, przy czym na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku narażenie na zmianę stopy EURIBOR, ESTRON i LIBOR USD było nieistotne.

Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego brutto oraz pozostałych całkowitych dochodów brutto Grupy na racjonalne możliwe do zaistnienia zmiany stóp procentowych w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego, przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka.

Klasy instrumentów finansowych	31 grudnia 2020		Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej na 31 grudnia 2020 roku		31 grudnia 2019		Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej na 31 grudnia 2019 roku
	Wartość bilansowa	Wartość narażona na ryzyko	WIBOR +225 pb	WIBOR -225 pb	Wartość bilansowa	Wartość narażona na ryzyko	WIBOR +38 pb	WIBOR -38 pb
	Wartość bilansowa	Wartość narażona na ryzyko	Wynik finansowy / Pozostałe całkowite dochody*		Wartość bilansowa	Wartość narażona na ryzyko	Wynik finansowy / Pozostałe całkowite dochody*
Pożyczki udzielone	98 713	74 943	(15 002)	19 352	255 485	225 260	(9 883)	10 398
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	921 345	788 277	14 790	(7 787)	1 237 952	1 143 598	4 237	(4 237)
Instrumenty pochodne (aktywa)	158 846	5 023	29 458	(29 458)	105 529	19 462	37 204	(37 204)
Kredyty i pożyczki preferencyjne	16 717	16 717	(376)	376	12 488	12 488	(47)	47
Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych	5 973 155	4 934 027	(111 016)	111 016	7 014 824	6 320 285	(24 017)	24 017
Wyemitowane obligacje	7 522 209	2 829 640	(63 667)	63 667	6 257 022	1 890 467	(7 184)	7 184
Instrumenty pochodne (zobowiązania)	175 584	91 816	415 964	(415 964)	124 527	12 885	6 098	(6 098)
Razem			270 151	(258 798)			6 408	(5 893)

*Dotyczy finansowych instrumentów pochodnych typu swap procentowy (Interest Rate Swap) objętych rachunkowością zabezpieczeń, o czym szerzej w nocie 51.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku analiza wrażliwości na ryzyko spadku stopy procentowej nie uwzględnia środków pieniężnych na rachunkach bankowych, dla których zgodnie z zapisami umownymi banki nie będą naliczały ujemnego oprocentowania.

Ekspozycja na ryzyko na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku jest reprezentatywna dla ekspozycji Grupy na ryzyko w trakcie poprzedzającego tą datę okresu rocznego.

52.3.2 Ryzyko walutowe

W spółkach Grupy TAURON występuje ekspozycja na ryzyko walutowe transakcyjne i translacyjne. Spółki Grupy narażone są głównie na zmiany kursów walutowych EUR/PLN, CZK/PLN, USD/PLN i GBP/PLN w związku z ich działalnością operacyjną i finansową. Poniższe tabele prezentują ekspozycję Grupy na ryzyko walutowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych. Istotna ekspozycja dotyczy zmiany kursu EUR/PLN oraz CZK/PLN. Ekspozycja Grupy na zmiany kursu pozostałych walut nie jest istotna.

Klasy instrumentów finansowych	Stan na 31 grudnia 2020					Stan na 31 grudnia 2019
	Łączna wartość bilansowa w PLN	EUR		CZK		Łączna wartość bilansowa w PLN	EUR		CZK
	Łączna wartość bilansowa w PLN	w walucie	w PLN	w walucie	w PLN	Łączna wartość bilansowa w PLN	w walucie	w PLN	w walucie	w PLN
Aktywa finansowe
Należności od odbiorców	2 473 416	2 022	9 330	61 124	10 715	2 290 746	2 170	9 251	50 029	8 384
Inne należności finansowe	176 924	11 153	51 470	20 342	3 566	499 219	49 784	212 005	20 346	3 410
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	921 345	26 767	123 524	29 458	5 164	1 237 952	4 187	17 832	48 443	8 119
Instrumenty pochodne (aktywa)	158 846	17 529	80 894	-	-	105 529	14 214	60 531	-	-
Razem		57 471	265 218	110 924	19 445		70 355	299 619	118 818	19 913
Zobowiązania finansowe
Kredyt w rachunku bieżącym	2 261	487	2 249	-	-	23 339	5 304	22 585	-	-
Wyemitowane obligacje	7 522 209	857 840	3 958 759	-	-	6 257 022	851 101	3 624 412	-	-
Zobowiązania wobec dostawców	1 021 364	12 363	57 053	8 340	1 462	850 628	5 770	24 572	8 884	1 489
Zobowiązania inwestycyjne	880 373	14 985	63 813	-	-	765 357	-	-	-	-
Pozostałe zobowiązania finansowe	245 623	15 867	73 221	-	-	223 920	2 530	10 774	-	-
Instrumenty pochodne (zobowiązania)	175 584	17 026	78 573	-	-	124 527	13 206	56 238	-	-
Razem		918 568	4 233 668	8 340	1 462		877 911	3 738 581	8 884	1 489
Pozycja walutowa netto		(861 097)	(3 968 450)	102 584	17 983		(807 556)	(3 438 962)	109 934	18 424

Grupa TAURON wykorzystuje w ramach zarządzania ryzykiem walutowym kontrakty terminowe typu forward. Celem zawieranych transakcji było zabezpieczenie Grupy przed ryzykiem walutowym powstającym w toku prowadzonej działalności handlowej, przede wszystkim z tytułu zakupu uprawnień do emisji CO2 oraz zabezpieczanie ekspozycji walutowej generowanej przez płatności odsetkowe od pozyskanego finansowania w euro.

Wycena w wartości godziwej walutowych kontraktów terminowych typu forward oraz kontraktów CCIRS narażona jest na ryzyko zmian kursu EUR/PLN. Transakcje zawierane w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem walutowym nie są objęte rachunkowością zabezpieczeń.

Analiza wrażliwości

Potencjalne możliwe zmiany kursów walutowych są określone w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego i zostały obliczone na podstawie rocznych zmienności implikowanych dla opcji walutowych kwotowanych na rynku międzybankowym dla danej pary walut z daty bilansowej lub w przypadku braku dostępnych kwotowań rynkowych na podstawie zmienności historycznych za okres jednego roku przed datą bilansową.

Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian kursów walutowych EUR/PLN, CZK/PLN, USD/PLN, GBP/PLN. Istotne narażenie na ryzyko występuje w przypadku EUR, głównie ze względu na finansowanie zewnętrzne zaciągnięte w EUR. Pozostałe waluty nie generują istotnego ryzyka dla Grupy.

Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego brutto oraz pozostałych całkowitych dochodów brutto Grupy na racjonalne możliwe do zaistnienia zmiany kursu walutowego EUR/PLN w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego, przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka.

Klasy instrumentów finansowych	31 grudnia 2020		Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe na 31 grudnia 2020 roku		31 grudnia 2019		Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe na 31 grudnia 2019 roku
	Wartość bilansowa	EUR/PLN			Wartość bilansowa	EUR/PLN
	Wartość bilansowa	Wartość narażona na ryzyko	kurs EUR/PLN +5,78%	kurs EUR/PLN -5,78%	Wartość bilansowa	Wartość narażona na ryzyko	kurs EUR/PLN +4,24%	kurs EUR/PLN -4,24%
Należności od odbiorców	2 473 416	9 330	539	(539)	2 290 746	9 251	392	(392)
Inne należności finansowe	176 924	51 470	2 975	(2 975)	499 219	212 005	8 989	(8 989)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	921 345	123 524	7 140	(7 140)	1 237 952	17 832	756	(756)
Instrumenty pochodne (aktywa)	158 846	153 651	160 819	(160 819)	105 529	60 531	2 567	(2 567)
Kredyty w rachunku bieżącym	2 261	2 249	(130)	130	23 339	22 585	(958)	958
Wyemitowane obligacje	7 522 209	3 958 759	(228 816)	228 816	6 257 022	3 624 412	(153 675)	153 675
Zobowiązania wobec dostawców	1 021 364	57 053	(3 298)	3 298	850 628	24 572	(1 042)	1 042
Zobowiązania inwestycyjne	880 373	63 813	(3 688)	3 688	765 357	-	-	-
Pozostałe zobowiązania finansowe	245 623	73 221	(4 232)	4 232	223 920	10 774	(457)	457
Instrumenty pochodne (zobowiązania)	175 584	80 328	(1 370)	1 370	124 527	98 946	79 408	(79 408)
Razem			(70 061)	70 061			(64 020)	64 020

Ekspozycja na ryzyko na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku jest reprezentatywna dla ekspozycji Grupy na ryzyko w trakcie poprzedzającego tą datę okresu rocznego.

52.3.3 Ryzyko zmian cen surowców i towarów w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych

Grupa zawiera transakcje pochodne, dla których instrumentem bazowym są towary lub surowce. Narażenie Grupy na ryzyko cenowe w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych wiąże się z ryzykiem wahań wartości godziwej tych instrumentów na skutek zmian cen surowców/towarów, na których te instrumenty są oparte. Grupa ogranicza ryzyko cenowe związane z towarowymi instrumentami pochodnymi poprzez zawieranie transakcji przeciwstawnych. Ryzyko ogranicza się do otwartych transakcji na zakup lub sprzedaż danego towaru lub surowca, tzn. dotyczy niezbilansowanej pozycji w portfelu.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku portfel zawartych kontraktów jest w całości zbilansowany. Minimalizuje to ryzyko rynkowe w portfelu towarowych instrumentów pochodnych. Potwierdziły to wyniki przeprowadzonej analizy wrażliwości, które wskazały na nieistotny wpływ potencjalnych możliwych zmian cen uprawnień do emisji na wynik finansowy brutto Grupy.

53. Ryzyko operacyjne

Ryzyko operacyjne handlowe zarządzane jest na poziomie Grupy TAURON, co zostało opisane w punkcie 3.3. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020. Grupa zarządza ryzykiem handlowym w oparciu o opracowaną i przyjętą do stosowania Politykę zarządzania ryzykiem handlowym w Grupie TAURON, która wprowadza system wczesnego ostrzegania oraz system limitowania ekspozycji na ryzyko w poszczególnych obszarach handlowych.

Spółki Grupy narażone są na działanie i niekorzystny wpływ czynników ryzyka związanego ze zmiennością przepływów pieniężnych oraz wyników finansowych wyrażonych w walucie krajowej z tytułu zmian cen towarów. Ekspozycję Grupy na ryzyko cen towarów odzwierciedla wolumen zakupów podstawowych surowców i towarów, do których zalicza się węgiel kamienny, gaz oraz energię. Wolumen oraz koszty zakupów podstawowych surowców od dostawców spoza Grupy przedstawia poniższa tabela.

Rodzaj paliwa	Jednostka miary	2020		2019
Rodzaj paliwa	Jednostka miary	Wolumen	Koszty zakupu	Wolumen	Koszty zakupu

Węgiel	tona	2 814 471	702 943	3 809 329	1 002 443
Gaz	MWh	3 965 153	331 111	3 498 481	345 742
Energia elektryczna	MWh	32 036 767	8 092 668	32 326 975	7 906 677
Energia cieplna	GJ	4 769 991	209 438	5 718 634	226 430
Razem			9 336 160		9 481 292

INNE INFORMACJE

54. Zobowiązania warunkowe

Powództwa związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych

Powództwa związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych przeciwko spółce zależnej Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o.

W 2015 roku spółki należące do grup: in.ventus, Polenergia oraz Wind Invest wytoczyły przeciwko spółce Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. powództwa o stwierdzenie bezskuteczności złożonych przez Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. oświadczeń o wypowiedzeniu umów zawartych z ww. spółkami na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych. W toku postępowań sądowych spółki powodowe rozszerzają powództwa poprzez zgłaszanie roszczeń odszkodowawczych i roszczeń z kar umownych związanych z wypowiedzeniem umów bądź składają odrębne pozwy o zapłatę odszkodowań.

Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji wysokość żądanych w pozwach odszkodowań wynosi: spółki grupy Polenergia – 115 566 tysięcy złotych (w tym Amon Sp. z o.o. – 69 488 tysięcy złotych, Talia Sp. z o.o. – 46 078 tysięcy złotych); spółki grupy Wind Invest – 322 313 tysięcy złotych.

W sprawie z powództw spółek Amon Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. zostały wydane wyroki częściowe i wstępne (wyrok z dnia 25 lipca 2019 roku w sprawie z powództwa Amon Sp. o.o. oraz wyrok z dnia 6 marca 2020 roku, uzupełniony przez sąd w dniu 8 września 2020 roku w sprawie z powództwa Talia Sp. o.o.), w których sądy ustaliły, że oświadczenia Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. o wypowiedzeniu umów długoterminowych zawartych pomiędzy Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. i Amon Sp. z o.o. oraz zawartych pomiędzy Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia są bezskuteczne i nie wywołują skutku prawnego w postaci rozwiązania obu umów, skutkiem czego umowy te po okresie wypowiedzenia, tj. po dniu 30 kwietnia 2015 roku pozostają w mocy co do wszystkich postanowień i wiążą strony. Sądy uznały ponadto, żądania Amon Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. zapłaty odszkodowania za usprawiedliwione co do zasady, przy czym nie przesądziły o wysokości ewentualnego odszkodowania. Wyroki są nieprawomocne. Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. złożyła apelacje od wyroków.

Powyższe częściowe i wstępne wyroki, nie zmieniają oceny Grupy, zgodnie z którą szanse przegrania sprawy nie są wyższe od szansy jej wygrania.

W sprawie z wniosku spółki Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. o udzielenie zabezpieczenia roszczeń o ustalenie, że wypowiedzenia umów długoterminowych złożonych przez Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. są bezskuteczne, Sąd Apelacyjny w Warszawie w dniu 6 listopada 2019 roku częściowo uwzględnił wniosek o zabezpieczenie poprzez nakazanie Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. wykonywania w całości postanowień umów na dotychczasowych warunkach, zgodnie z ich treścią, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z powództwa Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. przeciwko Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o., toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia jest prawomocne. Postanowienie to nie przesądza merytorycznie o zasadności powództwa, co może nastąpić dopiero w prawomocnym wyroku, a jedynie tymczasowo reguluje stosunki stron na czas trwania postępowania. Mając na uwadze konieczność realizowania postanowienia o zabezpieczeniu, o którym mowa powyżej Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. utworzyła rezerwę na umowy rodzące obciążenia, której wartość na dzień bilansowy wynosi 8 297 tysięcy złotych.

Pozostałe postępowania toczą się przed sądami pierwszej instancji (w tym jedno postępowanie, które zostało skierowane mocą wyroku sądu drugiej instancji do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji).

Uwzględniając aktualny stan spraw sądowych i okoliczności im towarzyszące, Grupa ocenia, iż szanse przegrania pozostałych spraw sądowych związanych z powództwami zarówno w zakresie stwierdzenia bezskuteczności oświadczeń o wypowiedzeniu oraz zabezpieczenie roszczeń niepieniężnych, jak i roszczeń odszkodowawczych nie są wyższe od szans wygrania przedmiotowych spraw, w związku z czym nie tworzy rezerwy na koszty z nimi związane (za wyjątkiem rezerwy utworzonej na postępowanie z powództwa spółki Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. o czym mowa powyżej).

W związku z transakcją zakupu w dniu 3 września 2019 roku przez spółki zależne od TAURON Polska Energia S.A., tj. TEC1 Sp. z o.o., TEC2 Sp. z o.o. oraz TEC3 Sp. z o.o. pięciu farm wiatrowych należących do grupy in.ventus i wierzytelności finansowych przysługujących Hamburg Commercial Bank AG wobec spółek operujących farmami wiatrowymi, sprawy z powództw spółek z grupy in.ventus wszczętych przeciwko spółce Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. zostały przez sąd zawieszone, na zgodny wniosek stron. W marcu 2020 roku strony złożyły wniosek o podjęcie postępowania, w celu cofnięcia przez stronę powodową pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. W czerwcu 2020 roku sąd podjął postępowanie, a spółki złożyły oświadczenia o cofnięciu pozwów ze zrzeczeniem się roszczeń. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2020 roku sąd umorzył postępowanie w sprawie. Postanowienie sądu jest prawomocne.

Powództwo związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych przeciwko TAURON Polska Energia S.A.

W latach 2017 i 2018 spółki należące do grup: in.ventus, Polenergia oraz Wind Invest wytoczyły przeciwko spółce TAURON Polska Energia S.A. pozwy o zapłatę odszkodowania oraz o ustalenie odpowiedzialności za szkody, które mogą wyniknąć w przyszłości z czynów niedozwolonych, w tym z czynów nieuczciwej konkurencji. Podstawą faktyczną żądań pozwów, według twierdzeń stron powodowych, jest wypowiedzenie przez spółkę zależną Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. umów długoterminowych na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia oraz rzekome kierowanie przez TAURON Polska Energia S.A. tym procesem.

Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji wysokość żądanych w pozwach odszkodowań wynosi: spółki grupy Polenergia – 78 855 tysięcy złotych, spółki grupy Wind Invest – 272 450 tysięcy złotych.

Ponadto, spółki powodowe wskazują w swych pozwach na następujące wartości szacowanych szkód, które mogą powstać w przyszłości: spółki grupy Polenergia – 265 227 tysięcy złotych, spółki grupy Wind Invest – 1 119 363 tysiące złotych.

Sądem właściwym dla rozpoznania pozwów jest Sąd Okręgowy w Katowicach. Wszystkie postępowania toczą się przed sądami pierwszej instancji. Postępowania toczone z powództw grupy Wind Invest toczą się przy drzwiach zamkniętych. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji szanse Spółki na uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia w sporach należy ocenić pozytywnie, tj. szanse przegranej nie są wyższe niż szanse wygranej.

W związku z transakcją zakupu w dniu 3 września 2019 roku przez spółki zależne od TAURON Polska Energia S.A., tj. TEC1 Sp. z o.o., TEC2 Sp. z o.o. oraz TEC3 Sp. z o.o. pięciu farm wiatrowych należących do grupy in.ventus i wierzytelności finansowych przysługujących Hamburg Commercial Bank AG wobec spółek operujących farmami wiatrowymi, sprawy z powództw spółek z grupy in.ventus wszczętych przeciwko TAURON Polska Energia S.A. zostały przez sąd zawieszone, na zgodny wniosek stron. W pierwszym kwartale 2020 roku strony złożyły wniosek o podjęcie postępowania, w celu cofnięcia przez stronę powodową pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Na zgodny wniosek stron sąd podjął postępowanie. Pismem z dnia 5 czerwca 2020 roku strona powodowa dokonała cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2020 roku sąd umorzył postępowanie w sprawie. Postanowienie sądu jest prawomocne.

Powództwa związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych przeciwko spółce zależnej TAURON Sprzedaż Sp. z o.o.

W 2018 roku do spółki zależnej TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. wpłynęły zawiadomienia w sprawach z wniosków dwóch spółek z grupy Polenergia przeciwko TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. o zawezwanie do próby ugodowej co do łącznej kwoty 78 855 tysięcy złotych, tytułem odszkodowania za rzekomą szkodę wyrządzoną spółkom z grupy Polenergia, w skutek bezpodstawnego zerwania długoterminowej umowy zawartej pomiędzy tymi spółkami a Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. Spółki wskazały we wnioskach, że Spółka, Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. oraz likwidatorzy spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. wyrządzili i nadal wyrządzają szkodę spółkom z grupy Polenergia, a TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. z tej szkody świadomie skorzystała i - według spółek z grupy Polenergia - ponosi za nią odpowiedzialność. TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. uznała żądania spółek z grupy Polenergia jako bezzasadne, w związku z czym nie doszło do zawarcia ugód. Na podstawie przeprowadzonej analizy sytuacji prawnej w ocenie Zarządu TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. brak jest podstaw do utworzenia rezerwy z tytułu powyższej sprawy. Sprawa nie jest objęta postępowaniem sądowym.

Roszczenie wobec PGE EJ 1 Sp. z o.o.

W dniu 13 marca 2015 roku konsorcjum w składzie WorleyParsons Nuclear Services JSC, WorleyParsons International Inc, WorleyParsons Group Inc (dalej: „konsorcjum WorleyParsons"), będące wykonawcą badań w ramach procesu inwestycyjnego związanego z budową elektrowni jądrowej przez PGE EJ 1 Sp. z o.o. (dalej: „umowa”), zgłosiło w związku z umową - w wezwaniu do zapłaty względem PGE EJ 1 Sp. z o.o. - roszczenia na łączną kwotę 92 315 tysięcy złotych. W następstwie tego, w dniu 15 kwietnia 2015 roku Spółka (jako wspólnik posiadający 10% udziałów w kapitale zakładowym PGE EJ 1 Sp. z o.o.) zawarła porozumienie z PGE EJ 1 Sp. z o.o. oraz pozostałymi jej udziałowcami (tj. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., KGHM Polska Miedź S.A. oraz ENEA S.A.), które reguluje wzajemne relacje stron tego porozumienia związane z tymi roszczeniami, w tym zasady zapewnienia ewentualnych dodatkowych środków dla PGE EJ 1 Sp. z o.o. przez jej udziałowców.

Spółka ocenia, że wynikające z tego porozumienia potencjalne dodatkowe zaangażowanie finansowe Spółki w PGE EJ 1 Sp. z o.o. nie będzie wyższe niż procentowe zaangażowanie kapitałowe Spółki w PGE EJ1 Sp. z o.o.

W listopadzie 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie doręczył PGE EJ 1 Sp. z o.o. pozew konsorcjum WorleyParsons na kwotę około 59 mln złotych, rozszerzony następnie w 2017 i 2019 roku do kwoty około 128 mln złotych. PGE EJ 1 Sp. z o.o. nie uznało zgłoszonych w stosunku do niej roszczeń, a ewentualne ich zasądzenie przez sąd uważa za mało prawdopodobne. Spółka nie tworzy rezerwy w związku z powyższymi zdarzeniami.

Roszczenia od Huty Łaziska S.A.

W związku z połączeniem Spółki z Górnośląskim Zakładem Elektroenergetycznym S.A. („GZE”) – TAURON Polska Energia S.A. została stroną sporu sądowego z Hutą Łaziska S.A. („Huta”) przeciwko GZE i Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa URE. Aktualnie proces toczy się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie.

Pozwem z dnia 12 marca 2007 roku Huta domaga się od GZE i Skarbu Państwa - Prezesa URE (in solidum) zasądzenia kwoty 182 060 tysięcy złotych z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za rzekome szkody wywołane niewykonaniem przez GZE postanowienia Prezesa URE z dnia 12 października 2001 roku dotyczącego wznowienia przez GZE dostaw energii elektrycznej do Huty.

W sprawie tej zapadły korzystne dla GZE wyroki sądu pierwszej i drugiej instancji, jednakże wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. W dniu 5 czerwca 2012 roku Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Wyrokiem z dnia 28 maja 2019 roku Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił w całości powództwo Huty oraz orzekł o zwrocie przez Hutę na rzecz każdego z pozwanych kosztów postępowania. Wyrok nie jest prawomocny. Huta wniosła apelację (datowaną na 25 lipca 2019 roku), zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanych na rzecz Huty kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na apelację z dnia 9 sierpnia 2019 roku Spółka wniosła o oddalenie apelacji w całości jako oczywiście bezpodstawnej oraz zasądzenie od Huty na rzecz Spółki kosztów postępowania apelacyjnego.

Na podstawie przeprowadzonej analizy prawnej roszczeń, jak również biorąc pod uwagę powyższy wyrok, Spółka uważa, że są one bezzasadne, a ryzyko konieczności ich zaspokojenia nikłe. W rezultacie Spółka nie utworzyła rezerwy na koszty związane z tymi roszczeniami.

Sprawa z powództwa ENEA S.A.

Sprawa z powództwa ENEA S.A. („ENEA”) przeciwko TAURON Polska Energia S.A., zawisła od 2016 roku przed Sądem Okręgowym w Katowicach, dotyczy zapłaty kwoty 17 086 tysięcy złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 30 czerwca 2015 roku do dnia zapłaty. Podstawą faktyczną roszczenia ENEA są zarzuty dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia Spółki w związku z możliwymi błędami w zakresie wyznaczenia danych pomiarowo – rozliczeniowych przez ENEA Operator Sp. z o.o., stanowiących podstawę rozliczeń ENEA i Spółki ze spółką Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z tytułu niezbilansowania na rynku bilansującym w okresie od stycznia do grudnia 2012 roku. W toku postępowania na wniosek ENEA nastąpiło dopozwanie sprzedawców, dla których TAURON Polska Energia S.A. pełniła funkcję podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie handlowe w tym spółek zależnych Spółki tj.: TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. oraz TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. Roszczenie o zapłatę przez powyższe spółki zależne, wynoszące łącznie 8 414 tysięcy złotych, wraz z ustawowymi odsetkami zostało zgłoszone przez stronę powodową na wypadek oddalenia powództwa przeciwko TAURON Polska Energia S.A.

Po dniu bilansowym, w dniu 22 marca 2021 roku Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił w całości powództwo ENEA oraz orzekł o obowiązku zwrotu przez ENEA na rzecz Spółki kosztów postępowania. Wyrok nie jest prawomocny.

Spółka nie utworzyła rezerwy, ponieważ uważa, że ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy dla Spółki wynosi poniżej 50%. Rezerwy w ciężar kosztów utworzyły spółki zależne od TAURON Polska Energia S.A., w łącznej kwocie 5 928 tysięcy złotych w przypadku TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. oraz w łącznej kwocie 4 214 tysięcy złotych w przypadku TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o.

Postępowania wszczęte przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki („URE”)

Wobec spółek z segmentu Sprzedaż toczą się postępowania administracyjne wszczęte przez Prezesa URE. Spółki na bieżąco składają wyjaśnienia w sprawach. Spółki nie tworzą rezerw na potencjalne kary związane z wszczętymi postępowaniami, ponieważ w ocenie Zarządów spółek ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia spraw i nałożenia kary jest niskie.

W zakresie postępowań wszczętych w sprawie wymierzenia kar pieniężnych wobec spółki z segmentu Dystrybucja oraz spółki z segmentu Sprzedaż, dla których Prezes URE wydał decyzje nakładające kary pieniężne, spółki utworzyły rezerwy na toczące się postępowania. Od decyzji Prezesa URE o nałożeniu kary, spółki złożyły odwołania do SOKiK w sprawach.

Postępowania wszczęte przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”)

Wobec spółek z segmentu Sprzedaż toczą się postępowania administracyjne i wyjaśniające wszczęte przez Prezesa UOKiK. Spółki na bieżąco składają wyjaśnienia w sprawach i podejmują działania naprawcze. Spółki nie tworzą rezerw na potencjalne kary związane z wszczętymi postępowaniami, ponieważ w ocenie Zarządów spółek ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia spraw i nałożenia kary jest niskie.

Bezumowne korzystanie z nieruchomości

Spółki należące do Grupy nie posiadają tytułów prawnych do wszystkich gruntów, na których usytuowane są sieci dystrybucyjne, instalacje ciepłownicze oraz związane z nimi urządzenia. W przyszłości Grupa może być zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, jednak należy zaznaczyć, iż ryzyko utraty majątku jest znikome. Grupa tworzy rezerwę na wszystkie zgłoszone spory sądowe w tym zakresie. Nie jest tworzona rezerwa na potencjalne nie zgłoszone roszczenia właścicieli gruntów o nieuregulowanym statusie ze względu na brak szczegółowej ewidencji nieuregulowanych gruntów i w konsekwencji brak możliwości wiarygodnego oszacowania kwoty potencjalnych roszczeń. Biorąc jednak pod uwagę dotychczasową historię zgłoszonych roszczeń i koszty ponoszone z tego tytułu w latach ubiegłych, ryzyko związane z koniecznością poniesienia istotnych kosztów z tego tytułu można uznać za niewielkie.

Na zgłoszone spory sądowe na dzień bilansowy zostały utworzone rezerwy w wysokości 47 090 tysięcy złotych ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w ramach pozostałych rezerw (nota 43.1) oraz 29 589 tysięcy złotych ujmowane w ramach zobowiązań związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży (utworzone przez spółkę zależną klasyfikowaną na dzień bilansowy jako grupa do zbycia).

Roszczenie dotyczące zwrotu wydatków na zabezpieczenie obiektu przed wpływami eksploatacji górniczej

W grudniu 2017 roku spółka zależna TAURON Wydobycie S.A. otrzymała od spółki Galeria Galena Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach pozew o zapłatę kwoty 22 785 tysięcy złotych tytułem zwrotu wydatków na zabezpieczenie obiektu położonego w Jaworznie przed wpływami eksploatacji górniczej. Dodatkowo, w dniu 5 kwietnia 2018 roku spółka otrzymała pozew o zapłatę wniesiony przez spółkę Galeria Galena Sp. z o.o. przeciwko następcom prawnym Kompanii Węglowej S.A. wraz z wnioskiem o połączenie przedmiotowej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą prowadzoną przeciwko TAURON Wydobycie S.A. Sprawa została połączona do wspólnego rozpoznania przeciwko pozwanym przez spółkę Galeria Galena Sp. z o.o., tj. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Okręgowego Urzędu Górniczego w Katowicach oraz następcom prawnym Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach. Strony na bieżąco składają stosowne wyjaśnienia oraz pisma procesowe. Sprawa toczy się w pierwszej instancji przed Sądem Okręgowym w Katowicach. W toku postępowania sporządzona została opinia przez biegłego sądowego, co do której wniesiono zastrzeżenia. W lutym 2020 roku złożono wniosek o wydanie opinii uzupełniającej.

Z uwagi na rozszerzenie powództwa o dodatkowych pozwanych w osobach następców prawnych byłej Kompanii Węglowej S.A. oraz na wątpliwości natury faktycznej i prawnej uniemożliwiające jednoznaczne przesądzenie kierunku rozpoznania sprawy przez Sąd, jak również wysokości zasądzonego roszczenia, spółka nie tworzy rezerwy na powyższe zdarzenie.

Ujęcie zaangażowania Funduszy w spółkę zależną Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o.

W umowie inwestycyjnej podpisanej przez Spółkę z Funduszami Inwestycji Zamkniętych („Fundusze”) zarządzanych przez Polski Fundusz Rozwoju przewidziano szereg sytuacji, których wystąpienie stanowi istotne naruszenie umowy ze strony Spółki. Powyższe sytuacje, z których część pozostaje poza bezpośrednią kontrolą Spółki, obejmują m.in. wystąpienie zdarzeń o charakterze prawnym, zdarzeń odnoszących się do sytuacji finansowej i majątkowej Grupy TAURON, podejmowanych przez Grupę decyzji o charakterze inwestycyjnym i operacyjnym w zakresie finansowania i budowy bloku 910 MW, jak również zdarzeń dotyczących przyszłej eksploatacji bloku. Ewentualne istotne naruszenie umowy ze strony spółek Grupy może prowadzić do potencjalnego uruchomienia procedury, której efektem może być zażądanie (uruchomienie opcji) przez Fundusze Inwestycji Zamkniętych odkupu udziałów w spółce zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., w kwocie zainwestowanej przez Fundusze w udziały powiększonej o uzgodniony zwrot oraz premię za istotne naruszenie i pomniejszonej o dokonane dystrybucje środków przez Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. do Funduszy.

W dniu 27 marca 2020 roku zawarty został aneks do umowy inwestycyjnej, usuwający z katalogu istotnych naruszeń umowy ze strony Spółki naruszenia odwołujące się do wskaźników zadłużenia w połączeniu z jednoczesną zmianą umowy wspólników, polegającą na przyznaniu Funduszom szczególnych uprawnień w przypadku przekroczenia uzgodnionych poziomów tych wskaźników.

W dniu 4 maja 2020 roku spółka zależna Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz wykonawca podpisały porozumienie związane z realizacją umowy na budowę Bloku 910 MW, w którym szacowany termin oddania Bloku 910 MW do eksploatacji został przesunięty na dzień 15 listopada 2020 roku, co zostało opisane szerzej w nocie 54 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W dniu 5 sierpnia 2020 roku zawarte zostały pomiędzy Spółką, spółką zależną Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz Funduszami aneksy do umowy inwestycyjnej jak również zawarty został przez Spółkę z Funduszami aneks do warunkowej umowy sprzedaży udziałów Funduszy w spółce Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. Na podstawie powyższych aneksów w szczególności przesunięciu o sześć miesięcy uległa data graniczna oddania bloku do eksploatacji określona w umowie inwestycyjnej. W dniu 13 listopada 2020 roku Blok 910 MW został oddany do eksploatacji, co w kontekście podpisanych aneksów do umowy inwestycyjnej oznacza, iż data graniczna oddania bloku do eksploatacji nie została przekroczona, a co za tym idzie nie doszło do naruszenia umowy inwestycyjnej.

Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji Spółka nie identyfikuje po swojej stronie ryzyka istotnego naruszenia umowy pozostającego poza bezpośrednią kontrolą Spółki i stoi na stanowisku, iż nie ma realnych możliwości, w tym w przyszłości wystąpienia takich naruszeń. W związku z powyższym Grupa, mając na uwadze zapisy MSR 32 Instrumenty finansowe: prezentacja, nie rozpoznaje zaangażowania Funduszy jako zobowiązania lecz jako udziały niekontrolujące.

Na dzień bilansowy Fundusze Inwestycji Zamkniętych posiadają udziały spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. w kwocie 880 000 tysięcy złotych.

Roszczenie dotyczące zmiany umowy na budowę Szybu Grzegorz w TAURON Wydobycie S.A.

Generalny wykonawca prowadzonego przez spółkę TAURON Wydobycie S.A. zadania inwestycyjnego pn. ”Roboty budowlane wykonywane przez Generalnego Wykonawcę Etapu I budowy Szybu Grzegorz wraz z budową infrastruktury powierzchniowej dla TAURON Wydobycie S.A.” wstrzymał prace wskazując jako powód zagrożenie bezpieczeństwa spowodowane ujawnieniem zmiany warunków hydrogeologicznych w rejonie prac i wystąpił do spółki o zmianę umowy będącej podstawą ich prowadzenia, w tym zmiany w zakresie wysokości wynagrodzenia. Spółka TAURON Wydobycie S.A. po przeanalizowaniu materiałów związanych z roszczeniami zmiany umowy przez wykonawcę i uzyskaniu ekspertyzy w zakresie prawidłowości wykonania dokumentacji hydrogeologicznej i geologiczno-inżynierskiej dla potrzeb głębienia Szybu Grzegorz, która nie potwierdziła tezy generalnego wykonawcy, jak również na podstawie opinii rzeczoznawcy, która wskazała istotne błędy w projekcie obudowy szybowej, uniemożliwiające dalszą realizację umowy z Generalnym Wykonawcą, zwróciła się do projektanta dokumentacji projektowej z wezwaniem do usunięcia istotnych wad w projekcie technicznym obudowy szybowej Szybu Grzegorz. W opinii spółki, w celu zrealizowania inwestycji w sposób zgodny z umową zawartą z Generalnym Wykonawcą konieczne jest poprawienie projektu obudowy szybowej i usunięcie błędów projektowych.

W odpowiedzi na zgłoszone przez wykonawcę żądanie udzielenia gwarancji zapłaty za roboty budowlane TAURON Wydobycie S.A. udzielił wykonawcy gwarancji zapłaty w formie akredytywy bankowej ważnej do dnia 18 stycznia 2021 roku. Akredytywa bankowa nie została przedłużona.

Grupa ocenia, że brak jest na dzień bilansowy podstaw do tworzenia rezerw na skutki powyższych zdarzeń. Sprawa nie jest objęta postępowaniem sądowym.

Po dniu bilansowym, w lutym 2021 roku spółka złożyła w Sądzie Polubownym przy Prokuratorii Generalnej RP wniosek o przeprowadzenie mediacji.

55. Zabezpieczenie spłaty zobowiązań

Wśród ustanowionych i obowiązujących na dzień 31 grudnia 2020 roku zabezpieczeń spłaty zobowiązań w Grupie, najistotniejsze pozycje, przedstawione w poniższej tabeli, stanowią zabezpieczenia umów zawartych przez jednostkę dominującą.

Rodzaj zabezpieczenia	Wartość zabezpieczenia			Data obowiązywania	Umowa/transakcja
Rodzaj zabezpieczenia	Waluta		PLN	Data obowiązywania	Umowa/transakcja
Oświadczenia o poddaniu się egzekucji			7 284 000	31.12.2025	Umowa kredytu bankowego z konsorcjum banków z dnia 19 czerwca 2019 roku
			2 550 000	20.12.2032	Program Emisji Obligacji Długoterminowych w BGK z dnia 31 lipca 2013 roku
			1 500 000	31.12.2036	Umowa kredytu bankowego w BGK z dnia 19 grudnia 2018 roku
			900 000	31.12.2027	Umowy kredytu bankowego z Intesa Sanpaolo S.p.A. z dnia 19 grudnia 2019 roku
			621 000	31.10.2021	Umowa z dnia 28 stycznia 2020 roku o limit gwarancyjny zawarta z MUFG Bank, Ltd.1
			600 000	30.06.2034	Program Emisji Obligacji Podporządkowanych w BGK z dnia 6 września 2017 roku
			600 000	17.12.2021	Umowa rachunku bankowego (limit intraday) w PKO Bank Polski S.A. z dnia 9 października 2017 roku 2
			600 000	31.12.2028	Umowa kredytu bankowego z SMBC Bank EU AG z dnia 16 marca 2020 roku
			600 000	31.12.2030	Umowa kredytu bankowego z konsorcjum banków z dnia 25 marca 2020 roku
			600 000	14.03.2023	Umowa zawarta z BGK na gwarancje bankowe na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. z dnia 13 marca 2020 roku
			600 000	31.03.2021	Umowa o członkostwo w Giełdowej Izbie Rozrachunkowej prowadzonej przez Izbę Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A.2
			360 000	29.12.2021	Umowa kredytu w rachunku bieżącym w PKO Bank Polski S.A. z dnia 9 października 2017 roku 2
			300 000	24.04.2024	Umowa zawarta z Santander Bank Polska S.A. na gwarancje bankowe na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. z dnia 24 kwietnia 2020 roku
			384 000	31.12.2027	Umowa zawarta z Santander Bank Polska S.A. o kredyt śróddzienny w rachunku pomocniczym Intra Day z dnia 8 grudnia 2020 roku
			240 000	31.12.2023	Program Emisji Obligacji z dnia 24 listopada 2015 roku 2
			180 000	25.05.2024	Warunkowa umowa zawarta z Intesa Sanpaolo S.p.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce na gwarancje bankowe na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. z dnia 25 maja 2020 roku
	EUR	24 000	110 755	31.12.2021	Umowa kredytu w rachunku bieżącym w Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia 30 grudnia 2015 roku 2
		50 000	230 740	31.12.2021
		67 500	311 499	31.12.2022
			96 000	27.05.2024	Umowy ramowe zawarte z CaixaBank S.A. na gwarancje bankowe z dnia 27 maja 2019 roku
			24 000	27.05.2029
Pełnomocnictwa do rachunków bankowych			500 000	13.03.2022	Umowa zawarta z BGK na gwarancje bankowe na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. z dnia 13 marca 2020 roku
			300 000	22.02.2021	Umowa rachunku bankowego (limit intraday) w PKO Bank Polski S.A. z dnia 9 października 2017 roku 2
			300 000	22.02.2021	Umowa kredytu w rachunku bieżącym w PKO Bank Polski S.A. z dnia 9 października 2017 roku 2
	EUR	45 000	207 666	30.12.2021	Umowa kredytu w rachunku bieżącym w BGK z dnia 30 grudnia 2015 roku
			80 000	26.05.2023	Umowy ramowe zawarte z CaixaBank S.A. na gwarancje bankowe z dnia 27 maja 2019 roku
			20 000	26.05.2028
Gwarancje bankowe			100 000	15.01.2021	Gwarancje bankowe wystawione przez Intesa Sanpaolo S.p.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce, Santander Bank Polska S.A. oraz BGK na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. jako zabezpieczenie transakcji zawieranych na Towarowej Giełdzie Energii S.A.
			50 000	15.01.2021
			30 000	18.02.2021
			10 000	30.06.2021	Gwarancje bankowe wystawione przez CaixaBank S.A. na rzecz PSE S.A. jako zabezpieczenie należytego wykonania umowy o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej oraz na rzecz GAZ-SYSTEM S.A. jako zabezpieczenie dobrego wykonania umowy przesyłowej
			1 000	31.03.2021
			500	31.12.2021

1 Zabezpieczenie w postaci oświadczenia o poddaniu się egzekucji złożonego do Umowy z dnia 28 stycznia 2020 roku o limit gwarancyjny dotyczy aneksu do gwarancji bankowej wystawionej na podstawie wcześniejszej umowy o limit gwarancyjny zawartej z MUFG Bank, Ltd. w lutym 2019 roku, który wydłużył termin jej obowiązywania do dnia 11 kwietnia 2021 roku. Zabezpieczenie w postaci oświadczenia o poddaniu się egzekucji złożonego do umowy o limit gwarancyjny zawartej w lutym 2019 roku w wysokości 621 000 tysięcy złotych wygasło w dniu 31 lipca 2020 roku.

2 Zabezpieczenie dotyczy umowy, dla której na dzień bilansowy zobowiązania wygasły, zostały spłacone lub zastąpione innymi (w przypadku umowy kredytu w rachunku bieżącym w BGK z dnia 30 grudnia 2015 roku dotyczy oświadczeń o poddaniu się egzekucji w kwocie 24 000 tysiące i 50 000 tysięcy euro).

Po dniu bilansowym:

 na rzecz IRGiT wystawione zostały gwarancje bankowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji obowiązują dwie gwarancje w łącznej wysokości 80 000 tysięcy złotych, z terminami ważności do dnia 16 kwietnia i 18 czerwca 2021 roku;

 w dniu 12 marca 2021 roku zawarto aneks do umowy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego na gwarancje bankowe na rzecz IRGiT, na podstawie którego wystawiono oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 300 000 tysięcy złotych z terminem obowiązywania do dnia 14 marca 2024 roku. Nowe oświadczenie zastępuje oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 600 000 tysięcy złotych z terminem obowiązywania do dnia 14 marca 2023 roku.

Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań Grupy

Wartość bilansową składników majątku stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań na poszczególne dni bilansowe przedstawia poniższa tabela.

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Inne należności finansowe	48 663	184 353
Nieruchomości	7 935	10 482
Środki pieniężne	8 363	45
Razem	64 961	194 880

Główną pozycję stanowią zabezpieczenia transakcji terminowych – pochodnych instrumentów finansowych zawieranych przez Spółkę na zagranicznych rynkach giełdowych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku zabezpieczenia z tego tytułu wynosiły odpowiednio 48 663 tysiące złotych oraz 184 353 tysiące złotych.

Przewłaszczenia uprawnień do emisji CO2 oraz praw majątkowych świadectw pochodzenia

W roku 2019 oraz w lutym 2020 roku pomiędzy Spółką a IRGiT oraz pomiędzy Spółką, spółką zależną TAURON Wytwarzanie S.A. a IRGiT, zawarte zostały umowy przewłaszczenia uprawnień do emisji CO2 na rzecz IRGiT. Na dzień 31 grudnia 2020 roku przewłaszczono na rzecz IRGiT uprawnienia do emisji CO2 w łącznej ilości 3 021 799 ton, w tym:

- Spółka zdeponowała na rachunku w Rejestrze Unii posiadane uprawnienia w ilości 2 205 000 ton oraz

- spółka zależna TAURON Wytwarzanie S.A. dokonała przewłaszczenia na rzecz IRGiT uprawnień będące jej własnością w łącznej ilości 816 799 ton.

Po dniu bilansowym, w dniu 16 lutego 2021 roku wszystkie uprawnienia będące własnością spółki zależnej zostały zwrócone na rachunek TAURON Wytwarzanie S.A. i nie stanowią już przedmiotu przewłaszczenia. Dodatkowo, w dniu 17 marca 2021 roku część uprawnień w ilości 1 660 000 ton została zwrócona do Spółki.

W dniu 10 lutego 2020 roku pomiędzy Spółką, spółką zależną TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. a IRGiT oraz pomiędzy Spółką, spółką zależną TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. a IRGiT zawarto dwie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie dotyczące praw majątkowych świadectw pochodzenia. Na dzień 31 grudnia 2020 roku na mocy zawartych umów spółki zależne złożyły w Rejestrze Świadectw Pochodzenia prowadzonym przez Towarową Giełdę Energii S.A. dyspozycję blokady posiadanych praw majątkowych w łącznej liczbie 1 930 594,92 MWh. Po dniu bilansowym, w dniu 18 stycznia 2021 roku wszystkie prawa majątkowe ze świadectw pochodzenia zostały odblokowane i nie stanowią już przedmiotu przewłaszczenia.

Pozostałe zabezpieczenia spłaty zobowiązań Grupy oraz wspólnych przedsięwzięć

Pozostałe istotne zabezpieczenia spłaty zobowiązań Grupy oraz wspólnych przedsięwzięć na dzień 31 grudnia 2020 roku opisano poniżej.

 Zastawy rejestrowe i zastaw finansowy na udziałach TAMEH HOLDING Sp. z o.o.

Na mocy umowy z dnia 15 maja 2015 roku, jednostka dominująca ustanowiła na posiadanych udziałach w kapitale zakładowym spółki TAMEH HOLDING Sp. z o.o., o łącznej wartości nominalnej 329 340 tysięcy złotych, stanowiących około 50% udziałów w kapitale zakładowym zastaw finansowy, zastaw rejestrowy o najwyższym pierwszeństwie zaspokojenia na udziałach do najwyższej sumy zabezpieczenia w wysokości 3 950 000 tysięcy koron czeskich oraz zastaw rejestrowy o najwyższym pierwszeństwie zaspokojenia na udziałach do najwyższej sumy zabezpieczenia w wysokości 1 370 000 tysięcy złotych na rzecz RAIFFEISEN BANK INTERNATIONAL AG. Spółka zobowiązała się również, że po nabyciu lub objęciu nowych udziałów, ustanowi zastaw finansowy i zastawy rejestrowe na nowych udziałach. Ponadto, dokonano cesji praw do dywidendy i innych płatności.

Umowa o ustanowienie zastawów rejestrowych i zastawu finansowego została zawarta w celu zabezpieczenia transakcji obejmującej umowę kredytów terminowych i obrotowych, która została zawarta pomiędzy spółkami Grupy TAMEH oraz RAIFFEISEN BANK INTERNATIONAL AG jako agentem oraz agentem zabezpieczenia. Zastawy rejestrowe obowiązują przez okres zabezpieczenia, tzn. do całkowitej spłaty zabezpieczonych wierzytelności lub do momentu zwolnienia przez zastawnika. Zastaw finansowy obowiązuje przez okres zabezpieczenia lub do momentu zwolnienia przez zastawnika, nie później jednak niż w dniu 31 grudnia 2028 roku.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość bilansowa inwestycji we wspólne przedsięwzięcie ujmowanej według metody praw własności w grupie kapitałowej TAMEH HOLDING Sp. z o.o. wynosiła 585 863 tysiące złotych.

 Weksle in blanco

Umowa/transakcja zabezpieczona wekslem in blanco	Wystawca weksla in blanco	Stan na 31 grudnia 2020
Umowy pożyczek udzielonych spółkom zależnym TAURON Wytwarzanie S.A. i TAURON Ciepło Sp. z o.o. przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Celem zabezpieczenia tych pożyczek spółki złożyły również oświadczenia o poddaniu się egzekucji.	TAURON Polska Energia S.A.	70 000*
Zabezpieczenia należytego wykonania kontraktów oraz zawartych umów przez spółkę, w tym na dofinansowania prowadzonych projektów.	TAURON Dystrybucja S.A.	200 167
Zabezpieczenie należytego wykonania zobowiązań i zwrotu środków wynikających z umów o dofinansowanie zawartych z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie oraz Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.	TAURON Ciepło Sp. z o.o.	109 851
Zabezpieczenia należytego wykonania zobowiązań wobec Centrum Projektów Polska Cyfrowa w Warszawie wynikających z umów o dofinansowanie projektów.	TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o.	187 841
Umowa z PSE S.A. o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej, umowa z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie o częściowe umorzenie pożyczki oraz umowa z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju w Warszawie o dofinansowanie projektów.	TAURON Wytwarzanie S.A.	63 708

* Na dzień 31 grudnia 2020 roku kwota pozostała do spłaty z tytułu pożyczek, których zabezpieczeniem są przedmiotowe weksle wynosi 8 000 tysięcy złotych.

 Gwarancje korporacyjne i bankowe

 Gwarancja korporacyjna udzielona przez Spółkę

Gwarancja korporacyjna udzielona została w 2014 roku celem zabezpieczenia obligacji (tzw. NSV) Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o. Gwarancja obowiązuje do dnia 3 grudnia 2029 roku, tj. dnia wykupu obligacji i opiewa na kwotę 168 000 tysięcy euro (775 286 tysięcy złotych), a beneficjentami gwarancji są inwestorzy private placement, którzy nabyli wyemitowane obligacje.

 Gwarancja korporacyjna udzielona w segmencie Odnawialne źródła energii

W dniu 15 grudnia 2020 roku TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. udzieliła gwarancji korporacyjnej za zobowiązania spółki WIND T1 Sp. z o.o. na rzecz podmiotu trzeciego do wysokości 24 600 tysięcy euro (113 524 tysiące złotych). Gwarancja obowiązuje do dnia wykonania przez WIND T1 Sp. z o.o. wszystkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy. Po dniu bilansowym, w dniu 20 stycznia 2021 roku wartość zabezpieczenia została zwiększona do kwoty 30 258 tysięcy euro.

 Zobowiązanie wobec MUFG Bank, Ltd.

Na zlecenie Spółki, MUFG Bank, Ltd. wystawił gwarancję bankową, będącą zabezpieczeniem wierzytelności Banku Gospodarstwa Krajowego, wynikających z umowy pożyczki zawartej w dniu 8 marca 2018 roku, pomiędzy pożyczkobiorcą Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. a Bankiem Gospodarstwa Krajowego oraz Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A.

Na dzień bilansowy kwota udzielonego zabezpieczenia wynosi 517 500 tysięcy złotych, z terminem obowiązywania do dnia 11 kwietnia 2021 roku. Gwarancja została wystawiona na podstawie umowy o limit gwarancyjny zawartej w styczniu 2020 roku z MUFG Bank, Ltd., a zabezpieczeniem wierzytelności MUFG Bank, Ltd. wobec Spółki jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 621 000 tysięcy złotych z terminem obowiązywania do dnia 31 października 2021 roku.

Po dniu bilansowym, w dniu 2 lutego 2021 roku zawarta została umowa o limit gwarancyjny, na mocy której wystawiono aneks do gwarancji bankowej do wysokości 517 500 tysięcy złotych z okresem obowiązywania do dnia 11 kwietnia 2022 roku. Zabezpieczeniem wierzytelności MUFG Bank, Ltd. wobec Spółki jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 621 000 tysięcy złotych z terminem obowiązywania do dnia 31 października 2022 roku.

W związku z wystawioną gwarancją Spółka ujęła zobowiązanie w kwocie oczekiwanych strat kredytowych, którego wartość na dzień 31 grudnia 2020 roku wyniosła 28 184 tysiące złotych (na dzień 31 grudnia 2019 roku 15 265 tysięcy złotych).

W celu zabezpieczenia środków na pokrycie przyszłych kosztów likwidacji wchodzące w skład Grupy spółki zależne TAURON Wydobycie S.A. oraz Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o. tworzą Fundusz Likwidacji Zakładów Górniczych.

56. Informacja o podmiotach powiązanych

56.1. Transakcje ze wspólnymi przedsięwzięciami

Grupa posiada wspólne przedsięwzięcia: Elektrociepłownię Stalowa Wola S.A. oraz grupę kapitałową TAMEH HOLDING Sp. z o.o., które zostały szerzej opisane w nocie 26 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansoweg o.

Łączna wartość transakcji ze spółkami będącymi pod wspólną kontrolą została przedstawiona w tabeli poniżej.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Przychody	295 641	123 504
Koszty	(117 555)	(63 354)

Główną pozycję rozrachunków ze spółkami będącymi pod wspólną kontrolą stanowią pożyczki udzielone Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., o czym szerzej w nocie 27 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Spółka udzieliła również zabezpieczeń wspólnym przedsięwzięciom poprzez zastaw na udziałach TAMEH HOLDING Sp. z o.o. oraz wystawioną na zlecenie Spółki gwarancję bankową na zabezpieczenie zobowiązania Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. z tytułu pożyczki, o czym szerzej w nocie 55 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

56.2. Transakcje z udziałem spółek Skarbu Państwa

Głównym akcjonariuszem Grupy jest Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z tym spółki Skarbu Państwa są traktowane jako podmioty powiązane.

Łączna wartość transakcji ze spółkami Skarbu Państwa została przedstawiona w tabeli poniżej.

Przychody i koszty

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Przychody	2 472 555	2 354 188
Koszty	(2 747 239)	(2 815 591)

Należności i zobowiązania

	Stan na 31 grudnia 2020	Stan na 31 grudnia 2019
Należności	319 612	277 032
Zobowiązania	387 636	290 373

Na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku pozycja należności w powyższej tabeli obejmuje zaliczki na zakup środków trwałych, odpowiednio w wysokości 2 996 tysięcy złotych i 2 439 tysięcy złotych.

Spośród spółek Skarbu Państwa największymi klientami Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku byli KGHM Polska Miedź S.A., PSE S.A., Polska Grupa Górnicza S.A. oraz Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. Łącznie sprzedaż do powyższych kontrahentów wyniosła 89% wielkości przychodów zrealizowanych w transakcjach ze spółkami Skarbu Państwa. Największe transakcje zakupu Grupa dokonała od PSE S.A., Polskiej Grupy Górniczej S.A. oraz Węglokoksu S.A. Zakupy od powyższych kontrahentów stanowiły 87% wartości zakupów od spółek Skarbu Państwa w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku.

Spośród spółek Skarbu Państwa największymi klientami Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku byli KGHM Polska Miedź S.A., PSE S.A., Polska Grupa Górnicza S.A. Łącznie sprzedaż do powyższych kontrahentów wyniosła 82% wielkości przychodów zrealizowanych w transakcjach ze spółkami Skarbu Państwa. Największe transakcje zakupu Grupa dokonała od PSE S.A., Polskiej Grupy Górniczej S.A. oraz Węglokoksu S.A. Zakupy od powyższych kontrahentów stanowiły 89% wartości zakupów od spółek Skarbu Państwa w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2019 roku.

Grupa Kapitałowa dokonuje istotnych transakcji na rynkach energii za pośrednictwem Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. Z uwagi na fakt, iż jednostka ta zajmuje się jedynie organizacją obrotu giełdowego, zdecydowano aby nie traktować dokonywanych za jej pośrednictwem transakcji zakupu i sprzedaży jako transakcji z podmiotem powiązanym.

Transakcje ze spółkami Skarbu Państwa dotyczą głównie działalności operacyjnej Grupy i dokonywane są na warunkach rynkowych.

56.3. Wynagrodzenie kadry kierowniczej

Wysokość wynagrodzeń oraz innych świadczeń członków Zarządu, Rad Nadzorczych i pozostałych członków głównej kadry kierowniczej jednostki dominującej oraz spółek zależnych, wypłaconych i należnych do wypłaty w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku oraz w okresie porównywalnym przedstawia poniższa tabela.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020		Rok zakończony 31 grudnia 2019
	Jednostka dominująca	Jednostki zależne	Jednostka dominująca	Jednostki zależne
Zarząd jednostki	4 679	23 513	5 209	19 801
Krótkoterminowe świadczenia (wraz z narzutami)	3 699	22 835	4 650	18 220
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy	829	658	541	1 577
Inne	151	20	18	4
Rada nadzorcza jednostki	648	1 274	898	1 062
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (płace i narzuty)	648	1 168	898	952
Inne	-	106	-	110
Pozostali członkowie głównej kadry kierowniczej	16 853	45 446	17 805	42 419
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (płace i narzuty)	14 910	43 750	15 707	40 762
Nagrody jubileuszowe	-	109	-	94
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy	959	197	933	110
Inne	984	1 390	1 165	1 453
Razem	22 180	70 233	23 912	63 282

Zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości Grupa tworzy rezerwy na świadczenia przysługujące z tytułu rozwiązania umów o zarządzanie członkom Zarządu i stosunku pracy pozostałym członkom głównej kadry kierowniczej, które mogą być wypłacone lub należne do wypłaty w kolejnych okresach sprawozdawczych. Powyższa tabela uwzględnia kwoty wypłacone i należne do wypłaty do dnia 31 grudnia 2020 roku.

57. Zarządzanie kapitałem i finansami

Spółka prowadzi scentralizowaną politykę w zakresie zarządzania finansami, dzięki czemu możliwe jest efektywne zarządzanie niniejszym obszarem w ramach całej Grupy TAURON. Głównymi narzędziami umożliwiającymi skuteczne zarządzanie są odpowiednie regulacje wewnątrzkorporacyjne, a także funkcjonująca w Grupie TAURON usługa cash pool oraz pożyczki wewnątrzgrupowe. Dodatkowo system zarządzania finansami jest wspomagany centralną polityką w zakresie zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON oraz centralną polityką ubezpieczeniową Grupy TAURON. W tych obszarach Spółka pełni funkcję zarządzającego oraz decydującego o kierunkach podejmowanych działań, umożliwiając ustanawianie odpowiednich limitów ekspozycji na ryzyko.

Szczegółowe informacje dotyczące zarządzania finansami opisano w punkcie 7.3. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020.

W 2020 roku Spółka i Grupa TAURON posiadała pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności.

Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększały wartość dla jej akcjonariuszy.

Grupa monitoruje przede wszystkim wskaźnik zadłużenia definiowany jako relacja zadłużenia finansowego netto do EBITDA.

Zadłużenie finansowe netto Grupy TAURON jest definiowane w poszczególnych umowach finansowania i zasadniczo oznacza zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu pieniędzy z tytułu kredytów, pożyczek i dłużnych papierów wartościowych oraz z tytułu leasingu finansowego, z wyłączeniem: zobowiązań z tytułu obligacji podporządkowanych oraz zobowiązań z tytułu leasingu ujętych zgodnie z MSSF 16 Leasing, które w rozumieniu zapisów standardu MSR 17 Leasing nie spełniałyby warunków klasyfikacji jako zobowiązania leasingowe, pomniejszone o środki pieniężne oraz inwestycje krótkoterminowe o okresie zapadalności do 1 roku. EBITDA oznacza zysk lub stratę z działalności operacyjnej Grupy TAURON powiększony o amortyzację oraz odpisy na aktywa niefinansowe. Wartość wskaźnika jest monitorowana przez instytucje finansujące Grupę oraz agencje ratingowe i ma wpływ na możliwość oraz koszt pozyskania finansowania, a także ocenę wiarygodności kredytowej Spółki.

Na dzień bilansowy wartość wskaźnika zadłużenia kształtowała się na poziomie 2,51, co jest akceptowalne przez instytucje finansowe.

	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Kredyty i pożyczki	4 794 846	4 727 633
Obligacje 1	5 322 625	4 254 660
Leasing finansowy 2	-	-
Zobowiązania z tytułu zadłużenia długoterminowe	10 117 471	8 982 293
Kredyty i pożyczki	1 197 287	2 323 018
Obligacje 1	201 217	88 935
Leasing finansowy 2	-	-
Zobowiązania z tytułu zadłużenia krótkoterminowe	1 398 504	2 411 953
Razem zadłużenie	11 515 975	11 394 246
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3	921 345	1 237 952
Inwestycje krótkoterminowe o terminie zapadalności do 1 roku	100	26 722
Zadłużenie netto	10 594 530	10 129 572

EBITDA	4 222 717	3 599 367
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	(1 731 977)	295 454
Amortyzacja	(1 954 142)	(1 991 733)
Odpisy aktualizujące	(4 000 552)	(1 312 180)
Dług netto / EBITDA	2,51	2,81

1 Zadłużenie nie wlicza zobowiązania z tytułu obligacji podporządkowanych

2 Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego zgodnie z MSR 17 Leasing

3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wliczają środki pieniężne spółki TAURON Ciepło Sp. z.o.o. klasyfikowanej na dzień bilansowy jako grupa do zbycia.

Zmianę stanu zobowiązań z tytułu zadłużenia prezentuje poniższa tabela.

Zobowiązania z tytułu zadłużenia	Rok zakończony 31 grudnia 2020	Rok zakończony 31 grudnia 2019
Bilans otwarcia	14 314 276	10 963 377
obligacje podporządkowane	(1 913 427)	(1 541 659)
zadłużenie z tytułu leasingu (poza spełniającym warunki MSR 17 Leasing)	(1 006 603)	-
Bilans otwarcia - zadłużenie w kalkulacji wskaźnika zadłużenia	11 394 246	9 421 718
Wpływ zastosowania nowych MSSF	-	918 115
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia	4 359 573	5 645 485
otrzymane finansowanie	4 368 546	5 650 000
koszty transakcyjne	(8 973)	(4 515)
Naliczenie odsetek	427 015	450 716
odniesione do rachunku wyników	257 486	266 504
kapitalizacja na rzeczowe aktywa trwałe i aktywa niematerialne	169 529	184 212
Płatności z tytułu zadłużenia	(4 954 773)	(3 759 175)
wykup dłużnych papierów wartościowych	(60 400)	(2 420 000)
spłaty kapitału	(4 406 813)	(867 360)
zapłacone raty leasingowe	(102 085)	(75 047)
odsetki zapłacone	(215 946)	(212 556)
odsetki zapłacone aktywowane na zadania inwestycyjne	(169 529)	(184 212)
Zmiana stanu zadłużenia w rachunku bieżącym oraz cash pool	(16 417)	21 453
Ujęcie nowych umów leasingowych oraz zmian umów leasingowych	186 932	84 474
Nabycie przedsięwzięcia - ujęcie nabytych zobowiązań z tytułu leasingu	-	35 215
Zmiana wyceny zadłużenia	339 126	(42 619)
Reklasyfikacja Grupy do zbycia jako przeznaczonej do sprzedaży	(64 625)	-
Pozostałe zmiany niepieniężne	(4 108)	(2 765)
Bilans zamknięcia	14 586 999	14 314 276
obligacje podporządkowane	(1 998 367)	(1 913 427)
zadłużenie z tytułu leasingu (poza spełniającym warunki MSR 17 Leasing)	(1 072 657)	(1 006 603)
Bilans zamknięcia - zadłużenie w kalkulacji wskaźnika zadłużenia	11 515 975	11 394 246

58. Wynagrodzenie biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego

Informacja na temat wynagrodzenia biegłego rewidenta została zaprezentowana w punkcie 6. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2020.

59. Pozostałe istotne informacje

Oddanie do eksploatacji bloku energetycznego o mocy 910 MW

W związku z powstałym podczas ostatniej fazy testów bloku energetycznego o mocy 910 MW („Blok”) w Jaworznie uszkodzeniem jednego z elementów kotła, Konsorcjum RAFAKO S.A. - MOSTOSTAL WARSZAWA S.A. („Konsorcjum”) będące wykonawcą Bloku, projektantem kotła oraz podmiotem odpowiedzialnym za uruchomienie kotła wskazało, że zaistniała konieczność przesunięcia terminu oddania Bloku do eksploatacji. W dniu 6 marca 2020 roku spółka zależna Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. otrzymała od wykonawcy informację, zgodnie z którą szacowane przekazanie Bloku do eksploatacji miało nastąpić do końca lipca 2020 roku. W dniu 4 maja 2020 roku spółka zależna Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz wykonawca podpisały porozumienie związane z realizacją umowy na budowę Bloku. W podpisanym porozumieniu strony ustaliły przyczyny uszkodzenia jednego z elementów kotła, o którym mowa powyżej. Zgodnie z wnioskami przedstawionymi przez komisję awaryjną składającą się z przedstawicieli stron, awaria była następstwem niekorzystnego splotu zjawisk podczas rozruchu Bloku. Ponadto, komisja awaryjna uzgodniła sposób naprawy uszkodzonych elementów kotła, który pozwoli na uniknięcie podobnych awarii w przyszłości.

W ramach porozumienia ustalono także harmonogram działań uwzględniający procedury zabezpieczające przed ryzykiem ponownego wystąpienia awarii oraz procedury strojenia i prac rozruchowych Bloku. Następstwem porozumienia było zawarcie między stronami aneksu do kontraktu głównego, w którym Wykonawca zobowiązał się do oddania Bloku do eksploatacji do dnia 15 listopada 2020 roku. Termin ten uwzględniał dodatkowy czas niezbędny do usunięcia skutków awarii, o której mowa powyżej.

W dniu 13 listopada 2020 roku Blok został oddany do eksploatacji. W dniu oddania Bloku 910 MW do eksploatacji Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., E003B7 Sp. z o.o. (spółka w 100 % kontrolowana przez RAFAKO S.A. w restrukturyzacji) i Konsorcjum (działając za zgodą nadzorcy układu w uproszczonym postępowaniu restrukturyzacyjnym) podpisały ugodę, która jest wynikiem mediacji prowadzonych przed Sądem Polubownym przy Prokuratorii Generalnej RP i która reguluje w szczególności następujące kwestie:

 Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. i Konsorcjum zrzekły się wzajemnych ekwiwalentnych roszczeń, które wystąpiły do dnia podpisania Ugody, z wyjątkiem m.in. roszczeń Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. z tytułu rękojmi bądź gwarancji oraz roszczeń regresowych wobec Konsorcjum z tytułu zapłaty roszczeń dalszych podwykonawców oraz roszczeń Konsorcjum za prace wykonane zgodnie z kontraktem,

 Konsorcjum wykona na rzecz Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. dodatkowe świadczenia, w tym wykona prace optymalizujące działanie Bloku, których efektem będzie między innymi zmniejszenie minimum technicznego Bloku z 40% do 37%. Dodatkowo zostanie wydłużona gwarancja techniczna na część wysokociśnieniową kotła o sześć miesięcy (do 36 miesięcy), dla której Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. otrzyma dodatkowe zabezpieczenie udzielone przez gwarantów.

Ugoda weszła w życie po dniu bilansowym, w dniu 6 stycznia 2021 roku, w związku ze spełnieniem wszystkich warunków zawieszających, wśród których kluczowymi było oddanie Bloku do eksploatacji do dnia 15 listopada 2020 roku, przedstawienie przez Konsorcjum porozumienia w formie promesy z instytucjami finansowymi dotyczących sposobu pozyskania środków finansowych niezbędnych do zakończenia projektu oraz zatwierdzenie Ugody przez sąd powszechny.

W związku z zawarciem ugody Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. i Konsorcjum zawarły w dniu 13 listopada 2020 roku aneks do umowy na budowę Bloku, który w sposób szczegółowy reguluje określone Ugodą uzgodnienia stron w zakresie dodatkowych świadczeń Konsorcjum, w tym m.in. terminy ich wykonania oraz powiązane z nimi terminy płatności.

Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy

W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku zaobserwowano w Polsce rozwój zachorowań na COVID-19. W związku z tym, w kraju wprowadzono liczne ograniczenia mające na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 wywołującego chorobę COVID-19. Sytuacja ta spowodowała zaburzenia w systemie gospodarczym i administracyjnym w Polsce i na świecie. W efekcie pandemia znacząco ograniczyła aktywność gospodarczą, wpływając na pracę zakładów przemysłowych oraz firm z segmentu małych i średnich przedsiębiorstw. W konsekwencji w średniej i długiej perspektywie należy oczekiwać, iż pandemia będzie w dalszym ciągu wpływać na stan krajowej, europejskiej, jak również globalnej koniunktury, odbijając się negatywnie na wzroście gospodarczym w Polsce w roku 2021 i latach kolejnych. Istotne kwestie związane z wpływem pandemii na Grupę TAURON zostały przedstawione poniżej.

 Sytuacja związana z pandemią COVID-19 w roku 2020 istotnie wpływała na poziom zapotrzebowania na energię elektryczną w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym i w konsekwencji na wolumeny dystrybucji i sprzedaży energii elektrycznej w Grupie TAURON. W drugim półroczu 2020 roku wpływ pandemii COVID-19 na krajowe zapotrzebowanie był łagodniejszy, niż to miało miejsce w pierwszym półroczu roku 2020. Największy spadek zużycia energii elektrycznej w Polsce miał miejsce w drugim kwartale roku 2020 i wyniósł aż 8,5%, natomiast roczne zużycie energii elektrycznej w kraju spadło o około 2,3% w odniesieniu do analogicznego okresu roku 2019. Zmiany w zapotrzebowaniu na energię elektryczną spowodowały spadek przychodów głównie w obszarze dystrybucji i sprzedaży energii elektrycznej. Grupa szacuje, iż w zakresie segmentu Dystrybucja negatywny wpływ pandemii na EBITDA wyniósł 47 876 tysięcy złotych, co wynika z utraty części wolumenu sprzedaży do odbiorców poza gospodarstwami domowymi. W zakresie segmentu Sprzedaż szacowany negatywny wpływ pandemii na EBITDA wyniósł 77 179 tysięcy złotych, co wynika z utraty marży związanej ze spadkiem sprzedaży energii elektrycznej oraz koniecznością bilansowania pozycji zakupowej. Obserwowana sytuacja pandemiczna ponadto spowodowała obniżenie produkcji w obszarze wytwarzania konwencjonalnego, a w konsekwencji spadek zapotrzebowania na węgiel kamienny oraz wzrost jego zapasów. W związku z zaistniałą sytuacją podjęto z dostawcami węgla renegocjacje warunków cenowych oraz ilościowych dotyczących jego zakupu. Celem ograniczenia negatywnego wpływu pandemii na Grupę TAURON w spółce TAURON Wydobycie S.A. podpisane zostało porozumienie Zarządu spółki ze stroną społeczną ograniczające czas pracy oraz obniżające wynagrodzenia Zarządu i pracowników spółki o 20% w okresie trzech miesięcy, począwszy od dnia 1 maja 2020 roku. Z kolei w spółce TAURON Wytwarzanie S.A. porozumienie podpisane pomiędzy Zarządem spółki a stroną społeczną ograniczyło czas pracy i obniżyło wynagrodzenie Zarządu i pracowników spółki o 10% w analogicznym okresie czasu. Powyższe porozumienia pozwoliły zmniejszyć koszty oraz uzyskać środki w ramach rozwiązań zawartych w tarczy antykryzysowej z tytułu obniżonego wymiaru czasu pracy pracowników.

 Zaburzenia w aktywności gospodarczej w Polsce spowodowały trudności finansowe u klientów i kontrahentów Grupy TAURON. Sytuację łagodziły działania regulacyjne w zakresie wprowadzenia kolejnych tarcz antykryzysowych, które ukierunkowane były na utrzymanie płynności oraz ochronę miejsc pracy u polskich przedsiębiorców. W okresie od marca do grudnia 2020 roku zmiany poziomu należności przeterminowanych obserwowano w pierwszych tygodniach rozwoju pandemii. W dalszej części roku należności przeterminowane kształtowały się na zasadniczo stałym poziomie, przy czym obserwowana była zwiększona migracja salda należności do kolejnych okresów przeterminowania. Celem ograniczenia potencjalnych strat kredytowych stosowane są rozszerzone kryteria zarządzania ryzykiem kredytowym, zintensyfikowany został monitoring należności oraz nastąpiła intensyfikacja działań windykacyjnych. Pandemia COVID-19 wpłynęła ponadto na konieczność utworzenia dodatkowych odpisów aktualizujących z tytułu oczekiwanych strat kredytowych instrumentów finansowych oraz zmiany wyceny do wartości godziwej udzielonych pożyczek. Wpłynęło to na zwiększenie kosztów operacyjnych Spółki o kwotę 19 628 tysięcy złotych oraz kosztów finansowych o kwotę 14 497 tysięcy złotych.

 W zakresie otoczenia rynkowego obserwowana była zwiększona zmienność cen instrumentów towarowych, a w szczególności energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji CO2, co przekładało się na wzrost wymaganych depozytów zabezpieczających, i w konsekwencji na poziom angażowanych w tym celu środków pieniężnych. W celu poprawy sytuacji płynnościowej Spółka zawarła umowy o limity gwarancyjne pozwalające wnosić do IRGiT wymagane zabezpieczenia w formie niepieniężnej. Spółka skorzystała również z rozwiązania tarczy antykryzysowej poprzez złożenie w IRGiT oświadczenia o poddaniu się egzekucji, obniżając w ten sposób poziom wnoszonych depozytów zarówno w formie pieniężnej jak i w ustanowionych gwarancjach bankowych (rozwiązanie to, zgodnie z ustawą, wygasło z dniem 30 września 2020 roku). Celem dalszego ograniczenia ryzyka płynności, Spółka dokonała dopasowania terminów dostaw zawartych kontraktów terminowych na uprawnienia do emisji CO2 do terminów ich umorzenia oraz podjęła decyzję o zawieraniu nowych kontraktów wyłącznie na rynku pozagiełdowym. Wprowadzono również system limitowania wydatków TAURON.

 W zakresie instrumentów finansowych obserwowano osłabienie złotówki oraz spadek stóp procentowych, w tym interwencyjne obniżenie referencyjnej stopy procentowej NBP. Zmiana kursów walutowych wpływa na ponoszone koszty zakupu uprawnień do emisji CO2, a także wycenę zadłużenia Spółki denominowanego w walutach obcych. Z kolei zmiany wysokości stóp procentowych wpływać mogą na koszty wynikające z zawartych umów finansowania opartych o zmienną stopę procentową.

 W wyniku pandemii COVID-19 wystąpiły również pewne utrudnienia w realizacji strategicznych projektów inwestycyjnych Grupy TAURON. W przypadku inwestycji budowy bloku o mocy 910 MW w Jaworznie oraz budowy bloku w EC Stalowa Wola występowały one w początkowym okresie pandemii w efekcie wprowadzenia ścisłej kontroli dostępu do infrastruktury i dodatkowych procedur bezpieczeństwa. W odniesieniu do budowy bloku o mocy 910 MW pandemia COVID-19 była jedną z przyczyn zmiany umowy z Konsorcjum Rafako S.A. i Mostostal Warszawa S.A. (zmiana terminu oddania do eksploatacji bloku energetycznego o mocy 910 MW została opisana powyżej w niniejszej nocie). W celu zminimalizowania konsekwencji zaistniałych zakłóceń w projektach wszyscy wykonawcy realizujący inwestycje ściśle i na bieżąco współpracują ze spółkami Grupy TAURON odpowiedzialnymi za inwestycje, które monitorują sytuację w projektach i reagują adekwatnie do sytuacji wykorzystując dostępne narzędzia.

 Sytuacja związana z pandemią wpływała również na działalność operacyjną poszczególnych obszarów biznesowych poprzez zwiększoną absencję pracowników oraz wzrost kosztów funkcjonowania wynikających z konieczności spełnienia warunków epidemiologicznych. W tym zakresie Grupa TAURON podjęła szereg działań zapobiegawczych w zakresie organizacyjnym i materialnym mających na celu ochronę pracowników poszczególnych spółek Grupy TAURON oraz utrzymanie ciągłości działania infrastruktury krytycznej. Celem koordynacji prac związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa związanego z zagrożeniem wynikającym z możliwością zachorowania na COVID-19 powołany zostały dedykowane Zespoły kryzysowe na poziomie Spółki dominującej, jak również poszczególnych Spółek zależnych.

Podsumowując, Grupa TAURON mając świadomość zagrożeń związanych z sytuacją epidemiologiczną, podejmowała w 2020 roku oraz nadal podejmuje aktywne działania mające na celu minimalizację wpływu bieżącej i spodziewanej sytuacji gospodarczej, jak również zabezpieczenie się przed zdarzeniami o charakterze ekstremalnym. Należy jednak podkreślić, iż sytuacja związana z pandemią COVID-19 jest bardzo zmienna, a przyszłe skutki oraz skala pandemii na chwilę obecną są trudne do precyzyjnego oszacowania. Istotny będzie czas trwania pandemii, jej nasilenie i zasięg, a także wpływ na wzrost gospodarczy w Polsce w krótkim, średnim i długim terminie. Zarząd Spółki, mając świadomość zagrożeń wynikających z pandemii, na bieżąco monitoruje wpływ oraz podejmuje wszelkie możliwe kroki, aby złagodzić wszelkie negatywne skutki oddziaływania pandemii COVID-19 na Grupę TAURON.

60. Zdarzenia następujące po dniu bilansowym

Zakończenie negocjacji w procesie sprzedaży udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o.

Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. w dniu 29 stycznia 2021 roku wyraziła wolę niekontynuowania negocjacji zmierzających do nabycia udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o.

W związku z niedojściem transakcji do skutku Zarząd Spółki podjął decyzję o rozpoczęciu analiz dotyczących Obszaru Ciepło z uwzględnieniem prognozowanych zmian w otoczeniu zewnętrznym, w tym regulacyjnym i rynkowym oraz uwzględniających perspektywy polskiego sektora ciepłowniczego, które mogą mieć wpływ na dalsze decyzje dotyczące sprzedaży udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o. lub pozostawienia spółki w Grupie.

Nowy program emisji obligacji podporządkowanych

TAURON Polska Energia S.A. w dniu 11 marca 2021 roku zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego nowy program emisji obligacji podporządkowanych do kwoty 450 000 tysięcy złotych.

Program emisji obligacji podporządkowanych przewiduje możliwość przeprowadzenia emisji w okresie dwóch lat od momentu podpisania dokumentacji. Okres finansowania wynosi 12 lat od daty emisji. W okresie pierwszych siedmiu lat od emisji, nie jest możliwy wcześniejszy wykup obligacji przez Spółkę oraz nie jest możliwa wcześniejsza sprzedaż obligacji przez BGK na rzecz osób trzecich. Oprocentowanie jest zmienne oparte o WIBOR 6M powiększone o ustaloną marżę, przy czym po 7-letnim okresie finansowania marża jest dodatkowo powiększana.

W przypadku emisji obligacje będą obejmowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rynku pierwotnym.

Środki z emisji mogą zostać przeznaczone na finansowanie potrzeb bieżących i inwestycyjnych Grupy, w tym na przedsięwzięcia związane z Zielonym Zwrotem TAURONA.

Do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji emisja obligacji nie została przeprowadzona.

Dopłaty do kapitałów spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o.

W dniu 17 marca 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. podjęło uchwała o wniesieniu dopłat do kapitałów spółki w kwocie 10 800 tysięcy złotych przez jedynego wspólnika TAURON Polska Energia S.A. Środki pieniężne w ramach dopłat zostały wniesione przez Spółkę w dniu 24 marca 2021 roku.

Restrukturyzacja portfela uprawnień do emisji CO2 spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o.

Po dniu bilansowym, w marcu 2021 roku Grupa dokonała restrukturyzacji portfela uprawnień do emisji CO2 spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., w odniesieniu do wolumenu 3 258 000 uprawnień do emisji CO2 z terminem odbioru w marcu 2021 roku.

W związku z opóźnieniem oddania bloku 910 MW do eksploatacji i w konsekwencji niższą produkcją, w portfelu spółki powstała istotna nadwyżka uprawnień zakontraktowanych na potrzeby spełnienia obowiązku umorzenia za 2020 rok ponad faktyczne zapotrzebowanie. Na dzień bilansowy Grupa zamierzała nabyć uprawnienia do emisji CO2 w terminie zapadalności przypadającym w marcu 2021 roku, dlatego też kontrakty te ujmowane są jako wyłączone z MSSF 9 Instrumenty finansowe i tym samym nie podlegają wycenie do wartości godziwej na dzień bilansowy.

W pierwszym kwartale 2021 roku, w wyniku dokonanej analizy nowych przesłanek i okoliczności, które pojawiły się po dniu bilansowym, Grupa dokonała zmiany intencji odnośnie powyższych uprawnień do emisji CO2 i podjęła decyzję o dokonaniu ich rolowania z zawarciem nowych kontraktów z terminami dostawy w marcu 2022, 2023 i 2024.

W związku z powyższym, pierwotne kontrakty nie zostały rozliczone przez fizyczną dostawę, w związku z czym Grupa ujęła kontrakty zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe w wartości godziwej pod datą zmiany osądu, tj. w marcu 2021 roku, a następnie ujęła wynik z rozliczenia instrumentów, co spowodowało zwiększenie jej wyniku operacyjnego w kwocie 65 893 tysiące euro.

Nowe zakontraktowane transakcje z datą realizacji w latach 2022-2024, podlegają wyłączeniu z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe i nie są wyceniane do wartości godziwej. Jednocześnie te transakcje dokonane zostały po cenach wyższych niż zakup pierwotnie zakontraktowany, przez co wpłyną na zwiększenie kosztów utworzenia przez Grupę rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 za 2021 rok i kolejne lata obrotowe.

W wyniku powyższego Grupa ocenia, iż łączny wpływ restrukturyzacji na jej wyniki operacyjne w latach 2021-2023 nie będzie znaczący.

Podpisanie umowy sprzedaży udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. na rzecz Skarbu Państwa

Po dniu bilansowym, w dniu 26 marca 2021 roku Spółka podpisała ze Skarbem Państwa umowę sprzedaży udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. („Umowa”). Umowa została podpisana przez wszystkie podmioty posiadające udziały w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. Oprócz Spółki są to: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Enea S.A. oraz KGHM Polska Miedź S.A., łącznie („Wspólnicy”). Spółka PGE EJ 1 Sp. z o.o. jest odpowiedzialna za przygotowanie i realizację inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.

Zgodnie z Umową Spółka sprzedała Skarbowi Państwa 532 523 udziały PGE EJ 1 Sp. z o.o. stanowiące 10 % kapitału zakładowego oraz reprezentujące 10 % głosów na zgromadzeniu wspólników PGE EJ 1 Sp. z o.o. Po zamknięciu transakcji Spółka nie będzie posiadała udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. Cena sprzedaży za 100 % udziałów wynosi 531 362 tysiące złotych, z czego na Spółkę przypada 53 136 tysięcy złotych. Płatność za udziały w PGE EJ 1 Sp. z o.o. nastąpi nie później niż w dniu 31 marca 2021 roku. Cena sprzedaży będzie podlegać korekcie na bazie wyceny PGE EJ 1 Sp. z o.o. zaktualizowanej na dzień zamknięcia transakcji. W ocenie Spółki ewentualna korekta nie będzie miała znaczącego wpływu na ostateczną cenę sprzedaży.

Ponadto Wspólnicy zawarli z PGE EJ 1 Sp. z o.o. aneks do porozumienia z 15 kwietnia 2015 roku w sprawie WorleyParsons, zgodnie z którym Wspólnicy proporcjonalnie odpowiadają za zobowiązania lub proporcjonalnie przysługują im świadczenia potencjalnie powstałe w wyniku rozstrzygnięcia sporu z WorleyParsons do poziomu roszczeń wraz z odsetkami na dzień 26 marca 2021 roku.

Zarząd Spółki

Katowice, dnia 29 marca 2021 roku

Marek Wadowski – pełniący obowiązki Prezesa Zarządu / Wiceprezes Zarządu podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Jerzy Topolski - Wiceprezes Zarządu podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Oliwia Tokarczyk – Dyrektor Wykonawczy ds. Rachunkowości i Podatków podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

	Nota	Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej						Udziały niekontrolujące	Razem kapitał własny
	Nota	Kapitał podstawowy	Kapitał zapasowy	Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających	Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej	Zyski zatrzymane/ (Niepokryte straty)	Razem	Udziały niekontrolujące	Razem kapitał własny
Stan na 1 stycznia 2019 roku		8 762 747	8 511 437	3 371	14 016	1 004 253	18 295 824	132 657	18 428 481
Pokrycie straty lat ubiegłych		-	(1 709 853)	-	-	1 709 853	-	-	-
Dywidenda	37.6	-	-	-	-	-	-	(1 932)	(1 932)
Objęcie udziałów przez udziałowców niekontrolujących	37.6	-	-	-	-	8 843	8 843	771 157	780 000
Pozostałe transakcje z udziałowcami niekontrolującymi	37.6	-	-	-	-	89	89	(442)	(353)
Transakcje z właścicielami		-	(1 709 853)	-	-	1 718 785	8 932	768 783	777 715
Strata netto		-	-	-	-	(10 908)	(10 908)	(775)	(11 683)
Pozostałe całkowite dochody		-	-	12 295	505	(114 422)	(101 622)	(231)	(101 853)
Łączne całkowite dochody		-	-	12 295	505	(125 330)	(112 530)	(1 006)	(113 536)
Stan na 31 grudnia 2019 roku		8 762 747	6 801 584	15 666	14 521	2 597 708	18 192 226	900 434	19 092 660
Pokrycie straty lat ubiegłych	37.3	-	(462 830)	-	-	462 830	-	-	-
Dywidenda	37.6	-	-	-	-	-	-	(2 075)	(2 075)
Transakcje z udziałowcami niekontrolującymi	37.6	-	-	-	-	(713)	(713)	(1 724)	(2 437)
Transakcje z właścicielami		-	(462 830)	-	-	462 117	(713)	(3 799)	(4 512)
Strata netto		-	-	-	-	(2 485 115)	(2 485 115)	(2 762)	(2 487 877)
Pozostałe całkowite dochody		-	-	(83 569)	12 489	(116 676)	(187 756)	(250)	(188 006)
Łączne całkowite dochody		-	-	(83 569)	12 489	(2 601 791)	(2 672 871)	(3 012)	(2 675 883)
Stan na 31 grudnia 2020 roku		8 762 747	6 338 754	(67 903)	27 010	458 034	15 518 642	893 623	16 412 265

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ - ciąg dalszy

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

1. Informacje ogólne dotyczące Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. oraz jej jednostki dominującej

2. Skład Grupy TAURON oraz wspólne przedsięwzięcia

3. Oświadczenie o zgodności

4. Kontynuacja działalności

5. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

6. Zasady (polityka) rachunkowości

7. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

8. Opublikowane standardy i zmiany do standardów, które nie weszły jeszcze w życie

9. Zmiany stosowanych zasad rachunkowości

9.1. Zastosowanie zmian do standardów

9.2. Pozostałe zmiany zasad rachunkowości i zasad prezentacji stosowanych przez Grupę

10. Informacje dotyczące segmentów działalności

10.1. Segmenty operacyjne

10.2. Geograficzne obszary działalności

11. Utrata wartości aktywów niefinansowych

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

12. Przychody ze sprzedaży

13. Rekompensaty

14. Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług

14.1. Koszty według rodzajów

14.2. Koszty świadczeń pracowniczych

14.3. Koszty amortyzacji oraz odpisy aktualizujące

15. Pozostałe przychody i koszty operacyjne

16. Przychody i koszty finansowe

17. Koszty wynikające z leasingu

18. Podatek dochodowy

18.1. Obciążenia podatkowe w sprawozdaniu z całkowitych dochodów

18.2. Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej

19. Działalność zaniechana

20. Zysk (strata) przypadająca na jedną akcję

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ

21. Rzeczowe aktywa trwałe

22. Prawa do użytkowania aktywów

23. Wartość firmy

24. Świadectwa energii i prawa do emisji gazów

24.1. Długoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji gazów

24.2. Krótkoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji gazów

24.3. Bilans praw do emisji dwutlenku węgla w Rejestrze Unii

25. Pozostałe aktywa niematerialne

26. Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach

27. Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć

28. Pozostałe aktywa finansowe

29. Pozostałe aktywa niefinansowe

29.1. Długoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe

29.2. Krótkoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe

30. Odroczony podatek dochodowy

31. Zapasy

32. Należności od odbiorców

33. Należności z tytułu podatku dochodowego

34. Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat

35. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

36. Aktywa przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania związane z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży

37. Kapitał własny

37.1. Kapitał podstawowy

37.2. Prawa akcjonariuszy

37.3. Kapitał zapasowy

37.4. Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy

37.5. Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających

37.6. Udziały niekontrolujące

38. Dywidendy wypłacone

39. Zobowiązania z tytułu zadłużenia

39.1. Kredyty i pożyczki

39.2. Wyemitowane obligacje

39.3. Kowenanty w umowach dotyczących zadłużenia

39.4. Zobowiązanie z tytułu leasingu

40. Rezerwy na świadczenia pracownicze

40.1. Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe

40.2. Rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz pozostałe rezerwy na świadczenia pracownicze

41. Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe

41.1. Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych

41.2. Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych

42. Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2

43. Pozostałe rezerwy

43.1. Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości

43.2. Rezerwy na umowy rodzące obciążenia

43.3. Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy