259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31iso4217:PLN259400CXXTS5M4SKB4382020-01-012020-12-31xbrli:sharesiso4217:PLNxbrli:shares259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31pkpcargosa:KapitalZapasowyMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31pkpcargosa:ZyskiStratyAktuarialneDotyczaceSwiadczenPracowniczychMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31pkpcargosa:KapitalZapasowyMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31pkpcargosa:ZyskiStratyAktuarialneDotyczaceSwiadczenPracowniczychMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31pkpcargosa:KapitalZapasowyMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31pkpcargosa:ZyskiStratyAktuarialneDotyczaceSwiadczenPracowniczychMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400CXXTS5M4SKB4382019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382019-12-31pkpcargosa:KapitalZapasowyMember259400CXXTS5M4SKB4382019-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382019-12-31pkpcargosa:ZyskiStratyAktuarialneDotyczaceSwiadczenPracowniczychMember259400CXXTS5M4SKB4382019-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400CXXTS5M4SKB4382019-12-31259400CXXTS5M4SKB4382020-01-012020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400CXXTS5M4SKB4382020-01-012020-12-31pkpcargosa:KapitalZapasowyMember259400CXXTS5M4SKB4382020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember259400CXXTS5M4SKB4382020-01-012020-12-31pkpcargosa:ZyskiStratyAktuarialneDotyczaceSwiadczenPracowniczychMember259400CXXTS5M4SKB4382020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400CXXTS5M4SKB4382020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400CXXTS5M4SKB4382020-01-012020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
1
Spis treści
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ................................. 2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ ................................................................................. 3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ................................................................... 4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ......................................................................... 5
1.
Informacje ogólne .............................................................................................................................................. 6
1.1 Podstawowe informacje o działalności Grupy ..................................................................................................... 6
1.2 Podstawa sporządzenia Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego ........................................................... 8
1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej ............................. 9
1.4 Wpływ pandemii COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych i sytuację płynnościową Grupy ....... 10
2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów ........................................ 11
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami ................................................................................................................ 11
2.2 Koszty operacyjne .............................................................................................................................................. 14
2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne ........................................................................................................ 15
2.4 Przychody i (koszty) finansowe .......................................................................................................................... 15
3.
Noty objaśniające dotyczące opodatkowania ................................................................................................... 16
3.1 Podatek dochodowy .......................................................................................................................................... 16
4.
Noty objaśniające dotyczące zadłużenia i kapitału własnego............................................................................ 19
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia .................................................................................................... 19
4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem ................................................................................................ 22
4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty .................................................................................................................... 23
4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych .............................................................. 24
5.
Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej ................................................................................ 25
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe ......................................................................................... 25
5.2 Prawa do użytkowania aktywów ........................................................................................................................ 31
5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży ........................................................................ 33
5.4 Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności (MPW) ......................................................... 33
5.5 Zapasy ................................................................................................................................................................ 34
5.6 Należności handlowe ......................................................................................................................................... 35
5.7 Pozostałe aktywa ............................................................................................................................................... 37
5.8 Zobowiązania inwestycyjne ............................................................................................................................... 37
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych ....................................................................................................... 38
5.10 Pozostałe rezerwy ............................................................................................................................................ 41
5.11 Pozostałe zobowiązania ................................................................................................................................... 42
6.
Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym ................................................................. 42
6.1 Instrumenty finansowe ...................................................................................................................................... 43
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym ......................................................................................................... 47
7.
Noty pozostałe ................................................................................................................................................. 53
7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi ............................................................................................................. 53
7.2 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe ........................................................ 54
7.3 Zobowiązania warunkowe ................................................................................................................................. 55
7.4 Zabezpieczenia spłaty zobowiązań .................................................................................................................... 55
7.5 Zdarzenia po dniu bilansowym .......................................................................................................................... 56
7.6 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego ........................................................................................................ 56
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
2021
2020
Przychody z tytułu umów z klientami 4 266,5
4 075,6
Nota 2.1
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego (550,2)
(492,7)
Nota 2.2
Usługi dostępu do infrastruktury (530,0)
(517,3)
Usługi transportowe (350,7)
(340,5)
Pozostałe usługi (413,9)
(365,8)
Nota 2.2
Koszty świadczeń pracowniczych (1 622,0)
(1 638,1)
Nota 2.2
Pozostałe koszty (309,1)
(264,6)
Nota 2.2
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 22,6
123,6
Nota 2.3
Zysk operacyjny bez uwzględnienia amortyzacji (EBITDA) 513,2
580,2
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości (722,0)
(766,6)
Nota 2.2
Zysk / (strata) na działalności operacyjnej (EBIT) (208,8)
(186,4)
Przychody i (koszty) finansowe (60,3)
(82,2)
Nota 2.4
Udział w zyskach / (stratach) jednostek
wycenianych metodą praw własności
4,7
1,7
Nota 5.4
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (264,4)
(266,9)
Podatek dochodowy 39,1
42,6
Nota 3.1
ZYSK / (STRATA) NETTO (225,3)
(224,3)
POZOSTAŁE CAŁKOWITE DOCHODY
Wycena instrumentów zabezpieczających 13,2
(50,8)
Podatek dochodowy (2,5)
9,7
Nota 3.1
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych 37,7
27,3
Pozostałe całkowite dochody podlegające
przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem
48,4
(13,8)
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych 91,0
(50,2)
Nota 5.9
Podatek dochodowy (17,3)
9,5
Nota 3.1
Wycena instrumentów kapitałowych w wartości godziwej -
(0,7)
Nota 6.1
Pozostałe całkowite dochody niepodlegające
przeklasyfikowaniu w wynik finansowy razem
73,7
(41,4)
Suma pozostałych całkowitych dochodów 122,1
(55,2)
SUMA CAŁKOWITYCH DOCHODÓW (103,2)
(279,5)
Zysk / (strata) netto przypadający:
Zysk / (strata) netto przypadający akcjonariuszom jednostki
dominującej
(225,3)
(224,3)
Suma całkowitych dochodów przypadających:
Suma całkowitych dochodów przypadających
akcjonariuszom jednostki dominującej
(103,2)
(279,5)
Zysk / (strata) na akcję (w PLN na jedną akcję)
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (szt.) 44 786 917
44 786 917
Zysk / (strata) na akcję podstawowy i rozwodniony (5,03)
(5,01)
W okresach objętych niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym nie występowały udziały niedające kontroli.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
31/12/2021
31/12/2020
AKTYWA
Tabor kolejowy 4 241,6
4 245,0
Nota 5.1
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 893,4
875,6
Nota 5.1
Prawa do użytkowania aktywów 1 030,7
1 008,6
Nota 5.2
Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności 36,7
42,0
Nota 5.4
Należności handlowe 4,2
3,0
Nota 5.6
Należności leasingowe 8,5
10,3
Pozostałe aktywa 40,5
35,1
Nota 5.7
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 203,1
177,8
Nota 3.1
Aktywa trwałe razem 6 458,7
6 397,4
Zapasy 164,6
165,8
Nota 5.5
Należności handlowe 611,7
585,8
Nota 5.6
Należności leasingowe 0,6
0,7
Należności z tytułu podatku dochodowego 4,5
2,9
Pozostałe aktywa 103,1
88,1
Nota 5.7
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 254,5
306,0
Nota 4.3
Aktywa obrotowe razem 1 139,0
1 149,3
Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 15,7
12,7
Nota 5.3
AKTYWA RAZEM 7 613,4
7 559,4
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Kapitał zakładowy 2 239,3
2 239,3
Nota 4.2
Kapitał zapasowy 771,7
782,4
Pozostałe składniki kapitału własnego (75,8)
(160,2)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych 142,5
104,8
Zyski zatrzymane / (Niepokryte straty) (37,1)
177,5
Kapitał własny razem 3 040,6
3 143,8
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 2 090,3
2 101,8
Nota 4.1
Zobowiązania handlowe 2,3
1,5
Zobowiązania inwestycyjne 111,8
145,5
Nota 5.8
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 529,1
684,3
Nota 5.9
Pozostałe rezerwy 7,0
5,7
Nota 5.10
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego 93,3
90,7
Nota 3.1
Zobowiązania długoterminowe razem 2 833,8
3 029,5
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 473,9
478,5
Nota 4.1
Zobowiązania handlowe 639,0
347,5
Zobowiązania inwestycyjne 221,4
133,5
Nota 5.8
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 127,3
116,3
Nota 5.9
Pozostałe rezerwy 23,3
24,1
Nota 5.10
Pozostałe zobowiązania 254,1
286,2
Nota 5.11
Zobowiązania krótkoterminowe razem 1 739,0
1 386,1
Zobowiązania razem 4 572,8
4 415,6
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 7 613,4
7 559,4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
Kapitał
zakładowy
Kapitał
zapasowy
Pozostałe składniki kapitału własnego
Różnice kursowe
z przeliczenia
sprawozdań
jednostek
zagranicznych
Zyski
zatrzymane/
(Niepokryte
straty)
Kapitał
własny
razem
Zyski / (straty)
z tytułu wyceny
instrumentów
kapitałowych w
wartości godziwej
Zyski / (straty)
aktuarialne
dotyczące
świadczeń
pracowniczych
Wycena
instrumentów
zabezpieczających
1/01/2021 2 239,3
782,4
(12,9)
(115,7)
(31,6)
104,8
177,5
3 143,8
Wynik netto za rok obrotowy -
-
-
-
-
-
(225,3)
(225,3)
Pozostałe całkowite dochody
za rok obrotowy (netto)
-
-
-
73,7
10,7
37,7
-
122,1
Całkowite dochody razem -
-
-
73,7
10,7
37,7
(225,3)
(103,2)
Pozostałe zmiany
za rok obrotowy
-
(10,7)
-
-
-
-
10,7
-
Nota 4.2
31/12/2021 2 239,3
771,7
(12,9)
(42,0)
(20,9)
142,5
(37,1)
3 040,6
1/01/2020 2 239,3
781,4
(12,2)
(75,0)
9,5
77,5
402,8
3 423,3
Wynik netto za rok obrotowy -
-
-
-
-
-
(224,3)
(224,3)
Pozostałe całkowite dochody
za rok obrotowy (netto)
-
-
(0,7)
(40,7)
(41,1)
27,3
-
(55,2)
Całkowite dochody razem -
-
(0,7)
(40,7)
(41,1)
27,3
(224,3)
(279,5)
Pozostałe zmiany
za rok obrotowy
-
1,0
-
-
-
-
(1,0)
-
31/12/2020 2 239,3
782,4
(12,9)
(115,7)
(31,6)
104,8
177,5
3 143,8
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
5
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
2021
2020
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (264,4)
(266,9)
Korekty
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości 722,0
766,6
Nota 2.2
(Zyski) / straty ze zbycia i likwidacji niefinansowych aktywów trwałych (19,2)
(8,9)
(Zyski) / straty z tytułu różnic kursowych 4,8
13,9
(Zyski) / straty z tytułu odsetek, dywidendy 50,1
54,4
Otrzymane / (zapłacone) odsetki 0,7
2,0
Otrzymany / (zapłacony) podatek dochodowy (11,3)
42,9
Zmiany w kapitale obrotowym 125,1
12,4
Nota 4.4
Pozostałe korekty 92,0
(63,3)
Nota 4.4
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 699,8
553,1
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Wydatki z tytułu nabycia niefinansowych aktywów trwałych (808,5)
(719,0)
Wpływy z tytułu zbycia niefinansowych aktywów trwałych 158,4
60,3
Wpływy z tytułu otrzymanych dywidend 2,9
0,4
Pozostałe wpływy związane z działalnością inwestycyjną 1,6
3,2
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (645,6)
(655,1)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Wydatki z tytułu leasingu (128,5)
(148,5)
Nota 4.1
Wpływy z tytułu zaciągniętych kredytów / pożyczek 323,9
285,7
Nota 4.1
Spłata kredytów / pożyczek (348,6)
(301,2)
Nota 4.1
Zapłacone odsetki od leasingu oraz kredytów / pożyczek (42,4)
(53,0)
Nota 4.1
Dotacje otrzymane 93,3
74,7
Pozostałe wydatki dotyczące działalności finansowej (4,1)
(3,6)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej (106,4)
(145,9)
Zwiększenie / (zmniejszenie) netto środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (52,2)
(247,9)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu sprawozdawczego 306,0
550,4
Nota 4.3
Wpływ zmian kursów walut na saldo środków pieniężnych w walutach obcych 0,7
3,5
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu sprawozdawczego, w tym: 254,5
306,0
Nota 4.3
o ograniczonej możliwości dysponowania 60,6
49,1
Nota 4.3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
6
NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
1. Informacje ogólne
1.1 Podstawowe informacje o działalności Grupy
Informacje o Jednostce dominującej
Spółka PKP CARGO S.A. ("Spółka", "Jednostka dominująca") została utworzona na podstawie Aktu Notarialnego z dnia 29 czerwca
2001 roku (Repertorium A Nr 1287/2001). Podstawowe informacje o Jednostce dominującej zaprezentowano w tabeli poniżej.
Podstawowe informacje o Jednostce dominującej
Nazwa PKP CARGO S.A.
Siedziba Polska
Adres zarejestrowanego biura Jednostki dominującej ul. Grójecka 17, 02-021 Warszawa
KRS
0000027702 - Sąd Rejestrowy dla M. St. Warszawy, Wydział XII
Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, Polska
REGON 277586360
NIP 954-23-81-960
W 2021 roku nie doszło do zmiany nazwy oraz innych danych identyfikacyjnych Jednostki dominującej.
Rokiem obrotowym Jednostki dominującej oraz spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO jest rok kalendarzowy.
Skład organów zarządczych i nadzorujących Jednostki dominującej oraz struktura akcjonariatu Jednostki dominującej na dzień
31 grudnia 2021 roku zostały zaprezentowane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKP CARGO za rok obrotowy
2021 odpowiednio w
Rozdziałach 9.11 oraz 9.4.
Informacje o Grupie Kapitałowej
Podstawową działalnością Grupy jest transport kolejowy towarów. Oprócz usług transportu kolejowego towarów Grupa świadczy
usługi dodatkowe:
usługi intermodalne,
usługi spedycyjne (krajowe i międzynarodowe),
usługi terminalowe,
usługi bocznicowe i trakcyjne,
naprawa i serwis taboru kolejowego,
usługi rekultywacyjne.
Na dzień bilansowy w skład Grupy Kapitałowej PKP CARGO (zwanej dalej Grupą) wchodziły PKP CARGO S.A. jako podmiot dominujący
oraz 20 spółek zależnych. Ponadto Grupa posiadała udziały w 2 podmiotach stowarzyszonych oraz udziały w 1 wspólnym
przedsięwzięciu.
Czas trwania działalności poszczególnych spółek Grupy nie jest ograniczony.
Zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej
W dniu 22 marca 2021 roku spółka zależna PKP CARGO CONNECT Sp. z o.o. zawarła umowę sprzedaży posiadanych udziałów w spółce
Rentrans Cargo Sp. z o.o. za cenę 7,0 milionów złotych, w związku z czym Rentrans Cargo Sp. z o.o. przestała być podmiotem
powiązanym z Grupą PKP CARGO.
W dniu 9 września 2021 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki z PRIMOL-RAIL d.o.o. na PKP CARGO INTERNATIONAL SI d.o.o.
W dniu 27 października 2021 roku Jednostka dominująca zawarła ze spółką PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. umowę
zakupu 100% udziałów w spółce PKP Linia Chełmska Szerokotorowa Sp. z o.o.
W dniu 11 marca 2022 roku Jednostka dominująca zawarła ze spółką PKP S.A. umowę zakupu 0,17% udziałów w spółce Centralny
Terminal Multimodalny Sp. z o.o. W wyniku zawartej umowy Jednostka dominująca została jedynym wspólnikiem w spółce Centralny
Terminal Multimodalny Sp. z o.o.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
7
1.1 Podstawowe informacje o działalności Grupy (cd.)
Szczegółowe informacje dotyczące jednostek wchodzących w skład Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku przedstawiają się następująco:
Jednostki zależne – konsolidowane metodą pełną Pozostałe jednostki zależne wchodzące w skład Grupy
Jednostki stowarzyszone wchodzące w skład Grupy Udziały we wspólnych przedsięwzięciach wchodzące w skład Grupy
PKP CARGO S.A.
PKP CARGO
TERMINALE
Sp. z o.o.
(ŻURAWICA)
100% / 100%
PKP CARGO
SERVICE
Sp. z o.o.
(WARSZAWA)
100% / 100%
PKP CARGO
CONNECT
Sp. z o.o.
(WARSZAWA)
100% / 100%
PKP CARGOTABOR
Sp. z o.o.
(WARSZAWA)
100% / 100%
PKP CARGOTABOR
USŁUGI Sp. z o.o.
(WARSZAWA)
100% / 100%
CARGOTOR
Sp. z o.o.
(WARSZAWA)
100% / 100%
Centralny Terminal
Multimodalny
Sp. z o.o.
(WARSZAWA)
99,8% / 99,8%
ONECARGO
CONNECT
Sp. z o.o.
(WARSZAWA)
100% / 100%
PKP CARGO
INTERNATIONAL
a.s.
(OSTRAWA)
100% / 100%
Transgaz S.A.
(ZALESIE k.
MAŁASZEWICZ)
64% / 64%
Cargosped Terminal
Braniewo Sp. z o.o.
(BRANIEWO)
100% / 100%
PKP CARGO
CONNECT GmbH
(HAMBURG)
100% / 100%
Rentrans Cargo
Sp. z o.o.
(SZCZECIN)
0% / 29,3%
Terminale
Przeładunkowe
Sławków Medyka
Sp. z o.o.
(SŁAWKÓW)
50% / 50
%
COSCO Shipping
Lines (POLAND)
Sp. z o.o.
(GDYNIA)
20% / 20%
AWT ROSCO a.s.
(OSTRAWA)
100% / 100%
AWT
Čechofracht a.s.
(OSTRAWA)
100% / 100%
AWT
Rekultivace a.s.
(PETŘVALD)
100% / 100%
PKP CARGO
INTERNATIONAL
HU Zrt.
(BUDAPESZT)
100% / 100%
PKP CARGO
INTERNATIONAL
SK a.s.
(BRATYSŁAWA)
100% / 100%
AWT DLT s.r.o.
(KLADNO)
100% / 100%
DEPOS Horni
Sucha, a.s.
(HORNI SUCHA)
20,6% / 20,6%
PKP CARGO
INTERNATIONAL SI
d.o.o.
(GRČAREVEC)
80% / 80%
PKP Linia Chełmska
Szerokotorowa
Sp. z o.o.
(CHEŁM)
100% / 0%
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
8
1.2 Podstawa sporządzenia Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe sporządzono zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości
Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami przyjętymi przez Unię Europejską ("MSSF UE"), opublikowanymi i obowiązującymi
w czasie przygotowania niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku zostało sporządzone przy założeniu
kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie istnieją istotne
okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności gospodarczej przez Grupę przez okres przynajmniej 12 miesięcy
od dnia sprawozdania finansowego.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem
wycenianych w wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych oraz inwestycji w instrumenty kapitałowe.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone w polskich otych (PLN). Dane w sprawozdaniu finansowym
zostały wykazane w milionach złotych.
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe podlegało badaniu przez biegłego rewidenta.
Zasady rachunkowości Grupy opisane w kolejnych notach były stosowane w sposób ciągły do wszystkich prezentowanych
okresów. Ważne szacunki oraz osądy dla istotnych pozycji skonsolidowanego sprawozdania finansowego zostały
przedstawione w poszczególnych notach do niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Nota
Tytuł
Kwota ujęta
w Skonsolidowanym
Sprawozdaniu Finansowym
Polityka
Rachunkowości
Ważne
szacunki
i osądy
2021
2020
2.1
Przychody z tytułu umów z klientami 4 266,5
4 075,6
X X
2.2
Koszty operacyjne (4 497,9)
(4 385,6)
2.3
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 22,6
123,6
2.4
Przychody i (koszty) finansowe (60,3)
(82,2)
3.1
Podatek dochodowy 39,1
42,6
X X
5.1
Tabor kolejowy 4 241,6
4 245,0
X X
5.1
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 893,4
875,6
X X
5.2
Prawa do użytkowania aktywów 1 030,7
1 008,6
X X
5.4
Inwestycje w jednostkach wycenianych
metodą praw własności
36,7
42,0
X
3.1 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 203,1
177,8
X X
5.5 Zapasy 164,6
165,8
X
5.6 Należności handlowe 615,9
588,8
X X
Należności leasingowe 9,1
11,0
Należności z tytułu podatku dochodowego 4,5
2,9
5.7 Pozostałe aktywa 143,6
123,2
X
4.3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 254,5
306,0
X
5.3
Aktywa trwałe klasyfikowane
jako przeznaczone do sprzedaży
15,7
12,7
X
4.2
Kapitał własny 3 040,6
3 143,8
X
4.1
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 2 564,2
2 580,3
X X
Zobowiązania handlowe 641,3
349,0
5.8 Zobowiązania inwestycyjne 333,2
279,0
X
5.9
Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych 656,4
800,6
X X
5.10 Pozostałe rezerwy 30,3
29,8
X
5.11 Pozostałe zobowiązania 254,1
286,2
X
3.1
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego 93,3
90,7
X X
7.3
Zobowiązania warunkowe 242,1
208,8
X X
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
9
1.2 Podstawa sporządzenia Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego (cd.)
Zasady konsolidacji
W skład Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego wchodzą jednostkowe sprawozdania finansowe Jednostki dominującej
i jednostek przez nią kontrolowanych (jej spółek zależnych) za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020
roku. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych, po uwzględnieniu korekt doprowadzających do zgodności z MSSF UE,
sporządzane za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie Jednostki dominującej, w oparciu o jednolite zasady
rachunkowości zastosowane dla transakcji i zdarzeń gospodarczych o podobnym charakterze.
Przychody i koszty jednostek zależnych uwzględnione w skonsolidowanym sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych
dochodów od momentu rzeczywistej daty nabycia danej jednostki do dnia jej efektywnego zbycia. Wszystkie transakcje dokonane
wewnątrz Grupy, wzajemne salda oraz przychody i koszty operacji dokonanych między jednostkami Grupy zostały w konsolidacji
w pełni wyłączone.
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walu funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji
lub wyceny, kiedy pozycje podlegają przeszacowaniu. Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne denominowane
w walutach obcych są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień. Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia
tych transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w wyniku, o ile
nie odracza się ich w pozostałych całkowitych dochodach, gdy kwalifikują się do uznania za zabezpieczenie przepływów pieniężnych.
Pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu
wymiany z dnia zawarcia transakcji.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Grupa dla potrzeb wyceny sprawozdań finansowych jednostek
zagranicznych objętych konsolidacją zostały przyjęte następujące kursy walut:
Waluta
Pozycje sprawozdania
z sytuacji finansowej
Pozycje sprawozdania
z całkowitych dochodów
i sprawozdania z przepływów pieniężnych
31/12/2021
31/12/2020
2021
2020
EUR 4,5994
4,6148
4,5775
4,4742
CZK 0,1850
0,1753
0,1785
0,1687
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki dominującej w dniu
30 marca 2022 roku.
1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej
Standardy i interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które weszły w życie
Zatwierdzając niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupa zastosowała następujące zmiany standardów i interpretacji,
które zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości i zatwierdzone do stosowania przez UE:
Standard / Interpretacja
Data wejścia w życie
Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” - odroczenie MSSF 9 1 stycznia 2021 roku
Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe", MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena",
MSSF 7 „Instrumenty finansowe - ujawnienie informacji", MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe”,
MSSF 16 „Leasing" - reforma IBOR - faza 2
1 stycznia 2021 roku
Zmiany do MSSF 16 „Leasing" - Koncesje czynszowe związane z COVID-19 po 30 czerwca 2021 roku 1 kwietnia 2021 roku
Powyżej przedstawione standardy oraz interpretacje nie miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy.
Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz UE, które nie weszły w życie
Zdaniem Zarządu Jednostki dominujacej poniżej przedstawione standardy oraz interpretacje
nie spowodują istotnych zmian
w sprawozdaniu finansowym Grupy w kolejnych okresach sprawozdawczych:
Standard / Interpretacja Data wejścia w życie
Zmiany do MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych", MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe",
MSR 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe"
1 stycznia 2022 roku
Roczne poprawki do MSSF cykl 2018-2020 (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41) 1 stycznia 2022 roku
MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17 1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i Instrukcji Praktycznej MSSF 2 - ujawnienia
dotyczące polityki rachunkowości
1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie
błędów" - definicja wartości szacunkowych
1 stycznia 2023 roku
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
10
1.3 Platforma zastosowanych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (cd.)
Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR oraz niezatwierdzone przez UE
MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę
Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, z wyjątkiem poniższych standardów, zmian do standardów i interpretacji, które nie
zostały jeszcze zatwierdzone przez UE i nie weszły w życie. W ocenie Zarządu Jednostki dominującej zatwierdzenie przez UE
poniższych standardów nie spowoduje istotnych zmian w sprawozdaniu finansowym Grupy w kolejnych okresach sprawozdawczych.
Standard / Interpretacja
Data wejścia w życie
Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych" - klasyfikacja zobowiązań jako
krótkoterminowe lub długoterminowe
1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” – podatek odroczony związany z aktywami
i zobowiązaniami wynikającymi z pojedynczej transakcji
1 stycznia 2023 roku
Zmiany do MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe: Pierwsze zastosowanie MSSF 17
i MSSF 9 – Informacje porównawcze
1 stycznia 2023 roku
1.4 Wpływ pandemii COVID-19 na poziom oczekiwanych strat kredytowych i sytuację płynnościową Grupy
Ocena oczekiwanych strat kredytowych
Grupa przeprowadziła analizę wpływu pandemii COVID-19 na kalkulację oczekiwanych strat kredytowych pod kątem uwzględnienia
dodatkowego ryzyka kredytowego związanego z obecną sytuacją gospodarczą, która może spowodować pogorszenie sytuacji
płynnościowej kontrahentów, a tym samym wpłynąć na odzyskiwalność należności handlowych. Na podstawie analizy
dotychczasowych spłat należności Grupa zaobserwowała, iż poziom spłaty należności handlowych prezentowanych w sprawozdaniu
z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2021 roku nie uległ istotnej zmianie w stosunku do poprzednich okresów. Ponadto, część
należności handlowych jest objęta zabezpieczeniami. Grupa jest w stałym kontakcie z kluczowymi kontrahentami i nie ma sygnałów
świadczących o istotnym wzroście ryzyka niespłacalności należności. Grupa na bieżąco analizuje sytuację i w razie zaistnienia
przesłanek dokona aktualizacji założeń przyjętych w modelu kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych.
Sytuacja płynnościowa Grupy
W celu zminimalizowania możliwości wystąpienia zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz ryzyka utraty płynności
w 2021 roku Grupa podejmowała działania zmierzające do średnioterminowego zapewnienia dostępności narzędzi wspierających
finansowanie działalności operacyjnej i inwestycyjnej. W Grupie PKP CARGO funkcjonuje również system koncentracji środków
finansowych (cash pool) obejmujący na dzień 31 grudnia 2021 roku 8 spółek z Grupy. Cash pool, niezależnie od środków
gromadzonych przez poszczególnych uczestników, jest powiązany z elastyczną linią kredytową w postaci kredytu w rachunku
bieżącym. Informacje o dostępnych źródłach finansowania na dzień 31 grudnia 2021 roku zostały zaprezentowane w
Nocie 4.1
niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku nie istniała konieczność przeklasyfikowania zobowiązz tytułu kredytów. Kwestię szerzej opisano
w
Nocie 4.1.
Aktualizacja ryzyk wywołanych pandemią COVID-19 może wpływać na sytuację finansową Grupy w kolejnych okresach
sprawozdawczych.
Wymagalność zobowiązań finansowych Grupy na dzień bilansowy według daty wymagalności na podstawie umownych
niezdyskontowanych płatności (wraz z odsetkami płatnymi w przyszłości)
31/12/2021
Umowne terminy wymagalności
od końca okresu sprawozdawczego
Razem
(bez dyskonta)
Wartość
bilansowa
Poniżej
3 miesięcy
Od 3 do 12
miesięcy
Od 1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 136,9
377,8
1 557,8
760,2
2 832,7
2 564,2
Zobowiązania handlowe 632,0
7,0
2,3
-
641,3
641,3
Zobowiązania inwestycyjne 173,8
49,7
113,4
-
336,9
333,2
Cash pool 1,1
-
-
-
1,1
1,1
Razem 943,8
434,5
1 673,5
760,2
3 812,0
3 539,8
31/12/2020
Umowne terminy wymagalności
od końca okresu sprawozdawczego
Razem
(bez dyskonta)
Wartość
bilansowa
Poniżej
3 miesięcy
Od 3 do 12
miesięcy
Od 1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 130,3
388,9
1 453,0
869,7
2 841,9
2 580,3
Zobowiązania handlowe 322,1
25,4
1,5
-
349,0
349,0
Zobowiązania inwestycyjne 91,7
44,3
148,3
-
284,3
279,0
Instrumenty pochodne -
forwardy walutowe
1,1
1,6
-
-
2,7
2,7
Cash pool 1,1
-
-
-
1,1
1,1
Razem 546,3
460,2
1 602,8
869,7
3 479,0
3 212,1
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
11
2. Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami
Stosowane zasady rachunkowości
Grupa ujmuje przychody z umów z klientami w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz
klienta w kwocie odpowiadającej wynagrodzeniu, do którego - zgodnie z oczekiwaniem - Grupa będzie uprawniona w zamian
za te dobra lub usługi. Przychody z tytułu umów z klientami wykazuje się w wartości godziwej otrzymanej lub należnej zapłaty
po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług, zwroty, rabaty i opusty.
Ujęcie przychodu następuje w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez
przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi.
Przychody ze sprzedaży usług rozpoznawane w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów w czasie, w związku
z tym, że klient otrzymuje i jednocześnie czerpie korzyści ze świadczenia wykonanego przez Grupę w miarę, jak jest ono przez nią
wykonywane. Grupa ocenia, że warunek ten jest spełniony, ponieważ praca dotychczas przez nią wykonana, nie musiałaby zostać
w znacznym stopniu ponownie wykonana przez inną jednostkę, gdyby musiała spełnić pozostałe zobowiązanie do wykonania
świadczenia wobec klienta.
Przychody ze sprzedaży materiałów, towarów i wyrobów gotowych rozpoznawane w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych
całkowitych dochodów w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Moment przeniesienia kontroli
jest tożsamy z chwilą, w której zostały przekazane znaczące ryzyko i korzyści wynikające z ich własności.
Wynagrodzenie zmienne
W umowach handlowych występuje element zmienny wynagrodzenia wynikający z:
możliwości nałożenia kar na klienta w związku z niewywiązaniem się przez niego z zapisów umownych dotyczących
przewiezienia określonego wolumenu ładunku,
możliwości nałożenia kar na Grupę przez klienta, w przypadku nie przewiezienia zleconej masy towarowej.
Grupa oszacowuje wartość wynagrodzenia zmiennego wynikającego z kar na podstawie stopnia realizacji danej umowy
w uzgodnionym okresie rozliczeniowym. Fakty i okoliczności determinujące prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych
scenariuszy rewidowane są co najmniej na koniec każdego okresu sprawozdawczego.
Aktywa z tytułu umów z klientami
Grupa ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnik aktywów z tytułu umowy będący prawem Grupy do wynagrodzenia
w zamian za dobra lub usługi, które Grupa przekazała klientowi, jeżeli prawo to jest uzależnione od warunku innego niż upływ
czasu. Aktywa z tytułu umów z klientami prezentowane w ramach pozycji należności handlowych i obejmują głównie aktywa
dotyczące jeszcze niezafakturowanych a zrealizowanych, bądź będących w trakcie realizacji usług.
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
Grupa ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązanie z tytułu umowy będące obowiązkiem Grupy do przekazania
na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Grupa otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna)
od klienta. Grupa rozpoznaje zobowiązanie z tytułu umowy głównie w związku z otrzymanym z ry wynagrodzeniem
za świadczenia niewykonane jeszcze przez Grupę. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Grupa nie posiadała
istotnych zobowiązań z tytułu umów z klientami.
IST OTNE WARTOŚC I OPARTE NA PR OFESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Istotne szacunki w obrębie przychodów z tytułu umów z klientami dotyczą przychodów rozpoznanych
a niezafakturowanych wynikających:
ze stopnia zaawansowania usług transportowych, które wycenione w oparciu o oszacowany poziom
wolumenu masy, której transport na dzień bilansowy się nie zakończył oraz średniej ceny możliwej do uzyskania,
z wolumenu masy towarowej, która już została dostarczona do miejsca docelowego, ale jeszcze nie została
odebrana przez klienta. Wycena uwzględnia rzeczywisty wolumen masy oraz średnią cenę możliwą do uzyskania,
z czynszów za wagony należące do Grupy, które są wykorzystywane przez zagraniczne kolejowe przedsiębiorstwa
przewozowe w trakcie realizacji usługi transportowej poza granicami kraju. Pozycja jest wyceniona w oparciu o ilość
wagonów będących poza granicami kraju (dane pozyskane z systemów informatycznych) oraz ceny wynikające
z porozumień i umów z zagranicznymi kolejowymi przedsiębiorstwami przewozowymi,
z prac rekultywacyjno-budowlanych, które są w trakcie akceptacji przez klienta bądź zgodnie z umową nie został jeszcze
osiągnięty etap prac, który pozwala na zafakturowanie. Grupa wycenia przychody w oparciu o zakres zrealizowanych prac
na dzień bilansowy oraz stawek wynikających z umów / zleceń.
Wartość rozpoznanych szacunków przychodów na dzień bilansowy jest zaprezentowana w niniejszej nocie w tabeli dotyczącej
zmiany aktywów z tytułu umów z klientami.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
12
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.)
Struktura przychodów z tytułu umów z klientami
Grupa prowadzi działalność tylko w ramach jednego segmentu - krajowego i międzynarodowego przewozu towarów
oraz prowadzenia kompleksowych usług logistycznych w zakresie kolejowych przewozów towarowych.
Zarząd Jednostki dominującej nie dokonuje oceny wyników działalności Grupy ani nie decyduje o alokacji zasobów do grup
świadczonych usług przy uwzględnieniu zaprezentowanej poniżej struktury przychodów z tytułu umów z klientami, a więc
poszczególne grupy usług nie mobyć traktowane jako segmenty operacyjne Grupy. Zarząd Jednostki dominującej analizuje dane
finansowe w układzie, w jakim zostały zaprezentowane w niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym.
2021
Grupa
podmiotów
związanych
z największym
kontrahentem
zewnętrznym
Podmioty
powiązane
z Grupy
PKP
Podmioty
powiązane
ze Skarbem
Państwa
Pozostali
Razem
Przychody z tytułu kolejowych usług
przewozowych oraz spedycyjnych
274,4
2,6
825,4
2 268,6
3 371,0
Przychody z pozostałej działalności transportowej 0,5
-
0,7
152,8
154,0
Przychody bocznicowe i trakcyjne -
12,0
148,3
157,7
318,0
Przychody przeładunkowe -
-
0,3
137,1
137,4
Przychody z tytułu usług rekultywacyjnych -
2,7
1,7
70,6
75,0
Przychody z tytułu sprzedaży towarów i materiałów
-
-
0,1
83,8
83,9
Pozostałe przychody 1,1
17,0
9,9
99,2
127,2
Razem 276,0
34,3
986,4
2 969,8
4 266,5
Termin ujmowania przychodów
W określonym momencie -
-
0,1
93,3
93,4
Przez okres 276,0
34,3
986,3
2 876,5
4 173,1
Razem 276,0
34,3
986,4
2 969,8
4 266,5
2020
Grupa
podmiotów
związanych
z największym
kontrahentem
zewnętrznym
Podmioty
powiązane
z Grupy
PKP
Podmioty
powiązane
ze Skarbem
Państwa
Pozostali
Razem
Przychody z tytułu kolejowych usług
przewozowych oraz spedycyjnych
225,0
9,6
823,6
2 200,5
3 258,7
Przychody z pozostałej działalności transportowej 0,5
-
1,2
141,4
143,1
Przychody bocznicowe i trakcyjne -
9,0
143,2
131,0
283,2
Przychody przeładunkowe 1,2
-
0,4
152,7
154,3
Przychody z tytułu usług rekultywacyjnych -
0,1
1,1
68,6
69,8
Przychody z tytułu sprzedaży towarów i materiałów
-
-
1,7
47,0
48,7
Pozostałe przychody 1,1
16,2
12,0
88,5
117,8
Razem 227,8
34,9
983,2
2 829,7
4 075,6
Termin ujmowania przychodów
W określonym momencie -
-
1,7
50,3
52,0
Przez okres 227,8
34,9
981,5
2 779,4
4 023,6
Razem 227,8
34,9
983,2
2 829,7
4 075,6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
13
2.1 Przychody z tytułu umów z klientami (cd.)
Informacje geograficzne
Grupa definiuje obszar geograficzny działalności gospodarczej jako miejsce siedziby odbiorcy usługi, a nie kraj wykonania usługi.
Głównym obszarem geograficznym działalności Grupy jest Polska. Poniżej przedstawiono przychody z tytułu umów z klientami Grupy
od klientów zewnętrznych w rozbiciu na miejsce ich siedziby:
2021
2020
Polska 2 993,7
2 797,2
Czechy 524,8
541,3
Niemcy 284,0
279,5
Austria 85,5
65,2
Słowacja 72,2
86,9
Dania 71,8
58,6
Pozostałe kraje 234,5
246,9
Razem 4 266,5
4 075,6
Aktywa trwałe z wyłączeniem instrumentów finansowych i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w rozbiciu
na lokalizacje
2021
2020
Polska 5 461,9
5 415,6
Czechy 762,0
779,6
Pozostałe kraje 9,2
5,5
Razem 6 233,1
6 200,7
Informacje o wiodących klientach
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku przychody od żadnego z klientów Grupy
nie przekroczyły 10% sumy przychodów z tytułu umów z klientami.
Aktywa z tytułu umów z klientami
2021
2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego 24,2
18,6
Ujęcie przychodu przed wystawieniem dokumentu sprzedaży 33,9
24,2
Reklasyfikacja do należności (24,3)
(18,9)
Różnice kursowe z wyceny 0,1
0,3
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 33,9
24,2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
14
2.2 Koszty operacyjne
Zużycie energii i paliwa trakcyjnego
2021
2020
Zużycie paliwa trakcyjnego (143,2)
(115,8)
Zużycie elektrycznej energii trakcyjnej (407,0)
(376,9)
Razem (550,2)
(492,7)
Pozostałe usługi
2021
2020
Usługi remontowe i utrzymania składników majątku trwałego (102,0)
(94,7)
Czynsze i opłaty za użytkowanie nieruchomości i taboru (86,2)
(62,5)
Usługi telekomunikacyjne (6,0)
(6,4)
Usługi prawne, doradcze i podobne (11,1)
(11,1)
Usługi informatyczne (44,3)
(45,8)
Usługi przeładunkowe (16,3)
(11,6)
Usługi rekultywacyjne (70,9)
(71,5)
Pozostałe usługi (77,1)
(62,2)
Razem (413,9)
(365,8)
Koszty świadczeń pracowniczych
2021
2020
Wynagrodzenia (1 263,8)
(1 254,1)
Koszty ubezpieczeń społecznych (265,1)
(263,5)
Koszty odpisów na ZFŚS (31,0)
(33,4)
Pozostałe świadczenia na rzecz pracowników w trakcie zatrudnienia (40,7)
(44,4)
Świadczenia po okresie zatrudnienia (5,3)
(4,6)
Zmiana wartości rezerw na świadczenia pracownicze (16,1)
(38,1)
Razem (1 622,0)
(1 638,1)
Pozostałe koszty
2021
2020
Zużycie paliwa nietrakcyjnego (26,2)
(21,3)
Zużycie energii elektrycznej, gazu i wody (41,8)
(37,5)
Zużycie materiałów (86,2)
(90,8)
Podatki i opłaty (39,3)
(36,2)
Wartość sprzedanych towarów i materiałów (61,5)
(31,4)
Podróże służbowe (27,1)
(27,6)
Pozostałe (27,0)
(19,8)
Razem (309,1)
(264,6)
Amortyzacja i odpisy z tytułu utraty wartości
2021
2020
Amortyzacja taboru kolejowego (506,2)
(537,4)
Amortyzacja pozostałych rzeczowych aktywów trwałych (68,9)
(77,4)
Amortyzacja praw do użytkowania aktywów (118,4)
(138,1)
Amortyzacja aktywów niematerialnych (8,6)
(10,9)
(Zawiązane) / rozwiązane odpisy z tytułu utraty wartości:
Tabor kolejowy (17,8)
(1,8)
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (6,1)
(1,3)
Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 4,0
0,3
Razem (722,0)
(766,6)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
15
2.3 Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne
2021
2020
Wpływ z tytułu tarczy antykryzysowej -
115,2
Zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych 22,5
7,9
Rozwiązane odpisy aktualizujące należności handlowe 7,9
5,1
Kary i odszkodowania 14,5
16,0
Rozwiązanie pozostałych rezerw 7,0
3,8
Odsetki od należności handlowych i pozostałych 2,2
3,4
Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych -
3,3
Inne 5,9
5,6
Pozostałe przychody operacyjne razem 60,0
160,3
Utworzone odpisy aktualizujące należności handlowe (6,3)
(7,4)
Kary i odszkodowania (7,6)
(8,3)
Koszty likwidacji majątku trwałego i obrotowego (10,0)
(5,5)
Utworzone pozostałe rezerwy (4,1)
(7,6)
Wynik netto z tytułu różnic kursowych od należności i zobowiązań handlowych (2,0)
-
Inne (7,4)
(7,9)
Pozostałe koszty operacyjne razem (37,4)
(36,7)
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne 22,6
123,6
2.4 Przychody i (koszty) finansowe
Przychody i (koszty) finansowe
2021
2020
Przychody odsetkowe 1,0
2,4
Inne 0,4
-
Przychody finansowe razem 1,4
2,4
Koszty odsetkowe (49,4)
(57,9)
Rozliczenie dyskonta z tytułu rezerw na świadczenia pracownicze (10,2)
(14,7)
Wynik netto z tytułu różnic kursowych (0,3)
(9,3)
Inne (1,8)
(2,7)
Koszty finansowe razem (61,7)
(84,6)
Przychody i (koszty) finansowe (60,3)
(82,2)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
16
3. Noty objaśniające dotyczące opodatkowania
3.1 Podatek dochodowy
Stosowane zasady rachunkowości
Podatek dochodowy za okres sprawozdawczy obejmuje podatek bieżący i odroczony. Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane
na podstawie wyniku podatkowego danego okresu sprawozdawczego. Wynik podatkowy różni się od księgowego wyniku brutto
w związku z wyłączeniem przychodów przejściowo niepodlegających opodatkowaniu i kosztów przejściowo niestanowiących
kosztów uzyskania przychodów oraz pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia
podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym.
Podatek odroczony ujmuje się od różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością
bilansową. Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego ujmuje się dla dodatnich różnic przejściowych. Składnik aktywów z tytułu
odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest
prawdopodobne, Grupa osiągnie dochód do opodatkowania, który pozwoli na rozliczenie tych różnic przejściowych. Wartość
składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega weryfikacji na każdy dzień bilansowy, pod kątem możliwości uzyskania
przyszłych zysków podatkowych, które umożliwią jego realizację.
Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie, jeżeli występuje możliwy
do wyegzekwowania tytuł prawny do dokonania kompensaty aktywów i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku dochodowego
oraz jeżeli aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatków dochodowych naliczonych przez
te same władze podatkowe, gdy istnieje zamiar rozliczenia sald w kwotach netto.
IST OTNE WARTOŚC I OPARTE NA PR OFESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie
osiągnięty dochód podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Opracowane w Grupie prognozy finansowe
wskazują, na dzień bilansowy nie występuje utrata wartości powyższych aktywów. Pogorszenie uzyskiwanych
wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione.
Podatek dochodowy ujęty w wyniku
2021
2020
Bieżący podatek dochodowy
Bieżące obciążenie podatkowe (8,8)
(8,9)
Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych -
1,6
Odroczony podatek dochodowy
Podatek odroczony powstały w ciągu okresu sprawozdawczego 47,9
49,9
Podatek dochodowy ujęty w wyniku 39,1
42,6
Obecne przepisy nie zakładają zróżnicowania stawek podatkowych dla przyszłych okresów. Często występujące różnice w opiniach,
co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami
państwowymi i przedsiębiorstwami, powodują powstanie obszarów niepewności i konfliktów. Zjawiska te powodują, że ryzyko
podatkowe w Polsce jest znacząco wyższe, niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym. Rozliczenia
podatkowe mobyć przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat, począwszy od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku.
W wyniku przeprowadzanych kontroli dotychczasowe rozliczenia podatkowe Grupy mogą zostać powiększone o dodatkowe
zobowiązania podatkowe.
Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach
2021
2020
Podatek odroczony od wyceny instrumentów zabezpieczających (2,5)
9,7
Podatek odroczony od zysków / (strat) aktuarialnych dotyczących
świadczeń pracowniczych
(17,3)
9,5
Różnice kursowe z przeliczenia salda podatku odroczonego jednostek
zagranicznych ujęte w pozostałych całkowitych dochodach
(5,4)
(3,4)
Podatek odroczony ujęty w pozostałych całkowitych dochodach (25,2)
15,8
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
17
3.1 Podatek dochodowy (cd.)
Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej
2021
2020
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (264,4)
(266,9)
Koszt podatku dochodowego wg stawki 19% 50,2
50,7
Efekt podatkowy przychodów niebędących przychodami
według przepisów podatkowych, w tym:
Sprzedaż udziałów w jednostce wycenianej metodą praw własności (1,3)
-
Rozwiązanie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących 0,1
0,2
Wycena MPW 0,9
0,4
Inne 0,7
0,2
Efekt podatkowy kosztów niestanowiących kosztów
uzyskania przychodów według przepisów podatkowych, w tym:
PFRON (5,0)
(5,0)
Utworzenie niepodatkowych rezerw i odpisów aktualizujących (3,0)
(0,3)
Trwałe różnice w kosztach związanych z rzeczowymi aktywami trwałymi (0,9)
(0,9)
Koszty reprezentacji (0,4)
(0,4)
Kary i odszkodowania (1,0)
(0,9)
Podatek VAT i inne zobowiązania publicznoprawne (0,4)
(0,1)
Pozostałe (0,9)
(1,9)
Efekt strat podatkowych wykorzystanych w okresie,
od których podatek odroczony nie był rozpoznany
-
0,1
Efekt zawiązania / (rozwiązania) odpisu na aktywa z tytułu
odroczonego podatku dochodowego od strat podatkowych
-
(0,6)
Efekt zastosowania różnych stawek podatkowych 0,1
-
Korekty wykazane w bieżącym roku w odniesieniu do podatku z lat ubiegłych -
1,1
Podatek dochodowy ujęty w wyniku 39,1
42,6
Efektywna stawka podatkowa 14,8%
16,0%
Obowiązująca w Polsce stawka podatku dochodowego od osób prawnych w latach 2020 - 2021 wynosiła 19%. W przypadku spółek
z Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL stawki podatkowe wynosiły: 19% w Czechach, 9% na Węgrzech.
Stan aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego podlegają kompensacie na poziomie sprawozdań finansowych każdej
spółki z Grupy i w związku z tym w niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym prezentuje się następujące wartości:
31/12/2021
31/12/2020
Aktywa z tytułu podatku odroczonego 203,1
177,8
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego (93,3)
(90,7)
Razem 109,8
87,1
Tabela ruchów dla odroczonego podatku dochodowego przed kompensatą
2021 1/01/2021
Ujęte
w wynik
Ujęte w
pozostałych
całkowitych
dochodach
Różnice kursowe
z przeliczenia
salda podatku
odroczonego
31/12/2021
Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Niefinansowe aktywa trwałe (151,2)
38,1
-
(5,1)
(118,2)
Prawa do użytkowania aktywów
i zobowiązania z tytułu leasingu
(9,7)
(2,5)
-
(0,5)
(12,7)
Pozostałe rezerwy i zobowiązania 13,3
4,3
-
0,1
17,7
Zapasy (9,3)
1,4
-
-
(7,9)
Należności leasingowe (2,1)
0,4
-
-
(1,7)
Należności handlowe 2,9
(1,7)
-
-
1,2
Rezerwy na świadczenia pracownicze 152,0
(10,1)
(17,3)
0,1
124,7
Pozostałe 15,7
3,8
(2,5)
-
17,0
Niewykorzystane straty podatkowe 75,5
14,2
-
-
89,7
Razem 87,1
47,9
(19,8)
(5,4)
109,8
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
18
3.1 Podatek dochodowy (cd.)
2020 1/01/2020
Ujęte
w wynik
Ujęte w
pozostałych
całkowitych
dochodach
Różnice kursowe
z przeliczenia
salda podatku
odroczonego
31/12/2020
Różnice przejściowe dotyczące składników (zobowiązań) / aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Niefinansowe aktywa trwałe (167,0)
19,0
-
(3,2)
(151,2)
Prawa do użytkowania aktywów
i zobowiązania z tytułu leasingu
(6,0)
(3,4)
-
(0,3)
(9,7)
Pozostałe rezerwy i zobowiązania 14,4
(1,1)
-
-
13,3
Zapasy (4,7)
(4,6)
-
-
(9,3)
Należności leasingowe (2,1)
-
-
-
(2,1)
Należności handlowe 1,7
1,2
-
-
2,9
Rezerwy na świadczenia pracownicze 148,9
(6,5)
9,5
0,1
152,0
Pozostałe 0,6
5,4
9,7
-
15,7
Niewykorzystane straty podatkowe 35,6
39,9
-
-
75,5
Razem 21,4
49,9
19,2
(3,4)
87,1
Analiza zapadalności aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ze strat podatkowych
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których ujęto na dzień 31 grudnia 2021 roku aktywa z tytułu podatku odroczonego
Rok 2023
2024
2025
2026
Razem
Niewykorzystane straty podatkowe 71,1
185,9
163,8
50,8
471,6
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których ujęto na dzień 31 grudnia 2020 roku aktywa z tytułu podatku odroczonego
Rok 2022
2023
2024
2025
Razem
Niewykorzystane straty podatkowe 0,7
85,3
195,4
115,5
396,9
Straty podatkowe nieujęte w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Kwota strat podatkowych nieujętych w kalkulacji aktywów z tytułu odroczonego podatku wynika ze strat podatkowych
od następujących spółek
:
31/12/2021
31/12/2020
PKP CARGO INTERNATIONAL HU Zrt. 10,3
11,7
AWT Čechofracht a.s. 11,4
14,6
PKP CARGOTABOR USŁUGI Sp. z o.o. 1,2
3,8
Razem 22,9
30,1
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których nie ujęto na dzień 31 grudnia 2021 roku aktywów z tytułu podatku odroczonego
Rok 2022
2023
2024
2025
2026
Razem
Niewykorzystane straty podatkowe 3,2
4,1
11,7
3,7
0,2
22,9
Terminy wygaśnięcia strat podatkowych, od których nie ujęto na dzień 31 grudnia 2020 roku aktywów z tytułu podatku odroczonego
Rok 2021
2022
2023
2024
2025
Razem
Niewykorzystane straty podatkowe 8,6
6,4
6,7
4,8
3,6
30,1
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
19
4. Noty objaśniające dotyczące zadłużenia i kapitału własnego
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia
Stosowane zasady rachunkowości
Kredyty bankowe i pożyczki ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne.
Po początkowym ujęciu kredyty i pożyczki wykazywane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej
stopy procentowej.
Zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia sw wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie,
które obejmują:
stałe opłaty leasingowe, w tym zasadniczo stałe opłaty,
zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej
stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia;
kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej;
cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji;
kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, chyba że można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca
nie skorzysta z opcji wcześniejszego wypowiedzenia.
Bieżąca wartość przyszłych płatności z tytułu leasingu obliczana jest z zastosowaniem stopy procentowej leasingu. W przypadku,
gdy stopy procentowej leasingu nie można łatwo ustalić, Grupa stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy dla danej
umowy leasingowej.
Po początkowym ujęciu Grupa wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez:
zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu;
zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz
zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu.
Grupa korzysta ze zwolnienia i nie stosuje wymogów w zakresie wyceny zobowiązania z tytułu leasingu oraz składnika aktywów
z tytułu prawa do użytkowania w odniesieniu do:
leasingów krótkoterminowych tj. leasingów, w przypadku których okres obowiązywania umowy jest nie dłuższy niż 12 miesięcy
i nie zawierają opcji kupna;
leasingów, w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość. Grupa uznaje za składniki o niskiej wartości
te aktywa, które nowe nie przekraczają kwoty 25 tysięcy złotych.
W przypadku zastosowania zwolnień, o których mowa powyżej, Grupa rozpoznaje płatności leasingowe jako koszt zgodnie
z metodą liniową przez okres leasingu lub według innej metody, jeżeli lepiej odzwierciedla ona korzyści uzyskiwane przez Grupę.
IST OTNE WARTOŚC I OPARTE NA PR OFESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Istotne szacunki w obrębie zobowiązań z tytułu leasingu dotyczą modelu ustalania:
a) stopy dyskonta
Grupa dyskontuje opłaty leasingowe z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można
z łatwością ustalić, w przeciwnym razie stosuje krańcową stopę procentową. Krańcowa stopa procentowa
ustalana jest na bazie dwóch składowych:
- stawki referencyjnej odpowiedniej dla danej waluty oraz
- premii za ryzyko kredytowe, która opiera się na marży kredytowej banków z uwzględnieniem okresów obowiązywania umów oraz
sytuacji finansowej poszczególnych spółek, w których zostały zidentyfikowane umowy leasingowe.
b) okresu leasingu
W przypadku okresu leasingu, w tym w szczególności dla umów zawartych na czas nieokreślony, Grupa uwzględnia wszystkie istotne
fakty i okoliczności, które stanowią zachętę ekonomiczną do tego, aby skorzystać z opcji przedłużenia leasingu lub nie skorzystać
z opcji wypowiedzenia leasingu, takie jak:
znaczenie tego składnika aktywów dla działalności Grupy uwzględniając czy składnik jest wyspecjalizowanym składnikiem
aktywów, umiejscowienie składnika aktywów i dostępność odpowiednich rozwiązań alternatywnych,
istotne inwestycje w przedmiocie leasingu podejmowane (lub które zgodnie z przewidywaniami mają zostać podjęte) w okresie
obowiązywania umowy,
postanowienia i warunki umowne dotyczące okresów opcjonalnych w porównaniu ze stawkami rynkowymi,
uwarunkowania związane ze skorzystaniem z opcji przedłużenia umowy.
Dla umów zawartych na dany okres bez opcji przedłużenia Grupa ustala okres leasingu jako okres wynikający z umowy.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
20
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)
Zobowiązania z tytułu zadłużenia posiadane przez Grupę składają się z dwóch głównych kategorii: kredytów bankowych i pożyczek
oraz leasingu. Umowy kredytów zawierane były głównie na finansowanie bieżącej działalności, finansowanie i refinansowanie planu
inwestycyjnego oraz akwizycji. Spłata zaciągniętych zobowiązań wynikających z zawartych umów kredytowych jest dokonywana
w PLN i EUR. Ustanowione na aktywach zabezpieczenia spłaty zobowiązań zostały opisane w
Nocie 7.4 niniejszego Skonsolidowanego
Sprawozdania Finansowego.
Umowy leasingu zawarte są w PLN, EUR, CZK i dotyczą głównie nieruchomości oraz taboru kolejowego.
Pozycje w walutach
31/12/2021
W walucie
funkcjonalnej
PLN
W walucie obcej
Razem
EUR
CZK
Kredyty bankowe i pożyczki 900,6
732,3
-
1 632,9
Leasing 826,1
66,2
39,0
931,3
Razem 1 726,7
798,5
39,0
2 564,2
31/12/2020
W walucie
funkcjonalnej
PLN
W walucie obcej
Razem
EUR
CZK
Kredyty bankowe i pożyczki 999,2
660,1
-
1 659,3
Leasing 772,6
113,7
34,7
921,0
Razem 1 771,8
773,8
34,7
2 580,3
Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia
2021
Kredyty bankowe
i pożyczki
Leasing
Razem
1/01/2021 1 659,3
921,0
2 580,3
Zaciągnięcie nowych zobowiązań 323,9
36,8
360,7
Modyfikacje istniejących umów -
27,1
27,1
Leasing zwrotny -
102,0
102,0
Koszty transakcyjne 1,2
-
1,2
Naliczenie odsetek 15,1
30,9
46,0
Płatności z tytułu zadłużenia, w tym:
Spłaty kapitału (348,6)
(128,5)
(477,1)
Zapłacone odsetki (14,7)
(27,7)
(42,4)
Koszty transakcyjne (1,3)
-
(1,3)
Pozostałe -
(31,7)
(31,7)
Wycena walutowa (1,7)
(0,6)
(2,3)
Różnice kursowe z przeliczenia (0,3)
2,0
1,7
31/12/2021 1 632,9
931,3
2 564,2
Długoterminowe 1 325,4
764,9
2 090,3
Krótkoterminowe 307,5
166,4
473,9
Razem 1 632,9
931,3
2 564,2
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
21
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)
2020
Kredyty bankowe
i pożyczki
Leasing
Razem
1/01/2020 1 626,2
996,5
2 622,7
Zaciągnięcie nowych zobowiązań 285,7
36,9
322,6
Modyfikacje istniejących umów -
29,1
29,1
Leasing zwrotny -
9,1
9,1
Koszty transakcyjne 2,1
-
2,1
Naliczenie odsetek 21,0
33,5
54,5
Płatności z tytułu zadłużenia, w tym:
Spłaty kapitału (301,2)
(148,5)
(449,7)
Zapłacone odsetki (21,5)
(31,5)
(53,0)
Koszty transakcyjne (1,6)
-
(1,6)
Pozostałe -
(14,2)
(14,2)
Wycena walutowa 46,1
8,6
54,7
Różnice kursowe z przeliczenia 2,5
1,5
4,0
31/12/2020 1 659,3
921,0
2 580,3
Długoterminowe 1 322,3
779,5
2 101,8
Krótkoterminowe 337,0
141,5
478,5
Razem 1 659,3
921,0
2 580,3
Pozostałe kwoty z tytułu umów leasingu ujęte w sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów:
Prezentacja w sprawozdaniu z wyniku
i pozostałych całkowitych dochodów
2021
2020
Przychody z tytułu umów leasingu
operacyjnego
Przychody z tytułu umów z klientami 28,2
36,5
Przychody odsetkowe z tytułu leasingu Przychody finansowe 0,5
0,5
Koszty z tytułu:
Leasingu krótkoterminowego Pozostałe usługi (55,1)
(30,7)
Leasingu aktywów niskiej wartości Pozostałe usługi (4,1)
(5,0)
Zmiennych opłat leasingowych nieujętych
w wycenie zobowiązań leasingowych
Pozostałe usługi (3,8)
(2,1)
Warunki umów kredytowych
Podpisane z bankami umowy nakładają na Grupę zobowiązania natury prawno-finansowej stosowane standardowo w tego rodzaju
transakcjach. Kluczowymi wskaźnikami wykonania ww. zobowiązań określonych w umowach kredytowych zawartych przez Grupę są:
wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA oraz wskaźnik ogólnego zadłużenia.
Wyżej wymienione wskaźniki kalkulowane w oparciu o dane zawarte na bazie jednostkowych sprawozdań finansowych PKP CARGO
S.A. i wybranych spółek zależnych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy PKP CARGO i Grupy PKP CARGO
INTERNATIONAL.
Zgodnie z postanowieniami umów zawartych przez Grupę weryfikacja spełniania warunków umów kredytowych następuje w cyklach
kwartalnych, półrocznych oraz na koniec każdego roku obrotowego.
Wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA w większości umów określa poziom zadłużenia finansowego pomniejszonego o środki pieniężne
w relacji do generowanej EBITDA i kalkulowany jest z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16. Maksymalna dopuszczalna
wartość wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA w zależności od umowy jest ustanowiona w przedziale 2,25-4,0. W przypadku wybranych
umów istnieje również obowiązek spełnienia wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA oraz zadłużenia ogółem kalkulowanych w oparciu
o parametry prognozowane.
Wskaźnik ogólnego zadłużenia w większości umów zdefiniowany jest jako stosunek zobowiązań ogółem (z uwzględnieniem
wyłączenia wpływu MSSF 16) do sumy bilansowej (z uwzględnieniem wyłączenia wpływu MSSF 16) i jego wartość nie może
przekroczyć 60%.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość wskaźników zadłużenie netto/EBITDA opartych o Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe
PKP CARGO S.A. i Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy PKP CARGO przekroczyły określony w umowach kredytowych
poziom 3,0, oraz 4,0.
Przed dniem bilansowym Jednostka dominująca uzyskała od kredytodawców:
1. jednorazowe zwolnienie z obowiązku spełnienia wymogu dotyczącego utrzymania wskaźników zadłużenie netto/EBITDA
na ustalonym poziomie lub
2. zawarła stosowne aneksy, w ramach których ustalono, że poziom wskaźnika dług netto/EBITDA na bazie skonsolidowanych danych
Grupy PKP CARGO na dzień 31 grudnia 2021 roku nie może przekroczyć wartości 5,0 lub że na dzień 31 grudnia 2021 roku nie będzie
badany poziom wskaźnika dług netto/EBITDA.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
22
4.1 Uzgodnienie zobowiązań z tytułu zadłużenia (cd.)
W przypadku umów z wybranymi bankami finansującymi, zwolnienie, o którym mowa powyżej, było również uwarunkowane
wymogiem, aby poziom wskaźników zadłużenie netto/EBITDA na bazie skonsolidowanych danych Grupy PKP CARGO nie przekroczył
wartości 5,0.
Jednocześnie na dzień 31 grudnia 2021 roku w przypadku umów z jednym z banków Jednostka dominująca uzyskała również zgodę
na czasową zmianę definicji zadłużenia ogółem polegającą na wyłączeniu z definicji wpływu MSSF 16.
Powyższe warunki zostały spełnione na dzień 31 grudnia 2021 roku i tym samym na podstawie MSR 1 nie istniała konieczność
przeklasyfikowania zobowiązań z tytułu kredytów.
W przypadku pozostałych spółek zależnych warunki określone w umowach kredytowych na dzień 31 grudnia 2021 roku zostały
spełnione.
Istotny wpływ na wartość osiąganych w następnych okresach wskaźników wynikających z umów kredytowych może mieć sytuacja
gospodarcza związana między innymi ze skutkami pandemii COVID-19 i agresji zbrojnej na Ukrainę.
Niewykorzystane linie kredytowe i leasingowe
Rodzaj kredytu Nazwa banku
Okres
dostępności
Waluta
umowy
31/12/2021
31/12/2020
Kredyt inwestycyjny Bank Polska Kasa Opieki S.A. 31/05/2021 PLN -
10,0
Kredyt w rachunku bieżącym Bank Polska Kasa Opieki S.A. 25/06/2021 PLN -
10,0
Kredyt w rachunku bieżącym Bank Polska Kasa Opieki S.A. 24/05/2022 PLN 100,0
100,0
Kredyt w rachunku bieżącym Bank Gospodarstwa Krajowego
1)
18/06/2022 PLN 100,0
-
Kredyt w rachunku bieżącym Bank Polska Kasa Opieki S.A. 09/07/2022 PLN 0,4
1,6
Kredyt w rachunku bieżącym
Powszechna Kasa Oszczędności
Bank Polski S.A.
2)
19/03/2023 PLN
100,0
99,9
Linia leasingowa Millennium Leasing Sp. z o.o. 02/12/2021 PLN -
38,7
Linia leasingowa PKO Leasing S.A.
3)
18/06/2022 PLN 15,2
-
Razem 315,6
260,2
1)
W dniu 18 czerwca 2021 roku Jednostka dominująca podpisała umowę kredytu w rachunku bieżącym z Bankiem Gospodarstwa
Krajowego do łącznej maksymalnej wysokości 100 milionów złotych. Przedmiotem umowy kredytowej jest finansowanie bieżącej
działalności. Okres dostępności, jak i termin spłaty upływa 18 czerwca 2022 roku.
2)
W dniu 17 grudnia 2021 roku Jednostka dominująca podpisała aneks do umowy kredytu w rachunku bieżącym z Powszechną Kasą
Oszczędności Bank Polski S.A. do łącznej maksymalnej wysokości 100 milionów złotych. Przedmiotem umowy kredytowej jest
finansowanie bieżącej działalności. Okres dostępności, jak i termin spłaty upływa 19 marca 2023 roku.
3)
W dniu 18 czerwca 2021 roku Jednostka dominująca zawarła z PKO Leasing S.A. ramoumowę leasingu do łącznej wartości
przedmiotu leasingu nieprzekraczającej 100 milionów złotych. Limit dostępny jest w okresie 12 miesięcy, z możliwością przedłużenia
o okres kolejnych 12 miesięcy.
4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem
Stosowane zasady rachunkowości
Kapitał zakładowy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w Statucie Jednostki
dominującej.
Kapitał zapasowy obejmuje nadwyżkę wartości emisji ponad wartość nominalną akcji (agio), zyski z lat ubiegłych przeniesione
na kapitał zapasowy oraz kapitał rezerwowy z umorzenia akcji.
Pozostałe składniki kapitału asnego obejmują zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych, efekt wyceny
instrumentów kapitałowych w wartości godziwej oraz efektywną część zysków lub strat związanych z instrumentami
zabezpieczającymi w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń.
Zyski zatrzymane/ (Niepokryte straty) obejmują wynik finansowy roku bieżącego, niepodzielone zyski oraz niepokryte straty z lat
ubiegłych, różnice z przejścia na MSSF UE.
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych powstają w wyniku przeliczenia danych finansowych tych
jednostek na walutę polską według następujących zasad:
a) pozycje aktywów i zobowiązań według kursu wymiany na koniec okresu sprawozdawczego,
b) pozycje sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych według
średniego kursu wymiany w danym okresie sprawozdawczym, obliczonego jako średnia arytmetyczna kursów obowiązujących
na ostatni dzień każdego miesiąca w danym okresie.
Kapitał zakładowy
31/12/2021
31/12/2020
Kapitał zakładowy składa się z:
Akcje zwykłe - w pełni opłacone i zarejestrowane 2 239,3
2 239,3
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
23
4.2 Kapitał własny i polityka zarządzania kapitałem (cd.)
Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku kapitał zakładowy składał się z akcji zwykłych o wartości nominalnej
50 złotych każda. W pełni pokryte akcje zwykłe, o wartości nominalnej 50 złotych, są równoważne pojedynczemu głosowi na walnym
zgromadzeniu i posiadają prawo do dywidendy.
Spółka PKP S.A. jest podmiotem dominującym wobec spółki PKP CARGO S.A. PKP S.A. zgodnie ze statutem Jednostki dominującej
posiada szczególne uprawnienia osobiste polegające na uprawnieniu do powoływania i odwoływania Członków Rady Nadzorczej
w liczbie równej połowie składu Rady Nadzorczej powiększonej o jeden. PKP S.A. przysługuje osobiste uprawnienie do wyznaczenia
przewodniczącego Rady Nadzorczej, jak i określenia liczby Członków Rady Nadzorczej. Dodatkowo w przypadku, w którym udział
PKP S.A. w kapitale zakładowym Spółki wynosi 50% lub mniej, PKP S.A. przysługuje uprawnienie osobiste do wyłącznego wskazania
kandydatów na Prezesa Zarządu Jednostki dominującej. Uprawnienia osobiste PKP S.A. przysługują zawsze wtedy, gdy PKP S.A.
posiada co najmniej 25% kapitału zakładowego Jednostki dominującej.
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie wystąpiły zmiany w kapitale zakładowym
Jednostki dominującej.
Zmiany w kapitale zapasowym i zyskach zatrzymanych
W dniu 28 czerwca 2021 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Jednostki dominującej podjęło uchwałę w sprawie pokrycia straty
netto poniesionej w 2020 roku w kwocie 173,9 milionów złotych z niepodzielonych zysków z lat ubiegłych.
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku zmiany w kapitale zapasowym Grupy wynikały z uchwały z dnia 31 maja
2021 roku Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników PKP CARGO SERVICE Sp. z o.o. w sprawie częściowego przeznaczenia na kapitał
zapasowy zysku netto za rok 2020 w kwocie 8,3 milionów złotych, uchwały z dnia 31 maja 2021 roku Zwyczajnego Zgromadzenia
Wspólników PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. w sprawie pokrycia straty netto poniesionej w 2020 roku w kwocie 29,9 milionów złotych
z kapitału zapasowego oraz uchwały z dnia 5 sierpnia 2021 roku Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników CARGOTOR Sp. z o.o.
w sprawie przeznaczenia na kapitał zapasowy zysku netto za rok 2020 w kwocie 10,9 milionów złotych.
W dniu 30 marca 2022 roku Zarząd Jednostki dominującej podjął uchwałę dotyczącą rekomendacji w zakresie pokrycia straty
za 2021 rok wykazanej w Jednostkowym Sprawozdaniu Finansowym:
a) z niepodzielonych zysków z lat ubiegłych w kwocie 114,3 milionów złotych;
b) z kapitału rezerwowego w kwocie 109,0 milionów złotych.
Zarządzanie kapitałem własnym
Głównym celem zarządzania kapitałem własnym w Grupie jest zapewnienie zdolności do kontynuowania działalności, kreowanie
wartości dla akcjonariuszy oraz korzyści dla innych zainteresowanych. Zgodnie z prowadzoną przez siebie polityką oraz założeniami
wynikającymi z wybranych umów kredytowych Grupa dopuszcza maksymalny poziom zadłużenia do wysokości 60% sumy bilansowej.
Poziom zadłużenia jest przez Grupę monitorowany na bieżąco. Zachowanie założonej struktury kapitału może być realizowane przez:
emisję nowych akcji, sprzedaż aktywów, zwrot kapitału akcjonariuszom lub korektę kwoty dywidendy.
Wskaźnik ogólnego zadłużenia na koniec roku kształtuje się następująco:
31/12/2021
31/12/2020
Zobowiązania razem 4 572,8
4 415,6
Suma bilansowa 7 613,4
7 559,4
Wskaźnik ogólnego zadłużenia 60%*
58%
*Jak szerzej opisano w Nocie 4.1 na dzień 31 grudnia 2021 roku dla celów weryfikacji warunków umów kredytowych
wskaźnik
ogólnego zadłużenia jest korygowany o wpływ MSSF 16 i wynosi 56%.
4.3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Stosowane zasady rachunkowości
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne w kasie, na rachunkach bankowych, depozyty bankowe płatne
na żądanie, inne krótkoterminowe inwestycje o wysokim stopniu płynności i o pierwotnym terminie wymagalności do trzech
miesięcy.
Struktura środków pieniężnych i ich ekwiwalentów
31/12/2021
31/12/2020
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych 164,0
134,0
Lokaty bankowe do 3 miesięcy 90,0
171,6
Inne środki pieniężne 0,5
0,4
Razem 254,5
306,0
w tym: Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
60,6
49,1
Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania obejmowały głównie środki pieniężne otrzymane w ramach wadiów
i gwarancji oraz zgromadzone na rachunkach bankowych prowadzonych dla mechanizmu podzielonej płatności.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
24
4.4 Dodatkowe wyjaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych
Zmiany w kapitale obrotowym
2021
Zmiana
stanu ze
sprawozdania z
sytuacji finansowej
Przepływy pieniężne
netto z działalności
inwestycyjnej
Pozostałe
Przepływy pieniężne
netto
z działalności
operacyjnej (zmiana
stanu kapitału
obrotowego)
Zapasy 1,2
22,4
-
23,6
Należności handlowe (27,1)
(0,6)
0,4
(27,3)
Pozostałe aktywa (20,4)
18,3
(8,6)
(10,7)
Rezerwy (143,7)
-
-
(143,7)
Zobowiązania handlowe 292,3
2,7
(1,6)
293,4
Zobowiązania inwestycyjne 54,2
(34,0)
-
20,2
Pozostałe zobowiązania (32,1)
0,5
1,2
(30,4)
Kapitał obrotowy razem 124,4
9,3
(8,6)
125,1
2020
Zmiana
stanu ze
sprawozdania z
sytuacji finansowej
Przepływy pieniężne
netto z działalności
inwestycyjnej
Pozostałe
Przepływy pieniężne
netto
z działalności
operacyjnej (zmiana
stanu kapitału
obrotowego)
Zapasy (4,8)
35,4
-
30,6
Należności handlowe 5,5
(4,4)
0,8
1,9
Pozostałe aktywa 64,5
(4,5)
(11,0)
49,0
Rezerwy (4,8)
-
-
(4,8)
Zobowiązania handlowe (65,9)
(1,8)
(0,2)
(67,9)
Zobowiązania inwestycyjne (59,5)
45,3
-
(14,2)
Pozostałe zobowiązania 21,8
(1,2)
(2,8)
17,8
Kapitał obrotowy razem (43,2)
68,8
(13,2)
12,4
Pozostałe korekty
2021
2020
Zyski / (straty) aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych
ujęte w pozostałych całkowitych dochodach
91,0
(50,2)
Wycena instrumentów zabezpieczających 6,9
(10,0)
Wycena instrumentów kapitałowych w wartości godziwej -
(0,7)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych (1,2)
(0,7)
Pozostałe (4,7)
(1,7)
Pozostałe korekty w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 92,0
(63,3)
Transakcje niepieniężne
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku główne transakcje niepieniężne dotyczące
działalności inwestycyjnej i finansowej, które nie zostały odzwierciedlone w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych przedstawiały
się następująco:
Kompensata wzajemnych rozrachunków
W 2021 roku Grupa dokonała kompensaty należności handlowych z zobowiązaniami z tytułu zakupu niefinansowych aktywów
trwałych. Łączna kwota kompensat w 2021 roku wyniosła 1,1 miliona złotych, natomiast w 2020 roku wyniosła 4,4 milionów złotych.
Likwidacja taboru kolejowego
W momencie podjęcia decyzji o likwidacji księgowej składnika taboru kolejowego jego wartość rezydualna ujmowana jest w pozycji
zapasów. W 2021 roku wartość rezydualna składników majątku trwałego przeklasyfikowanych do zapasów wyniosła 22,4 milionów
złotych, natomiast w 2020 roku wyniosła 35,4 milionów złotych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
25
5. Noty objaśniające do sprawozdania z sytuacji finansowej
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
Stosowane zasady rachunkowości
Tabor kolejowy oraz pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (zwane dalej: rzeczowe aktywa trwałe) wyceniane według ceny nabycia
lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości. Wartość
początkowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę nabycia lub koszty wytworzenia, wraz z cłami importowymi
i niepodlegającymi odliczeniu podatkami zawartymi w cenie. Ponadto jest pomniejszana o upusty, rabaty i dotacje oraz
powiększana o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania, zgodnie z jego planowanym
przeznaczeniem i jeśli dotyczy, koszty finansowania zewnętrznego. Dotacje rządowe ujmowane jako pomniejszenie wartości
aktywów w momencie, gdy istnieje uzasadniona pewność, że dotacja zostanie uzyskana oraz spełnione zostaną wszystkie związane
z nią warunki.
W ramach rzeczowych aktywów trwałych Grupa prezentuje prawa wieczystego użytkowania gruntów, które są zwolnione z opłat.
Środki trwałe w okresie budowy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po koszcie wytworzenia pomniejszonym
o ujęte odpisy z tytułu utraty wartości.
Składnik rzeczowych aktywów trwałych usuwa się ze sprawozdania z sytuacji finansowej na moment zbycia lub gdy oczekuje się,
nie uzyska skorzyści ekonomicznych z jego użytkowania. W momencie podjęcia decyzji o likwidacji składnika rzeczowych
aktywów trwałych jego wartość księgowa ujmowana jest w wyniku okresu, w którym decyzja ta została podjęta. Wyjątek stanowią
składniki taboru kolejowego, w przypadku których, w momencie podjęcia decyzji o ich likwidacji, wartość rezydualna ujmowana
jest w pozycji zapasów.
W ramach składników taboru kolejowego Grupa identyfikuje i wyodrębnia wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego
składnika aktywów, które charakteryzują się różnym okresem ekonomicznej użyteczności, czyli tzw. komponenty. Jako istotne
komponenty wagonów towarowych i lokomotyw handlowych Grupa wyodrębnia część główną składnika taboru oraz część
naprawy / przeglądu okresowego. Dodatkowo, dla składników taboru kolejowego wyodrębniana jest wartość rezydualna
(złomowa).
Wartość rezydualna taboru kolejowego
Wycena wartości rezydualnej taboru oparta jest na cenach złomu określonych klas z uwzględnieniem kosztów doprowadzenia
do zbycia. Wartość rezydualna taboru nie podlega amortyzacji, natomiast podlega okresowej weryfikacji na koniec każdego roku
obrotowego. Grupa dokonuje zmiany wartości rezydualnej w przypadku, gdy zmiana ta w istotny sposób wpływa na sprawozdanie
finansowe Grupy.
Naprawy i przeglądy taboru kolejowego
Tabor kolejowy poddawany jest czynnościom utrzymaniowym na pięciu poziomach, których zakres ramowy określa
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 roku w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji
pojazdów kolejowych (Dz.U. z 2016 poz. 226 z późniejszymi zmianami). Szczegółowe wymagania dla tych czynności zawarte
w Dokumentacjach Systemu Utrzymania (DSU) obowiązujących dla każdego z eksploatowanych pojazdów kolejowych. Tabor
kolejowy poddawany jest planowym czynnościom utrzymaniowym zgodnie z określonymi w DSU cyklami naprawczymi
uwarunkowanymi dopuszczalnym czasem i/lub przebiegiem eksploatacji pojazdu.
Po zakończeniu naprawy lub modernizacji na poziomie 4 i 5 wystawiane jest świadectwo sprawności technicznej. Świadectwo
sprawności technicznej potwierdza możliwość eksploatacji danego składnika taboru do kolejnej naprawy na poziomie P4 lub P5.
Warunkiem tej eksploatacji w całym okresie ważności świadectwa jest również wykonanie w połowie cyklu przeglądu P3.
W przypadku niewykonania napraw / przeglądów na poziomach P3, P4 i P5, składnik taboru traci zdolność eksploatacyjną i nie
może być używany w przewozach kolejowych. Grupa uznaje naprawy i przeglądy okresowe na poziomie P3, P4 i P5 za warunek
ciągłego wykorzystywania pozycji składników taboru kolejowego i w momencie przeprowadzania takiej naprawy, jeśli kryteria
ujmowania są spełnione, koszty naprawy zostają ujęte w wartości bilansowej składnika taboru i podlegają amortyzacji w okresie
międzynaprawczym.
Inne koszty bieżącego utrzymania i konserwacji rzeczowych aktywów trwałych oraz koszty bieżących remontów (niebędące
kosztem napraw i przeglądów okresowych P3, P4 lub P5) na zasadach ogólnych traktowane jako koszt okresu, w którym
nastąpiły.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
26
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
Stosowane zasady rachunkowości
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych
Grupa stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość rzeczowych aktywów trwałych podlegającą amortyzacji rozkłada się w sposób
systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Podlegającą amortyzacji wartość początkową danego składnika aktywów ustala
się po odjęciu wartości rezydualnej danego składnika aktywów.
Grunty własne oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów zwolnione z opłat nie podlegają amortyzacji.
Szacowane okresy użytkowania, wartości rezydualne oraz metody amortyzacji są weryfikowane na koniec każdego okresu
sprawozdawczego (z prospektywnym zastosowaniem wszelkich zmian w szacunkach).
Na potrzeby kalkulacji amortyzacji Grupa stosuje następujące okresy ekonomicznego użytkowania dla poszczególnych grup
aktywów trwałych:
Okresy ekonomicznej użyteczności
Nieruchomości, w tym:
Grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów nie podlega amortyzacji
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej od 5 do 75 lat
Urządzenia techniczne i maszyny od 2 do 40 lat
Tabor kolejowy, w tym:
Wagony towarowe:
- część główna wagonu od 36 do 48 lat
- naprawy okresowe wagonów od 4 do 6 lat
- przeglądy okresowe wagonów od 2 do 3 lat
Lokomotywy elektryczne:
- część główna lokomotywy od 24 do 45 lat
- naprawy okresowe lokomotyw od 4 do 8 lat
- przeglądy okresowe lokomotyw od 2 do 4 lat
Pozostałe środki transportu od 2 do 25 lat
Inne środki trwałe od 2 do 25 lat
Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych
Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje przeglądu wartości bilansowych posiadanych aktywów trwałych w celu stwierdzenia,
czy nie występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Jeżeli stwierdzono istnienie przesłanek, szacowana jest wartość
odzyskiwalna ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, w celu ustalenia potencjalnego
odpisu z tego tytułu.
Wartość odzyskiwalna ustalana jest jako wyższa spośród dwóch wartości: wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży
lub wartość użytkowa. Wartość użytkowa odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych
zdyskontowanych przy użyciu odpowiedniej stopy dyskonta przed opodatkowaniem. Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa
od wartości bilansowej ośrodka wypracowującego środki pieniężne lub pojedynczego składnika aktywów, wartość bilansowa
pomniejszana jest do wartości odzyskiwalnej. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu
utraty wartości.
Jeśli strata z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu, wartość aktywów zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości
odzyskiwalnej, nieprzekraczającej jednak ich wartości bilansowej, jaka byłaby ustalona, gdyby w poprzednich latach nie ujęto
straty z tytułu utraty wartości. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w pozycji amortyzacja i odpisy z tytułu utraty
wartości.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
27
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
IST OTN E WA RTOŚC I OPARTE NA PR OF ESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Okresy ekonomicznej użyteczności środków trwałych
Grupa określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników
rzeczowych aktywów trwałych. Szacunek ten opiera się na oczekiwanym okresie ekonomicznej użyteczności tych
aktywów. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje
zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji
rzeczowych aktywów trwałych w przyszłych okresach. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz
31 grudnia 2020 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności składników rzeczowych aktywów trwałych
nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych.
Wartość rezydualna taboru
Na dzień 31 grudnia 2021 roku Jednostka dominująca przeprowadziła weryfikację wartości rezydualnej taboru kolejowego, w oparciu
o przeprowadzoną przez niezależnego rzeczoznawcę wycenę taboru. Istotnym czynnikiem wpływającym na wycenę wartości
rezydualnej jest cena złomu. Z uwagi na obserwowany w ostatnim okresie wzrost cen, na potrzeby wyceny przeprowadzonej przez
rzeczoznawcę założono wzrost na poziomie 15% w stosunku do cen z końca 2020 roku. W związku z powyższym Spółka zdecydowała
o zwiększeniu wartości rezydualnej taboru kolejowego, przy czym zmiana ta nie miała istotnego wpływu na wysokość odpisu
aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości taboru kolejowego. Aktualizacja wartości rezydualnej spowoduje obniżenie wartości
odpisów amortyzacyjnych w kolejnych okresach sprawozdawczych.
Utrata wartości aktywów trwałych
Zgodnie z MSR 36 na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa ocenia czy istnieją przesłanki wskazujące na potencjalną utratę
wartości składników aktywów trwałych.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa zidentyfikowała przesłanki utraty wartości trzech ośrodków wypracowujących środki pieniężne,
zdefiniowanych na poziomie aktywów Jednostki dominującej, PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. oraz Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL.
Głównymi przesłankami świadczącymi o możliwej utracie wartości aktywów była utrzymująca się niższa wartość rynkowa aktywów
netto Grupy od ich wartości bilansowej, niższe od oczekiwanych wyniki finansowe osiągane przez Grupę oraz wzrost rynkowych stóp
zwrotu z inwestycji mających wpływ na stopy dyskonta stosowane w testach na utratę wartości.
Zgodnie z MSR 36 wartość odzyskiwalna określana jest jako wyższa spośród wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia oraz
wartości użytkowej.
PKP CARGO S.A.
W przypadku Jednostki dominującej zidentyfikowano ryzyko utraty wartości na poziomie składników majątkowych taboru
kolejowego oraz nieruchomości. Wartość odzyskiwalną powyższych składników majątku ustalono w oparciu o ich wartość godziwą
pomniejszoną o koszty zbycia. Wartość godziwa ww. aktywów została wyznaczona na podstawie wycen dokonanych przez
niezależnych rzeczoznawców majątkowych.
Wartość godziwa składników taboru kolejowego została ustalona metodą kosztową z elementami metody porównawczej. Wartość
rynkowa taboru została oszacowana w oparciu o koszt zastąpienia z uwzględnieniem m.in. utraty wartości z przyczyn fizycznych,
funkcjonalnych i zewnętrznych (ekonomicznych). Koszt zastąpienia stanowi aktualny na dzień wycen koszt, jaki należałoby ponieść
celem otrzymania nowego środka technicznego identycznego lub o zbliżonych parametrach. Przy wycenie brano pod uwagę także:
rok produkcji,
ilość i rodzaje napraw połączonych z modernizacją,
ilość przejechanych kilometrów,
koszty wykonania poszczególnych napraw,
datę wykonania ostatnich napraw,
nowoczesność konstrukcji,
ceny i dostępności nowych egzemplarzy.
Przy wycenie posłużono się znajomością cen lokomotyw i wagonów na rynku pierwotnym oraz wtórnym firm krajowych
i zagranicznych. Korzystano także m.in. z katalogów cenowych dotyczących maszyn oraz urządzeń pojazdów szynowych danego typu.
Wartość godziwą wycenionych nieruchomości określono w oparciu o podejście mieszane zawierające elementy wyceny metodą
porównawczą, dochodową lub odtworzeniową. Grunty wyceniono metodą porównawczą, a zlokalizowane na nich budynki metodą
dochodową lub kosztową - w zależności od rodzaju nieruchomości.
Dla potrzeb ustalenia wartości odzyskiwalnej pominięto koszty zbycia wycenionych aktywów, gdyż zostały one uznane za nieistotne.
W oparciu o przeprowadzone wyceny na dzień 31 grudnia 2021 roku:
a) nadwyżka wartości godziwej nad wartością księgową wszystkich składników taboru kolejowego wyniosła około 30%, przy czym
analiza na poziomie indywidualnych składników majątku spowodowała rozpoznanie dodatkowego odpisu z tytułu utraty wartości
w kwocie 12,4 milionów złotych;
b) nie zidentyfikowano utraty wartości wycenionych nieruchomości.
Wartość godziwa pozostałych aktywów, wchodzących w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne na poziomie Jednostki
dominującej, a niepodlegających wycenie, nie różniła się istotnie od ich wartości księgowych.
Dla pozostałych ww. ośrodków wypracowujących środki pieniężne Grupa przeprowadziła testy na utratę wartości poprzez
oszacowanie ich wartości odzyskiwalnej na poziomie wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
28
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego
środki pieniężne:
a) zdyskontowane przepływy pieniężne zostały opracowane w oparciu o szczegółowe projekcje finansowe na okres od 2022 do 2026
roku,
b) w okresie szczegółowej projekcji średnioroczny wzrost przychodów z działalności operacyjnej (CAGR) będzie kształtował się
na poziomie 5,1% w ujęciu realnym,
c) wydatki na CAPEX osiąg średniorocznie w całym okresie szczegółowej projekcji 4,4% rocznych przychodów z działalności
operacyjnej w ujęciu realnym,
d) średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie
7,5% w ujęciu realnym,
e) po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu realnym.
W wyniku przeprowadzonego testu ustalona wartość odzyskiwalna przewyższyła wartość bilansową testowanych aktywów
należących do PKP CARGOTABOR Sp. z o.o., wobec czego Grupa na dzień 31 grudnia 2021 roku nie rozpoznała odpisu z tytułu trwałej
utraty wartości aktywów należących do PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
Analizę wrażliwości przeprowadzono dla kluczowych założeń modelu testu na utratę wartości takich jak WACC oraz wskaźnik wzrostu
przyszłych przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy. Zmiana WACC o +/- 0,3 p.p. oraz poziomu wzrostu przyszłych
przepływów pieniężnych po okresie szczegółowej prognozy o +/- 0,3 p.p. nie powoduje konieczności rozpoznania odpisu z tytułu
trwałej utraty wartości aktywów należących do PKP CARGOTABOR Sp. z o.o.
GRUPA PKP CARGO INTERNATIONAL
Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanego ośrodka wypracowującego
środki pieniężne:
a) za ośrodek wypracowujący środki pieniężne uznano całość aktywów należących do Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL, które
głównie są wykorzystywane do obsługi klientów na czeskim rynku kolejowym,
b) zdyskontowane przepływy pieniężne zostały opracowane w oparciu o szczegółowe projekcje finansowe na okres od 2022 do 2031
roku; zdaniem Zarządu Jednostki dominującej przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu
na fakt, rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez PKP CARGO INTERNATIONAL a.s. mają istotnie dłuższy okres
ekonomicznej użyteczności;
c) w całym okresie szczegółowej projekcji średnioroczny wzrost przychodów z działalności operacyjnej (CAGR) będzie kształtował
się na poziomie 2,7% w ujęciu realnym,
d) wydatki na CAPEX osiągną średniorocznie w całym okresie szczegółowej projekcji 6,0% rocznych przychodów z działalności
operacyjnej w ujęciu realnym,
e) średni ważony koszt kapitału po opodatkowaniu (WACC) w okresie szczegółowej projekcji będzie kształtował się na poziomie
5,5% w ujęciu realnym,
f) po okresie szczegółowej projekcji założono wzrost przyszłych przepływów pieniężnych na poziomie 0,0% w ujęciu realnym.
W wyniku przeprowadzonego testu, ustalona wartość odzyskiwalna nie różniła się istotnie od wartości bilansowej testowanych
aktywów trwałych należących do Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL, wobec czego Grupa na dzień 31 grudnia 2021 roku nie dokonała
aktualizacji odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów, który na ten dzień wynosił 114,0 milionów złotych.
Poniżej przedstawiono szacowaną zmianę wysokości odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów na dzień 31 grudnia 2021 roku
przy zmianie wyłącznie poniższych kluczowych parametrów, z zachowaniem stałego poziomu pozostałych założeń:
Grupa PKP CARGO INTERNATIONAL
- 0,3 p.p. + 0,3 p.p.
WACC (55,4) 44,1
Wzrost po okresie prognozy szczegółowej 27,8 (37,0)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
29
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
Zmiana stanu taboru kolejowego i pozostałych rzeczowych aktywów trwałych
2021
Tabor
kolejowy
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
Nieruchomości
Urządzenia
techniczne
i maszyny
Środki
transportu
Inne
środki
trwałe
Środki
trwałe
w budowie
Razem
Wartość brutto
1/01/2021 7 044,0
945,2
479,4
100,7
44,6
78,3
1 648,2
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Naprawy okresowe taboru -
-
-
-
-
441,3
441,3
Pozostałe nabycie -
-
-
-
-
391,3
391,3
Wykup przedmiotu leasingu 4,6
-
-
-
-
-
-
Rozliczenie środków trwałych
w budowie
720,0
70,2
26,4
3,6
1,4
(821,6)
(720,0)
Dotacja do aktywów trwałych (82,3)
(0,9)
(1,3)
-
-
(7,7)
(9,9)
Sprzedaż (w tym leasing
zwrotny)
(110,9)
(0,3)
(17,9)
(5,8)
-
-
(24,0)
Likwidacja (322,1)
(5,4)
(20,9)
(0,3)
(1,2)
(0,7)
(28,5)
Przeklasyfikowanie do APS (136,9)
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe 32,9
8,9
2,6
2,3
0,2
1,3
15,3
Pozostałe 6,1
(3,4)
-
(4,5)
-
1,5
(6,4)
31/12/2021 7 155,4
1 014,3
468,3
96,0
45,0
83,7
1 707,3
Skumulowane umorzenie
1/01/2021 (2 612,9)
(295,9)
(345,3)
(84,7)
(38,9)
-
(764,8)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji (506,2)
(34,3)
(29,6)
(3,0)
(2,0)
-
(68,9)
Wykup przedmiotu leasingu (1,2)
-
-
-
-
-
-
Sprzedaż (w tym leasing
zwrotny)
14,7
0,3
1,3
4,5
-
-
6,1
Likwidacja 291,2
5,3
20,9
0,3
1,1
-
27,6
Przeklasyfikowanie do APS 93,2
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe (4,5)
(2,2)
(1,3)
(1,9)
(0,1)
-
(5,5)
Pozostałe (1,0)
(0,2)
(0,6)
(0,1)
-
-
(0,9)
31/12/2021 (2 726,7)
(327,0)
(354,6)
(84,9)
(39,9)
-
(806,4)
Skumulowana utrata wartości
1/01/2021 (186,1)
(2,4)
(1,7)
-
-
(3,7)
(7,8)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Ujęcie odpisu, w tym: (17,8)
-
(5,8)
-
-
(1,9)
(7,7)
efekt wyceny
do wartości godziwej
(12,4)
-
-
-
-
-
-
Rozwiązanie odpisu -
1,5
0,1
-
-
-
1,6
Wykorzystanie odpisu 6,0
-
5,8
-
-
0,7
6,5
Przeklasyfikowanie do APS 11,7
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe (0,7)
-
(0,1)
-
-
-
(0,1)
Pozostałe (0,2)
-
-
-
-
-
-
31/12/2021 (187,1)
(0,9)
(1,7)
-
-
(4,9)
(7,5)
Wartość netto
1/01/2021 4 245,0
646,9
132,4
16,0
5,7
74,6
875,6
31/12/2021 4 241,6
686,4
112,0
11,1
5,1
78,8
893,4
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
30
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
2020
Tabor
kolejowy
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe
Nieruchomości
Urządzenia
techniczne
i maszyny
Środki
transportu
Inne
środki
trwałe
Środki
trwałe
w budowie
Razem
Wartość brutto
1/01/2020 6 847,0
916,4
435,8
99,6
43,9
73,2
1 568,9
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Naprawy okresowe taboru -
-
-
-
-
276,5
276,5
Pozostałe nabycie -
-
-
-
-
403,4
403,4
Wykup przedmiotu leasingu -
-
2,9
2,6
-
-
5,5
Rozliczenie środków trwałych
w budowie
601,8
25,9
42,1
1,1
1,4
(672,3)
(601,8)
Dotacja do aktywów trwałych (68,1)
-
(0,2)
-
-
(3,6)
(3,8)
Sprzedaż (w tym leasing
zwrotny)
(26,5)
(1,0)
(0,3)
(4,4)
-
-
(5,7)
Likwidacja (214,7)
(2,6)
(3,0)
(0,3)
(0,5)
(0,6)
(7,0)
Przeklasyfikowanie do APS (128,9)
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe 35,0
6,6
2,0
2,1
0,1
1,7
12,5
Pozostałe (1,6)
(0,1)
0,1
-
(0,3)
-
(0,3)
31/12/2020 7 044,0
945,2
479,4
100,7
44,6
78,3
1 648,2
Skumulowane umorzenie
1/01/2020 (2 310,2)
(262,0)
(309,7)
(81,0)
(36,8)
-
(689,5)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Koszty amortyzacji (537,4)
(34,4)
(35,7)
(4,6)
(2,7)
-
(77,4)
Wykup przedmiotu leasingu -
-
(1,7)
(2,1)
-
-
(3,8)
Sprzedaż (w tym leasing
zwrotny)
9,6
-
0,3
4,3
-
-
4,6
Likwidacja 170,4
2,4
3,0
0,3
0,5
-
6,2
Przeklasyfikowanie do APS 63,3
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe (8,8)
(1,8)
(1,0)
(1,5)
(0,1)
-
(4,4)
Pozostałe 0,2
(0,1)
(0,5)
(0,1)
0,2
-
(0,5)
31/12/2020 (2 612,9)
(295,9)
(345,3)
(84,7)
(38,9)
-
(764,8)
Skumulowana utrata wartości
1/01/2020 (207,2)
(2,4)
(1,7)
-
-
(2,9)
(7,0)
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Ujęcie odpisu (1,8)
-
-
-
-
(1,4)
(1,4)
Rozwiązanie odpisu -
-
0,1
-
-
-
0,1
Wykorzystanie odpisu 12,3
-
-
-
-
0,6
0,6
Przeklasyfikowanie do APS 18,5
-
-
-
-
-
-
Różnice kursowe (7,9)
-
(0,1)
-
-
-
(0,1)
31/12/2020 (186,1)
(2,4)
(1,7)
-
-
(3,7)
(7,8)
Wartość netto
1/01/2020 4 329,6
652,0
124,4
18,6
7,1
70,3
872,4
31/12/2020 4 245,0
646,9
132,4
16,0
5,7
74,6
875,6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
31
5.2 Prawa do użytkowania aktywów
Stosowane zasady rachunkowości
Prawa do użytkowania składnika aktywów na dzień początkowego ujęcia wycenia się według kosztu, który obejmuje zobowiązanie
z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie, wszelkie opłaty
leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, wszelkie
początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Grupę jako leasingobiorcę oraz szacunek kosztów, które mają zostać poniesione
w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym
się znajdował.
W ramach pozycji prawa do użytkowania aktywów Grupa prezentuje również prawa wieczystego użytkowania gruntów, z których
korzysta w zamian za wynagrodzenie. Prawa wieczystego użytkowania gruntów, za które Grupa nie ponosi opłat z uwagi
na przysługujące z mocy prawa zwolnienie podmiotowe, nie spełniają definicji leasingu i prezentowane w ramach pozycji
pozostałe rzeczowe aktywa trwałe.
Po początkowym ujęciu Grupa wycenia prawa do użytkowania składnika aktywów według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy
amortyzacyjne i łączne straty z tytułu utraty wartości oraz skorygowanego z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązania
z tytułu leasingu.
W przypadku nakładów na naprawy i przeglądy okresowe składników stanowiących prawa do użytkowania aktywów Grupa stosuje
MSR 16, tj. prezentuje komponenty związane z naprawami i przeglądami okresowymi tych składników w tej samej pozycji
sprawozdania z sytuacji finansowej, tj. w pozycji prawa do użytkowania aktywów.
Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów
Grupa stosuje liniową metodę amortyzacji. Wartość składników prawa do użytkowania aktywów rozkłada się w sposób
systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów
przedstawiały się następująco:
Tabor kolejowy
od 2 do 32 lat
Nieruchomości strategiczne od 14 do 17 lat
Pozostałe nieruchomości od 2 do 15 lat
Maszyny i urządzenia od 2 do 15 lat
Pozostałe od 2 do 15 lat
Okres ekonomicznej użyteczności dla składników prawa wieczystego użytkowania gruntów Grupa określa, jako okres pozostały
do dnia, na który prawa te zostały nadane, chyba że występują okoliczności, które wskazywałyby na przyjęcie dłuższego
lub krótszego okresu.
IST OTN E WARTOŚC I OPARTE NA PR OFESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Okresy ekonomicznej użyteczności praw do użytkowania aktywów
Grupa określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników
prawa do użytkowania aktywów. Jeżeli przed końcem okresu leasingu przeniesione zostanie na rzecz Grupy prawo
własności do bazowego składnika aktywów lub Grupa spodziewa się skorzystać z przysługującej jej opcji kupna,
Grupa dokonuje amortyzacji prawa do użytkowania składnika aktywów, począwszy od daty rozpoczęcia aż do końca
okresu ekonomicznej użyteczności tego składnika. W przeciwnym razie Grupa dokonuje amortyzacji składnika
aktywów z tytułu prawa do użytkowania do końca okresu użytkowania tego składnika lub do końca okresu leasingu, w zależności od
tego, która z tych dat jest wcześniejsza. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania
następuje zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji prawa
do użytkowania aktywów. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku weryfikacja okresów ekonomicznej
użyteczności składników prawa do użytkowania aktywów nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek
amortyzacyjnych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
32
5.2 Prawa do użytkowania aktywów (cd.)
Zmiana stanu praw do użytkowania aktywów
2021
Tabor
kolejowy
Nieruchomości
Urządzenia
techniczne
i maszyny
Środki
transportu
Inne środki
trwałe
Razem
Wartość brutto
1/01/2021 467,2
792,1
29,1
17,6
1,9
1 307,9
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nowe umowy leasingu 4,2
18,2
12,0
2,5
-
36,9
Modyfikacje umów 0,1
26,6
-
0,1
0,3
27,1
Leasing zwrotny 88,9
-
10,7
1,4
-
101,0
Naprawy okresowe taboru 1,5
-
-
-
-
1,5
Zwrot przedmiotu leasingu (26,7)
(44,1)
(0,7)
(0,4)
-
(71,9)
Wykup przedmiotu leasingu (4,6)
-
-
-
-
(4,6)
Pozostałe (11,7)
4,2
1,0
-
(0,8)
(7,3)
Różnice kursowe z przeliczenia 8,6
2,1
0,9
0,3
-
11,9
31/12/2021 527,5
799,1
53,0
21,5
1,4
1 402,5
Skumulowane umorzenie
1/01/2021 (157,5)
(122,8)
(8,7)
(9,7)
(0,6)
(299,3)
(Zwiększenia) / zmniejszenia:
Koszty amortyzacji (50,0)
(56,8)
(6,5)
(4,8)
(0,3)
(118,4)
Zwrot przedmiotu leasingu 24,4
18,2
0,7
0,4
-
43,7
Wykup przedmiotu leasingu 1,2
-
-
-
-
1,2
Pozostałe 10,5
(4,3)
-
-
-
6,2
Różnice kursowe z przeliczenia (3,8)
(0,8)
(0,4)
(0,2)
-
(5,2)
31/12/2021 (175,2)
(166,5)
(14,9)
(14,3)
(0,9)
(371,8)
Wartość netto
1/01/2021 309,7
669,3
20,4
7,9
1,3
1 008,6
31/12/2021 352,3
632,6
38,1
7,2
0,5
1 030,7
2020
Tabor
kolejowy
Nieruchomości
Urządzenia
techniczne
i maszyny
Środki
transportu
Inne środki
trwałe
Razem
Wartość brutto
1/01/2020 450,6
767,0
23,7
18,5
1,7
1 261,5
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Nowe umowy leasingu 18,0
11,9
4,6
1,6
0,8
36,9
Modyfikacje umów 3,2
24,9
0,3
0,2
-
28,6
Leasing zwrotny 8,2
-
-
-
-
8,2
Naprawy okresowe taboru 2,9
-
-
-
-
2,9
Zwrot przedmiotu leasingu (16,2)
(12,0)
(0,1)
(0,1)
-
(28,4)
Wykup przedmiotu leasingu -
-
(2,9)
(2,6)
-
(5,5)
Pozostałe (6,2)
(1,6)
2,9
(0,2)
(0,6)
(5,7)
Różnice kursowe z przeliczenia 6,7
1,9
0,6
0,2
-
9,4
31/12/2020 467,2
792,1
29,1
17,6
1,9
1 307,9
Skumulowane umorzenie
1/01/2020 (109,2)
(61,8)
(4,9)
(6,4)
(0,4)
(182,7)
(Zwiększenia) / zmniejszenia:
Koszty amortyzacji (64,9)
(62,9)
(4,8)
(5,2)
(0,3)
(138,1)
Zwrot przedmiotu leasingu 14,1
3,2
-
-
-
17,3
Wykup przedmiotu leasingu -
-
1,7
2,1
-
3,8
Pozostałe 4,9
(0,6)
(0,5)
(0,1)
0,1
3,8
Różnice kursowe z przeliczenia (2,4)
(0,7)
(0,2)
(0,1)
-
(3,4)
31/12/2020 (157,5)
(122,8)
(8,7)
(9,7)
(0,6)
(299,3)
Wartość netto
1/01/2020 341,4
705,2
18,8
12,1
1,3
1 078,8
31/12/2020 309,7
669,3
20,4
7,9
1,3
1 008,6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
33
5.3 Aktywa trwałe klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
Stosowane zasady rachunkowości
Grupa klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, gdy jest dostępny do
natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla
sprzedaży tego typu aktywów oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna. Sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, gdy
przedstawiciele odpowiedniego poziomu kierownictwa spółki z Grupy są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży składnika
aktywów oraz aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu został rozpoczęty.
Grupa wycenia składnik aktywów trwałych zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży w kwocie niższej z jego wartości
bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży. Ewentualną różnicę pomiędzy wartością
bilansową, a niższą od niej wartością godziwą, Grupa odnosi w koszty, jako odpisy aktualizujące.
Zmiana stanu aktywów klasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży
2021
2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego 12,7
-
Zwiększenia / (zmniejszenia):
Przeklasyfikowanie z pozycji rzeczowych aktywów trwałych 32,0
47,1
Sprzedaż (32,4)
(34,7)
Rozwiązanie odpisu z tytułu utraty wartości 4,0
0,3
Pozostałe (0,6)
-
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 15,7
12,7
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku Rada Nadzorcza Jednostki dominującej wyraziła zgodę na sprzedaż:
988 sztuk wagonów o łącznej wartości księgowej w wysokości 14,1 milionów złotych.
441 sztuk lokomotyw oraz wraków lokomotyw o łącznej wartości księgowej w wysokości 39,9 milionów złotych, z czego
22,7 milionów złotych dotyczyło wraków lokomotyw prezentowanych w pozycji zapasów jako tabor kolejowy w trakcie
kasacji.
5.4 Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności (MPW)
Szczegółowe informacje o jednostkach wycenianych MPW
Wartość bilansowa
31/12/2021
31/12/2020
COSCO Shipping Lines (POLAND) Sp. z o.o. 0,8
1,2
Terminale Przeładunkowe Sławków - Medyka Sp. z o.o. 21,2
21,2
Transgaz S.A. 6,4
6,3
Rentrans Cargo Sp. z o.o. -
7,0
PKP CARGO CONNECT GmbH 0,9
0,2
PKP CARGO INTERNATIONAL SK a. s. 2,8
2,8
PKP CARGO INTERNATIONAL SI d.o.o. 3,4
2,1
Centralny Terminal Multimodalny Sp. z o.o. 1,2
1,2
Razem 36,7
42,0
Zestawienie zmian inwestycji w jednostkach wycenianych MPW
2021
2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego 42,0
40,4
Sprzedaż udziałów (7,0)
-
Udział w zyskach / (stratach) jednostek wycenianych MPW 4,7
2,5
Zmiany kapitału własnego z tytułu dywidend (2,9)
(0,4)
Odpis aktualizujący wartość jednostki ujmowanej MPW -
(0,8)
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych (0,1)
0,3
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 36,7
42,0
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
34
5.4 Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności (MPW) (cd.)
Podsumowanie danych finansowych dotyczących jednostek wycenianych MPW
31/12/2021
31/12/2020
Aktywa trwałe 28,8
31,6
Aktywa obrotowe 111,1
105,6
Aktywa razem 139,9
137,2
Zobowiązania długoterminowe 0,2
0,4
Zobowiązania krótkoterminowe 75,3
46,3
Zobowiązania razem 75,5
46,7
Aktywa netto 64,4
90,5
Udziały Grupy w aktywach netto jednostek wycenianych MPW 35,8
41,9
Przychody ogółem 104,6
111,4
Wynik netto za rok obrotowy 7,5
4,4
Udziały Grupy w wyniku jednostek wycenianych MPW 4,7
2,5
Udziały Grupy w całkowitych dochodach jednostek wycenianych MPW 4,7
2,8
Aktywa netto wyliczone są jako suma poszczególnych aktywów netto wszystkich jednostek wycenianych metodą praw własności.
5.5 Zapasy
Stosowane zasady rachunkowości
Zapasy wyceniane w koszcie lub wartości netto możliwej do uzyskania, zależnie od tego, która jest niższa. Rozchody zapasów
dokonywane są metodą FIFO. Wartość możliwą do uzyskania stanowi szacunkowa cena sprzedaży zapasów pomniejszona
o wszelkie koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Grupa tworzy odpisy aktualizujące wartość zapasów
w przypadku występowania zapasu zbędnego lub uszkodzonego oraz w przypadku, gdy cena sprzedaży netto tego zapasu jest
niższa niż jego wartość bilansowa. Odpis aktualizujący wartość zapasów ustalany jest na podstawie analizy przydatności
przeprowadzanej co najmniej na koniec każdego roku obrotowego. Na podstawie tej analizy dokonuje się odpisów aktualizujących
wartość zapasów nieprzydatnych z punktu widzenia Grupy.
Struktura zapasów
31/12/2021
31/12/2020
Zapasy strategiczne 31,2
33,7
Tabor w trakcie kasacji 31,0
40,3
Pozostałe zapasy 109,4
97,2
Odpisy aktualizujące (7,0)
(5,4)
Zapasy netto 164,6
165,8
Zestawienie zmian odpisu aktualizującego wartość zapasów
2021
2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego (5,4)
(4,8)
Zawiązanie (11,5)
(3,0)
Rozwiązanie 0,3
0,4
Wykorzystanie 9,7
2,0
Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych (0,1)
-
Stan na koniec okresu sprawozdawczego (7,0)
(5,4)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
35
5.6 Należności handlowe
Stosowane zasady rachunkowości
Należności handlowe traktowane jako instrumenty finansowe i wyceniane według zamortyzowanego kosztu zgodnie
ze stosowanym przez Grupę modelem biznesowym, którego celem jest uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających
z umów w określonych terminach, które stanowią wyłączną spłatę wartości nominalnej i odsetek.
Grupa stosuje uproszczone podejście dopuszczone przez MSSF 9 i wycenia odpisy aktualizujące w wysokości strat kredytowych
spodziewanych w całym okresie życia należności handlowych.
Prawdopodobieństwo poniesionych strat kredytowych zostało oszacowane na podstawie historycznej analizy odzyskiwalności sald
należności handlowych w określonych przedziałach wiekowania. W tym celu dokonano oszacowania wskaźników braku
wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów dla poszczególnych przedziałów wiekowania zaprezentowanych w tabeli
zawierającej analizę wiekowania należności handlowych.
Odpis z tytułu utraty wartości oblicza się uwzględniając wskaźniki braku wypełnienia zobowiązania oraz wysokość salda należności
niespłaconych na dzień bilansowy dla każdego przedziału struktury wiekowej.
Poza tym Grupa dokonuje indywidualnych odpisów aktualizujących, gdy istnieją obiektywne dowody na to, że Grupa nie dzie
w stanie otrzymać należnych kwot.
IST OTNE WARTOŚC I OPARTE NA PR OFESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Kalkulacja i wycena odpisów aktualizujących wartość należności handlowych oraz aktywów z tytułu umów
z klientami jest obszarem wymagającym szacunku. Oczekiwane straty kredytowe kalkulowane na bazie
indywidualnej oceny odzyskiwalności danej należności oraz z uwzględnieniem modelu stosowanego przez Grupę
w celu oszacowania wskaźnika braku wypełnienia zobowiązania przez kontrahentów. Indywidualnie ustalane
odpisy aktualizujące wymagają oceny czy dana należność zostanie spłacona przez kontrahenta z uwzględnieniem
ustanowionych zabezpieczeń, zawartych ugód. Ocena taka dokonywana jest przez istniejące w spółkach Grupy komórki
windykacyjne. Stosowany przez Grupę model szacowania wskaźnika oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania przez
kontrahentów opiera się o uproszczoną matrycę odpisów aktualizujących w poszczególnych przedziałach wiekowych na podstawie
oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia należności. Przy oszacowaniu oczekiwanych strat kredytowych zastosowano
metodę opartą o wskaźniki oczekiwanego niewypełnienia zobowiązania ustalone na podstawie danych historycznych za lata
2018 - 2021 pochodzących z systemów finansowo-księgowych. Pandemia COVID-19 nie miała istotnego wpływu na wysokość
oczekiwanych strat kredytowych, co opisano w Nocie 1.4. Uzgodnienie odpisów aktualizujących należności zaprezentowano
w poniższych tabelach.
Struktura należności handlowych
31/12/2021
31/12/2020
Należności handlowe 756,1
738,0
Odpis aktualizujący należności (140,2)
(149,2)
Razem 615,9
588,8
Aktywa długoterminowe 4,2
3,0
Aktywa krótkoterminowe 611,7
585,8
Razem 615,9
588,8
Uzgodnienie odpisów aktualizujących wartość należności handlowych
Oczekiwane straty kredytowe
2021
2020
bez utraty
wartości
z utratą
wartości
Razem
bez utraty
wartości
z utratą
wartości
Razem
Stan na początek okresu
sprawozdawczego
(1,9)
(147,3)
(149,2)
(1,7)
(143,5)
(145,2)
Zawiązanie -
(6,3)
(6,3)
(0,2)
(7,0)
(7,2)
Rozwiązanie 0,4
7,5
7,9
-
4,9
4,9
Wykorzystanie -
10,7
10,7
-
2,9
2,9
Wycena bilansowa -
1,4
1,4
-
(1,6)
(1,6)
Różnice kursowe z przeliczenia
sprawozdań jednostek
zagranicznych
-
(4,7)
(4,7)
-
(3,0)
(3,0)
Stan na koniec okresu
sprawozdawczego
(1,5)
(138,7)
(140,2)
(1,9)
(147,3)
(149,2)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
36
5.6 Należności handlowe (cd.)
Zmiany wartości bilansowej brutto należności handlowych
2021
2020
bez utraty
wartości
z utratą
wartości
Razem
bez utraty
wartości
z utratą
wartości
Razem
Stan na początek okresu
sprawozdawczego
588,3
149,7
738,0
595,5
144,0
739,5
Powstałe 5 066,0
0,5
5 066,5
4 795,5
0,1
4 795,6
Odsetki naliczone 1,8
0,1
1,9
2,2
0,2
2,4
Spisane -
(10,8)
(10,8)
(0,1)
(3,1)
(3,2)
Spłacone (5 039,4)
(7,8)
(5 047,2)
(4 805,1)
(5,0)
(4 810,1)
Przeniesione (6,5)
6,5
-
(8,9)
8,9
-
Wycena bilansowa (2,2)
(1,5)
(3,7)
3,7
1,6
5,3
Różnice kursowe z przeliczenia
sprawozdań jednostek
zagranicznych
6,9
4,5
11,4
5,5
3,0
8,5
Stan na koniec okresu
sprawozdawczego
614,9
141,2
756,1
588,3
149,7
738,0
Analiza wiekowa należności handlowych
31/12/2021
31/12/2020
Brutto
Oczekiwane
straty
kredytowe
Netto
Brutto
Oczekiwane
straty
kredytowe
Netto
Należności nieprzeterminowane 555,3
(1,2)
554,1
550,5
(1,5)
549,0
Należności przeterminowane
do 30 dni 42,6
(0,2)
42,4
23,3
(0,3)
23,0
31 - 90 dni 9,7
(0,8)
8,9
7,3
(1,1)
6,2
91-180 dni 6,6
(3,2)
3,4
2,7
(1,2)
1,5
181 - 365 dni 1,3
(0,7)
0,6
9,4
(2,8)
6,6
powyżej 365 dni 140,6
(134,1)
6,5
144,8
(142,3)
2,5
Razem 756,1
(140,2)
615,9
738,0
(149,2)
588,8
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
37
5.7 Pozostałe aktywa
Stosowane zasady rachunkowości
Polityka rachunkowości w zakresie instrumentów finansowych została opisana w Nocie 6 niniejszego Skonsolidowanego
Sprawozdania Finansowego.
Jako pozostałe aktywa Grupa prezentuje głównie czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów, które ustalone w wysokości
poniesionych wydatków, jakie dotyczą przyszłych okresów i spowodują w przyszłości wpływ do Grupy korzyści ekonomicznych.
Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów następują stosownie do upływu czasu.
Pozostałe należności obejmują głównie należności publicznoprawne, które wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty.
Aktywa niematerialne prezentowane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączkwotę
odpisów z tytułu trwałej utraty wartości składników aktywów niematerialnych. Grupa stosuje liniową metodę amortyzacji.
Okres ekonomicznej użyteczności i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji na koniec każdego okresu sprawozdawczego, a skutki
zmian szacunków rozlicza się prospektywnie.
Struktura pozostałych aktywów
31/12/2021
31/12/2020
Aktywa finansowe
Udziały w jednostkach nienotowanych 5,6
5,6
Aktywa niefinansowe
Koszty rozliczane w czasie
Przedpłaty na zakup energii elektrycznej 32,3
24,0
Ubezpieczenia 6,8
7,0
Usługi informatyczne 11,6
8,1
Pozostałe koszty rozliczane w czasie 4,1
2,5
Inne 9,2
1,9
Pozostałe należności
Rozrachunki z tytułu podatku VAT 30,5
35,6
Należności z tytułu sprzedaży udziałów 5,3
-
Inne 12,0
12,6
Aktywa niematerialne
Licencje 19,3
20,8
Inne aktywa niematerialne 0,3
0,3
Aktywa niematerialne w trakcie dostosowywania 6,6
4,8
Razem 143,6
123,2
Aktywa długoterminowe 40,5
35,1
Aktywa krótkoterminowe 103,1
88,1
Razem 143,6
123,2
5.8 Zobowiązania inwestycyjne
Stosowane zasady rachunkowości
Zobowiązania inwestycyjne obejmują zobowiązania z tytułu zakupu niefinansowych aktywów trwałych. Początkowo wyceniane
są w wartości godziwej skorygowanej o koszty transakcyjne, zaś w okresie późniejszym według zamortyzowanego kosztu. Dotyczy
to zobowiązań o terminie zapadalności powyżej 1 roku, w przypadku których wartość zobowiązania odpowiada kwocie, jaka
zostałaby uiszczona jednorazowo w środkach pieniężnych. Różnica między tą kwotą a całością płatności jest ujmowana jako koszt
odsetek w okresie, na który udzielono kredytu kupieckiego. Zobowiązania o terminie płatności do 1 roku wycenia się w kwocie
wymaganej zapłaty, gdyż nie zawierają istotnego elementu finansowania.
Struktura zobowiązań inwestycyjnych
31/12/2021
31/12/2020
Zobowiązania inwestycyjne dotyczące taboru kolejowego 298,8
260,5
Zobowiązania inwestycyjne dotyczące nieruchomości 19,8
9,8
Pozostałe 14,6
8,7
Razem 333,2
279,0
Zobowiązania długoterminowe 111,8
145,5
Zobowiązania krótkoterminowe 221,4
133,5
Razem 333,2
279,0
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
38
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych
Stosowane zasady rachunkowości
Grupa zapewnia zatrudnionym pracownikom długoterminowe świadczenia w okresie zatrudnienia (nagrody jubileuszowe) oraz
świadczenia po okresie zatrudnienia (odprawy emerytalne i rentowe, świadczenia przejazdowe i świadczenia z ZFSŚ dla emerytów
i rencistów, odprawy pośmiertne). Nagrody jubileuszowe wypłacane pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat.
Odprawy emerytalno-rentowe wypłacane jednorazowo w momencie przejścia na emeryturę lub rentę. Wysokość odpraw
emerytalno-rentowych i nagród jubileuszowych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Odprawy
pośmiertne wypłacane po śmierci pracownika. Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z powyższych tytułów w celu
przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Pracownikom przysługują również świadczenia po okresie zatrudnienia
w postaci świadczeń socjalnych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz kolejowych ulg przejazdowych.
W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupa ujmuje powyższe świadczenia w wartości bieżącej zobowiązania na dzień kończący
okres sprawozdawczy.
Wysokość długoterminowych świadczeń w okresie zatrudnienia oraz świadczeń po okresie zatrudnienia wyliczana jest przez
niezależną firmę aktuarialną metoprognozowanych świadczeń jednostkowych. Wartość bieżącą zobowiązania z tego tytułu
ustala się poprzez dyskontowanie szacowanych przyszłych wydatków pieniężnych - przy zastosowaniu stóp procentowych
opartych na rynkowych stopach obligacji rządowych. Koszt bieżącego zatrudnienia odzwierciedla wzrost zobowiązania z tytułu
określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym i ujmowany jest
w wyniku jako koszt świadczeń pracowniczych, za wyjątkiem sytuacji, gdy jest uwzględniony jako koszt wytworzenia składnika
aktywów. Koszty przeszłego zatrudnienia ujmuje się od razu w wyniku finansowym. Koszt odsetek netto jest obliczany poprzez
stosowanie stopy dyskonta do wartości netto zobowiązania z tytułu określonych świadczeń i prezentowany w kosztach
finansowych.
Zyski i straty aktuarialne powstające z tytułu korekt założeń aktuarialnych ex post oraz zmian założeń aktuarialnych są odnoszone
do kapitału własnego przez pozostałe całkowite dochody w okresie, w którym powstały. W przypadku nagród jubileuszowych
odnoszone są w koszty okresu.
IST OTN E WARTOŚC I OPARTE NA PR OFESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku wycenę aktuarialną rezerw na świadczenia pracownicze
dla jednostek z Grupy zlokalizowanych w Polsce oparto o następujące podstawowe założenia:
Wycena na dzień [%]
31/12/2021
31/12/2020
Stopa dyskonta 3,5
1,4
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy na odprawy
emerytalno-rentowe, nagrody jubileuszowe
do 3,6
do 2,5
Zakładany wzrost ceny uprawnienia na świadczenia przejazdowe 2,5
2,5
Średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji rezerwy z tytułu odpisu na ZFŚS 4,0
4,0
Średni ważony współczynnik mobilności pracowniczej 2,6 - 6,5
2,0 - 7,9
Istotny wpływ na wartość rezerw na świadczenia pracownicze mają przyjęte założenia w zakresie stopy dyskontowej,
założonego wzrostu płac oraz oczekiwanego przeciętnego wzrostu zatrudnienia. Poniżej zaprezentowano analizę wrażliwości
dla zmian powyższych założeń. Analizę przeprowadzono zmieniając jedynie wartość jednej zmiennej, przy jednoczesnym
braku zmian pozostałych założeń.
Analiza wrażliwości wartości rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych
31/12/2021
Stopa dyskontowa
Wskaźnik wzrostu
wynagrodzeń
Wskaźnik mobilności
pracowniczej
+0,30 pp.
-0,30 pp.
+0,25 pp.
-0,25 pp.
+0,25 pp.
-0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe 259,4
(3,9)
4,1
3,6
(3,5)
(3,1)
3,2
Odprawy emerytalne
i rentowe
205,2
(3,2)
3,3
2,9
(2,8)
(1,9)
2,0
Odprawy pośmiertne 6,7
(0,1)
0,1
0,1
(0,1)
(0,1)
0,1
ZFŚS 125,5
(4,8)
5,0
4,2
(4,0)
(0,5)
0,5
Świadczenia przejazdowe 24,0
(0,9)
1,0
0,8
(0,8)
(0,1)
0,1
Razem 620,8
(12,9)
13,5
11,6
(11,2)
(5,7)
5,9
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
39
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)
31/12/2020
Stopa dyskontowa
Wskaźnik wzrostu
wynagrodzeń
Wskaźnik mobilności
pracowniczej
+0,30 pp.
-0,30 pp.
+0,25 pp.
-0,25 pp.
+0,25 pp.
-0,25 pp.
Nagrody jubileuszowe 310,5
(5,4)
5,6
5,3
(5,2)
(4,2)
4,3
Odprawy emerytalne
i rentowe
234,5
(4,3)
4,5
3,9
(3,8)
(2,7)
2,8
Odprawy pośmiertne 7,3
(0,2)
0,2
0,1
(0,1)
(0,1)
0,1
ZFŚS 179,3
(8,5)
9,1
7,8
(7,4)
(1,0)
1,1
Świadczenia przejazdowe 40,3
(1,8)
1,9
1,7
(1,6)
(0,3)
0,3
Razem 771,9
(20,2)
21,3
18,8
(18,1)
(8,3)
8,6
Zmiana stanu rezerw na świadczenia pracownicze
Odprawy
emerytalne
i rentowe
Odpisy na
ZFŚS dla
emerytów
i rencistów
Świadczenia
przejazdowe
Odprawy
pośmiertne
Nagrody
jubileuszowe
Pozostałe
świadczenia
pracownicze
Całkowita
kwota
rezerw
1/01/2021 234,5
179,3
40,3
7,3
310,5
28,7
800,6
Koszt bieżącego
zatrudnienia
8,6
3,9
0,8
0,5
14,8
-
28,6
Koszt odsetkowy 3,0
2,5
0,5
0,1
4,1
-
10,2
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w pozostałych
całkowitych dochodach
(19,3)
(55,1)
(16,7)
0,1
-
-
(91,0)
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w rachunku
wyników
-
-
-
-
(20,8)
-
(20,8)
Koszty przeszłego
zatrudnienia
(0,5)
-
-
-
(0,1)
-
(0,6)
Utworzenie rezerwy -
-
-
-
-
17,9
17,9
Rozwiązanie rezerwy -
-
-
-
-
(9,0)
(9,0)
Świadczenia wypłacone (21,1)
(5,1)
(0,9)
(1,3)
(49,4)
(2,3)
(80,1)
Różnice kursowe -
-
-
-
0,3
0,3
0,6
31/12/2021 205,2
125,5
24,0
6,7
259,4
35,6
656,4
Rezerwy długoterminowe 169,5
119,8
23,1
5,7
211,0
-
529,1
Rezerwy krótkoterminowe
35,7
5,7
0,9
1,0
48,4
35,6
127,3
Razem 205,2
125,5
24,0
6,7
259,4
35,6
656,4
Odprawy
emerytalne
i rentowe
Odpisy na
ZFŚS dla
emerytów
i rencistów
Świadczenia
przejazdowe
Odprawy
pośmiertne
Nagrody
jubileuszowe
Pozostałe
świadczenia
pracownicze
Całkowita
kwota
rezerw
1/01/2020 234,6
139,7
36,9
8,8
329,4
34,8
784,2
Koszt bieżącego
zatrudnienia
8,5
2,9
0,8
0,5
15,7
-
28,4
Koszt odsetkowy 4,3
2,9
0,8
0,2
6,5
-
14,7
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w pozostałych
całkowitych dochodach
9,3
39,0
2,8
(0,9)
-
-
50,2
(Zyski) i straty aktuarialne
ujmowane w rachunku
wyników
-
-
-
-
9,7
-
9,7
Utworzenie rezerwy -
-
-
-
-
3,4
3,4
Rozwiązanie rezerwy -
-
-
-
-
(3,4)
(3,4)
Świadczenia wypłacone (22,2)
(5,2)
(1,0)
(1,3)
(51,0)
(6,4)
(87,1)
Różnice kursowe -
-
-
-
0,2
0,3
0,5
31/12/2020 234,5
179,3
40,3
7,3
310,5
28,7
800,6
Rezerwy długoterminowe 201,4
173,9
39,0
6,4
263,6
-
684,3
Rezerwy krótkoterminowe
33,1
5,4
1,3
0,9
46,9
28,7
116,3
Razem 234,5
179,3
40,3
7,3
310,5
28,7
800,6
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
40
5.9 Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych (cd.)
Pozycje ujęte w wyniku w odniesieniu do programów świadczeń pracowniczych
31/12/2021
31/12/2020
Koszty świadczeń pracowniczych (16,1)
(38,1)
Koszty finansowe (10,2)
(14,7)
Ogółem ujęte w wyniku przed opodatkowaniem (26,3)
(52,8)
(Zyski) / straty aktuarialne
2021
Zmiana założeń
demograficznych
Zmiana założeń
finansowych
Pozostałe
zmiany
Razem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia
po okresie zatrudnienia
Odprawy emerytalne i rentowe (2,8)
(28,1)
11,6
(19,3)
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów (16,1)
(44,1)
5,1
(55,1)
Świadczenia przejazdowe (2,8)
(8,3)
(5,6)
(16,7)
Odprawy pośmiertne 0,5
(1,0)
0,6
0,1
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe
świadczenia długoterminowe
Nagrody jubileuszowe (3,4)
(35,4)
18,0
(20,8)
Razem (24,6)
(116,9)
29,7
(111,8)
2020
Zmiana założeń
demograficznych
Zmiana założeń
finansowych
Pozostałe
zmiany
Razem
Straty / (zyski) aktuarialne - świadczenia
po okresie zatrudnienia
Odprawy emerytalne i rentowe 6,6
5,2
(2,5)
9,3
Odpisy na ZFŚS dla emerytów i rencistów 1,4
18,3
19,3
39,0
Świadczenia przejazdowe 0,4
4,0
(1,6)
2,8
Odprawy pośmiertne (0,3)
0,2
(0,8)
(0,9)
Straty / (zyski) aktuarialne - pozostałe
świadczenia długoterminowe
Nagrody jubileuszowe (3,6)
6,1
7,2
9,7
Razem 4,5
33,8
21,6
59,9
Analiza terminów zapadalności wypłaconych świadczeń pracowniczych
31/12/2021
Odprawy
emerytalne
i rentowe
Odpisy
na ZFŚS dla
emerytów
i rencistów
Świadczenia
przejazdowe
Odprawy
pośmiertne
Nagrody
jubileuszowe
Pozostałe
świadczenia
pracownicze
Razem
do 1 roku 35,7
5,7
0,9
1,0
48,4
35,6
127,3
od 1 do 5 lat 83,4
22,9
4,1
2,8
111,9
-
225,1
powyżej 5 lat 86,1
96,9
19,0
2,9
99,1
-
304,0
Razem 205,2
125,5
24,0
6,7
259,4
35,6
656,4
31/12/2020
Odprawy
emerytalne
i rentowe
Odpisy
na ZFŚS dla
emerytów
i rencistów
Świadczenia
przejazdowe
Odprawy
pośmiertne
Nagrody
jubileuszowe
Pozostałe
świadczenia
pracownicze
Razem
do 1 roku 33,1
5,4
1,3
0,9
46,9
28,7
116,3
od 1 do 5 lat 85,9
23,4
5,3
2,9
130,0
-
247,5
powyżej 5 lat 115,5
150,5
33,7
3,5
133,6
-
436,8
Razem 234,5
179,3
40,3
7,3
310,5
28,7
800,6
Średni okres zapadalności świadczeń pracowniczych Jednostki dominującej wynosił 9,5 roku na dzień 31 grudnia 2021 roku. Udział
Jednostki dominującej w wartości rezerw Grupy na świadczenia pracownicze, wycenianych metodami aktuarialnymi, wynosi około
87%.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
41
5.10 Pozostałe rezerwy
Stosowane zasady rachunkowości
Rezerwy tworzone w przypadku, kiedy na Grupie ciąży istniejący obowiązek, prawny lub zwyczajowo oczekiwany, wynikający
ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków
pieniężnych oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania. Ujmowana kwota rezerwy odzwierciedla
możliwie najdokładniejszy szacunek kwoty wymaganej do rozliczenia bieżącego zobowiązania na dzień bilansowy,
z uwzględnieniem ryzyka i niepewności związanej z tym zobowiązaniem. W przypadku wyceny rezerwy metodą szacunkowych
przepływów pieniężnych koniecznych do rozliczenia bieżącego zobowiązania, jej wartość bilansowa odpowiada wartości bieżącej
tych przepływów (w przypadku, gdy wpływ pieniądza w czasie jest istotny). Jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że część lub całość
korzyści ekonomicznych wymaganych do rozliczenia rezerwy będzie można odzyskać od strony trzeciej, należność ujmuje
się jako składnik aktywów, jeśli prawdopodobieństwo odzyskania tej kwoty jest odpowiednio wysokie i da się wiarygodnie
wycenić.
W przypadku, gdy określenie, czy występuje obecny obowiązek, jest niejasne, na przykład w przypadku sprawy sądowej, Grupa
tworzy rezerwy na takie zdarzenia, jeśli uzna, że po uwzględnieniu wszystkich dostępnych dowodów, istnienie obowiązku na dzień
bilansowy jest bardziej prawdopodobne niż jego brak. Jeśli brak obecnego obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej
prawdopodobny niż jego istnienie, Grupa ujawnia informację o zobowiązaniu warunkowym, chyba że możliwość zaistnienia
wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma.
Struktura pozostałych rezerw
2021
Rezerwa na
kary urzędów
antymono-
polowych
Rezerwa na
rekultywację
Inne
rezerwy
Razem
1/01/2021 0,4
6,4
23,0
29,8
Zawiązanie -
0,3
16,2
16,5
Rozwiązanie (0,4)
(0,1)
(7,2)
(7,7)
Wykorzystanie -
(0,1)
(8,6)
(8,7)
Różnice kursowe -
0,3
0,1
0,4
31/12/2021 -
6,8
23,5
30,3
Rezerwy długoterminowe -
6,3
0,7
7,0
Rezerwy krótkoterminowe -
0,5
22,8
23,3
Razem -
6,8
23,5
30,3
2020
Rezerwa na
kary urzędów
antymono-
polowych
Rezerwa na
rekultywację
Inne
rezerwy
Razem
1/01/2020 14,6
5,4
31,0
51,0
Zawiązanie -
1,7
6,1
7,8
Rozwiązanie -
(0,4)
(5,9)
(6,3)
Wykorzystanie (14,2)
(0,6)
(8,3)
(23,1)
Różnice kursowe -
0,3
0,1
0,4
31/12/2020 0,4
6,4
23,0
29,8
Rezerwy długoterminowe -
5,7
-
5,7
Rezerwy krótkoterminowe 0,4
0,7
23,0
24,1
Razem 0,4
6,4
23,0
29,8
Rezerwa na rekultywację
Rezerwa została utworzona na pokrycie przyszłych wydatków związanych z obowiązkiem rekultywacji terenu. Szacunek rezerwy
odpowiada wartości bieżącej oczekiwanych przyszłych wydatków.
Inne rezerwy
Pozycja ta obejmuje głównie rezerwy utworzone na kary umowne w wysokości 11,6 milionów złotych, a także roszczenia sporne
i sprawy sądowe, w przypadku których wypływ środków pieniężnych związany z realizacją tych roszczeń jest bardziej prawdopodobny
niż jego brak.
Zdaniem Zarządu Jednostki dominującej kwota pozostałych rezerw na dzień 31 grudnia 2021 roku, jak i na dzień 31 grudnia 2020 roku
stanowi najlepszy szacunek kwoty, której zapłata jest prawdopodobna. Szacunek ten opiera się na najlepszej wiedzy kierownictwa,
dotychczasowym doświadczeniu oraz innych czynnikach, które w danej sytuacji uznawane za najbardziej racjonalne. W wyniku
zaistnienia przyszłych zdarzeń szacunki Grupy mogą ulec zmianie w kolejnych okresach sprawozdawczych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
42
5.11 Pozostałe zobowiązania
Stosowane zasady rachunkowości
Zobowiązania stanowią obecny, wynikający ze zdarzeń przeszłych obowiązek Grupy, którego wypełnienie, według oczekiwań,
spowoduje wypływ z jednostki środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne.
Pozostałe zobowiązania obejmują głównie rozrachunki publicznoprawne, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, które wyceniane
są w kwocie wymagającej zapłaty.
Struktura pozostałych zobowiązań
31/12/2021
31/12/2020
Zobowiązania finansowe
Forwardy walutowe -
2,7
Cash pool 1,1
1,1
Pozostałe zobowiązania
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń (kaucje, wadia, gwarancje) 34,2
46,5
Zobowiązania publicznoprawne 109,3
121,5
Rozrachunki z pracownikami 96,2
97,0
Otrzymane dotacje 0,6
1,6
Pozostałe rozrachunki 6,8
8,8
Rozliczenia z tytułu VAT 5,1
5,3
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 0,8
1,7
Razem 254,1
286,2
Zobowiązania krótkoterminowe 254,1
286,2
Razem 254,1
286,2
6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym
Stosowane zasady rachunkowości
Grupa ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdy staje
się związana postanowieniami umowy instrumentu.
W momencie początkowego ujęcia Grupa wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w jego wartości
godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik
finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych
aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych.
Po początkowym ujęciu aktywa finansowe o charakterze dłużnym klasyfikuje się jako wyceniane:
a) w zamortyzowanym koszcie,
b) wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
c) wartości godziwej przez wynik finansowy.
Klasyfikacja odbywa się na podstawie:
a) modelu biznesowego Grupy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi,
b) charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych, tj. czy przepływy
pieniężne wynikające z umów obejmują wyłącznie płatności kapitału i odsetek. Charakterystykę i przeznaczenie aktywów
finansowych określa się w chwili początkowego ujęcia.
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki:
a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów
finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy;
b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów
pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Do tej kategorii Grupa klasyfikuje głównie:
a) należności handlowe,
b) lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy,
c) środki pieniężne i ich ekwiwalenty.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Grupa nie posiadała aktywów finansowych o charakterze dłużnym
wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody oraz wycenianych do wartości godziwej przez wynik
finansowy.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
43
6. Instrumenty finansowe i zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Stosowane zasady rachunkowości
Inwestycje w instrumenty kapitałowe
Inwestycje w instrumenty kapitałowe wyceniane są w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody.
Zobowiązania finansowe
Grupa klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane w późniejszych okresach w zamortyzowanym koszcie,
z wyjątkiem:
a) zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik,
b) zobowiązań powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania
ujmowania lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania,
c) umów gwarancji finansowych,
d) zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej,
e) warunkowej zapłaty ujętej przez Grupę przejmującą w ramach połączenia przedsięwzięć, do której ma zastosowanie MSSF 3.
Wszystkie zobowiązania finansowe posiadane przez Grupę klasyfikowane jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie.
Dodatkowo, w ramach pozycji pozostałych aktywów i zobowiązań finansowych Grupa prezentuje pochodne instrumenty
finansowe typu forward. Instrumenty te stanowzabezpieczenie przyszłych przepływów pieniężnych. W momencie ustanowienia
zabezpieczenia Grupa wyznacza powiązanie zabezpieczające. Efektywna część zysków lub strat związanych z instrumentem
zabezpieczającym jest ujmowana w pozostałych całkowitych dochodach. Nieefektywna część zysków lub strat związanych
z instrumentem zabezpieczającym jest ujmowana w wyniku finansowym okresu, chyba że jest nieistotna wartościowo. Ujęte
w pozostałych całkowitych dochodach zyski / straty związane z wyceną instrumentu zabezpieczającego ujmuje się w wyniku
finansowym w momencie, w którym pozycja zabezpieczana wpływa na wynik finansowy. Grupa usuwa ze sprawozdania z sytuacji
finansowej składnik aktywów finansowych tylko w przypadku, gdy prawa umowne do przepływów pieniężnych generowanych
przez ten składnik wygasną lub gdy przeniosła dany składnik aktywów oraz wszystkie związane z nim rodzaje ryzyka i korzyści
wynikające z praw własności na inną jednostkę.
6.1 Instrumenty finansowe
Kategorie i klasy instrumentów finansowych
Aktywa finansowe w podziale na kategorie i klasy Nota 31/12/2021
31/12/2020
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez pozostałe całkowite dochody
Inwestycje w instrumenty kapitałowe Nota 5.7 5,6
5,6
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Należności handlowe Nota 5.6 615,9
588,8
Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych -
0,1
Należności z tytułu sprzedaży udziałów Nota 5.7 5,3
-
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Nota 4.3 254,5
306,0
Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9
9,1
11,0
Razem
890,4
911,5
Zobowiązania finansowe w podziale na kategorie i klasy Nota 31/12/2021
31/12/2020
Instrumenty finansowe zabezpieczające
Instrumenty pochodne Nota 5.11 -
2,7
Kredyty bankowe i pożyczki Nota 4.1
732,2
660,0
Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Nota 4.1 33,5
53,1
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Kredyty bankowe i pożyczki Nota 4.1
900,7
999,3
Zobowiązania handlowe
641,3
349,0
Zobowiązania inwestycyjne Nota 5.8 333,2
279,0
Cash pool Nota 5.11 1,1
1,1
Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Nota 4.1
897,8
867,9
Razem
3 539,8
3 212,1
Odpisy aktualizujące wartość należności handlowych zostały opisane w Nocie 5.6 niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania
Finansowego.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
44
6.1 Instrumenty finansowe (cd.)
Rachunkowość zabezpieczeń
W okresie od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku Grupa stosowała rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Celem podjętych działań zabezpieczających było ograniczenie wpływu ryzyka kursowego pary walut EUR/PLN na przyszłe przepływy
pieniężne. Pozycję zabezpieczaną stanowią wysoce prawdopodobne przyszłe przepływy pieniężne wyrażone w EUR.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa ustanowiła następujące instrumenty zabezpieczające:
kredyty inwestycyjne denominowane w EUR. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą
do stycznia 2035 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego wynosiła
159,2 milionów EUR stanowiąca równowartość 732,2 milionów złotych.
leasingi denominowane w EUR. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będą do października
2026 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość nominalna instrumentu zabezpieczającego wynosiła 7,3 milionów EUR
stanowiąca równowartość 33,5 milionów złotych.
walutowe kontrakty forward. Przepływy pieniężne będące przedmiotem zabezpieczenia realizowane będo stycznia 2022 roku.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość zobowiązań z tytułu wyceny instrumentu zabezpieczającego wynosiła 24 tys. złotych.
Hierarchia wartości godziwej
Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku instrumentami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej były
kontrakty walutowe forward oraz inwestycje w instrumenty kapitałowe.
31/12/2021
31/12/2020
Poziom 2
Poziom 3
Poziom 2
Poziom 3
Aktywa
Inwestycje w instrumenty kapitałowe -
udziały w spółkach nienotowanych
-
5,6
-
5,6
Zobowiązania
Instrumenty pochodne - kontrakty
walutowe forward
-
-
2,7
-
Metody wyceny instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej
a) Kontrakty walutowe forward
Wartość godziwa forwardów walutowych ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji
kalkulowane w oparciu o różnicę między ceną terminową a ceną transakcyjną. Cena terminowa kalkulowana jest w oparciu o fixing
NBP i krzywą stóp procentowych implikowaną z transakcji fx swap.
b) Inwestycje w instrumenty finansowe
Pozycja obejmuje głównie udziały w spółce Euroterminal Sławków Sp. z o.o. w kwocie
4,9 milionów złotych, których wartość została oszacowana przez niezależnego doradcę przy
użyciu zmodyfikowanej metody szwajcarskiej. Metoda szwajcarska należy do mieszanych
metod wyceny, tzn. łączy w sobie aspekt wartości majątku oraz zdolność do generowania
przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość przedsiębiorstwa w metodzie szwajcarskiej jest
średnią ważoną wartości wyznaczonych metodą majątkową i dochodową. W metodzie
tej większą wagę przyznaje się wartości wyznaczonej metodą dochodo(2 razy większą).
Przyjęcie metody szwajcarskiej jest uzasadnione ze względu na fakt,Euroterminal Sławków
Sp. z o.o. posiada umiarkowaną zdolność do generowania zysków w przyszłości, a z drugiej
strony posiada istotne aktywa w postaci gruntów i nieruchomości.
c) Pozostałe instrumenty finansowe
Dla kategorii instrumentów finansowych, które na dzień bilansowy nie są wyceniane w wartości godziwej, Grupa nie ujawnia wartości
godziwej ze względu na fakt, że na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku nie odbiegała istotnie
od ich wartości prezentowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
Zmiana wyceny instrumentów finansowych dla Poziomu 3 hierarchii wartości godziwej
2021
2020
Stan na początek okresu sprawozdawczego 5,6
6,3
Zyski / (straty) za okres ujęte w pozostałych całkowitych dochodach -
(0,7)
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 5,6
5,6
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 oraz 31 grudnia 2020 nie wystąpiły transfery pomiędzy poziomem 2 i 3 w hierarchii
wartości godziwej.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
45
6.1 Instrumenty finansowe (cd.)
Przychody, koszty, zyski i straty zawarte w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów według kategorii instrumentów finansowych
2021
Instrumenty
finansowe
zabezpieczające
Aktywa finansowe
wyceniane według
zamortyzowanego kosztu
Aktywa finansowe
wyłączone
z zakresu MSSF 9
Zobowiązania finansowe
wyceniane według
zamortyzowanego kosztu
Zobowiązania
finansowe wyłączone z
zakresu MSSF 9
Razem
Przychody / (koszty) z tytułu odsetek (4,1)
2,2
0,5
(16,9)
(29,5)
(47,8)
Różnice kursowe -
(5,2)
-
2,1
0,6
(2,5)
Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości -
1,5
-
-
-
1,5
Koszty transakcyjne związane z kredytami -
-
-
(1,2)
-
(1,2)
Efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń
przepływów pieniężnych
(6,7)
-
-
-
-
(6,7)
Zysk / (strata) brutto (10,8)
(1,5)
0,5
(16,0)
(28,9)
(56,7)
Zmiana wyceny 13,2
-
-
-
-
13,2
Pozostałe całkowite dochody 13,2
-
-
-
-
13,2
W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie
(6,7) milionów złotych.
W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających ujęta w pozostałych całkowitych dochodach obejmuje zmianę wyceny
instrumentów pochodnych w kwocie 2,7 milionów złotych, kredytów bankowych w kwocie 8,7 milionów złotych oraz zobowiązań z tytułu leasingu w kwocie 1,8 miliona złotych, które ujmowane
w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń.
2020
Instrumenty
finansowe
zabezpieczające
Inwestycje
w instrumenty
kapitałowe
Aktywa finansowe
wyceniane według
zamortyzowanego kosztu
Aktywa finansowe
wyłączone
z zakresu MSSF 9
Zobowiązania finansowe
wyceniane według
zamortyzowanego kosztu
Zobowiązania
finansowe wyłączone
z zakresu MSSF 9
Razem
Przychody / (koszty) z tytułu odsetek (3,3)
-
4,3
0,5
(21,9)
(33,1)
(53,5)
Różnice kursowe -
-
8,3
-
(6,0)
(8,0)
(5,7)
Odpisy aktualizujące / aktualizacja wartości (0,1)
-
(2,3)
-
-
-
(2,4)
Koszty transakcyjne związane z kredytami -
-
-
-
(2,1)
-
(2,1)
Efekt rozliczenia rachunkowości
zabezpieczeń przepływów pieniężnych
(9,9)
-
-
-
-
-
(9,9)
Zysk / (strata) brutto (13,3)
-
10,3
0,5
(30,0)
(41,1)
(73,6)
Zmiana wyceny (50,8)
(0,7)
-
-
-
-
(51,5)
Pozostałe całkowite dochody (50,8)
(0,7)
-
-
-
-
(51,5)
W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku efekt rozliczenia rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych skorygował wartość przychodów z tytułu umów z klientami w kwocie
(9,9) milionów złotych.
W roku obrotowym zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku pozycja zmiana wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających ujęta w pozostałych całkowitych dochodach obejmuje zmianę wyceny
instrumentów pochodnych w kwocie (10,0) milionów złotych, kredytów bankowych w kwocie (40,6) milionów złotych oraz zobowiązań z tytułu leasingu w kwocie (0,2) miliona złotych, które ujmowane
w ramach stosowanej przez Grupę rachunkowości zabezpieczeń.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
46
6.1 Instrumenty finansowe (cd.)
Kompensata aktywów finansowych
31/12/2021
Wartość brutto ujętych
aktywów finansowych
Wartość netto aktywów
finansowych prezentowanych
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
Powiązane wartości niekompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej -
otrzymane zabezpieczenia gotówkowe
Wartość netto
Należności handlowe 615,9
615,9
(1,4)
614,5
Razem 615,9
615,9
(1,4)
614,5
31/12/2020
Wartość brutto ujętych
aktywów finansowych
Wartość netto aktywów
finansowych prezentowanych
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
Powiązane wartości niekompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej -
otrzymane zabezpieczenia gotówkowe
Wartość netto
Należności handlowe 588,8
588,8
(1,2)
587,6
Razem 588,8
588,8
(1,2)
587,6
Kompensata zobowiązań finansowych
31/12/2021
Wartość brutto ujętych
zobowiązań finansowych
Wartość netto zobowiązań
finansowych prezentowanych
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
Powiązane wartości niekompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej -
przekazane zabezpieczenia gotówkowe
Wartość netto
Zobowiązania handlowe 641,3
641,3
(4,0)
637,3
Razem 641,3
641,3
(4,0)
637,3
31/12/2020
Wartość brutto ujętych
zobowiązań finansowych
Wartość netto zobowiązań
finansowych prezentowanych
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
Powiązane wartości niekompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej -
przekazane zabezpieczenia gotówkowe
Wartość netto
Zobowiązania handlowe 349,0
349,0
(5,3)
343,7
Razem 349,0
349,0
(5,3)
343,7
Zaprezentowane w powyższych tabelach wartości niekompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zabezpieczające należności handlowe ujęte są w ramach pozostałych zobowiązań, natomiast
wartości zabezpieczające zobowiązania handlowe ujęte są w ramach pozostałych aktywów.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
47
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym
Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym
W latach objętych niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupa narażona była na następujące typy ryzyka
finansowego:
Ryzyko rynkowe
Grupa narażona jest na ryzyka rynkowe związane z kursami walutowymi oraz stopami procentowymi. Celem procesu zarządzania
ryzykiem rynkowym jest ograniczenie niepożądanych wpływów zmian czynników ryzyka rynkowego na przepływy pieniężne
oraz wyniki w krótkim i średnim horyzoncie czasowym. Grupa zarządza ryzykami rynkowymi wynikającymi z powyższych czynników
w oparciu o wewnętrzne procedury, które określają zasady pomiaru poszczególnych ekspozycji,
parametry i horyzont czasowy.
Zasady zarządzania ryzykiem rynkowym realizowane poprzez wskazane do tego komórki
organizacyjne pod nadzorem Zarządu Jednostki dominującej. Zarządzanie ryzykiem rynkowym odbywa
się za pomocą opracowanych strategii, z częściowym wykorzystaniem instrumentów pochodnych.
Instrumenty pochodne wykorzystywane wyłącznie do ograniczenia ryzyka zmian wartości
bilansowych i ryzyka zmian przepływów pieniężnych. Transakcje zawierane wyłącznie
z wiarygodnymi partnerami, dopuszczonymi do udziału w transakcjach w wyniku zastosowania
wewnętrznych procedur.
Zgodnie z obowiązującą w Grupie Polityką Zarządzania Ryzykiem Finansowym, Grupa stosowała
w 2021 roku transakcje zarządzania ryzykiem walutowym w odniesieniu do pary walutowej EUR/PLN.
Zarządzanie ryzykiem walutowym
Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa narażona była na ryzyko walutowe dotyczące głównie denominowanych w walutach obcych
należności handlowych oraz zobowiązań z tytułu zadłużenia.
W wyniku przeprowadzanej na dzień bilansowy wyceny należności i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych, a także w wyniku
bieżących realizacji rozliczeń w walutach obcych powstają dodatnie i ujemne różnice kursowe. Ich wartości ulegają wahaniom
w okresie roku, co spowodowane jest zmianą kursów.
W ujęciu długoterminowym ryzyko wyceny zrównuje się z ryzykiem zmiany wartości przepływów, dlatego też to przepływy Grupy
są przedmiotem działań zabezpieczających.
Dla kursu EUR/PLN występuje częściowy naturalny hedging, ze względu na fakt, przychody z tytułu umów z klientami w walucie
EUR częściowo równoważone przez koszty w tej samej walucie. Celem stosowania przez Grupę transakcji zarządzania ryzykiem
walutowym jest zabezpieczenie wolnej ekspozycji netto narażonej na zmianę wartości w PLN. W tym celu Grupa stosowała transakcje
terminowe typu forward na parze walutowej EUR/PLN oraz ustanowiła powiązania zabezpieczające pomiędzy przepływami
wynikającymi z kredytów bankowych oraz zobowiązań z tytułu leasingu denominowanych w EUR a przyszłymi wysoce
prawdopodobnymi przepływami pieniężnymi z działalności operacyjnej wyrażonymi w EUR.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
48
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Pozycje w walutach
31/12/2021
Łączna wartość
pozycji w PLN
EUR/PLN CZK/PLN
w walucie
w PLN
w walucie
w PLN
AKTYWA
Aktywa trwałe
Należności handlowe 4,2
-
-
22,9
4,2
Pozostałe aktywa 0,8
-
-
4,2
0,8
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 195,5
24,4
112,2
450,2
83,3
Pozostałe aktywa 15,3
2,0
9,3
32,7
6,0
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 83,1
7,5
34,4
263,0
48,7
Razem 298,9
33,9
155,9
773,0
143,0
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 721,3
149,7
688,6
176,8
32,7
Pozostałe zobowiązania 0,5
-
-
2,6
0,5
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 154,6
32,2
147,9
36,5
6,7
Zobowiązania handlowe 101,6
10,3
47,5
292,2
54,1
Zobowiązania inwestycyjne 17,5
1,2
5,6
64,5
11,9
Pozostałe zobowiązania - kontrakty
walutowe forward
(1)
-
0,2
-
-
-
Pozostałe zobowiązania 30,1
2,0
9,1
113,4
21,0
Razem 1 025,6
195,6
898,7
686,0
126,9
Pozycja walutowa netto (726,7)
(161,7)
(742,8)
87,0
16,1
31/12/2020
Łączna wartość
pozycji w PLN
EUR/PLN CZK/PLN
w walucie
w PLN
w walucie
w PLN
AKTYWA
Aktywa trwałe
Należności handlowe 3,0
-
-
17,0
3,0
Pozostałe aktywa 0,4
-
-
2,0
0,4
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 198,2
25,7
118,6
453,8
79,6
Pozostałe aktywa 11,3
0,6
2,6
49,4
8,7
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 74,9
5,7
26,2
278,1
48,7
Razem 287,8
32,0
147,4
800,3
140,4
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 613,7
126,6
584,0
169,3
29,7
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 194,8
41,1
189,8
28,5
5,0
Zobowiązania handlowe 96,6
9,1
41,5
314,4
55,1
Zobowiązania inwestycyjne 14,1
-
-
80,3
14,1
Pozostałe zobowiązania - kontrakty
walutowe forward
(1)
2,7
18,9
2,7
-
-
Pozostałe zobowiązania 20,3
0,6
2,6
101,0
17,7
Razem 942,2
196,3
820,6
693,5
121,6
Pozycja walutowa netto (654,4)
(164,3)
(673,2)
106,8
18,8
(1)
W powyższych tabelach w pozycji pozostałe aktywa / pozostałe zobowiązania w kolumnie dotyczącej waluty (EUR) zaprezentowana
jest kwota ekspozycji Grupy w transakcjach terminowych typu forward, natomiast kolumna waluty (PLN) odpowiada wycenie
wartości godziwej instrumentów pochodnych w PLN.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
49
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Wrażliwość na ryzyko walutowe
Grupa narażona jest na zmiany kursów pary walutowej EUR/PLN, CZK/PLN, w związku z jej działalnością operacyjną i finansową. Odchylenia kursów skalkulowano na podstawie średnich dziennych
zmienności poszczególnych kursów walut w badanym okresie. Wrażliwość instrumentów finansowych na ryzyko walutowe obliczono jako różnicę pomiędzy pierwotną wartością księgową instrumentów
finansowych a ich potencjalną wartością przy założonych zmianach kursów walut. Poniższe tabele prezentują ekspozycję Grupy na ryzyko walutowe w latach 2021 oraz 2020.
31/12/2021
Wartość
pozycji
w PLN
Ryzyko walutowe
EUR/PLN
CZK/PLN
wpływ na wynik
wpływ na pozostałe
całkowite dochody
wpływ na kapitał własny
wpływ na pozostałe
całkowite dochody i kapitał własny
+2% -2% +2% -2%
+2% -2%
+1% -1%
AKTYWA
Aktywa trwałe
Należności handlowe 4,2
-
-
-
-
-
-
-
-
Pozostałe aktywa 0,8
-
-
-
-
-
-
-
-
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 195,5
2,2
(2,2)
-
-
2,2
(2,2)
0,8
(0,8)
Pozostałe aktywa 15,3
0,2
(0,2)
-
-
0,2
(0,2)
0,1
(0,1)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 83,1
0,7
(0,7)
-
-
0,7
(0,7)
0,5
(0,5)
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 721,3
(0,2)
0,2
(13,6)
13,6
(13,8)
13,8
(0,3)
0,3
Pozostałe zobowiązania 0,5
-
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 154,6
(0,4)
0,4
(2,5)
2,5
(2,9)
2,9
(0,1)
0,1
Zobowiązania handlowe 101,6
(1,0)
1,0
-
-
(1,0)
1,0
(0,5)
0,5
Zobowiązania inwestycyjne 17,5
(0,1)
0,1
-
-
(0,1)
0,1
(0,1)
0,1
Pozostałe zobowiązania 30,1
(0,2)
0,2
-
-
(0,2)
0,2
(0,2)
0,2
Łączny efekt brutto
1,2
(1,2)
(16,1)
16,1
(14,9)
14,9
0,2
(0,2)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
50
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
31/12/2020
Wartość
pozycji
w PLN
Ryzyko walutowe
EUR/PLN
CZK/PLN
wpływ na wynik
wpływ na pozostałe
całkowite dochody
wpływ na kapitał własny
wpływ na pozostałe
całkowite dochody i kapitał własny
+2% -2% +2% -2%
+2% -2%
+1% -1%
AKTYWA
Aktywa trwałe
Należności handlowe 3,0
-
-
-
-
-
-
-
-
Pozostałe aktywa 0,4
-
-
-
-
-
-
-
-
Aktywa obrotowe
Należności handlowe 198,2
2,3
(2,3)
-
-
2,3
(2,3)
0,8
(0,8)
Pozostałe aktywa 11,3
0,1
(0,1)
-
-
0,1
(0,1)
0,1
(0,1)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 74,9
0,5
(0,5)
-
-
0,5
(0,5)
0,5
(0,5)
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 613,7
(0,6)
0,6
(11,1)
11,1
(11,7)
11,7
(0,3)
0,3
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 194,8
(0,6)
0,6
(3,2)
3,2
(3,8)
3,8
-
-
Zobowiązania handlowe 96,6
(0,8)
0,8
-
-
(0,8)
0,8
(0,5)
0,5
Zobowiązania inwestycyjne 14,1
-
-
-
-
-
-
(0,1)
0,1
Pozostałe zobowiązania - kontrakty
walutowe forward
2,7
-
-
(1,7)
1,7
(1,7)
1,7
-
-
Pozostałe zobowiązania 20,3
(0,1)
0,1
-
-
(0,1)
0,1
(0,2)
0,2
Łączny efekt brutto
0,8
(0,8)
(16,0)
16,0
(15,2)
15,2
0,3
(0,3)
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
51
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Zarządzanie ryzykiem stóp procentowych
Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa była narażona na ryzyko zmienności przepływów pieniężnych z tytułu stopy procentowej
wynikające z kredytów bankowych, umów leasingowych opartych o zmienne stopy procentowe. Odsetki od umów leasingowych
naliczane były według stóp referencyjnych powiększonych o marżę finansującego. Stopą referencyjną dla umów leasingowych
zawartych w PLN był WIBOR 1M.
W ramach zobowiązań z tytułu leasingu o stałym oprocentowaniu Grupa prezentuje głównie zobowiązania wynikające z umów najmu
i dzierżawy nieruchomości, które zawierają zapisy o indeksacji cen w oparciu o wskaźnik inflacji. Zgodnie z MSSF 16 zmiany przyszłych
opłat leasingowych wynikające z indeksacji cen nie spowodują zmiany stopy dyskonta stosowanej do wyceny powyższych
zobowiązań.
Odsetki od umów kredytowych naliczane były według stopy referencyjnej WIBOR 1M i 3M oraz EURIBOR 3M powiększonych o marżę
banków. Ryzyko stopy procentowej w umowach kredytowych i leasingowych realizuje się poprzez waloryzację rat w okresach
miesięcznych i kwartalnych, w zależności od umowy.
Posiadane przez Grupę na dzień 31 grudnia 2021 roku środki pieniężne stanowiły głównie lokaty bankowe o stałym oprocentowaniu,
które były zawierane w horyzoncie czasowym uzależnionym od potrzeb płynnościowych Grupy. W przyszłych okresach w wyniku
zmian oprocentowania lokat, pozycja środków pieniężnych może być narażona na ryzyko zmian stóp procentowych.
Grupa w latach 2020 - 2021 nie wykorzystywała instrumentów pochodnych w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem zmiany stóp
procentowych.
Instrumenty finansowe w podziale na rodzaj oprocentowania
Aktywa finansowe
31/12/2021 31/12/2020
Oprocentowane
Razem
Oprocentowane
Razem
wg stałej
stopy
wg zmiennej
stopy
wg stałej
stopy
wg zmiennej
stopy
Należności leasingowe 9,1
-
9,1
11,0
-
11,0
Należności z tytułu sprzedaży
niefinansowych aktywów trwałych
-
-
-
0,1
-
0,1
Należności z tytułu sprzedaży udziałów 5,3
-
5,3
-
-
-
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 254,5
-
254,5
306,0
-
306,0
Razem 268,9
-
268,9
317,1
-
317,1
Zobowiązania finansowe
31/12/2021
31/12/2020
Oprocentowane
Razem
Oprocentowane
Razem
wg stałej
stopy
wg zmiennej
stopy
wg stałej
stopy
wg zmiennej
stopy
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 855,0
1 709,2
2 564,2
971,2
1 609,1
2 580,3
Zobowiązania inwestycyjne 181,3
-
181,3
202,2
-
202,2
Cash pool 1,1
-
1,1
1,1
-
1,1
Razem 1 037,4
1 709,2
2 746,6
1 174,5
1 609,1
2 783,6
Wrażliwość na wahania stóp procentowych
Przedstawione poniżej analizy wrażliwości oparto o stopień narażenia na ryzyko stóp procentowych instrumentów finansowych
na dzień bilansowy. W przypadku zobowiązań o oprocentowaniu zmiennym zakłada się na potrzeby analizy, że kwota zobowiązań
niespłaconych na dzień bilansowy będzie niezapłacona przez cały rok. W 2021 oraz 2020 roku Grupa identyfikowała ekspozycję
na ryzyko zmian stóp procentowych głównie dla WIBOR i EURIBOR. Odchylenia stóp procentowych skalkulowano na podstawie
obserwacji średnich wahań stóp procentowych. Przedstawiona poniżej analiza wrażliwości nie obejmuje naliczonych na dzień
bilansowy odsetek. Wyniki analizy przedstawiono jako efekt brutto (przed podatkiem).
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
52
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
31/12/2021
Wartość
pozycji
w PLN
Ryzyko stopy procentowej
WIBOR EURIBOR
wpływ na wynik
i kapitał własny
wpływ na wynik
i kapitał własny
+ 150 pb - 150 pb
+ 25 pb - 25 pb
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 370,5
(12,9)
12,9
(1,3)
1,3
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 337,7
(3,9)
3,9
(0,2)
0,2
Łączny efekt brutto (16,8)
16,8
(1,5)
1,5
31/12/2020
Wartość
pozycji
w PLN
Ryzyko stopy procentowej
WIBOR EURIBOR
wpływ na wynik
i kapitał własny
wpływ na wynik
i kapitał własny
+ 100 pb - 100 pb
+ 25 pb - 25 pb
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 327,8
(9,2)
9,2
(1,0)
1,0
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu zadłużenia 280,4
(2,2)
2,2
(0,1)
0,1
Łączny efekt brutto
(11,4)
11,4
(1,1)
1,1
Zarządzanie ryzykiem kredytowym
Poniższa tabela przedstawia pozycje skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej narażone na ryzyko kredytowe w podziale
na poszczególne klasy instrumentów finansowych:
31/12/2021
31/12/2020
Należności handlowe 615,9
588,8
Należności leasingowe 9,1
11,0
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 254,5
306,0
Należności z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych -
0,1
Należności z tytułu sprzedaży udziałów 5,3
-
Razem 884,8
905,9
Grupa prowadząc działalność handlową realizuje sprzedaż usług dla podmiotów gospodarczych
z odroczonym terminem płatności, w wyniku czego może powstać ryzyko nieotrzymania należności
od kontrahentów za zrealizowane usługi. W celu zminimalizowania ryzyka kredytowego Grupa
zarządza ryzykiem poprzez obowiązującą procedurę oceny wiarygodności kredytowej klienta. Ocena
ta jest przeprowadzana w stosunku do wszystkich klientów, którzy korzystają z odroczonego terminu
płatności. Grupa w ramach wewnętrznej polityki warunkuje stosowanie odroczonego terminu
płatności, w przypadku akceptowalnej kondycji kontrahenta oraz pozytywnej historii współpracy.
Koncentracja ryzyka związanego z należnościami handlowymi jest ograniczona ze względu na dużą
liczbę kontrahentów z kredytem kupieckim rozproszonych w różnych sektorach gospodarki.
Struktura podmiotowa należności handlowych
31/12/2021
31/12/2020
Grupa podmiotów związanych z największym kontrahentem zewnętrznym 9,3%
9,1%
Podmioty powiązane z Grupy PKP 0,8%
0,5%
Podmioty powiązane ze Skarbem Państwa 28,3%
27,6%
Pozostałe podmioty 61,6%
62,8%
Razem 100,0%
100,0%
Ponadto w celu zmniejszenia ryzyka nieodzyskania należności handlowych Grupa przyjmuje od swoich odbiorców zabezpieczenie
w postaci między innymi: ubezpieczenia należności, gwarancji bankowych / ubezpieczeniowych, cesji z kontraktów, blokad
na rachunkach bankowych oraz weksli. Na dzień 31 grudnia 2021 roku 13,9% należności handlowych było zabezpieczonych.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
53
6.2 Zasady zarządzania ryzykiem finansowym (cd.)
Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi jest uważane jako niskie. Wszystkie podmioty, w których
Grupa lokuje wolne środki pieniężne działają w sektorze finansowym. Należą do nich banki krajowe, banki zagraniczne oraz oddziały
banków zagranicznych o wysokiej wiarygodności kredytowej.
Koncentracja ryzyka związanego z posiadanymi środkami pieniężnymi została zaprezentowana w poniższej tabeli.
Bank Agencja ratingowa Rating 31/12/2021
Bank A Fitch A- 31,8%
Bank B Moody's A2 17,0%
Bank C Moody's A2 12,9%
Bank D Moody's A3 11,8%
Bank E Moody's Aa3 9,8%
Bank F Moody's Aa3 9,1%
Pozostałe 7,6%
Razem 100,0%
7. Noty pozostałe
7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi
Transakcje ze Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Skarb Państwa był dla Grupy PKP CARGO
podmiotem dominującym wyższego szczebla. W związku z powyższym wszystkie spółki należące do Skarbu Państwa (bezpośrednio
i pośrednio) są podmiotami powiązanymi z Gru i są prezentowane w podziale na podmioty powiązane
z Grupy PKP oraz pozostałe podmioty powiązane ze Skarbem Państwa. Zarząd Jednostki dominującej ujawnił w niniejszym
Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym transakcje z istotnymi podmiotami powiązanymi, które zostały zidentyfikowane
jako podmioty powiązane na podstawie jego najlepszej wiedzy.
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku nie zidentyfikowano indywidualnych transakcji
przeprowadzonych pomiędzy Grupą PKP CARGO a Skarbem Państwa oraz pozostałymi podmiotami z nim powiązanymi, które byłyby
znaczące ze względu na nietypowy zakres i kwotę. W okresach objętych niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym
najistotniejszymi odbiorcami Grupy będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty
z następujących grup kapitałowych: PGE, JSW, Azoty oraz ENEA. W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku
najistotniejszymi dostawcami Grupy będącymi pozostałymi podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa były podmioty z Grupy
PKN Orlen.
Transakcje z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP
W okresie objętym niniejszym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym Grupa zawarła następujące transakcje handlowe
z podmiotami powiązanymi z Grupy PKP:
2021
31/12/2021
Sprzedaż
podmiotom
powiązanym
Zakupy
od podmiotów
powiązanych
Należności
od podmiotów
powiązanych
Zobowiązania
wobec podmiotów
powiązanych
Jednostka dominująca 0,3
71,4
1,3
572,2
Jednostki zależne / współzależne
niekonsolidowane
5,2
22,4
-
1,7
Jednostki stowarzyszone 2,8
0,2
0,6
-
Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP 26,0
532,0
3,2
169,3
2020
31/12/2020
Sprzedaż
podmiotom
powiązanym
Zakupy
od podmiotów
powiązanych
Należności
od podmiotów
powiązanych
Zobowiązania
wobec podmiotów
powiązanych
Jednostka dominująca 0,4
73,3
1,2
589,4
Jednostki zależne / współzależne
niekonsolidowane
5,7
14,8
0,1
1,7
Jednostki stowarzyszone 8,0
0,7
-
0,2
Pozostałe podmioty powiązane z Grupy PKP 20,8
502,3
2,5
61,1
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
54
7.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi (cd.)
Transakcje zakupowe z jednostką dominującą (PKP S.A.) dotyczyły w szczególności usług najmu i dzierżawy traktowanych jako umowy
leasingowe, dostawy mediów, kosztów składek z tytułu przynależności do kolejowych organizacji międzynarodowych oraz usług
w zakresie medycyny pracy.
W ramach Grupy PKP transakcje sprzedaży obejmowały m. in. usługi przewozu towarów, dzierżawę urządzeń, poddzierżawę
nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały m.in. utrzymanie i naprawę taboru kolejowego, usługi spedycyjne, usługi
przeładunkowe, przewozy intermodalne.
Transakcje sprzedaży z pozostałymi podmiotami powiązanymi Grupy PKP obejmowały m.in. obsługę trakcyjną pociągów, wynajem
lokomotyw wraz z obsługą, usługi w zakresie przeprowadzania rozliczeń finansowych z obcymi kolejowymi przedsiębiorstwami
przewozowymi, usługi w zakresie utrzymania taboru kolejowego, podnajem nieruchomości. Transakcje zakupu obejmowały między
innymi dostęp do infrastruktury kolejowej, dzierżawę nieruchomości, dostawę mediów, utrzymanie urządzeń zabezpieczenia ruchu
kolejowego, zakup usług utrzymania sieci, eksploatację systemów informatycznych.
Oprócz transakcji handlowych Grupa posiadała rozrachunki z tytułu cash pool ujawnione w
Nocie 5.11 niniejszego Skonsolidowanego
Sprawozdania Finansowego.
Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego
Wynagrodzenia kluczowego personelu kierowniczego zaprezentowane w niniejszej nocie obejmują kwoty wypłaconych świadcz
w danym okresie.
Wynagrodzenia Członków Zarządu
Jednostka dominująca
Jednostki zależne
2021
2020
2021
2020
Świadczenia krótkoterminowe 3,4
2,4
6,3
5,8
Świadczenia po okresie zatrudnienia 0,4
0,3
0,9
0,1
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 0,5
0,1
0,4
0,1
Razem 4,3
2,8
7,6
6,0
Wynagrodzenia Członków Rady Nadzorczej
Jednostka dominująca
Jednostki zależne
2021
2020
2021
2020
Świadczenia krótkoterminowe 1,2
1,3
0,6
0,5
Razem 1,2
1,3
0,6
0,5
Wynagrodzenia pozostałych członków
kluczowego personelu kierowniczego
Jednostka dominująca
Jednostki zależne
2021
2020
2021
2020
Świadczenia krótkoterminowe 6,4
6,9
17,0
17,8
Świadczenia po okresie zatrudnienia -
-
0,5
0,9
Razem 6,4
6,9
17,5
18,7
W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku członkowie kluczowego personelu kierowniczego
Jednostki dominującej, jak i spółek zależnych Grupy PKP CARGO nie zawierali z Grupą żadnych transakcji w zakresie pożyczek
oraz gwarancji.
Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi były dokonywane na warunkach rynkowych.
7.2 Zobowiązania do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe
Struktura zobowiązań do poniesienia wydatków na niefinansowe aktywa trwałe
31/12/2021
31/12/2020
Zobowiązania umowne z tytułu nabycia i napraw taboru kolejowego
oraz pozostałych rzeczowych aktywów trwałych
583,0
856,4
Zobowiązania umowne z tytułu nierozpoczętych umów leasingowych 0,2
5,9
Razem 583,2
862,3
W dniu 9 lutego 2022 roku Rada Nadzorcza Jednostki dominującej wyraziła zgodę na zawarcie z konsorcjum w składzie: Siemens
Mobility Sp. z o.o. oraz Siemens Mobility GmbH umowy na dostawę 5 fabrycznie nowych elektrycznych lokomotyw
wielosystemowych wraz ze świadczeniem usług utrzymania. Harmonogram zakłada dostawę 5 lokomotyw w I kwartale 2023 roku,
a szacowana wartość umowy nie przekroczy kwoty 139,1 milionów złotych netto.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
55
7.3 Zobowiązania warunkowe
Stosowane zasady rachunkowości
Zgodnie z zasadami rachunkowości Grupy zobowiązanie warunkowe jest:
a) możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero
w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni
podlegają kontroli jednostki lub
b) obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji
finansowej ani sprawozdaniu z wyniku i całkowitych dochodów, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było
wydatkowanie środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne w celu wypełnienia zobowiązania lub kwoty
zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie.
IST OTNE WARTOŚC I OPARTE NA PR OFESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Pozycje zobowiązań warunkowych objęte istotnymi szacunkami dotyczą roszczeń zgłoszonych wobec Grupy
dochodzonych na drodze dowej. Decyzja co do ujęcia danego roszczenia jako rezerwy bądź zobowiązania
warunkowego jest uzależniona od oceny prawdopodobieństwa przegrania postępowania sądowego określonego
przez wewnętrzne służby prawne lub zewnętrzne kancelarie prawne. Ocena szacunku może ulec zmianie
w kolejnych okresach, w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych, a tym samym może wystąpić konieczność
rozpoznania rezerwy i obciążenia wyniku finansowego Grupy.
Struktura zobowiązań warunkowych
31/12/2021
31/12/2020
Gwarancje wystawione na zlecenie Grupy 113,0
93,9
Pozostałe zobowiązania warunkowe 129,1
114,9
Razem 242,1
208,8
Gwarancje wystawione na zlecenie Grupy
Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa jako zobowiązania warunkowe ujmuje gwarancje wystawione przez banki oraz towarzystwa
ubezpieczeniowe na zlecenie jednostek wchodzących w skład Grupy PKP CARGO. Pozycja obejmuje głównie gwarancje należytego
wykonania umów handlowych, wadia oraz gwarancje celne.
Pozostałe zobowiązania warunkowe
Pozycja pozostałe zobowiązania warunkowe obejmuje głównie zgłoszone w ramach postępowań sądowych roszczenia wobec Grupy,
w przypadku których prawdopodobieństwo wypływu środków pieniężnych oceniane jest jako niewielkie oraz roszczenia, w przypadku
których nie jest możliwe dokonanie wiarygodnego szacunku kwoty do zapłaty w przyszłości przez Grupę. Kwoty zaprezentowane
w niniejszej nocie odpowiadają wartościom pełnych roszczeń zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne. Ocena szacunku może ulec
zmianie w kolejnych okresach w wyniku zaistnienia zdarzeń przyszłych.
7.4 Zabezpieczenia spłaty zobowiązań
Aktywa stanowiące zabezpieczenie spłaty zobowiązań
Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku Grupa posiadała aktywa, które stanowiły zabezpieczenie spłaty zobowiązań.
Aktywa zabezpieczają głównie prawidłową realizację umów kredytowych.
Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiąz
31/12/2021
31/12/2020
Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 245,0
237,0
Należności handlowe 73,2
74,5
Środki pieniężne 7,8
5,0
Razem 326,0
316,5
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
56
7.5 Zdarzenia po dniu bilansowym
Wybuch wojny w Ukrainie
Wojna w Ukrainie i jej społeczno-ekonomiczne konsekwencje są istotnymi czynnikami ryzyka dla wyników operacyjnych oraz
finansowych Grupy PKP CARGO w perspektywie nadchodzących kwartałów. Jednocześnie z uwagi na krótki okres, który minął
od momentu rozpoczęcia zbrojnej agresji na Ukrainę oraz bardzo dynamicznie zmieniającą się sytuację polityczno-gospodarczą
(m.in. systematyczne poszerzanie zakresu sankcji nakładanych na Federację Rosyjską i Białoruś, w tym dyskutowaną opcją nałożenia
całkowitego embarga na import surowców z Rosji), wpływ konfliktu na prowadzoną przez spółki z Grupy PKP CARGO działalność jest
obecnie trudny do precyzyjnego oszacowania.
Biorąc pod uwagę dotychczasową strukturę przewozów oraz zakres działalności spółek z Grupy PKP CARGO, bezpośrednią
konsekwencją konfliktu zbrojnego w Ukrainie może być utrata części (ok. 5-10%) przychodów z usług przewozowych, przy czym skala
utraconych przychodów będzie silnie zależała od finalnego zakresu sankcji i ewentualnych retorsji pomiędzy Unią Europejską (w tym
Polską) a Federacją Rosyjską i Białorusią. Jednocześnie docelowo możliwe jest przekierowanie przynajmniej części strumienia
utraconych ładunków na alternatywne relacje (m.in. substytucja węgla kamiennego importowanego drogą lądową z Rosji na rzecz
importu z Australii lub Kolumbii przez krajowe porty morskie). Dodatkowo, wojna w Ukrainie i potencjalne zaostrzanie sankcji mogą
mieć negatywny wpływ na przychody operacyjne spółek zależnych należących do Grupy PKP CARGO, zwłaszcza tych
wyspecjalizowanych w obsłudze terminali na wschodniej granicy Polski oraz świadczących usługi spedycyjne w relacjach ze
wschodniej Europy.
Po stronie kosztowej, kluczowymi czynnikami ryzyka dla perspektyw finansowych Grupy PKP CARGO pozostają: dalszy dynamiczny
wzrost cen nośników energii i paliw (oddziałujący na wzrost kosztów zmiennych prowadzonej działalności operacyjnej) oraz
utrzymanie lub nasilenie procesów inflacyjnych (potencjalne zwiększenie kosztów m.in. usług obcych oraz materiałów
wykorzystywanych w naprawach taboru i urządzeń). Jednocześnie bardzo silny wzrost ryzyka geopolitycznego (skutkujący odpływem
kapitału zagranicznego z Polski i presją na osłabienie złotego) prawdopodobnie przyczyni się do dalszego systematycznego wzrostu
rynkowych stóp procentowych w Polsce zwiększając koszt obsługi zarówno bieżącego zadłużenia, jak i ewentualnych nowych
zobowiązań Grupy PKP CARGO.
Aktualizacja ryzyk towarzyszących agresji zbrojnej na Ukraimoże wpływna sytuację finansoGrupy w kolejnych okresach
sprawozdawczych.
Pozostałe zdarzenia po dniu bilansowym
W wykonaniu zawartego 27 sierpnia 2021 roku Porozumienia pomiędzy stronami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy
PKP CARGO S.A. przewidującego podjęcie do 31 stycznia 2022 roku rozmów dotyczących wdrożenia systemowej podwyżki
wynagrodzeń od 1 kwietnia 2022 roku Jednostka dominująca w dniu 1 marca 2022 roku zwróciła się do Związków Zawodowych
działających w imieniu pracowników Zakładów i Centrali PKP CARGO S.A. z wnioskiem o przedłużenie prowadzonego dialogu
społecznego co najmniej do czasu dokonania oceny wyników finansowych Jednostki dominującej za 2021 rok i pierwszy kwartał
2022 roku, a tym samym o odroczenie ewentualnych decyzji w kwestii systemowej podwyżki wynagrodzeń. W związku
z podtrzymaniem przez Związki Zawodowe postulatów wdrożenia podwyżki wynagrodzeń z dniem 1 kwietnia 2022 roku, Strony
w dniu 1 marca 2022 roku podpisały protokół kończący dialog społeczny. Z dniem 1 marca 2022 roku został wszczęty przez Związki
Zawodowe spór zbiorowy.
Pozostałe zdarzenia po dniu bilansowym zostały opisane w
Notach 1.1, 4.2 oraz 7.2
niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania
Finansowego.
7.6 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego
Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki dominującej w dniu
30 marca 2022 roku.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
57
Zarząd Jednostki dominującej
Władysław Szczepkowski
p. o. Prezes Zarządu
Marek Olkiewicz
Członek Zarządu
Zenon Kozendra
Członek Zarządu
Warszawa, dnia 30 marca 2022 roku