259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31259400CXXTS5M4SKB4382022-01-012022-12-31iso4217:PLNxbrli:sharesiso4217:PLNxbrli:shares259400CXXTS5M4SKB4382022-12-31259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31esef_pkpcargosa:SupplementaryCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31esef_pkpcargosa:ActuarialProfitsLossesOnPostEmploymentBenefitsMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400CXXTS5M4SKB4382022-01-012022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382022-01-012022-12-31esef_pkpcargosa:SupplementaryCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382022-01-012022-12-31esef_pkpcargosa:ActuarialProfitsLossesOnPostEmploymentBenefitsMember259400CXXTS5M4SKB4382022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382022-01-012022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400CXXTS5M4SKB4382022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382022-12-31esef_pkpcargosa:SupplementaryCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382022-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382022-12-31esef_pkpcargosa:ActuarialProfitsLossesOnPostEmploymentBenefitsMember259400CXXTS5M4SKB4382022-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31esef_pkpcargosa:SupplementaryCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31esef_pkpcargosa:ActuarialProfitsLossesOnPostEmploymentBenefitsMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31esef_pkpcargosa:SupplementaryCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31esef_pkpcargosa:ActuarialProfitsLossesOnPostEmploymentBenefitsMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember
0
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
1
Spis treści
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ................................. 2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ ................................................................................. 3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ................................................................... 4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ......................................................................... 5
1. Informacje ogólne .............................................................................................................................................. 6
1.1 Podstawowe informacje o działalności Grupy ..................................................................................................... 6
1.2 Podstawa sporządzenia Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego ........................................................... 8
1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej ............................. 9
1.4 Sytuacja płynnościowa Grupy i zarządzanie ryzykiem płynności ....................................................................... 10
2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów ........................................ 12
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami ................................................................................................................ 12
2.2 Koszty operacyjne .............................................................................................................................................. 15
2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne ........................................................................................................ 16
2.4 Przychody i (koszty) finansowe .......................................................................................................................... 16
3. Noty objaśniające dotyczące opodatkowania ................................................................................................... 17
3.1 Podatek dochodowy .......................................................................................................................................... 17
4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia i kapitału własnego ............................................................................ 20
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia .................................................................................................... 20
4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem ................................................................................................ 24
4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty .................................................................................................................... 25
4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych .............................................................. 25
5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej ................................................................................ 26
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe ......................................................................................... 26
5.2 Prawa do użytkowania aktywów ........................................................................................................................ 32
5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży ........................................................................ 34
5.4 Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności (MPW) ......................................................... 34
5.5 Zapasy ................................................................................................................................................................ 35
5.6 Należności handlowe ......................................................................................................................................... 36
5.7 Pozostałe aktywa ............................................................................................................................................... 37
5.8 Zobowiązania inwestycyjne ............................................................................................................................... 38
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych ....................................................................................................... 38
5.10 Pozostałe rezerwy ............................................................................................................................................ 42
5.11 Pozostałe zobowiązania ................................................................................................................................... 43
6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym ................................................................. 43
6.1 Instrumenty finansowe ...................................................................................................................................... 44
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym ......................................................................................................... 48
7. Noty pozostałe ................................................................................................................................................. 54
7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi ............................................................................................................. 54
7.2 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe ........................................................ 56
7.3 Zobowiązania warunkowe ................................................................................................................................. 56
7.4 Zabezpieczenia spłaty zobowiązań .................................................................................................................... 57
7.5 Wpływ wojny w Ukrainie na działalność Grupy ................................................................................................. 57
7.6 Wpływ otoczenia makroekonomicznego na działalność Grupy ......................................................................... 58
7.7 Wpływ zmian klimatycznych na działalność Grupy ............................................................................................ 58
7.8 Zdarzenia po dniu bilansowym .......................................................................................................................... 59
7.9 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego ........................................................................................................ 59
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
2022
2021
Przychody z tytułu umów z klientami
5 390,1
4 266,5
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego
(762,5)
(550,2)
Usługi dostępu do infrastruktury
(562,5)
(530,0)
Usługi transportowe
(361,3)
(350,7)
Pozostałe usługi
(537,9)
(413,9)
Koszty świadczeń pracowniczych
(1 738,4)
(1 622,0)
Pozostałe koszty
(359,5)
(309,1)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne
(1,7)
22,6
Zysk operacyjny bez uwzględnienia amortyzacji (EBITDA)
1 066,3
513,2
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości
(733,0)
(722,0)
Zysk / (strata) na działalności operacyjnej (EBIT)
333,3
(208,8)
Przychody i (koszty) finansowe
(150,6)
(60,3)
Udział w zyskach / (stratach) jednostek
9,1
4,7
wycenianych metodą praw własności
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem
191,8
(264,4)
Podatek dochodowy
(43,8)
39,1
ZYSK / (STRATA) NETTO
148,0
(225,3)
POZOSTAŁE CAŁKOWITE DOCHODY
Wycena instrumentów zabezpieczających
(6,7)
13,2
Podatek dochodowy
1,3
(2,5)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych
34,4
37,7
Pozostałe całkowite dochody podlegające
29,0
48,4
przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych
18,9
91,0
Podatek dochodowy
(3,6)
(17,3)
Pozostałe całkowite dochody niepodlegające
15,3
73,7
przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem
Suma pozostałych całkowitych dochodów
44,3
122,1
SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
192,3
(103,2)
Zysk / (strata) netto przypadający:
Zysk / (strata) netto przypadający akcjonariuszom jednostki
148,0
(225,3)
dominującej
Suma całkowitych dochodów przypadających:
Suma całkowitych dochodów przypadających
192,3
(103,2)
akcjonariuszom jednostki dominującej
Zysk / (strata) na akcję (w PLN na jedną akcję)
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (szt.)
44 786 917
44 786 917
Zysk / (strata) na akcję podstawowy
3,31
(5,03)
Zysk / (strata) na akcję rozwodniony
3,31
(5,03)
Nota 2.1
Nota 2.2
Nota 2.2
Nota 2.2
Nota 2.2
Nota 2.3
Nota 2.2
Nota 2.4
Nota 5.4
Nota 3.1
Nota 6.1
Nota 3.1
Nota 5.9
Nota 3.1
W okresach objętych niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym nie występowały udziały niedające kontroli.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
31/12/2022
31/12/2021
AKTYWA
Tabor kolejowy
4 208,3
4 241,6
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
891,1
893,4
Prawa do użytkowania aktywów
972,2
1 030,7
Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności
41,8
36,7
Należności handlowe
7,3
4,2
Należności leasingowe
8,7
8,5
Pozostałe aktywa
48,6
40,5
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
176,1
203,1
Aktywa trwałe razem
6 354,1
6 458,7
Zapasy
200,8
164,6
Należności handlowe
769,4
611,7
Należności leasingowe
0,6
0,6
Należności z tytułu podatku dochodowego
1,6
4,5
Pozostałe aktywa
151,9
103,1
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
181,5
254,5
Aktywa obrotowe razem
1 305,8
1 139,0
Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
0,3
15,7
AKTYWA RAZEM
7 660,2
7 613,4
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał zakładowy
2 239,3
2 239,3
Kapitał zapasowy
678,0
771,7
Pozostałe składniki kapitału własnego
(65,9)
(75,8)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych
176,9
142,5
Zyski zatrzymane / (Niepokryte straty)
204,6
(37,1)
Kapitał własny razem
3 232,9
3 040,6
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
1 711,5
2 090,3
Zobowiązania handlowe
7,9
2,3
Zobowiązania inwestycyjne
46,7
111,8
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych
483,5
529,1
Pozostałe rezerwy
0,5
7,0
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego
94,5
93,3
Zobowiązania długoterminowe razem
2 344,6
2 833,8
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
660,7
473,9
Zobowiązania handlowe
803,8
639,0
Zobowiązania inwestycyjne
143,0
221,4
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych
156,7
127,3
Pozostałe rezerwy
21,4
23,3
Pozostałe zobowiązania
297,1
254,1
Zobowiązania krótkoterminowe razem
2 082,7
1 739,0
Zobowiązania razem
4 427,3
4 572,8
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM
7 660,2
7 613,4
Nota 5.1
Nota 5.1
Nota 5.2
Nota 5.4
Nota 5.6
Nota 5.7
Nota 3.1
Nota 5.5
Nota 5.6
Nota 5.7
Nota 4.3
Nota 5.3
Nota 4.2
Nota 4.1
Nota 5.8
Nota 5.9
Nota 5.10
Nota 3.1
Nota 4.1
Nota 5.8
Nota 5.9
Nota 5.10
Nota 5.11
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
Pozostałe składniki kapitału własnego
Różnice kursowe
Zyski / (straty)
Zyski / (straty)
z przeliczenia
Zyski
Kapitał
Kapitał
Kapitał
z tytułu wyceny
aktuarialne
Wycena
sprawozdań
zatrzymane/
własny
zakładowy
zapasowy
instrumentów
dotyczące
instrumentów
jednostek
(Niepokryte
razem
kapitałowych w
świadczeń
zabezpieczających
zagranicznych
straty)
wartości godziwej
pracowniczych
1/01/2022
2 239,3
771,7
(12,9)
(42,0)
(20,9)
142,5
(37,1)
3 040,6
Wynik netto za rok obrotowy
-
-
-
-
-
-
148,0
148,0
Pozostałe całkowite dochody
-
-
-
15,3
(5,4)
34,4
-
44,3
za rok obrotowy (netto)
Całkowite dochody razem
-
-
-
15,3
(5,4)
34,4
148,0
192,3
Pozostałe zmiany
-
(93,7)
-
-
-
-
93,7
-
za rok obrotowy
31/12/2022
2 239,3
678,0
(12,9)
(26,7)
(26,3)
176,9
204,6
3 232,9
1/01/2021
2 239,3
782,4
(12,9)
(115,7)
(31,6)
104,8
177,5
3 143,8
Wynik netto za rok obrotowy
-
-
-
-
-
-
(225,3)
(225,3)
Pozostałe całkowite dochody
-
-
-
73,7
10,7
37,7
-
122,1
za rok obrotowy (netto)
Całkowite dochody razem
-
-
-
73,7
10,7
37,7
(225,3)
(103,2)
Pozostałe zmiany
-
(10,7)
-
-
-
-
10,7
-
za rok obrotowy
31/12/2021
2 239,3
771,7
(12,9)
(42,0)
(20,9)
142,5
(37,1)
3 040,6
Nota 4.2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
5
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
2022
2021
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem
191,8
(264,4)
Korekty
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości
733,0
722,0
(Zyski) / straty ze zbycia i likwidacji niefinansowych aktywów trwałych
(18,8)
(19,2)
(Zyski) / straty z tytułu różnic kursowych
7,8
4,8
(Zyski) / straty z tytułu odsetek, dywidendy
122,4
50,1
Otrzymane / (zapłacone) odsetki
0,3
0,7
Otrzymany / (zapłacony) podatek dochodowy
(14,0)
(11,3)
Zmiany w kapitale obrotowym
(17,1)
125,1
Pozostałe korekty
13,0
92,0
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej
1 018,4
699,8
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Wydatki z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych
(856,9)
(808,5)
Wpływy z tytułu zbycia niefinansowych aktywów trwałych
75,9
158,4
Wpływy z tytułu otrzymanych dywidend
4,4
2,9
Pozostałe wpływy związane z działalnością inwestycyjną
3,7
1,6
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
(772,9)
(645,6)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wydatki z tytułu leasingu
(140,1)
(128,5)
Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów / pożyczek
141,4
323,9
Spłata kredytów / pożyczek
(309,0)
(348,6)
Zapłacone odsetki od leasingu oraz kredytów / pożyczek
(104,6)
(42,4)
Dotacje otrzymane
96,1
93,3
Pozostałe wydatki dotyczące działalności finansowej
(3,3)
(4,1)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej
(319,5)
(106,4)
Zwiększenie / (zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów
(74,0)
(52,2)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu sprawozdawczego
254,5
306,0
Wpływ zmian kursów walut na saldo środków pieniężnych w walutach obcych
1,0
0,7
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu sprawozdawczego, w tym:
181,5
254,5
o ograniczonej możliwości dysponowania
47,3
60,6
Nota 2.2
Nota 4.4
Nota 4.4
Nota 4.1
Nota 4.1
Nota 4.1
Nota 4.1
Nota 4.3
Nota 4.3
Nota 4.3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
6
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
1. Informacje ogólne
1.1 Podstawowe informacje o działalności Grupy
Informacje o Jednostce dominującej
Spółka PKP CARGO S.A. ("Spółka", "Jednostka dominująca") została utworzona na podstawie Aktu Notarialnego z dnia 29 czerwca
2001 roku (Repertorium A Nr 1287/2001). Podstawowe informacje o Jednostce dominującej zaprezentowano w tabeli poniżej.
Podstawowe informacje o Jednostce dominującej
Nazwa
PKP CARGO S.A.
Siedziba
Polska
Adres zarejestrowanego biura Jednostki dominującej
ul. Grójecka 17, 02-021 Warszawa
KRS
0000027702 - Sąd Rejestrowy dla M. St. Warszawy, Wydział XII
Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, Polska
REGON
277586360
NIP
954-23-81-960
W 2022 roku nie doszło do zmiany nazwy oraz innych danych identyfikacyjnych Jednostki dominującej.
Rokiem obrotowym Jednostki dominującej oraz spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO jest rok kalendarzowy.
Skład organów zarządczych i nadzorujących Jednostki dominującej oraz struktura akcjonariatu Jednostki dominującej na dzień
31 grudnia 2022 roku zostały zaprezentowane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok obrotowy
2022 odpowiednio w Rozdziałach 8.11 oraz 8.4.
Informacje o Grupie Kapitałowej
Podstawową działalnością Grupy jest transport kolejowy towarów. Oprócz usług transportu kolejowego towarów Grupa świadczy
usługi dodatkowe:
usługi intermodalne,
usługi spedycyjne (krajowe i międzynarodowe),
usługi terminalowe,
usługi bocznicowe i trakcyjne,
naprawa i serwis taboru kolejowego,
usługi rekultywacyjne.
Na dzień bilansowy w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO (zwanej dalej Grupą) wchodziły PKP CARGO S.A. jako podmiot dominujący
oraz 20 spółek zależnych. Ponadto Grupa posiadała udziały w 2 podmiotach stowarzyszonych oraz udziały w 1 wspólnym
przedsięwzięciu.
Czas trwania działalności poszczególnych spółek Grupy nie jest ograniczony.
Zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej
W dniu 11 marca 2022 roku Jednostka dominująca zawarła ze spółką PKP S.A. umowę zakupu 0,17% udziałów w spółce Centralny
Terminal Multimodalny Sp. z o.o. W wyniku zawartej umowy Jednostka dominująca została jedynym wspólnikiem w spółce Centralny
Terminal Multimodalny Sp. z o.o.
W dniu 23 grudnia 2022 roku nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego spółki PKP CARGO TERMINALE Sp. z o.o. poprzez
ustanowienie nowych udziałów, pokrytych wniesionym przez Jednostkę dominującą wkładem pieniężnym w kwocie 18,0 milionów
złotych.
W dniu 30 stycznia 2023 roku nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego spółki PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. poprzez ustanowienie
nowych udziałów, pokrytych wniesionym przez Jednostkę dominującą wkładem pieniężnym w kwocie 13,5 milionów złotych.
W dniu 2 marca 2023 roku nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego spółki PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. poprzez
ustanowienie nowych udziałów, o wartości 28,3 milionów złotych, pokrytych wniesionym przez Jednostkę dominującą wkładem
niepieniężnym.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
7
1.1 Podstawowe informacje o działalności Grupy (cd.)
Szczegółowe informacje dotyczące jednostek wchodzących w skład Grupy na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku
przedstawiają się następująco:
Procentowa wielkość
posiadanych
Nazwa jednostki
Typ jednostki
Siedziba
udziałów / akcji
31/12/2022
31/12/2021
Centralny Terminal Multimodalny
pozostała jednostka zależna
Warszawa
100%
99,8%
Sp. z o.o.
jednostka zależna – konsolidowana
PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o.
metodą pełną
Warszawa
100%
100%
PKP CARGO TERMINALE Sp. z o.o.
jednostka zależna – konsolidowana
Żurawica
100%
100%
metodą pełną
PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
jednostka zależna – konsolidowana
Warszawa
100%
100%
metodą pełną
CARGOTOR Sp. z o.o.
jednostka zależna – konsolidowana
Warszawa
100%
100%
metodą pełną
PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o.
jednostka zależna – konsolidowana
Warszawa
100%
100%
PKP Linia Chełmska Szerokotorowa
metodą pełną
pozostała jednostka zależna
Chełm
100%
100%
Sp. z o.o.
ONECARGO CONNECT Sp. z o.o.
pozostała jednostka zależna
Warszawa
100%
100%
COSCO Shipping Lines (POLAND)
jednostka stowarzyszona
Gdynia
20%
20%
Sp. z o.o.
jednostka zależna – konsolidowana
PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o.
Warszawa
100%
100%
metodą pełną
Transgaz S.A.
pozostała jednostka zależna
Zalesie
64%
64%
k. Małaszewicz
Cargosped Terminal Braniewo
jednostka zależna – konsolidowana
Braniewo
100%
100%
Sp. z o.o.
metodą pełną
PKP CARGO CONNECT GmbH
pozostała jednostka zależna
Hamburg
100%
100%
Terminale Przeładunkowe Sławków
udziały we wspólnych
Sławków
50%
50%
Medyka Sp. z o.o.
przedsięwzięciach
PKP CARGO INTERNATIONAL a.s.
jednostka zależna – konsolidowana
Ostrawa
100%
100%
metodą pełną
PKP CARGO INTERNATIONAL HU Zrt.
jednostka zależna – konsolidowana
Budapeszt
100%
100%
metodą pełną
AWT ROSCO a.s.
jednostka zależna – konsolidowana
Ostrawa
100%
100%
metodą pełną
AWT Čechofracht a.s.
jednostka zależna – konsolidowana
Ostrawa
100%
100%
metodą pełną
AWT Rekultivace a.s.
jednostka zależna – konsolidowana
Petřvald
100%
100%
metodą pełną
DEPOS Horni Sucha a.s.
jednostka stowarzyszona
Horni Sucha
20,6%
20,6%
PKP CARGO INTERNATIONAL SK a.s.
pozostała jednostka zależna
Bratysława
100%
100%
AWT DLT s.r.o.
pozostała jednostka zależna
Kladno
100%
100%
PKP CARGO INTERNATIONAL SI d.o.o.
pozostała jednostka zależna
Grčarevec
80%
80%
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
8
1.2 Podstawa sporządzenia Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe sporządzono zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości
Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami przyjętymi przez Unię Europejską ("MSSF UE"), opublikowanymi i obowiązującymi
w 2022 roku.
W oparciu o zatwierdzone w Grupie prognozy finansowe niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe za rok zakończony dnia
31 grudnia 2022 roku zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień
sporządzenia sprawozdania finansowego nie istnieją istotne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności
gospodarczej przez Grupę przez okres przynajmniej 12 miesięcy od dnia sprawozdania finansowego.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem
wycenianych w wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych oraz inwestycji w instrumenty kapitałowe.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone w polskich złotych (PLN). Dane w sprawozdaniu finansowym
zostały wykazane w milionach złotych.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe podlegało badaniu przez biegłego rewidenta.
Zasady rachunkowości Grupy opisane w kolejnych notach były stosowane w sposób ciągły do wszystkich prezentowanych
okresów. Ważne szacunki oraz osądy dla istotnych pozycji skonsolidowanego sprawozdania finansowego zostały
przedstawione w poszczególnych notach do niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego, za wyjątkiem zmiany
w zakresie prezentacji kosztów pozostałych usług, co opisano w Nocie 2.2.
w Skonsolidowanym
Kwota ujęta
Polityka
Ważne
Nota
Tytuł
Sprawozdaniu Finansowym
Rachunkowości
szacunki
i osądy
2021
2022
2.1
Przychody z tytułu umów z klientami
4 266,5
5 390,1
X
X
2.2
Koszty operacyjne
(4 497,9)
(5 055,1)
2.3
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne
22,6
(1,7)
2.4
Przychody i (koszty) finansowe
(60,3)
(150,6)
3.1
Podatek dochodowy
39,1
(43,8)
X
X
5.1
Tabor kolejowy
4 241,6
4 208,3
X
X
5.1
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
893,4
891,1
X
X
5.2
Prawa do użytkowania aktywów
1 030,7
972,2
X
X
5.4
Inwestycje w jednostkach wycenianych
36,7
41,8
X
metodą praw własności
3.1
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
203,1
176,1
X
X
5.5
Zapasy
164,6
200,8
X
5.6
Należności handlowe
615,9
776,7
X
X
Należności leasingowe
9,1
9,3
Należności z tytułu podatku dochodowego
4,5
1,6
5.7
Pozostałe aktywa
143,6
200,5
X
4.3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
254,5
181,5
X
5.3
Aktywa trwałe klasyfikowane
15,7
0,3
X
jako przeznaczone do sprzedaży
4.2
Kapitał własny
3 040,6
3 232,9
X
4.1
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
2 564,2
2 372,2
X
X
Zobowiązania handlowe
641,3
811,7
5.8
Zobowiązania inwestycyjne
333,2
189,7
X
5.9
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych
656,4
640,2
X
X
5.10
Pozostałe rezerwy
30,3
21,9
X
5.11
Pozostałe zobowiązania
254,1
297,1
X
3.1
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego
93,3
94,5
X
X
7.3
Zobowiązania warunkowe
242,1
284,7
X
X
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
9
1.2 Podstawa sporządzenia Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego (cd.)
Zasady konsolidacji
W skład Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego wchodzą jednostkowe sprawozdania finansowe Jednostki dominującej
i jednostek przez nią kontrolowanych (jej spółek zależnych) za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021
roku. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych, po uwzględnieniu korekt doprowadzających do zgodności z MSSF UE,
sporządzane za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie Jednostki dominującej, w oparciu o jednolite zasady
rachunkowości zastosowane dla transakcji i zdarzeń gospodarczych o podobnym charakterze.
Przychody i koszty jednostek zależnych uwzględnione w skonsolidowanym sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych
dochodów od momentu rzeczywistej daty nabycia danej jednostki do dnia jej efektywnego zbycia. Wszystkie transakcje dokonane
wewnątrz Grupy, wzajemne salda oraz przychody i koszty operacji dokonanych między jednostkami Grupy zostały w konsolidacji
w pełni wyłączone. Część spółek zależnych nie podlega konsolidacji z uwagi na kryterium istotności.
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza s na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji
lub wyceny, kiedy pozycje podlegają przeszacowaniu. Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne denominowane
w walutach obcych przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień. Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia
tych transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w wyniku, o ile
nie odracza się ich w pozostałych całkowitych dochodach, gdy kwalifikują się do uznania za zabezpieczenie przepływów pieniężnych.
Pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu
wymiany z dnia zawarcia transakcji.
Dane finansowe jednostek zagranicznych dla celów konsolidacji przeliczone zostały na walutę polską w następujący sposób:
a) pozycje aktywów i zobowiązań według kursu wymiany na koniec okresu sprawozdawczego,
b) pozycje sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych według
średniego kursu wymiany w danym okresie sprawozdawczym, obliczonego jako średnia arytmetyczna kursów obowiązujących
na ostatni dzień każdego miesiąca w danym okresie.
Różnice kursowe powstałe w wyniku powyższych przeliczeń ujmowane w kapitale własnym jako różnice kursowe z przeliczenia
sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Grupa dla potrzeb wyceny sprawozdań finansowych jednostek
zagranicznych objętych konsolidacją zostały przyjęte następujące kursy walut:
Pozycje sprawozdania
Pozycje sprawozdania
Waluta
z sytuacji finansowej
z całkowitych dochodów
i sprawozdania z przepływów pieniężnych
31/12/2022
31/12/2021
2022
2021
EUR
4,6899
4,5994
4,6883
4,5775
CZK
0,1942
0,1850
0,1910
0,1785
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki dominującej w dniu
4 kwietnia 2023 roku.
1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej
Standardy i interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które weszły w życie
Zatwierdzając niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupa zastosowała następujące zmiany standardów i interpretacji,
które zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości i zatwierdzone do stosowania przez UE:
Standard / Interpretacja
Data wejścia w życie
Zmiany do MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych", MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe",
1 stycznia 2022 roku
MSR 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe"
Roczne poprawki do MSSF cykl 2018-2020 (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41)
1 stycznia 2022 roku
Powyżej przedstawione standardy oraz interpretacje nie miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
10
1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.)
Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które nie weszły w życie
Zdaniem Zarządu Jednostki dominujacej poniżej przedstawione standardy oraz interpretacje nie spowodują istotnych zmian
w sprawozdaniu finansowym Grupy w kolejnych okresach sprawozdawczych:
Standard / Interpretacja
Data wejścia w życie
MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17
1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe: Pierwsze zastosowanie MSSF 17
1 stycznia 2023 roku
i MSSF 9 Informacje porównawcze
Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i Instrukcji Praktycznej MSSF 2 - ujawnienia
1 stycznia 2023 roku
dotyczące polityki rachunkowości
Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie
1 stycznia 2023 roku
błędów" - definicja wartości szacunkowych
Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” – podatek odroczony związany z aktywami
1 stycznia 2023 roku
i zobowiązaniami wynikającymi z pojedynczej transakcji
Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz niezatwierdzone przez UE
MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę
Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, z wyjątkiem poniższych standardów, zmian do standardów i interpretacji, które nie
zostały jeszcze zatwierdzone przez UE i nie weszły w życie. W ocenie Zarządu Jednostki dominującej zatwierdzenie przez UE
poniższych standardów nie spowoduje istotnych zmian w sprawozdaniu finansowym Grupy w kolejnych okresach sprawozdawczych.
Standard / Interpretacja
Data wejścia w życie
Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych" - klasyfikacja zobowiązań jako
1 stycznia 2024 roku
krótkoterminowe lub długoterminowe oraz zobowiązania długoterminowe z kowenantami
Zmiany do MSSF 16 „Leasing” - Zobowiązanie z tytułu leasingu w przypadku sprzedaży i leasingu
1 stycznia 2024 roku
zwrotnego
1.4 Sytuacja płynnościowa Grupy i zarządzanie ryzykiem płynności
Grupa narażona jest na ryzyko płynności wynikające z relacji aktywów obrotowych do zobowiązań krótkoterminowych. W celu
zminimalizowania możliwości wystąpienia zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz ryzyka utraty płynności w 2022 roku
Grupa podejmowała działania zmierzające do średnioterminowego zapewnienia dostępności narzędzi wspierających finansowanie
działalności operacyjnej i inwestycyjnej. W Grupie PKP CARGO funkcjonuje również system koncentracji środków finansowych (cash
pool) obejmujący na dzień 31 grudnia 2022 roku 8 spółek z Grupy. Cash pool, niezależnie od środków gromadzonych przez
poszczególnych uczestników, jest powiązany z elastyczną linią kredytową w postaci kredytu w rachunku bieżącym. Informacje
o dostępnych źródłach finansowania na dzień 31 grudnia 2022 roku zostały zaprezentowane w Nocie 4.1 niniejszego
Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Aktualizacja ryzyk wywołanych inwazją Rosji na Ukrainę może wpływać na sytuację finansową Grupy w kolejnych okresach
sprawozdawczych.
Wymagalność zobowiązań finansowych Grupy na dzień bilansowy według daty wymagalności na podstawie umownych
niezdyskontowanych płatności (wraz z odsetkami płatnymi w przyszłości)
31/12/2022
Umowne terminy wymagalności
od końca okresu sprawozdawczego
Razem
Wartość
Poniżej
Od 3 do 12
Od 1 roku
Powyżej
(bez dyskonta)
bilansowa
3 miesięcy
miesięcy
do 5 lat
5 lat
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
303,9
451,4
1 352,7
662,3
2 770,3
2 372,2
Zobowiązania handlowe
797,7
6,1
7,9
-
811,7
811,7
Zobowiązania inwestycyjne
94,5
49,6
47,2
-
191,3
189,7
Cash pool
1,2
-
-
-
1,2
1,2
Instrumenty pochodne kontrakt
0,3
-
-
-
0,3
0,3
swap
Razem
1 197,6
507,1
1 407,8
662,3
3 774,8
3 375,1
Umowne terminy wymagalności
31/12/2021
od końca okresu sprawozdawczego
Razem
Wartoś
Poniżej
Od 3 do 12
Od 1 roku
Powyżej
(bez dyskonta)
bilansowa
3 miesięcy
miesięcy
do 5 lat
5 lat
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
136,9
377,8
1 557,8
760,2
2 832,7
2 564,2
Zobowiązania handlowe
632,0
7,0
2,3
-
641,3
641,3
Zobowiązania inwestycyjne
173,8
49,7
113,4
-
336,9
333,2
Cash pool
1,1
-
-
-
1,1
1,1
Razem
943,8
434,5
1 673,5
760,2
3 812,0
3 539,8
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
11
1.4 Sytuacja płynnościowa Grupy i zarządzanie ryzykiem płynności (cd.)
Struktura wiekowa zobowiązań handlowych i inwestycyjnych
31/12/2022
31/12/2021
Zobowiązania
Zobowiązania
Razem
Zobowiązania
Zobowiązania
Razem
handlowe
inwestycyjne
handlowe
inwestycyjne
Zobowiązania nieprzeterminowane
534,0
177,7
711,7
431,8
310,2
742,0
Zobowiązania przeterminowane
do 30 dni
146,7
6,6
153,3
143,4
15,9
159,3
31 - 90 dni
124,7
5,4
130,1
55,2
7,1
62,3
91-180 dni
3,0
-
3,0
1,4
-
1,4
181 - 365 dni
1,2
-
1,2
1,2
-
1,2
powyżej 365 dni
2,1
-
2,1
8,3
-
8,3
Razem
811,7
189,7
1 001,4
641,3
333,2
974,5
Analiza wiekowa należności handlowych
31/12/2022
31/12/2021
Oczekiwane
Oczekiwane
Brutto
straty
Netto
Brutto
straty
Netto
kredytowe
kredytowe
Należności nieprzeterminowane
710,0
(1,1)
708,9
555,3
(1,2)
554,1
Należności przeterminowane
do 30 dni
34,8
(0,2)
34,6
42,6
(0,2)
42,4
31 - 90 dni
16,6
(1,0)
15,6
9,7
(0,8)
8,9
91-180 dni
4,3
(2,0)
2,3
6,6
(3,2)
3,4
181 - 365 dni
4,3
(1,4)
2,9
1,3
(0,7)
0,6
powyżej 365 dni
141,7
(129,3)
12,4
140,6
(134,1)
6,5
Razem
911,7
(135,0)
776,7
756,1
(140,2)
615,9
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
12
2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami
Stosowane zasady rachunkowości
Grupa ujmuje przychody z umów z klientami w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz
klienta w kwocie odpowiadającej wynagrodzeniu, do którego - zgodnie z oczekiwaniem - Grupa będzie uprawniona w zamian
za te dobra lub usługi. Przychody z tytułu umów z klientami wykazuje się w wartości godziwej otrzymanej lub należnej zapłaty
po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług, zwroty, rabaty i opusty.
Ujęcie przychodu następuje w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez
przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi.
Przychody ze sprzedaży usług rozpoznawane są w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w czasie, w związku
z tym, że klient otrzymuje i jednocześnie czerpie korzyści ze świadczenia wykonanego przez Grupę w miarę, jak jest ono przez nią
wykonywane. Grupa ocenia, że warunek ten jest spełniony, ponieważ praca dotychczas przez nią wykonana, nie musiałaby zostać
w znacznym stopniu ponownie wykonana przez inną jednostkę, gdyby musiała spełnić pozostałe zobowiązanie do wykonania
świadczenia wobec klienta.
Przychody ze sprzedaży materiałów, towarów i wyrobów gotowych rozpoznawane w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych
całkowitych dochodów w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Moment przeniesienia kontroli
jest tożsamy z chwilą, w której zostały przekazane znaczące ryzyko i korzyści wynikające z ich własności.
Grupa dla większości umów handlowych nie stosuje terminów płatności przekraczających 12 miesięcy. W przypadku nielicznych
umów Grupa stosuje terminy dłuższe, przy czym umowy te nie zawierają istotnego elementu finansowania.
Wynagrodzenie zmienne
W umowach handlowych występuje element zmienny wynagrodzenia wynikający z:
możliwości nałożenia kar na klienta w związku z niewywiązaniem się przez niego z zapisów umownych dotyczących
przewiezienia określonego wolumenu ładunku,
możliwości nałożenia kar na Grupę przez klienta, w przypadku nie przewiezienia zleconej masy towarowej.
Grupa oszacowuje wartość wynagrodzenia zmiennego wynikającego z kar na podstawie stopnia realizacji danej umowy
w uzgodnionym okresie rozliczeniowym. Fakty i okoliczności determinujące prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych
scenariuszy rewidowane są co najmniej na koniec każdego okresu sprawozdawczego.
Aktywa z tytułu umów z klientami
Grupa ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnik aktywów z tytułu umowy będący prawem Grupy do wynagrodzenia
w zamian za dobra lub usługi, które Grupa przekazała klientowi, jeżeli prawo to jest uzależnione od warunku innego niż upływ
czasu. Aktywa z tytułu umów z klientami prezentowane w ramach pozycji należności handlowych i obejmują głównie aktywa
dotyczące jeszcze niezafakturowanych a zrealizowanych, bądź będących w trakcie realizacji usług.
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
Grupa ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązanie z tytułu umowy będące obowiązkiem Grupy do przekazania
na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Grupa otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna)
od klienta. Grupa rozpoznaje zobowiązanie z tytułu umowy głównie w związku z otrzymanym z góry wynagrodzeniem
za świadczenia niewykonane jeszcze przez Grupę. Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Grupa nie posiadała
istotnych zobowiązań z tytułu umów z klientami.
ISTOTNE WARTO ŚCI OPAR TE NA PR OFESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUN KAC H
Istotne szacunki w obrębie przychodów z tytułu umów z klientami dotyczą przychodów rozpoznanych
a niezafakturowanych wynikających:
ze stopnia zaawansowania usług transportowych, które wycenione w oparciu o oszacowany poziom
wolumenu masy, której transport na dzień bilansowy się nie zakończył oraz średniej ceny możliwej do uzyskania,
z wolumenu masy towarowej, która już została dostarczona do miejsca docelowego, ale jeszcze nie została
odebrana przez klienta. Wycena uwzględnia rzeczywisty wolumen masy oraz średnią cenę możliwą do uzyskania,
z czynszów za wagony należące do Grupy, które wykorzystywane przez zagraniczne kolejowe przedsiębiorstwa
przewozowe w trakcie realizacji usługi transportowej poza granicami kraju. Pozycja jest wyceniona w oparciu o ilość wagonów
będących poza granicami kraju (dane pozyskane z systemów informatycznych) oraz ceny wynikające
z porozumień i umów z zagranicznymi kolejowymi przedsiębiorstwami przewozowymi,
z prac rekultywacyjno-budowlanych, które w trakcie akceptacji przez klienta bądź zgodnie z umową nie został jeszcze
osiągnięty etap prac, który pozwala na zafakturowanie. Grupa wycenia przychody w oparciu o zakres zrealizowanych prac na
dzień bilansowy oraz stawek wynikających z umów / zleceń.
Wartość rozpoznanych szacunków przychodów na dzibilansowy jest zaprezentowana w niniejszej nocie w tabeli dotyczącej
zmiany aktywów z tytułu umów z klientami.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
13
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.)
Struktura przychodów z tytułu umów z klientami
Grupa prowadzi działalność tylko w ramach jednego segmentu - krajowego i międzynarodowego przewozu towarów
oraz prowadzenia kompleksowych usług logistycznych w zakresie kolejowych przewozów towarowych.
Zarząd Jednostki dominującej nie dokonuje oceny wyników działalności Grupy ani nie decyduje o alokacji zasobów do grup
świadczonych usług przy uwzględnieniu zaprezentowanej poniżej struktury przychodów z tytułu umów z klientami, a więc
poszczególne grupy usług nie mobyć traktowane jako segmenty operacyjne Grupy. Zarząd Jednostki dominującej analizuje dane
finansowe w układzie, w jakim zostały zaprezentowane w niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym.
Grupa
podmiotów
Podmioty
Podmioty
2022
związanych
powiązane
powiązane
Pozostali
Razem
z największym
z Grupy
ze Skarbem
kontrahentem
PKP
Państwa
zewnętrznym
Przychody z tytułu kolejowych usług
210,7
5,0
1 354,3
2 688,7
4 258,7
przewozowych oraz spedycyjnych
Przychody z pozostałej działalności transportowej
4,5
-
0,4
158,7
163,6
Przychody bocznicowe i trakcyjne
-
10,2
162,5
165,2
337,9
Przychody przeładunkowe
0,3
0,1
6,1
192,3
198,8
Przychody z tytułu usług rekultywacyjnych
-
6,4
0,5
108,0
114,9
Przychody z tytułu sprzedaży towarów i materiałów
-
-
-
138,2
138,2
Pozostałe przychody
0,9
28,3
12,9
135,9
178,0
Razem
216,4
50,0
1 536,7
3 587,0
5 390,1
Termin ujmowania przychodów
W określonym momencie
-
-
-
139,6
139,6
Przez okres
216,4
50,0
1 536,7
3 447,4
5 250,5
Razem
216,4
50,0
1 536,7
3 587,0
5 390,1
Grupa
podmiotów
Podmioty
Podmioty
2021
związanych
powiązane
powiązane
Pozostali
Razem
z największym
z Grupy
ze Skarbem
kontrahentem
PKP
Państwa
Przychody z tytułu kolejowych usług
zewnętrznym
274,4
2,6
825,4
2 268,6
3 371,0
przewozowych oraz spedycyjnych
Przychody z pozostałej działalności transportowej
0,5
-
0,7
152,8
154,0
Przychody bocznicowe i trakcyjne
-
12,0
148,3
157,7
318,0
Przychody przeładunkowe
-
-
0,3
137,1
137,4
Przychody z tytułu usług rekultywacyjnych
-
2,7
1,7
70,6
75,0
Przychody z tytułu sprzedaży towarów i materiałów
-
-
0,1
83,8
83,9
Pozostałe przychody
1,1
17,0
9,9
99,2
127,2
Razem
276,0
34,3
986,4
2 969,8
4 266,5
Termin ujmowania przychodów
W określonym momencie
-
-
0,1
93,3
93,4
Przez okres
276,0
34,3
986,3
2 876,5
4 173,1
Razem
276,0
34,3
986,4
2 969,8
4 266,5
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
14
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.)
Informacje geograficzne
Grupa definiuje obszar geograficzny działalności gospodarczej jako miejsce siedziby odbiorcy usługi, a nie kraj wykonania usługi.
Głównym obszarem geograficznym działalności Grupy jest Polska. Poniżej przedstawiono przychody z tytułu umów z klientami Grupy
od klientów zewnętrznych w rozbiciu na miejsce ich siedziby:
2022
2021
Polska
3 960,7
2 993,7
Czechy
649,7
524,8
Niemcy
274,1
284,0
Austria
87,8
85,5
Słowacja
70,4
72,2
Dania
53,6
71,8
Pozostałe kraje
293,8
234,5
Razem
5 390,1
4 266,5
Aktywa trwałe z wyłączeniem instrumentów finansowych i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w rozbiciu
na lokalizacje
2022
2021
Polska
5 411,0
5 461,9
Czechy
733,7
762,0
Pozostałe kraje
11,5
9,2
Razem
6 156,2
6 233,1
Informacje o wiodących klientach
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku przychody od żadnego z klientów Grupy
nie przekroczyły 10% sumy przychodów z tytułu umów z klientami.
Aktywa z tytułu umów z klientami
2022
2021
Stan na początek okresu sprawozdawczego
33,9
24,2
Ujęcie przychodu przed wystawieniem dokumentu sprzedaży
49,8
33,9
Reklasyfikacja do należności
(34,5)
(24,3)
Różnice kursowe z przeliczenia
0,6
0,1
Stan na koniec okresu sprawozdawczego
49,8
33,9
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
15
2.2 Koszty operacyjne
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego
2022
2021
Zużycie paliwa trakcyjnego
(208,8)
(143,2)
Zużycie elektrycznej energii trakcyjnej
(553,7)
(407,0)
Razem
(762,5)
(550,2)
Pozostałe usługi
2022
2021
Usługi remontowe i utrzymania składników majątku trwałego
(103,0)
(102,0)
Czynsze i opłaty za użytkowanie nieruchomości i taboru
(135,5)
(86,2)
Usługi telekomunikacyjne
(6,1)
(6,0)
Usługi prawne, doradcze i podobne
(10,9)
(11,1)
Usługi informatyczne
(47,3)
(44,3)
Usługi przeładunkowe
1)
(64,0)
(42,5)
Usługi rekultywacyjne
1)
(84,7)
(44,7)
Usługi manewrowe, trakcyjne i rewidenckie
(41,7)
(42,9)
Pozostałe usługi
(44,7)
(34,2)
Razem
(537,9)
(413,9)
1)
Grupa dokonała zmiany sposobu alokacji kosztów podwykonawczych ponoszonych przez AWT Rekultivace a.s., które dotychczas
były prezentowane jako usługi rekultywacyjne. W efekcie zmiany dokonano reklasyfikacji pomiędzy kosztami rekultywacji a usługami
przeładunkowymi. Zmianę ujęto retrospektywnie. Zdaniem kierownictwa Jednostki dominującej zmieniony sposób prezentacji
zapewnia większą przejrzystość prezentowanych danych.
Koszty świadczeń pracowniczych
2022
2021
Wynagrodzenia
(1 315,3)
(1 263,8)
Koszty ubezpieczeń społecznych
(277,6)
(265,1)
Koszty odpisów na ZFŚS
(31,6)
(31,0)
Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników w trakcie zatrudnienia
(41,8)
(40,7)
Świadczenia po okresie zatrudnienia
(5,4)
(5,3)
Zmiana wartości rezerw na świadczenia pracownicze
(66,7)
(16,1)
Razem
(1 738,4)
(1 622,0)
Pozostałe koszty
2022
2021
Zużycie paliwa nietrakcyjnego
(39,7)
(26,2)
Zużycie energii elektrycznej, gazu i wody
(54,6)
(41,8)
Zużycie materiałów
(96,9)
(86,2)
Podatki i opłaty
(41,3)
(39,3)
Wartość sprzedanych towarów i materiałów
(76,3)
(61,5)
Podróże służbowe
(29,1)
(27,1)
Pozostałe
(21,6)
(27,0)
Razem
(359,5)
(309,1)
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości
2022
2021
Amortyzacja taboru kolejowego
(546,3)
(506,2)
Amortyzacja pozostałych rzeczowych aktywów trwałych
(67,0)
(68,9)
Amortyzacja praw do użytkowania aktywów
(114,6)
(118,4)
Amortyzacja aktywów niematerialnych
(7,4)
(8,6)
(Zawiązane) / rozwiązane odpisy z tytułu utraty wartości:
Tabor kolejowy
3,8
(17,8)
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
(1,5)
(6,1)
Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
-
4,0
Razem
(733,0)
(722,0)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
16
2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne
2022
2021
Zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych
25,0
22,5
Rozwiązane odpisy aktualizujące należności handlowe
3,6
7,9
Kary i odszkodowania
14,0
14,5
Rozwiązanie pozostałych rezerw
2,4
7,0
Odsetki od należności handlowych i pozostałych
2,6
2,2
Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych
1,1
-
Dotacje
6,6
0,6
Inne
3,4
5,3
Pozostałe przychody operacyjne razem
58,7
60,0
Utworzone odpisy aktualizujące należności handlowe
(4,3)
(6,3)
Kary i odszkodowania
(13,7)
(7,6)
Koszty likwidacji majątku trwałego i obrotowego
(12,3)
(10,0)
Utworzone pozostałe rezerwy
(6,4)
(4,1)
Odsetki od zobowiązań handlowych oraz pozostałych zobowiązań
(17,9)
(2,1)
Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych
-
(2,0)
Inne
(5,8)
(5,3)
Pozostałe koszty operacyjne razem
(60,4)
(37,4)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne
(1,7)
22,6
2.4 Przychody i (koszty) finansowe
Przychody i (koszty) finansowe
2022
2021
Przychody odsetkowe
3,0
1,0
Inne
0,6
0,4
Przychody finansowe razem
3,6
1,4
Koszty odsetkowe
(124,7)
(49,4)
Rozliczenie dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze
(26,8)
(10,2)
Wynik netto z tytułu różnic kursowych
(0,8)
(0,3)
Inne
(1,9)
(1,8)
Koszty finansowe razem
(154,2)
(61,7)
Przychody i (koszty) finansowe
(150,6)
(60,3)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
17
3. Noty objaśniające dotyczące opodatkowania
3.1 Podatek dochodowy
Stosowane zasady rachunkowości
Podatek dochodowy za okres sprawozdawczy obejmuje podatek bieżący i odroczony. Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane
na podstawie wyniku podatkowego danego okresu sprawozdawczego. Wynik podatkowy różni się od księgowego wyniku brutto
w związku z wyłączeniem przychodów przejściowo niepodlegających opodatkowaniu i kosztów przejściowo niestanowiących
kosztów uzyskania przychodów oraz pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia
podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym.
Podatek odroczony ujmuje się od różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością
bilansową. Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego ujmuje się dla dodatnich różnic przejściowych. Składnik aktywów z tytułu
odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest
prawdopodobne, Grupa osiągnie dochód do opodatkowania, który pozwoli na rozliczenie tych żnic przejściowych. Wartość
składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega weryfikacji na każdy dzień bilansowy, pod kątem możliwości uzyskania
przyszłych zysków podatkowych, które umożliwią jego realizację.
Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie, jeżeli występuje możliwy
do wyegzekwowania tytuł prawny do dokonania kompensaty aktywów i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku dochodowego
oraz jeżeli aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatków dochodowych naliczonych przez
te same władze podatkowe, gdy istnieje zamiar rozliczenia sald w kwotach netto.
ISTOTNE WARTO ŚCI OPAR TE NA PR OFESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUN KAC H
Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie
osiągnięty dochód podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Na dzień 31 grudnia 2022 roku Grupa
rozpoznała aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego od strat podatkowych poniesionych w 2021
i 2020 roku oraz w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2016 roku.
Jednostka dominująca w 2016 roku wygenerowała stratę podatkową w wysokości 141 milionów złotych.
Na etapie planowania przystąpienia do Podatkowej Grupy Kapitałowej („PGK”), Jednostka dominująca wystąpiła
z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie wpływu PGK na okres do rozliczenia straty poniesionej w 2016 roku
(tj. jeszcze przed utworzeniem PGK). W ramach interpretacji z 4 października 2016 roku o sygn. 1462-IPPB5.4510.860.2016.1.RS
Dyrektor Krajowej Izby Skarbowej przyznał Jednostce dominującej rację i stwierdził, że okresu PGK nie wlicza się do terminu na
rozliczenie straty poniesionej przez Jednostkę dominującą przed powołaniem PGK. W praktyce oznaczało to, że okres
funkcjonowania PGK zamrażał na czas trwania PGK bieg terminu na rozliczenie straty podatkowej. Stanowisko takie prezentowały
również sądy administracyjne, jak również wydana w dniu 19 października 2021 roku Interpretacja Ogólna Nr DD6.8202.4.2021
Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej. W latach 2017-2019 Jednostka dominująca funkcjonowała w ramach PGK.
Po zakończeniu funkcjonowania PGK, Jednostka dominująca poniosła stratę podatkową w 2020 i 2021 roku. Biorąc pod uwagę
powyższe, Jednostka dominująca wykazując w trakcie 2022 roku dochód podatkowy, zdecydowała się na rozliczenie 50% straty
podatkowej z 2016 roku, tj. 70,5 milionów złotych. Jednostka dominująca tym samym nie wpłacała należnych zaliczek CIT
za poszczególne miesiące 2022 roku (strata z 2016 roku obniżała bowiem dochód podatkowy, od którego zaliczki były należne).
Pozostałe 50% straty podatkowej z 2016 roku Jednostka dominująca planowała rozliczyć z dochodem podatkowym za 2023 rok,
w związku z powyższym na dzień 31 grudnia 2022 roku rozpoznała aktywa z tytułu podatku odroczonego od przedmiotowej straty
w kwocie 13,4 milionów złotych. Z dniem 1 stycznia 2022 roku w ustawie o CIT dokonano liberalizacji przepisów dotyczących PGK
i wprowadzono dwie nowe zasady rozliczania strat w PGK, które są ze sobą bezpośrednio powiązane:
- z jednej strony spółki wchodzące w skład PGK mogą w jej ramach rozliczać straty osiągnięte w okresie przed powstaniem PGK,
- jednocześnie w przepisach wprost wskazano, że taka strata może zostać rozliczona przez samą spółkę po rozwiązaniu PGK (ale
w związku z tym, że Jednostka dominująca miała prawo rozliczyć również w ramach PGK, 5-letni termin na rozliczenie straty
będzie uwzględniał czas trwania PGK).
Wraz z noregulacją nie przewidziano żadnych przepisów przejściowych, co po wejściu przepisów w życie, zaczęło wzbudzać
zasadnicze wątpliwości.
W październiku 2022 roku Sejm przyjął przepisy przejściowe doprecyzowujące, powyższe zmiany dotyczą strat powstałych po
31 grudnia 2021 roku. Jednak w ostatecznie uchwalonym tekście ustawy (odpowiednie zmiany zostały wprowadzone przez Senat)
przepis przejściowy uległ diametralnej zmianie i stanowi, że nowe regulacje stosuje się również do strat powstałych przed 1 stycznia
2022 roku. Takie brzmienie przepisu rodzi ryzyko w zakresie podejścia Jednostki dominującej polegającego na rozliczeniu straty
z 2016 roku przy zaliczkach należnych za 2022 rok. Po przeanalizowaniu wszystkich dostępnych scenariuszy, w celu
zminimalizowania ryzyka wystąpienia potencjalnych zaległości podatkowych oraz nałożenia kar z Kodeksu Karno-Skarbowego,
podjęto decyzję o uiszczeniu zaliczki na podatek dochodowy w kwocie wynikającej z rozliczonej straty za 2016 rok w kwocie
13,4 milionów złotych, a następnie złożenie deklaracji z wykazaniem nadpłaty za 2022 rok, wynikającej z ujęcia w rozliczeniu
możliwej do rozliczenia straty za 2016 rok. Zdaniem Zarządu Jednostki dominującej nowe regulacje podatkowe w odniesieniu do
strat podatkowych poniesionych przed 2022 rokiem, które weszły w życie 1 stycznia 2023 roku, naruszają szereg zasad
wywodzonych z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w tym zasady ochrony dóbr nabytych oraz niedziałania prawa wstecz. Biorąc
pod uwagę skalę naruszeń oraz dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, w sprawach
odnoszących się do sytuacji zmian przepisów, które doprowadziły do pozbawienia podatników pewnych praw, Zarząd Jednostki
dominującej ocenia możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia w potencjalnym postępowaniu sądowo-administracyjnym za bardziej
prawdopodobną niż jej brak. W związku z tym, rozliczenie straty za 2016 rok nie obciążyło wyniku finansowego za rok zakończony
31 grudnia 2022 roku.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
18
3.1 Podatek dochodowy (cd.)
Podatek dochodowy ujęty w wyniku
2022
2021
Bieżący podatek dochodowy
Bieżące obciążenie podatkowe
(22,5)
(8,8)
Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych
(0,1)
-
Odroczony podatek dochodowy
Podatek odroczony powstały w ciągu okresu sprawozdawczego
(21,2)
47,9
Podatek dochodowy ujęty w wyniku
(43,8)
39,1
Obecne przepisy nie zakładają zróżnicowania stawek podatkowych dla przyszłych okresów. Często występujące różnice w opiniach,
co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami
państwowymi i przedsiębiorstwami, powodują powstanie obszarów niepewności i konfliktów. Zjawiska te powodują, że ryzyko
podatkowe w Polsce jest znacząco wyższe, niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym. Rozliczenia
podatkowe mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat, począwszy od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku.
W wyniku przeprowadzanych kontroli dotychczasowe rozliczenia podatkowe Grupy mogą zostać powiększone o dodatkowe
zobowiązania podatkowe.
Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach
2022
2021
Podatek odroczony od wyceny instrumentów zabezpieczających
1,3
(2,5)
Podatek odroczony od zysków / (strat) aktuarialnych dotyczących
(3,6)
(17,3)
świadczeń pracowniczych
Różnice kursowe z przeliczenia salda podatku odroczonego jednostek
(4,7)
(5,4)
zagranicznych ujęte w pozostałych całkowitych dochodach
1)
Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach
(7,0)
(25,2)
1)
Pozycja prezentowana w ramach kapitału własnego jako różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek
zagranicznych.
Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej
2022
2021
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem
191,8
(264,4)
Koszt podatku dochodowego wg stawki 19%
(36,4)
50,2
Efekt podatkowy przychodów niebędących przychodami
według przepisów podatkowych, w tym:
Sprzedaż udziałów w jednostce wycenianej metodą praw własności
-
(1,3)
Rozwiązanie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących
2,0
0,1
Wycena MPW
1,7
0,9
Inne
1,1
0,7
Efekt podatkowy kosztów niestanowiących kosztów
uzyskania przychodów według przepisów podatkowych, w tym:
PFRON
(4,9)
(5,0)
Utworzenie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących
(0,5)
(3,0)
Trwałe różnice w kosztach związanych z rzeczowymi aktywami trwałymi
(0,5)
(0,9)
Koszty reprezentacji
(0,5)
(0,4)
Kary i odszkodowania
(2,0)
(1,0)
Podatek VAT i inne zobowiązania publicznoprawne
(0,7)
(0,4)
Pozostałe
(2,9)
(0,9)
Efekt zastosowania różnych stawek podatkowych
(0,1)
0,1
Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych
(0,1)
-
Podatek dochodowy ujęty w wyniku
(43,8)
39,1
Efektywna stawka podatkowa
22,8%
14,8%
Obowiązująca w Polsce stawka podatku dochodowego od osób prawnych w latach 2021 - 2022 wynosiła 19%. W przypadku spółek
z Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL stawki podatkowe wynosiły: 19% w Czechach, 9% na Węgrzech.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
19
3.1 Podatek dochodowy (cd.)
Stan aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego podlegają kompensacie na poziomie sprawozdań finansowych każdej
spółki z Grupy i w związku z tym w niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym prezentuje się następujące wartości:
31/12/2022
31/12/2021
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
176,1
203,1
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego
(94,5)
(93,3)
Razem
81,6
109,8
Tabela ruchów dla odroczonego podatku dochodowego przed kompensatą
Ujęte w
Różnice kursowe
2022
1/01/2022
Ujęte
pozostałych
z przeliczenia
31/12/2022
w wynik
całkowitych
salda podatku
dochodach
odroczonego
Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Niefinansowe aktywa trwałe
(118,2)
39,0
-
(4,5)
(83,7)
Prawa do użytkowania aktywów
(12,7)
(3,4)
-
(0,2)
(16,3)
i zobowiązania z tytułu leasingu
Pozostałe rezerwy i zobowiązania
17,7
5,6
-
-
23,3
Zapasy
(7,9)
(1,4)
-
-
(9,3)
Należności leasingowe
(1,7)
-
-
-
(1,7)
Należności handlowe
1,2
(5,3)
-
-
(4,1)
Rezerwy na świadczenia pracownicze
124,7
0,5
(3,6)
0,1
121,7
Pozostałe
17,0
(9,2)
1,3
(0,1)
9,0
Niewykorzystane straty podatkowe
89,7
(47,0)
-
-
42,7
Razem
109,8
(21,2)
(2,3)
(4,7)
81,6
Ujęte w
Różnice kursowe
2021
1/01/2021
Ujęte
pozostałych
z przeliczenia
31/12/2021
w wynik
całkowitych
salda podatku
dochodach
odroczonego
Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Niefinansowe aktywa trwałe
(151,2)
38,1
-
(5,1)
(118,2)
Prawa do użytkowania aktywów
(9,7)
(2,5)
-
(0,5)
(12,7)
i zobowiązania z tytułu leasingu
Pozostałe rezerwy i zobowiązania
13,3
4,3
-
0,1
17,7
Zapasy
(9,3)
1,4
-
-
(7,9)
Należności leasingowe
(2,1)
0,4
-
-
(1,7)
Należności handlowe
2,9
(1,7)
-
-
1,2
Rezerwy na świadczenia pracownicze
152,0
(10,1)
(17,3)
0,1
124,7
Pozostałe
15,7
3,8
(2,5)
-
17,0
Niewykorzystane straty podatkowe
75,5
14,2
-
-
89,7
Razem
87,1
47,9
(19,8)
(5,4)
109,8
Analiza zapadalności aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ze strat podatkowych
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których ujęto na dzień 31 grudnia 2022 roku aktywa z tytułu podatku odroczonego
Rok
2023
2024
2025
2026
Razem
Niewykorzystane straty podatkowe
-
72,4
106,1
46,2
224,7
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których ujęto na dzień 31 grudnia 2021 roku aktywa z tytułu podatku odroczonego
Rok
2023
2024
2025
2026
Razem
Niewykorzystane straty podatkowe
71,1
185,9
163,8
50,8
471,6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
20
3.1 Podatek dochodowy (cd.)
Straty podatkowe nieujęte w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Kwota strat podatkowych nieujętych w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku wynika ze strat podatkowych
od następujących spółek:
31/12/2022
31/12/2021
PKP CARGO INTERNATIONAL HU Zrt.
14,2
10,3
AWT Čechofracht a.s.
9,5
11,4
PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o.
0,1
1,2
Razem
23,8
22,9
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których nie ujęto na dzień 31 grudnia 2022 roku aktywów z tytułu podatku odroczonego
Rok
2022
2023
2024
2025
2026
Razem
Niewykorzystane straty podatkowe
-
6,0
5,3
12,2
0,3
23,8
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których nie ujęto na dzień 31 grudnia 2021 roku aktywów z tytułu podatku odroczonego
Rok
2022
2023
2024
2025
2026
Razem
Niewykorzystane straty podatkowe
3,2
4,1
11,7
3,7
0,2
22,9
4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia i kapitału własnego
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia
Stosowane zasady rachunkowości
Kredyty bankowe i pożyczki ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne.
Po początkowym ujęciu kredyty i pożyczki wykazywane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej
stopy procentowej.
Zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie,
które obejmują:
stałe opłaty leasingowe, w tym zasadniczo stałe opłaty,
zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej
stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia;
kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej;
cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji;
kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, chyba że można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca
nie skorzysta z opcji wcześniejszego wypowiedzenia.
Bieżąca wartość przyszłych płatności z tytułu leasingu obliczana jest z zastosowaniem stopy procentowej leasingu. W przypadku,
gdy stopy procentowej leasingu nie można łatwo ustalić, Grupa stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy dla danej
umowy leasingowej.
Po początkowym ujęciu Grupa wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez:
zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu;
zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz
zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu.
Grupa korzysta ze zwolnienia i nie stosuje wymogów w zakresie wyceny zobowiązania z tytułu leasingu oraz składnika aktywów
z tytułu prawa do użytkowania w odniesieniu do:
leasingów krótkoterminowych tj. leasingów, w przypadku których okres obowiązywania umowy jest nie dłuższy niż 12 miesięcy
i nie zawierają opcji kupna;
leasingów, w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość. Grupa uznaje za składniki o niskiej wartości
te aktywa, które nowe nie przekraczają kwoty 25 tysięcy złotych.
W przypadku zastosowania zwolnień, o których mowa powyżej, Grupa rozpoznaje płatności leasingowe jako koszt zgodnie
z metodą liniową przez okres leasingu lub według innej metody, jeżeli lepiej odzwierciedla ona korzyści uzyskiwane przez Grupę.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
21
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)
ISTOTNE WARTO ŚCI OPAR TE NA PR OFESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUN KAC H
Istotne szacunki w obrębie zobowiązań z tytułu leasingu dotyczą modelu ustalania:
a) stopy dyskonta
Grupa dyskontuje opłaty leasingowe z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę można
z łatwością ustalić, w przeciwnym razie stosuje krańcową stopę procentową. Krańcowa stopa procentowa
ustalana jest na bazie dwóch składowych:
- stawki referencyjnej odpowiedniej dla danej waluty oraz
- premii za ryzyko kredytowe, która opiera się na marży kredytowej banków z uwzględnieniem okresów obowiązywania umów oraz
sytuacji finansowej poszczególnych spółek, w których zostały zidentyfikowane umowy leasingowe.
b) okresu leasingu
W przypadku okresu leasingu, w tym w szczególności dla umów zawartych na czas nieokreślony, Grupa uwzględnia wszystkie istotne
fakty i okoliczności, które stanowią zachętę ekonomiczną do tego, aby skorzystać z opcji przedłużenia leasingu lub nie skorzystać
z opcji wypowiedzenia leasingu, takie jak:
znaczenie tego składnika aktywów dla działalności Grupy uwzględniając czy składnik jest wyspecjalizowanym składnikiem
aktywów, umiejscowienie składnika aktywów i dostępność odpowiednich rozwiązań alternatywnych,
istotne inwestycje w przedmiocie leasingu podejmowane (lub które zgodnie z przewidywaniami mają zostać podjęte) w okresie
obowiązywania umowy,
postanowienia i warunki umowne dotyczące okresów opcjonalnych w porównaniu ze stawkami rynkowymi,
uwarunkowania związane ze skorzystaniem z opcji przedłużenia umowy.
Dla umów zawartych na dany okres bez opcji przedłużenia Grupa ustala okres leasingu jako okres wynikający z umowy.
Zobowiązania z tytułu zadłużenia posiadane przez Grupę składają się z dwóch głównych kategorii: kredytów bankowych i pożyczek
oraz leasingu. Umowy kredytów zawierane były głównie na finansowanie bieżącej działalności, finansowanie i refinansowanie planu
inwestycyjnego oraz akwizycji. Spłata zaciągniętych zobowiązań wynikających z zawartych umów kredytowych jest dokonywana
w PLN i EUR. Ustanowione na aktywach zabezpieczenia spłaty zobowiązań zostały opisane w Nocie 7.4 niniejszego Skonsolidowanego
Sprawozdania Finansowego.
Umowy leasingu zawarte są w PLN, EUR, CZK i dotyczą głównie nieruchomości oraz taboru kolejowego.
Pozycje w walutach
W walucie
W walucie obcej
31/12/2022
funkcjonalnej
Razem
PLN
EUR
CZK
Kredyty bankowe i pożyczki
848,1
646,2
-
1 494,3
Leasing
793,0
52,6
32,3
877,9
Razem
1 641,1
698,8
32,3
2 372,2
W walucie
W walucie obcej
31/12/2021
funkcjonalnej
Razem
PLN
EUR
CZK
Kredyty bankowe i pożyczki
900,6
732,3
-
1 632,9
Leasing
826,1
66,2
39,0
931,3
Razem
1 726,7
798,5
39,0
2 564,2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
22
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)
Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia
2022
Kredyty bankowe
Leasing
Razem
i pożyczki
1/01/2022
1 632,9
931,3
2 564,2
Zaciągnięcie nowych zobowiązań
141,4
31,4
172,8
Modyfikacje istniejących umów
-
35,9
35,9
Leasing zwrotny
-
18,9
18,9
Koszty transakcyjne
1,5
-
1,5
Naliczenie odsetek
81,3
41,3
122,6
Płatności z tytułu zadłużenia, w tym:
Spłaty kapitału
(309,0)
(140,1)
(449,1)
Zapłacone odsetki
(66,8)
(37,8)
(104,6)
Koszty transakcyjne
(1,2)
-
(1,2)
Kompensata
-
(1,6)
(1,6)
Pozostałe
(0,3)
(5,2)
(5,5)
Różnice kursowe ujęte w wyniku
13,8
0,3
14,1
Różnice kursowe z przeliczenia
0,7
3,5
4,2
31/12/2022
1 494,3
877,9
2 372,2
Długoterminowe
986,1
725,4
1 711,5
Krótkoterminowe
508,2
152,5
660,7
Razem
1 494,3
877,9
2 372,2
2021
Kredyty bankowe
Leasing
Razem
i pożyczki
1/01/2021
1 659,3
921,0
2 580,3
Zaciągnięcie nowych zobowiązań
323,9
36,8
360,7
Modyfikacje istniejących umów
-
27,1
27,1
Leasing zwrotny
-
102,0
102,0
Koszty transakcyjne
1,2
-
1,2
Naliczenie odsetek
15,1
30,9
46,0
Płatności z tytułu zadłużenia, w tym:
Spłaty kapitału
(348,6)
(128,5)
(477,1)
Zapłacone odsetki
(14,7)
(27,7)
(42,4)
Koszty transakcyjne
(1,3)
-
(1,3)
Pozostałe
-
(31,7)
(31,7)
Różnice kursowe ujęte w wyniku
(1,7)
(0,6)
(2,3)
Różnice kursowe z przeliczenia
(0,3)
2,0
1,7
31/12/2021
1 632,9
931,3
2 564,2
Długoterminowe
1 325,4
764,9
2 090,3
Krótkoterminowe
307,5
166,4
473,9
Razem
1 632,9
931,3
2 564,2
Pozostałe kwoty z tytułu umów leasingu ujęte w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów:
Prezentacja w sprawozdaniu z wyniku
2022
2021
i pozostałych całkowitych dochodów
Przychody z tytułu umów leasingu
Przychody z tytułu umów z klientami
52,5
28,2
operacyjnego
Koszty z tytułu leasingu krótkoterminowego
Pozostałe usługi
(77,1)
(55,1)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
23
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)
Warunki umów kredytowych
Podpisane z bankami umowy nakładają na Grupę zobowiązania natury prawno-finansowej stosowane standardowo w tego rodzaju
transakcjach. Kluczowymi wskaźnikami wykonania ww. zobowiązań określonych w umowach kredytowych zawartych przez Grupę są:
wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA oraz wskaźnik ogólnego zadłużenia.
Wyżej wymienione wskaźniki kalkulowane są w oparciu o dane zawarte na bazie jednostkowych sprawozdań finansowych wybranych
spółek zależnych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy PKP CARGO i Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL.
Zgodnie z postanowieniami umów zawartych przez Grupę weryfikacja spełniania warunków umów kredytowych następuje w cyklach
kwartalnych, półrocznych oraz na koniec każdego roku obrotowego.
Wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA określa poziom zadłużenia finansowego pomniejszonego o środki pieniężne w relacji do
generowanej EBITDA i kalkulowany jest z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16. Maksymalna dopuszczalna wartość wskaźnika
zadłużenie netto/EBITDA w zależności od umowy jest ustanowiona w przedziale 2,25-4,5. W przypadku wybranych umów istnieje
również obowiązek spełnienia wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA oraz zadłużenia ogółem kalkulowanych w oparciu o parametry
prognozowane.
Wskaźnik ogólnego zadłużenia w większości umów zdefiniowany jest jako stosunek zobowiązań ogółem (z uwzględnieniem
wyłączenia wpływu MSSF 16) do sumy bilansowej (z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16) i jego wartość nie może
przekroczyć 60%.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku w przypadku Jednostki dominującej i spółek zależnych warunki określone w umowach kredytowych
zostały spełnione i tym samym na podstawie MSR 1 nie istniała konieczność przeklasyfikowania długoterminowych zobowiązań
z tytułu kredytów do części krótkoterminowej.
Niewykorzystane linie kredytowe i leasingowe
Rodzaj kredytu
Nazwa banku
Okres
Waluta
31/12/2022
31/12/2021
Powszechna Kasa Oszczędności
dostępności
umowy
Kredyt w rachunku bieżącym
Bank Polski S.A.
19/03/2023
PLN
58,7
100,0
Kredyt w rachunku bieżącym
Bank Polska Kasa Opieki S.A.
1)
24/05/2023
PLN
100,0
100,0
Kredyt w rachunku bieżącym
Powszechna Kasa Oszczędności
27/06/2023
PLN
-
-
Bank Polski S.A.
2)
Kredyt w rachunku bieżącym
Bank Polska Kasa Opieki S.A.
3)
09/07/2023
PLN
1,6
0,4
Kredyt w rachunku bieżącym
Bank Gospodarstwa Krajowego
4)
20/10/2023
PLN
100,0
100,0
Linia leasingowa
PKO Leasing S.A.
5)
18/06/2023
PLN
-
15,2
Linia leasingowa
PEKAO LEASING Sp. z o.o.
6)
9/10/2023
PLN
99,0
-
Linia leasingowa
PKO Leasing S.A.
7)
31/12/2023
PLN
200,0
-
Razem
559,3
315,6
1)
W dniu 23 maja 2022 roku Jednostka dominująca podpisała aneks do umowy o kredyt w rachunku bieżącym przedłużający okres
dostępności kredytu do dnia 24 maja 2023 roku.
2)
W dniu 28 czerwca 2022 roku Jednostka dominująca podpisała umowę kredytową z Powszechną Kasą Oszczędności Bank Polski S.A.
do łącznej maksymalnej wysokości 100 milionów złotych. Przedmiotem umowy kredytowej jest finansowanie bieżącej działalności
Spółki. Okres dostępności, jak i termin spłaty upływa 27 czerwca 2023 roku.
3)
W dniu 11 lipca 2022 roku spółka CARGOTOR Sp. z o.o. podpisała aneks do umowy o kredyt w rachunku bieżącym, w wyniku którego
zwiększyła się kwota limitu kredytu do 1,6 miliona złotych oraz wydłużeniu uległ okres dostępności kredytu o kolejne 12 miesięcy,
tj. do dnia 9 lipca 2023 roku.
4)
W dniu 19 września 2022 roku Jednostka dominująca podpisała aneks do umowy o kredyt w rachunku bieżącym przedłużający okres
dostępności kredytu do dnia 20 października 2023 roku.
5)
Okres dostępności linii leasingowej został wydłużony automatycznie o okres kolejnych 12 miesięcy, tj. do dnia 18 czerwca 2023
roku w związku ze spełnieniem zobowiązań wynikających z zawartej umowy. Na dzień 31 grudnia 2022 roku limit został w pełni
wykorzystany w związku z podpisaną umową leasingową w dniu 27 września 2022 roku.
6)
W dniu 10 października 2022 roku Jednostka dominująca zawarła z PEKAO LEASING Sp. z o.o. ramową umowę leasingu do łącznej
wartości przedmiotu leasingu nieprzekraczającej 93 milionów złotych. W dniu 12 grudnia 2022 roku, zgodnie z zawartym aneksem
do umowy ramowej włączono do linii leasingowej spółkę PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. z ustalonym limitem na poziomie 2,0 milionów
złotych, natomiast w dniu 19 grudnia 2022 roku, zgodnie z zawartym aneksem do umowy ramowej włączono do linii leasingowej
także spółkę PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. z ustalonym limitem na poziomie 5,0 milionów złotych. Okres dostępności limitu
zarówno dla Jednostki dominującej, jak i spółek zależnych upływa 9 października 2023 roku.
7)
W dniu 8 listopada 2022 roku Jednostka dominująca zawarła z PKO Leasing S.A. ramoumoleasingu do łącznej wartości
przedmiotu leasingu nieprzekraczającej 200 milionów złotych. Limit dostępny jest do 31 grudnia 2023 roku.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
24
4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem
Stosowane zasady rachunkowości
Kapitał zakładowy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w Statucie Jednostki
dominującej.
Kapitał zapasowy obejmuje nadwyżkę wartości emisji ponad wartość nominalną akcji (agio), zyski z lat ubiegłych przeniesione
na kapitał zapasowy oraz kapitał rezerwowy z umorzenia akcji.
Pozostałe składniki kapitału własnego obejmują zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych, efekt wyceny
instrumentów kapitałowych w wartości godziwej oraz efektywną część zysków lub strat związanych z instrumentami
zabezpieczającymi w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń.
Zyski zatrzymane/ (Niepokryte straty) obejmują wynik finansowy roku bieżącego, niepodzielone zyski oraz niepokryte straty z lat
ubiegłych, różnice z przejścia na MSSF UE.
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych powstają w wyniku przeliczenia danych finansowych tych
jednostek na walutę polską według następujących zasad:
a) pozycje aktywów i zobowiązań według kursu wymiany na koniec okresu sprawozdawczego,
b) pozycje sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych według
średniego kursu wymiany w danym okresie sprawozdawczym, obliczonego jako średnia arytmetyczna kursów obowiązujących
na ostatni dzień każdego miesiąca w danym okresie.
Kapitał zakładowy
31/12/2022
31/12/2021
Kapitał zakładowy składa się z:
Akcje zwykłe - w pełni opłacone i zarejestrowane
2 239,3
2 239,3
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz na dzień 31 grudnia 2021 roku kapitał zakładowy składał się z akcji zwykłych o wartości nominalnej
50 złotych każda. W pełni pokryte akcje zwykłe, o wartości nominalnej 50 złotych, są równoważne pojedynczemu głosowi na walnym
zgromadzeniu i posiadają prawo do dywidendy.
Spółka PKP S.A. jest podmiotem dominującym wobec spółki PKP CARGO S.A. PKP S.A. zgodnie ze statutem Jednostki dominującej
posiada szczególne uprawnienia osobiste polegające na uprawnieniu do powoływania i odwoływania Członków Rady Nadzorczej
w liczbie równej połowie składu Rady Nadzorczej powiększonej o jeden. PKP S.A. przysługuje osobiste uprawnienie do wyznaczenia
przewodniczącego Rady Nadzorczej, jak i określenia liczby Członków Rady Nadzorczej. Dodatkowo w przypadku, w którym udział
PKP S.A. w kapitale zakładowym Spółki wynosi 50% lub mniej, PKP S.A. przysługuje uprawnienie osobiste do wyłącznego wskazania
kandydatów na Prezesa Zarządu Jednostki dominującej. Uprawnienia osobiste PKP S.A. przysługują zawsze wtedy, gdy PKP S.A.
posiada co najmniej 25% kapitału zakładowego Jednostki dominującej.
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku nie wystąpiły zmiany w kapitale zakładowym
Jednostki dominującej.
Zmiany w kapitale zapasowym i zyskach zatrzymanych
W dniu 29 czerwca 2022 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Jednostki dominującej podjęło uchwałę w sprawie pokrycia straty
netto poniesionej w 2021 roku w kwocie 223,3 milionów złotych:
a) z niepodzielonych zysków z lat ubiegłych w kwocie 114,3 milionów złotych;
b) z kapitału rezerwowego w kwocie 109,0 milionów złotych.
Zmiany w kapitale zapasowym Grupy w 2022 roku wynikały z uchwały z dnia 8 września 2022 roku Zwyczajnego Zgromadzenia
Wspólników CARGOTOR Sp. z o.o. w sprawie przeznaczenia na kapitał zapasowy zysku netto za rok 2021 w kwocie 3,6 milionów
złotych, uchwały z dnia 9 czerwca 2022 roku Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. w sprawie
częściowego przeznaczenia na kapitał zapasowy zysku netto za rok 2021 w kwocie 9,5 milionów złotych oraz uchwały z dnia
13 kwietnia 2022 roku Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Cargosped Terminal Braniewo Sp. z o.o. w sprawie przeznaczenia na
kapitał zapasowy zysku netto za rok 2021 w kwocie 2,2 milionów złotych.
Zarząd Jednostki dominującej proponuje przeznaczyć zysk netto za 2022 rok wykazany w Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym
w całości na zasilenie kapitału zapasowego.
Zarządzanie kapitałem własnym
Głównym celem zarządzania kapitałem własnym w Grupie jest zapewnienie zdolności do kontynuowania działalności, kreowanie
wartości dla akcjonariuszy oraz korzyści dla innych zainteresowanych. Zgodnie z prowadzoprzez siebie polityką oraz założeniami
wynikającymi z wybranych umów kredytowych Grupa dopuszcza maksymalny poziom zadłużenia do wysokości 60% sumy bilansowej.
Poziom zadłużenia jest przez Grupę monitorowany na bieżąco. Zachowanie założonej struktury kapitału może być realizowane przez:
emisję nowych akcji, sprzedaż aktywów, zwrot kapitału akcjonariuszom lub korektę kwoty dywidendy.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
25
4.1 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem (cd.)
Wskaźnik ogólnego zadłużenia na koniec roku kształtuje się następująco:
31/12/2022
31/12/2021
Zobowiązania razem
4 427,3
4 572,8
Suma bilansowa
7 660,2
7 613,4
Wskaźnik ogólnego zadłużenia*
58%
60%
*Jak szerzej opisano w Nocie 4.1 na dzień 31 grudnia 2022 roku dla celów weryfikacji warunków umów kredytowych wskaźnik
ogólnego zadłużenia jest korygowany o wpływ MSSF 16 i wynosił 54% na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 56% na dzień 31 grudnia
2021 roku.
4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Stosowane zasady rachunkowości
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne w kasie, na rachunkach bankowych, depozyty bankowe płatne
na żądanie, inne krótkoterminowe inwestycje o wysokim stopniu płynności i o pierwotnym terminie wymagalności do trzech
miesięcy.
Struktura środków pieniężnych i ich ekwiwalentów
31/12/2022
31/12/2021
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych
114,7
164,0
Lokaty bankowe do 3 miesięcy
52,8
90,0
Inne środki pieniężne
14,0
0,5
Razem
181,5
254,5
w tym: Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
47,3
60,6
Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania obejmowały głównie środki pieniężne otrzymane w ramach wadiów
i gwarancji oraz zgromadzone na rachunkach bankowych prowadzonych dla mechanizmu podzielonej płatności.
4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych
Zmiany w kapitale obrotowym
Przepływy pieniężne
Zmiana stanu
Przepływy pieniężne
netto z działalności
2022
ze sprawozdania
netto z działalności
Pozostałe
operacyjnej (zmiana
z sytuacji finansowej
inwestycyjnej
stanu kapitału
obrotowego)
Zapasy
(36,2)
58,1
-
21,9
Należności handlowe
(160,8)
(0,9)
0,4
(161,3)
Należności leasingowe
(0,2)
-
-
(0,2)
Pozostałe aktywa
(56,9)
10,0
-
(46,9)
Rezerwy
(24,6)
-
-
(24,6)
Zobowiązania handlowe
170,4
-
-
170,4
Zobowiązania inwestycyjne
(143,5)
129,3
-
(14,2)
Pozostałe zobowiązania
43,0
0,6
(5,8)
37,8
Kapitał obrotowy razem
(208,8)
197,1
(5,4)
(17,1)
Przepływy pieniężne
Zmiana stanu
Przepływy pieniężne
netto z działalności
2021
ze sprawozdania
netto z działalności
Pozostałe
operacyjnej (zmiana
z sytuacji finansowej
inwestycyjnej
stanu kapitału
obrotowego)
Zapasy
1,2
22,4
-
23,6
Należności handlowe
(27,1)
(0,6)
0,4
(27,3)
Pozostałe aktywa
(20,4)
18,3
(8,6)
(10,7)
Rezerwy
(143,7)
-
-
(143,7)
Zobowiązania handlowe
292,3
2,7
(1,6)
293,4
Zobowiązania inwestycyjne
54,2
(34,0)
-
20,2
Pozostałe zobowiązania
(32,1)
0,5
1,2
(30,4)
Kapitał obrotowy razem
124,4
9,3
(8,6)
125,1
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
26
4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych (cd.)
Pozostałe korekty
2022
2021
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych
18,9
91,0
ujęte w pozostałych całkowitych dochodach
Wycena instrumentów zabezpieczających
-
6,9
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych
3,3
(1,2)
Pozostałe
(9,2)
(4,7)
Pozostałe korekty w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
13,0
92,0
Transakcje niepieniężne
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku główne transakcje niepieniężne dotyczące
działalności inwestycyjnej i finansowej, które nie zostały odzwierciedlone w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych przedstawiały
się następująco:
Kompensata wzajemnych rozrachunków
W 2022 roku Grupa dokonała kompensaty należności handlowych z zobowiązaniami z tytułu zakupu niefinansowych aktywów
trwałych. Łączna kwota kompensat w 2022 roku wyniosła 0,8 miliona złotych, natomiast w 2021 roku wyniosła 1,1 miliona złotych.
Dodatkowo, Grupa w trakcie 2022 roku dokonała kompensaty należności z tytułu sprzedaży środków trwałych z zobowiązaniami
leasingowymi w wysokości 1,6 miliona złotych.
Likwidacja taboru kolejowego
W momencie podjęcia decyzji o likwidacji księgowej składnika taboru kolejowego jego wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji
zapasów. W 2022 roku wartość rezydualna składników majątku trwałego przeklasyfikowanych do zapasów wyniosła 58,1 milionów
złotych, natomiast w 2021 roku wyniosła 22,4 milionów złotych.
5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
Stosowane zasady rachunkowości
Tabor kolejowy oraz pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (zwane dalej: rzeczowe aktywa trwałe) wyceniane według ceny nabycia
lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość
początkowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę nabycia lub koszty wytworzenia, wraz z cłami importowymi
i niepodlegającymi odliczeniu podatkami zawartymi w cenie. Ponadto jest pomniejszana o upusty, rabaty i dotacje oraz
powiększana o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania, zgodnie z jego planowanym
przeznaczeniem i jeśli dotyczy, koszty finansowania zewnętrznego. Dotacje rządowe ujmowane jako pomniejszenie wartości
aktywów w momencie, gdy istnieje uzasadniona pewność, że dotacja zostanie uzyskana oraz spełnione zostaną wszystkie związane
z nią warunki.
W ramach rzeczowych aktywów trwałych Grupa prezentuje prawa wieczystego użytkowania gruntów, które są zwolnione z opłat.
Środki trwałe w okresie budowy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po koszcie wytworzenia pomniejszonym
o ujęte odpisy z tytułu utraty wartości.
Składnik rzeczowych aktywów trwałych usuwa się ze sprawozdania z sytuacji finansowej na moment zbycia lub gdy oczekuje się,
nie uzyska skorzyści ekonomicznych z jego użytkowania. W momencie podjęcia decyzji o likwidacji składnika rzeczowych
aktywów trwałych jego wartość księgowa ujmowana jest w wyniku okresu, w którym decyzja ta została podjęta. Wyjątek stanowią
składniki taboru kolejowego, w przypadku których, w momencie podjęcia decyzji o ich likwidacji, wartość rezydualna ujmowana
jest w pozycji zapasów.
W ramach składników taboru kolejowego Grupa identyfikuje i wyodrębnia wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego
składnika aktywów, które charakteryzują się różnym okresem ekonomicznej użyteczności, czyli tzw. komponenty. Jako istotne
komponenty wagonów towarowych i lokomotyw handlowych Grupa wyodrębnia część główną składnika taboru oraz część
naprawy / przeglądu okresowego. Dodatkowo, dla składników taboru kolejowego wyodrębniana jest wartość rezydualna
(złomowa).
Wartość rezydualna taboru kolejowego
Wycena wartości rezydualnej taboru oparta jest na cenach złomu określonych klas z uwzględnieniem kosztów doprowadzenia
do zbycia. Wartość rezydualna taboru nie podlega amortyzacji, natomiast podlega okresowej weryfikacji na koniec każdego roku
obrotowego. Grupa dokonuje zmiany wartości rezydualnej w przypadku, gdy zmiana ta w istotny sposób wpływa na sprawozdanie
finansowe Grupy.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
27
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
Stosowane zasady rachunkowości
Naprawy i przeglądy taboru kolejowego
Tabor kolejowy poddawany jest czynnościom utrzymaniowym na pięciu poziomach, których zakres ramowy oparty jest na
zasadach określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 roku w sprawie ogólnych warunków
technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (Dz.U. z 2016 poz. 226 z późniejszymi zmianami). Szczegółowe wymagania dla tych
czynności zawarte w Dokumentacjach Systemu Utrzymania (DSU) obowiązujących dla każdego z eksploatowanych pojazdów
kolejowych. Tabor kolejowy poddawany jest planowym czynnościom utrzymaniowym zgodnie z określonymi w DSU cyklami
naprawczymi uwarunkowanymi dopuszczalnym czasem i/lub przebiegiem eksploatacji pojazdu.
Po zakończeniu modernizacji lub naprawy na poziomie 4 i 5 wystawiane są przywrócenia do eksploatacji, w których wskazywany
jest okres możliwej eksploatacji danego składnika taboru do kolejnej naprawy na poziomie P4 lub P5 wskazany w cyklu
naprawczym określonym w DSU. Warunkiem tej eksploatacji w całym wskazanym okresie jest również wykonanie w połowie cyklu
przeglądu poziomu P3. W przypadku niewykonania napraw / przeglądów na poziomach P3, P4 i P5, składnik taboru traci zdolność
eksploatacyjną i nie może być ywany w przewozach kolejowych. Grupa uznaje naprawy i przeglądy okresowe na poziomie P3,
P4 i P5 za warunek ciągłego wykorzystywania pozycji składników taboru kolejowego i w momencie przeprowadzania takiej
naprawy, jeśli kryteria ujmowania są spełnione, koszty naprawy zostają ujęte w wartości bilansowej składnika taboru i podlega
amortyzacji we wskazanym w przywróceniu do eksploatacji okresie.
Inne koszty bieżącego utrzymania i konserwacji rzeczowych aktywów trwałych oraz koszty bieżących remontów (niebędące
kosztem napraw i przeglądów okresowych P3, P4 lub P5) na zasadach ogólnych traktowane jako koszt okresu, w którym
nastąpiły.
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych
Grupa stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość rzeczowych aktywów trwałych podlegającą amortyzacji rozkłada się w sposób
systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Podlegającą amortyzacji wartość początkową danego składnika aktywów ustala
się po odjęciu wartości rezydualnej danego składnika aktywów.
Grunty własne oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów zwolnione z opłat nie podlegają amortyzacji.
Szacowane okresy użytkowania, wartości rezydualne oraz metody amortyzacji są weryfikowane na koniec każdego okresu
sprawozdawczego (z prospektywnym zastosowaniem wszelkich zmian w szacunkach).
Na potrzeby kalkulacji amortyzacji Grupa stosuje następujące okresy ekonomicznego użytkowania dla poszczególnych grup
aktywów trwałych:
Okresy ekonomicznej użyteczności
Nieruchomości, w tym:
Grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów nie podlega amortyzacji
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej od 5 do 75 lat
Urządzenia techniczne i maszyny od 2 do 40 lat
Tabor kolejowy, w tym:
Wagony towarowe:
- część główna wagonu od 36 do 48 lat
- naprawy okresowe wagonów od 4 do 6 lat
- przeglądy okresowe wagonów od 2 do 3 lat
Lokomotywy elektryczne:
- część główna lokomotywy od 24 do 45 lat
- naprawy okresowe lokomotyw od 4 do 8 lat
- przeglądy okresowe lokomotyw od 2 do 4 lat
Pozostałe środki transportu od 2 do 25 lat
Inne środki trwałe od 2 do 25 lat
Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych
Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje przeglądu wartości bilansowych posiadanych aktywów trwałych w celu stwierdzenia,
czy nie występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Jeżeli stwierdzono istnienie przesłanek, szacowana jest wartość
odzyskiwalna ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, w celu ustalenia potencjalnego
odpisu z tego tytułu.
Wartość odzyskiwalna ustalana jest jako wyższa spośród dwóch wartości: wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży
lub wartość użytkowa. Wartość użytkowa odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych
zdyskontowanych przy użyciu odpowiedniej stopy dyskonta przed opodatkowaniem. Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa
od wartości bilansowej ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, wartość bilansowa
pomniejszana jest do wartości odzyskiwalnej. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu
utraty wartości.
Jeśli strata z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu, wartość aktywów zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości
odzyskiwalnej, nieprzekraczającej jednak ich wartości bilansowej, jaka byłaby ustalona, gdyby w poprzednich latach nie ujęto
straty z tytułu utraty wartości. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu utraty
wartości.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
28
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
IST OTN E WARTOŚCI O PARTE NA PR OFESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUNK ACH
Okresy ekonomicznej użyteczności środków trwałych
Grupa określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników
rzeczowych aktywów trwałych. Szacunek ten opiera się na oczekiwanym okresie ekonomicznej użyteczności tych
aktywów. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje
zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji
rzeczowych aktywów trwałych w przyszłych okresach. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz
31 grudnia 2021 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności składników rzeczowych aktywów trwałych
nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych.
Wartość rezydualna taboru
Na dzień 31 grudnia 2022 roku Jednostka dominująca przeprowadziła weryfikację wartości rezydualnej taboru kolejowego, w oparciu
o przeprowadzoną przez niezależnego rzeczoznawcę wycenę taboru. Istotnym czynnikiem wpływającym na wycenę wartości
rezydualnej jest cena omu. Z uwagi na obserwowany w ostatnim okresie spadek cen złomu, wycena wartości rezydualnej taboru
kolejowego przeprowadzona przez rzeczoznawcę uległa obniżeniu w stosunku do poprzedniej wartości. W związku z powyższym
Jednostka dominująca zdecydowała o obniżeniu wartości rezydualnej taboru kolejowego, przy czym zmiana ta nie miała istotnego
wpływu na wysokość odpisu aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości taboru kolejowego. Aktualizacja wartości rezydualnej
spowoduje podwyższenie wartości odpisów amortyzacyjnych w kolejnych okresach sprawozdawczych.
Utrata wartości aktywów trwałych
Zgodnie z MSR 36 na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa ocenia czy istnieją przesłanki wskazujące na potencjalną utratę
wartości składników aktywów trwałych. W przypadku ich wystąpienia Grupa zobowiązana jest do ustalenia wartości odzyskiwalnej
aktywów wskazujących na utratę wartości. Zgodnie z MSR 36 wartość odzyskiwalna określana jest jako wyższa spośród wartości
godziwej pomniejszonej o koszty zbycia oraz wartości użytkowej.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku Grupa zidentyfikowała przesłanki utraty wartości trzech ośrodków wypracowujących środki pieniężne,
zdefiniowanych na poziomie aktywów Jednostki dominującej, PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. oraz Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL.
PKP CARGO S.A.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku główną przesłanką świadczącą o możliwej utracie wartości aktywów była utrzymująca się niższa
wartość rynkowa aktywów netto od ich wartości bilansowej.
W przypadku Jednostki dominującej zidentyfikowano ryzyko utraty wartości na poziomie składników majątkowych taboru
kolejowego oraz nieruchomości. Wartość odzyskiwalną powyższych składników majątku ustalono w oparciu o ich wartość godziwą
pomniejszoną o koszty zbycia. Wartość godziwa ww. aktywów została wyznaczona na podstawie wycen dokonanych przez
niezależnych rzeczoznawców majątkowych.
Wartość godziwa składników taboru kolejowego została ustalona metodą kosztoz elementami metody porównawczej. Wartość
rynkowa taboru została oszacowana w oparciu o koszt zastąpienia z uwzględnieniem m.in. utraty wartości z przyczyn fizycznych,
funkcjonalnych i zewnętrznych (ekonomicznych). Koszt zastąpienia stanowi aktualny na dzień wycen koszt, jaki należałoby ponieść
celem otrzymania nowego środka technicznego identycznego lub o zbliżonych parametrach. Przy wycenie brano pod uwagę także:
rok produkcji,
ilość i rodzaje napraw połączonych z modernizacją,
ilość przejechanych kilometrów,
koszty wykonania poszczególnych napraw,
datę wykonania ostatnich napraw,
nowoczesność konstrukcji,
ceny i dostępności nowych egzemplarzy.
Przy wycenie posłużono się znajomością cen lokomotyw i wagonów na rynku pierwotnym oraz wtórnym firm krajowych
i zagranicznych. Korzystano także m.in. z katalogów cenowych dotyczących maszyn oraz urządzeń pojazdów szynowych danego typu.
Wartość godziwą wycenionych nieruchomości określono w oparciu o podejście mieszane zawierające elementy wyceny metodą
porównawczą, dochodową lub odtworzeniową. Grunty wyceniono metodą porównawczą, a zlokalizowane na nich budynki metodą
dochodową lub kosztową - w zależności od rodzaju nieruchomości.
Dla potrzeb ustalenia wartości odzyskiwalnej pominięto koszty zbycia wycenionych aktywów, gdyż zostały one uznane za nieistotne.
W oparciu o przeprowadzone wyceny na dzień 31 grudnia 2022 roku:
a) nadwyżka wartości godziwej nad wartością księgową wszystkich składników taboru kolejowego wyniosła około 40%. Analiza na
poziomie indywidualnych składników majątku spowodowała rozwiązanie odpisu z tytułu utraty wartości w kwocie 4,0 milionów
złotych;
b) nie zidentyfikowano utraty wartości wycenionych nieruchomości.
Wartość godziwa pozostałych aktywów, wchodzących w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne na poziomie Jednostki
dominującej, a niepodlegających wycenie, nie różniła się istotnie od ich wartości księgowych.
Dla pozostałych ww. ośrodków wypracowujących środki pieniężne Grupa przeprowadziła testy na utratę wartości poprzez
oszacowanie ich wartości odzyskiwalnej na poziomie wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
29
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku główną przesłanką świadczącą o możliwej utracie wartości aktywów należących do PKP CARGOTABOR
Sp. z o.o. był wzrost rynkowych stóp zwrotu z inwestycji mających wpływ na stopę dyskonta stosowaną w testach na utratę wartości.
Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego
środki pieniężne:
a) zdyskontowane przepływy pieniężne zostały opracowane w oparciu o szczegółowe projekcje finansowe na okres od 2023 do 2027
roku,
b) w okresie szczegółowej projekcji średnioroczny wzrost przychodów z działalności operacyjnej (CAGR) będzie kształtował się
na poziomie 9,3% w ujęciu nominalnym,
c) wydatki na CAPEX osiągną średniorocznie w całym okresie szczegółowej projekcji 1,7% rocznych przychodów z działalności
operacyjnej w ujęciu nominalnym,
d) średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie
11,9% w ujęciu nominalnym,
e) po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu nominalnym.
W wyniku przeprowadzonego testu ustalona wartość odzyskiwalna przewyższyła wartość bilansową testowanych aktywów
należących do PKP CARGOTABOR Sp. z o.o., wobec czego Grupa na dzień 31 grudnia 2022 roku nie rozpoznała odpisu z tytułu trwałej
utraty wartości aktywów należących do PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
Analizę wrażliwości przeprowadzono dla kluczowych założeń modelu testu na utratę wartości takich jak WACC oraz wskaźnik wzrostu
przyszłych przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy. Zmiana WACC o +/- 0,3 p.p. oraz poziomu wzrostu przyszłych
przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy o +/- 0,3 p.p. nie powoduje konieczności rozpoznania odpisu z tytułu
trwałej utraty wartości aktywów należących do PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
GRUPA PKP CARGO INTERNATIONAL
Na dzień 31 grudnia 2022 roku ówną przesłanką świadczącą o możliwej utracie wartości aktywów należących do Grupy PKP CARGO
INTERNATIONAL były osiągane niższe wyniki finansowe od oczekiwanych.
Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego
środki pieniężne:
a) za ośrodek wypracowujący środki pieniężne uznano całość aktywów należących do Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL, które
głównie są wykorzystywane do obsługi klientów na czeskim rynku kolejowym,
b) zdyskontowane przepływy pieniężne zostały opracowane w oparciu o szczegółowe projekcje finansowe na okres od 2023 roku
do 2032 roku; zdaniem Zarządu Jednostki dominującej przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze
względu na fakt, rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. mają istotnie dłuższy okres
ekonomicznej użyteczności;
c) w okresie szczegółowej projekcji dla lat 2023-2032 średnioroczny wzrost przychodów z działalności operacyjnej (CAGR) będzie
kształtował się na poziomie 1,6% w ujęciu realnym,
d) średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie
5,9% w ujęciu realnym,
e) po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu realnym.
W wyniku przeprowadzonego testu, ustalona wartość odzyskiwalna nie różniła się istotnie od wartości bilansowej testowanych
aktywów trwałych należących do Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL, wobec czego Grupa na dzień 31 grudnia 2022 roku nie dokonała
aktualizacji odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów, który na ten dzień wynosił 116,8 milionów złotych.
Poniżej przedstawiono szacowaną zmianę wysokości odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów na dzień 31 grudnia 2022 roku
przy zmianie wyłącznie poniższych kluczowych parametrów, z zachowaniem stałego poziomu pozostałych założeń:
Grupa PKP CARGO INTERNATIONAL
- 0,3 p.p.
+ 0,3 p.p.
WACC
(50,6)
42,4
Wzrost po okresie prognozy szczegółowej
26,5
(32,7)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
30
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
Zmiana stanu taboru kolejowego i pozostałych rzeczowych aktywów trwałych
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
2022
Tabor
Urządzenia
Inne
Środki
kolejowy
Nieruchomości
techniczne
Środki
środki
trwałe
Razem
transportu
i maszyny
trwałe
w budowie
Wartość brutto
1/01/2022
7 155,4
1 014,3
468,3
96,0
45,0
83,7
1 707,3
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Naprawy okresowe taboru
-
-
-
-
-
511,7
511,7
Pozostałe nabycie
-
-
-
-
-
195,3
195,3
Wykup przedmiotu leasingu
46,3
-
2,7
1,1
-
-
3,8
Rozliczenie środków trwałych
623,2
36,3
21,9
8,1
1,0
(690,5)
(623,2)
w budowie
Dotacja do aktywów trwałych
(80,3)
(16,0)
(2,0)
-
-
5,9
(12,1)
Sprzedaż (w tym leasing
(37,8)
(9,7)
(7,9)
(2,8)
-
-
(20,4)
zwrotny)
Likwidacja
(395,5)
(1,2)
(1,9)
-
(0,1)
(2,2)
(5,4)
Przeklasyfikowanie do APS
(8,2)
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe z przeliczenia
41,2
9,5
2,6
2,1
0,1
1,1
15,4
Pozostałe
(0,6)
-
(0,1)
-
-
(1,9)
(2,0)
31/12/2022
7 343,7
1 033,2
483,6
104,5
46,0
103,1
1 770,4
Skumulowane umorzenie
1/01/2022
(2 726,7)
(327,0)
(354,6)
(84,9)
(39,9)
-
(806,4)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji
(546,3)
(35,6)
(26,0)
(3,6)
(1,8)
-
(67,0)
Wykup przedmiotu leasingu
(19,0)
-
(1,7)
(0,7)
-
-
(2,4)
Sprzedaż (w tym leasing
18,2
1,2
0,7
2,8
-
-
4,7
zwrotny)
Likwidacja
331,5
1,0
1,9
-
0,1
-
3,0
Przeklasyfikowanie do APS
5,6
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe z przeliczenia
(14,3)
(2,7)
(1,5)
(1,9)
-
-
(6,1)
Pozostałe
0,8
(0,2)
(0,6)
-
-
-
(0,8)
31/12/2022
(2 950,2)
(363,3)
(381,8)
(88,3)
(41,6)
-
(875,0)
Skumulowana utrata wartości
1/01/2022
(187,1)
(0,9)
(1,7)
-
-
(4,9)
(7,5)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Ujęcie odpisu
(0,2)
-
-
-
-
(1,5)
(1,5)
Rozwiązanie odpisu, w tym:
4,0
-
-
-
-
-
-
efekt wyceny
4,0
-
-
-
-
-
-
do wartości godziwej
Wykorzystanie odpisu
0,8
-
-
-
-
4,9
4,9
Różnice kursowe z przeliczenia
(2,7)
-
(0,1)
-
-
(0,1)
(0,2)
31/12/2022
(185,2)
(0,9)
(1,8)
-
-
(1,6)
(4,3)
Wartość netto
1/01/2022
4 241,6
686,4
112,0
11,1
5,1
78,8
893,4
31/12/2022
4 208,3
669,0
100,0
16,2
4,4
101,5
891,1
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
31
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
2021
Tabor
Urządzenia
Inne
Środki
kolejowy
Nieruchomości
techniczne
Środki
środki
trwałe
Razem
transportu
i maszyny
trwałe
w budowie
Wartość brutto
1/01/2021
7 044,0
945,2
479,4
100,7
44,6
78,3
1 648,2
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Naprawy okresowe taboru
-
-
-
-
-
441,3
441,3
Pozostałe nabycie
-
-
-
-
-
391,3
391,3
Wykup przedmiotu leasingu
4,6
-
-
-
-
-
-
Rozliczenie środków trwałych
720,0
70,2
26,4
3,6
1,4
(821,6)
(720,0)
w budowie
Dotacja do aktywów trwałych
(82,3)
(0,9)
(1,3)
-
-
(7,7)
(9,9)
Sprzedaż (w tym leasing
(110,9)
(0,3)
(17,9)
(5,8)
-
-
(24,0)
zwrotny)
Likwidacja
(322,1)
(5,4)
(20,9)
(0,3)
(1,2)
(0,7)
(28,5)
Przeklasyfikowanie do APS
(136,9)
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe z przeliczenia
32,9
8,9
2,6
2,3
0,2
1,3
15,3
Pozostałe
6,1
(3,4)
-
(4,5)
-
1,5
(6,4)
31/12/2021
7 155,4
1 014,3
468,3
96,0
45,0
83,7
1 707,3
Skumulowane umorzenie
1/01/2021
(2 612,9)
(295,9)
(345,3)
(84,7)
(38,9)
-
(764,8)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji
(506,2)
(34,3)
(29,6)
(3,0)
(2,0)
-
(68,9)
Wykup przedmiotu leasingu
(1,2)
-
-
-
-
-
-
Sprzedaż (w tym leasing
14,7
0,3
1,3
4,5
-
-
6,1
zwrotny)
Likwidacja
291,2
5,3
20,9
0,3
1,1
-
27,6
Przeklasyfikowanie do APS
93,2
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe z przeliczenia
(4,5)
(2,2)
(1,3)
(1,9)
(0,1)
-
(5,5)
Pozostałe
(1,0)
(0,2)
(0,6)
(0,1)
-
-
(0,9)
31/12/2021
(2 726,7)
(327,0)
(354,6)
(84,9)
(39,9)
-
(806,4)
Skumulowana utrata wartości
1/01/2021
(186,1)
(2,4)
(1,7)
-
-
(3,7)
(7,8)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Ujęcie odpisu, w tym:
(17,8)
-
(5,8)
-
-
(1,9)
(7,7)
efekt wyceny
(12,4)
-
-
-
-
-
-
do wartości godziwej
Rozwiązanie odpisu
-
1,5
0,1
-
-
-
1,6
Wykorzystanie odpisu
6,0
-
5,8
-
-
0,7
6,5
Przeklasyfikowanie do APS
11,7
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe z przeliczenia
(0,7)
-
(0,1)
-
-
-
(0,1)
Pozostałe
(0,2)
-
-
-
-
-
-
31/12/2021
(187,1)
(0,9)
(1,7)
-
-
(4,9)
(7,5)
Wartość netto
1/01/2021
4 245,0
646,9
132,4
16,0
5,7
74,6
875,6
31/12/2021
4 241,6
686,4
112,0
11,1
5,1
78,8
893,4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
32
5.2 Prawa do użytkowania aktywów
Stosowane zasady rachunkowości
Prawa do użytkowania składnika aktywów na dzień początkowego ujęcia wycenia się według kosztu, który obejmuje zobowiązanie
z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie, wszelkie opłaty
leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, wszelkie
początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Grupę jako leasingobiorcę oraz szacunek kosztów, które mają zostać poniesione
w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym
się znajdował.
W ramach pozycji prawa do użytkowania aktywów Grupa prezentuje również prawa wieczystego użytkowania gruntów, z których
korzysta w zamian za wynagrodzenie. Prawa wieczystego użytkowania gruntów, za które Grupa nie ponosi opłat z uwagi
na przysługujące z mocy prawa zwolnienie podmiotowe, nie spełniają definicji leasingu i prezentowane w ramach pozycji
pozostałe rzeczowe aktywa trwałe.
Po początkowym ujęciu Grupa wycenia prawa do użytkowania składnika aktywów według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy
amortyzacyjne i łączne straty z tytułu utraty wartości oraz skorygowanego z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązania
z tytułu leasingu.
W przypadku nakładów na naprawy i przeglądy okresowe składników stanowiących prawa do użytkowania aktywów Grupa stosuje
MSR 16, tj. prezentuje komponenty związane z naprawami i przeglądami okresowymi tych składników w tej samej pozycji
sprawozdania z sytuacji finansowej, tj. w pozycji prawa do użytkowania aktywów.
Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów
Grupa stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość składników prawa do użytkowania aktywów rozkłada się w sposób
systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów
przedstawiały się następująco:
Tabor kolejowy
od 2 do 32 lat
Nieruchomości strategiczne
od 14 do 17 lat
Pozostałe nieruchomości
od 2 do 15 lat
Maszyny i urządzenia
od 2 do 15 lat
Pozostałe
od 2 do 15 lat
Okres ekonomicznej użyteczności dla składników prawa wieczystego użytkowania gruntów Grupa określa, jako okres pozostały
do dnia, na który prawa te zostały nadane, chyba że występują okoliczności, które wskazywałyby na przyjęcie dłuższego
lub krótszego okresu.
IST OTN E WARTOŚCI O PARTE NA PR OFESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUNK ACH
Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów
Grupa określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników
prawa do użytkowania aktywów. Jeżeli przed końcem okresu leasingu przeniesione zostanie na rzecz Grupy prawo
własności do bazowego składnika aktywów lub Grupa spodziewa się skorzystać z przysługującej jej opcji kupna,
Grupa dokonuje amortyzacji prawa do użytkowania składnika aktywów, począwszy od daty rozpoczęcia do końca
okresu ekonomicznej użyteczności tego składnika. W przeciwnym razie Grupa dokonuje amortyzacji składnika
aktywów z tytułu prawa do użytkowania do końca okresu użytkowania tego składnika lub do końca okresu leasingu, w zależności od
tego, która z tych dat jest wcześniejsza. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania
następuje zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji prawa
do użytkowania aktyw. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku weryfikacja okresów ekonomicznej
użyteczności składników prawa do użytkowania aktywów nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek
amortyzacyjnych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
33
5.2 Prawa do użytkowania aktywów (cd.)
Zmiana stanu praw do użytkowania aktywów
Tabor
Urządzenia
Środki
Inne środki
2022
kolejowy
Nieruchomości
techniczne
transportu
trwałe
Razem
i maszyny
Wartość brutto
1/01/2022
527,5
799,1
53,0
21,5
1,4
1 402,5
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nowe umowy leasingu
-
22,5
7,6
1,3
-
31,4
Modyfikacje umów
-
31,7
0,2
3,7
-
35,6
Leasing zwrotny
13,6
-
3,1
-
-
16,7
Naprawy okresowe taboru
0,3
-
-
-
-
0,3
Zwrot przedmiotu leasingu
(16,2)
(16,8)
(0,8)
(0,2)
-
(34,0)
Wykup przedmiotu leasingu
(46,3)
-
(2,7)
(1,1)
-
(50,1)
Różnice kursowe z przeliczenia
8,0
7,9
1,0
0,3
-
17,2
31/12/2022
486,9
844,4
61,4
25,5
1,4
1 419,6
Skumulowane umorzenie
1/01/2022
(175,2)
(166,5)
(14,9)
(14,3)
(0,9)
(371,8)
(Zwiększenia) / zmniejszenia:
Koszty amortyzacji
(41,2)
(60,8)
(7,6)
(4,7)
(0,3)
(114,6)
Zwrot przedmiotu leasingu
16,2
13,1
0,8
0,1
-
30,2
Wykup przedmiotu leasingu
19,0
-
1,7
0,7
-
21,4
Pozostałe
(0,7)
-
-
-
-
(0,7)
Różnice kursowe z przeliczenia
(4,5)
(6,7)
(0,5)
(0,2)
-
(11,9)
31/12/2022
(186,4)
(220,9)
(20,5)
(18,4)
(1,2)
(447,4)
Wartość netto
1/01/2022
352,3
632,6
38,1
7,2
0,5
1 030,7
31/12/2022
300,5
623,5
40,9
7,1
0,2
972,2
Tabor
Urządzenia
Środki
Inne środki
2021
kolejowy
Nieruchomości
techniczne
transportu
trwałe
Razem
i maszyny
Wartość brutto
1/01/2021
467,2
792,1
29,1
17,6
1,9
1 307,9
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nowe umowy leasingu
4,2
18,2
12,0
2,5
-
36,9
Modyfikacje umów
0,1
26,6
-
0,1
0,3
27,1
Leasing zwrotny
88,9
-
10,7
1,4
-
101,0
Naprawy okresowe taboru
1,5
-
-
-
-
1,5
Zwrot przedmiotu leasingu
(26,7)
(44,1)
(0,7)
(0,4)
-
(71,9)
Wykup przedmiotu leasingu
(4,6)
-
-
-
-
(4,6)
Pozostałe
(11,7)
4,2
1,0
-
(0,8)
(7,3)
Różnice kursowe z przeliczenia
8,6
2,1
0,9
0,3
-
11,9
31/12/2021
527,5
799,1
53,0
21,5
1,4
1 402,5
Skumulowane umorzenie
1/01/2021
(157,5)
(122,8)
(8,7)
(9,7)
(0,6)
(299,3)
(Zwiększenia) / zmniejszenia:
Koszty amortyzacji
(50,0)
(56,8)
(6,5)
(4,8)
(0,3)
(118,4)
Zwrot przedmiotu leasingu
24,4
18,2
0,7
0,4
-
43,7
Wykup przedmiotu leasingu
1,2
-
-
-
-
1,2
Pozostałe
10,5
(4,3)
-
-
-
6,2
Różnice kursowe z przeliczenia
(3,8)
(0,8)
(0,4)
(0,2)
-
(5,2)
31/12/2021
(175,2)
(166,5)
(14,9)
(14,3)
(0,9)
(371,8)
Wartość netto
1/01/2021
309,7
669,3
20,4
7,9
1,3
1 008,6
31/12/2021
352,3
632,6
38,1
7,2
0,5
1 030,7
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
34
5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
Stosowane zasady rachunkowości
Grupa klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, gdy jest dostępny do
natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla
sprzedaży tego typu aktywów oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna. Sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, gdy
przedstawiciele odpowiedniego poziomu kierownictwa spółki z Grupy są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży składnika
aktywów oraz aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu został rozpoczęty.
Grupa wycenia składnik aktywów trwałych zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży w kwocie niższej z jego wartości
bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży. Ewentualną żnicę pomiędzy wartością
bilansową, a niższą od niej wartością godziwą, Grupa odnosi w koszty, jako odpisy aktualizujące.
Zmiana stanu aktywów klasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży
2022
2021
Stan na początek okresu sprawozdawczego
15,7
12,7
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Przeklasyfikowanie z pozycji rzeczowych aktywów trwałych
2,6
32,0
Sprzedaż
(17,9)
(32,4)
Rozwiązanie odpisu z tytułu utraty wartości
-
4,0
Pozostałe
(0,2)
(0,6)
Różnice kursowe z przeliczenia
0,1
-
Stan na koniec okresu sprawozdawczego
0,3
15,7
5.4 Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności (MPW)
Szczegółowe informacje o jednostkach wycenianych MPW
Wartość bilansowa
31/12/2022
31/12/2021
COSCO Shipping Lines (POLAND) Sp. z o.o.
0,9
0,8
Terminale Przeładunkowe Sławków - Medyka Sp. z o.o.
22,3
21,2
Transgaz S.A.
7,3
6,4
PKP CARGO CONNECT GmbH
3,3
0,9
PKP CARGO INTERNATIONAL SK a. s.
2,8
2,8
PKP CARGO INTERNATIONAL SI d.o.o.
4,0
3,4
Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o.
1,2
1,2
Razem
41,8
36,7
Zestawienie zmian inwestycji w jednostkach wycenianych MPW
2022
2021
Stan na początek okresu sprawozdawczego
36,7
42,0
Sprzedaż udziałów
-
(7,0)
Udział w zyskach / (stratach) jednostek wycenianych MPW
9,1
4,7
Zmiany kapitału własnego z tytułu dywidend
(4,2)
(2,9)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych
0,2
(0,1)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego
41,8
36,7
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
35
5.4 Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności (MPW) (cd.)
Podsumowanie danych finansowych dotyczących jednostek wycenianych MPW
31/12/2022
31/12/2021
Aktywa trwałe
27,7
28,8
Aktywa obrotowe
78,5
111,1
Aktywa razem
106,2
139,9
Zobowiązania długoterminowe
1,5
0,2
Zobowiązania krótkoterminowe
33,4
75,3
Zobowiązania razem
34,9
75,5
Aktywa netto
71,3
64,4
Udziały Grupy w aktywach netto jednostek wycenianych MPW
40,6
35,8
Przychody ogółem
104,6
104,6
Wynik netto za rok obrotowy
15,7
7,5
Udziały Grupy w wyniku jednostek wycenianych MPW
9,1
4,7
Udziały Grupy w całkowitych dochodach jednostek wycenianych MPW
9,3
4,7
Aktywa netto wyliczone są jako suma poszczególnych aktywów netto wszystkich jednostek wycenianych metodą praw własności.
5.5 Zapasy
Stosowane zasady rachunkowości
Zapasy wyceniane są w koszcie lub wartości netto możliwej do uzyskania, zależnie od tego, która jest niższa. Rozchody zapasów
dokonywane są metodą FIFO. Wartość możliwą do uzyskania stanowi szacunkowa cena sprzedaży zapasów pomniejszona
o wszelkie koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Grupa tworzy odpisy aktualizujące wartość zapasów
w przypadku występowania zapasu zbędnego lub uszkodzonego oraz w przypadku, gdy cena sprzedaży netto tego zapasu jest
niższa niż jego wartość bilansowa. Odpis aktualizujący wartość zapasów ustalany jest na podstawie analizy przydatności
przeprowadzanej co najmniej na koniec każdego roku obrotowego. Na podstawie tej analizy dokonuje się odpisów aktualizujących
wartość zapasów nieprzydatnych z punktu widzenia Grupy.
Struktura zapasów
31/12/2022
31/12/2021
Zapasy strategiczne
31,8
31,2
Tabor w trakcie kasacji
42,5
31,0
Pozostałe zapasy
130,3
109,4
Odpisy aktualizujące
(3,8)
(7,0)
Zapasy netto
200,8
164,6
Zestawienie zmian odpisu aktualizującego wartość zapasów
2022
2021
Stan na początek okresu sprawozdawczego
(7,0)
(5,4)
Zawiązanie
(5,4)
(11,5)
Rozwiązanie
5,1
0,3
Wykorzystanie
3,6
9,7
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych
(0,1)
(0,1)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego
(3,8)
(7,0)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
36
5.6 Należności handlowe
Stosowane zasady rachunkowości
Należności handlowe traktowane jako instrumenty finansowe i wyceniane według zamortyzowanego kosztu zgodnie
ze stosowanym przez Grupę modelem biznesowym, którego celem jest uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających
z umów w określonych terminach, które stanowią wyłączną spłatę wartości nominalnej i odsetek.
Grupa stosuje uproszczone podejście dopuszczone przez MSSF 9 i wycenia odpisy aktualizujące w wysokości strat kredytowych
spodziewanych w całym okresie życia należności handlowych.
Prawdopodobieństwo poniesionych strat kredytowych zostało oszacowane na podstawie historycznej analizy odzyskiwalności sald
należności handlowych w określonych przedziałach wiekowania. W tym celu dokonano oszacowania wskaźników braku
wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów dla poszczególnych przedziałów wiekowania zaprezentowanych w tabeli
zawierającej analizę wiekowania należności handlowych.
Odpis z tytułu utraty wartości oblicza się uwzględniając wskaźniki braku wypełnienia zobowiązania oraz wysokość salda należności
niespłaconych na dzień bilansowy dla każdego przedziału struktury wiekowej.
Poza tym Grupa dokonuje indywidualnych odpisów aktualizujących, gdy istnieją obiektywne dowody na to, że Grupa nie będzie
w stanie otrzymać należnych kwot.
ISTOTNE WARTO ŚCI OPARTE NA PR OFESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUNK ACH
Kalkulacja i wycena odpisów aktualizujących wartość należności handlowych oraz aktywów z tytułu umów
z klientami jest obszarem wymagającym szacunku. Oczekiwane straty kredytowe kalkulowane na bazie
indywidualnej oceny odzyskiwalności danej należności oraz z uwzględnieniem modelu stosowanego przez Grupę w
celu oszacowania wskaźnika braku wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów. Indywidualnie ustalane odpisy
aktualizujące wymagają oceny czy dana należność zostanie spłacona przez kontrahenta z uwzględnieniem
ustanowionych zabezpieczeń, zawartych ugód. Ocena taka dokonywana jest przez istniejące w spółkach Grupy komórki
windykacyjne. Stosowany przez Grupę model szacowania wskaźnika oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania przez
kontrahentów opiera się o uproszczoną matrycę odpisów aktualizujących w poszczególnych przedziałach wiekowych na podstawie
oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia należności. Przy oszacowaniu oczekiwanych strat kredytowych zastosowano
metodę opartą o wskaźniki oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania ustalone na podstawie danych historycznych za lata
2019 - 2022 pochodzących z systemów finansowo-księgowych. Trwająca wojna w Ukrainie nie miała istotnego wpływu na wysokość
oczekiwanych strat kredytowych. Uzgodnienie odpisów aktualizujących należności zaprezentowano w poniższych tabelach .
Struktura należności handlowych
31/12/2022
31/12/2021
Należności handlowe
911,7
756,1
Odpis aktualizujący należności
(135,0)
(140,2)
Razem
776,7
615,9
Aktywa długoterminowe
7,3
4,2
Aktywa krótkoterminowe
769,4
611,7
Razem
776,7
615,9
Uzgodnienie odpisów aktualizujących wartość należności handlowych
Oczekiwane straty kredytowe
2022
2021
bez utraty
z utratą
bez utraty
Razem
z utratą
Razem
Stan na początek okresu
wartości
wartości
wartości
wartości
sprawozdawczego
(1,5)
(138,7)
(1,9)
(140,2)
(147,3)
(149,2)
Zawiązanie
-
(4,3)
-
(4,3)
(6,3)
(6,3)
Rozwiązanie
-
3,6
0,4
3,6
7,5
7,9
Wykorzystanie
-
9,5
-
9,5
10,7
10,7
Wycena bilansowa
-
0,7
-
0,7
1,4
1,4
Różnice kursowe z przeliczenia
sprawozdań jednostek
-
(4,3)
-
(4,3)
(4,7)
(4,7)
zagranicznych
Stan na koniec okresu
(1,5)
(133,5)
(1,5)
(135,0)
(138,7)
(140,2)
sprawozdawczego
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
37
5.6 Należności handlowe (cd.)
Zmiany wartości bilansowej brutto należności handlowych
2022
2021
bez utraty
z utratą
Razem
bez utraty
z utratą
Razem
Stan na początek okresu
wartości
wartości
wartości
wartości
sprawozdawczego
614,9
141,2
756,1
588,3
149,7
738,0
Powstałe
5 747,4
0,3
5 747,7
5 066,0
0,5
5 066,5
Odsetki naliczone
3,4
-
3,4
1,8
0,1
1,9
Spisane
-
(10,0)
(10,0)
-
(10,8)
(10,8)
Spłacone
(5 592,2)
(3,9)
(5 596,1)
(5 039,4)
(7,8)
(5 047,2)
Przeniesione
(4,1)
4,1
-
(6,5)
6,5
-
Wycena bilansowa
0,7
(0,8)
(0,1)
(2,2)
(1,5)
(3,7)
Różnice kursowe z przeliczenia
sprawozdań jednostek
6,3
4,4
10,7
6,9
4,5
11,4
zagranicznych
Stan na koniec okresu
776,4
135,3
911,7
614,9
141,2
756,1
sprawozdawczego
5.7 Pozostałe aktywa
Stosowane zasady rachunkowości
Polityka rachunkowości w zakresie instrumentów finansowych została opisana w Nocie 6 niniejszego Skonsolidowanego
Sprawozdania Finansowego.
Jako pozostałe aktywa Grupa prezentuje głównie czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów, które ustalone w wysokości
poniesionych wydatków, jakie dotyczą przyszłych okresów i spowodują w przyszłości wpływ do Grupy korzyści ekonomicznych.
Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów następują stosownie do upływu czasu.
Pozostałe należności obejmują głównie należności publicznoprawne, które wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty.
Aktywa niematerialne prezentowane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę
odpisów z tytułu trwałej utraty wartości składników aktywów niematerialnych. Grupa stosuje liniową metodę amortyzacji.
Okres ekonomicznej użyteczności i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji na koniec każdego okresu sprawozdawczego, a skutki
zmian szacunków rozlicza się prospektywnie.
Struktura pozostałych aktywów
31/12/2022
31/12/2021
Aktywa finansowe
Udziały w jednostkach nienotowanych
5,8
5,6
Aktywa niefinansowe
Koszty rozliczane w czasie
Przedpłaty na zakup energii elektrycznej
74,1
32,3
Ubezpieczenia
5,1
6,8
Usługi informatyczne
4,8
11,6
Pozostałe koszty rozliczane w czasie
3,9
4,1
Zaliczki na zakup niefinansowych aktywów trwałych
18,2
8,0
Inne
1,5
1,2
Pozostałe należności
Rozrachunki z tytułu podatku VAT
46,3
30,5
Należności z tytułu sprzedaży udziałów
4,1
5,3
Inne
16,0
12,0
Aktywa niematerialne
Licencje
12,9
19,3
Inne aktywa niematerialne
0,3
0,3
Aktywa niematerialne w trakcie dostosowywania
7,5
6,6
Razem
200,5
143,6
Aktywa długoterminowe
48,6
40,5
Aktywa krótkoterminowe
151,9
103,1
Razem
200,5
143,6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
38
5.8 Zobowiązania inwestycyjne
Stosowane zasady rachunkowości
Zobowiązania inwestycyjne obejmują zobowiązania z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Początkowo wyceniane
w wartości godziwej skorygowanej o koszty transakcyjne, zaś w okresie późniejszym według zamortyzowanego kosztu. Dotyczy
to zobowiązań o terminie zapadalności powyżej 1 roku, w przypadku których wartość zobowiązania odpowiada kwocie, jaka
zostałaby uiszczona jednorazowo w środkach pieniężnych. Różnica między tą kwotą a całością płatności jest ujmowana jako koszt
odsetek w okresie, na który udzielono kredytu kupieckiego. Zobowiązania o terminie płatności do 1 roku wycenia się w kwocie
wymaganej zapłaty, gdyż nie zawierają istotnego elementu finansowania.
Struktura zobowiązań inwestycyjnych
31/12/2022
31/12/2021
Zobowiązania inwestycyjne dotyczące taboru kolejowego
149,7
298,8
Zobowiązania inwestycyjne dotyczące nieruchomości
31,5
19,8
Pozostałe
8,5
14,6
Razem
189,7
333,2
Zobowiązania długoterminowe
46,7
111,8
Zobowiązania krótkoterminowe
143,0
221,4
Razem
189,7
333,2
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych
Stosowane zasady rachunkowości
Grupa zapewnia zatrudnionym pracownikom długoterminowe świadczenia w okresie zatrudnienia (nagrody jubileuszowe) oraz
świadczenia po okresie zatrudnienia (odprawy emerytalne i rentowe, świadczenia przejazdowe i świadczenia z ZFSŚ dla emerytów
i rencistów, odprawy pośmiertne). Nagrody jubileuszowe wypłacane pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat.
Odprawy emerytalno-rentowe wypłacane jednorazowo w momencie przejścia na emeryturę lub rentę. Wysokość odpraw
emerytalno-rentowych i nagród jubileuszowych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Odprawy
pośmiertne wypłacane po śmierci pracownika. Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z powyższych tytułów w celu
przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Pracownikom przysługują również świadczenia po okresie zatrudnienia
w postaci świadczeń socjalnych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz kolejowych ulg przejazdowych.
W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupa ujmuje powyższe świadczenia w wartości bieżącej zobowiązania na dzień kończący
okres sprawozdawczy.
Wysokość długoterminowych świadczeń w okresie zatrudnienia oraz świadczeń po okresie zatrudnienia wyliczana jest przez
niezależną firmę aktuarialną metodą prognozowanych świadczeń jednostkowych. Wartość bieżącą zobowiązania z tego tytułu
ustala się poprzez dyskontowanie szacowanych przyszłych wydatków pieniężnych - przy zastosowaniu stóp procentowych
opartych na rynkowych stopach obligacji rządowych. Koszt bieżącego zatrudnienia odzwierciedla wzrost zobowiązania z tytułu
określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym i ujmowany jest
w wyniku jako koszt świadczeń pracowniczych, za wyjątkiem sytuacji, gdy jest uwzględniony jako koszt wytworzenia składnika
aktywów. Koszty przeszłego zatrudnienia ujmuje się od razu w wyniku finansowym. Koszt odsetek netto jest obliczany poprzez
stosowanie stopy dyskonta do wartości netto zobowiązania z tytułu określonych świadczeń i prezentowany w kosztach
finansowych.
Zyski i straty aktuarialne powstające z tytułu korekt założeń aktuarialnych ex post oraz zmian założeń aktuarialnych są odnoszone
do kapitału własnego przez pozostałe całkowite dochody w okresie, w którym powstały. W przypadku nagród jubileuszowych
odnoszone są w koszty okresu.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
39
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)
IST OTN E WARTOŚCI O PARTE NA PR OFESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUNK ACH
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku wycenę aktuarialną rezerw na świadczenia pracownicze
dla Jednostki dominującej oparto o następujące podstawowe założenia:
Wycena na dzień [%]
31/12/2022
31/12/2021
Stopa dyskonta
6,8
3,5
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy
na odprawy emerytalno-rentowe, nagrody jubileuszowe:
2023
13,9
2,5
2024
4,1
2,5
2025
3,4
2,5
od 2026
2,5
2,5
Zakładany wzrost ceny uprawnienia na świadczenia przejazdowe
3,5
2,5
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy z tytułu odpisu na ZFŚS
5,2
4,0
Średni ważony współczynnik mobilności pracowniczej
do 2,9
do 2,5
Udział Jednostki dominującej w wartości rezerw Grupy na świadczenia pracownicze, wycenianych metodami aktuarialnymi, wynosił
około 87%.
Istotny wpływ na wartość rezerw na świadczenia pracownicze mają przyjęte założenia w zakresie stopy dyskontowej,
założonego wzrostu płac oraz oczekiwanego przeciętnego wzrostu zatrudnienia. Poniżej zaprezentowano analizę wrażliwości
dla zmian powyższych założeń. Analizę przeprowadzono zmieniając jedynie wartość jednej zmiennej, przy jednoczesnym
braku zmian pozostałych założeń.
Analiza wrażliwości wartości rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych
Stopa dyskontowa
Wskaźnik wzrostu
Wskaźnik mobilności
31/12/2022
wynagrodzeń
pracowniczej
+0,30 pp.
-0,30 pp.
+0,25 pp.
-0,25 pp.
+0,25 pp.
-0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe
252,6
(3,3)
3,4
3,1
(3,0)
(2,6)
2,7
Odprawy emerytalne
217,5
(2,6)
2,7
2,5
(2,5)
(1,6)
1,6
i rentowe
Odprawy pośmiertne
7,1
(0,1)
0,1
0,1
(0,1)
(0,1)
0,1
ZFŚS
91,7
(2,8)
3,0
2,6
(2,4)
(0,3)
0,3
Świadczenia przejazdowe
20,5
(0,6)
0,7
0,6
(0,6)
(0,1)
0,1
Razem
589,4
(9,4)
9,9
8,9
(8,6)
(4,7)
4,8
Stopa dyskontowa
Wskaźnik wzrostu
Wskaźnik mobilności
31/12/2021
wynagrodzeń
pracowniczej
+0,30 pp.
-0,30 pp.
+0,25 pp.
-0,25 pp.
+0,25 pp.
-0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe
259,4
(3,9)
4,1
3,6
(3,5)
(3,1)
3,2
Odprawy emerytalne
205,2
(3,2)
3,3
2,9
(2,8)
(1,9)
2,0
i rentowe
Odprawy pośmiertne
6,7
(0,1)
0,1
0,1
(0,1)
(0,1)
0,1
ZFŚS
125,5
(4,8)
5,0
4,2
(4,0)
(0,5)
0,5
Świadczenia przejazdowe
24,0
(0,9)
1,0
0,8
(0,8)
(0,1)
0,1
Razem
620,8
(12,9)
13,5
11,6
(11,2)
(5,7)
5,9
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
40
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)
Zmiana stanu rezerw na świadczenia pracownicze
Odprawy
Odpisy na
Pozostałe
Całkowita
emerytalne
ZFŚS dla
Świadczenia
Odprawy
Nagrody
świadczenia
kwota
i rentowe
emerytów
przejazdowe
pośmiertne
jubileuszowe
pracownicze
rezerw
i rencistów
1/01/2022
205,2
125,5
24,0
6,7
259,4
35,6
656,4
Koszt bieżącego
6,7
1,8
0,4
0,4
11,0
-
20,3
zatrudnienia
Koszt odsetkowy
8,7
5,2
0,9
0,3
11,7
-
26,8
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w pozostałych
19,9
(35,4)
(4,0)
0,6
-
-
(18,9)
całkowitych dochodach
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w rachunku
-
-
-
-
26,6
-
26,6
wyników
Utworzenie rezerwy
-
-
-
-
-
28,0
28,0
Rozwiązanie rezerwy
-
-
-
-
-
(8,2)
(8,2)
Świadczenia wypłacone
(23,0)
(5,4)
(0,8)
(0,9)
(56,3)
(5,0)
(91,4)
Różnice kursowe z
-
-
-
-
0,2
0,4
0,6
przeliczenia
31/12/2022
217,5
91,7
20,5
7,1
252,6
50,8
640,2
Rezerwy długoterminowe
169,5
86,2
19,4
5,9
202,5
-
483,5
Rezerwy krótkoterminowe
48,0
5,5
1,1
1,2
50,1
50,8
156,7
Razem
217,5
91,7
20,5
7,1
252,6
50,8
640,2
Odprawy
Odpisy na
Pozostałe
Całkowita
emerytalne
ZFŚS dla
Świadczenia
Odprawy
Nagrody
świadczenia
kwota
i rentowe
emerytów
przejazdowe
pośmiertne
jubileuszowe
pracownicze
rezerw
i rencistów
1/01/2021
234,5
179,3
40,3
7,3
310,5
28,7
800,6
Koszt bieżącego
8,6
3,9
0,8
0,5
14,8
-
28,6
zatrudnienia
Koszt odsetkowy
3,0
2,5
0,5
0,1
4,1
-
10,2
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w pozostałych
(19,3)
(55,1)
(16,7)
0,1
-
-
(91,0)
całkowitych dochodach
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w rachunku
-
-
-
-
(20,8)
-
(20,8)
wyników
Koszty przeszłego
(0,5)
-
-
-
(0,1)
-
(0,6)
zatrudnienia
Utworzenie rezerwy
-
-
-
-
-
17,9
17,9
Rozwiązanie rezerwy
-
-
-
-
-
(9,0)
(9,0)
Świadczenia wypłacone
(21,1)
(5,1)
(0,9)
(1,3)
(49,4)
(2,3)
(80,1)
Różnice kursowe z
-
-
-
-
0,3
0,3
0,6
przeliczenia
31/12/2021
205,2
125,5
24,0
6,7
259,4
35,6
656,4
Rezerwy długoterminowe
169,5
119,8
23,1
5,7
211,0
-
529,1
Rezerwy krótkoterminowe
35,7
5,7
0,9
1,0
48,4
35,6
127,3
Razem
205,2
125,5
24,0
6,7
259,4
35,6
656,4
Pozycje ujęte w wyniku w odniesieniu do programów świadczeń pracowniczych
31/12/2022
31/12/2021
Koszty świadczeń pracowniczych
(66,7)
(16,1)
Koszty finansowe
(26,8)
(10,2)
Ogółem ujęte w wyniku przed opodatkowaniem
(93,5)
(26,3 )
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
41
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)
(Zyski) / straty aktuarialne
2022
Zmiana założeń
Zmiana założeń
Pozostałe
Razem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia
demograficznych
finansowych
zmiany
po okresie zatrudnienia
Odprawy emerytalne i rentowe
(2,4)
(11,7)
34,0
19,9
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów
(3,8)
(26,3)
(5,3)
(35,4)
Świadczenia przejazdowe
(0,8)
(5,3)
2,1
(4,0)
Odprawy pośmiertne
0,3
(0,4)
0,7
0,6
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe
świadczenia długoterminowe
Nagrody jubileuszowe
(3,5)
(13,4)
43,5
26,6
Razem
(10,2)
(57,1)
75,0
7,7
2021
Zmiana założeń
Zmiana założeń
Pozostałe
Razem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia
demograficznych
finansowych
zmiany
po okresie zatrudnienia
Odprawy emerytalne i rentowe
(2,8)
(28,1)
11,6
(19,3)
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów
(16,1)
(44,1)
5,1
(55,1)
Świadczenia przejazdowe
(2,8)
(8,3)
(5,6)
(16,7)
Odprawy pośmiertne
0,5
(1,0)
0,6
0,1
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe
świadczenia długoterminowe
Nagrody jubileuszowe
(3,4)
(35,4)
18,0
(20,8)
Razem
(24,6)
(116,9)
29,7
(111,8)
Analiza terminów zapadalności wypłaconych świadczeń pracowniczych
Odprawy
Odpisy
Pozostałe
31/12/2022
emerytalne
na ZFŚS dla
Świadczenia
Odprawy
Nagrody
świadczenia
Razem
i rentowe
emerytów
przejazdowe
pośmiertne
jubileuszowe
pracownicze
i rencistów
do 1 roku
48,0
5,5
1,1
1,2
50,1
50,8
156,7
od 1 do 5 lat
97,9
21,2
4,6
3,2
120,7
-
247,6
powyżej 5 lat
71,6
65,0
14,8
2,7
81,8
-
235,9
Razem
217,5
91,7
20,5
7,1
252,6
50,8
640,2
Odprawy
Odpisy
Pozostałe
31/12/2021
emerytalne
na ZFŚS dla
Świadczenia
Odprawy
Nagrody
świadczenia
Razem
i rentowe
emerytów
przejazdowe
pośmiertne
jubileuszowe
pracownicze
i rencistów
do 1 roku
35,7
5,7
0,9
1,0
48,4
35,6
127,3
od 1 do 5 lat
83,4
22,9
4,1
2,8
111,9
-
225,1
powyżej 5 lat
86,1
96,9
19,0
2,9
99,1
-
304,0
Razem
205,2
125,5
24,0
6,7
259,4
35,6
656,4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
42
5.10 Pozostałe rezerwy
Stosowane zasady rachunkowości
Rezerwy tworzone w przypadku, kiedy na Grupie ciąży istniejący obowiązek, prawny lub zwyczajowo oczekiwany, wynikający
ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków
pieniężnych oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania. Ujmowana kwota rezerwy odzwierciedla
możliwie najdokładniejszy szacunek kwoty wymaganej do rozliczenia bieżącego zobowiązania na dzień bilansowy,
z uwzględnieniem ryzyka i niepewności związanej z tym zobowiązaniem. W przypadku wyceny rezerwy metodą szacunkowych
przepływów pieniężnych koniecznych do rozliczenia bieżącego zobowiązania, jej wartość bilansowa odpowiada wartości bieżącej
tych przepływów (w przypadku, gdy wpływ pieniądza w czasie jest istotny). Jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że część lub całość
korzyści ekonomicznych wymaganych do rozliczenia rezerwy dzie można odzyskać od strony trzeciej, należność ujmuje
się jako składnik aktywów, jeśli prawdopodobieństwo odzyskania tej kwoty jest odpowiednio wysokie i da się wiarygodnie
wycenić.
W przypadku, gdy określenie, czy występuje obecny obowiązek, jest niejasne, na przykład w przypadku sprawy sądowej, Grupa
tworzy rezerwy na takie zdarzenia, jeśli uzna, że po uwzględnieniu wszystkich dostępnych dowodów, istnienie obowiązku na dzień
bilansowy jest bardziej prawdopodobne niż jego brak. Jeśli brak obecnego obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej
prawdopodobny niż jego istnienie, Grupa ujawnia informację o zobowiązaniu warunkowym, chyba że możliwość zaistnienia
wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma.
Struktura pozostałych rezerw
2022
Rezerwa na
Inne
Razem
rekultywację
rezerwy
1/01/2022
6,8
23,5
30,3
Zawiązanie
0,9
5,5
6,4
Rozwiązanie
-
(14,0)
(14,0)
Wykorzystanie
(0,1)
(1,1)
(1,2)
Różnice kursowe z przeliczenia
0,3
0,1
0,4
31/12/2022
7,9
14,0
21,9
Rezerwy długoterminowe
-
0,5
0,5
Rezerwy krótkoterminowe
7,9
13,5
21,4
Razem
7,9
14,0
21,9
2021
Rezerwa na kary urzędów
Rezerwa na
Inne
Razem
antymonopolowych
rekultywację
rezerwy
1/01/2021
0,4
6,4
23,0
29,8
Zawiązanie
-
0,3
16,2
16,5
Rozwiązanie
(0,4)
(0,1)
(7,2)
(7,7)
Wykorzystanie
-
(0,1)
(8,6)
(8,7)
Różnice kursowe z przeliczenia
-
0,3
0,1
0,4
31/12/2021
-
6,8
23,5
30,3
Rezerwy długoterminowe
-
6,3
0,7
7,0
Rezerwy krótkoterminowe
-
0,5
22,8
23,3
Razem
-
6,8
23,5
30,3
Rezerwa na rekultywację
Rezerwa została utworzona na pokrycie przyszłych wydatków związanych z obowiązkiem rekultywacji terenu. Szacunek rezerwy
odpowiada wartości bieżącej oczekiwanych przyszłych wydatków.
Inne rezerwy
Pozycja ta obejmuje rezerwy utworzone na roszczenia sporne, sprawy sądowe oraz kary umowne, w przypadku których wypływ
środków pieniężnych związany z realizacją tych roszczeń jest bardziej prawdopodobny niż jego brak.
Spadek rezerw w 2022 roku wynikał głównie z rozwiązania rezerw na kary umowne wynikające z zawartych umów handlowych,
w związku ze zmianą oceny ryzyka materializacji tych kar.
Zdaniem Zarządu Jednostki dominującej kwota pozostałych rezerw na dzień 31 grudnia 2022 roku, jak i na dzień 31 grudnia 2021 roku
stanowi najlepszy szacunek kwoty, której zapłata jest prawdopodobna. Szacunek ten opiera się na najlepszej wiedzy kierownictwa,
dotychczasowym doświadczeniu oraz innych czynnikach, które w danej sytuacji uznawane za najbardziej racjonalne. W wyniku
zaistnienia przyszłych zdarzeń szacunki Grupy mogą ulec zmianie w kolejnych okresach sprawozdawczych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
43
5.11 Pozostałe zobowiązania
Stosowane zasady rachunkowości
Zobowiązania stanowią obecny, wynikający ze zdarzeń przeszłych obowiązek Grupy, którego wypełnienie, według oczekiwań,
spowoduje wypływ z jednostki środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne.
Pozostałe zobowiązania obejmują głównie rozrachunki publicznoprawne, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, które wyceniane
są w kwocie wymagającej zapłaty.
Struktura pozostałych zobowiązań
31/12/2022
31/12/2021
Zobowiązania finansowe
Cash pool
1,2
1,1
Instrumenty pochodne kontrakt swap
0,3
-
Pozostałe zobowiązania
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń (kaucje, wadia, gwarancje)
41,6
34,2
Zobowiązania publicznoprawne
116,8
109,3
Rozrachunki z pracownikami
105,6
96,2
Otrzymane dotacje
0,1
0,6
Rozliczenia z tytułu VAT
18,5
5,1
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego
6,6
0,8
Pozostałe rozrachunki
6,4
6,8
Razem
297,1
254,1
Zobowiązania krótkoterminowe
297,1
254,1
Razem
297,1
254,1
6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym
Stosowane zasady rachunkowości
Grupa ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdy staje
się związana postanowieniami umowy instrumentu.
W momencie początkowego ujęcia Grupa wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w jego wartości
godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik
finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych
aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych.
Po początkowym ujęciu aktywa finansowe o charakterze dłużnym klasyfikuje się jako wyceniane:
a) w zamortyzowanym koszcie,
b) wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
c) wartości godziwej przez wynik finansowy.
Klasyfikacja odbywa się na podstawie:
a) modelu biznesowego Grupy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi,
b) charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych, tj. czy przepływy
pieniężne wynikające z umów obejmują wyłącznie płatności kapitału i odsetek. Charakterystykę i przeznaczenie aktywów
finansowych określa się w chwili początkowego ujęcia.
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki:
a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów
finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy;
b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów
pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Do tej kategorii Grupa klasyfikuje głównie:
a) należności handlowe,
b) lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy,
c) środki pieniężne i ich ekwiwalenty.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Grupa nie posiadała aktywów finansowych o charakterze dłużnym
wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody oraz wycenianych do wartości godziwej przez wynik
finansowy.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
44
6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Stosowane zasady rachunkowości
Inwestycje w instrumenty kapitałowe
Inwestycje w instrumenty kapitałowe wyceniane są w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody.
Zobowiązania finansowe
Grupa klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane w późniejszych okresach w zamortyzowanym koszcie,
z wyjątkiem:
a) zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik,
b) zobowiązań powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania
ujmowania lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania,
c) umów gwarancji finansowych,
d) zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej,
e) warunkowej zapłaty ujętej przez Grupę przejmującą w ramach połączenia przedsięwzięć, do której ma zastosowanie MSSF 3.
Wszystkie zobowiązania finansowe posiadane przez Grupę klasyfikowane jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie.
Dodatkowo, w ramach pozycji pozostałych aktywów i zobowiązań finansowych Grupa prezentuje pochodne instrumenty
finansowe typu forward. Instrumenty te stanowzabezpieczenie przyszłych przepływów pieniężnych. W momencie ustanowienia
zabezpieczenia Grupa wyznacza powiązanie zabezpieczające. Efektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem
zabezpieczającym jest ujmowana w pozostałych całkowitych dochodach. Nieefektywna część zysków lub strat związanych
z instrumentem zabezpieczającym jest ujmowana w wyniku finansowym okresu, chyba że jest nieistotna wartościowo. Ujęte
w pozostałych całkowitych dochodach zyski / straty związane z wyceną instrumentu zabezpieczającego ujmuje się w wyniku
finansowym w momencie, w którym pozycja zabezpieczana wpływa na wynik finansowy. Grupa usuwa ze sprawozdania z sytuacji
finansowej składnik aktywów finansowych tylko w przypadku, gdy prawa umowne do przepływów pieniężnych generowanych
przez ten składnik wygasną lub gdy przeniosła dany składnik aktywów oraz wszystkie związane z nim rodzaje ryzyka i korzyści
wynikające z praw własności na inną jednostkę.
6.1 Instrumenty finansowe
Kategorie i klasy instrumentów finansowych
Aktywa finansowe w podziale na kategorie i klasy
Nota
31/12/2022
31/12/2021
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez pozostałe całkowite dochody
Inwestycje w instrumenty kapitałowe
Nota 5.7
5,8
5,6
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Należności handlowe
Nota 5.6
776,7
615,9
Należności z tytułu sprzedaży udziałów
Nota 5.7
4,1
5,3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Nota 4.3
181,5
254,5
Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9
9,3
9,1
Razem
977,4
890,4
Zobowiązania finansowe w podziale na kategorie i klasy
Nota
31/12/2022
31/12/2021
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik
Instrumenty pochodne kontrakt swap
Nota 5.11
0,3
-
Instrumenty finansowe zabezpieczające
Kredyty bankowe i pożyczki
Nota 4.1
640,3
732,2
Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9
Nota 4.1
26,7
33,5
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Kredyty bankowe i pożyczki
Nota 4.1
854,0
900,7
Zobowiązania handlowe
811,7
641,3
Zobowiązania inwestycyjne
Nota 5.8
189,7
333,2
Cash pool
Nota 5.11
1,2
1,1
Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9
Nota 4.1
851,2
897,8
Razem
3 375,1
3 539,8
Odpisy aktualizujące wartość należności handlowych zostały opisane w Nocie 5.6 niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania
Finansowego.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
45
6.1 Instrumenty finansowe (cd.)
Rachunkowość zabezpieczeń
W okresie od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku Grupa stosowała rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Celem podjętych działań zabezpieczających było ograniczenie wpływu ryzyka kursowego pary walut EUR/PLN na przyszłe przepływy
pieniężne. Pozycję zabezpieczaną stanowią wysoce prawdopodobne przyszłe przepływy pieniężne wyrażone w EUR.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku Grupa ustanowiła następujące instrumenty zabezpieczające:
kredyty inwestycyjne denominowane w EUR. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane bę
do stycznia 2035 roku. Na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego wynosiła
136,5 milionów EUR stanowiąca równowartość 640,3 milionów złotych.
leasingi denominowane w EUR. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do listopada
2027 roku. Na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego wynosiła 5,7 milionów EUR
stanowiąca równowartość 26,7 milionów złotych.
Hierarchia wartości godziwej
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku instrumentami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej były kontrakt
swap oraz inwestycje w instrumenty kapitałowe.
31/12/2022
31/12/2021
Poziom 2
Poziom 3
Poziom 2
Poziom 3
Aktywa
Inwestycje w instrumenty kapitałowe -
udziały w spółkach nienotowanych
-
5,8
-
5,6
Zobowiązania
Instrumenty pochodne kontrakt swap
0,3
-
-
-
Metody wyceny instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej
a) Instrumenty pochodne - kontrakt swap
Wartość godziwa kontraktu swap została ustalona w oparciu o różnicę miedzy ceną z dnia zawarcia kontraktu a cerynkową na dzień
bilansowy. Cena terminowa kalkulowana jest w oparciu o rynkową cenę oleju napędowego.
b) Inwestycje w instrumenty finansowe
Pozycja obejmuje głównie udziały w spółce Euroterminal Sławków Sp. z o.o. w kwocie
4,9 milionów złotych, których wartość została oszacowana przez niezależnego doradcę przy
użyciu zmodyfikowanej metody szwajcarskiej. Metoda szwajcarska należy do mieszanych
metod wyceny, tzn. łączy w sobie aspekt wartości majątku oraz zdolność do generowania
przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość przedsiębiorstwa w metodzie szwajcarskiej jest
średnią ważoną wartości wyznaczonych metodą majątkową i dochodową. W metodzie
tej większą wagę przyznaje się wartości wyznaczonej metodą dochodową (2 razy większą).
Przyjęcie metody szwajcarskiej jest uzasadnione ze względu na fakt, iż Euroterminal Sławków
Sp. z o.o. posiada umiarkowaną zdolność do generowania zysków w przyszłości, a z drugiej
strony posiada istotne aktywa w postaci gruntów i nieruchomości.
c) Pozostałe instrumenty finansowe
Dla kategorii instrumentów finansowych, które na dzień bilansowy nie są wyceniane w wartości godziwej, Grupa nie ujawnia wartości
godziwej ze względu na fakt, że na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz na dzień 31 grudnia 2021 roku nie odbiegała istotnie
od ich wartości prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
Zmiana wyceny instrumentów finansowych dla Poziomu 3 hierarchii wartości godziwej
2022
2021
Stan na początek okresu sprawozdawczego
5,6
5,6
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych
0,2
-
Stan na koniec okresu sprawozdawczego
5,8
5,6
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 oraz 31 grudnia 2021 nie wystąpiły transfery pomiędzy poziomem 2 i 3 w hierarchii
wartości godziwej.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
46
6.1 Instrumenty finansowe (cd.)
Przychody, koszty, zyski i straty zawarte w skonsolidowanym sprawozdaniu z wyniku i całkowitych dochodów według kategorii instrumentów finansowych
Instrumenty
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania
2022
finansowe
wyceniane według
wyłączone
wyceniane według
finansowe wyłączone z
Razem
zabezpieczające
zamortyzowanego kosztu
z zakresu MSSF 9
zamortyzowanego kosztu
zakresu MSSF 9
Przychody / (koszty) z tytułu odsetek
(8,2)
4,9
0,4
(93,6)
(40,4)
(136,9)
Różnice kursowe
-
(0,1)
-
0,6
(0,2)
0,3
Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości
-
(0,7)
-
-
-
(0,7)
Koszty transakcyjne związane z kredytami
-
-
-
(1,5)
-
(1,5)
Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń
(8,6)
-
-
-
-
(8,6)
przepływów pieniężnych
Pozostałe
-
-
-
0,3
-
0,3
Zysk / (strata) brutto
(16,8)
4,1
0,4
(94,2)
(40,6)
(147,1)
Zmiana wyceny
(6,7)
-
-
-
-
(6,7)
Pozostałe całkowite dochody
(6,7)
-
-
-
-
(6,7)
W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2022 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie
(8,6) milionów złotych.
W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2022 roku pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających ujęta w pozostałych całkowitych dochodach obejmuje zmianę wyceny
kredytów bankowych w kwocie (6,8) milionów złotych oraz zobowiązań z tytułu leasingu w kwocie 0,1 miliona złotych, które ujmowane w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń.
Instrumenty
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania
2021
finansowe
wyceniane według
wyłączone
wyceniane według
finansowe wyłączone z
Razem
zabezpieczające
zamortyzowanego kosztu
z zakresu MSSF 9
zamortyzowanego kosztu
zakresu MSSF 9
Przychody / (koszty) z tytułu odsetek
(4,1)
2,2
0,5
(16,9)
(29,5)
(47,8)
Różnice kursowe
-
(5,2)
-
2,1
0,6
(2,5)
Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości
-
1,5
-
-
-
1,5
Koszty transakcyjne związane z kredytami
-
-
-
(1,2)
-
(1,2)
Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń
(6,7)
-
-
-
-
(6,7)
przepływów pieniężnych
Zysk / (strata) brutto
(10,8)
(1,5)
0,5
(16,0)
(28,9)
(56,7)
Zmiana wyceny
13,2
-
-
-
-
13,2
Pozostałe całkowite dochody
13,2
-
-
-
-
13,2
W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie
(6,7) milionów złotych.
W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających ujęta w pozostałych całkowitych dochodach obejmuje zmianę wyceny
instrumentów pochodnych w kwocie 2,7 milionów otych, kredytów bankowych w kwocie 8,7 milionów złotych oraz zobowiązań z tytułu leasingu w kwocie 1,8 miliona złotych, które ujmowane
w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
47
6.1 Instrumenty finansowe (cd.)
Kompensata aktywów finansowych
Wartość brutto ujętych
Wartość netto aktywów
Powiązane wartości niekompensowane
31/12/2022
aktywów finansowych
finansowych prezentowanych
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej -
Wartość netto
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
otrzymane zabezpieczenia gotówkowe
Należności handlowe
776,7
776,7
(0,8)
775,9
Razem
776,7
776,7
(0,8)
775,9
Wartość brutto ujętych
Wartość netto aktywów
Powiązane wartości niekompensowane
31/12/2021
aktywów finansowych
finansowych prezentowanych
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej -
Wartość netto
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
otrzymane zabezpieczenia gotówkowe
Należności handlowe
615,9
615,9
(1,4)
614,5
Razem
615,9
615,9
(1,4)
614,5
Kompensata zobowiązań finansowych
Wartość brutto ujętych
Wartość netto zobowiązań
Powiązane wartości niekompensowane
31/12/2022
zobowiązań finansowych
finansowych prezentowanych
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej -
Wartość netto
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
przekazane zabezpieczenia gotówkowe
Zobowiązania handlowe
811,7
811,7
(2,5)
809,2
Razem
811,7
811,7
(2,5)
809,2
Wartość brutto ujętych
Wartość netto zobowiązań
Powiązane wartości niekompensowane
31/12/2021
zobowiązań finansowych
finansowych prezentowanych
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej -
Wartość netto
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
przekazane zabezpieczenia gotówkowe
Zobowiązania handlowe
641,3
641,3
(4,0)
637,3
Razem
641,3
641,3
(4,0)
637,3
Zaprezentowane w powyższych tabelach wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zabezpieczające należności handlowe ujęte są w ramach pozostałych zobowiązań, natomiast
wartości zabezpieczające zobowiązania handlowe ujęte są w ramach pozostałych aktywów.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
48
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym
Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym
W latach objętych niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupa narażona była na następujące typy ryzyka
finansowego:
ryzyko rynkowe, w tym:
a) ryzyko walutowe
b) ryzyko stopy procentowej
ryzyko kredytowe
ryzyko płynności
Ryzyko rynkowe
Grupa narażona jest na ryzyka rynkowe związane z kursami walutowymi oraz stopami procentowymi. Celem procesu zarządzania
ryzykiem rynkowym jest ograniczenie niepożądanych wpływów zmian czynników ryzyka rynkowego na przepływy pieniężne
oraz wyniki w krótkim i średnim horyzoncie czasowym. Grupa zarządza ryzykami rynkowymi wynikającymi z powyższych czynników
w oparciu o wewnętrzne procedury, które określają zasady pomiaru poszczególnych ekspozycji,
parametry i horyzont czasowy.
Zasady zarządzania ryzykiem rynkowym realizowane poprzez wskazane do tego komórki
organizacyjne pod nadzorem Zarządu Jednostki dominującej. Zarządzanie ryzykiem rynkowym odbywa
się za pomocą opracowanych strategii, z częściowym wykorzystaniem instrumentów pochodnych.
Instrumenty pochodne wykorzystywane wyłącznie do ograniczenia ryzyka zmian wartości
bilansowych i ryzyka zmian przepływów pieniężnych. Transakcje zawierane wyłącznie
z wiarygodnymi partnerami, dopuszczonymi do udziału w transakcjach w wyniku zastosowania
wewnętrznych procedur.
Zgodnie z obowiązującą w Grupie Polityką Zarządzania Ryzykiem Finansowym, Grupa stosowała
w 2022 roku transakcje zarządzania ryzykiem walutowym w odniesieniu do pary walutowej EUR/PLN.
Zarządzanie ryzykiem walutowym
Na dzień 31 grudnia 2022 roku Grupa narażona była na ryzyko walutowe dotyczące głównie denominowanych w walutach obcych
należności handlowych oraz zobowiązań z tytułu zadłużenia.
W wyniku przeprowadzanej na dzień bilansowy wyceny należności i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych, a także w wyniku
bieżących realizacji rozliczeń w walutach obcych powstają dodatnie i ujemne żnice kursowe. Ich wartości ulegają wahaniom
w okresie roku, co spowodowane jest zmianą kursów.
W ujęciu długoterminowym ryzyko wyceny zrównuje się z ryzykiem zmiany wartości przepływów, dlatego też to przepływy Grupy
są przedmiotem działań zabezpieczających.
Dla kursu EUR/PLN występuje częściowy naturalny hedging, ze względu na fakt, przychody z tytułu umów z klientami w walucie
EUR częściowo równoważone przez koszty w tej samej walucie. Celem stosowania przez Grupę transakcji zarządzania ryzykiem
walutowym jest zabezpieczenie wolnej ekspozycji netto narażonej na zmianę wartości w PLN. W tym celu Grupa stosowała transakcje
terminowe typu forward na parze walutowej EUR/PLN oraz ustanowiła powiązania zabezpieczające pomiędzy przepływami
wynikającymi z kredytów bankowych oraz zobowiązań z tytułu leasingu denominowanych w EUR a przyszłymi wysoce
prawdopodobnymi przepływami pieniężnymi z działalności operacyjnej wyrażonymi w EUR.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
49
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Pozycje w walutach
31/12/2022
Łączna wartość
EUR/PLN
CZK/PLN
pozycji w PLN
w walucie
w PLN
w walucie
w PLN
AKTYWA
Aktywa trwałe
Należności handlowe
7,3
-
-
37,3
7,3
Aktywa obrotowe
Należności handlowe
233,3
26,4
123,9
563,5
109,4
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
108,7
9,9
46,3
321,5
62,4
Razem
349,3
36,3
170,2
922,3
179,1
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
589,7
120,2
563,8
133,2
25,9
Zobowiązania handlowe
4,7
-
-
24,3
4,7
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
141,5
28,8
135,0
33,2
6,5
Zobowiązania handlowe
102,7
7,8
36,5
341,1
66,2
Zobowiązania inwestycyjne
7,5
-
0,1
38,4
7,4
Pozostałe zobowiązania - kontrakt swap
0,3
0,1
0,3
-
-
Razem
846,4
156,9
735,7
570,2
110,7
Pozycja walutowa netto
(497,1)
(120,6)
(565,5)
352,1
68,4
31/12/2021
Łączna wartość
EUR/PLN
CZK/PLN
pozycji w PLN
w walucie
w PLN
w walucie
w PLN
AKTYWA
Aktywa trwałe
Należności handlowe
4,2
-
-
22,9
4,2
Pozostałe aktywa
0,8
-
-
4,2
0,8
Aktywa obrotowe
Należności handlowe
195,5
24,4
112,2
450,2
83,3
Pozostałe aktywa
15,3
2,0
9,3
32,7
6,0
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
83,1
7,5
34,4
263,0
48,7
Razem
298,9
33,9
155,9
773,0
143,0
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
721,3
149,7
688,6
176,8
32,7
Pozostałe zobowiązania
0,5
-
-
2,6
0,5
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
154,6
32,2
147,9
36,5
6,7
Zobowiązania handlowe
101,6
10,3
47,5
292,2
54,1
Zobowiązania inwestycyjne
17,5
1,2
5,6
64,5
11,9
Pozostałe zobowiązania - kontrakty
-
0,2
-
-
-
walutowe forward
(1)
Pozostałe zobowiązania
30,1
2,0
9,1
113,4
21,0
Razem
1 025,6
195,6
898,7
686,0
126,9
Pozycja walutowa netto
(726,7)
(161,7)
(742,8)
87,0
16,1
(1)
W powyższej tabeli w pozycji pozostałe aktywa / pozostałe zobowiązania w kolumnie dotyczącej waluty (EUR) zaprezentowana jest
kwota ekspozycji Grupy w transakcjach terminowych typu forward, natomiast kolumna waluty (PLN) odpowiada wycenie wartości
godziwej instrumentów pochodnych w PLN.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
50
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Wrażliwość na ryzyko walutowe
Grupa narażona jest na zmiany kursów pary walutowej EUR/PLN, CZK/PLN, w związku z jej działalnością operacyjną i finansową. Odchylenia kursów skalkulowano na podstawie średnich dziennych
zmienności poszczególnych kursów walut w badanym okresie. Wrażliwość instrumentów finansowych na ryzyko walutowe obliczono jakożnicę pomiędzy pierwotną wartością księgową instrumentów
finansowych a ich potencjalną wartością przy założonych zmianach kursów walut. Poniższe tabele prezentują ekspozycję Grupy na ryzyko walutowe w latach 2022 oraz 2021.
Ryzyko walutowe
Wartość
EUR/PLN
CZK/PLN
31/12/2022
pozycji
wpływ na wynik
wpływ na pozostałe
wpływ na kapitał własny
wpływ na pozostałe
w PLN
całkowite dochody
całkowite dochody i kapitał własny
+2%
-2%
+2%
-2%
+2%
-2%
+3%
-3%
AKTYWA
Aktywa trwałe
Należności handlowe
7,3
-
-
-
-
-
-
0,2
(0,2)
Aktywa obrotowe
Należności handlowe
233,3
2,5
(2,5)
-
-
2,5
(2,5)
(3,3)
3,3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
108,7
0,9
(0,9)
-
-
0,9
(0,9)
(1,9)
1,9
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
589,7
(0,3)
0,3
(11,0)
11,0
(11,3)
11,3
0,8
(0,8)
Zobowiązania handlowe
4,7
-
-
-
-
-
-
0,1
(0,1)
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
141,5
(0,3)
0,3
(2,4)
2,4
(2,7)
2,7
0,2
(0,2)
Zobowiązania handlowe
102,7
(0,7)
0,7
-
-
(0,7)
0,7
1,9
(1,9)
Zobowiązania inwestycyjne
7,5
-
-
-
-
-
-
0,2
(0,2)
Pozostałe zobowiązania – kontrakt
0,3
-
-
-
-
-
-
-
-
swap
Łączny efekt brutto
2,1
(2,1)
(13,4)
13,4
(11,3)
11,3
(2,2)
2,2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
51
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Ryzyko walutowe
Wartość
EUR/PLN
CZK/PLN
31/12/2021
pozycji
wpływ na wynik
wpływ na pozostałe
wpływ na kapitał własny
wpływ na pozostałe
w PLN
całkowite dochody
całkowite dochody i kapitał własny
+2%
-2%
+2%
-2%
+2%
-2%
+1%
-1%
AKTYWA
Aktywa trwałe
Należności handlowe
4,2
-
-
-
-
-
-
-
-
Pozostałe aktywa
0,8
-
-
-
-
-
-
-
-
Aktywa obrotowe
Należności handlowe
195,5
2,2
(2,2)
-
-
2,2
(2,2)
0,8
(0,8)
Pozostałe aktywa
15,3
0,2
(0,2)
-
-
0,2
(0,2)
0,1
(0,1)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
83,1
0,7
(0,7)
-
-
0,7
(0,7)
0,5
(0,5)
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
721,3
(0,2)
0,2
(13,6)
13,6
(13,8)
13,8
(0,3)
0,3
Pozostałe zobowiązania
0,5
-
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
154,6
(0,4)
0,4
(2,5)
2,5
(2,9)
2,9
(0,1)
0,1
Zobowiązania handlowe
101,6
(1,0)
1,0
-
-
(1,0)
1,0
(0,5)
0,5
Zobowiązania inwestycyjne
17,5
(0,1)
0,1
-
-
(0,1)
0,1
(0,1)
0,1
Pozostałe zobowiązania
30,1
(0,2)
0,2
-
-
(0,2)
0,2
(0,2)
0,2
Łączny efekt brutto
1,2
(1,2)
(16,1)
16,1
(14,9)
14,9
0,2
(0,2)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
52
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Zarządzanie ryzykiem stóp procentowych
Na dzień 31 grudnia 2022 roku Grupa była narażona na ryzyko zmienności przepływów pieniężnych z tytułu stopy procentowej
wynikające z kredytów bankowych, umów leasingowych opartych o zmienne stopy procentowe. Odsetki od umów leasingowych
naliczane były według stóp referencyjnych powiększonych o marżę finansującego. Stopą referencyjną dla umów leasingowych
zawartych w PLN był WIBOR 1M.
W ramach zobowiązań z tytułu leasingu o stałym oprocentowaniu Grupa prezentuje głównie zobowiązania wynikające z umów najmu
i dzierżawy nieruchomości, które zawierają zapisy o indeksacji cen w oparciu o wskaźnik inflacji. Zgodnie z MSSF 16 zmiany przyszłych
opłat leasingowych wynikające z indeksacji cen nie spowodują zmiany stopy dyskonta stosowanej do wyceny powyższych
zobowiązań.
Odsetki od umów kredytowych naliczane były według stopy referencyjnej WIBOR 1M i 3M oraz EURIBOR 3M powiększonych o marżę
banków. Ryzyko stopy procentowej w umowach kredytowych i leasingowych realizuje się poprzez waloryzację rat w okresach
miesięcznych i kwartalnych, w zależności od umowy.
Posiadane przez Grupę na dzień 31 grudnia 2022 roku środki pieniężne stanowiły głównie lokaty bankowe o stałym oprocentowaniu,
które były zawierane w horyzoncie czasowym uzależnionym od potrzeb płynnościowych Grupy. W przyszłych okresach w wyniku
zmian oprocentowania lokat, pozycja środków pieniężnych może być narażona na ryzyko zmian stóp procentowych.
Grupa w latach 2021 - 2022 nie wykorzystywała instrumentów pochodnych w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem zmiany stóp
procentowych.
Instrumenty finansowe w podziale na rodzaj oprocentowania
31/12/2022
31/12/2021
Aktywa finansowe
Oprocentowane
Oprocentowane
wg stałej
wg zmiennej
Razem
wg stałej
wg zmiennej
Razem
stopy
stopy
stopy
stopy
Należności leasingowe
9,3
-
9,3
9,1
-
9,1
Należności z tytułu sprzedaży udziałów
4,1
-
4,1
5,3
-
5,3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
181,5
-
181,5
254,5
-
254,5
Razem
194,9
-
194,9
268,9
-
268,9
31/12/2022
31/12/2021
Zobowiązania finansowe
Oprocentowane
Oprocentowane
wg stałej
wg zmiennej
Razem
wg stałej
wg zmiennej
Razem
stopy
stopy
stopy
stopy
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
808,2
1 564,0
2 372,2
855,0
1 709,2
2 564,2
Zobowiązania inwestycyjne
122,3
-
122,3
181,3
-
181,3
Cash pool
1,2
-
1,2
1,1
-
1,1
Razem
931,7
1 564,0
2 495,7
1 037,4
1 709,2
2 746,6
Wrażliwość na wahania stóp procentowych
Przedstawione poniżej analizy wrażliwości oparto o stopień narażenia na ryzyko stóp procentowych instrumentów finansowych
na dzień bilansowy. W przypadku zobowiązań o oprocentowaniu zmiennym zakłada się na potrzeby analizy, że kwota zobowiązań
niespłaconych na dzień bilansowy będzie niezapłacona przez cały rok. W 2022 oraz 2021 roku Grupa identyfikowała ekspozycję
na ryzyko zmian stóp procentowych głównie dla WIBOR i EURIBOR. Odchylenia stóp procentowych skalkulowano na podstawie
obserwacji średnich wahań stóp procentowych. Przedstawiona poniżej analiza wrażliwości nie obejmuje naliczonych na dzień
bilansowy odsetek. Wyniki analizy przedstawiono jako efekt brutto (przed podatkiem).
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
53
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Ryzyko stopy procentowej
Wartość
WIBOR
EURIBOR
31/12/2022
pozycji
wpływ na wynik
wpływ na wynik
w PLN
i kapitał własny
i kapitał własny
+ 450 pb
- 450 pb
+ 250 pb
- 250 pb
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
1 034,5
(32,4)
32,4
(12,8)
12,8
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
513,1
(20,7)
20,7
(2,5)
2,5
Łączny efekt brutto
(53,1)
53,1
(15,3)
15,3
Ryzyko stopy procentowej
Wartość
WIBOR
EURIBOR
31/12/2021
pozycji
wpływ na wynik
wpływ na wynik
w PLN
i kapitał własny
i kapitał własny
+ 150 pb
- 150 pb
+ 25 pb
- 25 pb
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
1 370,5
(12,9)
12,9
(1,3)
1,3
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia
337,7
(3,9)
3,9
(0,2)
0,2
Łączny efekt brutto
(16,8)
16,8
(1,5)
1,5
Zarządzanie ryzykiem kredytowym
Poniższa tabela przedstawia pozycje skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej narażone na ryzyko kredytowe w podziale
na poszczególne klasy instrumentów finansowych:
31/12/2022
31/12/2021
Należności handlowe
776,7
615,9
Należności leasingowe
9,3
9,1
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
181,5
254,5
Należności z tytułu sprzedaży udziałów
4,1
5,3
Razem
971,6
884,8
Grupa prowadząc działalność handlową realizuje sprzedaż usług dla podmiotów gospodarczych
z odroczonym terminem płatności, w wyniku czego może powstać ryzyko nieotrzymania należności
od kontrahentów za zrealizowane usługi. W celu zminimalizowania ryzyka kredytowego Grupa
zarządza ryzykiem poprzez obowiązującą procedurę oceny wiarygodności kredytowej klienta. Ocena
ta jest przeprowadzana w stosunku do wszystkich klientów, którzy korzystają z odroczonego terminu
płatności. Grupa w ramach wewnętrznej polityki warunkuje stosowanie odroczonego terminu
płatności, w przypadku akceptowalnej kondycji kontrahenta oraz pozytywnej historii współpracy.
Koncentracja ryzyka związanego z należnościami handlowymi jest ograniczona ze względu na dużą
liczbę kontrahentów z kredytem kupieckim rozproszonych w różnych sektorach gospodarki.
Struktura podmiotowa należności handlowych
31/12/2022
31/12/2021
Grupa podmiotów związanych z największym kontrahentem zewnętrznym
4,2%
9,3%
Podmioty powiązane z Grupy PKP
1,9%
0,8%
Podmioty powiązane ze Skarbem Państwa
34,5%
28,3%
Pozostałe podmioty
59,4%
61,6%
Razem
100,0%
100,0%
W celu zmniejszenia ryzyka nieodzyskania należności handlowych Grupa przyjmuje od swoich odbiorców zabezpieczenia w postaci
między innymi: ubezpieczenia należności, gwarancji bankowych / ubezpieczeniowych, cesji z kontraktów, blokad na rachunkach
bankowych oraz weksli. Na dzień 31 grudnia 2022 roku 8,7% należności handlowych było zabezpieczonych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
54
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi jest uważane jako niskie. Wszystkie podmioty, w których
Grupa lokuje wolne środki pieniężne działają w sektorze finansowym. Należą do nich banki krajowe, banki zagraniczne oraz oddziały
banków zagranicznych o wysokiej wiarygodności kredytowej.
Koncentracja ryzyka związanego z posiadanymi środkami pieniężnymi została zaprezentowana w poniższej tabeli.
Bank
Agencja ratingowa
Rating
31/12/2022
Bank A
Moody's Investor Service Ltd
Aa3
41,3%
Bank B
Fitch Ratings
A-
25,7%
Bank C
Moody's Investor Service Ltd
A2
16,5%
Bank D
Moody's Investor Service Ltd
A2
6,1%
Bank E
Moody's Investor Service Ltd
A2
4,4%
Bank F
Moody's Investor Service Ltd
Aa3
3,1%
Pozostałe
2,9%
Razem
100,0%
7. Noty pozostałe
7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi
Transakcje ze Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Skarb Państwa był dla Grupy PKP CARGO
podmiotem dominującym wyższego szczebla. W związku z powyższym wszystkie spółki należące do Skarbu Państwa (bezpośrednio
i pośrednio) są podmiotami powiązanymi z Grupą i są prezentowane w podziale na podmioty powiązane z Grupy PKP oraz pozostałe
podmioty powiązane ze Skarbem Państwa. Zarząd Jednostki dominującej ujawnił w niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniu
Finansowym transakcje z istotnymi podmiotami powiązanymi, które zostały zidentyfikowane jako podmioty powiązane na podstawie
jego najlepszej wiedzy.
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku nie zidentyfikowano indywidualnych transakcji
przeprowadzonych pomiędzy Grupą PKP CARGO a Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi, które byłyby
znaczące ze względu na nietypowy zakres i kwotę. W okresach objętych niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym
najistotniejszymi odbiorcami Grupy będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty
z następujących grup kapitałowych: PGE, PKN ORLEN, JSW oraz ENEA. W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku
najistotniejszymi dostawcami Grupy będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty z Grupy
PKN Orlen.
Transakcje z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP
W okresie objętym niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupa zawarła następujące transakcje handlowe
z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP:
2022
31/12/2022
Sprzedaż
Zakupy
Należności
Zobowiązania
podmiotom
od podmiotów
od podmiotów
wobec podmiotów
powiązanym
powiązanych
powiązanych
powiązanych
Jednostka dominująca
0,2
78,5
1,3
580,3
Jednostki zależne / współzależne
9,0
25,5
1,3
2,3
niekonsolidowane
Jednostki stowarzyszone
5,8
0,2
1,1
-
Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP
35,0
566,5
11,7
203,9
2021
31/12/2021
Sprzedaż
Zakupy
Należności
Zobowiązania
podmiotom
od podmiotów
od podmiotów
wobec podmiotów
powiązanym
powiązanych
powiązanych
powiązanych
Jednostka dominująca
0,3
71,4
1,3
572,2
Jednostki zależne / współzależne
5,2
22,4
-
1,7
niekonsolidowane
Jednostki stowarzyszone
2,8
0,2
0,6
-
Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP
26,0
532,0
3,2
169,3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
55
7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi (cd.)
Transakcje zakupowe z jednostką dominującą (PKP S.A.) dotyczyły w szczególności usług najmu i dzierżawy traktowanych jako umowy
leasingowe, dostawy mediów, kosztów składek z tytułu przynależności do kolejowych organizacji międzynarodowych oraz usług
w zakresie medycyny pracy.
W ramach Grupy PKP transakcje sprzedaży obejmowały m. in. usługi przewozu towarów, dzierżawę urządzeń, poddzierżawę
nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały m.in. utrzymanie i naprawę taboru kolejowego, usługi spedycyjne, usługi
przeładunkowe, przewozy intermodalne.
Transakcje sprzedaży z pozostałymi podmiotami powiązanymi Grupy PKP obejmowały m.in. obsługę trakcyjną pociągów, wynajem
lokomotyw wraz z obsługą, usługi w zakresie przeprowadzania rozliczeń finansowych z obcymi kolejowymi przedsiębiorstwami
przewozowymi, usługi w zakresie utrzymania taboru kolejowego, podnajem nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały między
innymi dostęp do infrastruktury kolejowej, dzierżawę nieruchomości, dostawę mediów, utrzymanie urządzeń zabezpieczenia ruchu
kolejowego, zakup usług utrzymania sieci, eksploatację systemów informatycznych.
Oprócz transakcji handlowych Grupa posiadała rozrachunki z tytułu cash pool ujawnione w Nocie 5.11 niniejszego Skonsolidowanego
Sprawozdania Finansowego.
Pożyczki udzielone / zaciągnięte od podmiotów powiązanych
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku Grupa nie udzieliła, ani nie zaciągnęła pożyczek od podmiotów powiązanych.
Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego
Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego zaprezentowane w niniejszej nocie obejmują kwoty wypłaconych świadczeń
w danym okresie.
Wynagrodzenia Członków Zarządu
Jednostka dominująca
Jednostki zależne
2022
2021
2022
2021
Świadczenia krótkoterminowe
2,3
3,4
5,2
6,3
Świadczenia po okresie zatrudnienia
0,7
0,4
0,6
0,9
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy
-
0,5
0,3
0,4
Razem
3,0
4,3
6,1
7,6
Wynagrodzenia Członków Rady Nadzorczej
Jednostka dominująca
Jednostki zależne
2022
2021
2022
2021
Świadczenia krótkoterminowe
1,3
1,2
1,3
0,6
Razem
1,3
1,2
1,3
0,6
Wynagrodzenia pozostałych członków
Jednostka dominująca
Jednostki zależne
kluczowego personelu kierowniczego
2022
2021
2022
2021
Świadczenia krótkoterminowe
6,4
6,4
19,1
17,0
Świadczenia po okresie zatrudnienia
0,3
-
-
0,5
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy
0,1
-
0,1
-
Razem
6,8
6,4
19,2
17,5
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku członkowie kluczowego personelu kierowniczego
Jednostki dominującej, jak i spółek zależnych Grupy PKP CARGO nie zawierali z Grupą żadnych transakcji w zakresie pożyczek
oraz gwarancji.
Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi były dokonywane na warunkach rynkowych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
56
7.2 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe
Struktura zobowiązań do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe
31/12/2022
31/12/2021
Zobowiązania umowne z tytułu nabycia i napraw taboru kolejowego
650,1
583,0
oraz pozostałych rzeczowych aktywów trwałych
Zobowiązania umowne z tytułu nierozpoczętych umów leasingowych
1,5
0,2
Razem
651,6
583,2
W dniu 9 lutego 2022 roku Rada Nadzorcza Jednostki dominującej wyraziła zgodę na zawarcie z konsorcjum w składzie: Siemens
Mobility Sp. z o.o. oraz Siemens Mobility GmbH umowy na dostawę 5 fabrycznie nowych elektrycznych lokomotyw
wielosystemowych wraz ze świadczeniem usług utrzymania. Harmonogram zakłada dostawę 5 lokomotyw w I kwartale 2023 roku,
a szacowana wartość całej umowy nie przekroczy kwoty 139,1 milionów złotych netto.
W dniu 29 lipca 2022 roku spółka zależna PKP CARGO Terminale Sp. z o.o. zawarła z kontrahentem ZUE S.A. umowę na wykonanie
robót budowlanych w zakresie realizacji zadania inwestycyjnego pn.: „Budowa terminalu multimodalnego w Zduńskiej Woli –
Karsznicach”, z terminem realizacji do 31 października 2023 roku. Szacowana wartość umowy wynosi 100 milionów złotych.
W dniu 6 października 2022 spółka PKP CARGO Terminale Sp. z o.o. zawarła warunkową umowę o dofinansowanie projektu pn.:
„Budowa terminalu multimodalnego w Zduńskiej Woli-Karsznicach” w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa
Łódzkiego na lata 2014 -2020 na kwotę 51,7 milionów złotych. Umowa została zawarta pod warunkiem zawieszającym wydania przez
Komisję Europejską we właściwej procedurze notyfikacji ostatecznej decyzji o zgodności z rynkiem wewnętrznym projektu udzielenia
pomocy publicznej na podstawie tej umowy.
7.3 Zobowiązania warunkowe
Stosowane zasady rachunkowości
Zgodnie z zasadami rachunkowości Grupy zobowiązanie warunkowe jest:
a) możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero
w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni
podlegają kontroli jednostki lub
b) obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji
finansowej ani sprawozdaniu z wyniku i całkowitych dochodów, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było
wydatkowanie środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne w celu wypełnienia zobowiązania lub kwoty
zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie.
ISTOTNE WARTO ŚCI OPARTE NA PR OF ESJONALNYM OSĄDZIE I SZ ACUNKACH
Pozycje zobowiązań warunkowych objęte istotnymi szacunkami dotyczą roszczeń zgłoszonych wobec Grupy
dochodzonych na drodze sądowej. Decyzja co do ujęcia danego roszczenia jako rezerwy bądź zobowiązania
warunkowego jest uzależniona od oceny prawdopodobieństwa przegrania postępowania sądowego określonego
przez wewnętrzne służby prawne lub zewnętrzne kancelarie prawne. Ocena szacunku może ulec zmianie
w kolejnych okresach, w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych, a tym samym może wystąp konieczność
rozpoznania rezerwy i obciążenia wyniku finansowego Grupy.
Struktura zobowiązań warunkowych
31/12/2022
31/12/2021
Gwarancje wystawione na zlecenie Grupy
132,3
113,0
Pozostałe zobowiązania warunkowe
152,4
129,1
Razem
284,7
242,1
Gwarancje wystawione na zlecenie Grupy
Na dzień 31 grudnia 2022 roku Grupa jako zobowiązania warunkowe ujmuje gwarancje wystawione przez banki oraz towarzystwa
ubezpieczeniowe na zlecenie jednostek wchodzących w skład Grupy PKP CARGO. Pozycja obejmuje głównie gwarancje należytego
wykonania umów handlowych, gwarancje celne oraz gwarancje płatności.
Pozostałe zobowiązania warunkowe
Pozycja pozostałe zobowiązania warunkowe obejmuje ównie zgłoszone w ramach postępowań sądowych roszczenia wobec Grupy,
w przypadku których prawdopodobieństwo wypływu środków pieniężnych oceniane jest jako niewielkie oraz roszczenia, w przypadku
których nie jest możliwe dokonanie wiarygodnego szacunku kwoty do zapłaty w przyszłości przez Grupę. Kwoty zaprezentowane
w niniejszej nocie odpowiadają wartościom pełnych roszczeń zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne. Ocena szacunku może ulec
zmianie w kolejnych okresach w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
57
7.4 Zabezpieczenia spłaty zobowiązań
Aktywa stanowiące zabezpieczenie spłaty zobowiązań
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Grupa posiadała aktywa, które stanowiły zabezpieczenie spłaty zobowiązań.
Aktywa zabezpieczają głównie prawidłową realizację umów kredytowych.
Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań
31/12/2022
31/12/2021
Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
193,4
245,0
Należności handlowe
60,9
73,2
Środki pieniężne
6,2
7,8
Razem
260,5
326,0
7.5 Wpływ wojny w Ukrainie na działalność Grupy
Głównym czynnikiem ryzyka dla wyników osiąganych przez Grupę (jak i całą polską gospodarkę) w bieżącym roku, pozostaje kwestia
wojny w Ukrainie. Zaangażowanie w wojnę Rosji (a poprzez udostępnienie swego terytorium do rosyjskich ataków także Białorusi),
przyczyniło się do nałożenia na te kraje sankcji przez państwa zachodnie, w tym kraje Unii Europejskiej. Przekierowanie potoku
towarów na statki, w tym części ładunków przewożonych wcześniej w ramach Nowego Jedwabnego Szlaku, doprowadziło do silnej
przebudowy łańcuchów logistycznych (także w zakresie transportu kolejowego). Naturalnym skutkiem wojny stał się brak możliwości
przewozów tranzytem ze wschodu przez Ukrainę, natomiast występujące problemy z ubezpieczeniem towarów oraz realna
możliwość utraty ładunków (przewożonych przez terytorium Rosji i Białorusi) zaowocowały spadkiem strumienia towarów
przybywających z Chin, a także nadawanych w tamtym kierunku (nawet o blisko 50%). Przerwanie dostaw grup towarów masowych
importowanych do tej pory z Rosji i Białorusi (z uwagi na sankcje) przyczyniło się do przeciążenia szlaków kolejowych prowadzących
ku portom/ z portów.
Podmioty Grupy, tak jak większość przedsiębiorstw transportowych i spedycyjnych doświadczyły konsekwencji zaburzeń
w globalnych łańcuchach dostaw (będących efektem konfliktu zbrojnego, jak i konsekwencją walki z pandemią). Na bieżąco
podejmowane działania dostosowawcze do dynamicznie zmieniających się warunków rynkowych w zakresie alokacji zasobów,
mające na celu efektywne wykorzystanie potencjału podmiotów wchodzących w skład Grupy. Jednakże jednostki, które z uwagi
na lokalizację, w tym terminali przygranicznych, muszą koncentrować się na obsłudze zmniejszonego wolumenu towarów, przy braku
alternatywnych możliwości wykorzystania całego swego potencjału. wnocześnie terminale na granicy z Ukrainą, z uwagi
na skokowy wzrost zapotrzebowania na usługi związane z przewozami kolejowymi, nie posiadają tak dużego potencjału, aby móc
obsłużyć cały nowy generowany ruch (zwłaszcza w obszarze infrastruktury, która wymaga dostosowania, co jest procesem
długotrwałym). W wyniku zawartych w lipcu 2022 roku porozumień (przedłużonych w listopadzie) transporty zboża oraz innych
artykułów rolnych z Ukrainy do państw globalnego południa realizowane były głównie drogą morską. Pomimo tego, wolumen
przewozów zboża na zachód (z uwagi na zawieszenie ceł importowych) miał istotny udział w przewozach produktów rolnych do Polski,
a jego znaczenie rosło.
Grupa stale monitoruje oddziaływanie konfliktu w Ukrainie i jego zróżnicowanych implikacji na działalność przewozową oraz
logistyczną podmiotów w Grupie, podejmując odpowiednie kroki dostosowawcze. Jednocześnie poszczególne spółki z Grupy
dostosowują swą ofertę do silnie zmieniającego się rynku, reagując zarówno na pojawiające się okazje oraz przeciwdziałając skutkom
zawirowań w gospodarce.
Obecnie, dla działalności operacyjnej spółek Grupy, nie występują zasadniczo żadne większe ryzyka, które całkowicie zmuszałyby te
podmioty do przemodelowania swojego sposobu działania. Negatywny wpływ na przychody spółek zależnych należących do Grupy
PKP CARGO będzie ograniczony zwłaszcza do podmiotów obsługujących terminale na wschodniej granicy Polski oraz świadczących
usługi spedycyjne w przedmiotowym obszarze. Aktualnie trudno jednak przewidywać taki rozwój sytuacji, który w sposób
dramatyczny ograniczyłby wymianę handlową, a nawet, jeśli dojdzie do takiej sytuacji, prawdopodobnie będzie to miało ograniczoną
skalę (do wybranych punktów przygranicznych na granicy wschodniej).
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
58
7.6 Wpływ otoczenia makroekonomicznego na działalność Grupy
Otoczenie makroekonomiczne polskiej gospodarki wywierało oraz będzie wywierało istotny wpływ na wyniki finansowe oraz rozwój
Grupy. Tempo wzrostu PKB, inflacji, cen surowców, itd. mają istotne pośrednie przełożenie na wielkość przychodów oraz zyskowność
Grupy.
Ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły w 2022 roku o +14,4% r/r. To najwyższy średnioroczny wzrost cen od 1997 roku.
Głównymi przyczynami szybkiego wzrostu inflacji w ubiegłym roku były gospodarcze implikacje wojny w Ukrainie (w tym wysokie
ceny surowców energetycznych i problemy związane z łańcuchami dostaw). Wysokie koszty energii przełożyły się na istotny wzrost
kosztów energii trakcyjnej oraz kosztów paliwa w Grupie. Presja inflacyjna przełożyła się jednocześnie na wzrost m.in. jednostkowych
kosztów wynagrodzeń Grupy. W dalszej kolejności pośrednim efektem inflacji jest wzrost kosztów finansowych z tytułu
obsługiwanego przez Grupę długu. Ceny energii mają deterministyczny wpływ na kondycję kluczowych sektorów polskiej gospodarki,
co również pośrednio wpływa na działalność Grupy.
Od 2021 roku zanotowano skokowy wzrost kosztów energii trakcyjnej w kraju z uwagi na m.in. podwyżkę stawek opłaty mocowej,
obserwowany w ostatnich miesiącach dynamiczny wzrost cen energii w kontraktach terminowych na TGE (wynikający m.in.
z drożejących uprawnień do emisji CO2 i pozostałych nośników energii oraz odbudowy popytu na prąd w Polsce i otoczeniu
makroekonomicznym), a także konieczności kontraktacji wolumenów energii z odpowiednim wyprzedzeniem. W 2022 roku koszty
Grupy z tytułu zużycia elektrycznej energii trakcyjnej wyniosły 553,7 milionów złotych i były wyższe o +36% w stosunku do kosztów
poniesionych w roku poprzednim. Wzrost kosztów z tytułu zużycia elektrycznej energii trakcyjnej spowodowany był m.in. wzrostem
w 2022 roku jednostkowych stawek energii (średnio o ok. +77% r/r), jednostkowej stawki opłaty mocowej (średnio o ok. +35% r/r)
oraz większej skali realizowanych przewozów (wzrost wykonanej pracy przewozowej o +5,5% r/r).
Wzrost cen energii trakcyjnej spowodował wzrost cen frachtu kolejowego kluczowych surowców, w tym m.in. węgla, paliw, kruszyw
dla budownictwa czy zboża. W efekcie doprowadzi to do dalszego wzrostu presji inflacyjnej w całej gospodarce.
Pomimo presji wyżej wymienionych czynników makroekonomicznych Grupa w 2022 roku odnotowała wyniki finansowe wyższe
od poprzednich lat. Zarząd Jednostki dominującej podjął szereg działań mających na celu zniwelowanie m.in. obserwowanych
również w kosztach Grupy wzrostu cen energii trakcyjnej oraz paliwa trakcyjnego. W szczególności dotyczyło to zwiększenia
konkurencyjności oferty Grupy oraz marżowości nowych oraz obecnych kontraktów handlowych.
W lutym 2023 roku nastąpiła kumulacja wzrostu inflacji CPI. W kolejnych miesiącach z uwagi na m.in. efekt wysokiej bazy z roku
poprzedniego wzrost cen powinien już wyraźnie spowolnić, tak aby na koniec roku wyniki były jednocyfrowe w ujęciu r/r. Spadek
inflacji w sposób naturalny ułatwi kalkulacje kosztów oraz wpłynie na zwiększenie skali produkcji, co powinno być już widoczne
w II półroczu 2023 roku m.in. w postaci rosnącej ilości zapytań klientów o przewozy, co w rezultacie może spowodować przyrost
zawieranych kontraktów oraz stopniowo zwiększać przychody Grupy.
Zgodnie z prognozami analityków rynkowych spadek inflacji może wpłynąć na obniżenie stóp procentowych w Polsce już
w III kwartale 2023 roku, co spowoduje zmniejszenie kosztów funkcjonowania Grupy i powinno wpłynąć pozytywnie na możliwość
generowania rosnących przychodów.
7.7 Wpływ zmian klimatycznych na działalność Grupy
Obecne trendy społeczne i środowiskowe, czynią zmiany klimatu jednym z większych wyzwań obecnych czasów. Grupa jest świadoma
postępujących zmian klimatycznych oraz potencjału kolei towarowych w ich łagodzeniu. Niski stopień emisyjności przewozów
kolejowych czyni je doskonałym rozwiązaniem prowadzącym do redukowania emisji w całym sektorze transportu. Jedną z kluczowych
inicjatyw Komisji Europejskiej jest przesunięcie modalne w kierunku przewozów kolejowych, tak aby stopniowo obsługiwały one
coraz większy strumień ludzi i towarów. Grupa, jako wiodący operator kolejowych przewozów towarowych w Polsce i na terenie Unii
Europejskiej, ma szanse być częścią tego rozwiązania. W szczególności gdy strategia biznesowa Grupy zakłada zwiększanie udziału
w rynku kolejowych i intermodalnych przewozów towarowych.
Z drugiej strony, zmiany klimatu powodują zmianę przepisów prawa unijnego i krajowego, które stale podwyższają wymogi w zakresie
ochrony środowiska oraz nakładają na przedsiębiorstwa konieczność ponoszenia dodatkowych opłat środowiskowych bądź
podejmowania działań dostosowawczych w celu uniknięcia bądź minimalizacji tych opłat (np. w Grupie PKP CARGO szczególne
wymagania środowiskowe są w zakresie likwidacji zbędnego taboru).
Podejmowane przez Grupę działania polegające na zakupie nowego taboru kolejowego bądź modernizacji już posiadanego mają na
celu m.in. zmniejszenie zużycia energii elektrycznej w procesie przewozowym, jak również zmniejszenie poziomu generowania hałasu
przez wagony towarowe poprzez wymianę wstawek hamulcowych z żeliwnych na kompozytowe.
Grupa jest narażona na ryzyko zmian klimatycznych głównie poprzez fakt możliwego oddziaływania czynników klimatycznych
na otoczenie geograficzne oraz ekonomiczne, w którym prowadzona jest działalność Grupy. Na dzień 31 grudnia 2022 roku ryzyko
klimatyczne nie miało istotnego bezpośredniego wpływu na poszczególne obszary dokonywanych szacunków, w tym
na przeprowadzone testy na utratę wartości wybranych aktywów, ani też na kwestie kontynuacji działalności przez Grupę w okresie
12 miesięcy od daty zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
59
7.8 Zdarzenia po dniu bilansowym
W dniu 2 stycznia 2023 roku Jednostka dominująca podpisała umowę kredytu inwestycyjnego z Powszechną Kasą Oszczędności Bank
Polski S.A. na kwotę 100 milionów złotych. Przedmiotem umowy kredytowej jest finansowanie i/lub refinansowanie nakładów
inwestycyjnych w ramach planu inwestycyjnego na lata 2022-2023. Okres dostępności kredytu upływa 29 grudnia 2023 roku,
natomiast termin spłaty przypada na 29 grudnia 2028 roku.
W dniu 18 stycznia 2023 roku zostało podpisane porozumienie pomiędzy Jednostką dominującą a Organizacjami Związkowymi
zakładające przyznanie pracownikom Spółki podwyżki wynagrodzenia z dniem 1 stycznia 2023 roku. Szacowany roczny wzrost
kosztów wynagrodzeń w Jednostce dominującej wynosi około 166 milionów złotych. Podwyżki uzgodnione w niniejszym
porozumieniu wyczerpują postulaty strony społecznej, wobec czego Strony uznały za zakończony spór zbiorowy wszczęty 1 marca
2022 roku. W następstwie porozumienia podpisanego w ramach Jednostki dominującej podwyżki wynagrodzeń zostały wdrożone
również w spółkach zależnych.
W dniu 17 marca 2023 roku Jednostka dominująca zawarła z Powszechną Kasą Oszczędności Bank Polski S.A. aneks do umowy
o kredyt w rachunku bieżącym z dnia 19 grudnia 2019 roku zmieniający warunki udzielenia kredytu, w tym wydłużający okres
dostępności kredytu do dnia 19 marca 2024 roku.
W dniu 31 marca 2023 roku zostało zawarte porozumienie pomiędzy Jednostką dominującą, Konsorcjum firm NEWAG S.A. i NEWAG
LEASE Sp. z o.o. S.K.A. oraz PKO LEASING S.A. w sprawie finansowania dostawy lokomotyw. W tym samym dniu zostało zawartych
8 umów leasingu do ww. porozumienia na łączną kwotę 135,2 milionów złotych.
Pozostałe zdarzenia po dniu bilansowym zostały opisane w Nocie 1.1 niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
7.9 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki dominującej w dniu
4 kwietnia 2023 roku.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
60
Zarząd Jednostki dominującej
Dariusz Seliga
Prezes Zarządu
Marek Olkiewicz
Członek Zarządu
Maciej Jankiewicz
Członek Zarządu
Jacek Rutkowski
Członek Zarządu
Zenon Kozendra
Członek Zarządu
Warszawa, dnia 4 kwietnia 2023 roku