
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku
według MSSF UE (w milionach złotych)
27
5.1 Tabor kolejowy i pozostałe rzeczowe aktywa trwałe (cd.)
IST OTN E WA RTOŚC I OPARTE NA PR OF ESJON AL NYM OSĄDZIE I SZACUNK ACH
Okresy ekonomicznej użyteczności środków trwałych
Grupa określa szacowane okresy użytkowania, a poprzez to stawki amortyzacji dla poszczególnych składników
rzeczowych aktywów trwałych. Szacunek ten opiera się na oczekiwanym okresie ekonomicznej użyteczności tych
aktywów. W przypadku zaistnienia okoliczności powodujących zmianę zakładanego okresu użytkowania następuje
zmiana stawek amortyzacji, co z kolei wpływa na wysokość odpisów amortyzacyjnych oraz wartość księgową pozycji
rzeczowych aktywów trwałych w przyszłych okresach. Przeprowadzona na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz
31 grudnia 2020 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności składników rzeczowych aktywów trwałych
nie wykazała konieczności istotnych zmian dotychczas stosowanych stawek amortyzacyjnych.
Wartość rezydualna taboru
Na dzień 31 grudnia 2021 roku Jednostka dominująca przeprowadziła weryfikację wartości rezydualnej taboru kolejowego, w oparciu
o przeprowadzoną przez niezależnego rzeczoznawcę wycenę taboru. Istotnym czynnikiem wpływającym na wycenę wartości
rezydualnej jest cena złomu. Z uwagi na obserwowany w ostatnim okresie wzrost cen, na potrzeby wyceny przeprowadzonej przez
rzeczoznawcę założono wzrost na poziomie 15% w stosunku do cen z końca 2020 roku. W związku z powyższym Spółka zdecydowała
o zwiększeniu wartości rezydualnej taboru kolejowego, przy czym zmiana ta nie miała istotnego wpływu na wysokość odpisu
aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości taboru kolejowego. Aktualizacja wartości rezydualnej spowoduje obniżenie wartości
odpisów amortyzacyjnych w kolejnych okresach sprawozdawczych.
Utrata wartości aktywów trwałych
Zgodnie z MSR 36 na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa ocenia czy istnieją przesłanki wskazujące na potencjalną utratę
wartości składników aktywów trwałych.
Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa zidentyfikowała przesłanki utraty wartości trzech ośrodków wypracowujących środki pieniężne,
zdefiniowanych na poziomie aktywów Jednostki dominującej, PKP CARGOTABOR Sp. z o.o. oraz Grupy PKP CARGO INTERNATIONAL.
Głównymi przesłankami świadczącymi o możliwej utracie wartości aktywów była utrzymująca się niższa wartość rynkowa aktywów
netto Grupy od ich wartości bilansowej, niższe od oczekiwanych wyniki finansowe osiągane przez Grupę oraz wzrost rynkowych stóp
zwrotu z inwestycji mających wpływ na stopy dyskonta stosowane w testach na utratę wartości.
Zgodnie z MSR 36 wartość odzyskiwalna określana jest jako wyższa spośród wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia oraz
wartości użytkowej.
PKP CARGO S.A.
W przypadku Jednostki dominującej zidentyfikowano ryzyko utraty wartości na poziomie składników majątkowych taboru
kolejowego oraz nieruchomości. Wartość odzyskiwalną powyższych składników majątku ustalono w oparciu o ich wartość godziwą
pomniejszoną o koszty zbycia. Wartość godziwa ww. aktywów została wyznaczona na podstawie wycen dokonanych przez
niezależnych rzeczoznawców majątkowych.
Wartość godziwa składników taboru kolejowego została ustalona metodą kosztową z elementami metody porównawczej. Wartość
rynkowa taboru została oszacowana w oparciu o koszt zastąpienia z uwzględnieniem m.in. utraty wartości z przyczyn fizycznych,
funkcjonalnych i zewnętrznych (ekonomicznych). Koszt zastąpienia stanowi aktualny na dzień wycen koszt, jaki należałoby ponieść
celem otrzymania nowego środka technicznego identycznego lub o zbliżonych parametrach. Przy wycenie brano pod uwagę także:
rok produkcji,
ilość i rodzaje napraw połączonych z modernizacją,
ilość przejechanych kilometrów,
koszty wykonania poszczególnych napraw,
datę wykonania ostatnich napraw,
nowoczesność konstrukcji,
ceny i dostępności nowych egzemplarzy.
Przy wycenie posłużono się znajomością cen lokomotyw i wagonów na rynku pierwotnym oraz wtórnym firm krajowych
i zagranicznych. Korzystano także m.in. z katalogów cenowych dotyczących maszyn oraz urządzeń pojazdów szynowych danego typu.
Wartość godziwą wycenionych nieruchomości określono w oparciu o podejście mieszane zawierające elementy wyceny metodą
porównawczą, dochodową lub odtworzeniową. Grunty wyceniono metodą porównawczą, a zlokalizowane na nich budynki metodą
dochodową lub kosztową - w zależności od rodzaju nieruchomości.
Dla potrzeb ustalenia wartości odzyskiwalnej pominięto koszty zbycia wycenionych aktywów, gdyż zostały one uznane za nieistotne.
W oparciu o przeprowadzone wyceny na dzień 31 grudnia 2021 roku:
a) nadwyżka wartości godziwej nad wartością księgową wszystkich składników taboru kolejowego wyniosła około 30%, przy czym
analiza na poziomie indywidualnych składników majątku spowodowała rozpoznanie dodatkowego odpisu z tytułu utraty wartości
w kwocie 12,4 milionów złotych;
b) nie zidentyfikowano utraty wartości wycenionych nieruchomości.
Wartość godziwa pozostałych aktywów, wchodzących w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne na poziomie Jednostki
dominującej, a niepodlegających wycenie, nie różniła się istotnie od ich wartości księgowych.
Dla pozostałych ww. ośrodków wypracowujących środki pieniężne Grupa przeprowadziła testy na utratę wartości poprzez
oszacowanie ich wartości odzyskiwalnej na poziomie wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto.