image_2ae5832d-947b-432d-82d9-cdb8bb3d8bb0

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe

Grupy Kapitałowej

Banku Gospodarstwa Krajowego

za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2022 r.

Warszawa, 5 kwietnia 2023 r.

Wybrane dane finansowe dotyczące skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Poniższe wybrane dane finansowe stanowią informację uzupełniającą do skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej BGK za 2022 rok.

	w mln zł		w mln EUR
	Za okres		Za okres
	od 01.01.2022 do 31.12.2022	od 01.01.2021 do 31.12.2021	od 01.01.2022 do 31.12.2022	od 01.01.2021 do 31.12.2021
Wynik z tytułu odsetek	2 965	1 033	632	226
Wynik z tytułu prowizji i opłat	317	295	68	64
Wynik z działalności operacyjnej	2 641	841	563	184
Zysk brutto	2 673	1 094	570	239
Zysk netto	2 162	875	461	191
Zysk netto przypadający na rzecz właściciela jednostki dominującej	2 162	875	461	191
Dochody całkowite netto	1 710	823	365	180
Przepływy pieniężne netto	-40 052	15 858	-8 543	3 464

	w mln zł		w mln EUR
	Stan na31.12.2022	Stan na31.12.2021	Stan na31.12.2022	Stan na31.12.2021
Aktywa razem	207 021	196 644	44 142	42 754
Kapitał własny ogółem	30 688	24 722	6 543	5 375
Kapitał (fundusz) przypadający na rzecz właściciela jednostki dominującej	30 688	24 722	6 543	5 375
Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy) bez funduszy przepływowych*	29,07%	29,52%	29,07%	29,52%
Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy) z funduszami przepływowymi*	28,91%	29,39%	28,91%	29,39%
Fundusze podstawowe (Tier 1)*	27 997	24 381	5 970	5 301
* Zmiana prezentacji za 2021 r. - Informacje dotyczące kalkulacji współczynnika wypłacalności oraz funduszy własnych prezentowane są w nocie 50 „Adekwatność kapitałowa” oraz “Sprawozdaniu w zakresie zarządzania ryzykiem i adekwatności kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego na dzień 31 grudnia 2022 r. (Filar III)”.

Wybrane dane finansowe dotyczące sprawozdania finansowego przeliczono na EUR według następujących kursów:
		31.12.2022	31.12.2021
§ pozycje rachunku zysków i strat, sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego (NBP) obliczonego jako średnia arytmetyczna kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca w danym okresie	4,6883		4,5775
§ pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej według kursu średniego NBP na ostatni dzień okresu	4,6899		4,5994

Na dzień 31.12.2022 r. wartości bilansowe denominowane w walutach obcych przeliczone zostały na PLN zgodnie z tabelą nr 252/A/NBP/2022 z dnia 30.12.2022 r.

Spis treści

Wybrane dane finansowe dotyczące skonsolidowanego sprawozdania finansowego.. 2

Skonsolidowany rachunek zysków i strat44

Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów44

Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej55

Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym66

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych88

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego99

1. Ogólne informacje99

2. Polityka rachunkowości1313

3. Informacje dotyczące segmentów działalności3636

4. Przychody i koszty z tytułu odsetek3838

5. Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat3939

6. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji4040

7. Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych4040

8. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych4040

9. Pozostałe przychody i koszty operacyjne4040

10. Ogólne koszty administracyjne4141

11. Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw4141

12. Podatek dochodowy4141

13. Zysk netto przypadający na jedną akcję4444

14. Wpłaty do budżetu państwa4444

15. Środki w Banku Centralnym4444

16. Należności od banków4444

17. Pochodne instrumenty finansowe4545

18. Pochodne instrumenty zabezpieczające4646

19. Papiery wartościowe4847

20. Należności i zobowiązania z tytułu papierów wartościowych z otrzymanym/udzielonym przyrzeczeniem odkupu5151

21. Kredyty i pożyczki udzielone klientom5252

22. Inwestycje w jednostki stowarzyszone5353

23. Wartości niematerialne5656

24. Rzeczowe aktywa trwałe5757

25. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania5858

26. Nieruchomości inwestycyjne6060

27. Inne aktywa6161

28. Zobowiązania wobec banków6161

29. Zobowiązania wobec klientów6161

30. Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych6262

31. Zobowiązania z tytułu leasingu6262

32. Pozostałe zobowiązania6262

33. Rezerwy6262

34. Kapitały6464

35. Proponowany podział zysku jednostki dominującej6565

36. Zobowiązania warunkowe z tytułu udzielonych i otrzymanych zobowiązań finansowych i gwarancyjnych6666

37. Informacje uzupełniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych6666

38. Transakcje z jednostkami powiązanymi6868

39. Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego jednostek Grupy Kapitałowej6969

40. Zmiany w podmiotach wchodzących w skład Grupy Kapitałowej7070

41. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych7070

42. Dane o aktywach, które stanowią zabezpieczenie zobowiązań7575

43. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych7676

Cele i zasady zarządzania ryzykiem7777

44. Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej7777

45. Zarządzanie ryzykiem kredytowym7979

46. Zarządzanie ryzykiem płynności101101

47. Zarządzanie ryzykiem rynkowym104104

48. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym109109

49. Inne rodzaje ryzyka111111

50. Adekwatność kapitałowa116116

Pozostałe noty121121

51. Działalność powiernicza121121

52. Informacje dotyczące podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego121121

53. Istotne zdarzenia następujące po dniu bilansowym121121

Skonsolidowany rachunek zysków i strat

Działalność kontynuowana	Nota	2022	2021
Przychody z tytułu odsetek	4	10 006	1 461
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej		9 208	1 368
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat		798	93
Koszty z tytułu odsetek	4	-7 041	-428
Wynik z tytułu odsetek		2 965	1 033
Przychody z tytułu prowizji i opłat	5	335	311
Koszty z tytułu prowizji i opłat	5	-18	-16
Wynik z tytułu prowizji i opłat		317	295
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji	6	210	169
Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych	7	55	49
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych	8	157	19
Pozostałe przychody operacyjne	9	15	332
Pozostałe koszty operacyjne	9	-92	-72
Ogólne koszty administracyjne	10	-685	-652
Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw	11	-301	-332
Wynik z działalności operacyjnej		2 641	841
Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych	22	32	253
Zysk brutto		2 673	1 094
Podatek dochodowy	12	-511	-219
Zysk netto		2 162	875
Zysk netto przypadający na rzecz właściciela jednostki dominującej		2 162	875

Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

	Nota	2022	2021
Zysk netto		2 162	875
Inne dochody całkowite		-452	-52
Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat		-194	-375
Aktualizacja wartości aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, brutto	34	-276	-467
Podatek odroczony z tytułu aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody	12	52	89
Udział w innych całkowitych dochodach jednostek stowarzyszonych, brutto	22	2	0
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych, brutto		25	4
Podatek odroczony z tytułu różnic kursowych z przeliczenia jednostek podporządkowanych	12	-5	-1
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych, brutto	18	10	0
Podatek odroczony z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych	12	-2	0
Pozycje, które nie mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat		-258	323
Aktualizacja wartości oraz wynik na sprzedaży instrumentów kapitałowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, brutto	34	-320	400
Podatek odroczony z tytułu aktualizacji wartości oraz wyniku na sprzedaży instrumentów kapitałowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	12	61	-76
Zyski i straty z wyceny programów określonych świadczeń, brutto	33	1	-1
Dochody całkowite netto, razem		1 710	823
Dochody całkowite netto przypadające na rzecz właściciela jednostki dominującej		1 710	823

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione na kolejnych stronach stanowią jego integralną część.

Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

	Nota	31.12.2022	31.12.2021
Aktywa
Kasa, środki w Banku Centralnym	15	3 300	48 342
Należności od banków	16	9 931	5 088
Pochodne instrumenty finansowe	17	1 587	468
Pochodne instrumenty zabezpieczające	18	10	0
Papiery wartościowe		137 259	93 975
- przeznaczone do obrotu		6	9
- nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	19	718	753
- wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody		48 660	66 693
- wyceniane w zamortyzowanym koszcie		87 875	26 520
Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu	20	12 741	10 003
Kredyty i pożyczki udzielone klientom		37 072	33 263
- wyceniane w zamortyzowanym koszcie	21	36 975	33 178
- obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat		97	85
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych	22	4 327	4 818
Wartości niematerialne	23	116	80
Rzeczowe aktywa trwałe	24	119	126
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania	25	86	105
Nieruchomości inwestycyjne	26	16	19
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego	12	0	18
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	12	373	276
Inne aktywa	27	84	63
Aktywa razem		207 021	196 644
Zobowiązania i kapitał własny
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banków	28	4 531	3 576
Pochodne instrumenty finansowe	17	1 359	895
Zobowiązania wobec klientów	29	153 816	150 804
Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	20	6 574	10 454
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych	30	3 934	3 860
Zobowiązania z tytułu leasingu	31	88	113
Pozostałe zobowiązania	32	4 924	1 461
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego	12	364	0
Rezerwy	33	743	759
Zobowiązania razem		176 333	171 922
Kapitał własny
Kapitał (fundusz) statutowy		26 879	21 982
Kapitał (fundusz) zapasowy	34	1 608	1 553
Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny		-400	52
Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe		232	232
Zysk (strata) z lat ubiegłych		207	28
Wynik finansowy roku bieżącego		2 162	875
Kapitał (fundusz) przypadający na rzecz właściciela jednostki dominującej		30 688	24 722
Kapitał ogółem		30 688	24 722
Suma zobowiązań i kapitału		207 021	196 644

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione na kolejnych stronach stanowią jego integralną część.

Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

Kapitały własne przypadające na jednostkę dominującą
	Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny	Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

Zmiany w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r.	Nota	Kapitał (fundusz) statutowy	Kapitał (fundusz) zapasowy	Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	Zabezpieczenie przepływów pieniężnych	Zyski i straty aktuarialne	Udział w innych całkowitych dochodach jednostek stowarzyszonych	Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych	Kapitał (fundusz) rezerwowy	Fundusz ogólnego ryzyka bankowego	Zyski/straty zatrzymane	Kapitał własny razem
1 stycznia 2022 r.		21 982	1 553	43	0	-7	2	14	77	155	903	24 722
Dochody całkowite razem, w tym:		0	0	-483	8	1	2	20	0	0	2 162	1 710
zysk netto bieżącego okresu		0	0	0	0	0	0	0	0	0	2 162	2 162
inne całkowite dochody za okres		0	0	-483	8	1	2	20	0	0	0	-452
Transfer zysku, w tym:	34	641	55	0	0	0	0	0	0	0	-696	0
z przeznaczeniem na kapitał		641	55	0	0	0	0	0	0	0	-696	0
Podwyższenie kapitału (funduszu) statutowego	34	4 256	0	0	0	0	0	0	0	0	0	4 256
31 grudnia 2022r.		26 879	1 608	-440	8	-6	4	34	77	155	2 369	30 688

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione na kolejnych stronach stanowią jego integralną część.

Kapitały własne przypadające na jednostkę dominującą
	Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny	Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

Zmiany w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r.	Nota	Kapitał (fundusz) statutowy	Kapitał (fundusz) zapasowy	Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	Zyski i straty aktuarialne	Udział w innych całkowitych dochodach jednostek stowarzyszonych	Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych	Kapitał (fundusz) rezerwowy	Fundusz ogólnego ryzyka bankowego	Zyski/straty zatrzymane	Razem	Udziały niesprawujące kontroli	Kapitał własny razem
1 stycznia 2021 r.		21 692	1 569	97	-6	2	11	77	155	302	23 899	24	23 923
Dochody całkowite razem, w tym:		0	0	-54	-1	0	3	0	0	875	823	0	823
zysk netto bieżącego okresu		0	0	0	0	0	0	0	0	875	875	0	875
inne całkowite dochody za okres		0	0	-54	-1	0	3	0	0	0	-52	0	-52
Transfer zysku, w tym:	34	290	27	0	0	0	0	0	0	-317	0	0	0
z przeznaczeniem na kapitał		290	27	0	0	0	0	0	0	-317	0	0	0
Zmiany w strukturze Grupy		0	-43	0	0	0	0	0	0	43	0	0	0
Zmiana w udziałach niesprawujących kontroli		0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	-24	-24
31 grudnia 2021 r.		21 982	1 553	43	-7	2	14	77	155	903	24 722	0	24 722

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione na kolejnych stronach stanowią jego integralną część

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych	Nota	2022	2021
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zysk (strata) netto		2 162	875
Korekty razem:		-42 373	14 461
Podatek dochodowy ujęty w wyniku finansowym	12	511	219
Amortyzacja	10	65	58
Zysk/ strata z działalności inwestycyjnej		-34	-458
Odsetki i dywidendy	37	297	3
Różnice kursowe		6	-1
Zmiana stanu należności od banków		146	297
Zmiana stanu należności z tytułu pochodnych instrumentów finansowych		-1 119	529
Zmiana stanu papierów wartościowych		-39 630	-17 134
- przeznaczone do obrotu		3	11
- nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat		29	127
- wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody		21 693	-10 985
- wyceniane w zamortyzowanym koszcie		-61 355	-6 287
Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu	37	-2 738	-5 796
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom		-3 809	189
- wyceniane w zamortyzowanym koszcie		-3 797	172
- obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat		-12	17
Zmiana stanu innych aktywów		-21	-321
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków		1 029	125
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu pochodnych instrumentów finansowych		464	-429
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów		3 012	34 666
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu		-3 880	4 636
Zmiana stanu rezerw		-16	239
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań		3 463	-2 182
Zapłacony podatek dochodowy		-121	-185
Inne korekty	37	2	6
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej		-40 211	15 336
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
Wpływy		1 261	2 645
Zbycie nieruchomości inwestycyjnych	26	3	0
Zbycie udziałów w jednostkach zależnych		0	2 244
Zbycie udziałów w jednostkach stowarzyszonych	22	1 201	353
Zbycie inwestycyjnych aktywów finansowych		9	0
Otrzymane dywidendy	37	48	48
Wydatki		715	588
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych	24	11	21
Nabycie wartości niematerialnych	23	57	25
Nabycie udziałów w jednostkach stowarzyszonych	22	647	536
Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych		0	6
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		546	2 057
C. Przepływy środków pieniężnych z działalność finansowej
Wpływy		466	0
Zaciągnięcie długoterminowych kredytów		466	0
Wydatki		853	1 535
Spłaty długoterminowych kredytów		555	458
Wykup wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych		0	1 000
Spłaty odsetek		260	47
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu		38	30
Środki pieniężne netto z działalności finansowej		-387	-1 535
D. Przepływy pieniężne netto		-40 052	15 858
E. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu		52 829	36 971
F. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu	37	12 777	52 829

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione na kolejnych stronach stanowią jego integralną część.

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

1. Ogólne informacje

Jednostką dominującą w Grupie Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego (Grupa, Grupa Kapitałowa) jest Bank Gospodarstwa Krajowego (jednostka dominująca, Bank, BGK). Od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego nie uległa zmianie nazwa Banku. Bank nie posiada jednostki dominującej. Bank nie posiada jednostki dominującej wyższego szczebla.

Bank Gospodarstwa Krajowego jest bankiem państwowym, w rozumieniu:

§ ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Prawo bankowe),

§ ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego,

§ statutu nadanego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 16 września 2016 r. w sprawie nadania statutu Bankowi Gospodarstwa Krajowego.

BGK prowadzi działalność w Polsce z siedzibą w Warszawie, przy Al. Jerozolimskich 7, 00- 955 Warszawa, oraz adresem do korespondencji: Budynek Varso 2, ul. Chmielna 73. Posiada numer identyfikacji podatkowej NIP 525-00-12-372 oraz numer REGON 000017319.

BGK poza Centralą posiada 16 Regionów zlokalizowanych w miastach wojewódzkich oraz przedstawicielstwa w Brukseli, Frankfurcie nad Menem, Londynie i Amsterdamie.

Bank jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego oraz znaczącym inwestorem dla jednostek stowarzyszonych, będących w posiadaniu Banku i jego podmiotów zależnych.

Zgodnie z art. 4 ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego do podstawowych celów działalności BGK należy wspieranie polityki gospodarczej Rady Ministrów, rządowych programów społeczno-gospodarczych, w tym poręczeniowo-gwarancyjnych oraz programów samorządności lokalnej i rozwoju regionalnego, obejmujących w szczególności projekty:

§ realizowane z wykorzystaniem środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz międzynarodowych instytucji finansowych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo bankowe,

§ infrastrukturalne,

§ związane z rozwojem sektora mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorstw,

- w tym realizowane z wykorzystaniem środków publicznych.

Na mocy art. 5 i 6 ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego, Bank realizuje zadania, do których należą w szczególności:

§ wykonywanie czynności określonych ustawą Prawo bankowe,

§ obsługa funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych BGK na podstawie odrębnych ustaw,

§ obsługa transakcji eksportowych z zastosowaniem instrumentów wspierania eksportu oraz wspieranie eksportu polskich towarów i usług, zgodnie z odrębnymi przepisami lub w ramach realizacji programów rządowych,

§ wykonywanie czynności dotyczących instytucji kredytowych zlikwidowanych lub uznanych za zlikwidowane,

§ prowadzenie – bezpośrednio lub pośrednio – działalności gwarancyjnej lub poręczeniowej w ramach realizacji rządowych programów poręczeniowo - gwarancyjnych lub w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa na podstawie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, w szczególności dla sektora mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców,

§ wydawanie oświadczeń mających moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, umożliwiających wykreślenie wpisów ujawnionych w działach III i IV ksiąg wieczystych lub zbiorach dokumentów,

§ wspieranie rozwoju budownictwa mieszkaniowego, w szczególności budownictwa mającego na celu budowę lokali mieszkalnych na wynajem, zgodnie z odrębnymi przepisami lub w ramach realizacji rządowych programów,

§ obsługa bankowa rachunków budżetu państwa,

§ obsługa budżetów jednostek samorządu terytorialnego,

§ obsługa rachunków państwowych lub samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych,

§ inne czynności realizowane z wykorzystaniem środków publicznych, określone umowami zawartymi z organami administracji rządowej.

BGK może również pełnić rolę podmiotu wdrażającego instrument finansowy lub fundusz funduszy, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006.

Od blisko 100 lat Bank Gospodarstwa Krajowego realizuje swoją misję związaną ze wspieraniem polskiej gospodarki. W 2021 roku przyjęto strategię banku na lata 2021-25, w której misja banku została uzupełniona o dodatkowy aspekt dotyczący działań na rzecz zrównoważonego rozwoju. Strategia 2021-25 aktualizuje również wizję banku, jako Lidera programów na rzecz zrównoważonego rozwoju. Unikatowa rola BGK, jako banku rozwoju, polega na wsparciu rozwoju społeczno-gospodarczego Polski poprzez odpowiednią stymulację i uzupełnianie sektora bankowego. Szczególnie istotny jest fakt, że BGK inicjuje działania i aktywizuje partnerów, ale przy tym nie konkuruje z rynkiem. Zapełnia lukę oraz kieruje narzędzia tam, gdzie brakuje oferty rozwoju dla innych podmiotów obecnych na rynku. Strategia BGK 2021-25 stanowi odpowiedź na zmieniające się otoczenie gospodarcze, uwzględnia zmieniające się potrzeby społeczne, a także zmiany otoczenia technologicznego i regulacyjnego. W kolejnych latach kontynuowane będą działania wzmacniające pozycję banku i polskiej gospodarki na arenie międzynarodowej. W ramach strategii BGK na lata 2021-25 zdefiniowano 3 kluczowe filary zewnętrzne (strategiczne kierunki, w oparciu o które BGK chce rozwijać i wpływać na rynek):

§ Zrównoważony Rozwój, którego ambicją jest wspieranie rozwoju społeczno-gospodarczego kraju w taki sposób, abyśmy tworzyli co najmniej niepogorszone warunki do życia dla następnych pokoleń,

§ Zaangażowanie społeczne, dzięki któremu budowana jest nowoczesna polska państwowość poprzez rozwój kapitału społecznego w zakresie edukacji, wsparcia kultury, sportu i poszanowania środowiska naturalnego,

§ Współpraca i biznes międzynarodowy, mający na celu zwiększenie konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez podniesienie poziomu umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw oraz budowę świadomości atrakcyjności Polski wśród inwestorów zagranicznych, jako kraju o wysokim kapitale intelektualnym;

a także 2 filary wewnętrzne (tj. sposób zorganizowania i działania po to, aby zwiększać skuteczność działań w filarach biznesowych):

§ Transformacja cyfrowa i procesowa tworząca optymalne warunki dla dynamicznego rozwoju wyznaczanego przez Strategię poprzez doskonałość procesową i cyfryzację,

§ Efektywny model zarządzania zapewniający zwiększenie skali zadań realizowanych w ramach zaspokajania coraz bardziej złożonych potrzeb rosnącej liczby interesariuszy.

Zakres działalności banku definiują programy modelu biznesowego, które wspierają realizację filarów strategii. Osiem dedykowanych programów stanowi odpowiedź, w jaki sposób bank chce docierać do rynku, reagować na potrzeby i dostosowywać rozwiązania:

§ Rozwój przemysłu,

§ Infrastruktura, transport i logistyka,

§ Rozwój przedsiębiorczości,

§ Bezpieczeństwo strategiczne,

§ Ochrona zdrowia,

§ Finanse publiczne,

§ Spójność społeczna i terytorialna,

§ Mieszkalnictwo.

Programy to zestaw spójnych działań i odpowiednio dobranych produktów, które zaspokajają potrzeby kluczowych interesariuszy. Ich cele wynikają z polityki państwa, strategii banku oraz z konieczności zaspokojenia zidentyfikowanych luk rynkowych. Każdy program dąży do rozwoju przypisanego do siebie segmentu gospodarki w określonym w ambicji kierunku.

Skład Rady Nadzorczej Banku

W 2022 r. Prezes Rady Ministrów dokonał zmian w składzie Rady Nadzorczej BGK, tj. powołał z dniem 12 stycznia 2022 r. w skład Rady Nadzorczej Piotra Pawliczaka.

W 2022 r. rezygnację z członkostwa w Radzie Nadzorczej BGK złożyli:

§ Robert Zima, Członek Rady Nadzorczej, z dniem 22 kwietnia 2022 r.,

§ Marek Niedużak, Sekretarz Rady Nadzorczej BGK, z dniem 26 maja 2022 r.,

§ Łukasz Śmigasiewicz, Członek Rady Nadzorczej BGK, z dniem 1 sierpnia 2022 r.

Na dzień 31 grudnia 2022 r. skład Rady Nadzorczej Banku był następujący:

§ Paweł Borys – Przewodniczący Rady Nadzorczej,

§ Beata Gorajek – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej,

§ Magdalena Tarczewska-Szymańska – Sekretarz Rady Nadzorczej,

§ Zbigniew Krysiak – Członek Rady Nadzorczej,

§ Honorata Krysiewicz – Członek Rady Nadzorczej,

§ Wojciech Maj – Członek Rady Nadzorczej,

§ Piotr Pawliczak– Członek Rady Nadzorczej,

§ Adam Rudzewicz – Członek Rady Nadzorczej,

§ Jerzy Szmit – Członek Rady Nadzorczej.

Od 31.12.2022 r. do dnia podpisania sprawozdania finansowego zaszły zmiany w składzie Rady Nadzorczej Banku. Piotr Pawliczak złożył rezygnację z funkcji członka Rady Nadzorczej BGK z dniem 5 stycznia 2023 r. Prezes Rady Ministrów powołał w skład Rady Nadzorczej BGK z dniem 14 lutego 2023 r. Gertrudę Uścińską, z dniem 2 marca 2023 r. Piotra Kielocha oraz z dniem 27 marca 2023 r. Michała Gajewskiego.

Skład Zarządu Banku

W 2022 roku Prezes Rady Ministrów nie dokonał zmian w składzie Zarządu.

W skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2022 r. wchodzili:

§ Beata Daszyńska - Muzyczka – Prezes Zarządu,

§ Paweł Nierada – Pierwszy Wiceprezes Zarządu,

§ Włodzimierz Kocon – Wiceprezes Zarządu,

§ Radosław Kwiecień – Członek Zarządu,

§ Tomasz Robaczyński – Członek Zarządu,

§ Dariusz Szwed – Członek Zarządu.

Od 31.12.2022 r. do dnia podpisania sprawozdania finansowego zaszły zmiany w składzie Zarządu Banku. Prezes Rady Ministrów odwołał z dniem 31 stycznia 2023 r. Włodzimierza Kocona ze stanowiska wiceprezesa Zarządu BGK.

1.1. Skład Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego

W skład Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego na dzień 31 grudnia 2022 r. wchodzą Bank Gospodarstwa Krajowego (jednostka dominująca) oraz następujące jednostki zależne:

image_4c9ee24e-2d52-41a5-b483-9da4388faeba Fundusz Ekspansji Zagranicznej FIZ AN - przedmiotem działalności funduszu jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze niepublicznego proponowania nabycia certyfikatów inwestycyjnych. Fundusz dąży do osiągnięcia celu inwestycyjnego poprzez nabywanie i obejmowanie akcji i udziałów. Fundusz wspiera ekspansję zagraniczną poprzez inwestowanie w zagraniczne podmioty należące do polskich spółek.

Vinci S.A. to spółka powołana do zarządzania Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi (ASI) w których inwestorem jest Bank. Celem spółki jest realizacja misji Banku poprzez dokonywanie inwestycji w zgodzie z politykami inwestycyjnymi poszczególnych ASI. Vinci S.A. zarządza obecnie spółką Vinci S.A. HiTech ASI S.K.A oraz Vinci S.A. IQ ASI S.K.A.

Vinci S.A. HiTech ASI S.K.A. to Alternatywna Spółka Inwestycyjna, której zakres działalności inwestycyjnej obejmuje sektory wysokich technologii, takich jak branże automotive, biotechnologii, energetyki, przemysłu kosmicznego, teleinformatyczny oraz przemysłu 4.0. Spółka zamierza wspierać firmy na etapie komercjalizacji produktu lub usługi i finansowania wzrostu, angażując się w projekty inwestycyjne znajdujące się między fazą wczesnego rozwoju, a dojrzałego przedsiębiorstwa.

Vinci S.A. IQ ASI S.K.A to Alternatywna Spółka Inwestycyjna poszukująca polskich, innowacyjnych projektów naukowo-badawczych na wczesnych etapach rozwoju. Spółka działa w formie inkubacyjnego wehikułu inwestycyjnego skupiając się na przedsięwzięciach charakteryzujących się jednocześnie wysokim poziomem naukowym, technologicznym, zdolnością patentową oraz potencjałem komercyjnym.

1.2. Jednostki zależne

Skład Grupy Kapitałowej BGK przedstawia poniższa tabela:

Skład Grupy Kapitałowej BGK
Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	Udział bezpośredni/pośredni jednostki dominującej w kapitale jednostki (w %)
Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	31.12.2022	31.12.2021
Inwestycje Banku Gospodarstwa Krajowego
Fundusz Ekspansji Zagranicznej FIZ AN	Warszawa	lokowanie środków pieniężnych zebranych od uczestników funduszu	100%	100%
VINCI S.A.	Warszawa	działalność związana z zarządzaniem funduszami	100%	100%
VINCI S.A. Hitech Alternatywna Spółka Inwestycyjna S.K.A.	Warszawa	lokowanie środków pieniężnych zebranych od inwestorów Spółki	100%	100%
VINCI S.A. IQ Alternatywna Spółka Inwestycyjna S.K.A.	Warszawa	lokowanie środków pieniężnych zebranych od inwestorów Spółki	100%	-

1.3. Jednostki stowarzyszone

Grupa Kapitałowa BGK posiada następujące jednostki stowarzyszone:

Jednostki stowarzyszone
Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	Udział jednostki dominującej w kapitale jednostki (w %)
Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	31.12.2022	31.12.2021
Inwestycje Banku Gospodarstwa Krajowego
Three Seas Initiative Investment Fund S.A. SICAV-RAIF	Luxembourg	działalność inwestycyjna	80.81%	81.25%
Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Kapitałowy Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych	Warszawa	lokowanie środków pieniężnych zebranych od uczestników funduszu	połączenie	30.91%
Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych	Warszawa	lokowanie środków pieniężnych zebranych od uczestników funduszu	połączenie	86.40%
PFR Fundusz Inwestycyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych	Warszawa	lokowanie środków pieniężnych zebranych od uczestników funduszu	30.02%	połączenie
Korporacja Ubezpieczeń i Kredytów Eksportowych S.A.	Warszawa	działalność ubezpieczeniowa	48.45%	48.45%
Krajowa Grupa Poręczeniowa Sp. z o.o.	Warszawa	działalność poręczeniowa	39.29%	39.29%
Świętokrzyski Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	Kielce	działalność poręczeniowa	49.99%	49.99%
Kujawsko-Pomorski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	Toruń	działalność poręczeniowa	49.38%	49.38%
Opolski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	Opole	działalność poręczeniowa	48.27%	48.27%
Fundusz Pomerania Sp. z o.o.	Szczecin	działalność poręczeniowa	41.15%	41.15%
Samorządowy Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w Gostyniu	Gostyń	działalność poręczeniowa	35.99%	35.99%
Śląski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	Katowice	działalność poręczeniowa	46.08%	46.08%
Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	Poznań	działalność poręczeniowa	44.44%	44.44%
Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o.	Wrocław	działalność poręczeniowa	42.62%	42.62%
Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	Kraków	działalność poręczeniowa	36.87%	36.87%
Warmińsko-Mazurski Fundusz "Poręczenia Kredytowe" Sp. z o.o.	Działdowo	działalność poręczeniowa	36.19%	36.19%
Małopolski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w likwidacji	Nowy Sącz	działalność poręczeniowa	32.86%	32.86%
Inwestycje Funduszu Ekspansji Zagranicznej FIZ AN
Esotiq Germany GmbH	Stuttgart	Sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych	sprzedaż	48.78%
UAB EMP Recycling	Galines (Litwa)	Skup, przetwórstwo i sprzedaż surowców wtórnych	49.00%	49.00%
ASM Germany GmbH	Norymberga	Usługi wsparcia sprzedaży	49.90%	49.90%
Elemental USA Inc.	Wilmington, Delaware (USA)	Recykling katalizatorów samochodowych	35.02%	35.02%
Recat GmbH	Sulzfeld, Niemcy	Recykling katalizatorów samochodowych	32.20%	32.20%
G+M GmbH	Marktzeuln, Niemcy	Produkcja elementów prefabrykowanych z betonu	24.00%	24.00%
White Olive A.E.	Ateny	Działalność hotelowa w Grecji	34.02%	34.02%
Netguru LLC (USA)	Camdem	Konsulting branży IT w USA	49.99%	-

BGK jest inicjatorem i współzałożycielem Three Seas Initiative Investment Fund S.A. SICAV-RAIF (Fundusz Trójmorza). Jest to alternatywny fundusz inwestycyjny utworzony w celu realizacji komercyjnych projektów infrastrukturalnych, istotnie przyczyniających się do rozwoju gospodarek krajów regionu Trójmorza (Europa Środkowo-Wschodnia pomiędzy Bałtykiem, Morzem Czarnym i Adriatykiem). Bank w swoich działaniach realizuje postanowienia dotyczące strategii i struktury Funduszu, które zostały wypracowane z partnerami z instytucji rozwoju państw Trójmorza, w związku z tym

w rozumieniu MSSF nie sprawuje nad Funduszem kontroli. Brak sprawowania kontroli nad funduszem wynika z faktu, iż Bank mimo, że posiada większość udziałów w funduszu i jest narażony na zmienne wyniki finansowe funduszu, to nie ma mocy do kierowania najbardziej istotną działalnością, która znacząco wpływa na wyniki finansowe funduszu tj. podejmowanie decyzji o nabywaniu i zbywaniu lokat funduszu. Bank nie jest reprezentowany przez większość członków w Zarządzie oraz Radzie Nadzorczej. Tym samym nie są spełnione wszystkie elementy kontroli określone przez MSSF 10. Ponadto Fundusz Trójmorza jest na etapie pozyskiwania środków i prowadzi rozmowy z inwestorami prywatnymi oraz międzynarodowymi instytucjami finansowymi o ich możliwości dołączenia do akcjonariatu Funduszu.

W dniu 14 kwietnia 2022 r. nastąpiło połączenie funduszy: Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych – Kapitałowy FIZ AN oraz Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZ AN. Po połączeniu nazwa funduszu została zmieniona na PFR Fundusz Inwestycyjny FIZ AN. Udział w funduszu zmniejszył się do 30,02% zaangażowania kapitałowego.

2. Polityka rachunkowości

2.1. Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego i oświadczenie o zgodności

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego obejmuje dane za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2022 r. i porównywalne dane finansowe za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2021 r.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego za 2022 r. (sprawozdanie finansowe) zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej przyjętymi przez Unię Europejską według stanu na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz ze związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej (MSSF), a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (PSR) i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi.

W przypadku danych finansowych jednostek zależnych i stowarzyszonych niestosujących zasad rachunkowości według MSSF dokonano odpowiednich korekt mających na celu ujednolicenie stosowanych zasad rachunkowości przez Grupę Kapitałową.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Banku zostało sporządzone w oparciu o następujące zasady wyceny:

§ w wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu oraz dla aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

§ w zamortyzowanym koszcie dla pozostałych aktywów finansowych, w tym dla kredytów i pożyczek oraz pozostałych zobowiązań finansowych,

§ w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie oraz odpisy z tytułu utraty wartości dla rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania,

§ w wartości godziwej dla nieruchomości inwestycyjnych.

Dane finansowe w sprawozdaniu finansowym prezentowane są w złotych polskich, w zaokrągleniu do 1 mln zł, chyba że wskazano inaczej. Z uwagi na powyższe, w niektórych przypadkach mogą wystąpić matematyczne niespójności w sumowaniach lub pomiędzy poszczególnymi notami, wynikające z zaokrągleń.

Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Banku Gospodarstwa Krajowego w dniu 5 kwietnia 2023 r. Sprawozdanie finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego jest publikowane w tej samej dacie, co skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego za 2022 r.

2.2. Kontynuacja działalności

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności przez Grupę Kapitałową w okresie nie krótszym niż 12 miesięcy po dniu bilansowym. Zarząd Banku jednostki dominującej nie stwierdza na dzień podpisania sprawozdania finansowego istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez Grupę Kapitałową na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania, bądź istotnego ograniczenia dotychczasowej działalności.

2.3. Zmiany w standardach rachunkowości

Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia sprawozdania finansowego za 2022 r. są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku, z wyjątkiem zastosowania nowych lub zmienionych standardów oraz interpretacji obowiązujących dla okresów rozpoczynających się od 1 stycznia 2022 roku i później.

Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów i interpretacji, które zostały zastosowane w roku obrotowym 2022

Następujące zmiany do istniejących standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w Unii Europejskiej (UE) zostały po raz pierwszy zastosowane w sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej za 2022 rok:

§ Zmiany do MSSF 16 „Leasing” - ulgi w spłatach czynszu w związku z Covid-19 po 30 czerwca 2021 r. (obowiązuje w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 kwietnia 2021 roku lub później),

§ Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć” – zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych wraz ze zmianami do MSSF 3 (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),

§ Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” – przychody uzyskiwane przed przyjęciem składnika aktywów trwałych do użytkowania (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),

§ Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” – umowy rodzące obciążenia – koszt wypełnienia umowy (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),

§ Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2018 - 2020)” – dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa (zmiany do MSSF 1, MSSF 9 oraz MSR 41) obowiązują w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później. Zmiany do MSSF 16 dotyczą jedynie przykładu ilustrującego, a zatem nie podano daty wejścia w życie.

Wyżej wymienione zmiany do istniejących standardów nie mają istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej za 2022 rok lub nie dotyczą Grupy Kapitałowej.

Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów i interpretacji, które zostały wydane przez RMSR i zatwierdzone przez UE, ale nie weszły w życie i nie zostały przyjęte przez Grupę Kapitałową do wcześniejszego zastosowania

Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów, jakie zostały już wydane przez RMSR i zatwierdzone przez UE, ale jeszcze nie weszły w życie a Grupa Kapitałowa nie zdecydowała się na ich wcześniejsze zastosowanie:

§ MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” z późniejszymi zmianami do MSSF 17 opublikowanymi przez RMSR 25 czerwca 2020 roku - zatwierdzone w UE w dniu 19 listopada 2021 r. (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

§ Zmiany do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” – zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 po raz pierwszy – dane porównawcze, zatwierdzone w UE w dniu 8 września 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

§ Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Ujawnienia na temat istotnych zasad rachunkowości. zatwierdzone w UE w dniu 2 marca 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

§ Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” – Definicja wartości szacunkowych zatwierdzone w UE w dniu 2 marca 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

§ Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” - Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań z pojedynczej transakcji zatwierdzone w UE w dniu 11 sierpnia 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później).

Według szacunków Grupy Kapitałowej wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę Kapitałową na dzień 31 grudnia 2022 r. lub nie dotyczą Grupy Kapitałowej.

Standardy i interpretacje oraz zmiany do standardów i interpretacji, które zostały wydane przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE

MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji wydanych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych nowych standardów oraz zmian do standardów, które nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w UE:

§ Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

§ Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Zobowiązania długoterminowe z kowenantami (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 roku lub później),

§ Zmiany do MSSF 16 „Leasing” – Zobowiązanie z tytułu leasingu w ramach sprzedaży i leasingu zwrotnego (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 roku lub później),

§ Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie zmian została odroczona do momentu zakończenia prac badawczych nad metodą praw własności).

Według szacunków Grupy Kapitałowej wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę Kapitałową na dzień 31 grudnia 2022 r. lub nie dotyczą Grupy Kapitałowej.

2.4. Szacunki i założenia

Grupa Kapitałowa dokonuje pewnych szacunków i przyjmuje założenia, które mają wpływ zarówno na sprawozdanie finansowe, jak i na ujętą w nim informację uzupełniającą. Szacunki i założenia, które Grupa Kapitałowa przyjmuje do wykazywania wartości aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów, dokonywane są przy wykorzystaniu danych historycznych oraz innych czynników, które są dostępne oraz uznawane za właściwe w danych okolicznościach.

Założenia, co do przyszłości oraz dostępne dane służą do szacowania wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, których nie można jednoznacznie określić przy wykorzystaniu innych źródeł. Przy dokonywaniu szacunków Grupa Kapitałowa uwzględnia przyczyny oraz źródła niepewności, które są przewidywane na koniec okresu sprawozdawczego. Wyniki rzeczywiste mogą się różnić od wartości szacunkowych.

Dokonywane przez Grupę Kapitałową szacunki oraz założenia są poddawane bieżącym przeglądom. Korekty szacunków są rozpoznawane w tym okresie, w którym dokonano zmiany szacunków, jeżeli korekty dotyczą tylko tego okresu. Natomiast, jeżeli korekty wpływają zarówno na okres, w którym dokonano zmiany, jak i na przyszłe okresy, są one rozpoznawane w okresie, w którym dokonano zmiany oraz w okresach przyszłych.

Najistotniejsze szacunki dokonywane przez Grupę Kapitałową obejmują:

§ odpisy na oczekiwane straty kredytowe,

§ szacunki dotyczące wpływu tzw. wakacji kredytowych wynikających z Ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom,

§ szacunki w zakresie utraty wartości aktywów niefinansowych,

§ wartość godziwą instrumentów finansowych,

§ szacunki dotyczące rezerwy na programy określonych świadczeń,

§ szacunki dotyczące rezerw na sprawy sporne i ryzyko prawne,

§ szacunki dotyczące przychodów z tytułu opłaty za zarządzanie.

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe, z uwzględnieniem sytuacji wynikającej z pandemii COVID – 19 oraz wojny w Ukrainie

Grupa Kapitałowa stosuje wymogi standardu MSSF 9 w zakresie utraty wartości aktywów finansowych w celu ujęcia i wyceny odpisu na oczekiwane straty kredytowe, które są wyceniane w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Zasady oceny utraty wartości oraz metody kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych zostały opisane w nocie 45.2.

W kontekście poziomu oczekiwanych strat kredytowych Grupa Kapitałowa w dalszym ciągu na bieżąco analizowała sytuację związaną z COVID-19 oraz z agresją Rosji na Ukrainę i podejmowała stosowne kroki.

Grupa Kapitałowa nie zmieniała metodyk modeli wyceny MSSF 9 natomiast zaktualizowane parametry modeli i praktyczna realizacja procesu monitoringu odzwierciedlają oczekiwania dotyczące ewentualnego wzrostu poziomu ryzyka kredytowego wynikającego przede wszystkim z agresji Rosji na Ukrainę. Wprowadzono następujące zmiany znajdujące odzwierciedlenie w poziomie oczekiwanych strat kredytowych (definicje parametrów są zamieszczone w nocie 45.1 „Proces zarządzania ryzykiem kredytowym”):

§ Zaktualizowano parametry LGD (uwzględnienie szacowanych oczekiwanych zmian w odzyskiwalności zabezpieczeń),

§ Zaktualizowano krzywą LtPD z uwzględnieniem aktualnych danych,

§ Zaktualizowano prognozy makroekonomiczne uwzględniane w procesie wyznaczania oczekiwanych strat kredytowych,

§ Zaktualizowano oceny sytuacji poszczególnych klientów w procesie monitoringu znajdujące odzwierciedlenie w ratingu oraz w parametrze PD.

Dodatkowo, Grupa Kapitałowa przeanalizowała portfel kredytowy pod kątem klientów narażonych na działania wojenne w Ukrainie m.in. poprzez: spadek przychodów wynikających z eksportu do Ukrainy, Białorusi i Rosji, ograniczenie działalności w wyniku spadku importu towarów i surowców z ww. rynków czy też wzrost kosztów surowców. Grupa Kapitałowa zidentyfikowała około dwudziestu klientów korporacyjnych narażonych na ww. czynniki ryzyka i poddał ich

stosownym stress testom, które wykazały, że w przypadku materializacji założonych scenariuszy, potencjalny poziom dotworzenia odpisów aktualizujących może kształtować się na poziomie około 41,5 mln zł. Klienci ci zostali objęci dodatkowym monitoringiem. Równolegle przeprowadzona analiza branż narażonych na skutki działań wojennych w Ukrainie przyniosła w efekcie dodatkowe dotworzenie odpisów na poziomie 32,3 mln zł.

Poniższe tabele prezentują szacunkowy wpływ zmian wartości bieżącej przepływów pieniężnych oraz wartości PD i LGD na wysokość odpisów na oczekiwane straty kredytowe – dla trzech faz szacowania utraty wartości.

Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości bieżącej przepływów pieniężnych na poziom odpisów dla ekspozycji z utratą wartości – oceniane metodą indywidualną - faza 3	31.12.2022		31.12.2021
Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości bieżącej przepływów pieniężnych	10%	-10%	10%	-10%
Szacunkowa zmiana odpisów z tytułu utraty wartości ekspozycji bilansowych ocenianych metodą indywidualną	-95	180	-110	135
Szacunkowa zmiana odpisów na zobowiązania pozabilansowe oceniane metodą indywidualną	-22	24	-16	22

Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD na poziom dla odpisów ekspozycji z utratą wartości - oceniane metodą grupową - faza 3	31.12.2022		31.12.2021
Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD	10%	-10%	10%	-10%
Szacunkowa zmiana odpisów z tytułu utraty wartości ekspozycji bilansowych ocenianych metodą grupową	21	-36	19	-21
Szacunkowa zmiana odpisów na zobowiązania pozabilansowe oceniane metodą grupową	0	0	0	0

Wpływ zwiększenia/zmniejszenia wartości PD i LGD na poziom odpisów dla ekspozycji bez utraty wartości - faza 1 i 2	31.12.2022		31.12.2021
Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości PD	10%	-10%	10%	-10%
Szacunkowa zmiana odpisów dla ekspozycji bilansowych bez utraty wartości	48	-48	42	-43
Szacunkowa zmiana odpisów dla zobowiązań pozabilansowych bez utraty wartości	29	-29	38	-38
Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości LGD	10%	-10%	10%	-10%
Szacunkowa zmiana odpisów dla ekspozycji bilansowych bez utraty wartości	48	-48	42	-42
Szacunkowa zmiana odpisów dla zobowiązań pozabilansowych bez utraty wartości	29	-29	38	-38

Szacunki dotyczące wpływu tzw. wakacji kredytowych wynikających z ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom

W dniu 28 lipca 2022 r. weszła w życie Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, która wprowadza możliwość zawieszenia przez kredytobiorców spłaty:

– kredytów hipotecznych udzielonych w walucie polskiej oraz

– kredytów udzielonych na przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane mające na celu budowę lokali mieszkalnych na wynajem lub budowę lokali mieszkalnych, do których ustanowione zostanie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego.

Przez okres do ośmiu miesięcy (zawieszenie spłat ratalnych do 8 rat miesięcznych) w latach 2022-2023 („wakacje kredytowe”). W związku z powyższym Bank rozpoznał w lipcu 2022 r. jednorazowy wpływ ujęcia wakacji kredytowych skutkujący pomniejszeniem wyniku odsetkowego o kwotę 146,4 mln zł. Wysokość pomniejszenia została wyliczona, jako różnica pomiędzy wartością brutto portfela kredytowego na dzień kalkulacji, a bieżącą wartością szacowanych przepływów pieniężnych wynikających z umów kredytowych przy uwzględnieniu założenia, że większość klientów, którym przysługuje taka możliwość skorzysta z wakacji kredytowych. Strata została rozpoznana zgodnie z MSSF9 pomniejszając przychody odsetkowe od aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz wartość brutto kredytów. Do końca 2022 r. część straty w kwocie 63,6 mln zł rozliczyła się do rachunku zysków i strat powiększając przychody odsetkowe. Łączny wpływ wakacji kredytowych na przychody odsetkowe Banku w 2022 r. wyniósł 82,8 mln zł.

Szacunki w zakresie utraty wartości aktywów niefinansowych

Grupa Kapitałowa stosuje wymogi standardu MSR 36 w zakresie oceny, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości aktywów niefinansowych. W razie stwierdzenia istnienia przesłanek wskazujących na to, że mogła nastąpić utrata wartości o charakterze ocenianym jako trwały, Grupa Kapitałowa szacuje wartość odzyskiwalną tych aktywów. Utrata wartości inwestycji nastąpiła, jeżeli ich wartość bilansowa jest wyższa od ich wartości odzyskiwalnej. Różnica stanowi odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości.

Wartość godziwa instrumentów finansowych

Dla instrumentów pochodnych, nienotowanych dłużnych papierów wartościowych oraz należności ujmowanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości godziwej, dla których nie identyfikuje się aktywnego rynku, wycenę

przeprowadza się na podstawie powszechnie stosowanych technik wyceny, w maksymalnym stopniu bazując na obserwowalnych w otoczeniu rynkowym danych wejściowych i profesjonalnym osądzie. Stosowane techniki wyceny i dane wejściowe podlegają regularnej weryfikacji.

Szacunkowy wpływ zmiany wyceny do wartości godziwej instrumentów pochodnych o symetrycznym profilu ryzyka, nienotowanych dłużnych papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz należności zaklasyfikowanych do kategorii wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat przy przesunięciu równoległym krzywych dochodowości prezentują poniższe tabele.

Zmiana wyceny instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka przy przesunięciu równoległym krzywych dochodowości	31.12.2022		31.12.2021
Zmiana wyceny przy przesunięciu równoległym krzywych dochodowości o:	+ 50bp	- 50bp	+ 50bp	- 50bp
Zmiana wyceny instrumentów pochodnych (aktywa pomniejszone o zobowiązania)	-5	5	-3	3

Zmiana wyceny do wartości godziwej nienotowanych dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody przy przesunięciu równoległym krzywej dochodowości	31.12.2022		31.12.2021
Zmiana wyceny przy przesunięciu równoległym krzywych dochodowości o:	+ 50bp	- 50bp	+ 50bp	- 50bp
Zmiana wyceny nienotowanych dłużnych instrumentów finansowych	-8	8	-13	13

Zmiana wyceny w wartości godziwej należności wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy przy przesunięciu równoległym krzywej dochodowości	31.12.2022		31.12.2021
Zmiana wyceny przy przesunięciu równoległym krzywych dochodowości o:	+ 50bp	- 50bp	+ 50bp	- 50bp
Zmiana wyceny należności	0	0	1	-1

Szacunki dotyczące rezerwy na programy określonych świadczeń

Rezerwy na programy określonych świadczeń obejmują: odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne. Rezerwy szacowane są na podstawie wyceny aktuarialnej z zastosowaniem stopy dyskontowej - rynkowej rentowności 10-letnich obligacji skarbowych, którą na koniec 2022 r. przyjęto na poziomie 6,8% (na koniec 2021 r. na poziomie 3,9%). Do obliczeń jako długookresową, roczną stopę wzrostu wynagrodzeń przyjęto nominalnie 5%. Rezerwa będąca efektem wyceny aktuarialnej ujmowana jest i aktualizowana w okresach rocznych.

Rezerwy tworzone na podstawie zatwierdzonego i przyjętego planu finansowego na dany rok.

Analiza wrażliwości rezerw na programy określonych świadczeń zaprezentowana jest w nocie 33 „Rezerwy”.

Szacunki dotyczące rezerw na sprawy sporne i ryzyko prawne

Rezerwy na sprawy sporne i ryzyko prawne tworzone są na podstawie oceny prawdopodobieństwa wydania niekorzystnego dla Grupy Kapitałowej orzeczenia lub niekorzystnego zakończenia sprawy.

Grupa Kapitałowa obserwuje zmiany otoczenia prawnego wynikające z orzecznictwa sądowego, które dotyczy kredytów hipotecznych indeksowanych do walut obcych (CHF), w tym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 3 października 2019 roku w sprawie C 260/18. Grupa Kapitałowa ma również na uwadze działania Komisji Nadzoru Finansowego zmierzające do wskazania kierunku i zakresu potencjalnych ugód pomiędzy bankami i kredytobiorcami, oraz możliwe rozstrzygnięcie TSUE w sprawie C 520/21 dotyczącej roszczenia powstającego po stwierdzeniu nieważności umowy ze względu na jej abuzywność.

Grupa Kapitałowa rozważyła ryzyko prawne z tym związane i uznała, że może powstać zobowiązanie skutkujące przyszłym wypływem środków pieniężnych. W związku z tym Grupa Kapitałowa utworzyła rezerwy indywidualne i portfelowe na ryzyko prawne.

Jednocześnie, w 2022 roku Grupa Kapitałowa kontynuowała działania zmierzające do zawierania ugód z klientami w zakresie umów dotyczących kredytów hipotecznych w CHF.

Grupa Kapitałowa kierując się dotychczasową praktyką zamierza monitorować zmiany w podejściu rynkowym i kontynuować dotychczasowy proces między innymi w zakresie podpisywania ugód i traktuje ten scenariusz jako wiodący.

Szczegóły przedstawiające wartość rezerw na sprawy sporne i ryzyko prawne znajdują się w nocie 33 „Rezerwy”.

Szacunki dotyczące przychodów z tytułu opłaty za zarządzanie

Grupa Kapitałowa rozlicza przychody z tytułu opłaty za zarządzanie programami w ramach działalności zleconej zgodnie z wymogami MSSF 15. Do stworzenia klucza alokacji wynagrodzenia stosuje metodę opartą na nakładach, w której oszacowanie odpowiedniego stopnia spełnienia zobowiązania w ramach danej umowy o zarządzanie wymaga zastosowania wartości szacunkowych w całym okresie trwania programu (wynagrodzenia do otrzymania, koszty do poniesienia, odchylenia kwot przychodów/kosztów rzeczywiście realizowanych w porównaniu z wcześniejszymi prognozami). Grupa kapitałowa aktualizuje oszacowania, nie rzadziej niż w okresach półrocznych.

2.5. Istotne zasady rachunkowości

2.5.1. Prezentacja sprawozdania z sytuacji finansowej oraz rachunku zysków i strat jednostki dominującej

Jednostka dominująca, poza działalnością własną prowadzi działalność zleconą, w ramach, której obsługuje:

§ fundusze utworzone, powierzone lub przekazane BGK na podstawie odrębnych ustaw, których bilanse oraz rachunki zysków i strat nie są badane przez biegłego rewidenta, ale prezentowane są, jako załączniki do sprawozdania finansowego BGK (Fundusze):

- Fundusz Żeglugi Śródlądowej;

- Krajowy Fundusz Drogowy;

- Fundusz Kolejowy;

- Fundusz Termomodernizacji i Remontów;

- Fundusz Kredytów Studenckich;

- Fundusz Dopłat;

- Fundusz Wsparcia Kredytobiorców;

- Krajowy Fundusz Gwarancyjny;

- Funduszu Polskiej Nauki;

- Fundusz Przeciwdziałania COVID - 19;

- Fundusz Gwarancji Płynnościowych;

- Turystyczny Fundusz Zwrotów;

- Rządowy Fundusz Rozwoju Mieszkalnictwa;

- Ekologiczny Fundusz Poręczeń i Gwarancji;

- Fundusz Kredytowania Studiów Medycznych;

- Rządowy Fundusz Mieszkaniowy;

- Fundusz Pomocy;

- Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych;

- Fundusz Gwarancji Kryzysowych;

§ programy społeczno – gospodarcze oraz programy samorządności lokalnej i rozwoju regionalnego, z udziałem środków publicznych, w tym środków z Unii Europejskiej (Programy).

W III kwartale 2022 roku został zlikwidowany Fundusz Dopłat do Oprocentowania. Likwidacja funduszu wynika ze zrealizowania przez BGK w lipcu 2022 roku ostatniej dopłaty wynikającej z zapisów Ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19, a także umowy zawartej 15 lipca 2020 r. między Ministrem Rozwoju a BGK.

Szczegółowe informacje na temat prowadzonej przez jednostkę dominującą działalności zleconej znajdują się w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej BGK w 2022 roku -Raport zintegrowany.

W sprawozdaniu z sytuacji finansowej jednostka dominująca prezentuje działalność własną oraz tę część działalności zleconej, która stanowi aktywa i zobowiązania Banku w rozumieniu MSSF. W przypadku Funduszy są to należności lub zobowiązania Banku wobec tych Funduszy wynikające z wzajemnych rozliczeń (przepływy środków pieniężnych Funduszy odbywają się poprzez Bank). W zakresie Programów są to w szczególności środki pieniężne, które zostały przekazane do Banku na wydzielone rachunki bankowe.

Rachunek zysków i strat jednostki dominującej obejmuje przychody i koszty uzyskane z działalności własnej, nie ujmuje się w nim przychodów i kosztów Funduszy i Programów, z wyjątkiem kosztów poniesionych przez Bank na obsługę działalności zleconej oraz przychodów z tytułu wynagrodzenia za jej obsługę.

2.5.2. Zasady konsolidacji

Jednostki zależne

Sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe jednostki dominującej oraz sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzone za rok zakończony dnia 31 grudnia 2022 r. Jednostki zależne stosują zasady rachunkowości zgodne z PSR.

Dane finansowe jednostek zależnych podlegających konsolidacji, po uwzględnieniu korekt doprowadzających do zgodności z MSSF, sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie jednostki dominującej w oparciu o spójne zasady rachunkowości zastosowane dla transakcji i zdarzeń gospodarczych o podobnym charakterze.

Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nim kontroli przez jednostkę dominującą, a przestają być konsolidowane od dnia ustania kontroli. Przyjmuje się, że jednostka dominująca sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonała inwestycji wtedy i tylko wtedy, gdy:

§ posiada władzę nad jednostką, w której dokonała inwestycji,

§ z tytułu swojego zaangażowania w jednostce, w której dokonała inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawo do zmiennych zwrotów,

§ posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad jednostką, w której dokonała inwestycji, do wywierania wpływu na wysokość swoich zwrotów.

Jeżeli fakty i okoliczności wskazują, że nastąpiły zmiany w przypadku co najmniej jednego z trzech elementów kontroli wymienionych powyżej, Grupa Kapitałowa ponownie ocenia, czy sprawuje kontrolę nad daną jednostką. Jednostka dominująca oceniając sprawowanie kontroli w sytuacji posiadania mniej niż większość praw głosu w danej jednostce bierze pod uwagę inne fakty i okoliczności ustalając, czy sprawuje władzę nad jednostką, ze szczególnym uwzględnieniem ustaleń umownych pomiędzy Grupą Kapitałową a innymi posiadaczami praw głosu, praw wynikających z innych ustaleń umownych, praw głosu posiadanych przez Grupę oraz potencjalnych praw głosu.

W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym:

§ łączy się podobne pozycje aktywów, zobowiązań, kapitału własnego, dochodów, kosztów i przepływów pieniężnych jednostki dominującej oraz jej jednostek zależnych,

§ kompensuje (wyłącza) wartość bilansową inwestycji jednostki dominującej w każdej z jednostek zależnych oraz przypadającą na jednostkę dominującą część kapitału własnego każdej z jednostek zależnych,

§ wyłącza w całości wewnątrzgrupowe aktywa i zobowiązania, kapitał własny, dochody, koszty i przepływy pieniężne wynikające z transakcji w ramach Grupy Kapitałowej.

Jednostki stowarzyszone

Jednostkami stowarzyszonymi są te jednostki, na które Grupa Kapitałowa wywiera znaczący wpływ, czyli posiada władzę pozwalającą na uczestniczenie w podejmowaniu decyzji na temat polityki finansowej i operacyjnej jednostki, w której dokonano inwestycji niepolegającej jednak na sprawowaniu kontroli lub współkontroli nad polityką tej jednostki.

Sprawozdania finansowe jednostek stowarzyszonych i jednostki dominującej są sporządzone za ten sam okres sprawozdawczy.

W sprawozdaniu finansowym jednostki stowarzyszone wyceniane są metodą praw własności. Przed obliczeniem udziału w aktywach netto jednostek stowarzyszonych dokonywane są odpowiednie korekty w celu doprowadzenia danych finansowych tych jednostek do zgodności z MSSF stosowanymi przez jednostkę dominującą.

Sprawozdanie finansowe zawiera udział Grupy Kapitałowej w zyskach i stratach jednostki stowarzyszonej według wielkości posiadanych udziałów w kapitale własnym, począwszy od dnia rozpoczęcia wywierania znaczącego wpływu do dnia, w którym znaczący wpływ wygasa. W przypadku, gdy udział Grupy Kapitałowej w stratach przewyższa wartość udziałów w jednostce stowarzyszonej, wartość bilansowa jest zredukowana do zera. Wówczas ujmowanie wszelkich dodatkowych strat jest zaniechane, za wyjątkiem strat wynikających z przyjęcia na siebie przez Grupę Kapitałową prawnych lub zwyczajowych obowiązków lub z faktu dokonania płatności w imieniu jednostki stowarzyszonej.

2.5.3. Waluty obce

Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

Walutą funkcjonalną (waluta podstawowego środowiska gospodarczego, w którym działa Grupa Kapitałowa) jednostki dominującej i innych jednostek uwzględnionych w sprawozdaniu finansowym, z wyjątkiem Funduszu Ekspansji Zagranicznej FIZ AN i jego inwestycji oraz Funduszu Trójmorza, jest złoty polski.

Walutą funkcjonalną i walutą prezentacji Funduszu Ekspansji Zagranicznej FIZ AN i jego inwestycji w UAB EMP Recycling, ASM Germany GmbH, Recat GmbH, G+M GmbH oraz Funduszu Trójmorza jest euro. Walutą funkcjonalną i walutą prezentacji inwestycji Funduszu Ekspansji Zagranicznej FIZ AN w Elemental USA Inc. oraz Netguru LLC jest dolar amerykański.

Przeliczenie danych jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej

Aktywa i pasywa dotyczące inwestycji Funduszu Ekspansji Zagranicznej FIZ AN ujęte w sprawozdaniu finansowym zostały przeliczone z EUR, tj. waluty funkcjonalnej tego funduszu na złote polskie, uwzględniając następujące kursy:

§ do przeliczenia pozycji bilansowych na dzień 31 grudnia 2022 r. zastosowano średni kurs ogłoszony przez NBP na dzień 31 grudnia 2022 r. – 4,6899, z wyjątkiem pozycji zysk/strata z lat ubiegłych, gdzie zastosowano średnią arytmetyczną średnich kursów ogłoszonych przez NBP na ostatni dzień każdego miesiąca, w których Fundusz prowadził działalność,

§ do przeliczenia pozycji rachunku zysków i strat za 2022 r. zastosowano średnią arytmetyczną średnich kursów ogłoszonych przez NBP na ostatni dzień każdego miesiąca tj. styczeń – grudzień 2022 r. – 4,6883.

Wyliczone w ten sposób różnice kursowe ujmowane są w innych całkowitych dochodach.

Przeliczanie pozycji w walutach obcych

Różnice kursowe powstające z rozliczenia transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych rozpoznawane są w rachunku zysków i strat.

Różnice kursowe, powstające z przeliczenia instrumentów kapitałowych zakwalifikowanych do kategorii aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, odnoszone są do innych całkowitych dochodów.

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego:

§ pozycje pieniężne w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu zamknięcia,

§ pozycje niepieniężne wyceniane według historycznej ceny nabycia lub kosztu wytworzenia wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia transakcji,

§ pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została ustalona.

Aktywa i zobowiązania oraz zobowiązania pozabilansowe wyrażone w walutach obcych oraz indeksowane kursem waluty obcej wyceniane są według kursu średniego ustalonego dla danej waluty przez NBP na dzień bilansowy.

Poniżej przedstawione zostały kursy średnie wybranych walut obcych w złotych:

Waluta	31.12.2022	31.12.2021
EUR	4,6899	4,5994
GBP	5,2957	5,4846
USD	4,4018	4,0600
CHF	4,7679	4,4484

2.5.4. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych

Na środki pieniężne oraz ekwiwalenty środków pieniężnych składają się środki pieniężne na rachunku nostro w Narodowym Banku Polskim, na rachunkach bieżących w bankach oraz inne środki pieniężne o pierwotnym terminie wymagalności do 3 miesięcy. Wymienione aktywa wykazywane są według wartości nominalnej.

2.5.5. Aktywa i zobowiązania finansowe

2.5.5.1. Początkowe ujęcie

Bank ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy staje się związany postanowieniami umowy instrumentu finansowego. W momencie początkowego ujęcia Bank wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w wartości godziwej. W przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat wartość godziwą powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych.

2.5.5.2. Klasyfikacja i wycena

Klasyfikacja aktywów finansowych niebędących instrumentem kapitałowym

Grupa Kapitałowa klasyfikuje składnik aktywów finansowych niebędący instrumentem kapitałowym do jednej z następujących kategorii:

1) aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie;

2) aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody;

3) aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:

§ obowiązkowo wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat,

§ wyznaczonych nieodwołalnie na moment początkowego ujęcia do wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie

Grupa Kapitałowa klasyfikuje składnik aktywów finansowych niebędący instrumentem kapitałowym do kategorii, jeżeli:

1) składnik ten jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz

2) warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kapitału oraz odsetek od tego kapitału (ocena charakterystyki przepływów pieniężnych – „test SPPI” ang. solely payments of principal and interest).

Aktywa finansowe z tej kategorii wyceniane są w zamortyzowanym koszcie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej i z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Zamortyzowany koszt jest obliczany przy uwzględnieniu dyskonta lub premii oraz prowizji, opłat i kosztów transakcji, które stanowią integralną część efektywnej stopy procentowej. Skutki wyceny ujmowane są w pozycji „Przychody z tytułu odsetek” w rachunku zysków i strat. Straty z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe ujmowane są w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw”.

Kategoria aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmuje przede wszystkim: kredyty i pożyczki udzielone klientom, papiery wartościowe (m.in. bony pieniężne i obligacje), należności od banków oraz należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody

Grupa Kapitałowa klasyfikuje składnik aktywów finansowych niebędący instrumentem kapitałowym do tej kategorii, jeżeli:

a) składnik ten jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych oraz

b) warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kapitału oraz odsetek od tego kapitału.

Zmiany wartości godziwej rozpoznawane są w innych całkowitych dochodach, aż do momentu wyłączenia składnika aktywów ze sprawozdania z sytuacji finansowej, kiedy skumulowany zysk/strata ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Kapitał z aktualizacji wyceny podlega rozliczeniu do rachunku zysków i strat w momencie sprzedaży składnika aktywów.

Dla aktywów finansowych zaklasyfikowanych do tej kategorii ustala się odpisy na oczekiwane straty kredytowe, które ujmowane są w innych całkowitych dochodach w korespondencji z rachunkiem zysków i strat. Odpisy na oczekiwane straty nie korygują wartości bilansowej aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Przychody odsetkowe oraz dyskonto lub premia dotyczące instrumentów dłużnych rozliczane są w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej i rozpoznawane są w wyniku odsetkowym w pozycji „Przychody z tytułu odsetek”.

Kategoria aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody obejmuje przede wszystkim papiery wartościowe, takie jak: bony pieniężne oraz obligacje komunalne i korporacyjne.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

Do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Grupa Kapitałowa kwalifikuje:

1) pochodne instrumenty finansowe;

2) aktywa finansowe przeznaczone do obrotu;

3) aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu, które zaliczane są do modelu biznesowego „sprzedaż”;

4) aktywa finansowe, które obowiązkowo muszą być zaliczone do tej kategorii (z negatywnym wynikiem testu SPPI);

5) aktywa finansowe, w tym papiery wartościowe, które zostały wyznaczone do tej kategorii na moment początkowego ujęcia, jeżeli w ten sposób eliminuje lub znacząco zmniejsza się niespójność wyceny lub ujęcia, jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad.

Instrumenty kapitałowe

Grupa Kapitałowa klasyfikuje instrumenty kapitałowe:

1) do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat lub

2) do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody pod warunkiem, że:

§ nie są przeznaczone do obrotu,

§ nie są warunkową zapłatą ujętą przez Grupę Kapitałową w ramach połączenia jednostek.

Zmiany wartości godziwej oraz wszelkie inne pozycje (np. dywidendy, zyski/straty na sprzedaży) w przypadku instrumentów kapitałowych zaklasyfikowanych do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ujmowane są w rachunku zysków i strat.

Grupa Kapitałowa klasyfikuje do wyceny do wartości godziwej przez inne całkowite dochody te instrumenty kapitałowe, które nie są przeznaczone do sprzedaży oraz są długoterminowym zaangażowaniem związanym z realizacją strategii Grupy Kapitałowej, realizacją rządowych programów gospodarczych lub dostępem do infrastruktury istotnej z punktu widzenia działalności Grupy Kapitałowej. Grupa Kapitałowa może dokonać takiej klasyfikacji tylko na moment początkowego ujęcia składnika aktywów w księgach rachunkowych i nie może dokonać późniejszej reklasyfikacji do innej kategorii.

Zmiany wartości godziwej instrumentów kapitałowych zaklasyfikowanych do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmowane są w innych całkowitych dochodach. W rachunku zysków i strat ujmowane są wyłącznie dywidendy. Zmiany wartości godziwej takich instrumentów kapitałowych nigdy nie będą przeklasyfikowane do wyniku finansowego (w tym również na moment zbycia).

Modele biznesowe

Grupa Kapitałowa wyróżnia następujące modele biznesowe utrzymywania aktywów finansowych:

§ utrzymywanie dla przepływów pieniężnych,

§ utrzymywanie dla przepływów pieniężnych i sprzedaż,

§ sprzedaż.

Modele biznesowe określane są na poziomie odzwierciedlającym sposób, w jaki zarządza się łącznie grupami aktywów finansowych, aby zrealizować określony cel biznesowy.

Grupa Kapitałowa dopuszcza transakcję sprzedaży za zgodną z założeniami modelu utrzymywane dla przepływów pieniężnych, gdy:

§ sprzedaż była spowodowana wzrostem ryzyka kredytowego i miała na celu ograniczenie potencjalnych strat kredytowych spowodowanych pogorszeniem jakości kredytowej, lub

§ sprzedaż miała miejsce blisko daty wymagalności, a przychody ze sprzedaży są w przybliżeniu równe pozostałym do uzyskania przepływom pieniężnym wynikającym z umowy, lub

§ sprzedaż jest zdarzeniem mającym sporadyczny charakter, lub

§ sprzedaż przedstawia nieznaczną wartość zarówno pojedynczo, jak i łącznie, lub

§ sprzedaż miała miejsce w związku z realizacją scenariusza warunków skrajnych dla ryzyka płynności (stress test).

Warunek sprzedaży mającej sporadyczny charakter uznaje się za spełniony, jeśli sprzedano w danym roku ilościowo nie więcej niż 1% wszystkich instrumentów z danego portfela.

Warunek sprzedaży przedstawiającej nieznaczną wartość uznaje się za spełniony, jeśli sprzedano w danym roku wartościowo nie więcej niż 5% wartości wszystkich instrumentów z danego portfela.

Zmiany modelu biznesowego mogą wyniknąć ze zmian zachodzących na zewnątrz lub wewnątrz Grupy Kapitałowej oraz muszą być istotne dla jego działalności i możliwe do przedstawienia stronom zewnętrznym.

Za zmiany modelu biznesowego nie uważa się:

§ zmiany zamiarów związanych z konkretnymi aktywami finansowymi (nawet w przypadku znacznych zmian warunków rynkowych);

§ tymczasowego zaniku określonego rynku aktywów finansowych.

Ocena charakterystyki przepływów pieniężnych

Do oceny charakterystyki realizowanych przepływów pieniężnych (test SPPI) Grupa Kapitałowa definiuje:

§ kapitał jako wartość godziwą instrumentu finansowego w momencie początkowego ujęcia,

§ odsetki jako odzwierciedlenie wartości pieniądza w czasie i ryzyka kredytowego związanego z wartością nominalną instrumentu finansowego w danym okresie czasu oraz marżę, ryzyko płynności i koszty administracyjne.

Test SPPI polega na zweryfikowaniu, czy warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kapitału oraz odsetek od tego kapitału. W szczególności weryfikowane są następujące warunki:

§ zdarzenia warunkowe mające wpływ na wysokość kwoty przepływów,

§ dźwignie finansowe,

§ warunki przedpłaty lub wydłużenia finansowania,

§ warunki ograniczające prawo do dochodzenia roszczeń prawnych do realizowanych przepływów,

§ warunki modyfikujące wynagrodzenie za zmianę wartości pieniądza w czasie.

Ocena warunków modyfikujących zmianę wartości pieniądza w czasie jest przeprowadzana w oparciu o analizę jakościową lub ilościową.

W sytuacji, gdy ocena jakościowa nie umożliwia potwierdzenia konkluzji co do spełnienia testu SPPI, konieczne jest przeprowadzenie oceny wpływu cechy modyfikującej przepływy pieniężne. Ocena ta ma na celu ustalenie, jak różniłyby się niezdyskontowane przepływy pieniężne wynikające z umowy od niezdyskontowanych przepływów pieniężnych, które powstałyby, gdyby dana umowa nie zawierała elementu modyfikującego wartość pieniądza w czasie. Jeżeli analizowane przepływy różnią się od siebie i przekraczają przyjęty przez jednostkę dominującą próg istotności, to oceniane aktywo obowiązkowo klasyfikowane jest do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat z uwagi na niezdany test SPPI tj. warunki umowy powodują, że realizowane umowne przepływy pieniężne nie są jedynie spłatą kapitału oraz odsetek od tego kapitału.

Aktywa POCI

Aktywa POCI („purchased or originated credit-impaired”) to aktywa finansowe będące instrumentami dłużnymi:

1) nabyte bądź udzielone z utratą wartości, które w momencie początkowego ujęcia mają stwierdzoną utratę wartości ze względu na ryzyko kredytowe (PD na poziomie 100%);

2) powstałe w wyniku istotnej modyfikacji aktywa finansowego ze stwierdzoną utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (PD na poziomie 100%), w konsekwencji której aktywo finansowe ujmowane jest w bilansie jako nowe aktywo finansowe;

3) udzielone zgodnie z przepisem art. 70 ustawy Prawo bankowe podmiotom nieposiadającym zdolności kredytowej (nie dotyczy podmiotów nowoutworzonych).

Ekspozycja jest identyfikowana jako POCI w sytuacji, kiedy udzielono nowego finansowania i wystąpił dowód utraty wartości oraz w sytuacji, kiedy dokonano istotnej modyfikacji umowy i umowa po zmianie ma zidentyfikowaną utratę wartości.

Aktywa finansowe zaklasyfikowane jako POCI w momencie początkowego ujęcia są traktowane jako POCI do momentu ich wyłączenia z bilansu, pomimo uzdrowienia, tj. zaprzestania rozpoznawania utraty wartości aktywa oraz niezależnie od przyszłych zmian szacunków dotyczących generowanych przez nie przepływów pieniężnych.

W momencie początkowego ujęcia aktywa o statusie POCI są ujmowane w bilansie w ich wartości godziwej, zgodnie z zasadami stosowanymi dla pozostałych aktywów finansowych nieposiadających statusu POCI.

Przychody odsetkowe od aktywów POCI oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, skorygowanej o ryzyko kredytowe rozpoznane dla całego oczekiwanego okresu życia aktywa.

Zobowiązania finansowe

Grupa Kapitałowa klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem:

1) zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym instrumentów pochodnych będących zobowiązaniami,

2) umów gwarancji finansowych, które po początkowym ujęciu Grupa Kapitałowa (jako wystawca takiej umowy) wycenia według wyższej z następujących wartości:

§ kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe oraz

§ wartości godziwej w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów (rozliczoną kwotę prowizji).

2.5.5.3. Przeklasyfikowanie

Przeklasyfikowanie aktywów finansowych następuje wyłącznie wtedy, gdy zmieniany jest model biznesowy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi. Aktywo jest wtedy przenoszone do kategorii zgodnie z nowym modelem biznesowym. Przeklasyfikowania składnika aktywów finansowych dokonuje się prospektywnie, począwszy od dnia przeklasyfikowania.

W momencie przeklasyfikowania:

§ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, wartość godziwą tego składnika wycenia się na dzień przeklasyfikowania. Wszelkie zyski lub straty wynikające z różnicy między wcześniejszym zamortyzowanym kosztem składnika aktywów finansowych, a wartością godziwą ujmuje się w rachunku zysków i strat,

§ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat do kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie, wartość godziwa tego składnika na dzień przeklasyfikowania staje się jego nową wartością bilansową brutto,

§ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wartość godziwą tego składnika ustala się na dzień przeklasyfikowania. Wszelkie zyski lub straty wynikające z różnicy między wcześniejszym zamortyzowanym kosztem składnika aktywów finansowych a wartością godziwą ujmuje się w innych całkowitych dochodach,

§ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody do kategorii składników wycenianych w zamortyzowanym koszcie, składnik ten zostaje przeklasyfikowany w jego wartości godziwej na dzień przeklasyfikowania. Skumulowane zyski lub straty ujęte poprzednio w innych całkowitych dochodach zostają usunięte z pozycji kapitału własnego i skorygowane w oparciu o wartość godziwą składnika aktywów finansowych na dzień przeklasyfikowania. W związku z tym składnik aktywów finansowych wycenia się na dzień przeklasyfikowania tak, jak gdyby zawsze był wyceniany w zamortyzowanym koszcie,

§ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, składnik ten nadal wycenia się w wartości godziwej, a skutki wyceny ujmuje się w innych całkowitych dochodach,

§ składnika aktywów finansowych z kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody do kategorii składników wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, składnik ten nadal wycenia się w wartości godziwej. Skumulowane zyski lub straty ujęte poprzednio w innych całkowitych dochodach zostają przeklasyfikowane z pozycji kapitału własnego do rachunku zysków i strat.

2.5.5.4. Modyfikacje aktywów finansowych

W przypadku renegocjacji lub modyfikacji warunków umownych aktywa finansowego ocenia się, czy zmiana tych warunków stanowi modyfikację istotną lub nieistotną.

Istotna modyfikacja przepływów pieniężnych wynikających z umowy związanej ze składnikiem aktywów finansowych powoduje zaprzestanie ujmowania tego składnika i ujęcie zmodyfikowanego (nowego) składnika aktywów finansowych.

Grupa Kapitałowa uznaje modyfikację za istotną, jeżeli spełnione jest jedno z poniższych kryteriów:

1) kryteria ilościowe:

§ przedłużenie okresu kredytowania o więcej niż 1 rok oraz przedłużenie o więcej niż dwukrotnie rezydualnego okresu do zapadalności pierwotnej (spełnienie obu warunków łącznie),

§ podwyższenie kwoty kredytu o co najmniej 50%;

2) kryteria jakościowe:

§ przewalutowanie kredytu,

§ przejęcie długu (zmiana kredytobiorcy),

§ zmiana warunków prowadząca do zmiany wyniku testu SPPI,

§ zmiana aktywów będących przedmiotem finansowania w sytuacji, w której ma miejsce zmiana przeznaczenia kredytu,

§ zmiana formy prawnej/rodzaju instrumentu finansowego.

Nieistotna modyfikacja przepływów pieniężnych wynikających z umowy związanej ze składnikiem aktywów finansowych nie powoduje zaprzestania ujmowania tego składnika. W tej sytuacji Grupa Kapitałowa dokonuje ponownego obliczenia wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych i ujmuje zysk lub stratę z tytułu modyfikacji w rachunku zysków i strat.

Modyfikacja jest traktowana jako zmiana szacunków jeżeli zmiany przepływów pieniężnych związanych ze składnikiem aktywów finansowych wynikają z obecnych warunków umownych i są wyłącznie związane z wykorzystaniem przez klienta Grupy Kapitałowej dostępnej opcji.

2.5.5.5. Utrata wartości

Grupa Kapitałowa wycenia i ujmuje odpis na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych niebędących instrumentami kapitałowymi, które są:

1) wyceniane w zamortyzowanym koszcie;

2) wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody;

3) aktywami z tytułu umów lub zobowiązania do udzielenia pożyczki oraz umów gwarancji finansowych.

Składnik aktywów finansowych jest dotknięty utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, jeżeli wystąpiło zdarzenie, jedno lub więcej, mające ujemny wpływ na szacowane przyszłe przepływy pieniężne w ramach tego składnika aktywów finansowych.

Dowody utraty wartości

Do dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych ze względu na ryzyko kredytowe zalicza się dające się zaobserwować dane na temat jednego lub kilku zdarzeń, w szczególności:

1) znacznych trudności finansowych emitenta lub pożyczkobiorcy;

2) naruszenia umowy takiego, jak zdarzenie niewykonania zobowiązania lub niedokonanie płatności w wymaganym terminie;

3) przyznania pożyczkobiorcy przez Bank lub innego pożyczkodawcę, ze względów ekonomicznych lub umownych wynikających z trudności finansowych pożyczkobiorcy, udogodnienia, którego w innym przypadku pożyczkodawca nie udzieliłby;

4) staje się prawdopodobne, że nastąpi upadłość lub inna reorganizacja finansowa pożyczkobiorcy;

5) zaniku aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych ze względu na trudności finansowe;

6) kupna lub powstania składnika aktywów finansowych z dużym dyskontem odzwierciedlającym poniesione straty kredytowe.

Wycena odpisów na oczekiwane straty kredytowe

Grupa Kapitałowa wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe aktywów finansowych w następujący sposób:

1) w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym (faza 1) - jeżeli ryzyko kredytowe związane z instrumentem finansowym nie wzrosło znacząco od momentu początkowego ujęcia, dla tych aktywów odpis na oczekiwane straty kredytowe jest wyceniany jako 12-miesięczne oczekiwane straty kredytowe;

2) w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia (faza 2) - jeżeli ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia (zarówno dla aktywów finansowych ocenianych indywidualnie oraz grupowo) – biorąc pod uwagę wszystkie racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, włączając w to dane dotyczące przyszłości. Dla tych aktywów odpis na oczekiwane straty kredytowe jest wyceniany jako dożywotnie oczekiwane straty kredytowe;

3) w kwocie równej skumulowanym zmianom oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia od momentu początkowego ujęcia (faza 3) - w przypadku których stwierdzono utratę wartości, dla których odpis na oczekiwane straty kredytowe będzie wyceniany jako dożywotnie oczekiwane straty kredytowe.

Klasyfikacja aktywów finansowych do trzech faz i ustalony sposób liczenia oczekiwanych strat kredytowych mają wpływ na sposób rozpoznania przychodu odsetkowego. Przychody odsetkowe od aktywów finansowych zaklasyfikowanych do faz 1 i 2 wyznacza się na podstawie wartości brutto ekspozycji (zamortyzowany koszt składnika aktywów finansowych, przed korektą o wszelkie odpisy na oczekiwane straty kredytowe) metodą efektywnej stopy procentowej. Natomiast w przypadku aktywów zaliczonych do fazy 3 - na bazie wartości zamortyzowanego kosztu tych aktywów.

Ujmowanie odpisów na oczekiwane straty kredytowe

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe dla aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie korygują wartość bilansową składnika aktywów i ujmuje się je w rachunku zysków i strat.

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe z tytułu aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w innych całkowitych dochodach w korespondencji z rachunkiem zysków i strat. Odpisy te nie korygują wartości bilansowej składnika aktywów finansowych ponieważ aktywa te wykazuje się w wartości godziwej.

Odpisy na oczekiwane straty kredytowe na należności z tytułu dostaw i usług

Grupa Kapitałowa stosuje uproszczoną metodę wyceny odpisu na oczekiwane straty kredytowe na należności z tytułu dostaw i usług. Odpis ten jest kalkulowany na podstawie stałych wskaźników uzależnionych od rzeczywistych opóźnień w spłacie.

2.5.5.6. Wyłączenie aktywów finansowych i zobowiązań finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej

Grupa Kapitałowa zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy:

1) wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub

2) przenosi składnik aktywów finansowych.

Przenosząc składnik aktywów finansowych Grupa Kapitałowa ocenia, w jakim stopniu zachowuje on ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W takim przypadku:

1) jeżeli Grupa Kapitałowa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie, jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia;

2) jeżeli Grupa Kapitałowa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych;

3) jeżeli Grupa Kapitałowa nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, wówczas ustala, czy zachowuje kontrolę nad składnikiem aktywów finansowych. W takim przypadku:

§ jeżeli Grupa Kapitałowa nie zachowała kontroli, zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia,

§ jeżeli Grupa Kapitałowa zachowała kontrolę, w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w stopniu, w jakim utrzymuje zaangażowanie w tym składniku.

W momencie zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych w całości, różnicę pomiędzy wartością bilansową (wycenioną na dzień zaprzestania ujmowania) oraz otrzymaną zapłatą (z uwzględnieniem nowo powstałego składnika aktywów pomniejszonego o wszelkie nowo powstałe zobowiązania) ujmuje się w rachunku zysków i strat.

Grupa Kapitałowa wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.

2.5.6. Ustalanie wartości godziwej

Grupa Kapitałowa ustala wartość godziwą składnika aktywów finansowych, zobowiązania finansowego lub zobowiązań pozabilansowych na podstawie założeń, które przyjęliby uczestnicy rynku w celu ustalenia ceny składnika aktywów lub zobowiązania, przyjmując, że uczestnicy rynku działają w swoim najlepszym interesie gospodarczym.

Ustalenie wartości godziwej opiera się na następujących założeniach:

1) składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe podlega wymianie w ramach przeprowadzonej na zwykłych warunkach transakcji sprzedaży składnika aktywów finansowych lub przeniesienia zobowiązania finansowego między uczestnikami rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych;

2) transakcja sprzedaży składnika aktywów finansowych lub przeniesienia zobowiązania finansowego odbywa się:

§ na głównym rynku dla danego składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, lub

§ w przypadku braku głównego rynku na najkorzystniejszym rynku dla danego składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego.

Kiedy notowana cena przeniesienia identycznego lub podobnego zobowiązania finansowego Banku nie jest dostępna, a inna strona posiada identyczną pozycję jako składnik aktywów finansowych, Bank ustala wartość godziwą tego zobowiązania z perspektywy uczestnika rynku, który posiada identyczną pozycję jako składnik aktywów finansowych na dzień wyceny.

Kiedy notowana cena przeniesienia identycznego lub podobnego zobowiązania finansowego Banku nie jest dostępna, a inna strona nie posiada identycznej pozycji jako składnika aktywów finansowych, Bank ustala wartość godziwą tego zobowiązania przy użyciu techniki wyceny z perspektywy uczestnika rynku, który ma zobowiązanie finansowe.

Grupa Kapitałowa stosuje techniki wyceny, które są odpowiednie do okoliczności, w przypadku których są dostępne dostateczne dane do ustalenia wartości godziwej, przy maksymalnym wykorzystaniu odpowiednich obserwowalnych danych wejściowych i minimalnym wykorzystaniu nieobserwowalnych danych wejściowych.

Dane wejściowe dla technik wyceny zmierzających do ustalania wartości godziwej aktywów i zobowiązań finansowych są klasyfikowane na trzech poziomach:

1) dane wejściowe - poziom 1 są cenami notowanymi (nieskorygowanymi) na aktywnych rynkach za identyczne aktywa lub zobowiązania finansowe, do których Bank ma dostęp w dniu wyceny;

2) dane wejściowe - poziom 2 to dane inne niż ceny notowane na aktywnych rynkach, które są obserwowalne pośrednio lub bezpośrednio. Dane te obejmują w szczególności:

§ ceny podobnych aktywów lub zobowiązań finansowych notowanych na aktywnych rynkach,

§ ceny identycznych lub podobnych aktywów lub zobowiązań finansowych notowane na rynkach, które nie są aktywne,

§ dane wejściowe obserwowalne inne niż ceny notowanych, w szczególności: stopy procentowe i krzywe dochodowości obserwowalne w powszechnie przyjętych przedziałach kwotowań lub zakładaną zmienność i spread kredytowy lub dane wejściowe potwierdzone przez rynek;

3) dane wejściowe - poziom 3 to nieobserwowalne dane odzwierciedlające założenia, które przyjęliby uczestnicy rynku na potrzeby kalkulacji ceny aktywów lub zobowiązań finansowych, w tym założenia dotyczące ryzyka.

Jeśli cena pochodząca z aktywnego rynku nie jest dostępna, Grupa Kapitałowa ustala wartość godziwą aktywów lub zobowiązań finansowych stosując techniki wyceny obejmujące wszystkie czynniki, jakie uczestnicy rynku wzięliby pod uwagę ustalając cenę, które są zgodne z przyjętymi ekonomicznymi metodami wyceny instrumentów finansowych.

2.5.7. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu

Transakcje repo i sell-buy-back oraz transakcje reverse repo i buy-sell-back są operacjami sprzedaży lub kupna papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym terminie po określonej cenie.

Grupa Kapitałowa prezentuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej aktywa finansowe odsprzedane z klauzulą przyrzeczenia odkupu (transakcje typu repo, sell-buy-back), jednocześnie ujmując po stronie zobowiązań zobowiązania wynikające z udzielonego przyrzeczenia odkupu. Warunkiem stosowania takiego rozwiązania jest zachowanie przez Bank ryzyka i korzyści wynikających z danego aktywa finansowego pomimo jego transferu. W przypadku transakcji zakupu papierów wartościowych z przyrzeczeniem sprzedaży (reverse repo, buy-sell-back) posiadane aktywa finansowe prezentowane są jako należności wynikające z klauzuli odkupu.

Należności z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu oraz zobowiązania z udzielonym przyrzeczeniem odkupu wyceniane są w zamortyzowanym koszcie. Różnica między ceną sprzedaży/kupna i odkupu/odsprzedaży jest traktowana jako koszty albo przychody odsetkowe i jest rozliczana w czasie trwania umowy. Papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie są wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych kategorii aktywów finansowych.

2.5.8. Instrumenty pochodne

Pochodne instrumenty finansowe i transakcje terminowe o symetrycznym profilu ryzyka wyceniane są za pomocą techniki NPV, tj. wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość bieżąca przyszłych przepływów pieniężnych wyznaczana jest dla każdej transakcji na podstawie odpowiednio skonstruowanych krzywych projekcyjnych i dyskontowych. Krzywe projekcyjne zbudowane są w oparciu o kwotowania depozytów, stawek FRA, IRS i basis swap odpowiednich dla danej waluty i stawki bazowej. Krzywe dyskontowe zbudowane są w oparciu o kwotowania depozytów, stawek FRA, IRS, basis swapów, currency basis swapów, punktów swapowych i OIS, zgodnie z zasadą CSA discounting. Kwotowania rynkowe do konstrukcji krzywej pobierane są z ogólnodostępnych systemów informacyjnych. Dla instrumentów nominowanych w walucie innej niż PLN do wyceny wykorzystywany jest kurs średni NBP z dnia wyceny.

W przypadku transakcji o niesymetrycznym profilu ryzyka (opcyjnych) do wyceny wykorzystywane są powszechnie stosowane na rynku modele typu Blacka-Scholesa i Bacheliera, w których używane są zmienności implikowane (o ile są dostępne kwotowania) lub historyczne (wyznaczone za pomocą modeli statystycznych na podstawie kwotowań rynkowych).

Wartość godziwa instrumentów finansowych uwzględnia ryzyko kredytowe oraz koszt płynności. W przypadku instrumentów dłużnych stosowana jest marża płynności i ryzyko kredytowe emitenta. W przypadku instrumentów pochodnych kalkulowana jest korekta wyceny odzwierciedlająca ryzyko kredytowe kontrahenta (CVA – credit value adjustment), korekta wyceny odzwierciedlająca własne ryzyko kredytowe (DVA – debit value adjustment) oraz korekta

wyceny odzwierciedlająca nadmiarowy koszt finansowania depozytu variation margin dla transakcji domykających transakcje niezabezpieczone (FVA – funding value adjustment).

Instrumenty pochodne w sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wartości netto na poziomie transakcji (dodatnia wartość godziwa jako aktywa, a wartość ujemna jako zobowiązania).

2.5.9. Rachunkowość zabezpieczeń

Grupa Kapitałowa stosuje rachunkowości zabezpieczeń według zapisów zawartych w MSSF 9. Grupa Kapitałowa może stosować rachunkowość zabezpieczeń następujących powiązań zabezpieczających:

1) zabezpieczenie wartości godziwej (na dzień 31.12.2022 r. brak aktywnych powiązań);

2) zabezpieczenie przepływów pieniężnych (na dzień 31.12.2022 r. istnieją aktywne powiazania).

Grupa Kapitałowa wyznacza dla celów rachunkowości zabezpieczeń instrumenty zabezpieczające tak, aby zmiana ich wartości godziwej lub przepływów pieniężnych pokrywała w całości lub części zmianę wartości godziwej lub przyszłych przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanej.

Zabezpieczenie wartości godziwej Grupa Kapitałowa ujmuje w następujący sposób:

1) zysk lub stratę na instrumencie zabezpieczającym ujmuje się w wyniku finansowym (lub innych całkowitych dochodach, jeżeli instrument zabezpieczający zabezpiecza instrument kapitałowy, w odniesieniu do którego Grupa Kapitałowa postanowiła przedstawiać zmiany wartości godziwej w innych całkowitych dochodach);

2) zysk lub strata z tytułu zabezpieczenia pozycji zabezpieczanej korygują wartość bilansową pozycji zabezpieczanej (o ile ma to zastosowanie) i są ujmowane w wyniku finansowym. Jeżeli pozycja zabezpieczana jest składnikiem aktywów finansowych (lub jego komponentem), który jest wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, zysk lub stratę z tytułu zabezpieczenia pozycji zabezpieczanej ujmuje się w wyniku finansowym. Jeżeli jednak pozycja zabezpieczana jest instrumentem kapitałowym, w odniesieniu do którego Bank postanowił przedstawiać zmiany wartości godziwej w innych całkowitych dochodach, kwoty te pozostają w innych całkowitych dochodach. W przypadku, gdy pozycja zabezpieczana jest nieujętym uprawdopodobnionym przyszłym zobowiązaniem (lub jego komponentem), skumulowana zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej po jej wyznaczeniu ujmowana jest jako składnik aktywów lub zobowiązanie, z odpowiadającymi im zyskiem lub stratą ujmowanymi w wyniku finansowym.

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych Grupa Kapitałowa ujmuje w następujący sposób:

1) oddzielny składnik kapitału własnego związany z pozycją zabezpieczaną (rezerwę z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych) koryguje się o niższą spośród następujących kwot (w wartościach bezwzględnych):

§ skumulowane od momentu ustanowienia zabezpieczenia zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym, oraz

§ skumulowaną od momentu ustanowienia zabezpieczenia zmianę wartości godziwej (obecnej wartości) pozycji zabezpieczanej (tj. obecną wartość skumulowanej zmiany zabezpieczanych oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych);

2) część zysku lub straty na instrumencie zabezpieczającym, którą określono jako skuteczne zabezpieczenie (tj. część, którą kompensuje się ze zmianą rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych obliczoną zgodnie z pkt 1)), ujmuje się w innych całkowitych dochodach;

3) wszelkie pozostałe zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym (lub wszelkie zyski lub straty wymagane do zrównoważenia zmiany rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych obliczonej zgodnie z pkt 1)) stanowią nieefektywność zabezpieczenia, którą ujmuje się w wyniku finansowym.

Grupa Kapitałowa zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń jedynie wtedy, gdy powiązanie zabezpieczające (lub część powiązania zabezpieczającego) przestaje spełniać kryteria kwalifikacyjne (po uwzględnieniu, o ile ma to zastosowanie, przywrócenia równowagi powiązania zabezpieczającego). Dotyczy to przypadków, w których instrument zabezpieczający wygasa lub zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany, jak również sytuację, w której zmianie ulega cel zarządzania ryzykiem odnoszący się do celu zarządzania ryzykiem określonego w dokumentacji powiązania zabezpieczającego.

W przypadku zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej wszelkie korekty wynikające z rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej podlegają amortyzacji w wyniku finansowym, jeżeli pozycja zabezpieczana jest instrumentem finansowym (lub jego komponentem) wycenianym w zamortyzowanym koszcie. Amortyzacja może rozpocząć się od momentu dokonania korekty, jednakże nie później niż w momencie zaprzestania korygowania pozycji zabezpieczanej o zyski i straty z tytułu zabezpieczenia. Podstawę amortyzacji stanowi efektywna stopa procentowa przeliczona na dzień rozpoczęcia amortyzacji. W przypadku składnika aktywów finansowych (lub jego komponentu), który jest pozycją zabezpieczaną i jest wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

amortyzację stosuje się w ten sam sposób, lecz w odniesieniu do kwoty, która reprezentuje skumulowany zysk lub stratę ujęte uprzednio zgodnie z niniejszymi zasadami, a nie poprzez korygowanie wartości bilansowej.

W przypadku zaprzestania zabezpieczenia przepływów pieniężnych, jeżeli wciąż oczekuje się, że nastąpią zabezpieczane przyszłe przepływy pieniężne, kwota ta pozostaje w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych, dopóki przyszłe przepływy pieniężne nie nastąpią lub dopóki w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych nie wystąpi skumulowana strata, oraz Bank spodziewa się, że cała ta strata lub jej część nie zostanie odzyskana w co najmniej jednym z przyszłych okresów. Gdy nastąpią przyszłe przepływy pieniężne, kwota przenoszona jest na wynik finansowy jako korekta wynikająca z przeklasyfikowania w tym okresie lub okresach, kiedy zabezpieczane oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wpływają na wynik finansowy.

2.5.10. Inwestycje w jednostki stowarzyszone

Inwestycje w jednostki stowarzyszone wykazuje się według wyceny metodą praw własności.

2.5.11. Rzeczowe aktywa trwałe, wartości niematerialne

Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe stanowią kontrolowane środki trwałe oraz nakłady na ich budowę. Do środków trwałych zaliczane są składniki rzeczowych aktywów trwałych o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż rok, które są utrzymywane na własne potrzeby lub w celu oddania ich do użytkowania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych. Rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się według kosztu historycznego pomniejszonego o umorzenie oraz o odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Na koszt historyczny składają się cena nabycia/koszt wytworzenia i koszty bezpośrednio związane z nabyciem danych aktywów i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania.

Wartości niematerialne

Składnik wartości niematerialnych to możliwy do zidentyfikowania niepieniężny składnik aktywów nieposiadający postaci fizycznej. Wartości niematerialne początkowo ujmuje się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, które następnie pomniejsza się o umorzenie i odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Do wartości niematerialnych Grupa Kapitałowa zalicza składniki majątku o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż rok, w szczególności: autorskie prawa majątkowe, licencje.

Odpisy amortyzacyjne rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

Amortyzacja naliczana jest od wszystkich aktywów trwałych, których wartość ulega obniżeniu na skutek używania przez szacowany okres użytkowania danego aktywa.

Każda część składowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych, której cena nabycia lub koszt wytworzenia jest istotny w porównaniu z ceną nabycia lub kosztem wytworzenia całej pozycji jest amortyzowana osobno.

Rozpoczęcie amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych następuje w miesiącu, w którym są one dostępne do użytkowania lub gotowe do użycia.

Okresy amortyzacyjne dla podstawowych grup środków trwałych oraz wartości niematerialnych stosowane w Grupie Kapitałowej:

Środki trwałe	Okresy amortyzacji
Budynki, lokale, spółdzielcze prawa do lokalu	od 40 do 50 lat
Ulepszenia w obcych środkach trwałych (budynkach, lokalach)	od 2 do 13 lat
Maszyny, urządzenia techniczne, narzędzia i przyrządy	od 2 do 18 lat
Zespoły komputerowe	od 4 do 8 lat
Środki transportu	5 lat
Wartości niematerialne	Okresy amortyzacji
Oprogramowanie	od 2 do 14 lat
Pozostałe wartości niematerialne	od 2 do 10 lat

Wartość końcową oraz okres użytkowania składników aktywów weryfikuje się corocznie i w razie konieczności koryguje.

Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

Grupa Kapitałowa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy nastąpiła utrata wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych. W momencie rozpoznania przesłanek Grupa Kapitałowa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej, stanowiącej wyższą z dwóch kwot: wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży lub wartość użytkową tych aktywów. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest ujmowany, jeżeli wartość księgowa aktywa przekracza wartość odzyskiwalną.

2.5.12. Nieruchomości inwestycyjne

Nieruchomość inwestycyjna to nieruchomość (grunt, budynek, lub część budynku lub też oba te elementy), którą Grupa Kapitałowa traktuje jako źródło przychodów z czynszów lub utrzymuje w posiadaniu ze względu na przyrost jej wartości, względnie obie te korzyści. Jednocześnie nieruchomość taka:

§ jest zajmowana przez Grupę Kapitałową tylko w nieznacznym stopniu,

§ nie jest przeznaczona na sprzedaż w ramach zwykłej działalności Banku.

Nieruchomość inwestycyjna początkowo ujmowana jest wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Po początkowym ujęciu wartość nieruchomości inwestycyjnej wyceniana jest w oparciu o model wartości godziwej. Zysk lub strata wynikająca ze zmiany wartości odnoszona jest do rachunku zysków i strat okresu. Do wyceny nieruchomości angażuje się niezależnych rzeczoznawców.

Wycena do wartości godziwej została ujęta w rachunku zysków i strat w pozycji „Pozostałe koszty operacyjne” i „Pozostałe przychody operacyjne” oraz w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

2.5.13. Leasing

Grupa Kapitałowa jako Leasingodawca

Grupa Kapitałowa jest stroną umów leasingowych, na podstawie których oddaje do odpłatnego używania nieruchomości inwestycyjne na uzgodniony okres. W przypadku umów leasingu, na mocy których następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów będących przedmiotem umowy (leasing finansowy), przedmiot leasingu przestaje być ujmowany w bilansie Grupy Kapitałowej. Ujmowana jest natomiast należność w kwocie równej bieżącej wartości opłat leasingowych. Opłaty leasingowe z tytułu umów, które nie spełniają warunków umowy leasingu finansowego stanowią leasing operacyjny i ujmowane są jako przychody w rachunku zysków i strat metodą liniową przez okres trwania leasingu.

Poniżej przedstawiono dane dotyczące umów leasingu operacyjnego zawartych przez Grupę Kapitałową jako leasingodawcę:

Umowy leasingu operacyjnego (w tysiącach zł)	2022	2021
Przyszłe minimalne opłaty leasingowe z tytułu nieodwoływalnego leasingu operacyjnego	119	189
do 1 roku	40	47
od 1 roku do 5 lat	79	142

Grupa Kapitałowa jako Leasingobiorca

Grupa Kapitałowa jest również stroną umów leasingowych, na podstawie których przyjmuje do odpłatnego używania lub pobierania pożytków obce środki trwałe na uzgodniony okres. Zalicza się do nich umowy: najmu nieruchomości (w tym prawa użytkowania wieczystego gruntu), leasingu samochodów, dzierżawy infrastruktury IT oraz dzierżawy urządzeń wyposażenia.

Grupa Kapitałowa korzysta z prawa wieczystego użytkowania gruntu jako nabytego odpłatnie i nieodpłatnie. Prawa wieczystego użytkowania gruntu nabyte odpłatnie (od innych podmiotów) są prezentowane jako leasing w pozycji „Aktywa z tytułu prawa do użytkowania”. Prawa wieczystego użytkowania gruntu otrzymane nieodpłatnie od Skarbu Państwa wyłączone są z ewidencji bilansowej.

W przypadku umów leasingu lub umów zawierających leasing Grupa Kapitałowa rozpoznaje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej aktywa z tytułu prawa do użytkowania przedmiotu leasingu oraz zobowiązania z tytułu płatności leasingowych. W momencie rozpoczęcia aktywa z tytułu prawa do użytkowania są wykazywane w kwocie równej zobowiązaniom z tytułu leasingu powiększonej o wszelkie opłaty leasingowe zapłacone przed datą rozpoczęcia lub wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Grupę Kapitałową. Zobowiązania z tytułu leasingu wycenia się w wartości bieżącej pozostałych opłat leasingowych, zdyskontowanych poprzez zastosowanie krańcowej stopy procentowej leasingobiorcy, którą ustala się jako stopę procentową wolną od ryzyka (np. oprocentowanie obligacji skarbowych) dla danego okresu umowy powiększoną o marżę.

Grupa Kapitałowa korzysta ze zwolnień przewidzianych w MSSF 16 w odniesieniu do krótkoterminowych umów leasingowych (do 12 miesięcy) oraz umów leasingowych dotyczących nieistotnych kwotowo składników aktywów (jeżeli cena nabycia nowego składnika nie przekracza kwoty 10 tys. zł) i nie ujmuje ich jako leasing.

Określając okres leasingu Grupa Kapitałowa bierze pod uwagę nieodwołalny okres leasingu wraz z okresami, na które można przedłużyć leasing oraz okresami, w których można wypowiedzieć leasing. W dacie rozpoczęcia umowy leasingowej Grupa Kapitałowa ocenia, czy można z wystarczającą pewnością założyć, że skorzysta z opcji przedłużenia leasingu, lub że nie skorzysta z opcji wypowiedzenia leasingu. W celu wykonania oceny Grupa Kapitałowa uwzględnia wszystkie istotne fakty i okoliczności, które tworzą zachętę ekonomiczną do skorzystania lub nieskorzystania z tych opcji.

Określając okres leasingu i szacując długość nieodwołalnego okresu leasingu, Grupa Kapitałowa stosuje definicję umowy i określa okres egzekwowalności umowy. Leasing przestaje być egzekwowalny, gdy zarówno Grupa Kapitałowa, jak i leasingodawca ma prawo wypowiedzenia leasingu bez konieczności uzyskania zezwolenia drugiej strony, czego konsekwencją jest najwyżej nieznaczna kara.

W przypadku kontraktów zawartych na czas nieokreślony Grupa Kapitałowa definiuje okres leasingu jako najbardziej prawdopodobny okres korzystania ze składnika aktywów przez Grupę Kapitałową uwzględniając koszty związane z rozwiązaniem umowy. Jeśli koszty te dla jednej ze stron mogą być uznane za istotne, to wówczas, okres leasingu obejmuje okres, w którym koszty pozostają znaczące. Koszty obejmują zarówno kary finansowe zapisane w umowie jak i inne pozaumowne straty ekonomiczne (np. utrata poniesionych nakładów w obcych środkach trwałych, koszty pozyskania nowej umowy leasingu takie jak koszty negocjacji, koszty relokacji). W przypadku, gdy leasingodawca i leasingobiorca mają prawo do wypowiedzenia umowy bez zgody drugiej strony jak również braku poniesionych nakładów związanych z daną umową lub braku kosztów związanych z wypowiedzeniem umowy, bądź w przypadku gdy są one o nieistotnej wartości, przyjmuje się za okres leasingu okres wypowiedzenia umowy.

Po dacie rozpoczęcia Grupa Kapitałowa wycenia aktywa z tytułu prawa do użytkowania według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne (umorzenie) i łączne straty z tytułu utraty wartości, skorygowane z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. Aktywa podlegają liniowej amortyzacji. Okresy amortyzacyjne dla podstawowych grup aktywów z tytułu prawa do użytkowania stosowane w Grupie Kapitałowej zależne są od okresu leasingu lub okresu użytkowania składnika aktywów (w zależności, który jest krótszy).

Średnie okresy amortyzacyjne zaprezentowano w poniższej tabeli.

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania	Okresy amortyzacji
Budynki i budowle	od 3 do 9 lat
Prawo wieczystego użytkowania gruntów	od 25 do 74 lat
Obiekty inżynierii wodnej i lądowej	3 lata
Środki transportu	3 lata
Sprzęt informatyczny	4 lata

Po dacie rozpoczęcia, zobowiązania z tytułu leasingu podlegają wycenie metodą zamortyzowanego kosztu tj. z uwzględnieniem naliczonych odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu, pomniejszonych o zapłacone odsetki oraz opłaty leasingowe oraz zaktualizowanych w przypadku ponownej oceny lub zmiany okresu leasingu lub uwzględnienia zmian zasadniczo stałych opłat leasingowych. Szczegółowe informacje na temat aktywów z tytułu prawa do użytkowania przedstawiono w nocie 25. Natomiast analiza terminów wymagalności zobowiązań została zestawiona w nocie 46.

W odniesieniu do wymogów MSSF 16 Leasing, Grupa Kapitałowa rozpoznaje w rachunku zysków i strat koszty amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania, koszty odsetek z tytułu zobowiązania leasingowego i koszty eksploatacyjne składnika aktywów oraz koszty związane z leasingami krótkoterminowymi i leasingiem aktywów o niskiej wartości.

Koszty związane z umowami leasingu zostały zestawione w poniższej tabeli:

Kwoty odnoszące się do leasingu ujęte w rachunku zysków i strat (w tysiącach zł)	2022	2021
Koszty z tytułu umów niskocennych prezentowane w pozycji "Ogólne koszty administracyjne"	145	100
Koszty z tytułu umów krótkoterminowych prezentowane w pozycji "Ogólne koszty administracyjne"	538	434
Koszty odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu	1 382	1 086
Koszty z tytułu opłat eksploatacyjnych oraz podatku od towarów i usług niepodlegającego odliczeniu, nieujęte w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu	19 836	17 733

Grupa Kapitałowa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują na to, czy nastąpiła utrata wartości składników aktywów z tytułu prawa do użytkowania analogicznie według zasad opisanych w nocie 2.5.11 Rzeczowe aktywa trwałe, wartości niematerialne.

Utrata wartości aktywów z tytułu prawa do użytkowania (w tysiącach zł)	2022	2021
Nieruchomości	0	4 147

2.5.14. Rozliczenia międzyokresowe

Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów ujmuje się, jeśli wydatki dotyczą miesięcy następujących po miesiącu, w którym je poniesiono. Czynne rozliczenia międzyokresowe (ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji „Inne aktywa”) składają się głównie z kosztów zapłaconych z góry oraz przychodów do otrzymania. Koszty zapłacone z góry dotyczą poszczególnych rodzajów wydatków, których rozliczenie w ciężar rachunku zysków i strat nastąpi stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych.

Do biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów zalicza się koszty z tytułu świadczeń wykonywanych na rzecz Grupy Kapitałowej, lecz jeszcze niestanowiących zobowiązań. W biernych rozliczeniach międzyokresowych Bank uwzględnia koszty, które poniesione zostaną w przyszłym okresie, w tym dotyczące premii, niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych oraz nagród jubileuszowych.

Grupa Kapitałowa dokonuje rozliczeń międzyokresowych przychodów w sytuacji, w której otrzymuje zapłatę za świadczenie usług lub dostawę towarów, które zostaną zrealizowane w przyszłych okresach sprawozdawczych. Obejmują one w szczególności prowizje i opłaty rozliczane w czasie oraz inne przychody pobrane z góry, których zaliczenie do rachunku zysków i strat nastąpi w przyszłych okresach sprawozdawczych.

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów oraz przychody przyszłych okresów prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji „Pozostałe zobowiązania”.

2.5.15. Rezerwy

Rezerwy są zobowiązaniami, których kwota lub termin zapłaty są niepewne. Rezerwy są tworzone, gdy Grupa Kapitałowa posiada obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych oraz prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku.

W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla aktualne oceny rynkowe co do wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem.

Grupa Kapitałowa tworzy rezerwy w szczególności na sprawy sporne z kontrahentami, klientami oraz instytucjami zewnętrznymi, ryzyko prawne oraz rezerwy na odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne.

2.5.16. Świadczenia pracownicze

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Grupy Kapitałowej obejmują świadczenia należne przed upływem 12 miesięcy od końca okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy wykonywali pracę, w szczególności wynagrodzenia, premie, nagrody, płatne urlopy oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Bank ujmuje przewidywaną niezdyskontowaną wartość krótkoterminowych świadczeń pracowniczych jako koszty i rezerwy na zobowiązania w okresie, którego dotyczą.

Długoterminowe świadczenia pracownicze Grupy Kapitałowej obejmują świadczenia, które są należne po upływie 12 miesięcy od końca okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy wykonywali pracę, w szczególności odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne oraz nagrody jubileuszowe. Rezerwa na ww. świadczenia wyliczana jest metodą aktuarialną przez niezależnego aktuariusza jako wartość bieżąca przyszłych zobowiązań Grupy Kapitałowej wobec pracowników według stanu zatrudnienia i płac na dzień aktualizacji.

Rezerwy wyliczane przez niezależnego aktuariusza wykazywane są w pozycji „Rezerwy” oraz odpowiednio w „Pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych”, natomiast rezerwa na urlopy wykazywana jest w pozycji „Pozostałe zobowiązania” oraz odpowiednio w „Ogólnych kosztach administracyjnych”. Część rezerw na odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne wynikająca ze zmiany założeń aktuarialnych (finansowych, demograficznych i innych) przyjętych do wyceny ujmowana jest w innych całkowitych dochodach.

Jednostka dominująca realizuje program świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia zwany programem określonych składek. Na mocy tego programu jednostka dominująca jest zobowiązana umową do odprowadzania ustalonej kwoty składek do pracowniczego programu emerytalnego. Ze środków funduszu, obejmujących również zwrot uzyskany z inwestowania składek, wypłacane są pracownikowi świadczenia po okresie zatrudnienia. W rezultacie na jednostce dominującej nie ciąży prawne ani zwyczajowo oczekiwane zobowiązanie do zapłacenia dodatkowych składek, jeżeli fundusz emerytalny nie będzie posiadał aktywów w wysokości wystarczającej do zapłaty należnych świadczeń.

2.5.17. Zobowiązania warunkowe

W ramach działalności operacyjnej Bank zawiera transakcje, które w momencie ich zawarcia nie są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa lub zobowiązania, lecz powodują powstanie zobowiązań warunkowych. Zobowiązanie warunkowe jest:

§ możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Banku,

§ obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków pieniężnych lub innych aktywów w celu wypełnienia obowiązku lub kwoty zobowiązania nie można oszacować w sposób wiarygodny.

Zobowiązania warunkowe wykazywane są jako „Pozabilansowe zobowiązania udzielone”. Najistotniejsze pozycje udzielonych zobowiązań pozabilansowych stanowią przyznane linie kredytowe oraz udzielone zobowiązania gwarancyjne.

W momencie początkowego ujęcia udzielone zobowiązania pozabilansowe wycenia się w wartości godziwej. W kolejnych okresach, ekspozycje objęte wymaganiami standardu MSSF 9, na dzień bilansowy wycenia się w kwocie odpisu na oczekiwane straty kredytowe, natomiast pozostałe ekspozycje w wartości godziwej.

2.5.18. Kapitał własny

Podział na poszczególne pozycje, opisane poniżej, wynika z ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego oraz statutu Banku nadanego w drodze rozporządzenia Ministra Rozwoju.

Do kapitałów własnych zaliczane są:

§ kapitał (fundusz) statutowy,

§ kapitał (fundusz) zapasowy,

§ kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny (obejmujący w szczególności wycenę oraz wynik na sprzedaży kapitałowych aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, zyski i straty aktuarialne oraz wynik na aktualizacji wyceny nieruchomości inwestycyjnych),

§ pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe (obejmujące fundusz ogólnego ryzyka bankowego oraz fundusz rezerwowy),

§ zysk/strata z lat ubiegłych,

§ wynik finansowy bieżącego okresu.

Pozycje kapitałów własnych jednostek zależnych, inne niż kapitał zakładowy w części, w jakiej jednostka dominująca jest właścicielem jednostki zależnej, dodaje się do odpowiednich pozycji kapitałów własnych jednostki dominującej.

Do kapitałów własnych Grupy Kapitałowej włącza się tylko te części kapitałów własnych jednostek zależnych, które powstały po dniu nabycia udziałów lub akcji przez jednostkę dominującą.

2.5.19. Podatek dochodowy

Podatek dochodowy ujmowany jest jako podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy bieżący ujmowany jest w rachunku zysków i strat lub w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w przypadku realizacji zysku lub straty kapitałowych instrumentów finansowych prezentowanych w sprawozdaniu z całkowitych dochodów. Podatek dochodowy odroczony, w zależności od źródła pochodzenia różnic przejściowych, ujmowany jest w rachunku zysków i strat lub w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

Bieżący podatek dochodowy

Bieżący podatek jest zobowiązaniem podatkowym odnoszącym się do zysku do opodatkowania przy użyciu stawki podatkowej obowiązującej na dzień bilansowy.

Odroczony podatek dochodowy

Grupa Kapitałowa tworzy rezerwę oraz aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Aktywo albo rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Grupy Kapitałowej wykazywane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej odpowiednio po stronie aktywów lub zobowiązań.

Zmiana stanu rezerwy oraz aktywa z tytułu podatku dochodowego odroczonego zaliczana jest do obowiązkowych obciążeń rachunku zysków i strat, z wyjątkiem skutków wyceny:

§ aktywów finansowych oraz nieruchomości inwestycyjnych wycenianych do wartości godziwej odnoszonych na inne całkowite dochody,

§ zysków i strat aktuarialnych odnoszonych na inne całkowite dochody,

§ udziałów w jednostkach stowarzyszonych odnoszonych na inne dochody całkowite,

§ różnic kursowych z przeliczenia jednostek podporządkowanych, w przypadku których zmiany stanu rezerwy oraz aktywa z tytułu podatku dochodowego odroczonego są również rozliczane z innymi dochodami całkowitymi,

§ zabezpieczenia przepływów pieniężnych (rachunkowość zabezpieczeń).

Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego i ulega stosownemu obniżeniu, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na koniec okresu sprawozdawczego lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na koniec okresu sprawozdawczego.

Grupa Kapitałowa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat aktywów ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatkiem i tym samym organem podatkowym.

W sytuacji, gdy Grupa Kapitałowa jest stroną umów leasingowych na podstawie, których przyjmuje do odpłatnego używania lub pobierania pożytków obce środki trwałe na uzgodniony okres i rozpoznaje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej aktywa z tytułu prawa do użytkowania przedmiotu leasingu oraz zobowiązania z tytułu płatności leasingowych – przyjmuje się, iż wartość podatkowa takich aktywów i zobowiązań wynosi zero. Grupa Kapitałowa rozpoznaje wówczas rezerwę na podatek odroczony naliczaną od aktualnej wartości księgowej aktywa z tytułu prawa do użytkowania przedmiotu leasingu oraz aktywo z tytułu podatku odroczonego naliczane od aktualnej wartości księgowej zobowiązania z tytułu płatności leasingowych.

2.5.20. Ustalanie wyniku finansowego

Przychody i koszty z tytułu odsetek

Przychody z tytułu odsetek obejmują odsetki oraz prowizje (otrzymane lub należne) ujęte w kalkulacji efektywnej stopy procentowej dotyczące między innymi: kredytów z harmonogramami spłat, lokat międzybankowych oraz instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do kategorii wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Dodatkowo pozycja ta obejmuje przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w szczególności odsetki od instrumentów pochodnych w portfelu bankowym oraz instrumentów dłużnych.

Koszty z tytułu odsetek obejmują odsetki dotyczące między innymi: rachunków bieżących, depozytów oraz papierów wartościowych.

Do przychodów i kosztów z tytułu odsetek zaliczane są zyski i straty powstałe w wyniku modyfikacji nieistotnej, która nie prowadziła do wyłączenia ze sprawozdania sytuacji finansowej danego składnika aktywów. W momencie modyfikacji nieistotnej w rachunku zysków i strat ujmowany jest zysk lub strata z modyfikacji na danym składniku aktywów, które następnie są rozliczane do momentu wyłączenia składnika aktywów ze sprawozdania z sytuacji finansowej.

W przypadku aktywów finansowych, dla których dokonano odpisu na oczekiwane straty kredytowe w fazie 3 w pozycji tej rozpoznano korektę odsetek impairmentowych, które kalkulowane są od wartości bilansowej netto ekspozycji kredytowej i pomniejszają podstawę tworzenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe.

Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat

Przychody i koszty z tytułu prowizji oraz opłat bankowych powstają w wyniku świadczenia usług finansowych oferowanych przez Grupę Kapitałową i obejmują w szczególności: prowizje za udzielenie kredytów i zobowiązań gwarancyjnych, opłaty z tytułu operacji papierami wartościowymi oraz opłaty za obsługę i zarządzanie funduszami i programami. Prowizje/opłaty rozlicza się przez okres trwania transakcji, z wyjątkiem prowizji dotyczących czynności o charakterze administracyjnym, które zaliczane są jednorazowo do rachunku zysków i strat. Wynagrodzenie jednostki dominującej z tytułu opłat za usługi takie, jak zarządzanie aktywami lub obsługa działalności zleconej, rozpoznawane jest jako przychód w kwocie, którą jednostka dominująca zgodnie z oczekiwaniami otrzyma za świadczone usługi lub do wysokości poniesionych kosztów.

Do przychodów i kosztów z tytułu prowizji zaliczane są również otrzymane lub zapłacone prowizje od instrumentów finansowych, które nie mają zaplanowanego harmonogramu spłaty. Prowizje od kredytów w rachunku bieżącym, udzielonych gwarancji i innych produktów o charakterze odnawialnym rozliczane są w czasie i zaliczane do przychodów prowizyjnych.

W zakresie produktów bankowych powiązanych z produktem ubezpieczeniowym (bancassurance), jednostka dominująca jako ubezpieczający oferuje bezpłatną ochronę ubezpieczeniową posiadaczom kart płatniczych w postaci dodatkowej funkcjonalności karty. Funkcjonalność ta jest nieodłącznym elementem karty płatniczej i nie jest związana z dodatkowymi opłatami dla klienta. Koszty ubezpieczenia kart płatniczych Bank rozlicza w czasie do rachunku zysków i strat i ujmuje jako prowizje.

Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz wynik z rewaluacji

Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat zawiera zyski i straty, powstałe w wyniku zmiany wartości godziwej aktywów klasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu oraz tych, które przy początkowym ujęciu zostały wyznaczone lub są obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Wynik z rewaluacji obejmuje dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane, wynikające z codziennej wyceny aktywów i zobowiązań walutowych według obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ogłoszonego przez NBP . Ponadto wynik ten obejmuje wynik zrealizowany oraz niezrealizowany, w tym efekt zmiany wyceny związany z instrumentami pochodnymi typu FX FORWARD, FX SWAP (z uwzględnieniem punktów swapowych), CIRS i opcji walutowych.

Pozycja ta nie zawiera elementu odsetkowego wyniku na instrumentach pochodnych stopy procentowej oraz punktów swapowych walutowych instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do księgi bankowej, które ujęte są w pozycji przychody i koszty z tytułu odsetek.

Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych

Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia lub umorzenia akcji, udziałów i certyfikatów inwestycyjnych jednostek podporządkowanych oraz przychody z tytułu dywidend.

Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania

Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania obejmuje zyski i straty powstałe na skutek zaprzestania ujmowania aktywów finansowych, w szczególności w związku z rozpoznaniem istotnej modyfikacji przepływów pieniężnych, bądź w związku z ich zbyciem.

Pozostałe przychody i koszty operacyjne

Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zalicza się przychody i koszty niezwiązane bezpośrednio z działalnością bankową.

Na pozostałe przychody operacyjne składają się głównie przychody z tytułu: dodatniej wyceny do wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych, odzyskanych należności nieściągalnych, otrzymanych odszkodowań, kar, grzywien, rozwiązania rezerw na sprawy sporne i inne należności oraz ze sprzedaży środków trwałych i nieruchomości inwestycyjnych.

Na pozostałe koszty operacyjne składają się przede wszystkim koszty dotyczące darowizn, windykacji należności, utworzenia rezerw na sprawy sporne, ryzyko prawne i inne należności oraz ujemne wyceny do wartości godziwej, koszty utrzymanie nieruchomości inwestycyjnych, odpisy z tytułu utraty wartości.

Ogólne koszty administracyjne

W pozycji tej prezentowane są koszty dotyczące w szczególności: świadczeń pracowniczych (w tym m. in. wynagrodzeń, ubezpieczeń społecznych i szkoleń), kosztów rzeczowych, amortyzacji (w tym: środków trwałych, wartości niematerialnych i aktywów z tytułu prawa do użytkowania) oraz podatków i opłat.

Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw

W pozycji tej prezentowane są zwiększenia i zmniejszenia dotyczące odpisów na oczekiwane straty kredytowe, w szczególności:

§ aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu (w szczególności kredytów i pożyczek, skupionych wierzytelności oraz zrealizowanych gwarancji i poręczeń), związanych z nimi pozycji zobowiązań do udzielenia pożyczki,

§ umów gwarancji finansowych i aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych

Pozycja ta obejmuje udział Grupy Kapitałowej w zyskach lub stratach jednostek stowarzyszonych (proporcjonalnie do posiadanych udziałów), w których dokonano inwestycji.

3. Informacje dotyczące segmentów działalności

Prezentacja informacji o segmentach operacyjnych jest oparta o wewnętrzny model zarządczy i kryteria podziału wg klasyfikacji klientów oraz specyfiki działalności poszczególnych segmentów.

Model prezentacji wyników segmentów obejmuje wszystkie składowe sprawozdania w sytuacji finansowej oraz rachunku zysków i strat do poziomu zysku brutto. Transakcje między segmentami rozliczane są w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych. Segmentom przypisane zostały przychody bezpośrednie, wewnętrzne transfery wyniku odsetkowego w oparciu o salda średnie, ceny rynkowe zależne od waluty oraz terminów wymagalności/zapadalności oraz marż płynnościowych, koszty działania bezpośrednie i alokowane, zgodnie z wewnętrznymi modelami alokacji oraz pozostałe składowe rachunku zysków i strat.

Dla umożliwienia oceny charakteru i skutków finansowych działalności gospodarczej, w którą zaangażowane są jednostki Grupy Kapitałowej, wyodrębnione zostały cztery segmenty działalności:

§ Segment skarbu oraz zarządzania aktywami i pasywami.

Na aktywa i pasywa segmentu oraz wynik finansowy składają się poniższe:

– pozycje związane z zarządzaniem płynnością, ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej (w tym m.in. lokaty i depozyty międzybankowe, transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży i odkupu, transakcje na obligacjach skarbowych i bonach pieniężnych, rachunki nostro, rachunek w NBP, rachunkowość zabezpieczeń, instrumenty pochodne, FX Swap);

– papiery wartościowe stanowiące portfele klasyfikowane, jako portfele inwestycyjne;

– obsługa depozytów i instrumentów pochodnych na zlecenie Ministerstwa Finansów oraz średnio i długoterminowe finansowanie działalności jednostki dominującej takich, jak kredyty zaciągnięte od instytucji finansowych oraz emisje obligacji własnych;

– oraz wynik z tytułu wewnętrznych rozliczeń cen transferowych względem pozostałych segmentów, który oparty jest o stawki procentowe bazujące na stawkach rynkowych oraz stawkach zatwierdzonych przez Komitet Finansowy Banku, z uwzględnieniem waluty, terminu wymagalności lub zapadalności transakcji oraz marż płynnościowych.

§ Segment budżetowy.

Kryterium wydzielenia oparte o zarządczą klasyfikację klienta oraz typ prowadzonej działalności i obejmuje:

– samorządowe jednostki terytorialne, jednostki budżetu centralnego, publiczne jednostki sektora leczniczego, z wyłączeniem pozycji objętych segmentem rozliczeń i skarbu w zakresie depozytów i instrumentów pochodnych na rzecz Ministerstwa Finansów;

– podstawowe produkty, z których generowany jest wynik segmentu to: udzielone kredyty i objęte obligacje oraz prowadzone rachunki bieżące i lokaty terminowe;

– rozliczenia związane z działalnością zleconą związaną z obsługą państwa i obsługą programów rządowych, a także programów Unii Europejskiej.

§ Segment korporacyjny.

Kryterium wydzielenia oparte o zarządczą klasyfikację klienta oraz typ prowadzonej działalności i obejmuje:

– firmy prywatne i państwowe, przedsiębiorstwa komunalne, niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, a także podmioty realizujące wsparcie w ramach działalności wspierania eksportu przez jednostkę dominującą oraz związane ze wspieraniem budownictwa;

– podstawowymi produktami generującymi wynik segmentu są kredyty gospodarcze, finansowanie projektów inwestycyjnych (w tym konsorcjalnych z innymi bankami) w formie kredytów oraz emisji nieskarbowych papierów wartościowych, udzielanie poręczeń i gwarancji, a po stronie pasywnej rachunki bieżące i lokaty terminowe.

§ Segment Pozostała działalność

Segment obejmuje:

– działalność inwestycyjną Grupy Kapitałowej głównie w postaci objętych certyfikatów funduszy inwestycyjnych (w sprawozdaniu skonsolidowanym certyfikaty w funduszach o znaczącym udziale jednostki dominującej ujęto, jako udziały w spółkach stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności);

– udziały i akcje głównie w podmiotach zależnych i ich wpływ na sprawozdanie skonsolidowane, pozostałe udziały i akcje, nieruchomości inwestycyjne;

– oraz pozycje nieujęte w wyżej zdefiniowanych segmentach działalności, między innymi operacje z podmiotami sektora finansowego innymi niż banki, wygasającą działalność w zakresie obsługi osób prywatnych oraz pozostałe nie-odsetkowe składniki sprawozdania z sytuacji finansowej.

3.1. Wybrane pozycje rachunku zysków i strat oraz sprawozdania z sytuacji finansowej

W poniższych tabelach przedstawione zostały dane dotyczące przychodów, kosztów i wyników poszczególnych segmentów operacyjnych Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego za 2022 i 2021 rok, a także aktywów i zobowiązań na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz 31 grudnia 2021 r.

Informacje dotyczące segmentów działalności za rok zakończony dnia 31.12.2022	Działalność kontynuowana
	Segment skarbu i zarządzania aktywami i pasywami	Segment budżetowy	Segment korporacyjny	Pozostała działalność	Działalność ogółem Grupy Kapitałowej
Wynik z tytułu odsetek	-131	1 350	1 602	144	2 965
Wynik z tytułu odsetek zewnętrznych	4 730	-1 682	298	-381	2 965
Wynik z tytułu odsetek wewnętrznych*	-4 861	3 032	1 304	525	0
Wynik z tytułu prowizji i opłat	-3	131	189	0	317
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych oraz wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych	115	205	127	-25	422
Wynik z działalności bankowej	-19	1 686	1 918	119	3 704
Pozostałe przychody i koszty operacyjne	0	0	3	-80	-77
Ogólne koszty administracyjne**	-54	-319	-268	-44	-685
Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw	0	-94	-178	-29	-301
Wynik z działalności operacyjnej	-73	1 273	1 475	-34	2 641
Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych	0	0	0	32	32
Zysk brutto	-73	1 273	1 475	-2	2 673
Podatek dochodowy					-511
Zysk netto					2 162

*Wynik z tytułu odsetek wewnętrznych uwzględnia koszty/przychody z tytułu wewnętrznych transferów funduszy w oparciu o ceny transferowe bazujące na rynkowych stopach oraz alokację marż płynności i przychodu z kapitału.

**Koszty administracyjne zostały przypisane do poszczególnych segmentów klientów w oparciu o koszty usług wewnętrznych wycenianych w przyjętym w Jednostce Dominującej modelu alokacji.

Informacje dotyczące segmentów działalności za rok zakończony dnia 31.12.2021	Działalność kontynuowana
	Segment skarbu i zarządzania aktywami i pasywami	Segment budżetowy	Segment korporacyjny	Pozostała działalność	Działalność ogółem Grupy Kapitałowej
Wynik z tytułu odsetek	201	236	560	36	1 033
Wynik z tytułu odsetek zewnętrznych	316	121	576	20	1 033
Wynik z tytułu odsetek wewnętrznych	-115	115	-16	16	0
Wynik z tytułu prowizji i opłat	-2	133	169	-5	295
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych oraz wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych	-71	67	23	218	237
Wynik z działalności bankowej	128	436	752	249	1 565
Pozostałe przychody i koszty operacyjne	0	0	0	260	260
Ogólne koszty administracyjne	-42	-260	-207	-143	-652
Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw	0	64	-344	-52	-332
Wynik z działalności operacyjnej	86	240	201	314	841
Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych	0	0	0	253	253
Zysk brutto	86	240	201	567	1 094
Podatek dochodowy					-219
Zysk netto					875

Informacje dotyczące segmentów działalności 31.12.2022	Działalność kontynuowana
Informacje dotyczące segmentów działalności 31.12.2022	Segment skarbu i zarządzania aktywami i pasywami	Segment budżetowy	Segment korporacyjny	Pozostała działalność	Działalność ogółem Grupy Kapitałowej
Aktywa łącznie	151 920	13 164	32 032	9 905	207 021
Zobowiązania łącznie	32 347	82 186	45 246	16 554	176 333

Informacje dotyczące segmentów działalności 31.12.2021	Działalność kontynuowana
Informacje dotyczące segmentów działalności 31.12.2021	Segment skarbu i zarządzania aktywami i pasywami	Segment budżetowy	Segment korporacyjny	Pozostała działalność	Działalność ogółem Grupy Kapitałowej
Aktywa łącznie	145 383	13 246	28 278	9 737	196 644
Zobowiązania łącznie	44 033	63 823	44 827	19 239	171 922

3.2. Podział geograficzny

Grupa Kapitałowa prowadzi działalność operacyjną na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Operacje skoncentrowane są na rynku polskim.

4. Przychody i koszty z tytułu odsetek

Przychody z tytułu odsetek	2022	2021
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej	9 208	1 368
Przychody od instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym:	6 402	1 036
należności od banków	671	19
kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:	2 492	687
wpływ korekty wartości bilansowej brutto kredytów z tytułu wakacji kredytowych	-86	6
instrumenty dłużne	3 239	330
Przychody z tytułu instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	2 805	330
Przychody z tytułu zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie	1	2
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	798	93
Przychody od instrumentów pochodnych	776	91
Przychody od aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu	2	0
Przychody od aktywów finansowych obowiązkowo wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	20	1
Przychody od aktywów finansowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	0	1
Razem	10 006	1 461

Wpływ wakacji kredytowych na wynik odsetkowy Banku w 2022 r. wyniósł 82,8 mln zł. Efekt wakacji kredytowych został rozpoznany jako korekta wartości bilansowej brutto kredytów objętych postanowieniami ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom na skutek zmiany oczekiwanych przepływów pieniężnych oraz pomniejszenie przychodu odsetkowego. Początkowy rozpoznany efekt wakacji kredytowych w kwocie 146,4 mln zł został, odpowiednio do upływu czasu i korzystania przez kredytobiorców z wakacji, częściowo odwrócony w wyniki odsetkowym w 2022 roku.

Koszty z tytułu odsetek	2022	2021
Koszty z tytułu odsetek od instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym:	6 993	402
zobowiązań wobec banków	229	23
zobowiązań wobec klientów	6 567	347
emisji papierów wartościowych	196	31
zobowiązania z tytułu leasingu	1	1
Koszty odsetkowe od należności od banków	19	17
Koszty od instrumentów pochodnych	29	9
Razem	7 041	428

5. Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat

Przychody z tytułu prowizji i opłat dotyczą:	2022	2021
Zarządzania funduszami oraz obsługi programów	106	113
Udzielonych kredytów i pożyczek	98	76
Zobowiązań gwarancyjnych	78	73
Rozliczeń	16	13
Operacji papierami wartościowymi	7	6
Usług powierniczych	2	2
Pozostałych prowizji	28	28
Razem	335	311

Koszty z tytułu prowizji i opłat dotyczą:	2022	2021
Usług maklerskich	6	4
Prowizji za usługi operacyjne	3	2
Usług rozliczeniowych	2	2
Obsługi rachunków nostro	2	2
Zarządzania funduszami oraz obsługi programów	0	2
Pozostałych prowizji	5	4
Razem	18	16

Przychody z tytułu prowizji i opłat z podziałem na segmenty w 2022	Segment skarbu i zarządzania aktywami i pasywami	Segment budżetowy	Segment korporacyjny	Pozostała działalność	Działalność ogółem Grupy Kapitałowej
Zarządzania funduszami oraz obsługi programów	0	96	9	1	106
Udzielonych kredytów i pożyczek	0	5	92	1	98
Zobowiązań gwarancyjnych	0	2	67	9	78
Rozliczeń	0	11	4	1	16
Operacji papierami wartościowymi	0	1	6	0	7
Usług powierniczych	0	1	1	0	2
Pozostałych prowizji	0	16	10	2	28
Razem	0	132	189	14	335

Przychody z tytułu prowizji i opłat z podziałem na segmenty w 2021	Segment skarbu i zarządzania aktywami i pasywami	Segment budżetowy	Segment korporacyjny	Pozostała działalność	Działalność ogółem Grupy Kapitałowej
Zarządzania funduszami oraz obsługi programów	0	105	7	1	113
Udzielonych kredytów i pożyczek	0	4	71	1	76
Zobowiązań gwarancyjnych	0	0	72	1	73
Rozliczeń	0	9	3	1	13
Operacji papierami wartościowymi	0	1	5	0	6
Usług powierniczych	0	1	1	0	2
Pozostałych prowizji	0	15	11	2	28
Razem	0	135	170	6	311

6. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji

Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji	2022	2021
Wynik na instrumentach finansowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:	0	-1
Instrumenty dłużne	0	-1
Wynik na instrumentach finansowych obowiązkowo wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:	10	170
Instrumenty dłużne	74	0
Instrumenty kapitałowe	0	-3
Kredyty i pożyczki	0	4
Pozostałe	-64	169
Wynik na instrumentach finansowych przeznaczonych do obrotu, w tym:	5	11
Instrumenty dłużne	5	0
Instrumenty pochodne	0	11
Wynik z rewaluacji	195	-11
Razem	210	169

7. Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych

Wynik na inwestycyjnych aktywach finansowych	2022	2021
Sprzedaż inwestycji w jednostkach stowarzyszonych	6	0
Pozostałe	1	1
Dywidendy w tym:	48	48
od emitentów instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy	0	43
od emitentów instrumentów kapitałowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	48	5
Razem	55	49

8. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych

Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych	2022	2021
Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym wynik na sprzedaży	12	17
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie	145	2
Razem	157	19

9. Pozostałe przychody i koszty operacyjne

Pozostałe przychody operacyjne	2022	2021
Przychody z tytułu czynszu za wynajem lokali, w tym:	0	73
- przychody z czynszów dotyczących nieruchomości inwestycyjnych	0	73
Wycena nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej	0	213
Przychody z tytułu rozwiązania rezerw na sprawy sporne	1	37
Przychody z tytułu rozwiązania odpisów aktualizujących inne aktywa	1	0
Przychody z tytułu otrzymanych odszkodowań, kar i grzywien	5	0
Przychody z tytułu sprzedaży usług	5	0
Inne przychody operacyjne	3	9
Razem	15	332

Pozostałe koszty operacyjne	2022	2021
Koszty z tytułu przekazania darowizn	65	39
Koszty z tytułu windykacji	2	2
Koszty utworzenia rezerw na sprawy sporne	21	8
Koszty utworzenia rezerw na programy określonych świadczeń	0	4
Wycena nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej	0	10
Koszty dotyczące nieruchomości inwestycyjnych	1	1
Koszty z tytułu sprzedaży, likwidacji i spisania środków trwałych	0	2
Koszty utworzenia odpisów aktualizujących inne aktywa	2	0
Koszty zaniechania inwestycji	0	5
Inne koszty operacyjne	1	1
Razem	92	72

10. Ogólne koszty administracyjne

Ogólne koszty administracyjne	2022	2021
Świadczenia pracownicze	438	344
Koszty rzeczowe, w tym:	155	224
koszty informatyczne i telekomunikacyjne	49	41
Koszty marketingu	63	47
koszty wynajmu i utrzymania nieruchomości	10	11
koszty usług obcych, w tym doradczych, prawnych i konsultacyjnych	11	35
koszty materiałów biurowych i wyposażenia	1	0
koszty wynagrodzenia za zarządzanie	4	52
pozostałe koszty rzeczowe	17	38
Amortyzacja, w tym:	65	58
rzeczowe aktywa trwałe	17	17
wartości niematerialne	21	14
aktywa z tytułu prawa do użytkowania	27	27
Opłaty na rzecz KNF	19	12
Pozostałe podatki i opłaty	8	14
Razem	685	652

Świadczenia pracownicze	2022	2021
Wynagrodzenia	364	285
Ubezpieczenia	43	38
Pracowniczy program emerytalny	13	11
Inne świadczenia na rzecz pracowników	18	10
Razem	438	344

11. Wynik na odpisach aktualizujących z tytułu utraty wartości oraz rezerw

Wynik z tytułu odpisów aktualizujących na oczekiwane straty kredytowe	2022	2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie	-321	-56
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie	-12	-6
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	-1	-2
Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne	33	-268
Razem	-301	-332

12. Podatek dochodowy

Główne składniki obciążenia podatkowego oraz uzgodnienie efektywnej stopy podatkowej za rok zakończony 31 grudnia 2022 r. i 31 grudnia 2021 r.:

Składniki obciążenia podatkowego	2022	2021
Bieżące obciążenie podatkowe	-504	-121
Odroczony podatek dochodowy związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	-7	-98
Obciążenie podatkowe wykazane w skonsolidowanym rachunku zysków i strat	-511	-219
Bieżące obciążenie podatkowe wykazane w innych dochodach całkowitych	2	0
Obciążenie podatkowe wykazane w innych dochodach całkowitych związane z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	104	12
Obciążenie podatkowe wykazane w innych dochodach całkowitych	106	12
Razem	-405	-207

Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej	2022	2021
Wynik finansowy brutto przed opodatkowaniem	2 673	1 094
Podatek dochodowy wg ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce (19% lub 9%)	-508	-208
Wpływ różnic trwałych pomiędzy zyskiem brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym:	-3	-11
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości aktywów oraz zobowiązań pozabilansowych niestanowiące kosztów uzyskania przychodów	-19	-3
Wpływ innych różnic pomiędzy zyskiem brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym darowizny	-8	-2
Pozostałe różnice konsolidacyjne, w tym rozliczenie sprzedaży i umorzenia certyfikatów FSMdR FIZ AN oraz FSMnW FIZ AN	0	-25
Działalność zwolniona z opodatkowania	24	19
Obciążenia podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat	-511	-219
Efektywna stopa podatkowa	19,12%	20,01%

Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 37 i 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych dochody funduszy i programów rządowych są wolne od podatku dochodowego, gdy są przeznaczone na cele związane z ich działalnością. W świetle powyższego Bank nie rozpoznaje obciążenia wyniku prowadzonych funduszy i programów rządowych z tytułu podatku dochodowego, które obejmuje Rządowy Program Wspierania Budownictwa Mieszkaniowego, Rządowy Program Społecznego Budownictwa Czynszowego oraz Rządowy Program Wspierania Przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK.

Odroczony podatek dochodowy za rok zakończony 31 grudnia 2022 r. i 31 grudnia 2021 r. wynika z następujących pozycji:

Aktywa/rezerwa z tytułu podatku odroczonego	31.12.2022	2022		31.12.2021	2021
Aktywa/rezerwa z tytułu podatku odroczonego	Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej	Skonsolidowany rachunek zysków i strat	Skonsolidowane inne całkowite dochody	Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej	Skonsolidowany rachunek zysków i strat	Skonsolidowane inne całkowite dochody
Odsetki naliczone od ekspozycji kredytowych	105	47	0	58	2	0
Wycena pochodnych instrumentów finansowych	97	69	2	26	-11	0
Dyskonto, odsetki i wycena papierów wartościowych	222	43	-54	233	104	34
Różnica między wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych w tym: leasing i wycena nieruchomości inwestycyjnych	32	-3	0	35	-32	0
Pozostałe	3	-1	0	4	-15	0
Rezerwy brutto z tytułu podatku odroczonego	459	155	-52	356	48	34
Odsetki naliczone od zobowiązań depozytowych	40	36	0	4	2	0
Wycena pochodnych instrumentów finansowych	96	68	0	28	-15	0
Premia, odsetki i wycena papierów wartościowych	154	14	52	88	-1	46
Zobowiązania z tytułu emisji własnych papierów wartościowych	16	14	0	2	0	0
Rezerwy na świadczenia pracownicze, w tym odroczone płatności	32	7	0	25	-9	0
Rezerwy na przyszłe zobowiązania	5	3	0	2	-7	0
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów i zobowiązań pozabilansowych	432	1	0	431	39	0
Prowizje do rozliczania w czasie	36	11	0	25	-2	0
Rezerwy na koszty do poniesienia	5	-1	0	6	-2	0
Pozostałe w tym leasing	16	-5	0	21	12	0
Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego	832	148	52	632	17	46
Łączny efekt różnic przejściowych	373	-7	104	276	-31	12
Aktywa z tytułu podatku odroczonego (prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej)	373	0	0	276	0	0
Wpływ netto podatku odroczonego z tytułu korekty dekonsolidacyjnej po sprzedaży akcji/udziałów	0	0	0	0	67	0
Wpływ netto podatku odroczonego na rachunek zysków i strat	0	-7	0	0	-98	0

Część długoterminowa podatku dochodowego odroczonego, której realizacji lub uregulowania oczekuje się po upływie 12 miesięcy, wynosi odpowiednio:

	31.12.2022	31.12.2021
aktywa - część długoterminowa	464	460
rezerwa - część długoterminowa	120	231

	31.12.2022	31.12.2021
Charakter dowodów uzasadniających ujęcie aktywa z tytułu odroczonego podatku, w związku z realizacją aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w zależności od uzyskania w przyszłości dochodu do opodatkowania w wysokości przekraczającej zyski powstałe w wyniku odwrócenia istniejących dodatkowych różnic przejściowych, której dotyczy aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest:	oparty na przyszłej rentowności w okresie najbliższych 5 lat na kumulatywnym poziomie co najmniej 1.965 mln zł	oparty na przyszłej rentowności w okresie najbliższych 5 lat na kumulatywnym poziomie co najmniej 1.451,8 mln zł

Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego na dzień 31.12.2022 r. wyniosły 364 mln zł., natomiast na dzień 31.12.2021 r. występowały należności w wysokości 18 mln zł.

13. Zysk netto przypadający na jedną akcję

Jednostka dominująca nie jest emitentem akcji, status prawny jednostki dominującej został opisany w nocie 1.

14. Wpłaty do budżetu państwa

W 2022 r. i w 2021 r. jednostka dominująca nie dokonała wpłaty do budżetu państwa z tytułu podziału zysku netto.

15. Środki w Banku Centralnym

Środki w Banku Centralnym	31.12.2022	31.12.2021
Rachunek bieżący	1 099	22 341
Lokaty	2 201	26 001
Razem	3 300	48 342

BGK utrzymuje na rachunku bieżącym w NBP rezerwę obowiązkową naliczoną na podstawie wartości miesięcznego średniego stanu depozytów otrzymanych przez Bank i stopy rezerwy obowiązkowej, która na 31.12.2021 r. wynosiła 2,0 %. W dniu 8.02.2022 r. Rada Polityki Pieniężnej podjęła decyzję o podwyższeniu stopy rezerwy obowiązkowej z 2,0% do 3,5%. Ma ona zastosowanie począwszy od rezerwy obowiązkowej utrzymywanej od dnia 31.03.2022 r.

Bank był zobowiązany do utrzymywania w okresie od 30 listopada 2022 r. do 1 stycznia 2023 r. średniego salda o wartości 5 380 mln zł. W okresie od 31 grudnia 2021 r. do 30 stycznia 2022 r. średnie saldo wyniosło 3 743 mln zł.

Wysokość środków pieniężnych jest zależna od bieżącego zarządzania środkami płynnymi oraz średnią wysokością środków zdeponowanych na rachunkach rezerwy obowiązkowej.

16. Należności od banków

Należności od banków	31.12.2022	31.12.2021
Rachunki bieżące	4 827	2 535
Lokaty w bankach	4 665	1 956
Udzielone kredyty i pożyczki	258	362
Skupione wierzytelności	1	8
Inne należności	181	228
Razem	9 932	5 089
Odpis z tytułu utraty wartości należności	-1	-1
Razem netto	9 931	5 088

Poniższe tabele prezentują zmianę wartości brutto oraz odpisów z tytułu utraty wartości należności od banków, w podziale na fazy:

Należności od banków wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2021	4 722	367	0	5 089
Transfer do fazy 2	-43	43	0	0
Transfer do fazy 3	0	-10	10	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	75 447	121	0	75 568
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-70 682	-238	-4	-70 924
Pozostałe zmiany	247	-48	0	199
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2022	9 691	235	6	9 932
Odpis
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2021	1	0	0	1
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	1	0	0	1
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-1	0	-1	-2
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami)	0	0	1	1
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2022	1	0	0	1

Należności od banków wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2020	5 607	0	0	5 607
Transfer do fazy 1	87	-87	0	0
Transfer do fazy 2	-463	463	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	38 775	25	0	38 800
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-39 039	-20	0	-39 059
Pozostałe zmiany	-245	-14	0	-259
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2021	4 722	367	0	5 089
Odpis
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2020	1	0	0	1
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2021	1	0	0	1

17. Pochodne instrumenty finansowe

Wartość godziwą pochodnych instrumentów finansowych na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz 31 grudnia 2021 r. przedstawiono w poniższej tabeli:

Pochodne instrumenty finansowe - wartość godziwa
Rodzaj kontraktu	31.12.2022		31.12.2021
Rodzaj kontraktu	Aktywa	Zobowiązania	Aktywa	Zobowiązania
FX Swap	194	25	55	237
Forward	100	31	52	30
FRA	0	1	4	0
CIRS	802	806	223	241
IRS	489	496	134	387
OIS	2	0	0	0
Razem	1 587	1 359	468	895

Pochodne instrumenty finansowe – wartość nominalna
Rodzaj kontraktu	31.12.2022		31.12.2021
Rodzaj kontraktu	Kupno	Sprzedaż	Kupno	Sprzedaż
FX Swap	4 758	10 279	4 656	9 823
Forward	912	2 450	1 167	1 384
FRA	500	0	500	0
CIRS	11 540	13 999	12 855	14 767
IRS	5 892	5 864	9 080	4 965
OIS	47	0	0	0
Razem	23 649	32 592	28 258	30 939

18. Pochodne instrumenty zabezpieczające

W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. ustanowiono pierwsze formalne powiązanie zabezpieczające stosując dla niego rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych, które ujmowane jest w księgach zgodnie z wymogami MSSF 9.

Pozycje zabezpieczane i zabezpieczające są ekonomicznie powiązane w taki sposób, że reagują one w sposób podobny na zabezpieczane ryzyko, ich wycena zostanie skompensowana w odpowiedzi na zmiany stóp rynkowych.

Wymogi efektywności zabezpieczenia, oceniane są w momencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego oraz na każdy dzień sprawozdawczy, tj. koniec miesiąca kalendarzowego. Ocena dokonywana jest także po każdej znaczącej zmianie okoliczności wpływających na wymogi dotyczące efektywności zabezpieczenia. W ramach oceny efektywności powiązania zabezpieczającego sprawdzane jest czy pomiędzy pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym istnieje powiązanie ekonomiczne, czy ryzyko kredytowe nie ma przeważającego wpływu na zmiany wartości wynikające z powiązania ekonomicznego oraz czy wskaźnik zabezpieczenia powiązania zabezpieczającego jest taki sam jak wskaźnik wynikający z wielkości pozycji zabezpieczanej. Do wyliczenia wskaźnika zabezpieczenia stosuje się wartość nominalną transakcji zabezpieczających oraz desygnowaną warstwę pozycji zabezpieczanej.

Przeprowadzając comiesięczne testy efektywności oblicza się i porównuje zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej oraz instrumentu zabezpieczającego. Test przeprowadzany jest przy zastosowaniu metody derywatu hipotetycznego, w ramach której pozycja zabezpieczana prezentowana jest jako derywat hipotetyczny, i którego zmiany wartości godziwej są zmianami wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego.

Na poziom rozpoznawanej w wyniku finansowym nieefektywności zabezpieczenia mogą wpływać następujące ryzyka:

§ niedopasowanie terminów przeszacowań instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej;

§ niedopasowanie częstotliwości płatności odsetkowych instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej.

Wg stanu na 31.12.2022 r. szczegóły dotyczące stosowanych przez Bank powiązań zabezpieczających przedstawiały się następująco:

Opis powiązania zabezpieczającego	Bank zabezpiecza ryzyko zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez aktywa finansowe w PLN. Zmienność przepływów pieniężnych wynika z ryzyka stopy procentowej.
Pozycja zabezpieczana	Przepływy pieniężne wynikające z portfela kredytów w PLN oprocentowanych wg zmiennej stopy procentowej
Instrument zabezpieczający	Swap stopy procentowej (IRS) PLN
Prezentacja wyniku	Efektywna część wyceny pochodnego instrumentu zabezpieczającego księgowana jest w innych dochodach całkowitych i kumulowana w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych stanowiącej odrębny składnik kapitału własnego Banku związany z pozycją zabezpieczaną. Nieefektywna część wyceny pochodnego instrumentu zabezpieczającego księgowana jest w wyniku na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Odsetki od pozycji zabezpieczanej oraz od instrumentu zabezpieczającego ujmowane są w przychodach odsetkowych.

Poniższe tabele prezentują ilościowy wpływ stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych na kapitał oraz rachunek zysków i strat:

Wartość nominalna instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne, dane w tysiącach zł.

31.12.2022	Pozostały czas do zapadalności
	Ryzyko stopy procentowej
	do 1 miesiąca	od 1 do 3 miesięcy	od 3 miesięcy do 1 roku	od 1 do 5 lat	powyżej 5 lat
Wartość nominalna	-	-	-	300 000	-
Średnie oprocentowanie nogi stałej	-	-	-	6.96%	-

Wpływ zabezpieczenia przepływów pieniężnych na sprawozdanie z sytuacji finansowej i rachunek zysków i strat w zakresie instrumentów zabezpieczających, dane w tysiącach zł.

Rodzaj instrumentu 2022		Swap stopy procentowej (IRS) PLN
Wartość nominalna		300 000
Wartość bilansowa	Aktywa	9 769
	Zobowiązania	0
Nazwa pozycji w bilansie, która zawiera instrument zabezpieczający		Pochodne instrumenty zabezpieczające
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego stosowanego jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie		10 001
Zyski lub straty z tytułu zabezpieczenia dla okresu sprawozdawczego, które zostały ujęte w innych całkowitych dochodach		9 558
Kwota nieefektywności zabezpieczenia ujęta w rachunku zysków i strat		211
Pozycja rachunku zysków i strat, w której ujęto kwotę nieefektywności		Wynik na instrumentach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z rewaluacji
Kwota przeklasyfikowana z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych do wyniku finansowego jako korekta z tytułu przeklasyfikowania		- 231
Pozycja w rachunku zysków i strat, która zawiera korektę z tytułu przeklasyfikowania		Przychody/koszty z tytułu odsetek

Wpływ zabezpieczenia przepływów pieniężnych na sprawozdanie z sytuacji finansowej i rachunek zysków i strat w zakresie pozycji zabezpieczanej, dane w tysiącach zł.

2022	Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej stosowanej jako podstawa ujęcia nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie	Saldo rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych dla kontynuowanych zabezpieczeń	Saldo pozostające w rezerwie z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych z tytułu wszelkich powiązań zabezpieczających, dla których nie stosuje się już rachunkowości zabezpieczeń
Udzielone kredyty zmiennoprocentowe w PLN	-9 789	9 789	0
Razem	-9 789	9 789	0

Zmiany stanu rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych, dane w tysiącach zł.

Zmiana stanu rezerwy	2022
Stan na początek okresu	0
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia, ujęte w pozostałych całkowitych dochodach w ciągu okresu sprawozdawczego	9 558
Część straty przeniesiona do rachunku zysków i strat w związku z brakiem oczekiwania wystąpienia pozycji zabezpieczanej	0
Kwota przeklasyfikowana z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych do wyniku finansowego jako korekta z tytułu przeklasyfikowania, w tym do następujących linii rachunku zysków i strat	231
- przychody z tytułu odsetek	231
- koszty z tytułu odsetek	0
Stan na koniec okresu	9 789

19. Papiery wartościowe

Papiery wartościowe wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2022	Przeznaczone do obrotu	Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	Wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Razem
Dłużne papiery wartościowe	6	74	47 764	87 875	135 719
bony pieniężne NBP	0	0	31 074	78 956	110 030
obligacje skarbowe	6	0	9 857	2 228	12 091
obligacje korporacyjne	0	74	2 840	4 698	7 612
obligacje podporządkowane	0	0	1 555	0	1 555
listy zastawne	0	0	43	0	43
obligacje komunalne	0	0	2 395	1 993	4 388
Kapitałowe papiery wartościowe	0	1	896	0	897
akcje w innych jednostkach notowane	0	0	796	0	796
akcje i udziały w innych jednostkach nienotowane	0	1	100	0	101
Pozostałe aktywa finansowe	0	643	0	0	643
Razem	6	718	48 660	87 875	137 259

Papiery wartościowe wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2021	Przeznaczone do obrotu	Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	Wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Razem
Dłużne papiery wartościowe	9	6	65 477	26 520	92 012
bony pieniężne NBP	0	0	49 638	20 494	70 132
obligacje skarbowe	9	0	10 038	195	10 242
obligacje korporacyjne	0	6	1 845	4 241	6 092
obligacje podporządkowane	0	0	1 398	0	1 398
bony komercyjne	0	0	49	0	49
listy zastawne	0	0	68	0	68
obligacje komunalne	0	0	2 441	1 590	4 031
Kapitałowe papiery wartościowe	0	7	1 216	0	1 223
akcje w innych jednostkach notowane	0	7	1 157	0	1 164
akcje i udziały w innych jednostkach nienotowane	0	0	59	0	59
Pozostałe aktywa finansowe	0	740	0	0	740
Razem	9	753	66 693	26 520	93 975

19.1. Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu

Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu	31.12.2022	31.12.2021
Emitowane przez Skarb Państwa	6	9
obligacje skarbowe	6	9
Razem	6	9

19.2. Papiery wartościowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

Papiery wartościowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Według wartości bilansowej	31.12.2022	31.12.2021
Emitowane przez podmioty niefinansowe	74	6
- obligacje korporacyjne	74	6
Instrumenty kapitałowe	1	7
Pozostałe aktywa finansowe	643	740
Razem	718	753

Jednostka dominująca prezentuje jako „Papiery wartościowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat” dłużne papiery wartościowe, które mają negatywny wynik testu SPPI, instrumenty kapitałowe, dla których Bank nie zastosował opcji wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz w pozycji „Pozostałe

aktywa finansowe”: inwestycje w fundusze Marguerite oraz Polski Fundusz Funduszy Wzrostu (PGFF), które nie spełniają definicji instrumentu kapitałowego wg MSR 32. Wpływ na wynik został zaprezentowany w nocie 6 jako instrumenty finansowe obowiązkowo wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat w pozycji „Pozostałe”.

19.3. Papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody

Papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	31.12.2022	31.12.2021
Dłużne papiery wartościowe	47 764	65 477
Emitowane przez Skarb Państwa	9 857	10 038
- obligacje skarbowe	9 857	10 038
Emitowane przez NBP	31 074	49 638
- bony pieniężne	31 074	49 638
Emitowane przez banki	2 190	1 155
- obligacje korporacyjne	1 267	339
- obligacje podporządkowane	880	699
- bony komercyjne	0	49
- listy zastawne	43	68
Emitowane przez pozostałe podmioty finansowe	304	305
- obligacje podporządkowane	304	305
Emitowane przez podmioty niefinansowe	1 944	1 900
- obligacje korporacyjne	1 573	1 506
- obligacje podporządkowane	371	394
Emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego	2 395	2 441
- obligacje komunalne	2 395	2 441
Instrumenty kapitałowe	896	1 216
akcje w innych jednostkach notowane	796	1 157
akcje i udziały w innych jednostkach nienotowane	100	59
Razem	48 660	66 693
Odpis aktualizujący dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	11	10

Odpis aktualizujący dotyczący dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w innych całkowitych dochodach w korespondencji z rachunkiem zysków i strat. Odpis nie pomniejsza wartości bilansowej papierów wartościowych.

Poniższe tabele prezentują zmianę wartości należności oraz odpisów z tytułu utraty wartości Instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody w podziale na fazy.

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2021	65 161	316	0	65 477
Transfer do fazy 2	-6	6	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	516 219	0	0	516 219
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-533 125	-39	0	-533 164
Pozostałe zmiany	-765	-3	0	-768
Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2022	47 484	280	0	47 764
Odpis
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2021	8	2	0	10
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	2	0	0	2
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami)	-2	1	0	-1
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2022	8	3	0	11

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2020	54 693	264	0	54 957
Transfer do fazy 1	9	-9	0	0
Transfer do fazy 2	-66	66	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	551 778	0	0	551 778
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-540 289	-6	0	-540 295
Pozostałe zmiany	-964	1	0	-963
Wartość bilansowa wg stanu na 31.12.2021	65 161	316	0	65 477
Odpis
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2020	5	2	0	7
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	2	0	0	2
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami)	1	0	0	1
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2021	8	2	0	10

19.4. Papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie

Dłużne papiery wartościowe w zamortyzowanym koszcie	31.12.2022	31.12.2021
Emitowane przez Skarb Państwa	2 228	195
- obligacje skarbowe	2 228	195
Emitowane przez NBP	78 956	20 494
- bony pieniężne	78 956	20 494
Emitowane przez podmioty niefinansowe	4 698	4 241
- obligacje korporacyjne	4 698	4 241
Emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego	1 993	1 590
- obligacje komunalne	1 993	1 590
Razem	87 875	26 520

Poniższe tabele prezentują zmianę wartości bilansowej brutto oraz odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie.

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2021	25 669	466	589	26 724
Transfer do fazy 1	520	-520	0	0
Transfer do fazy 2	-1 213	1 213	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	719 646	0	38	719 684
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-658 040	-127	-165	-658 332
Pozostałe zmiany	-16	-51	-62	-129
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2022	86 566	981	400	87 947
Odpis
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2021	26	9	169	204
Transfer do fazy 1	10	-10	0	0
Transfer do fazy 2	-2	2	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	9	0	0	9
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-16	-1	-140	-157
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami)	0	16	-1	15
Pozostałe zmiany (różnice kursowe)	0	0	1	1
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2022	27	16	29	72

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2020	19 707	94	634	20 435
Transfer do fazy 1	38	-38	0	0
Transfer do fazy 2	-450	450	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	833 140	0	0	833 140
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-826 608	-10	0	-826 618
Pozostałe zmiany	-158	-30	-45	-233
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2021	25 669	466	589	26 724
Odpis
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2020	20	3	179	202
Transfer do fazy 1	1	-1	0	0
Transfer do fazy 2	-1	1	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	3	0	0	3
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami)	3	6	-12	-3
Pozostałe zmiany (różnice kursowe)	0	0	2	2
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2021	26	9	169	204

19.5. Reklasyfikacja aktywów finansowych

Grupa Kapitałowa w 2022 r. i w 2021 r. nie dokonała przeklasyfikowań aktywów finansowych.

19.6. Zaprzestanie ujmowania inwestycji w instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody

Nazwy inwestycji	Przyczyny zbycia w 2022 r.	Cena nabycia	Aktualizacja wartości	Wartość godziwa na dzień zaprzestania ujmowania	Cena sprzedaży	Łączny zysk lub strata na zbyciu
Inwestycja 1	pogarszająca się sytuacja finansowa Spółki, bardzo mała płynność akcji	10	-10	0	1	1
Inwestycja 2	pogarszająca się sytuacja finansowa Spółki, mniejszościowy udział Banku i tym samym brak decydującego wpływu na Spółkę	3	-2	2	2	0

20. Należności i zobowiązania z tytułu papierów wartościowych z otrzymanym/udzielonym przyrzeczeniem odkupu

Papiery wartościowe z przyrzeczeniem odkupu	31.12.2022		31.12.2021
Papiery wartościowe z przyrzeczeniem odkupu	Należności	Zobowiązania	Należności	Zobowiązania
Od banków	8 936	1 966	4 271	3 710
Od klientów	3 805	4 608	5 732	6 744
Razem	12 741	6 574	10 003	10 454

Aktywa finansowe będące przedmiotem transakcji reverse repo oraz buy-sell-back stanowią zabezpieczenie przyjęte przez Bank, które Bank ma prawo sprzedać lub zastawić. Instrumenty finansowe stanowiące zabezpieczenie dla transakcji z przyrzeczeniem odkupu (reverse repo) mogą podlegać sprzedaży lub obciążeniu w ramach standardowo zawartych umów, ale podlegają zwrotowi w dacie zapadalności transakcji.

21. Kredyty i pożyczki udzielone klientom

21.1. Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie

Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie	31.12.2022			31.12.2021
	Kredyty brutto	Odpisy z tytułu utraty wartości	Kredyty netto	Kredyty brutto	Odpisy z tytułu utraty wartości	Kredyty netto
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:	38 697	1 722	36 975	34 575	1 397	33 178
sektor finansowy	3 107	35	3 072	2 237	23	2 214
kredyty i pożyczki	3 093	35	3 058	2 223	23	2 200
zrealizowane gwarancje i poręczenia	1	0	1	1	0	1
inne należności	13	0	13	13	0	13
sektor niefinansowy	26 814	1 612	25 202	23 119	1 266	21 853
kredyty i pożyczki	25 887	1 210	24 677	22 376	987	21 389
skupione wierzytelności	267	4	263	245	1	244
zrealizowane gwarancje i poręczenia	660	398	262	498	278	220
sektor budżetowy	8 776	75	8 701	9 219	108	9 111
kredyty i pożyczki	8 681	73	8 608	9 100	104	8 996
skupione wierzytelności	95	2	93	119	4	115

Poniższe tabele prezentują zmianę wartości brutto oraz odpisów z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek udzielonych klientom wycenianych w zamortyzowanym koszcie.

Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Faza 1	Faza 2	Faza 3	POCI	Razem
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2021	27 716	4 012	2 819	28	34 575
Transfer do fazy 1	949	-812	-137	0	0
Transfer do fazy 2	-2 726	2 726	0	0	0
Transfer do fazy 3	-260	-745	978	27	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	22 343	1 141	610	444	24 538
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-5 474	-713	-181	0	-6 368
Aktywa finansowe spisane z bilansu	0	0	-15	0	-15
Pozostałe zmiany	-12 678	-937	-396	-22	-14 033
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2022	29 870	4 672	3 678	477	38 697
Odpis
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2021	257	116	1 023	1	1 397
Transfer do fazy 1	51	-17	-34	0	0
Transfer do fazy 2	-31	31	0	0	0
Transfer do fazy 3	-4	-14	18	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	90	0	44	0	134
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-18	-116	-63	0	-197
Aktywa finansowe spisane z bilansu	0	0	-13	0	-13
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami)	-83	155	326	-8	390
Pozostałe zmiany (różnice kursowe)	4	1	6	0	11
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2022	266	156	1 307	-7	1 722

Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie	Faza 1	Faza 2	Faza 3	POCI	Razem
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2020	28 495	3 827	2 353	28	34 703
Transfer do fazy 1	727	-702	-25	0	0
Transfer do fazy 2	-2 051	2 052	-1	0	0
Transfer do fazy 3	-73	-566	639	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	11 901	734	380	7	13 022
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-2 605	-280	-194	-7	-3 086
Aktywa finansowe spisane z bilansu	0	0	-25	0	-25
Pozostałe zmiany	-8 678	-1 053	-308	0	-10 039
Wartość bilansowa brutto wg stanu na 31.12.2021	27 716	4 012	2 819	28	34 575
Odpis
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2020	202	145	1 007	1	1 355
Transfer do fazy 1	14	-11	-3	0	0
Transfer do fazy 2	-16	16	0	0	0
Transfer do fazy 3	-2	-21	23	0	0
Nowopowstałe/nabyte/udzielone aktywa finansowe	10	0	63	0	73
Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych	-8	-4	-26	0	-38
Aktywa finansowe spisane z bilansu	0	0	-81	0	-81
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego (wyłączając transfery między fazami)	51	-9	35	0	77
Pozostałe zmiany (różnice kursowe)	6	0	5	0	11
Saldo odpisów wg stanu na 31.12.2021	257	116	1 023	1	1 397

21.2. Kredyty i pożyczki udzielone klientom obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat

Kredyty i pożyczki udzielone klientom obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	31.12.2022	31.12.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:	97	85
sektor finansowy	32	0
kredyty i pożyczki	32	0
sektor budżetowy	65	85
kredyty i pożyczki	65	85

22. Inwestycje w jednostki stowarzyszone

Inwestycje w jednostki stowarzyszone	31.12.2022	31.12.2021
Wartość w cenie nabycia	4 160	4 777
Wycena metodą praw własności	167	41
Wartość bilansowa	4 327	4 818

Zmiany wartości inwestycji w jednostkach stowarzyszonych	31.12.2022	31.12.2021
Wartość inwestycji w jednostkach stowarzyszonych na początek okresu	4 818	4 379
Zwiększenia, w tym:	812	858
Udział w zyskach w rachunku zysku i strat	157	322
Udział w zyskach całkowitych dochodach	2	0
Objęcie certyfikatów inwestycyjnych/udziałów	648	536
Inne zmiany	5	0
Zmniejszenia, w tym:	1 332	422
Udział w stratach w rachunku zysku i strat	38	70
Sprzedaż akcji/udziałów	6	196
Umorzenie certyfikatów inwestycyjnych	1 288	156
Różnice kursowe	29	3
Wartość inwestycji w jednostkach stowarzyszonych na koniec okresu	4 327	4 818

W 2022 r. Bank nabył akcje Funduszu Trójmorza (Three Seas Initiative Investment Fund S.A. SICAV-RAIF) o wartości 635,7 mln zł. Nie miało to wpływu na zmianę statusu tej jednostki jako jednostki stowarzyszonej i nie wpłynęło na ocenę kontroli.

W kwietniu 2022 r. nastąpiło połączenie Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Kapitałowy FIZ AN (FIIK) i Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZ AN (FIPP) poprzez przejęcie FIIK przez FIPP, następnie w maju 2022 r. FIPP zmienił nazwę na PFR Fundusz Inwestycyjny FIZ AN (PFR FI). W czerwcu 2022 r. nastąpiło umorzenie części certyfikatów inwestycyjnych w PFR FI należących do Banku, dla których historyczna cena nabycia wynosiła 1 288 mln zł, natomiast cena umorzenia w oparciu o wartość godziwą wynosiła 1 200 mln zł. Jednocześnie powstało zobowiązanie pozabilansowe Banku do wpłaty 1 200 mln zł do PFR FI do końca okresu inwestycyjnego, tj. 2025 roku.

Skrócone informacje o jednostkach stowarzyszonych wykazywanych metodą praw własności na 31.12.2022*
Nazwa jednostki	Aktywa obrotowe	Aktywa trwałe	Zobowiązania krótkoterminowe	Zobowiązania długoterminowe	Wartość przychodów	Zysk/Strata netto	Aktywa netto	% udziałów w kapitale	% udziałów w głosach	Skorygowane aktywa netto	Wartość bilansowa
Three Seas Initiative Investment Fund S.A. SICAV-RAIF	59	2 404	11	0	232	137	2 452	80,81	80,81	2 452	1 981
PFR Fundusz Inwestycyjny FIZ AN	6 359	0	2	0	296	-23	6 358	30,02	30,02	6 284	1 908
KUKE S.A	883	6	85	0	181	54	360	48,45	48,45	361	162
Śląski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	43	0	24	4	5	0	10	46,08	46,08	10	5
Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	38	0	0	13	2	0	19	44,44	44,44	10	4
Kujawsko-Pomorski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	36	0	0	0	3	0	32	49,38	24,64	9	4
Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o.	24	0	0	0	4	0	21	42,62	42,62	19	8
Opolski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	12	0	0	6	1	0	7	48,27	34,25	7	3
Samorządowy Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w Gostyniu	55	0	0	14	7	2	27	35,99	35,99	23	8
Fundusz Pomerania Sp. z o.o.	21	11	1	0	5	1	30	41,15	41,15	15	6
Warmińsko-Mazurski Fundusz "Poręczenia kredytowe" Sp. z o.o.	48	3	0	34	3	-1	16	36,19	23,49	6	2
Małopolski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w likwidacji	3	0	2	0	0	0	0	32,86	32,86	0	0
Krajowa Grupa Poręczeniowa Sp. z o.o.	0	0	0	0	0	0	0	39,29	39,29	0	0
Świętokrzyski Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	27	1	0	19	2	0	7	49,99	49,99	7	3
Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	44	0	21	0	3	0	15	36,87	36,87	13	5
UAB EMP Recycling	83	29	27	5	168	168	168	49,00	49,00	168	55
ASM Germany GmbH	3	0	0	5	0	0	0	49,90	49,90	0	0
Elemental USA Inc.	406	471	222	181	2 789	89	473	35,02	35,02	473	87
Recat GmbH	42	2	28	1	101	0	16	32,20	32,20	16	14
G+M GmbH	28	12	9	9	93	2	22	24,00	24,00	22	15
White Olive A.E.	27	175	35	56	46	12	112	34,02	34,02	112	45
Netguru LLC (USA)	1	52	0	28	0	-1	25	49,99	49,99	25	12
Razem											4 327
*Prezentowane informacje oparte na dostępnych na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego danych finansowych.

Skrócone informacje o jednostkach stowarzyszonych wykazywanych metodą praw własności na 31.12.2021*
Nazwa jednostki	Aktywa obrotowe	Aktywa trwałe	Zobowiązania krótkoterminowe	Zobowiązania długoterminowe	Wartość przychodów	Zysk/Strata netto	Aktywa netto	% udziałów w kapitale	% udziałów w głosach	Skorygowane aktywa netto	Wartość bilansowa
Three Seas Initiative Investment Fund S.A. SICAV-RAIF	2	1 500	12	0	67	-13	1 490	81,25	81,25	1 490	1 210
Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych Kapitałowy FIZ AN	7 329	0	40	0	56	225	7 289	30,91	30,91	7 289	2 238
Fundusz Inwestycji Polskich Przedsiębiorstw FIZ AN	1 166	0	15	0	17	-69	1 151	86,40	86,40	1 151	995
KUKE S.A	589	6	70	0	147	18	303	48,45	48,45	303	135
Śląski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	44	0	24	4	3	0	10	46,08	46,08	10	4
Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	37	0	0	13	2	0	19	44,44	44,44	9	4
Kujawsko-Pomorski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	39	0	4	0	2	0	32	49,38	24,64	9	4
Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o.	23	0	0	0	2	0	21	42,62	42,62	21	9
Opolski Regionalny Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o.	12	0	0	6	1	0	6	48,27	34,25	6	3
Samorządowy Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z o.o. w Gostyniu	51	0	0	14	4	2	24	35,99	35,99	21	8
Fundusz Pomerania Sp. z o.o.	20	11	0	0	4	0	30	41,15	41,15	14	6
Warmińsko-Mazurski Fundusz "Poręczenia kredytowe" Sp. z o.o.	48	3	0	33	1	-1	16	36,19	23,49	6	2
Małopolski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp. z .o.o. w likwidacji	4	0	2	0	0	0	0	32,86	32,86	0	0
Krajowa Grupa Poręczeniowa Sp. z o.o.	0	0	0	0	0	0	0	39,29	39,29	0	0
Świętokrzyski Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	26	0	0	19	1	0	7	49,99	49,99	6	3
Małopolski Regionalny Fundusz Poręczeniowy Sp. z o.o.	48	0	26	0	3	0	15	36,87	36,87	13	5
Esotiq Germany GmbH	6	1	14	0	2	-3	-8	48,78	48,78	-8	0
UAB EMP Recycling	70	30	29	6	250	19	65	49,00	49,00	65	47
ASM Germany GmbH	2	0	0	5	0	-1	-2	49,90	49,90	-2	0
Elemental USA Inc.	374	323	185	140	2 784	143	371	35,02	35,02	336	77
Recat GmbH	40	3	25	1	272	5	17	32,20	32,20	17	14
G+M GmbH	21	12	7	6	94	1	20	24,00	24,00	20	14
White Olive A.E.	5	196	44	59	27	-5	98	34,02	34,02	98	40
Razem											4 818
*Prezentowane informacje są oparte na danych finansowych dostępnych na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego.

Korekta aktywów netto w funduszach poręczeniowych dotyczy dostosowania zasad rachunkowości funduszy w zakresie tworzenia odpisów z tytułu utraty wartości udzielonych zobowiązań pozabilansowych do zasad obowiązujących w jednostce dominującej.

23. Wartości niematerialne

Wartości niematerialne	31.12.2022	31.12.2021
Licencje, autorskie prawa majątkowe (w tym oprogramowanie)	74	62
Nakłady na wartości niematerialne	42	18
Razem	116	80

§ Zmiana stanu wartości niematerialnych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2022 r.

Zmiana stanu wartości niematerialnych w 2022 r.	Licencje autorskie prawa majątkowe (w tym oprogramowanie)	Nakłady na wartości niematerialne	Ogółem
Wartość brutto na początek okresu	186	18	204
Zwiększenia, w tym:	33	57	90
- nabycie	0	57	57
- przeniesienie z nakładów	33	0	33
Zmniejszenia, w tym:	0	33	33
- przeniesienie z nakładów	0	33	33
Wartość brutto na koniec okresu	219	42	261
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu	124	0	124
Zwiększenia, w tym:	21	0	21
- amortyzacja okresu	21	0	21
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	145	0	145
Odpisy aktualizujące na początek okresu	0	0	0
Odpisy aktualizujące na koniec okresu	0	0	0
Wartość bilansowa netto na początek okresu	62	18	80
Wartość bilansowa netto na koniec okresu	74	42	116

§ Zmiana stanu wartości niematerialnych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2021 r.

Zmiana stanu wartości niematerialnych w 2021 r.	Licencje, autorskie prawa majątkowe (w tym oprogramowanie)	Nakłady na wartości niematerialne	Ogółem
Wartość brutto na początek okresu	158	34	192
Zwiększenia, w tym:	28	25	53
- nabycie	0	25	25
- przeniesienie z nakładów	28	0	28
Zmniejszenia, w tym:	0	41	41
- likwidacja	0	13	13
- przeniesienie z nakładów	0	28	28
Wartość brutto na koniec okresu	186	18	204
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu	110	0	110
Zwiększenia, w tym:	14	0	14
- amortyzacja okresu	14	0	14
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	124	0	124
Odpisy aktualizujące na początek okresu	0	13	13
Zmniejszenia, w tym:	0	13	13
- inne (spisanie nakładów)	0	13	13
Odpisy aktualizujące na koniec okresu	0	0	0
Wartość bilansowa netto na początek okresu	48	21	69
Wartość bilansowa netto na koniec okresu	62	18	80

Wartość składników wartości niematerialnych istotnych z punktu widzenia sprawozdania finansowego Banku

Bank posiada licencje/autorskie prawa majątkowe na użytkowanie:

§ system DEF (wraz z modyfikacjami) o wartości 21 mln zł netto. Planowany okres użytkowania upływa 31.08.2036 r.,

§ system KONDOR+ (system główny i modyfikacje) o wartości netto 7 mln. zł. Planowany okres użytkowania upływa 30.04.2030 r.

Na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz 31 grudnia 2021 r. Bank nie posiadał składników wartości niematerialnych, dla których tytuł prawny jednostki podlega ograniczeniom oraz stanowiących zabezpieczenie zobowiązań.

Bank jest obecnie w trakcie modernizacji kluczowych systemów księgowych i operacyjnych, w związku z tym zawarł umowy na nabycie składników wartości niematerialnych w przyszłych okresach w wysokości 74,7 mln zł.

24. Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe	31.12.2022	31.12.2021
Budynki i budowle	71	74
Ulepszenia w obcych środkach trwałych	1	1
Maszyny i urządzenia	32	29
Środki trwałe w budowie	14	21
Inne środki trwałe	1	1
Razem	119	126

§ Zmiana stanu wartości rzeczowych aktywów trwałych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2022 r.

Zmiana stanu wartości rzeczowych aktywów trwałych w 2022 r.	Budynki i budowle	Ulepszenia w obcych środkach trwałych	Maszyny i urządzenia	Środki trwałe w budowie	Inne środki trwałe	Ogółem
Wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na początek okresu	100	2	113	21	4	240
Zwiększenia, w tym:	0	0	17	11	0	28
- nabycie	0	0	0	11	0	11
- przeniesienie z nakładów	0	0	17	0	0	17
Zmniejszenia, w tym:	0	0	5	18	0	23
- likwidacja	0	0	5	0	0	5
- przeniesienie z nakładów	0	0	0	17	0	17
- inne (inwestycje zaniechane, przeniesienie do działalności zleconej)	0	0	0	1	0	1
Wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na koniec okresu	100	2	125	14	4	245
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu	26	1	84	0	3	114
Zwiększenia, w tym:	3	0	14	0	0	17
- amortyzacja okresu	3	0	14	0	0	17
Zmniejszenia, w tym:	0	0	5	0	0	5
- likwidacja	0	0	5	0	0	5
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	29	1	93	0	3	126
Odpisy aktualizujące na początek okresu	0	0	0	0	0	0
Odpisy aktualizujące na koniec okresu	0	0	0	0	0	0
Wartość bilansowa netto na początek okresu	74	1	29	21	1	126
Wartość bilansowa netto na koniec okresu	71	1	32	14	1	119

§ Zmiana stanu wartości rzeczowych aktywów trwałych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2021 r.

Zmiana stanu wartości rzeczowych aktywów trwałych w 2021 r.	Budynki i budowle	Ulepszenia w obcych środkach trwałych	Maszyny i urządzenia	Środki trwałe w budowie	Inne środki trwałe	Ogółem
Wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na początek okresu	100	1	117	19	6	243
Zwiększenia, w tym:	0	1	11	21	0	33
- nabycie	0	0	0	21	0	21
- przeniesienie z nakładów	0	1	11	0	0	12
Zmniejszenia, w tym:	0	0	15	19	2	36
- sprzedaż	0	0	1	0	0	1
- likwidacja	0	0	11	2	1	14
- darowizna	0	0	3	0	1	4
- przeniesienie z nakładów	0	0	0	12	0	12
- inne (inwestycje zaniechane, przeniesienie do działalności zleconej)	0	0	0	5	0	5
Wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na koniec okresu	100	2	113	21	4	240
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu	23	1	84	0	5	113
Zwiększenia, w tym:	3	0	13	0	0	16
- amortyzacja okresu	3	0	13	0	0	16
Zmniejszenia, w tym:	0	0	13	0	2	15
- sprzedaż	0	0	1	0	0	1
- likwidacja	0	0	10	0	1	11
- darowizna	0	0	2	0	1	3
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	26	1	84	0	3	114
Odpisy aktualizujące na początek okresu	0	0	0	1	0	1
Zmniejszenia, w tym:	0	0	0	1	0	1
- zmniejszenie z tytułu spisania aktywów	0	0	0	1	0	1
Odpisy aktualizujące na koniec okresu	0	0	0	0	0	0
Wartość bilansowa netto na początek okresu	77	0	33	18	1	129
Wartość bilansowa netto na koniec okresu	74	1	29	21	1	126

Na dzień 31.12.2022 r. oraz 31.12.2021 r. Grupa Kapitałowa nie posiadała składników środków trwałych, dla których tytuł prawny jednostki podlega ograniczeniom oraz stanowiących zabezpieczenie zobowiązań.

W sierpniu 2022 r. Bank podpisał umowę z głównym wykonawcą na prace budowlano – instalacyjnych w budynku Centrali jednostki dominującej. Koszt realizacji umowy w zakresie podstawowym wynosi 477,8 mln zł brutto. Zawarta umowa zawiera waloryzację wynagrodzenia w oparciu o wskaźniki GUS.

Do dnia 31 grudnia 2022 roku Grupa Kapitałowa skapitalizowała łącznie 12,5 mln zł kosztów z tytułu nakładów związanych z umowami dotyczącymi modernizacji Centrali jednostki dominującej.

25. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania	31.12.2022	31.12.2021
Budynki i budowle	68	85
Prawo wieczystego użytkowania gruntu	13	13
Maszyny i urządzenia	1	4
Środki transportu	4	3
Razem	86	105

Zmiana stanu aktywów z tytułu prawa do użytkowania w 2022 r.	Budynki i budowle	Prawo wieczystego użytkowania gruntu	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Ogółem
Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na początek okresu	134	13	9	3	159
Zwiększenia, w tym:	9	0	0	3	12
- nabycie (nowe umowy)	1	0	0	3	4
- indeksacja/modyfikacja	8	0	0	0	8
Zmniejszenia, w tym:	12	0	0	1	13
- zakończenie leasingu	10	0	0	1	11
- inne	2	0	0	0	2
Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na koniec okresu	131	13	9	5	158
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu	45	0	5	0	50
Zwiększenia, w tym:	24	0	3	2	29
- amortyzacja okresu	23	0	3	2	28
- inne	1	0	0	0	1
Zmniejszenia, w tym:	6	0	0	1	7
- zakończenie leasingu	6	0	0	1	7
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	63	0	8	1	72
Odpisy aktualizujące na początek okresu	4	0	0	0	4
Zmniejszenia, w tym:	4	0	0	0	4
- rozwiązanie w okresie	4	0	0	0	4
Odpisy aktualizujące na koniec okresu	0	0	0	0	0
Wartość bilansowa netto na początek okresu	85	13	4	3	105
Wartość bilansowa netto na koniec okresu	68	13	1	4	86

Zmiana stanu aktywów z tytułu prawa do użytkowania w 2021 r.	Budynki i budowle	Prawo wieczystego użytkowania gruntu	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Ogółem
Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na początek okresu	115	10	8	6	139
Zwiększenia, w tym:	21	3	1	3	28
- nabycie (nowe umowy/aneksy)	20	0	1	3	24
- indeksacja	1	3	0	0	4
Zmniejszenia, w tym:	2	0	0	6	8
- zakończenie leasingu	2	0	0	6	8
Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na koniec okresu	134	13	9	3	159
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu	24	0	3	4	31
Zwiększenia, w tym:	23	0	2	2	27
- amortyzacja okresu	23	0	2	2	27
Zmniejszenia, w tym:	2	0	0	6	8
- zakończenie leasingu	2	0	0	6	8
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	45	0	5	0	50
Odpisy aktualizujące na początek okresu	4	0	0	0	4
Odpisy aktualizujące na koniec okresu	4	0	0	0	4
Wartość bilansowa netto na początek okresu	87	10	5	2	104
Wartość bilansowa netto na koniec okresu	85	13	4	3	105

26. Nieruchomości inwestycyjne

Zmiana stanu nieruchomości inwestycyjnych	2022	2021
Wartość bilansowa brutto na początek okresu	19	1 711
Zwiększenia, w tym:	0	213
- wycena do wartości godziwej	0	213
Zmniejszenia, w tym:	3	10
- sprzedaż	3	0
- wycena do wartości godziwej	0	10
Zmiana w strukturze Grupy	0	-1 895
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu	16	19

W rachunku zysków i strat ujęto następujące kwoty przychodów i kosztów związanych z nieruchomościami inwestycyjnymi.

	2022	2021
Przychody z czynszów dotyczących nieruchomości inwestycyjnych	0	73
Bezpośrednie koszty operacyjne (w tym koszty napraw i utrzymania), od nieruchomości, które w danym okresie nie przyniosły przychodów z czynszów	1	1

W 2022 roku jednostka dominująca nie zawarła istotnych umów dotyczących napraw, utrzymania i ulepszenia nieruchomości inwestycyjnych w przyszłych okresach.

27. Inne aktywa

Inne aktywa	31.12.2022	31.12.2021
Przychody do otrzymania, w tym:	19	28
- opłaty za zarządzanie aktywami w ramach Perspektywy Unii Europejskiej 2014-2020	8	11
Dłużnicy różni	47	18
Rozliczenia publiczno-prawne	2	0
Rozliczenia z tytułu kart płatniczych	7	5
Koszty zapłacone z góry, w tym:	15	15
- koszty usług telekomunikacyjnych	13	9
Pozostałe	0	2
Razem inne aktywa (brutto)	90	68
- odpisy z tytułu utraty wartości	-6	-5
Razem inne aktywa (netto)	84	63
w tym aktywa finansowe (netto)	67	46

Zmiana stanu odpisów aktualizujących inne aktywa	2022	2021
Odpisy aktualizujące inne aktywa na początek okresu	5	7
Utworzenie	2	0
Rozwiązanie	1	0
Zmiana struktury Grupy	0	-2
Odpisy aktualizujące inne aktywa na koniec okresu	6	5

28. Zobowiązania wobec banków

Zobowiązania wobec banków	31.12.2022	31.12.2021
Rachunki bieżące	59	259
Depozyty banków	458	313
Otrzymane kredyty i pożyczki, w tym:	2 734	2 807
- Europejski Bank Inwestycyjny	2 066	2 346
- Bank Rozwoju Rady Europy	417	264
- KfW (Kreditanstalt für Wiederaufbau)	251	197
Zobowiązania z tytułu zabezpieczeń pieniężnych	1 278	195
Inne	2	2
Razem	4 531	3 576

29. Zobowiązania wobec klientów

Zobowiązania wobec klientów	31.12.2022	31.12.2021
Zobowiązania wobec sektora finansowego	15 067	17 899
Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N	954	9 384
Depozyty terminowe	14 002	8 504
Pozostałe zobowiązania	111	11
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego	41 542	42 271
Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N	15 662	14 779
Depozyty terminowe	25 291	26 909
Pozostałe zobowiązania	589	583
Zobowiązania wobec jednostek budżetowych	97 207	90 634
Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N	88 682	67 194
Depozyty terminowe	8 254	23 384
Pozostałe zobowiązania	271	56
Razem	153 816	150 804

30. Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych

Data emisji	Wartość nominalna	Waluta	Termin zapadalności	Oprocentowanie	Wartość bilansowa 31.12.2022
28.10.2019	1 850	PLN	28.10.2023	WIBOR6M + marża	1 877
19.02.2019	2 000	PLN	19.02.2023	WIBOR6M + marża	2 057
Razem	3 850				3 934

Data emisji	Wartość nominalna	Waluta	Termin zapadalności	Oprocentowanie	Wartość bilansowa 31.12.2021
28.10.2019	1 850	PLN	28.10.2023	WIBOR6M + marża	1 854
19.02.2019	2 000	PLN	19.02.2023	WIBOR6M + marża	2 006
Razem	3 850				3 860

31. Zobowiązania z tytułu leasingu

Zmiana stanu zobowiązań z tytułu leasingu	31.12.2022	31.12.2021
Wartość na początek okresu	113	113
Zwiększenia, w tym:	13	29
- nowe umowy	4	22
- indeksacja płatności/ modyfikacje	8	6
- odsetki od zobowiązań z tytułu leasingu	1	1
Zmniejszenia, w tym:	40	29
- spłata zobowiązań z tytułu leasingu	38	29
- indeksacja płatności/ modyfikacje	2	0
Różnice kursowe	2	0
Wartość na koniec okresu	88	113

32. Pozostałe zobowiązania

Pozostałe zobowiązania	31.12.2022	31.12.2021
Koszty do zapłacenia	29	53
Przychody przyszłych okresów	359	300
Rezerwy na urlopy	10	9
Rezerwy na pozostałe zobowiązania pracownicze	134	87
Inne zobowiązania:	4 392	1 012
- rozliczenia międzybankowe	47	18
- rozrachunki z pozostałymi funduszami i programami, w tym:	4 062	632
Fundusz Pomocy	2 654	0
Krajowy Fundusz Drogowy	597	86
Fundusz Przeciwdziałania COVID - 19	458	504
Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych	263	0
- pozostałe	283	362
Razem	4 924	1 461

Na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz na dzień 31 grudnia 2021 r. Grupa Kapitałowa nie posiadała zobowiązań, w przypadku których nie wywiązywałaby się z płatności wynikających z zawartych umów.

33. Rezerwy

Rezerwy	31.12.2022	31.12.2021
Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne	684	716
Rezerwy na sprawy sporne i ryzyko prawne	37	21
Rezerwy na programy określonych świadczeń	22	22
Razem	743	759

Rezerwy za rok zakończony dnia 31.12.2022	Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne	Rezerwy na sprawy sporne i ryzyko prawne	Rezerwy na programy określonych świadczeń	Razem
Stan na początek okresu	716	21	22	759
Utworzenie	261	18	3	282
Rozwiązanie	293	0	0	293
Wykorzystanie	0	2	2	4
Reklasyfikacje	0	0	-1	-1
Stan na koniec okresu	684	37	22	743
Rezerwa krótkoterminowa	324	0	5	329
Rezerwa długoterminowa	360	37	17	414

Rezerwy za rok zakończony dnia 31.12.2021	Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne	Rezerwy na sprawy sporne i ryzyko prawne	Rezerwy na programy określonych świadczeń	Razem
Stan na początek okresu	450	52	19	521
Utworzenie	749	8	4	761
Rozwiązanie	481	37	0	518
Wykorzystanie	0	2	2	4
Reklasyfikacje	0	0	1	1
Inne pomniejszenia	2	0	0	2
Stan na koniec okresu	716	21	22	759
Rezerwa krótkoterminowa	207	0	4	211
Rezerwa długoterminowa	509	21	18	548

Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne

Poniższe tabele prezentują podział udzielonych zobowiązań finansowych i gwarancyjnych oraz odpowiadających im rezerw na fazy zgodnie z MSSF 9.

	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne
Udzielone zobowiązania finansowe	75 981	1 568	154	77 703
Udzielone zobowiązania gwarancyjne	25 674	1 734	530	27 938
Stan na 31.12.2022	101 655	3 302	684	105 641
Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne
Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe	71	18	26	115
Rezerwa na udzielone zobowiązania gwarancyjne	185	16	368	569
Stan na 31.12.2022	256	34	394	684

	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne
Udzielone zobowiązania finansowe	53 996	942	356	55 294
Udzielone zobowiązania gwarancyjne	16 046	1 672	515	18 233
Stan na 31.12.2021	70 042	2 614	871	73 527
Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne
Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe	62	4	24	90
Rezerwa na udzielone zobowiązania gwarancyjne	272	34	320	626
Stan na 31.12.2021	334	38	344	716

Rezerwy na ryzyko prawne związane z portfelem kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF

Na dzień 31 grudnia 2022 r. jednostka dominująca posiadała należności z tytułu walutowych kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF w kwocie bilansowej brutto 20,3 mln zł.

Ponadto na dzień 31 grudnia 2022 r. Bank posiadał 32,2 mln CHF spłaconych kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF oraz 3,0 mln CHF kredytów przewalutowanych na PLN (odpowiednio 31,3 mln CHF oraz 1,6 mln CHF na dzień 31 grudnia 2021 r.).

Na dzień 31 grudnia 2022 roku przeciwko Bankowi toczyło się 19 indywidualnych spraw sądowych - saldo rezerw na ryzyko prawne na sprawy sądowe wynosiło 8,3 mln zł. W ciągu 2022 r. Bank dokonał rekalkulacji rezerw na ryzyko prawne, w wyniku czego dotworzono rezerwę portfelową w kwocie 13,3 mln zł (na aktywne 11,4 mln zł i na spłacone 1,9 mln zł). Po uwzględnieniu dotworzenia oraz wykorzystania kwota rezerw portfelowej na dzień 31 grudnia 2022 r. wynosiła 22,1 mln zł (na aktywne 19,2 mln zł i na spłacone 2,9 mln zł).

Informacje na temat metody oszacowania rezerwy zostały przedstawione w nocie 2.4. „Szacunki i założenia”.

Uzgodnienie wartości bieżącej zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń.

Poniższa tabela przedstawia zmianę stanu wartości bieżącej zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń.

Zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń	2022	2021
Stan na początek okresu	22	19
Koszty bieżącego zatrudnienia	2	2
Koszty przeszłego zatrudnienia	0	2
Koszty z tytułu odsetek	1	0
Zyski/straty aktuarialne	-1	1
Świadczenia wypłacone	-2	-2
Stan na koniec okresu	22	22

Koszty zatrudnienia obejmują:

§ koszty bieżącego zatrudnienia: wzrost wartości bieżącej zobowiązań z tytułu określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym,

§ koszty przeszłego zatrudnienia: zmiana wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń za pracę wykonywaną przez pracowników w ubiegłych okresach w wyniku zmiany programu,

§ wszelkie zyski lub straty z tytułu rozliczenia.

Analiza wrażliwości zobowiązań ze względu na przyjęte założenia

Poniższa tabela pokazuje, jaki wpływ na zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń miałyby zmiany w odpowiednich założeniach aktuarialnych o 1 punkt procentowy.

Zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń	31.12.2022		31.12.2021
Scenariusz zwiększenia/zmniejszenia wartości	+1%	-1%	+1%	-1%
Stopa dyskontowa	-1	1	-2	2
Stopa wzrostu wynagrodzeń	2	-1	2	-2

Zapadalność zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń

Poniższa tabela przedstawia profil zapadalności zobowiązań z tytułu programów określonych świadczeń.

	31.12.2022	31.12.2021
Średnia ważona czasów pojawiania się płatności z tytułu świadczeń (w latach)	9,22	11,49

34. Kapitały

Kapitał (fundusz) statutowy

Kapitał statutowy Banku tworzony jest zgodnie ze statutem i ustawą o BGK i zasilany jest:

ze środków pieniężnych i innych składników majątkowych wnoszonych przez Skarb Państwa, w tym skarbowych papierów wartościowych przekazanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych,

z corocznego podziału zysku netto Banku, w wysokości nie mniejszej niż 10% tego zysku.

W 2022 r kapitał (fundusz) statutowy został zwiększony z tytułu:

1) podziału zysku netto za 2021 r. o kwotę 641 mln zł;

2) dokapitalizowania obligacjami Skarbu Państwa w kwocie 4 256 mln zł.

Kapitał (fundusz) zapasowy

Kapitał (fundusz) zapasowy tworzony jest zgodnie ze statutem Banku i jest przeznaczony na pokrycie strat bilansowych jednostki.

W 2022 r kapitał (fundusz) zapasowy został zasilony kwotą 55 mln zł z tytułu podziału zysku netto za 2021 r.

Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny

Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny obejmuje: skutki wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wynik na sprzedaży instrumentów kapitałowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, skutki aktualizacji i nieruchomości na moment ich transferu do nieruchomości

inwestycyjnych, zyski i straty aktuarialne, rezerwę z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz związaną z nimi wartość podatku odroczonego.

Poniżej zaprezentowane zostały zmiany na poszczególnych pozycjach kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny.

Zmiana kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny w 2022
	31.12.2022	zmiana	31.12.2021
Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:	-438	-224	-214
podatek	103	52	51
Instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:	-1	-259	258
podatek	0	61	-61
Udział w innych całkowitych dochodach jednostek stowarzyszonych, w tym:	3	2	1
podatek	-1	0	-1
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych, w tym:	34	20	14
podatek	-8	-5	-3
Zyski i straty aktuarialne, w tym:	-6	1	-7
podatek	1	0	1
Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających, w tym:	8	8	0
podatek	-2	-2	0
Razem	-400	-452	52

Zmiana kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny w 2021
	31.12.2021	zmiana	31.12.2020
Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:	-214	-378	164
podatek	51	89	-38
Instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym:	258	325	-67
podatek	-60	-76	16
Udział w innych całkowitych dochodach jednostek stowarzyszonych, w tym:	1	-1	2
podatek	0	0	0
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych, w tym:	14	3	11
podatek	-3	-1	-2
Zyski i straty aktuarialne, w tym:	-7	-1	-6
podatek	1	0	1
Razem	52	-52	104

Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

Kapitały (fundusze) rezerwowe są tworzone z odpisów z zysku netto i przeznaczane są na cele określone w statucie lub w innych przepisach prawa obowiązujących Bank.

Ponadto obejmują fundusz ogólnego ryzyka na niezidentyfikowane ryzyko działalności bankowej, który zgodnie ze statutem Banku tworzony jest z odpisów z rocznego zysku netto Banku.

35. Proponowany podział zysku jednostki dominującej

Jednostka dominująca zamierza dokonać podziału zysku netto za 2022 r. w następujący sposób:

Wyszczególnienie	Propozycja podziału zysku netto za 2022
Zysk do podziału	2 178
Fundusz statutowy	2 004
Fundusz zapasowy	174

Zgodnie ze statutem BGK, Zarząd Banku przedstawia Radzie Nadzorczej wniosek dotyczący podziału zysku albo pokrycia straty Banku. Rada Nadzorcza podejmuje ostateczną uchwałę w sprawie zatwierdzenia podziału zysku.

36. Zobowiązania warunkowe z tytułu udzielonych i otrzymanych zobowiązań finansowych i gwarancyjnych

36.1. Pozabilansowe zobowiązania udzielone

Udzielone zobowiązania finansowe	31.12.2022	31.12.2021
Linie i limity kredytowe	77 314	55 048
- dla podmiotów finansowych	5 028	1 015
- dla podmiotów niefinansowych	22 468	14 948
- dla podmiotów budżetowych	49 818	39 085
Pozostałe zobowiązania	389	246
Certyfikaty, zobowiązanie do przyszłych wpłat	3 160	2 463
Razem	80 863	57 757

Na dzień 31.12.2022 r. oraz na dzień 31.12.2021 r. Fundusz FEZ FIZ AN r. nie posiadał zobowiązań warunkowych z tytułu podpisanych umów inwestycyjnych.

Udzielone zobowiązania gwarancyjne	31.12.2022	31.12.2021
Gwarancje i poręczenia	27 936	18 187
- dla podmiotów finansowych	8 038	2 020
- dla podmiotów niefinansowych	19 490	15 851
- dla podmiotów budżetowych	408	316
Udzielone akredytywy	2	46
- dla podmiotów finansowych	2	46
Razem	27 938	18 233

36.2. Pozabilansowe zobowiązania otrzymane

Pozabilansowe zobowiązania otrzymane
Według wartości nominalnej	31.12.2022	31.12.2021
Finansowe	13 037	13 359
Gwarancyjne	27 256	9 761
Razem	40 293	23 120

Uprawnienie do sprzedaży lub obciążenia zastawem zabezpieczenia ustanowionego na rzecz Grupy Kapitałowej

Na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz na dzień 31 grudnia 2021 r. na rzecz Grupy Kapitałowej Banku nie ustanowiono zabezpieczeń, które Grupa Kapitałowa Banku była uprawniona sprzedać lub obciążyć innym zastawem w przypadku realizacji wszelkich obowiązków przez właściciela zabezpieczenia.

37. Informacje uzupełniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych

Środki pieniężne przyjęte do rachunku przepływów środków pieniężnych	31.12.2022	31.12.2021
Środki w Banku Centralnym	3 300	48 342
Środki pieniężne na rachunkach w bankach	9 477	4 487
Razem	12 777	52 829

Różnica pomiędzy zmianami stanu pozycji skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej oraz zmianami stanu tych pozycji wykazywanymi w działalności operacyjnej skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych	2022-12-31	2021-12-31
Odsetki i dywidendy	297	3
a) odsetki:	345	51
- koszty odsetek od otrzymanych kredytów i pożyczek	148	19
- koszty odsetek od wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych	196	31
- koszty odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu	1	1
b) dywidendy:	-48	-48
- od emitentów instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy	0	-43
- od emitentów instrumentów kapitałowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	-48	-5
Zmiana stanu należności od banków	146	297
a) zmiany bilansowe	-4 843	518
b) aktywa uwzględnione w zmianie stanu środków pieniężnych	4 989	-221
Zmiana stanu należności pochodnych instrumentów finansowych	-1 119	529
a) zmiany bilansowe	-1 119	529
Zmiana stanu należności pochodnych instrumentów zabezpieczających	0	0
a) zmiany bilansowe	-10	0
b) Zyski lub straty z tytułu wyceny odnoszone na kapitał własny	10	0
Zmiana stanu papierów wartościowych	-39 630	-17 134
przeznaczone do obrotu	3	11
a) zmiany bilansowe	3	11
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	29	127
a) zmiany bilansowe	35	127
b) instrumenty kapitałowe ujęte w działalności inwestycyjnej	-6	0
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	21 693	-10 985
a) zmiany bilansowe	18 034	-10 924
b) wycena odniesiona na kapitał z aktualizacji wyceny	-594	-67
c) przekazanie obligacji przez Skarb Państwa na podwyższenie kapitału statutowego	4 256	0
d) instrumenty kapitałowe ujęte w działalności inwestycyjnej	-3	6
wyceniane w zamortyzowanym koszcie	-61 355	-6 287
a) zmiany bilansowe	-61 355	-6 287
Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu	-2 738	-5 796
a) zmiany bilansowe	-2 738	-5 796
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom	-3 809	189
wyceniane w zamortyzowanym koszcie	-3 797	172
a) zmiany bilansowe	-3 797	172
obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	-12	17
a) zmiany bilansowe	-12	17
Zmiana stanu innych aktywów	-21	-321
a) zmiany bilansowe	-21	116
c) dekonsolidacja	0	-437
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków	1 029	125
a) zmiany bilansowe	955	-332
b) kredyty ujęte w działalności finansowej	74	457
Zmiana stanu zobowiązań pochodnych instrumentów finansowych	464	-429
a) zmiany bilansowe	464	-429
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów	3 012	34 666
a) zmiany bilansowe	3 012	34 666
Zmiana stanu zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	-3 880	4 636
a) zmiany bilansowe	-3 880	4 636
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych	0	0
a) zmiany bilansowe	74	-1 000
b) emisje ujęte w działalności finansowej	-74	1 000
Zmiana stanu rezerw	-16	239
a) zmiany bilansowe	-17	240
b) przeszacowanie zobowiązań z tytułu określonych świadczeń pracowniczych	1	-1
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań	3 463	-2 182
a) zmiany bilansowe	3 463	-2 182
Inne korekty	2	6
a) przemieszczenie środków trwałych i wartości niematerialnych do działalności zleconej (fundusze przepływowe)	2	6

38. Transakcje z jednostkami powiązanymi

Bank Gospodarstwa Krajowego jest bankiem państwowym, którego jedynym właścicielem jest Skarb Państwa.

W skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy Kapitałowej wykazano należności oraz zobowiązania z tytułu transakcji ze Skarbem Państwa, jednostkami budżetowymi oraz podmiotami, w których udziałowcem jest Skarb Państwa. W związku z zawieranymi transakcjami Bank otrzymuje przychody i ponosi koszty z tytułu odsetek i prowizji.

Wszystkie opisane poniżej transakcje z jednostkami powiązanymi zostały zawarte na warunkach nieodbiegających od warunków rynkowych. Zestawienie zawiera standardowe transakcje zawierane na rynku w zakresie kredytów, depozytów bieżących i terminowych, zobowiązań z tytułu sprzedaży papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu, udzielonych zobowiązań finansowych i gwarancyjnych oraz odsetki i prowizje z nimi związane.

Transakcje z jednostkami powiązanymi	Jednostki stowarzyszone	Pozostałe jednostki	Transakcje BGK ze Skarbem Państwa	Transakcje BGK z podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa
31.12.2022
Należności	0	0	3 359	12 741
w tym odpis dla należności w Fazie 3	0	0	0	-15
Zobowiązania	262	12 206	71 764	27 744
Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne	2 793	367	48 286	27 779
Otrzymane zobowiązania finansowe i gwarancyjne	0	0	0	0
2022
Przychody z tytułu odsetek i prowizji	0	0	32	864
Koszty z tytułu odsetek i prowizji	-20	-676	-5 888	-1 300
Wynik z tytułu odpisów dla należności w Fazie 3	0	0	0	108

Transakcje z jednostkami powiązanymi	Jednostki stowarzyszone	Pozostałe jednostki	Transakcje BGK ze Skarbem Państwa	Transakcje BGK z podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa
31.12.2021
Należności	0	0	1 482	10 591
w tym odpis dla należności w Fazie 3	0	0	0	-32
Zobowiązania	306	4 984	70 201	22 567
Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne	2 186	278	37 670	11 889
Otrzymane zobowiązania finansowe i gwarancyjne	0	0	0	0
2021
Przychody z tytułu odsetek i prowizji	0	0	23	238
Koszty z tytułu odsetek i prowizji	-1	-13	-264	-23
Wynik z tytułu odpisów dla należności w Fazie 3	0	0	0	56

Kredyty i pożyczki udzielone dla kluczowego personelu kierowniczego BGK w tysiącach zł	31.12.2022	31.12.2021
Zarząd Banku	0	315
Rada Nadzorcza Banku	0	0
Razem	0	315

W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 roku nie udzielono nowych kredytów i pożyczek członkom Zarządu i Rady Nadzorczej.

39. Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego jednostek Grupy Kapitałowej

Członkowie Zarządu BGK wynagradzani są zgodnie z:

§ ustawą z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami,

§ Oświadczeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 14 października 2016 r. w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń Członków Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego,

§ Regulaminem wynagradzania Członków Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego,

§ Polityką zmiennych składników wynagrodzeń zidentyfikowanych pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka w Banku Gospodarstwa Krajowego.

Osoby zajmujące w Banku stanowiska kierownicze - z wyłączeniem Prezesa Zarządu oraz członków Zarządu są wynagradzane zgodnie z:

§ Polityką wynagrodzeń pracowników Banku Gospodarstwa Krajowego,

§ Regulaminem wynagradzania pracowników Banku Gospodarstwa Krajowego,

§ Polityką zmiennych składników wynagrodzeń zidentyfikowanych pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka w Banku Gospodarstwa Krajowego.

39.1. Wynagrodzenia członków Zarządu i Rady Nadzorczej

Koszty wynagrodzeń Zarządu i Rady Nadzorczej Banku w tysiącach zł	2022	2021
Rada Nadzorcza Banku	1 211	1 145
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	1 211	1 145
Zarząd Banku	8 084	8 032
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	6 259	6 259
Świadczenia długoterminowe	1 565	1 565
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy	260	208
Koszty wynagrodzeń Członków Zarządów i Rad Nadzorczych spółek zależnych w tysiącach zł
Rada Nadzorcza Banku	80	57
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	80	57
Zarząd Banku	396	721
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	396	721

Na krótkoterminowe świadczenia pracownicze składają się: wynagrodzenie zasadnicze, premie oraz inne świadczenia, rozliczenie których nastąpi w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. W pozycji "Świadczenia długoterminowe" ujęto rezerwy na odroczone wypłaty premii.

39.2. Zasady ustalania polityki zmiennych składników wynagrodzeń osób mających istotny wpływ na profil ryzyka w Grupie Kapitałowej

Bank stosuje wymogi regulacyjne dotyczące kształtowania polityki wynagrodzeń pracowników o istotnym wpływie na profil ryzyka Banku. Główne wytyczne zawarte są w Polityce zmiennych składników wynagrodzeń zidentyfikowanych pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka w Banku Gospodarstwa Krajowego (Polityka).

Polityka reguluje zasady przyznawania i wypłaty zmiennych składników wynagrodzeń dla pracowników o istotnym wpływie na profil ryzyka Banku.

Zarząd Banku przyjął wykaz zidentyfikowanych pracowników mających istotny wpływ na profil ryzyka w Banku Gospodarstwa Krajowego.

W Banku funkcjonuje Komitet ds. Wynagrodzeń i Nominacji Rady Nadzorczej Banku, powołany spośród członków Rady Nadzorczej. Zakres jego zadań ujęty jest w Regulaminie Komitetu.

W wyniku zmian w Prawie bankowym (Ustawa z dnia 25.02.2021 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw) oraz na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8.06.2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach, zmianie uległa Polityka, głównie w zakresie zasad odraczania wynagrodzeń zmiennych oraz okresu odroczenia.

Bank w zakresie wynagrodzeń zmiennych stosuje następujące zasady:

§ zmienne wynagrodzenie nie może stanowić więcej niż 100% części stałej wynagrodzenia w danym roku,

§ wynagrodzenie zmienne danego Zidentyfikowanego pracownika przyznane po zakończeniu okresu oceny jest wypłacane w części stanowiącej 60% przyznanej kwoty, a 40% sumy wynagrodzenia zmiennego podlega odroczeniu,

§ okres odroczenia wynosi 4 lata, a przypadku kadry kierowniczej wyższego szczebla (zajmujący stanowiska dyrektorów zarządzających) - 5 lat,

§ okres odroczenia w przypadku Zidentyfikowanych pracowników pełniących funkcję Członków Zarządu wynosi 36 m - cy -zgodnie z art. 11a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego,

§ w przypadku, gdy roczna wysokość wynagrodzenia zmiennego Zidentyfikowanego pracownika nie przekracza równowartości w złotych 50 000 EUR ani jednej trzeciej jego łącznego rocznego wynagrodzenia, osoba ta zostaje wyłączona z obowiązku odroczenia wynagrodzenia zmiennego.

Z uwagi na formę prawną BGK (bank państwowy) i charakter prowadzonej działalności, Bank nie dokonuje wypłaty zmiennej części wynagrodzenia w akcjach i instrumentach innych niż akcje.

W zależności od wyników indywidualnej oceny efektów pracy, część odroczona wynagrodzenia zmiennego może być przyznana do wypłaty w pełnej wysokości, w części, bądź też Zidentyfikowany pracownik może jej zostać pozbawiony w całości.

Dokonując indywidualnej oceny efektów pracy Zidentyfikowanego pracownika, Bank ustala, czy wystąpiły jakiekolwiek znaczące i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniają obniżenie wysokości podstawy albo odmowę przyznania wynagrodzenia zmiennego Zidentyfikowanemu pracownikowi.

Bank posiada i stosuje odpowiednie procedury związane z monitorowaniem Polityki, w tym kontroluje poziom zmiennych składników wynagrodzeń przyznawanych osobom objętym Polityką.

W ramach wynagrodzeń zmiennych pracownikom w 2022 r. wypłacona została premia roczna za 2021 r. – wypłata miała miejsce w lutym i marcu 2022 r. Dodatkowo do wynagrodzeń zmiennych mogą zostać zaliczone płatności związane z rozwiązaniem umowy o pracę z pracownikiem.

Podstawą przyznania wynagrodzenia zmiennego jest ocena stopnia realizacji zadań przez pracownika, ocena jakości i efektów pracy oraz osiągnięcie przez Bank dodatniego wyniku finansowego netto liczonego narastająco od początku roku.

40. Zmiany w podmiotach wchodzących w skład Grupy Kapitałowej

W poniższej tabeli przedstawiono zestawienie najistotniejszych zmian w posiadanych przez Bank na dzień bilansowy 31 grudnia 2022 r. podmiotach Grupy Kapitałowej BGK, które miały miejsce w ciągu 2022 r.

Podmiot	Opis sytuacji na 31.12.2022
Fundusz Ekspansji Zagranicznej FIZ AN	Fundusz powstał aktem założycielskim z dnia 15 maja 2015 r. (rejestracja w rejestrze funduszy inwestycyjnych dnia 25 czerwca 2015 r.). W ciągu 2022 r. dokonano wpłat w wysokości 25 mln EUR celem realizacji przez fundusz nowych projektów inwestycyjnych.
Vinci S.A. HiTech Alternatywna Spółka Inwestycyjna S.K.A.	Spółka powstała aktem założycielskim z dnia 31 maja 2021 r. (rejestracja w KRS dnia 19 października 2021 r.). W 2022 r. dokonano podwyższenia kapitału zakładowego spółki do kwoty 8 mln PLN poprzez objęcie akcji serii B o wartości nominalnej 4 mln PLN.
Vinci S.A. IQ Alternatywna Spółka Inwestycyjna S.K.A.	Spółka powstała aktem założycielskim z dnia 20 października 2022 r. (rejestracja w KRS dnia 18 listopada 2022 r.). Opłacony przez Bank kapitał zakładowy spółki wynosi 7 mln PLN.

Pełny skład podmiotów Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego na dzień 31 grudnia 2022 r. zamieszczony został w nocie 1.2.

41. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych

41.1. Kategorie wyceny do wartości godziwej aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej do wartości godziwej

Na podstawie stosowanych metod ustalania wartości godziwej, poszczególne składniki aktywów/zobowiązań finansowych Bank klasyfikuje do następujących poziomów:

§ Poziom 1 - ceny kwotowane na aktywnych rynkach,

§ Poziom 2 - techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych,

§ Poziom 3 - pozostałe techniki wyceny.

Poziom 1: Ceny kwotowane na aktywnych rynkach

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio w oparciu o ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej kategorii Bank klasyfikuje instrumenty dłużne i kapitałowe, dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest na podstawie wartości rynkowej (ceny BondSpot, GPW):

§ obligacje skarbowe w PLN w portfelu do obrotu oraz w portfelu papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

§ akcje spółek giełdowych notowanych w notowaniach ciągłych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. w portfelu papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz w portfelu papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

Poziom 2: Techniki wyceny bazujące na obserwowalnych danych rynkowych

Aktywa i zobowiązana finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których wszystkie znaczące dane wejściowe są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny z serwisów informacyjnych Refinitiv (d. Reuters)/Bloomberg) lub pośrednio (na podstawie modelu zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o kwotowania stóp procentowych depozytów, OIS, IRS, FRA, basis swap, currency basis swap, punkty swapowe, rentowności obligacji skarbowych). Do tej kategorii Bank klasyfikuje instrumenty finansowe, dla których brak jest aktywnego rynku:

§ bony pieniężne NBP w portfelu papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

§ obligacje skarbowe w EUR i USD w portfelu papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

§ listy zastawne w PLN emitowane przez instytucje finansowe w portfelu papierów wartościowych wycenianych przez inne całkowite dochody,

§ obligacje podporządkowane w PLN emitowane przez instytucje finansowe w portfelu papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

§ instrumenty pochodne,

§ akcje spółek giełdowych notowanych na NYSE (udziały w spółce VISA).

Poziom 3: Pozostałe techniki wyceny

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie bazują na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne). W tej kategorii wycena wg modelu zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o kwotowania stóp procentowych depozytów, OIS, IRS, FRA, basis swap, currency basis swap, rentowności obligacji skarbowych jest korygowana o marżę na ryzyko. Do tej kategorii Bank zaklasyfikował:

§ obligacje podporządkowane w EUR emitowane przez instytucje finansowe w portfelu papierów wartościowych wycenianych przez inne całkowite dochody,

§ obligacje i bony korporacyjne w PLN emitowane przez instytucje finansowe w portfelu papierów wartościowych wycenianych przez inne całkowite dochody,

§ obligacje podporządkowane w PLN emitowane przez instytucje niefinansowe w portfelu papierów wartościowych wycenianych przez inne całkowite dochody,

§ obligacje korporacyjne w PLN emitowane przez instytucje niefinansowe w portfelu papierów wartościowych wycenianych przez inne całkowite dochody,

§ obligacje komunalne w PLN w portfelu aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody,

§ certyfikaty inwestycyjne oraz pozostałe akcje i udziały niebędące w obrocie publicznym zakwalifikowane do portfela papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz przez rachunek zysków i strat,

§ kredyty niespełniające testu spłaty tylko kapitału i odsetek w portfelu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Przeniesienia instrumentów pomiędzy Poziomem 1 a Poziomem 2 występują na podstawie dostępności danych z aktywnego rynku według stanu na koniec okresu sprawozdawczego.. Przeniesienie z Poziomu 2 do Poziomu 3 następuje w sytuacji zamiany w wycenie czynnika obserwowalnego na nieobserwowalny lub zastosowania do wyceny nowego nieobserwowalnego czynnika ryzyka, które jednocześnie skutkuje istotnym wpływem na wycenę instrumentu. Przeniesienie z Poziomu 3 do Poziomu 2 następuje w sytuacji zamiany w wycenie czynnika nieobserwowalnego na obserwowalny lub gdy wpływ czynnika nieobserwowalnego na wycenę instrumentu przestaje być istotny.

Przeniesienia pomiędzy poziomami wyceny następują w dacie i według stanu na koniec okresu sprawozdawczego.

W 2022 r. w porównaniu do 2021 r. nie było przeniesienia pomiędzy poszczególnymi poziomami.

Poniżej zaprezentowano wartości bilansowe poszczególnych kategorii aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej w podziale na poszczególne poziomy wyceny.

Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej na dzień 31.12.2022	Wartość bilansowa	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3
	Wartość bilansowa	Ceny kwotowane na aktywnych rynkach	Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych	Pozostałe techniki wyceny
Pochodne instrumenty finansowe	1 587	0	1 587	0
Pochodne instrumenty zabezpieczające	10	0	10	0
Papiery wartościowe	49 384	8 685	34 655	6 044
Przeznaczone do obrotu	6	6	0	0
- dłużne papiery wartościowe	6	6	0	0
Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	718	0	0	718
- dłużne papiery wartościowe	74	0	0	74
- instrumenty kapitałowe	1	0	0	1
- pozostałe aktywa finansowe	643	0	0	643
Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	48 660	8 679	34 655	5 326
- dłużne papiery wartościowe	47 764	7 883	34 650	5 231
- instrumenty kapitałowe	896	796	5	95
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	97	0	0	97
Aktywa wyceniane do wartości godziwej razem	51 078	8 685	36 252	6 141
Pochodne instrumenty finansowe	1 359	0	1 359	0
Zobowiązania wyceniane do wartości godziwej razem	1 359	0	1 359	0

Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej na dzień 31.12.2021	Wartość bilansowa	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3
	Wartość bilansowa	Ceny kwotowane na aktywnych rynkach	Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych	Pozostałe techniki wyceny
Pochodne instrumenty finansowe	468	0	468	0
Papiery wartościowe	67 455	9 937	52 369	5 149
Przeznaczone do obrotu	9	9	0	0
- dłużne papiery wartościowe	9	9	0	0
Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	753	7	0	746
- dłużne papiery wartościowe	6	0	0	6
- instrumenty kapitałowe	7	7	0	0
- pozostałe aktywa finansowe	740	0	0	740
Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody	66 693	9 921	52 369	4 403
- dłużne papiery wartościowe	65 477	8 764	52 365	4 348
- instrumenty kapitałowe	1 216	1 157	4	55
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	85	0	0	85
Aktywa wyceniane do wartości godziwej razem	68 008	9 937	52 837	5 234
Pochodne instrumenty finansowe	895	0	895	0
Zobowiązania wyceniane do wartości godziwej razem	895	0	895	0

§ Poniżej zaprezentowane zostało uzgodnienie zmian wartości godziwej w okresie sprawozdawczym dla Poziomu 3.

Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej na dzień 31.12.2022	Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat dłużne papiery wartościowe	Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat instrumenty kapitałowe	Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat pozostałe aktywa finansowe	Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody dłużne papiery wartościowe	Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody instrumenty kapitałowe	Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Bilans otwarcia	6	0	740	4 348	55	85
Emisje/Nabycia	0	0	128	1 559	0	32
Wykupy/spłaty/sprzedaże	0	0	149	352	2	20
Zyski i straty ujęte w rachunku zysków i strat	68	1	-90	26	0	0
Zyski i straty ujęte w innych całkowitych dochodach	0	0	0	-350	41	0
Pozostałe zmiany	0	0	14	0	1	0
Bilans zamknięcia	74	1	643	5 231	95	97
Niezrealizowany wynik na instrumentach finansowych, ujęty w:	-53	0	-17	-350	7	1
Rachunku zysków i strat	-53	0	-17	0	0	1
Innych całkowitych dochodach	0	0	0	-350	7	0

Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej na dzień 31.12.2021	Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat dłużne papiery wartościowe	Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat instrumenty kapitałowe	Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat pozostałe aktywa finansowe	Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody dłużne papiery wartościowe	Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody instrumenty kapitałowe	Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Bilans otwarcia	6	0	681	4 201	52	102
Emisje/Nabycia	0	0	114	761	0	0
Wykupy/spłaty/sprzedaże	0	0	141	116	3	16
Umorzenie	0	0	110	0	0	0
Zyski i straty ujęte w rachunku zysków i strat	0	0	198	1	0	-1
Zyski i straty ujęte w innych całkowitych dochodach	0	0	0	-499	6	0
Pozostałe zmiany	0	0	-2	0	0	0
Bilans zamknięcia	6	0	740	4 348	55	85
Niezrealizowany wynik na instrumentach finansowych, ujęty w:	0	0	29	-499	-1	-4
Rachunku zysków i strat	0	0	29	0	0	-4
Innych całkowitych dochodach	0	0	0	-499	-1	0

Wartość godziwa instrumentów z Poziomu 3 jest zależna od kształtowania się nieobserwowalnych (estymowanych) danych wejściowych. W szczególności dla instrumentów dłużnych (obligacje komunalne, komercyjne, podporządkowane, papiery bankowe) zależy ona od poziomu spreadu dyskontowego, który odzwierciedla ryzyko kredytowe emitenta i ryzyko płynności danego instrumentu.

§ Poniżej zaprezentowano analizę wrażliwości instrumentów na Poziomie 3 względem tego parametru

Wpływ parametrów estymowanych na wycenę do wartości godziwej instrumentów finansowych na poziomie 3	31.12.2022		31.12.2021
Zmiana wyceny przy przesunięciu spreadu dyskontowego	+10%	-10%	+10%	-10%
Obligacje komunalne	-14	14	-12	12
Obligacje komercyjne	-20	20	-27	27
Obligacje podporządkowane	-10	10	-10	10

41.2. Aktywa i zobowiązania finansowe, które w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej

Grupa Kapitałowa jest w posiadaniu instrumentów finansowych, które w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej.

Dla części instrumentów finansowych wartości godziwe zostały oszacowane przy zastosowaniu technik wyceny. W przypadku pozostałych grup instrumentów finansowych ze względu na brak oczekiwanych istotnych różnic pomiędzy wartością bilansową a wartością godziwą, wynikających z charakterystyki tych grup (np. krótkoterminowy charakter, wysoka korelacja z parametrami rynkowymi przyjęto, że wartość bilansowa jest w przybliżeniu zgodna z wartością godziwą.

§ Poniżej zaprezentowano wartość godziwą aktywów i zobowiązań finansowych, których w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie prezentuje się w wartości godziwej.

	Poziom hierarchii wartości godziwej	31.12.2022
	Poziom hierarchii wartości godziwej	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
Kasa, środki w Banku Centralnym	3	3 300	3 300
Należności od banków	3	9 931	9 931
Papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie	3	87 875	87 799
Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu	3	12 741	12 737
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie	3	36 975	33 177
Zobowiązania wobec banków	3	4 531	4 530
Zobowiązania wobec klientów	3	153 816	153 786
Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	3	6 574	6 572
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych	3	3 934	3 955
Zobowiązania z tytułu leasingu	3	88	88

	Poziom hierarchii wartości godziwej	31.12.2021
	Poziom hierarchii wartości godziwej	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
Kasa, środki w Banku Centralnym	3	48 342	48 340
Należności od banków	3	5 088	5 087
Papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie	3	26 520	26 741
Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu	3	10 003	10 002
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie	3	33 178	33 393
Zobowiązania wobec banków	3	3 576	3 575
Zobowiązania wobec klientów	3	150 804	150 738
Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	3	10 454	10 453
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych	3	3 860	3 884
Zobowiązania z tytułu leasingu	3	113	113

Wycena kredytów i pożyczek do wartości godziwej została przeprowadzona metodą dyskontowania oczekiwanych przyszłych strumieni pieniężnych, które były dyskontowane stopą procentową odpowiadającą danej transakcji kredytowej (z uwzględnieniem rynkowej wartości marży za ryzyko). W przypadku ekspozycji nieposiadających harmonogramów spłat oraz ekspozycji z utratą wartości, wartość godziwa prezentowana jest w wartości bieżącej netto.

Wartość godziwa aktywów Banku z tytułu dłużnych papierów wartościowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie została wyznaczona na podstawie techniki wyceny polegającej na dyskontowaniu przyszłych przepływów pieniężnych, przy czym jako krzywą projekcyjną wykorzystano krzywą bazującą na stawkach WIBOR IRS, basis swap oraz FRA, natomiast jako krzywą dyskontową wykorzystano krzywą bazującą na rentowności obligacji skarbowych przesuniętą o spread kredytowy.

Wartość godziwa depozytów wyznaczona została techniką bieżącej wartości przyszłych przepływów przy wykorzystaniu krzywych dyskontowych opartych o kwotowania depozytów międzybankowych do roku oraz transakcji IRS powyżej roku dostępnych w systemach informacyjnych.

Wartość godziwa zobowiązań Banku z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych została wyznaczona na podstawie:

§ kwotowań dostępnych w serwisie Catalyst – w przypadku obligacji znajdujących się w obrocie publicznym,

§ techniki wyceny polegającej na dyskontowaniu przyszłych przepływów pieniężnych – w przypadku pozostałych papierów, przy czym jako krzywą projekcyjną wykorzystano krzywą bazującą na stawkach WIBOR, IRS, basis swap oraz FRA, natomiast jako krzywą dyskontową wykorzystano krzywą bazującą na rentowności obligacji skarbowych przesuniętą o spread kredytowy. Spread kredytowy do wyceny został wyznaczony w oparciu o cenę emisyjną obligacji. Z uwagi na ten ostatni element wyceny, ponieważ nie jest on kwotowaniem obserwowalnym na rynku, wycena tych obligacji kwalifikuje się do Poziomu 3.

Dla pozostałych składników aktywów i zobowiązań (w tym rachunków bieżących, wybranych depozytów jednodniowych i terminowych) niewycenianych do wartości godziwej przyjęto, iż brak jest istotnych różnic między wartością godziwą składnika aktywów lub zobowiązań a jego wartością bilansową.

42. Dane o aktywach, które stanowią zabezpieczenie zobowiązań

Wśród aktywów Grupy Kapitałowej znajdują się kredyty udzielone ze środków byłego Krajowego Funduszu Mieszkaniowego (KFM), które stanowią zabezpieczenie gwarancji Skarbu Państwa udzielonych dla pożyczek z Międzynarodowych Instytucji Finansowych (Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Banku Rozwoju Rady Europy).

Wartość wierzytelności przelanych przez BGK na rzecz Skarbu Państwa z tytułu pożyczek gwarantowanych przez Skarb Państwa na zasilenie KFM prezentuje poniższe zestawienie (dane w mln).

Pożyczkodawcy	Kwota pożyczki	Kwota pożyczki objęta gwarancją Skarbu Państwa	Kwota gwarancji Skarbu Państwa	Wartość przelanej wierzytelności na zabezpieczanie pożyczki lub gwarancji
				31.12.2022	31.12.2021
Europejski Bank Inwestycyjny	10 EUR	10 EUR	17 EUR	0	0
– Kontrakt Finansowy nr 21.426
Europejski Bank Inwestycyjny	200 EUR	200 EUR	296 EUR	261	326
– Kontrakt Finansowy nr 21.607
Bank Rozwoju Rady Europy	700 PLN	700 PLN	1 260 PLN	120	204

Zabezpieczenie zobowiązań Grupy Kapitałowej stanowią następujące aktywa:

Rodzaj transakcji	Przedmiot zabezpieczenia	31.12.2022		31.12.2021
Rodzaj transakcji	Przedmiot zabezpieczenia	Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań	Wartość zobowiązań podlegających zabezpieczeniu	Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań	Wartość zobowiązań podlegających zabezpieczeniu
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	obligacje	6 568	6 574	10 414	10 454
Inne kredyty	kredyty	320	243	435	333
Transakcje pochodne	depozyty	195	105	241	220

Blokowanie papierów wartościowych wynika:

§ w transakcjach Repo i Sell-buy-back – z obowiązujących standardów na rynku pieniężnym dla tego rodzaju transakcji,

§ w przypadku pozycji inne kredyty, transakcje pochodne – z warunków umów zawartych w Banku.

Fundusz ochrony środków gwarantowanych

Zgodnie z Ustawą z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, Bank został wyłączony z zakresu obowiązywania ustawy i tym samym od 1 stycznia 2017 roku nie tworzy funduszu ochrony środków gwarantowanych.

43. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych

W związku z transakcjami pochodnymi rozliczanymi przez izby rozliczeniowe CCP lub z niektórymi klientami, Bank dokonuje faktycznych rozliczeń na bazie netto. W szczególności gdy w jednym dniu miałoby dojść do otrzymania i zapłacenia kwot wynikających z różnych transakcji z tym samym klientem lub kontrahentem, faktycznie następuje jedna skompensowana płatność.

W tabeli przedstawione są instrumenty pochodne według wyceny do wartości godziwej, w tym instrumenty, których dotyczy kompensowanie w wyżej opisanych okolicznościach, z uwzględnieniem ich zabezpieczeń pieniężnych.

Kompensowane aktywa	31.12.2022	31.12.2021
Kwoty brutto ujętych aktywów finansowych	1 597	468
Kwoty brutto zobowiązań finansowych, które są kompensowane	0	0
Wartość netto aktywów finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej	1 597	468
Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z:	483	102
- ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania	188	84
- zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi)	295	18
Kwota netto	1 114	366

Kompensowane zobowiązania	31.12.2022	31.12.2021
Kwoty brutto ujętych zobowiązań finansowych	1 359	895
Kwoty brutto aktywów finansowych, które są kompensowane	0	0
Wartość netto zobowiązań finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej	1 359	895
Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z:	188	84
- ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania	188	84
- zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi)	0	0
Kwota netto	1 171	811

Cele i zasady zarządzania ryzykiem

44. Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej

Wewnętrznym celem zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej jest zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa działania jednostki dominującej, utrzymywanie wysokiej jakości aktywów oraz osiągnięcie planowanego wyniku finansowego w ramach akceptowalnego poziomu ryzyka.

Główne kierunki w zakresie zarządzania ryzykiem określone są w Strategii zarządzania ryzykiem w BGK oraz w politykach zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka. Apetyt na ryzyko określony jest poprzez akceptowalny poziom współczynnika wypłacalności oraz wskaźników płynności krótkoterminowej i długoterminowej, jak również akceptowalny poziom poszczególnych rodzajów ryzyka. W procesie alokacji wymagany kapitał jest dystrybuowany na poszczególne rodzaje ryzyka, przy określonym poziomie limitów dla poszczególnych rodzajów ryzyka w BGK.

Zarządzanie ryzykiem realizowane jest na podstawie:

§ Strategii zarządzania ryzykiem w BGK zatwierdzonej przez Radę Nadzorczą Banku,

§ Polityki zarządzania kapitałowego i szacowania kapitału wewnętrznego w BGK zatwierdzonej przez Radę Nadzorczą Banku,

§ polityk, zasad i procedur zarządzania ryzykiem dotyczących identyfikacji, pomiaru lub oceny, monitorowania, kontroli i raportowania o ryzyku, opracowanych w formie pisemnej i zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą lub Zarząd Banku,

§ instrukcji wewnętrznych dotyczących zarządzania ryzykiem zatwierdzonych przez odpowiednie komitety powołane przez Zarząd Banku,

§ zasad etycznych, zasad wyboru, wynagradzania i monitorowania pracowników sprawujących funkcje istotne dla Banku oraz Polityki zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą Banku lub Zarząd Banku.

Regulacje wewnętrzne podlegają regularnej weryfikacji w celu ich dostosowania do zmian profilu ryzyka, otoczenia gospodarczego oraz przepisów prawa i standardów rynkowych.

Ponadto, nie rzadziej niż raz w roku w Banku przeprowadzany jest przegląd:

1) realizacji „Strategii zarządzania ryzykiem w BGK” oraz funkcjonowania systemu zarządzania ryzykiem, w tym procesu ILAAP (Internal Liquidity Adequacy Assessment Process),

2) procesu ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process).

Organizacja systemu zarządzania ryzykiem ma na celu zapewnienie efektywnego procesu identyfikacji, pomiaru lub oceny, monitorowania, kontroli, w tym ograniczania ryzyka i raportowania o ryzyku wraz z oceną skuteczności podjętych działań ograniczających ryzyko. Proces zarządzania ryzykiem w Banku przedstawia poniższy schemat:

image_8396ba8b-fb20-4000-93d7-9d03d1221d08

Proces identyfikacji ryzyka obejmuje określenie rodzajów ryzyka i źródeł powstawania (czynniki ryzyka), ustalenie obszarów narażonych na dany rodzaj ryzyka oraz identyfikację ryzyka w produktach, projektach, procesach, procedurach i programach modelu biznesowego.

Proces pomiaru lub oceny ryzyka obejmuje ustalanie i stosowanie metod kwantyfikacji ryzyka oraz przeprowadzanie testów warunków skrajnych.

Proces monitorowania ryzyka obejmuje nadzór nad poziomem podejmowanego ryzyka, kontrolę adekwatności i dokładności stosowanych metod oceny ryzyka oraz ocenę efektywności stosowanych narzędzi.

Proces kontroli ryzyka obejmuje ustalenie i stosowanie mechanizmów kontroli ryzyka, w tym ograniczanie ryzyka (m.in. system limitów, zapewnienie niezależności zarządzania ryzykiem na pierwszym poziomie od zarządzania ryzykiem na drugim poziomie, ubezpieczenia, transfer ryzyka, plany finansowania).

Proces raportowania ryzyka obejmuje informację o profilu ryzyka, identyfikację potencjalnych zagrożeń oraz ocenę skuteczności podjętych działań ograniczających ryzyko.

Ponadto Bank przeprowadza również kompleksowe testy warunków skrajnych na poziomie instytucji w celu analizy korelacji różnych rodzajów ryzyka i ich wpływów na adekwatność kapitałową.

Organizację zarządzania ryzykiem w zakresie głównych rodzajów ryzyka przedstawia schemat:

image_b7f8a5c3-63f2-4887-ac4e-b2b90e081d51

BRESG – Biuro Ryzyka ESG,

DKL – Departament Kontrolingu ,

DRF – Departament Ryzyka Finansowego,

DRFPS – Departament Rynków Finansowych i Produktów Skarbowych,

DRON - Departament Ryzyka Operacyjnego,

DS – Departament Skarbu,

DSRK – Departament Strategii Ryzyka Kredytowego,

DZ – Departament Zgodności,

KESG – Komitet ESG (Environment Social Governance)*,

KKB – Komitet Kredytowy Banku,

KFB – Komitet Finansowy Banku,

KRO – Komitet Ryzyka Operacyjnego i Kontroli Wewnętrznej Banku,

KZM – Komitet Zarządzania Modelami.

* Komitet ESG został powołany uchwałą nr 272/2022/BRESG Zarządu Banku z dnia 23 grudnia 2022 r., działalność rozpoczął 1 stycznia 2023 r.

System zarządzania ryzykiem i system kontroli wewnętrznej są zorganizowane w Banku na trzech niezależnych poziomach. Na pierwszy poziom składa się zarządzanie ryzykiem w działalności operacyjnej Banku. Na drugi poziom składa się, co najmniej zarządzanie ryzykiem przez pracowników Banku zatrudnionych na stanowiskach lub w komórkach

organizacyjnych centrali Banku związanych z zarządzaniem ryzykiem, niezależnie od zarządzania ryzykiem na poziomie pierwszym oraz działalność Departamentu Zgodności. Na trzeci poziom składa się działalność Departamentu Audytu Wewnętrznego.

Skład, zakres działania i kompetencje organów Banku oraz przedmiot działalności Banku określają: ustawa o BGK, statut Banku i regulaminy tych organów.

Poniżej przedstawiono organy Banku oraz wybrane Komitety Rady Nadzorczej uczestniczące w procesie zarządzania ryzykiem w Banku.

Rada Nadzorcza Banku

Rada Nadzorcza sprawuje nadzór nad wprowadzeniem systemu zarządzania ryzykiem oraz ocenia jego adekwatność i skuteczność w szczególności poprzez zatwierdzenie akceptowalnego poziomu ryzyka oraz monitorowanie jego przestrzegania, a także zatwierdzenie Strategii zarządzania ryzykiem i polityk zarzadzania ryzykami oraz monitorowanie ich realizacji.

Komitet do spraw Ryzyka, Komitet do spraw Audytu oraz Komitet do spraw Wynagrodzeń i Nominacji wspierają działania Rady Nadzorczej Banku.

Komitet do spraw Ryzyka

Komitet do spraw Ryzyka wspiera działania Rady Nadzorczej Banku sprawując nadzór nad systemem zarządzania wszystkimi ryzykami zidentyfikowanymi w działalności Banku, w szczególności poprzez opiniowanie całościowej bieżącej i przyszłej gotowości Banku do podejmowania ryzyka. W skład Komitetu do spraw Ryzyka wchodzą osoby powoływane spośród członków Rady Nadzorczej Banku.

Komitet do spraw Audytu

Komitet do spraw Audytu wspiera działania Rady Nadzorczej Banku, w szczególności sprawując nadzór nad obszarem audytu wewnętrznego oraz monitorując proces sprawozdawczości finansowej, sprawozdawczości zarządczej i wykonywanie czynności rewizji finansowej w Banku. W skład Komitetu do spraw Audytu wchodzą osoby powoływane spośród członków Rady Nadzorczej Banku.

Zarząd Banku

Zarząd Banku odpowiada za zorganizowanie i funkcjonowanie procesu zarządzania ryzykiem oraz skuteczność systemu zarządzania ryzykiem. W strukturze Zarządu jeden z jego członków, który uzyskał zgodę Komisji Nadzoru Finansowego na powołanie na stanowisko członka Zarządu, nadzoruje obszar ryzyka działalności bankowej obejmujący komórki organizacyjne zarządzające m.in. ryzykiem kredytowym, finansowym i operacyjnym.

Zarząd Banku w zarządzaniu ryzykiem wspierany jest przez Komitet Finansowy Banku (KFB), Komitet Ryzyka Operacyjnego i Kontroli Wewnętrznej Banku (KRO), Komitet Kredytowy Banku (KKB), Komitet ESG (KESG) oraz Komitet Zarządzania Modelami (KZM).

Szczegółowe informacje nt. zarządzania ryzykiem zawarte są w Sprawozdaniu w zakresie zarządzania ryzykiem i adekwatności kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego na dzień 31 grudnia 2022 r. (Filar III).

45. Zarządzanie ryzykiem kredytowym

Definicja

Ryzyko kredytowe to zagrożenie związane z niewypłaceniem przez kredytobiorcę zobowiązania wynikającego z umowy, tj. niespłaceniem należności z tytułu ekspozycji kredytowej wraz z wynagrodzeniem Banku, w terminach określonych w umowie.

Cel zarządzania

Głównymi celami zarządzania ryzykiem kredytowym są:

§ identyfikacja obszarów ryzyka kredytowego i jego ograniczanie do akceptowalnego przez Bank poziomu,

§ systematyczna kontrola zrealizowanych działań w obszarze tego ryzyka,

§ kształtowanie pozycji bilansowych i pozabilansowych Banku w celu minimalizacji ryzyka negatywnego odchylenia się wyniku finansowego od założonego w planie finansowym Banku.

Monitorowanie ryzyka

Proces monitorowania ryzyka kredytowego polega na cyklicznej kontroli poziomów miar ryzyka w odniesieniu do portfela kredytowego, jak i pojedynczych kontrahentów. W przypadku portfela kredytowego dotyczy to badania wykorzystania limitów i wartości progowych, natomiast w przypadku poszczególnych kontrahentów, monitorowanie odbywa się w sposób ciągły i polega na identyfikacji elementów sygnalizujących możliwość pogorszenia się zdolności kredytowej.

Istotnym elementem w procesie oceny i monitorowania jest również regularny przegląd zabezpieczeń ekspozycji kredytowych Banku.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, co najmniej raz w roku przeprowadzane są testy warunków skrajnych dotyczące wrażliwości ekspozycji kredytowych na zmiany kursu walutowego, zmiany stóp procentowych oraz zmianę wartości przyjętych zabezpieczeń hipotecznych.

Kontrola ryzyka

Kontrola ryzyka kredytowego odbywa się poprzez adekwatne metodyki, modele oraz system monitoringu jak również limitowanie ryzyka, które jest akceptowalne w odniesieniu do poszczególnych sektorów i branż, segmentów kontrahentów i produktów poszczególnych kontrahentów. System limitów funkcjonuje w ramach wytycznych w zakresie ryzyka określonych przez Radę Nadzorczą oraz Zarząd Banku.

Raportowanie ryzyka

Bank przygotowuje cykliczne raporty dotyczące ryzyka kredytowego i ryzyka koncentracji, na które jest narażony, w tym:

§ raport miesięczny dla Zarządu Banku i Komitetu Kredytowego Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku zawierający m.in. informacje nt. jakości i struktury portfela kredytowego,

§ raport kwartalny dla Zarządu Banku i Komitetu Kredytowego Banku oraz Komitetu do spraw Ryzyka, a w okresach półrocznych również dla Rady Nadzorczej Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku zawierający m.in. informacje nt. jakości i struktury portfela kredytowego, w tym pod-portfela kredytowego ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie oraz wyniki testów skrajnych limitu koncentracji,

§ raport roczny dla Zarządu Banku, Komitetu Kredytowego Banku i Komitetu do spraw Ryzyka oraz dla Rady Nadzorczej Banku, do wiadomości również Komitetu Finansowego Banku zawierający m.in. szczegółowe informacje nt. jakości i struktury portfela kredytowego, w tym pod-portfela kredytowego ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie, wyniki testów skrajnych limitu koncentracji, inne istotne dla Banku aspekty z zakresu ryzyka kredytowego

oraz szereg innych opracowań i analiz dotyczących obszaru działalności narażonej na ryzyko kredytowe.

45.1. Proces zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie Kapitałowej

W procesie zarządzania ryzykiem kredytowym uczestniczą właściwe komórki Pionu Ryzyka.

Proces zarządzania ryzykiem kredytowym realizowany jest na poziomie portfela kredytowego oraz ryzyka klienta z uwzględnieniem jednostkowej ekspozycji kredytowej w oparciu o:

§ Strategię zarządzania ryzykiem w BGK,

§ planowane, celowe działania określone w polityce kredytowej,

§ wewnętrzne regulacje,

§ dostępne systemy i narzędzia wspomagające,

§ rekomendacje i zalecenia dla regionów oraz innych komórek Banku.

Proces zarządzania ryzykiem kredytowym pozwala na identyfikację, jego pomiar lub ocenę, monitorowanie, kontrolę, w tym ograniczanie ryzyka, oraz raportowanie o ryzyku wraz z oceną skuteczności podjętych działań ograniczających ryzyko.

Zarząd Banku określa politykę kredytową, na podstawie apetytu na ryzyko określonego w Strategii Ryzyka, modelu biznesowego określonego w Strategii Banku oraz dotychczasowego poziomu ryzyka kredytowego ponoszonego przez Bank, struktury portfela kredytowego, struktury prawnych zabezpieczeń, spłaty transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym oraz zewnętrznych czynników makroekonomicznych. W polityce kredytowej wskazywane są między innymi: akceptowalny poziom ryzyka dla portfela kredytowego, cele i rekomendacje kredytowe, programy modelu biznesowego, proces zarządzania ryzykiem wraz z przedstawieniem dobrych praktyk w tym zakresie.

W procesie zarządzania ryzykiem kredytowym oraz szacowania oczekiwanych strat kredytowych Bank wykorzystuje następujące miary, parametry i definicje:

§ EAD (ang. exposure at default) - przewidywana wartość ekspozycji na datę niewykonania zobowiązania,

§ ECL (ang. expected credit loss) – oczekiwana strata kredytowa,

§ LCR (ang. low credit risk) - ekpozycja charakteryzująca się niskim poziomem ryzyka kredytowego i klasyfikowana do klasy ryzyka kredytowego od 1 do 4.

§ LtPD (ang. lifetime probability of default) – prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania w całym okresie życia ekspozycji (od daty raportowej do daty zapadalności ekspozycji),

§ LGD (ang. loss given default) – strata w przypadku niewykonania zobowiązania,

§ NPL (ang. non-performing loans) – suma ekspozycji z niewykonaniem zobowiązania, suma ekspozycji dotkniętych utratą wartości,

§ PD (ang. probability of default) – prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania,

§ POCI (ang. purchased or originated credit-impaired financial assets) - zakupione lub utworzone aktywa finansowe dotknięte utratą wartości w momencie początkowego ujęcia ze względu na ryzyko kredytowe,

Bank uznaje, że zdarzenie niewykonania zobowiązania przez kredytobiorcę (default) ma miejsce w przypadku wystąpienia przynajmniej jednego z poniższych zdarzeń:

§ Bank stwierdzi, że istnieje małe prawdopodobieństwo wywiązania się przez kredytobiorcę w pełni ze swoich zobowiązań kredytowych wobec Banku lub którejkolwiek z jego jednostek zależnych, bez konieczności podejmowania działań takich jak realizacja zabezpieczenia,

§ opóźnienie w wykonaniu przez kredytobiorcę wszelkich istotnych zobowiązań kredytowych wobec Banku lub którejkolwiek z jego jednostek zależnych przekracza 90 dni.

Za elementy wskazujące na prawdopodobieństwo niewywiązania się w pełni przez kredytobiorcę ze swoich zobowiązań kredytowych wobec Banku uznaje się rozpoznanie przez Bank utraty wartości ekspozycji kredytowej wynikające ze zidentyfikowanych dowodów utraty wartości.

Przeterminowane zobowiązanie kredytowe uznaje się za istotne, w przypadku gdy są łącznie spełnione następujące warunki:

§ kwota stanowiąca sumę wszystkich kwot przeterminowanych zobowiązań kredytowych dłużnika wobec jednostki dominującej lub zależnej przekroczy:

- 400 złotych – w przypadku ekspozycji detalicznych,

- 2.000 złotych – w przypadku ekspozycji innych niż ekspozycje detaliczne,

§ kwota przeterminowanych zobowiązań kredytowych dłużnika w stosunku do łącznej kwoty wszystkich ekspozycji bilansowych jednostki dominującej lub zależnej wobec tego dłużnika, z wyłączeniem ekspozycji kapitałowych, przekroczy 1%.

Portfel Banku cechuje relatywnie bardzo niska wartość ekspozycji przeterminowanych w fazie 1 i 2. Szczegóły prezentuje tabela w nocie 45.3.

45.2. Model utraty wartości i tworzenia odpisów aktualizujących w Grupie Kapitałowej

W Banku odpisy na oczekiwane straty kredytowe tworzone są zgodnie z wewnętrzną metodyką, która zakłada kalkulację odpisów z tytułu utraty wartości w oparciu o oczekiwane straty kredytowe oraz z uwzględnianiem prognoz i spodziewanych przyszłych warunków ekonomicznych w kontekście oceny ryzyka kredytowego ekspozycji.

Model utraty wartości stosuje się do składników aktywów finansowych zakwalifikowanych, zgodnie z postanowieniami MSSF 9, jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz pozabilansowe ekspozycje kredytowe.

W procesie wyceny oczekiwanych strat kredytowych analizowany jest szeroki zakres informacji obejmujący dane historyczne, obecne oraz przewidywane przyszłe warunki gospodarcze, prognozowane przez komórkę Banku odpowiedzialną za prognozy makroekonomiczne, takie jak np. prognozowany poziom stóp procentowych czy kurs złotego wobec walut obcych.

Model utraty wartości zgodnie z MSSF 9 opiera się na podziale ekspozycji na fazy w zależności od zmian dotyczących jakości kredytowej w porównaniu do początkowego ujęcia aktywów w księgach. Sposób kalkulacji odpisu na oczekiwane straty kredytowe zależy od fazy:

Faza	Kryterium klasyfikacji (fazy)	Sposób kalkulacji odpisu aktualizującego
Faza 1	Ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia do daty bilansowej nie zidentyfikowano znacznego wzrostu ryzyka kredytowego i nie stwierdzono utraty wartości	12-miesięczna oczekiwana strata kredytowa.
Faza 2	Ekspozycje, dla których od momentu początkowego ujęcia do daty bilansowej zidentyfikowano znaczny wzrost ryzyka kredytowego i nie stwierdzono utraty wartości	Oczekiwana strata kredytowa w horyzoncie dożywotnim.
Faza 3	Ekspozycje, dla których stwierdzono utratę wartości
POCI	Ekspozycje z utratą wartości w momencie początkowego ujęcia.

W portfelu kredytowym na dzień 31 grudnia 2022 r. Bank posiadał aktywa finansowe, które zostały zaklasyfikowane jako POCI w momencie początkowego ujęcia (tj. aktywa z rozpoznaną utratą wartości na dzień nabycia lub udzielenia). Aktywa finansowe ujęte jako POCI pozostają w fazie POCI we wszystkich następnych okresach do momentu ich wyksięgowania. Zasada ta obowiązuje nawet w sytuacji braku identyfikacji dowodów utraty wartości. W przypadku instrumentów o statusie POCI straty kredytowe ujmowane są w wysokości oczekiwanych strat w horyzoncie dożywotnim przez cały okres życia tych instrumentów.

Utrata wartości ekspozycji kredytowych

Bank dokonuje cyklicznego przeglądu ekspozycji kredytowych w celu zidentyfikowania ekspozycji kredytowych ze znacznym wzrostem ryzyka kredytowego lub z utratą wartości, pomiaru utraty wartości ekspozycji kredytowych oraz utworzenia odpisów aktualizujących.

Na proces ustalania odpisów na oczekiwane straty kredytowe składają się następujące etapy:

§ identyfikacja znacznego wzrostu ryzyka kredytowego,

§ rozpoznanie dowodów utraty wartości i zdarzeń istotnych z punktu widzenia tych dowodów,

§ rejestrowanie w systemach informatycznych Banku zdarzeń istotnych z punktu widzenia rozpoznania dowodów utraty wartości ekspozycji kredytowych,

§ ustalenie metody pomiaru utraty wartości,

§ dokonanie pomiaru utraty wartości i ustalenie odpisu aktualizującego,

§ weryfikacja i agregacja wyników pomiaru utraty wartości,

§ ewidencja wyników pomiaru utraty wartości.

Metoda ustalania wysokości odpisów na oczekiwane straty kredytowe uzależniona jest od rodzaju rozpoznanych dowodów utraty wartości oraz indywidualnego znaczenia ekspozycji kredytowej.

Zdarzeniami uznawanymi za dowody indywidualnej utraty wartości są w szczególności:

§ przeterminowanie kredytu powyżej 90 dni,

§ znaczące pogorszenie sytuacji finansowej klienta,

§ zawarcie umowy restrukturyzacyjnej lub zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności (przesłanka rozpoznawana jest, gdy udzielone klientowi udogodnienia wymuszone są względami ekonomicznymi lub prawnymi wynikającymi z jego trudności finansowych).

Przy określaniu okresu przeterminowania kredytu uwzględniane są kwoty niespłaconych w terminie odsetek lub rat kapitałowych przekraczające ustalone wartości progowe.

Metody oszacowania utraty wartości

W Banku stosowane są dwie metody oszacowania utraty wartości:

§ metoda indywidualna - stosowana dla kredytów indywidualnie znaczących, dla których zidentyfikowano dowody utraty wartości,

§ metoda grupowa – stosowana dla ekspozycji:

– dla których nie zidentyfikowano dowodów utraty wartości oraz dla ekspozycji, dla których metoda indywidualna nie wykazała utraty wartości;

– nieznaczących indywidualnie, dla których rozpoznano dowody utraty wartości.

Przy ustalaniu odpisu metodą indywidualną oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne szacuje się dla każdej ekspozycji kredytowej indywidualnie. Próg istotności, wyznaczający znaczące indywidualnie ekspozycje kredytowe jest ustalony kwotowo na poziomie łącznego zaangażowania w klienta i wynosi 4 mln zł lub równowartość tej kwoty w walucie obcej.

Przy ustalaniu odpisów metodą grupową wykorzystuje się parametry portfelowe oszacowane z wykorzystaniem metod statystycznych, na bazie historycznych obserwacji ekspozycji o takiej samej charakterystyce.

Odpis na oczekiwane straty kredytowe dla ekspozycji kredytowych objętych metodą grupową równy jest różnicy pomiędzy wartością bilansową tych ekspozycji, a wartością bieżącą oczekiwanych, przyszłych przepływów pieniężnych, oszacowaną z wykorzystaniem metod statystycznych na podstawie historycznych obserwacji ekspozycji z homogenicznych portfeli.

W odniesieniu do zobowiązań do udzielenia kredytów oraz gwarancji finansowych, odpis na oczekiwane straty kredytowe ustala się jako różnicę pomiędzy oczekiwaną wartością ekspozycji bilansowej, która powstanie z udzielonego zobowiązania pozabilansowego (od daty, na którą dokonywana jest ocena, do daty wystąpienia zadłużenia przeterminowanego uznawanego za dowód indywidualnej utraty wartości) a wartością bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych uzyskanych z ekspozycji bilansowej powstałej z udzielonego zobowiązania pozabilansowego.

Kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych

Kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych w horyzoncie dożywotnim wymaga zastosowania wieloletnich parametrów ryzyka kredytowego. Na potrzeby kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych Bank porównuje przepływy pieniężne, które powinien otrzymać zgodnie z umową z kredytobiorcą z szacowanymi przez Bank przepływami, które spodziewa się otrzymać. Otrzymaną różnicę Bank dyskontuje pierwotną efektywną stopą procentową, a w przypadku aktywów POCI – pierwotną efektywną stopą procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe.

Metodyka kalkulacji parametrów grupowych – PD, RR oraz EAD

Wieloletnie parametry PD stanowią ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia default w kolejnych rocznych interwałach w okresie dożywotnim. Wieloletnia krzywa PD dla danej ekspozycji uzależniona jest od bieżącej wartości parametru PD w horyzoncie 12 - miesięcznym (i właściwej klasy ratingowej) wyznaczonej w oparciu o wewnętrzne modele PD Banku.

W procesie estymacji Bank uwzględnia bieżące jak i prognozowane warunki makroekonomiczne. W celu poprawy estymacji warunków makroekonomicznych Departament Badań i Analiz Banku prowadził m.in. następujące działania mające na celu lepsze monitorowanie zmian zachodzących w otoczeniu makroekonomicznym:

§ monitorował zachowania głównych gospodarek świata,

§ monitorował sytuację finansową samorządów,

§ generował bazy danych odsezonowanej koniunktury w poszczególnych sektorach gospodarki na podstawie danych o koniunkturze w przetwórstwie przemysłowym, handlu, usługach oraz budownictwie,

§ wykorzystywał narzędzia umożliwiające szybki monitoring wydatków konsumenckich oraz nakładów inwestycyjnych (wykorzystywał dostępne w czasie rzeczywistym, dane z bazy CEPiK na temat rejestracji pojazdów),

§ monitorował eksport surowców wrażliwych w postaci generowanych cyklicznie zapytań do bazy danych Comext.

Kalkulacja parametrów odbywa się w zależności od rodzaju portfela homogenicznego. Homogeniczne grupy ekspozycji zostały wyodrębnione na podstawie następujących charakterystyk:

§ segment klienta,

§ typ produktu,

§ ocena ryzyka kredytowego lub proces oceniania według przyjętej skali,

§ faza postępowania z kredytem,

§ opóźnienie w spłacie.

Najszerzej stosowaną w Banku metodą kalkulacji LGD jest wyliczenie oczekiwanych stóp odzysku (RR) w oparciu o model Roll Rates, w którym w ramach homogenicznych grup kalkulowane są średnie wartości miesięcznych odzysków warunkowo względem okresu pozostawania w statusie niewykonania zobowiązania.

Na miesięczne stopy odzysku składają się spłaty i odzyski z windykacji ważone wartością zaległego kapitału obserwowaną na początek danego miesiąca od momentu identyfikacji default.

W procesie wyceny oczekiwanych strat kredytowych w przypadku ekspozycji z harmonogramem spłat, Bank wyznacza jedną wartość oczekiwanej straty (ECL). W pierwszej kolejności wartość jest alokowana jako odpis na bilansową część ekspozycji, maksymalnie do równowartości wartości bilansowej ekspozycji brutto. Jeżeli całkowita wartość ECL odpis jest większy niż wartość księgowa bilansowej ekspozycji kredytowej, wówczas różnica jest alokowana na pozabilansową część ekspozycji.

W przypadku ekspozycji bez harmonogramu odpis wyceniany jest oddzielnie na bilansową oraz pozabilansową część ekspozycji kredytowej (na podstawie skalkulowanych wartości EAD bilansu i EAD pozabilansu).

Dla ekspozycji, dla których nie jest możliwe wyznaczenie parametrów ryzyka na podstawie wewnętrznych modeli, Bank przyjmuje podejście polegające na zastosowaniu parametrów z innych portfeli o zbliżonych charakterystykach lub parametry eksperckie, w szczególności w sytuacji, kiedy portfel, dla którego wyznaczony ma być parametr, jest nieliczny lub zaliczany do tzw. portfeli o niskiej szkodowości (ang. low default portfolio).

Modele i parametry wykorzystywane do tworzenia odpisów są poddawane okresowej weryfikacji adekwatności – raz na półrocze oraz corocznej walidacji. Walidacja jest procesem realizowanym w ramach grupy procesów regulowanych przez „Zasady zarządzania modelami w Banku Gospodarstwa Krajowego” i dokonywanym przez komórkę organizacyjną centrali Banku niezwiązaną z procesem budowy, wdrożenia i wykorzystywania modelu. Proces dotyczy oceny skuteczności działania modelu i obejmuje między innymi badanie odpowiedniości koncepcji i założeń modelu do procesu lub mechanizmu decyzyjnego, w którym model jest stosowany oraz poprawności jego budowy i wdrożenia od strony merytorycznej i formalnej.

Wyniki walidacji są udokumentowane w formie raportu z walidacji, który zawiera m.in. opis działań i wyników wraz z ewentualnymi rekomendacjami z przypisaną kategorią ryzyka i oceną istotności rekomendacji. Raport prezentowany jest na Komitecie Zarządzania Modelami i przekazywany do Biura Ryzyka Operacyjnego.

Kryterium niskiego ryzyka kredytowego

Ekspozycje, które na datę sprawozdawczą są uznawane za ekspozycje o niskim ryzyku kredytowym, mogą pozostać w fazie 1, jeśli wystąpiło ilościowe kryterium znacznego wzrostu ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia. W przypadku wystąpienia kryterium jakościowego lub przeterminowania powyżej 30 dni ekspozycje te podlegają transferowi do fazy 2. Ryzyko kredytowe instrumentu finansowego uznaje się za niskie, gdy instrument finansowy wiąże się z niskim ryzykiem niewykonania zobowiązania.

Bank nie uznaje, że ekspozycje kredytowe charakteryzują się niskim ryzykiem kredytowym, jeżeli uważa, że wiążą się one z niskim ryzykiem straty jedynie ze względu na wartość zabezpieczenia, a sama ekspozycja kredytowa bez tego zabezpieczenia nie byłaby uznawana za charakteryzującą się niskim ryzykiem kredytowym. Bank nie uznaje również, że ekspozycje kredytowe charakteryzują się niskim ryzykiem kredytowym jedynie dlatego, że wiąże się z nimi niższe ryzyko niewykonania zobowiązania niż w przypadku innych ekspozycji kredytowych kredytobiorcy lub w porównaniu z ryzykiem kredytowym występującym w jurysdykcji, w ramach której kredytobiorca działa.

Bank stosuje kryterium niskiego ryzyka kredytowego LCR (ang. Low Credit Risk) dla ekspozycji kredytowych z nadanym niskim wewnętrznym ratingiem (pierwsze 4 klasy), które nie spełniają kryteriów: jakościowego lub przeterminowania jako kryteriów znacznego wzrostu ryzyka kredytowego.

Aktywa finansowe ze zidentyfikowanym znacznym wzrostem ryzyka kredytowego

Aktywa finansowe, dla których na datę bilansową Bank zidentyfikuje znaczny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia, klasyfikowane są do fazy 2. Bank uznaje, że dla danego aktywa został zidentyfikowany znaczny wzrost ryzyka kredytowego, jeśli zostanie spełnione kryterium ilościowe lub jakościowe lub jeśli przeterminowanie przekroczy 30 dni, przy czym wystąpienie danego kryterium jest weryfikowane na poziomie ekspozycji.

Kryteria ilościowe znacznego wzrostu ryzyka kredytowego

Kryterium ilościowe jest stosowane wyłącznie w stosunku do portfeli homogenicznych zawierających ekspozycje kredytowe z przypisanymi wewnętrznymi ratingami. Weryfikacja kryterium ilościowego polega na porównaniu obecnego (na datę bilansową) poziomu ryzyka kredytowego z poziomem ryzyka kredytowego z dnia początkowego ujęcia. Weryfikacja ta służy ocenie wzrostu ryzyka kredytowego na podstawie parametru zmiany ryzyka kredytowego w całym okresie życia ekspozycji tzw. LtPD.

Transfer ekspozycji kredytowej z fazy 1 do fazy 2 jest dokonywany na podstawie oceny wzrostu ryzyka kredytowego i opiera się wyłącznie na ryzyku defaultu. Zmiany LGD nie mają wpływu na transfer ekspozycji pomiędzy fazą 1 i fazą 2.

Klasyfikacja do fazy 2 odbywa się na podstawie wartości granicznej progu istotności, wyznaczonego jako wartość względna, powyżej którego ekspozycja jest klasyfikowana do fazy 2 poprzez porównanie LtPD na dzień bilansowy z LtPD na datę początkowego ujęcia. W przypadku obu krzywych porównanie to odbywa się dla identycznego okresu czasu, tzn. od dnia bilansowego do daty zapadalności.

Klasyfikacja ekspozycji do fazy 2 następuje w wyniku pogorszenia się klasy ratingowej o określoną liczbę klas względem pierwotnego ujęcia lub pogorszenie się względnej zmiany ryzyka o określony poziom.

W przypadku gdy spełnione są poniższe warunki dla danego portfela homogenicznego, gdzie jednorodność portfela opiera się na kryterium segmentu i tak:

§ w przypadku klientów z segmentu: jednostki samorządu terytorialnego, spółki komunalne, zakłady opieki zdrowotnej, podmiotu korzystające z nieistniejącego już Krajowego Funduszu Mieszkaniowego - w przypadku pogorszenia ratingu do 11 lub gorzej oraz zmianie ratingu o co najmniej 5 klas ratingowych;

§ w przypadku klientów z segmentu: małe i średnie przedsiębiorstwa, duże przedsiębiorstwa oraz pozostałe – gdy klient przekroczy 9 klasę ratingową oraz względna zmiana LtPD wynosi co najmniej 3,91.

Zmiana klas ratingowych wyznaczona jest jako porównanie klasy ratingowej na dzień bilansowy z klasą ratingową na datę początkowego ujęcia.

Kryteria jakościowe znacznego wzrostu ryzyka kredytowego

Kryteria jakościowe znacznego wzrostu ryzyka kredytowego są wyodrębnione z katalogu Sygnałów Wczesnego Ostrzegania (SWO) i zdefiniowane zgodnie z obowiązującą w Banku klasyfikacją jako „silne”. Wystąpienie takich kryteriów łączy się z wysokim prawdopodobieństwem przejścia ekspozycji w stan default. Kryteria te są uznawane jako wstępne i każdorazowo wymagają potwierdzenia. Jednym z kryteriów znacznego wzrostu ryzyka jest przeterminowanie ekspozycji kredytowej powyżej 30 dni.

Aktywa finansowe ze zidentyfikowaną utratą wartości

Bank dokonuje oceny wszystkich ekspozycji kredytowych (grup ekspozycji kredytowych) pod kątem identyfikacji obiektywnych dowodów utraty wartości, według najbardziej aktualnych danych, posiadanych przez Bank na dzień dokonywania aktualizacji wartości, na podstawie katalogu dowodów utraty wartości określonych w wewnętrznych aktach normatywnych dotyczących ujmowania i wyceny oczekiwanych strat kredytowych.

Aktywa finansowe, dla których na datę bilansową Bank zidentyfikował wystąpienie zdarzenia powodującego utratę wartości, klasyfikowane są do fazy 3. Bank analizuje wystąpienie dowodu utraty wartości na poziomie umowy/transakcji oraz klienta.

Wystąpienie dowodu utraty wartości dla klienta lub jednej z jego ekspozycji kredytowej, skutkuje traktowaniem wszystkich innych ekspozycji kredytowych tego klienta jako ekspozycji z dowodem utraty wartości.

Natomiast w przypadku podmiotów powiązanych, wystąpienie dowodów utraty wartości u jednego z podmiotów nie skutkuje traktowaniem ekspozycji pozostałych podmiotów powiązanych jako ekspozycji z utratą wartości.

Uwzględnienie oczekiwań odnośnie przyszłych warunków makroekonomicznych

MSSF 9 nakłada na Bank obowiązek uwzględnienia oczekiwań w zakresie sytuacji makroekonomicznej w kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych. Bank koryguje parametry ryzyka w celu uwzględnienia prognozowanych przyszłych informacji makroekonomicznych (takich jak: stopa procentowa, kursy walutowe), dla portfeli, dla których zidentyfikował zależność. Źródłem informacji o wartościach czynników makroekonomicznych są prognozy sporządzane przez komórkę Banku odpowiedzialną za prognozy makroekonomiczne.

Pochodne instrumenty finansowe

W przypadku instrumentów pochodnych (wycenianych w wartości godziwej), Bank jest narażony na ryzyko niewykonania zobowiązań przez stronę transakcji związaną z danym instrumentem pochodnym i z tego względu wyznacza m.in. korektę wyceny CVA (Credit Value Adjustment), która reprezentuje oczekiwaną stratę związaną z ryzykiem defaultu drugiej strony transakcji w trakcie jej trwania. Korekta ta odpowiednikiem odpisu na oczekiwane straty kredytowe dla aktywów kredytowych, a model jej wyznaczania jest spójny z zasadami wyznaczania tych odpisów, w szczególności stosuje dla większości ekspozycji te same parametry PD, RR, a także bierze pod uwagę depozyty zabezpieczające otrzymane od klientów.

Ryzyko kredytowe wynikające z udzielonych zobowiązań

Bank oferuje swoim klientom gwarancje, na podstawie których Bank może być zobowiązany do dokonania płatności w ich imieniu oraz oferuje możliwość przedłużenia udzielonego finansowania w celu zaspokojenia potrzeb klientów w zakresie płynności. Akredytywy i gwarancje (w tym akredytywy standby) zobowiązują Bank do dokonania płatności w imieniu klientów w przypadku określonego działania, które ma na ogół związek z importem lub eksportem towarów. Takie zobowiązania narażają Bank na ryzyko, które jest podobne do ryzyka związanego z pożyczkami i kredytami oraz które jest ograniczane przez te same procesy kontroli ryzyka i polityki.

Wpływ implementacji Rekomendacji R

Znowelizowana Rekomendacja R miała umiarkowany wpływ na proces zarządzana ryzykiem kredytowym w Banku. Skutkowała m.in. zwiększeniem częstotliwości raportowania do Rady Nadzorczej z okresów półrocznych na okresy kwartalne.

W obszarze ujmowania i wyceny oczekiwanych strat kredytowych zmiany wynikające z Rekomendacji R dotyczyły:

§ analizy grupowej: weryfikacji adekwatności odpisów, korekty makro, wyznaczania parametrów odpisów;

§ doprecyzowane zostały wytyczne sporządzania analizy scenariuszowej metodą indywidualną w obszarze czynników makroekonomicznych oraz zasady identyfikacji POCI;

§ doprecyzowany został katalog dowodów utraty wartości, w tym okresu analizy spadku przychodów netto ze sprzedaży, terminu weryfikacji ujemnych kapitałów własnych klienta; do katalogu dowodów utraty wartości został dodany warunek udzielenia kredytu podmiotowi nieposiadającemu zdolności kredytowej (nie dotyczy podmiotów nowoutworzonych);

§ aktualizacji kryteriów ilościowych transferu do fazy 2.

45.3. Jakość portfela i system ratingowy

Bank zarządza jakością kredytową aktywów poprzez szereg metod ograniczania ryzyka kredytowego, w tym przy pomocy wewnętrznych ratingów kredytowych. System ratingowy w Banku wykorzystuje różnorodne finansowe narzędzia analityczne oraz przetworzone informacje rynkowe, by uzyskać główne dane wejściowe do pomiaru ryzyka związanego z klientem. Stosowane modele ratingowe są regularnie monitorowane i poddawane walidacji. Przy określaniu i monitorowaniu ryzyka kredytowego klientów Bank wykorzystuje również oceny ratingowe nadawane klientom przez uznane agencje ratingowe.

Dla celów zarządzania jakością kredytową aktywów Bank stosuje metody wewnętrznych ratingów w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego, przedsiębiorstw i podmiotów leczniczych prowadzących pełną sprawozdawczość finansową, małych i średnich przedsiębiorstw, podmiotów zagranicznych oraz spółdzielni mieszkaniowych i towarzystw budownictwa społecznego.

W Banku obowiązuje skala klas ratingowych w ramach metodyk ratingowych obejmujących poszczególne segmenty klientów z zakresem od 1 do 20.

Rating	zakres dla PD 12-miesięcznego	Poziom ryzyka
od R 1 do R 4	(0,00% - 0,30%)	Niskie ryzyko
od R 5 do R 13	<0,30%; 5,40%)	Ryzyko akceptowalne
od R 14 do R 17	<5,40%; 20,00%)	Ryzyko podwyższone
od R 18 do R 20	100,00%	Default

Zgodnie ze swoją polityką, Bank stosuje oceny ratingowe ryzyka dla większości ekspozycji kredytowych portfela kredytowego. Pozwala to na właściwe zarządzanie istniejącym ryzykiem i umożliwia porównywanie ryzyka kredytowego w odniesieniu do różnych segmentów klientów oraz produktów.

W grupie klientów bez ratingów wewnętrznych znajdują się przede wszystkim nowe transakcje finansujące przedsięwzięcia inwestycyjne w formule spółek celowych.

W poniższych tabelach przedstawiono jakość portfela w modelu ratingowym.

· Rozkład należności wobec banków z tytułu lokat, rachunków bieżących oraz innych należności

Należności wobec banków z tytułu lokat, rachunków bieżących oraz innych należności wycenianych w zamortyzowanym koszcie	31.12.2022	31.12.2021
Rating wewnętrzny dla banków
I	28	0
III	501	0
IV	820	378
V	1 524	30
VI	20	105
VII	21	0
VIII	751	452
IX	0	501
X	999	456
XI	0	34
Bez ratingu	5 009	2 763
Razem wartość bilansowa brutto	9 673	4 719
Odpisy z tytułu utraty wartości	1	1
Razem wartość bilansowa netto	9 672	4 718

Pozycje bez ratingu obejmują rachunki bieżące nostro, pozostałe.

· Rozkład portfela pochodnych instrumentów finansowych

Pochodne instrumenty finansowe na 31.12.2022	Banki	Pozostałe instytucje finansowe	Podmioty niefinansowe	Razem
Rating zewnętrzny
AA	81	0	0	81
A	739	0	26	765
BBB	448	0	0	448
Rating wewnętrzny
Bez ratingu	0	179	114	293
Razem wartość bilansowa	1 268	179	140	1 587

Pochodne instrumenty finansowe na 31.12.2021	Banki	Pozostałe instytucje finansowe	Podmioty niefinansowe	Razem
Rating zewnętrzny
AA	62	0	0	62
A	166	0	2	168
BBB	96	0	0	96
BBB-	0	0	28	28
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	0	0	12	12
Bez ratingu	0	68	34	102
Razem wartość bilansowa	324	68	76	468

· Rozkład portfela dłużnych papierów wartościowych

Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu	31.12.2022	31.12.2021
Rating zewnętrzny
A / AA	6	9
Razem	6	9

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	31.12.2022	31.12.2021
Rating wewnętrzny
18 i gorszy	74	6
Razem wartość bilansowa	74	6

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody na 31.12.2022	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating zewnętrzny
A	73	0	0	73
BBB	762	0	0	762
BB	579	0	0	579
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	1 770	257	0	2 027
od 14 do 17	0	23	0	23
Rating SP	41 805	0	0	41 805
Rating wewnętrzny dla banków
od I do VI	2 352	0	0	2 352
od VII do XIII	143	0	0	143
Razem wartość bilansowa brutto	47 484	280	0	47 764
Odpisy z tytułu utraty wartości	8	3	0	11

Ekspozycje z ratingiem SP to głównie ekspozycje z przypisanym ryzykiem Skarbu Państwa, należą do nich m.in.: Narodowy Bank Polski (bony pieniężne) oraz Ministerstwo Finansów (obligacje skarbowe).

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody na 31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating zewnętrzny
A	194	0	0	194
BBB	689	0	0	689
BB	571	0	0	571
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	2 270	316	0	2 586
Rating SP	60 609	0	0	60 609
Rating wewnętrzny dla banków
od I do VI	828	0	0	828
Razem wartość bilansowa brutto	65 161	316	0	65 477
Odpisy z tytułu utraty wartości	8	2	0	10

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie na 31.12.2022	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating Zewnętrzny
BBB	1 743	313	0	2 056
BB	0	363	0	363
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	3 475	210	0	3 685
od 14 do 17	172	95	40	307
18 i gorszy	0	0	360	360
Rating SP	81 176	0	0	81 176
Razem wartość bilansowa brutto	86 566	981	400	87 947
Odpisy z tytułu utraty wartości	27	16	29	72
Razem wartość bilansowa netto	86 539	965	371	87 875

Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie na 31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating zewnętrzny
A	20 689	0	0	20 689
BBB	1 995	368	0	2 363
BB	350	0	0	350
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	2 497	43	0	2 540
od 14 do 17	138	52	228	418
18 i gorszy	0	3	361	364
Razem wartość bilansowa brutto	25 669	466	589	26 724
Odpisy z tytułu utraty wartości	26	9	169	204
Razem wartość bilansowa netto	25 643	457	420	26 520

· Rozkład portfela należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu

Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu na 31.12.2022	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating zewnętrzny
A / AA	9 665	0	0	9 665
BBB	69	0	0	69
Bez ratingu	3 007	0	0	3 007
Razem	12 741	0	0	12 741

Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu na 31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating zewnętrzny
A / AA	4 883	0	0	4 883
BBB	869	0	0	869
Bez ratingu	4 251	0	0	4 251
Razem	10 003	0	0	10 003

· Rozkład kredytów i pożyczek udzielonych klientom i bankom

Kredyty i pożyczki udzielone klientom i bankom wyceniane w zamortyzowanym koszcie na 31.12.2022	Faza 1	Faza 2	Faza 3	POCI	Razem
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	23 809	2 534	579	0	26 922
od 14 do 17	3 808	1 259	1 439	44	6 550
18 i gorszy	26	62	822	433	1 343
Bez ratingu	2 209	379	634	0	3 222
SP	36	673	210	0	919
Razem wartość bilansowa brutto	29 888	4 907	3 684	477	38 956
Odpisy z tytułu utraty wartości	266	156	1 307	-7	1 722
Razem wartość bilansowa netto	29 622	4 751	2 377	484	37 234

Klienci w fazie 1 i 2 z przypisanym ratingiem końcowym „18 i gorszy” mają nadany rating ilościowy zgodnie z obowiązującym w Banku procesem wyznaczania ratingu, nie jest to jednak równoznaczne z wystąpieniem dowodu utraty wartości.

Kredyty i pożyczki udzielone klientom i bankom wyceniane w zamortyzowanym koszcie na 31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	POCI	Razem
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	21 584	2 241	833	0	24 658
od 14 do 17	1 528	879	261	23	2 691
18 i gorszy	6	31	1 074	5	1 116
Bez ratingu	4 155	1 005	647	0	5 807
SP	447	222	3	0	672
Razem wartość bilansowa brutto	27 720	4 378	2 818	28	34 944
Odpisy z tytułu utraty wartości	257	116	1 023	1	1 397
Razem wartość bilansowa netto	27 463	4 262	1 795	27	33 547

· Rozkład portfela zobowiązań finansowych i gwarancyjnych

Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne wyceniane w zamortyzowanym koszcie na 31.12.2022	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	35 421	2 795	118	38 334
od 14 do 17	3 327	30	324	3 681
18 i gorszy	2	15	242	259
Bez ratingu	62 905	462	0	63 367
Razem brutto	101 655	3 302	684	105 641
Odpisy z tytułu utraty wartości	256	34	394	684

Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne wyceniane w zamortyzowanym koszcie na 31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	26 946	2 132	475	29 553
od 14 do 17	1 006	76	117	1 199
18 i gorszy	0	2	277	279
Bez ratingu	42 090	404	2	42 496
Razem brutto	70 042	2 614	871	73 527
Odpisy z tytułu utraty wartości	334	38	344	716

Poniższe tabele przedstawiają jakość portfela kredytów i pożyczek w zamortyzowanym koszcie w podziale na portfele na 31 grudnia 2022 r. oraz w okresie porównawczym.

· Ekspozycje jednostek samorządu terytorialnego

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - jednostki samorządu terytorialnego na 31.12.2022	Skala PD	Kredyty i pożyczki brutto	Ekspozycje pozabilansowe	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%)	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażony w %	Średni termin zapadalności		Oczekiwana strata kredytowa ECL
Faza 1	od 0,00 do <0,15%	1 181	240	1 421	0%	354	15%		51	0
	od 0,15 do <0,25%	867	7	874	0%	134	15%		68	0
	od 0,25 do <0,50%	1 243	155	1 398	0%	239	15%		65	1
	od 0,50 do <0,75%	1 139	38	1 177	1%	182	15%		77	1
	od 0,75 do <2,50%	1 333	128	1 461	1%	201	15%		82	3
	od 2,50 do <10,00%	448	0	448	4%	33	15%		71	2
Faza 2	od 0,15 do <0,25%	14	0	14	0%	2	15%		36	0
	od 0,75 do <2,50%	103	0	103	1%	11	15%		80	0
	od 2,50 do <10,00%	143	8	151	5%	41	15%		71	2

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - jednostki samorządu terytorialnego na 31.12.2022	Czas w defaulcie	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażone w %	Oczekiwana strata kredytowa (ECL)
Faza 3	od 13 do 24 miesięcy	7	2	19%	1
	od 25 do 36 miesięcy	0	1	39%	0
	od 37 do 48 miesięcy	3	1	55%	2
	od 61 do 84 miesięcy	140	6	3%	4
	powyżej 84 miesięcy	2	1	100%	2

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - jednostki samorządu terytorialnego na 31.12.2021	Skala PD	Kredyty i pożyczki brutto	Ekspozycje pozabilansowe	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%)	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażony w %	Średni termin zapadalności	Oczekiwana strata kredytowa ECL
Faza 1	od 0,00 do <0,15%	1 687	17	1 704	0%	381	15%	56	0
	od 0,15 do <0,25%	788	154	942	0%	142	15%	75	0
	od 0,25 do <0,50%	1 097	88	1 185	0%	248	15%	77	1
	od 0,50 do <0,75%	1 850	150	2 000	1%	268	15%	78	2
	od 0,75 do <2,50%	1 212	57	1 269	1%	170	15%	77	3
	od 2,50 do <10,00%	153	0	153	3%	21	15%	123	1
	od 10,00 do <45,00%	0	0	0	17%	1	15%	86	0
Faza 2	od 0,00 do <0,15%	1	0	1	0%	1	15%	34	0
	od 0,15 do <0,25%	1	0	1	0%	2	15%	12	0
	od 0,25 do <0,50%	26	0	26	0%	5	15%	64	0
	od 0,50 do <0,75%	2	0	2	1%	1	15%	84	0
	od 0,75 do <2,50%	28	0	28	2%	11	15%	39	0
	od 2,50 do <10,00%	87	0	87	5%	24	15%	66	1
	od 10,00 do <45,00%	31	0	31	17%	4	15%	31	2
	od 45,00 do <100,00%	3	0	3	60%	3	15%	47	0

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - jednostki samorządu terytorialnego na 31.12.2021	Czas w defaulcie	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażone w %	Oczekiwana strata kredytowa (ECL)
Faza 3	do 12 miesięcy	7	2	13%	1
	od 13 do 24 miesięcy	0	1	26%	0
	od 25 do 36 miesięcy	4	1	42%	0
	od 37 do 48 miesięcy	1	1	59%	1
	od 61 do 84 miesięcy	164	6	3%	4
	powyżej 84 miesięcy	2	1	100%	2

· Ekspozycje segmentu korporacyjnego

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - segment korporacyjny na 31.12.2022	Skala PD	Kredyty i pożyczki brutto	Ekspozycje pozabilansowe	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%)	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażony w %	Średni termin zapadalności	Oczekiwana strata kredytowa ECL
Faza 1	od 0,00 do <0,15%	0	1 291	1 291	0%	54	39%	1	0
	od 0,15 do <0,25%	19	1 497	1 516	0%	25	36%	3	1
	od 0,25 do <0,50%	901	2 648	3 549	0%	45	38%	11	5
	od 0,50 do <0,75%	2 143	5 648	7 791	1%	118	39%	25	22
	od 0,75 do <2,50%	4 158	16 464	20 622	1%	169	39%	42	101
	od 2,50 do <10,00%	747	1 987	2 734	3%	76	38%	48	32
Faza 2	od 0,00 do <0,15%	0	385	385	0%	5	39%	1	0
	od 0,15 do <0,25%	0	37	37	0%	1	39%	3	0
	od 0,25 do <0,50%	10	174	184	0%	12	39%	3	0
	od 0,50 do <0,75%	31	233	264	1%	9	39%	6	1
	od 0,75 do <2,50%	300	1 223	1 523	1%	80	39%	36	13
	od 2,50 do <10,00%	1 024	454	1 478	3%	22	39%	30	51

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - segment korporacyjny na 31.12.2022	Czas w defaulcie	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażone w %	Oczekiwana strata kredytowa (ECL)
Faza 3	do 12 miesięcy	876	30	11%	356
	od 13 do 24 miesięcy	28	5	5%	7
	od 25 do 36 miesięcy	138	2	28%	138
	od 37 do 48 miesięcy	72	5	7%	35
	od 61 do 84 miesięcy	100	8	52%	38
POCI	do 12 miesięcy	45	1	7%	5

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - segment korporacyjny na 31.12.2021	Skala PD	Kredyty i pożyczki brutto	Ekspozycje pozabilansowe	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%)	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażony w %	Średni termin zapadalności	Oczekiwana strata kredytowa ECL
Faza 1	od 0,00 do <0,15%	1 001	4 819	5 820	0%	77	35%	2	1
	od 0,15 do <0,25%	20	259	279	0%	19	35%	5	0
	od 0,25 do <0,50%	1 029	443	1 472	0%	50	35%	8	2
	od 0,50 do <0,75%	770	1 358	2 128	1%	94	35%	36	4
	od 0,75 do <2,50%	1 831	8 487	10 318	1%	260	35%	32	49
	od 2,50 do <10,00%	3 136	2 978	6 114	3%	44	35%	42	94
Faza 2	od 0,00 do <0,15%	0	1	1	0%	1	35%	1	0
	od 0,15 do <0,25%	0	20	20	0%	2	35%	1	0
	od 0,25 do <0,50%	0	73	73	0%	6	35%	2	0
	od 0,50 do <0,75%	29	13	42	1%	2	35%	6	0
	od 0,75 do <2,50%	1 174	825	1 999	2%	60	35%	50	18
	od 2,50 do <10,00%	350	1 064	1 414	4%	11	35%	33	34

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - segment korporacyjny na 31.12.2021	Czas w defaulcie	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażone w %	Oczekiwana strata kredytowa (ECL)
Faza 3	do 12 miesięcy	893	30	5%	215
	od 13 do 24 miesięcy	233	5	12%	143
	od 25 do 36 miesięcy	122	6	6%	55
	od 49 do 60 miesięcy	290	10	42%	83

· Ekspozycje MŚP

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - MŚP na 31.12.2022	Skala PD	Kredyty i pożyczki brutto	Ekspozycje pozabilansowe	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%)	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażony w %	Średni termin zapadalności	Oczekiwana strata kredytowa ECL
Faza 1	od 0,00 do <0,15%	429	195	624	0%	157	38%	218	0
	od 0,15 do <0,25%	1 935	136	2 071	0%	80	39%	221	2
	od 0,25 do <0,50%	519	370	889	0%	111	39%	179	1
	od 0,50 do <0,75%	316	594	910	1%	109	38%	153	2
	od 0,75 do <2,50%	2 378	1 095	3 473	1%	173	39%	69	24
	od 2,50 do <10,00%	4 272	3 718	7 990	4%	178	39%	69	135
	od 10,00 do <45,00%	0	44	44	12%	6	33%	17	2
Faza 2	od 0,00 do <0,15%	0	30	30	0%	3	39%	226	0
	od 0,25 do <0,50%	14	0	14	0%	1	39%	2	0
	od 0,50 do <0,75%	330	459	789	1%	6	39%	116	6
	od 0,75 do <2,50%	97	143	240	2%	24	39%	55	3
	od 2,50 do <10,00%	1 157	23	1 180	4%	55	39%	76	94
	od 10,00 do <45,00%	45	0	45	15%	3	39%	90	6
	od 45,00 do <100,00%	39	13	52	60%	3	39%	136	16

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - MŚP na 31.12.2022	Czas w defaulcie	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażone w %	Oczekiwana strata kredytowa (ECL)
Faza 3	do 12 miesięcy	260	21	10%	135
	od 13 do 24 miesięcy	191	16	12%	35
	od 25 do 36 miesięcy	20	6	21%	2
	od 37 do 48 miesięcy	252	21	17%	94
	od 49 do 60 miesięcy	1	2	59%	1
	od 61 do 84 miesięcy	58	22	56%	38
	powyżej 84 miesięcy	335	46	73%	306

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - MŚP na 31.12.2021	Skala PD	Kredyty i pożyczki brutto	Ekspozycje pozabilansowe	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%)	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażony w %	Średni termin zapadalności	Oczekiwana strata kredytowa ECL
Faza 1	od 0,00 do <0,15%	319	90	409	0%	131	34%	224	0
	od 0,15 do <0,25%	259	151	410	0%	84	35%	249	0
	od 0,25 do <0,50%	463	161	624	0%	120	34%	163	1
	od 0,50 do <0,75%	388	177	565	1%	82	35%	130	1
	od 0,75 do <2,50%	1 555	1 776	3 331	1%	222	35%	74	19
	od 2,50 do <10,00%	3 603	2 480	6 083	5%	137	34%	74	105
	od 10,00 do <45,00%	1	55	56	14%	10	35%	34	3
Faza 2	od 0,00 do <0,15%	4	1	5	0%	1	35%	1	0
	od 0,15 do <0,25%	0	0	0	0%	3	35%	1	0
	od 0,25 do <0,50%	1	67	68	0%	6	35%	237	1
	od 0,50 do <0,75%	26	1	27	1%	3	35%	8	0
	od 0,75 do <2,50%	167	13	180	2%	27	35%	83	2
	od 2,50 do <10,00%	862	226	1 088	5%	52	35%	68	50
	od 10,00 do <45,00%	19	1	20	15%	3	24%	53	1
	od 45,00 do <100,00%	4	1	5	60%	3	35%	47	1

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie - MŚP na 31.12.2021	Czas w defaulcie	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażone w %	Oczekiwana strata kredytowa (ECL)
Faza 3	do 12 miesięcy	196	14	11%	45
	od 13 do 24 miesięcy	31	9	19%	6
	od 25 do 36 miesięcy	274	22	19%	103
	od 37 do 48 miesięcy	2	4	56%	1
	od 49 do 60 miesięcy	42	13	47%	38
	od 61 do 84 miesięcy	116	23	44%	34
	powyżej 84 miesięcy	319	45	76%	278
POCI	od 13 do 24 miesięcy	0	0	0%	1

· Ekspozycje pozostałej działalności

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie -pozostała działalność na 31.12.2022	Skala PD	Kredyty i pożyczki brutto	Ekspozycje pozabilansowe	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%)	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażony w %	Średni termin zapadalności	Oczekiwana strata kredytowa ECL
Faza 1	od 0,00 do <0,15%	803	61 235	62 038	0%	666	10%	94	1
	od 0,15 do <0,25%	665	45	710	0%	317	10%	104	0
	od 0,25 do <0,50%	470	367	837	0%	308	15%	99	1
	od 0,50 do <0,75%	689	73	762	1%	240	18%	94	1
	od 0,75 do <2,50%	1 170	751	1 921	1%	307	24%	85	10
	od 2,50 do <10,00%	1 883	1 891	3 774	4%	334	48%	81	61
	od 10,00 do <45,00%	154	1 036	1 190	17%	25	39%	62	109
	od 45,00 do <100,00%	25	2	27	59%	7	39%	59	6
Faza 2	od 0,00 do <0,15%	712	60	772	0%	208	14%	12	0
	od 0,15 do <0,25%	1	0	1	0%	1	7%	120	0
	od 0,25 do <0,50%	29	8	37	0%	18	11%	104	0
	od 0,50 do <0,75%	33	0	33	1%	36	8%	124	0
	od 0,75 do <2,50%	126	36	162	1%	72	14%	110	1
	od 2,50 do <10,00%	569	11	580	4%	194	17%	113	18
	od 10,00 do <45,00%	107	4	111	17%	11	39%	72	10
	od 45,00 do <100,00%	23	1	24	60%	14	17%	151	4

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie -pozostała działalność na 31.12.2022	Czas w defaulcie	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażone w %	Oczekiwana strata kredytowa (ECL)
Faza 3	do 12 miesięcy	949	740	37%	95
	od 13 do 24 miesięcy	314	1 119	40%	142
	od 25 do 36 miesięcy	217	671	43%	93
	od 37 do 48 miesięcy	85	263	41%	36
	od 49 do 60 miesięcy	34	129	57%	22
	od 61 do 84 miesięcy	132	64	69%	27
	powyżej 84 miesięcy	153	185	73%	91
POCI	do 12 miesięcy	404	5	7%	-1
POCI	od 25 do 36 miesięcy	28	2	7%	-11

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie -pozostała działalność na 31.12.2021	Skala PD	Kredyty i pożyczki brutto	Ekspozycje pozabilansowe	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Średni PD wyrażone w % - dopuszczalny zakres (od 0% do 100%)	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażony w %	Średni termin zapadalności	Oczekiwana strata kredytowa ECL
Faza 1	od 0,00 do <0,15%	1 319	40 197	41 516	0%	496	15%	116	0
	od 0,15 do <0,25%	635	149	784	0%	311	12%	129	0
	od 0,25 do <0,50%	793	538	1 331	0%	388	16%	138	1
	od 0,50 do <0,75%	560	123	683	1%	256	23%	107	1
	od 0,75 do <2,50%	1 136	522	1 658	1%	388	26%	106	9
	od 2,50 do <10,00%	1 944	2 338	4 282	3%	358	53%	83	63
	od 10,00 do <45,00%	165	2 475	2 640	16%	28	35%	64	230
	od 45,00 do <100,00%	6	0	6	59%	3	35%	31	1
Faza 2	od 0,00 do <0,15%	622	258	880	0%	434	15%	13	0
	od 0,15 do <0,25%	2	0	2	0%	1	11%	142	0
	od 0,25 do <0,50%	64	2	66	0%	28	13%	113	0
	od 0,50 do <0,75%	68	0	68	1%	49	12%	138	0
	od 0,75 do <2,50%	181	28	209	1%	129	13%	138	2
	od 2,50 do <10,00%	443	17	460	4%	134	21%	129	21
	od 10,00 do <45,00%	160	3	163	17%	22	35%	90	18
	od 45,00 do <100,00%	23	0	23	60%	10	16%	205	4

Kredyty i pożyczki w zamortyzowanym koszcie -pozostała działalność na 31.12.2021	Czas w defaulcie	EAD po ograniczeniu ryzyka kredytowego i zastosowaniu współczynnika konwersji kredytowej	Liczba ekspozycji	Średni LGD wyrażone w %	Oczekiwana strata kredytowa (ECL)
Faza 3	do 12 miesięcy	301	1 239	38%	91
	od 13 do 24 miesięcy	213	678	43%	80
	od 25 do 36 miesięcy	87	295	51%	29
	od 37 do 48 miesięcy	32	141	60%	20
	od 49 do 60 miesięcy	133	48	62%	18
	od 61 do 84 miesięcy	102	102	93%	26
	powyżej 84 miesięcy	125	205	94%	93
POCI	od 13 do 24 miesięcy	28	2	6%	0

§

§ Struktura przeterminowania kredytów i pożyczek udzielonych klientom i bankom

Portfel Banku cechuje relatywnie niska wartość ekspozycji przeterminowanych. Wolumen ekspozycji przeterminowanych w przedziale od 1 dnia do 90 dni wynosił 710 mln zł. Ekspozycje przeterminowane powyżej 90 dni występują wyłącznie w fazie 3 i stanowiły 1,8% portfela kredytów brutto.

Podział przeterminowań kredytów i pożyczek udzielonych klientom i bankom wycenianych w zamortyzowanym koszcie wg poszczególnych faz przedstawia poniższa tabela.

Liczba dni przeterminowania na 31.12.2022	Wartość bilansowa brutto				Odpisy z tytułu utraty wartości
	Faza 1	Faza 2	Faza 3	POCI	Faza 1	Faza 2	Faza 3	POCI
0	29 540	4 886	2 850	477	238	155	806	-7
1-30	348	20	41	0	28	1	18	0
31-90	0	1	67	0	0	0	18	0
Pow. 90	0	0	726	0	0	0	465	0
Razem	29 888	4 907	3 684	477	266	156	1 307	-7

Liczba dni przeterminowania na 31.12.2021	Wartość bilansowa brutto				Odpisy z tytułu utraty wartości
	Faza 1	Faza 2	Faza 3	POCI	Faza 1	Faza 2	Faza 3	POCI
0	27 693	4 373	2 333	28	257	116	621	1
1-30	27	5	2	0	0	0	1	0
31-90	0	0	4	0	0	0	2	0
Pow. 90	0	0	479	0	0	0	399	0
Razem	27 720	4 378	2 818	28	257	116	1 023	1

W ramach działalności kredytowej BGK wspiera polskie przedsiębiorstwa w ekspansji zagranicznej. Działalność ta prowadzona jest od wielu lat w oparciu o gwarancje KUKE, które zazwyczaj w całości pokrywają ryzyko Banku w odniesieniu do finansowania podmiotów na tych rynkach.

W związku ze zbrojną agresję Rosji na Ukrainę Bank podjął decyzję, że nie będzie zaciągał żadnych nowych zobowiązań, w tym nie będzie udzielał jakichkolwiek nowych kredytów dla banków rosyjskich i białoruskich, ani składał ofert kontrahentom rosyjskim i białoruskim. W lutym 2022 r. zawieszono limity zaangażowania dla banków rosyjskich i białoruskich oraz limity zaangażowania na kraje – Rosja i Białoruś i tym samym zamrożono dalszą współpracę z bankami z tych krajów. Jednocześnie w celu wsparcia polskich eksporterów w finansowaniu i realizacji zawartych umów, oraz ochronę polskiego eksportu przed skutkami zmieniającej się sytuacji międzynarodowej, Bank kontynuuje realizację rozpoczętych finansowań w tym tych dotyczących akredytyw dokumentowych, dla których zostały przez Bank złożone oferty wiążące dotyczących Ukrainy, Rosji i Białorusi, o ile nie są naruszane aktualnie obowiązujące przepisy, zwłaszcza dotyczące sankcji. Do momentu rozpoczęcia działań wojennych przez Rosję na terenie Ukrainy, BGK finansował przedsięwzięcia inwestycyjne w Ukrainie, Rosji oraz Białorusi w obszarze budowlanym, rolnym oraz przemysłowym. Ekspozycje te, w zależności od przedmiotu finansowania, zabezpieczone są m.in. na finansowanym majątku ale przede wszystkim gwarancjami KUKE. Wartość tych zaangażowań w przeliczeniu na złote oscyluje w granicy około 1% wartości portfela kredytowego Banku. W celach ostrożnościowych, po rozpoczęciu działań wojennych przez Rosję na terenie Ukrainy, Bank niezwłocznie dokonał przeklasyfikowania wybranych finansowań na rynku ukraińskim, rosyjskim i białoruskim z fazy 1 do fazy 2. Indywidualnie podejmowane są decyzje o przekwalifikowywaniu ekspozycji do fazy 3 w zależności od zaobserwowanych przesłanek do reklasyfikacji.

Dodatkowo, Bank przeanalizował portfel kredytowy pod kątem klientów narażonych na działania wojenne w Ukrainie m.in. poprzez: spadek przychodów wynikających z eksportu do Ukrainy, Białorusi i Rosji, ograniczenie działalności w wyniku spadku importu towarów i surowców z ww. rynków czy też wzrost kosztów surowców. Bank zidentyfikował około dwudziestu klientów korporacyjnych narażonych na ww. czynniki ryzyka i poddał ich stosownym stress testom, które wykazały że w przypadku materializacji założonych scenariuszy, potencjalny poziom dotworzenia odpisów aktualizujących może kształtować się na poziomie około 41,5 mln zł. Klienci ci zostali objęci dodatkowym monitoringiem. Równolegle przeprowadzona analiza branż narażonych na skutki działań wojennych w Ukrainie przyniosła w efekcie dodatkowe dotworzenie odpisów na poziomie 32,3 mln zł.

Poniższe tabele przedstawiają zaangażowanie kredytowe Banku w finansowanie eksportu i przedsięwzięć polskich przedsiębiorstw na rynkach białoruskim oraz ukraińskim.

· Rozkład kredytów i pożyczek wg sektora, udzielonych klientom i bankom na rynkach białoruskim oraz ukraińskim, wycenianych w zamortyzowanym koszcie w podziale na fazy

Rozkład kredytów i pożyczek wg sektora, udzielonych klientom i bankom na rynkach białoruskim oraz ukraińskim, wycenianych w zamortyzowanym koszcie w podziale na fazy na 31.12.2022	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
- sektor finansowy	18	234	6	258
- sektor niefinansowy	0	194	533	727
Razem wartość bilansowa brutto	18	428	539	985
Odpisy z tytułu utraty wartości	0	0	0	0

Ekspozycje te, w zależności od przedmiotu finansowania, zabezpieczone są m.in. na finansowanym majątku oraz w całości gwarancjami KUKE.

Rozkład kredytów i pożyczek wg sektora, udzielonych klientom i bankom na rynkach białoruskim oraz ukraińskim, wycenianych w zamortyzowanym koszcie w podziale na fazy na 31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
- sektor finansowy	1	366	0	367
- sektor niefinansowy	788	250	6	1 044
Razem wartość bilansowa brutto	789	616	6	1 411
Odpisy z tytułu utraty wartości	1	0	2	3

Wpływ pandemii COVID-19 na ryzyko kredytowe w 2022 roku

Objęcie działaniami pomocowymi związanymi z pandemią COVID-19 nie powoduje automatycznego przeklasyfikowania do fazy 2 lub fazy 3. W przypadku identyfikacji jednak trwałych trudności finansowych klienta świadczących o wzroście ryzyka kredytowego, następuje przeklasyfikowanie do koszyka 2 (jest to odrębna przesłanka). Przy czym określając trwałe trudności, Bank porównuje poziom ryzyka przed pandemią z obecnym, biorąc pod uwagę m.in. przyznane dodatkowe środki pomocowe.

Wszelkie zmiany umów wynikające z udzielonych udogodnień, Bank zgodnie z metodyką ujmuje jako modyfikacje nieistotne.

W poniższych tabelach zaprezentowano informacje o ekspozycjach objętych zakresem wytycznych EUNB dotyczących ustawowych i pozaustawowych moratoriów na spłaty kredytów, stosowanych w obliczu kryzysu spowodowanego przez COVID-19, zgodnie ze wzorami w załączniku 3 do wytycznych EBA/GL/2020/07 z dnia 2 czerwca 2020 r. Zakres prezentowanych danych nie obejmuje ekspozycji objętych programami gwarancji publicznych udzielanych w związku z kryzysem spowodowanym przez COVID-19, gdyż BGK jest podmiotem realizującym ten program.

§ Ekspozycje podlegające moratoriom ustawowym i pozaustawowym, również wygasłe, w tysiącach zł.

Kredyty i zaliczki objęte moratoriami (ustawowymi i pozaustawowymi) wg stanu na 31 grudnia 2022 r.	Wartość bilansowa brutto			Skumulowana utrata wartości, skumulowane ujemne zmiany wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego			Wartość bilansowa brutto
	Razem	w tym obsługiwane	w tym nieobsługiwane	Razem	w tym obsługiwane	w tym nieobsługiwane	Wpływy do ekspozycji nieobsługiwanych
Kredyty i zaliczki objęte moratoriami	2 181	1 801	380	-123	-74	-49	9
w tym: przedsiębiorstwa	1 966	1 656	310	-110	-68	-42	9
w tym: małe i średnie przedsiębiorstwa	1 633	1 324	309	-107	-65	-42	9

Kredyty i zaliczki objęte moratoriami (ustawowymi i pozaustawowymi) wg stanu na 31 grudnia 2021 r.	Wartość bilansowa brutto			Skumulowana utrata wartości, skumulowane ujemne zmiany wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego			Wartość bilansowa brutto
	Razem	w tym obsługiwane	w tym nieobsługiwane	Razem	w tym obsługiwane	w tym nieobsługiwane	Wpływy do ekspozycji nieobsługiwanych
Kredyty i zaliczki objęte moratoriami	2 609	2 146	463	-122	-48	-74	13
w tym: przedsiębiorstwa	2 341	1 988	353	-105	-43	-62	13
w tym: małe i średnie przedsiębiorstwa	1 974	1 621	353	-103	-41	-62	13

§ Podział kredytów i zaliczek podlegających moratoriom ustawowym i nieustawowym według pozostałego terminu zapadalności moratoriów, w tysiącach zł.

Podział kredytów i zaliczek podlegających moratoriom ustawowym i nieustawowym wg pozostałego terminu zapadalności moratoriów wg stanu na 31 grudnia 2022 r.	Liczba dłużników
		Wartość bilansowa brutto	w tym: moratoria ustawowe	w tym: wygasłe	Rezydualny termin zapadalności moratoriów
		Wartość bilansowa brutto	w tym: moratoria ustawowe	w tym: wygasłe	<= 3 miesiące	> 3 miesiące <= 6 miesięcy	> 6 miesiące <= 9 miesięcy	> 9 miesiące <= 12 miesięcy	> 1 rok
Kredyty i zaliczki, w odniesieniu do których zaproponowano moratorium	120	2 181	-	-	-	-	-	-	-
Kredyty i zaliczki, w odniesieniu do których zastosowano moratorium (przyznane)	120	2 181	4	2 110	0	0	0	32	38
w tym: przedsiębiorstwa niefinansowe		1 966	0	1 898	0	0	0	32	36
w tym: małe i średnie przedsiębiorstwa		1 633	0	1 627	0	0	0	0	6
w tym: zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi		1 731	0	1 663	0	0	0	32	36

Podział kredytów i zaliczek podlegających moratoriom ustawowym i nieustawowym wg pozostałego terminu zapadalności moratoriów wg stanu na 31 grudnia 2021 r.	Liczba dłużników
		Wartość bilansowa brutto	w tym: moratoria ustawowe	w tym: wygasłe	Rezydualny termin zapadalności moratoriów
		Wartość bilansowa brutto	w tym: moratoria ustawowe	w tym: wygasłe	<= 3 miesiące	> 3 miesiące <= 6 miesięcy	> 6 miesiące <= 9 miesięcy	> 9 miesiące <= 12 miesięcy	> 1 rok
Kredyty i zaliczki, w odniesieniu do których zaproponowano moratorium	148	2 609	-	-	-	-	-	-	-
Kredyty i zaliczki, w odniesieniu do których zastosowano moratorium (przyznane)	148	2 609	6	2 456	33	2	51	0	67
w tym: przedsiębiorstwa niefinansowe		2 341	0	2 192	33	2	51	0	63
w tym: małe i średnie przedsiębiorstwa		1 974	0	1 881	33	2	51	0	6
w tym: zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi		1 993	0	1 884	33	2	11	0	63

Poziom wzrostu ryzyka kredytowego jest oceniany w przypadku poszczególnych klientów, zarówno z powodu pandemii COVID-19 jak i z innych przyczyn. Bank nie identyfikuje istotnego wzrostu ryzyka kredytowego na poziomie portfela kredytowego z powodu pandemii COVID-19, zarówno na podstawie wskaźnika NPL jak i średnioważonego PD zarówno całego portfela jak i poszczególnych pod-portfeli.

W związku z pandemią COVID-19 BGK nie wprowadzał zmian do zasad kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych oraz zasad identyfikacji istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego i alokacji do koszyków. Pogorszenie sytuacji makroekonomicznej w związku z pandemią zostało uwzględnione w scenariuszach rozwoju sytuacji makroekonomicznej i kompleksowych testach warunków skrajnych.

45.4. Aktywa finansowe podlegające modyfikacji

Wartość bilansową brutto aktywów finansowych, które od momentu początkowego ujęcia uległy modyfikacji w momencie, w którym odpis na oczekiwane straty kredytowe był wyceniany w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia, i w przypadku których odpis na oczekiwane straty kredytowe uległ w trakcie okresu sprawozdawczego zmianie na kwotę równą 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym przedstawia poniższa tabela.

Informacje dotyczące aktywów finansowych, które podlegały modyfikacji niepowodującej wyłączenia z bilansu	2022	2021
Aktywa finansowe podlegające modyfikacji w danym okresie
Wartość bilansowa według zamortyzowanego kosztu przed modyfikacją	485	521
Zysk/strata rozpoznana na modyfikacji	-148	0
Aktywa finansowe podlegające modyfikacji od momentu początkowego ujęcia
Wartość bilansowa aktywów finansowych, dla których Bank w okresie zmienił sposób kalkulacji odpisu z tytułu utraty wartości - z horyzontu dożywotniego na okres 12 miesięcy	32	16

45.5. Analiza koncentracji ryzyka

Ryzyko koncentracji zaangażowania oznacza zagrożenie wynikające z zaangażowania wobec pojedynczych podmiotów, podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie, podmiotów z tej samej branży, sektora gospodarczego lub z tego samego regionu geograficznego, zabezpieczonych tym samym rodzajem zabezpieczenia lub zabezpieczonych przez tego samego dostawcę zabezpieczenia, w tej samej walucie, wobec podmiotów, o których mowa w art. 79 ust. 1 Prawa bankowego, mogące istotnie wpłynąć na stabilność i bezpieczeństwo działania Banku poprzez niewykonanie zobowiązania przez pojedynczy podmiot, podmioty powiązane kapitałowo lub organizacyjnie oraz przez grupy podmiotów, w przypadku których prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania jest zależne od wspólnych czynników.

Bank kontroluje poziom ekspozycji na ryzyko kredytowe:

§ łącznie oraz w podziale na działalność własną, a także związaną z obsługą funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych na podstawie odrębnych ustaw,

§ w zakresie koncentracji zaangażowań wobec jednego podmiotu i/lub podmiotów powiązanych kapitałowo bądź organizacyjnie,

§ w zakresie dużych ekspozycji,

§ w odniesieniu do poszczególnych branż działalności gospodarczej,

§ odrębnie z tytułu ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie zgodnie z definicją Rekomendacji S KNF,

§ w stosunku do wybranych segmentów i produktów, jak np. finansowanie ekspansji zagranicznej z ubezpieczeniem KUKE,

§ z tytułu transakcji walutowych lub indeksowanych do waluty,

§ z tytułu udzielonych przez Bank zobowiązań pozabilansowych (gwarancji, akredytyw).

Ryzyko koncentracji dużych ekspozycji

W Banku stosuje się regulacyjne limity koncentracji dużych ekspozycji wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012, (CRR), ustawy Prawo bankowe i szczególnych przepisów ustawy o BGK, których poziom dodatkowo ograniczany jest uchwałą Zarządu Banku w sprawie ustalenia maksymalnego poziomu koncentracji zaangażowania wobec pojedynczego klienta lub grupy powiązanych klientów na moment podejmowania decyzji finansowej.

Wykorzystanie limitu koncentracji wyznaczane jest i monitorowane z częstotliwością dzienną. W przypadku zanotowania przekroczeń limitu koncentracji, uczestnicy procesu kredytowego i inwestycyjnego są o tym niezwłocznie informowani.

Przyjęty przez Bank jako bezpieczny, wewnętrzny poziom zaangażowania wobec pojedynczego klienta na koniec 2022 r. został przekroczony w przypadku jednego klienta, na co Zarząd Banku oraz Rada Nadzorcza wyrazili stosowną zgodę. Według stanu na 31 grudnia 2022 r. poziom ryzyka koncentracji dużych ekspozycji Banku z tytułu największego zaangażowania (po uwzględnieniu wyłączeń, o których mowa w art. 400 Rozporządzenia 575/2013) wobec pojedynczego podmiotu wynosił 24,0% uznanego kapitału Banku (22,2% na 31 grudnia 2021 r.).

Zaangażowanie Grupy Kapitałowej wobec 20 największych klientów niebankowych
	31.12.2022		31.12.2021
Lp.	Zaangażowanie	Udział w portfelu kredytowym	Zaangażowanie	Udział w portfelu kredytowym
1.	9 810	19,6%	5 099	11,2%
2.	8 291	16,5%	3 709	8,2%
3.	3 514	7,0%	3 259	7,2%
4.	3 081	6,1%	2 842	6,3%
5.	3 001	6,0%	2 562	5,7%
6.	2 842	5,7%	2 371	5,2%
7.	2 485	5,0%	1 770	3,9%
8.	2 383	4,8%	1 410	3,1%
9.	1 530	3,1%	1 097	2,4%
10.	1 321	2,6%	1 079	2,4%
11.	1 081	2,2%	1 051	2,3%
12.	1 050	2,1%	1 021	2,3%
13.	1 000	2,0%	900	2,0%
14.	953	1,9%	821	1,8%
15.	946	1,9%	747	1,6%
16.	869	1,7%	740	1,6%
17.	790	1,6%	551	1,2%
18.	789	1,6%	544	1,2%
19.	750	1,5%	525	1,2%
20.	745	1,5%	500	1,1%
Razem	47 231	94,4%	32 598	71,9%

Zaangażowanie kredytowe bilansowe i pozabilansowe obejmuje: kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje, dłużne papiery wartościowe oraz limity na transakcje pochodne. Kwota zaangażowania wyliczana jest na potrzeby limitów zewnętrznych (limity koncentracji dużych ekspozycji) bez uwzględniania odliczeń. Dane nie obejmują zaangażowania wobec rządu centralnego.

Według stanu na 31 grudnia 2022 r. poziom ryzyka koncentracji dużych ekspozycji Banku z tytułu największego zaangażowania (po uwzględnieniu wyłączeń) wobec grupy klientów powiązanych wynosił 24,8% uznanego kapitału Banku (25,3% na 31 grudnia 2021 r.).

Zaangażowanie Grupy Kapitałowej wobec 5 największych grup kapitałowych niebankowych
	31.12.2022		31.12.2021
Lp.	Zaangażowanie	Udział w portfelu kredytowym	Zaangażowanie	Udział w portfelu kredytowym
1.	11 925	23,8%	6 437	14,2%
2.	8 291	16,5%	5 404	11,9%
3.	6 082	12,1%	4 258	9,4%
4.	4 605	9,2%	3 795	8,4%
5.	3 993	8,0%	3 259	7,2%
Razem	34 896	69,6%	23 153	51,1%

Ryzyko koncentracji geograficznej

Monitorowanie ryzyka koncentracji zaangażowań z punktu widzenia obszarów geograficznych jest realizowane na podstawie istniejącego podziału administracyjnego kraju, wyodrębniane są również zaangażowania poza granicami Polski.

Portfel kredytowy Banku charakteryzuje się wysoką koncentracją geograficzną – ponad 75% portfela kredytowego Banku koncentruje się w pięciu województwach. Tak wysoka koncentracja jest jednak pochodną zaangażowania w duże grupy podmiotów, których centrale umiejscowione są w dużych ośrodkach miejskich np. w Warszawie, podczas gdy zakłady produkcyjne zlokalizowane są w różnych regionach kraju. Dotyczy to m.in. podmiotów z sektorów energetycznego czy paliwowego. Z uwagi na specyfikę obsługiwanych klientów i istotną koncentrację wobec klientów Bank nie wyznacza limitów geograficznych.

Ryzyko koncentracji branżowej

W celu bezpiecznego i efektywnego budowania portfela kredytowego, Bank zarządza ryzkiem koncentracji branżowej poprzez system wewnętrznych limitów branżowych. Przypisanie klienta do limitu branżowego odbywa się na podstawie klasyfikacji klienta do właściwej branży dokonywanej i weryfikowanej przez pracownika Banku w oparciu o informacje na temat rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez klienta.

Monitorowanie ryzyka koncentracji zaangażowań z punktu widzenia branż odbywa się codziennie w oparciu o procedury Banku dotyczące wewnętrznych limitów branżowych. W przypadku gdy wykorzystanie danego limitu wynosi co najmniej 85%, wprowadzane są działania zapobiegające przekroczeniu granicznego poziomu tego limitu.

Stosowane narzędzia i metody wspierające monitoring ekspozycji kredytowych i klientów, pozwalają na sprawne reagowanie w przypadku pogarszania się jakości portfela lub poszczególnych ekspozycji kredytowych i podejmowanie środków zaradczych.

Koncentracja zaangażowań w branże gospodarki narodowej (zaangażowanie bilansowe)	31.12.2022		31.12.2021
Branża	Kwota zaangażowania	Udział w zaangażowaniu ogółem	Kwota zaangażowania	Udział w zaangażowaniu ogółem
Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne	11 089	22,1%	11 233	24,8%
Górnictwo i wydobywanie	2 955	5,9%	2 429	5,4%
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną	4 669	9,3%	5 825	12,8%
Budownictwo	2 784	5,6%	4 823	10,6%
Transport i gospodarka magazynowa	4 625	9,2%	3 965	8,7%
Przetwórstwo przemysłowe	4 057	8,1%	2 960	6,5%
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna	2 373	4,7%	2 152	4,7%
Obsługa rynku nieruchomości, administrowanie	5 195	10,4%	2 106	4,6%
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa	3 530	7,0%	2 072	4,6%
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna	2 029	4,0%	1 940	4,3%
Pozostałe	6 847	13,7%	5 829	13,0%
Razem	50 153	100,0%	45 334	100,0%

Bank stosuje limity branżowe, których celem jest ograniczanie poziomu ryzyka związanego z finansowaniem klientów prowadzących działalność w wybranych branżach charakteryzujących się wysokim poziomem ryzyka kredytowego oraz unikanie nadmiernego poziomu koncentracji branżowej.

W strukturze portfela dominuje administracja publiczna ze względu na rozwiniętą współpracę BGK z rządem centralnym oraz z samorządami lokalnymi. Relatywnie dużą grupę ekspozycji stanowi również branża zaopatrywania w energię elektryczną, gaz i wodę, transport i gospodarka magazynowa oraz przetwórstwo przemysłowe. Wynika to między innymi z faktu, iż Bank angażuje się w finansowanie przedsięwzięć strategicznych z punktu widzenia Skarbu Państwa, w tym dotyczących energetyki, sektora paliwowego i chemicznego oraz transportu. Przedsięwzięcia tego typu najczęściej są realizowane w formie dużych projektów inwestycyjnych.

Ryzyko koncentracji walutowej w portfelu kredytowym

Bank cyklicznie monitoruje strukturę walutową portfela kredytowego oraz ryzyko związane z tym portfelem. Dominującą walutą w portfelu jest PLN (82,5%). Ekspozycje w EUR oraz USD stanowią łącznie 17,4%. Ekspozycje w CHF stanowią nieznaczącą pozycję w portfelu kredytowym Banku i są to w głównej mierze należności od osób fizycznych.

Koncentracja walutowa ryzyka kredytowego	31.12.2022	31.12.2021
PLN	82,5%	84,8%
Waluty obce, w tym:	17,5%	15,2%
-EUR	10,8%	10,1%
-USD	6,6%	4,9%
-CHF	0,0%	0,1%
-inne	0,1%	0,1%
Razem	100.0%	100,0%

Analiza maksymalnej ekspozycji na ryzyko kredytowe

W tabeli poniżej przedstawiono maksymalną ekspozycję na ryzyko kredytowe według klas aktywów finansowych.

Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe bez uwzględnienia posiadanych zabezpieczeń (w podziale na klasy instrumentów finansowych)	31.12.2022	31.12.2021
Środki w Banku Centralnym	3 300	48 342
Należności od banków	9 931	5 088
Pochodne instrumenty finansowe	1 587	468
Pochodne instrumenty zabezpieczające	10	0
Papiery wartościowe	137 259	93 975
Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu	12 741	10 003
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	37 072	33 263
Pozostałe aktywa	4 411	4 881
Razem	206 311	196 020

	2022-12-31	2021-12-31
Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe w związku z udzielonymi gwarancjami	27 938	18 233

Bank posiada znaczący portfel gwarancji udzielonych w głównej mierze podmiotom niefinansowym, w tym przedsiębiorstwom.

45.6. Zabezpieczenia ryzyka kredytowego

Podstawowym instrumentem redukcji ryzyka kredytowego jest prawne zabezpieczenie wierzytelności Banku. W Banku stosuje się wewnętrzną procedurę dotyczącą ustanawiania i oceny prawnego zabezpieczenia wierzytelności na moment zawierania transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym oraz monitorowania zabezpieczenia w okresie trwania transakcji.

Bank, w zakresie przedsięwzięć mających na celu ograniczenie lub redukcję ryzyka kredytowego do założonych dopuszczalnych poziomów, stosuje następujące instrumenty i metody:

§ dywersyfikację ryzyka,

§ zabezpieczenie ryzyka,

§ podział ryzyka,

§ rekompensatę ryzyka.

W Banku ogranicza się ryzyko kredytowe poprzez uwzględnianie ochrony kredytowej przy obliczaniu ekspozycji ważonych ryzykiem w portfelu bankowym, zgodnie z wewnętrznymi procedurami dotyczącymi prawnych zabezpieczeń wierzytelności Banku.

Polityka zabezpieczeń

Kwota oraz rodzaj wymaganego zabezpieczenia zależy od oceny ryzyka kredytowego związanego z kontrahentem. W Banku obowiązują określone wytyczne dotyczące akceptowalności oraz wyceny każdego rodzaju zabezpieczenia.

Główne rodzaje uzyskiwanych zabezpieczeń są następujące:

§ dla pożyczek papierów wartościowych oraz transakcji odkupu odwrotnego (zakup z przyrzeczeniem sprzedaży – ang. buy sell back) - gotówka i papiery wartościowe,

§ dla kredytów komercyjnych - zabezpieczenia w formie hipotek, zastawów na ruchomościach.

Bank monitoruje wartość rynkową zabezpieczenia dla każdej transakcji kredytowej i w przypadku takiej potrzeby żąda dodatkowego zabezpieczenia, zgodnie z umową kredytową.

Zgodnie z obowiązującą polityką, Bank stara się rozporządzać przejętymi zabezpieczeniami w uporządkowany sposób. Wpływy są wykorzystywane do zmniejszenia lub spłaty zaległych wierzytelności. Bank nie wykorzystuje przejętych zabezpieczeń w celach biznesowych.

Do kalkulacji wartości odzyskiwalnej zabezpieczeń przyjmuje się zweryfikowaną przez Bank wartość z wyceny z zastosowaniem wskaźników korygujących wartość zabezpieczeń. Ponadto, każdorazowo oceniane jest spełnienie warunków formalno-prawnych uznania zabezpieczenia oraz jego realność i płynność, a także korelacja z sytuacją ekonomiczno-finansową dłużnika. W przypadku zabezpieczeń nierzeczywistych dodatkowo badana jest sytuacja ekonomiczno-finansowa wystawcy zabezpieczenia.

Bank stosuje cykliczny monitoring prawnych zabezpieczeń transakcji kredytowych.

Zabezpieczenia oraz inne formy ograniczenia ryzyka kredytowego
Wartość godziwa zabezpieczeń	31.12.2022	31.12.2021
Hipoteki	40 870	38 143
Zastawy	52 647	37 283
Gwarancje i poręczenia, w tym:	16 719	7 502
- gwarancje bankowe	4 854	2 635
- gwarancje rządowe	10 682	2 319
- gwarancje i poręczenia inne	1 183	2 548
Zabezpieczenia na środkach pieniężnych	397	501
Inne	4 597	23
Razem	115 230	83 452

W strukturze zabezpieczeń ekspozycji kredytowych Banku według wartości godziwej dominują hipoteki, zastawy na akcjach i udziałach oraz na środkach trwałych, a także gwarancje i poręczenia. Z punktu widzenia koncentracji ryzyka kredytowego, maksymalną redukcją ryzyka charakteryzują się ekspozycje kredytowe zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa (oznaczone jako gwarancje rządowe), gwarancje bankowe oraz ubezpieczenie KUKE S.A.

W przypadku ekspozycji kredytowych w pełni zabezpieczonych wpłatą określonej kwoty na rachunek Banku (zgodnie z art. 102 Prawa bankowego), Bank nie ujmuje odpisu na oczekiwane straty kredytowe. Wartość brutto takich ekspozycji na 31.12.2022 r. wynosiła 4,3 mln zł, a na 31.12.2021 wynosiła 29,5 mln zł.

Wartość brutto instrumentów finansowych, w przypadku których ze względu na zabezpieczenie Bank nie ujął odpisu na oczekiwane straty kredytowe na 31.12.2022	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	2	0	0	2
18 i gorszy	0	0	2	2
Razem wartość bilansowa	2	0	2	4

Wartość brutto instrumentów finansowych, w przypadku których ze względu na zabezpieczenie Bank nie ujął odpisu na oczekiwane straty kredytowe na 31.12.2021	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Rating wewnętrzny
od 1 do 13	25	0	0	25
18 i gorszy	0	0	4	4
Razem wartość bilansowa	25	0	4	29

45.7. Praktyki dotyczące ekspozycji poddanych restrukturyzacji lub refinansowaniu (praktyki forbearance)

Bank stosuje definicję ekspozycji restrukturyzowanej, rozumianej jako ekspozycja kredytowa, w odniesieniu do której zastosowano środki restrukturyzacyjne. Środki te obejmują przyznane przez Bank udogodnienia dla kredytobiorcy, który doświadcza lub wkrótce zacznie doświadczać trudności z wywiązywaniem się ze swoich zobowiązań finansowych (trudności finansowe). W związku z pandemią COVID-19 Bank nie zmienił podejścia w stosunku do dotychczasowych ekspozycji klasyfikowanych jako restrukturyzowane. Analogicznie, w przypadku udogodnień przyznanych w związku COVID-19 dla klientów nie posiadających ekspozycji restrukturyzowanych, udogodnienie takie nie jest traktowane jako restrukturyzacja.

Następujące środki uznaje się za środki restrukturyzacyjne:

§ zmianę warunków umowy, z tytułu której ekspozycja kredytowa została sklasyfikowana jako „nieobsługiwana” przed tą zmianą lub która zostałaby sklasyfikowana jako „nieobsługiwana”, jeżeli nie zostałaby zmieniona,

§ zmianę warunków umowy, z której wynika ekspozycja kredytowa obejmująca całkowite lub częściowe umorzenie ekspozycji,

§ zezwolenie Banku na skorzystanie z wbudowanych klauzul restrukturyzacyjnych w odniesieniu do kredytobiorcy zagrożonego niewywiązaniem się z zobowiązania lub który zostałby uznany za zagrożonego niewywiązaniem się z zobowiązania w przypadku nieskorzystania z tych klauzul,

§ dokonanie przez kredytobiorcę spłaty kwoty głównej lub odsetek od innej ekspozycji kredytowej w Banku, która to ekspozycja była zagrożona w momencie zastosowania przez Bank, lub blisko tego okresu, udogodnienia w formie dodatkowego finansowania lub która zostałaby sklasyfikowana jako zagrożona w przypadku braku zastosowania udogodnienia,

§ zmianę prowadzącą do spłat dokonanych dzięki realizacji zabezpieczenia – jeżeli zmiana taka stanowi przedmiot udogodnienia.

Uznaje się, że ekspozycje przestały być restrukturyzowane, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe warunki:

§ ekspozycję kredytową uznaje się za „obsługiwaną” w przypadku, gdy została ona usunięta z kategorii ekspozycji ”nieobsługiwanych”, po dokonaniu analizy sytuacji finansowej kredytobiorcy, która wykazała, że umowa ta nie spełnia już warunków uznania jej za „nieobsługiwaną”,

§ od daty uznania ekspozycji restrukturyzowanej za „obsługiwaną” upłynął co najmniej dwuletni okres obserwacji (okres warunkowy),

§ dokonywane były regularne płatności z tytułu odsetek i kapitału przez co najmniej 12 z 24 miesięcy okresu warunkowego,

§ na koniec okresu warunkowego żadna z ekspozycji wobec kredytobiorcy nie była przeterminowana o ponad 30 dni.

Wartość ekspozycji forborne wg stanu na 31.12.2022
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Ekspozycje forborne brutto	22	0	446	468
- sektor finansowy	0	0	2	2
- sektor niefinansowy	0	0	443	443
- sektor budżetowy	22	0	1	23
Odpisy z tytułu utraty wartości	1	0	242	243
Ekspozycje forborne netto	21	0	204	225
Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie
Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie	0	0	0	0
Odpisy z tytułu utraty wartości	0	0	0	0
Ekspozycje forborne netto	0	0	0	0

Wartość ekspozycji forborne wg stanu na 31.12.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym:	Faza 1	Faza 2	Faza 3	Razem
Ekspozycje forborne brutto	0	0	551	551
- sektor finansowy	0	0	4	4
- sektor niefinansowy	0	0	520	520
- sektor budżetowy	0	0	27	27
Odpisy z tytułu utraty wartości	0	0	314	314
Ekspozycje forborne netto	0	0	237	237
Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie
Należności z tytułu instrumentów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie	0	0	96	96
Odpisy z tytułu utraty wartości	0	0	76	76
Ekspozycje forborne netto	0	0	20	20

Najliczniejszą grupę ekspozycji restrukturyzowanych stanowią transakcje klientów z segmentu przedsiębiorstw. Wskaźnik przeterminowań powyżej 90 dni w portfelu ekspozycji forborne wyniósł 14,6% na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz 6% na dzień 31 grudnia 2021 r.

46. Zarządzanie ryzykiem płynności

Definicja

Ryzyko płynności oznacza zagrożenie wystąpienia utraty zdolności do terminowego regulowania zobowiązań na skutek niekorzystnego ukształtowania się struktury aktywów i zobowiązań, transakcji pozabilansowych, niedopasowania terminowego bieżących strumieni pieniężnych powodujące konieczność poniesienia nieakceptowalnych strat.

Ryzyko płynności rozpatrywane jest także w kontekście:

§ ryzyka płynności rynku (produktu) rozumianego jako zagrożenie utraty możliwości zamiany na gotówkę w wymaganym czasie określonych produktów na rynku, powodujące konieczność poniesienia strat finansowych na tych produktach,

§ ryzyka finansowania rozumianego jako zagrożenie niedostatku stabilnych źródeł finansowania w perspektywie średnio- i długoterminowej, skutkujące rzeczywistym lub potencjalnym ryzykiem niewywiązania się przez Bank z zobowiązań finansowych, takich jak płatności i zabezpieczenia, w momencie ich wymagalności w perspektywie średnio- i długoterminowej, bądź w całości, bądź związane z koniecznością poniesienia nieakceptowalnych kosztów finansowania,

§ ryzyka koncentracji płynności rozumianego jako ryzyko niewywiązania się z bieżących zobowiązań ze względu na uzależnienie się (brak dywersyfikacji) lub nadmierną ekspozycję wobec jednego podmiotu lub podmiotów powiązanych,

§ ryzyka płynności w poszczególnych walutach, w których Bank prowadzi działalność, rozumianego jako brak możliwości wywiązania się przez Bank z zobowiązań w danej walucie obcej ze względu na ograniczenia w wymienialności walut.

Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem płynności jest:

§ zapewnienie i utrzymywanie zdolności Banku do wywiązywania się zarówno z bieżących, jak i z przyszłych planowanych zobowiązań, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności i rentowności kapitałów własnych,

§ zapobieganie wystąpieniu sytuacji kryzysowej,

§ określenie rozwiązań umożliwiających przetrwanie sytuacji kryzysowej w przypadku jej ewentualnego wystąpienia (plan awaryjny).

Identyfikacja i pomiar ryzyka

Bank identyfikuje wewnętrzne i zewnętrzne źródła ryzyka płynności oraz źródła powstawania ryzyka.

Obowiązujący w BGK system pomiaru ryzyka płynności obejmuje następujące metody:

§ wskaźniki płynności (zarówno nadzorcze, jak i wewnętrzne), analizę kontraktowej i urealnionej luki płynności, analizy stabilności środków, dzienny monitoring bazy depozytowej,

§ miary ryzyka w warunkach skrajnych (stress testy płynności) obejmujące analizy scenariuszowe, analizy wrażliwości oraz testy odwrócone.

Monitorowanie ryzyka

Proces monitorowania ryzyka polega na cyklicznej kontroli wielkości limitowanych parametrów i analizowaniu wykorzystania limitów. Dodatkowo, analizowana jest również koncentracja źródeł finansowania oraz wpływ potencjalnego wzrostu depozytów zabezpieczających na płynność Banku.

W zakresie ryzyka płynności dokonuje się również cyklicznych prognoz poziomu ryzyka płynności. W prognozach ryzyka płynności uwzględnia się przede wszystkim poziom kształtowania się wybranych miar ryzyka płynności w warunkach normalnej działalności Banku oraz w sytuacji realizacji wybranych scenariuszy stress testowych.

Kontrola ryzyka

W celu ograniczenia ryzyka i zabezpieczenia płynności Bank stosuje poniższe działania:

§ zawieranie transakcji na rynku pieniężnym, w tym w szczególności transakcji lokacyjno-depozytowych, reverse repo, repo, kupna i sprzedaży bonów pieniężnych NBP, bonów skarbowych, obligacji i innych,

§ utrzymywanie portfela płynnych papierów wartościowych,

§ monitorowanie stanu środków oraz możliwości finansowania z NBP w ciągu dnia,

§ posiadanie linii zabezpieczających płynność Banku,

§ emisje obligacji własnych oraz zarządzanie poziomem depozytów w celu optymalizacji struktury źródeł finansowania,

§ przygotowanie planu postępowania w sytuacjach awaryjnych, związanych ze stanem zmniejszenia lub zagrożenia płynności.

Kontrola ryzyka płynności obejmuje dostosowany do skali i złożoności działalności Banku system limitów ryzyka płynności (limity zewnętrzne oraz limity wewnętrzne, w tym w szczególności akceptowalny poziom ryzyka płynności oraz limity strategiczne). System limitów uzupełniony jest o wartości progowe i progi analizy stanowiące zbiór wskaźników wczesnego ostrzegania, które pozwalają odpowiednio wcześnie zidentyfikować negatywne trendy mogące mieć wpływ na płynność Banku.

Dodatkowo, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o BGK, minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia środki na utrzymanie norm płynności płatniczej.

Raportowanie o ryzyku wraz z oceną skuteczności podjętych działań ograniczających ryzyko

W zakresie ryzyka płynności sporządzane są raporty bieżące, zawierające w szczególności wykorzystanie nadzorczych norm płynności oraz wewnętrznych limitów płynności, stan depozytów Banku, analizę stabilności środków obcych oraz wyniki stress testów, a także okresowe symulacje miar płynności oraz analizy płynności długoterminowej.

Informacje ilościowe

W 2022 r. nadzorcze miary płynności określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (CRR) z późn. zm., jak również wewnętrzne limity wskaźników płynności, nie były przekroczone.

W maju 2020 r. Europejski Urząd Nadzoru Bankowego w ramach jednolitego zbioru pytań i odpowiedzi wydał stanowisko dotyczące momentu rozpoznawania zysków rocznych oraz śródrocznych w danych dotyczących adekwatności kapitałowej. Zgodnie z tym podejściem od momentu kiedy Bank formalnie spełnia kryteria pozwalające mu zaliczyć zysk za dany okres do kapitału Tier I, uznaje się, że zysk ten powinien być zaliczony na datę wsteczną – należy zatem dokonać korekty funduszy własnych na datę, której dotyczy zysk. W związku z tym dane porównawcze z zakresu ryzyka płynności na datę 31.12.2021 zostały zaprezentowane z uwzględnieniem retrospektywnego zaliczenia zysku za poprzednie lata w funduszach własnych.

Nadzorcze miary płynności

Nadzorcze miary płynności prezentuje poniższa tabela.

Wyszczególnienie	Limit	Informacja z funduszami przepływowymi		Informacja z wyłączeniem funduszy przepływowych
Wyszczególnienie	Limit	31.12.2022	31.12.2021	31.12.2022	31.12.2021
LCR - wskaźnik pokrycia wypływów netto (ang. Liquidity coverage ratio)	100%*	168%	173%	181%	211%
NSFR – wskaźnik stabilnego finansowania netto (ang. Net stable funding ratio)	100%*	167%	173%	197%	209%
* Wskaźniki wyznaczone są w ujęciu jednostkowym z uwagi na brak konieczności dokonywania konsolidacji ostrożnościowej zgodnie z przepisami rozporządzenia CRR.

Zmiana miar płynności jest związana przede wszystkim z dokapitalizowaniem Banku przez Skarb Państwa, wzrostem długoterminowych źródeł finansowania, wzrostem akcji kredytowej Banku oraz wzrostem udzielonych zobowiązań pozabilansowych.

Luka płynności

Poniżej przedstawiono urealnioną lukę płynności dla Banku. Urealnieniu podlegają w szczególności wartości depozytów (w oparciu o szacowany osad), płynnych papierów wartościowych (wykazywane w kwotach możliwych do uzyskania w poszczególnych terminach) oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych o charakterze finansowym i gwarancyjnym (w zakresie szacowanych kwot i terminów realizacji).

Urealniona luka płynności dla Grupy Kapitałowej
		do 1m	1m - 3m	3m - 6m	6m - 1 rok	1 rok - 5 lat	pow. 5 lat
31.12.2022	Luka	46 714	-11 013	-4 212	-7 283	-24 819	-27 823
31.12.2022	Luka skumulowana	46 714	35 701	31 489	24 206	-613	-28 436
31.12.2021	Luka	54 078	-10 014	-4 440	-2 898	-33 167	-20 563
31.12.2021	Luka skumulowana	54 078	44 064	39 624	36 726	3 559	-17 004

Urealniona skumulowana luka płynności jest dodatnia w horyzoncie do 12 miesięcy. Spadek urealnionej luki płynności w horyzoncie powyżej 12 miesięcy wynika głównie z uwzględnienia osadu depozytów powyżej roku. Wielkość ujemnej urealnionej skumulowanej luki płynności w horyzoncie powyżej 5 lat wynika głównie z poziomu udzielonych zobowiązań pozabilansowych warunkowych.

Struktura źródeł finansowania

Bank posiada zdywersyfikowane źródła finansowania, które stanowią głównie depozyty klientów, środki z emisji obligacji własnych, a także kredyty zaciągnięte w międzynarodowych instytucjach finansowych.

W poniższych tabelach zaprezentowano strukturę zobowiązań według kontraktowych terminów zapadalności. Podane kwoty stanowią zarówno przepływy z tytułu nominału, jak również odsetek (jeśli dotyczy) za cały okres do momentu wymagalności zobowiązania. W przypadku udzielonych zobowiązań pozabilansowych kwoty ekspozycji zostały zaprezentowane według kontraktowych terminów zapadalności.

Zobowiązania dla Grupy Kapitałowej na 31.12.2022
		do 1m	1m - 3m	3m - 6m	6m - 1 rok	1 rok - 5 lat	pow. 5 lat	Razem
Zobowiązania bilansowe	Zobowiązania wobec banków	3 741	136	164	295	1 460	2 258	8 054
	Zobowiązania wobec klientów	151 010	5 238	1 880	380	32	0	158 540
	Emisje własne	0	2 078	74	1 922	0	0	4 074
	Zobowiązania z tytułu leasingu	2	2	9	16	51	8	88
	Razem	154 753	7 454	2 127	2 613	1 543	2 266	170 756
Zobowiązania pozabilansowe udzielone	Zobowiązania dotyczące finansowania	66 874	94	888	559	7 560	4 888	80 863
	Zobowiązania gwarancyjne	3 435	2 025	3 098	6 344	10 263	2 773	27 938
	Razem	70 309	2 119	3 986	6 903	17 823	7 661	108 801

Zobowiązania dla Grupy Kapitałowej na 31.12.2021
		do 1m	1m - 3m	3m - 6m	6m - 1 rok	1 rok - 5 lat	pow. 5 lat	Razem
Zobowiązania bilansowe	Zobowiązania wobec banków	4 475	129	178	286	1 295	1 456	7 819
	Zobowiązania wobec klientów	137 714	10 870	1 875	639	20	0	151 118
	Emisje własne	0	7	12	84	3 976	0	4 079
	Zobowiązania z tytułu leasingu	6	0	0	1	86	20	113
	Razem	142 195	11 006	2 065	1 010	5 377	1 476	163 129
Zobowiązania pozabilansowe udzielone	Zobowiązania dotyczące finansowania	46 411	101	206	547	7 123	3 436	57 824
	Zobowiązania gwarancyjne	5 573	1 416	601	3 706	5 967	970	18 233
	Razem	51 984	1 517	807	4 253	13 090	4 406	76 057

Przepływy z tytułu instrumentów pochodnych

Instrumenty pochodne wykorzystywane przez Bank obejmują transakcje IRS, FRA, FX Swap, FX Forward, CIRS oraz OIS.

Poniższe dane odzwierciedlają niezdyskontowane umowne wpływy i wypływy pieniężne z tytułu tych instrumentów odpowiednio na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz 31 grudnia 2021 r.

Przepływy z tytułu instrumentów pochodnych
		do 1m	1m - 3m	3m - 6m	6m - 1 rok	1 rok - 5 lat	pow. 5 lat	Razem
31.12.2022	Wpływy	10 861	3 427	2 055	2 597	26 766	189	45 895
31.12.2022	Wypływy	-10 671	-3 389	-2 050	-2 443	-26 701	-200	-45 454
31.12.2021	Wpływy	9 154	5 440	7 040	1 545	26 828	107	50 114
31.12.2021	Wypływy	-9 165	-5 392	-7 313	-1 617	-26 762	-103	-50 352

47. Zarządzanie ryzykiem rynkowym

47.1. Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej

Definicja

Ryzyko stopy procentowej to zagrożenie pogorszenia się wartości portfela instrumentów finansowych lub wyniku finansowego na skutek niekorzystnych zmian stóp procentowych.

Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczenie ryzyka utraty części dochodu odsetkowego na skutek zmiany rynkowych stóp procentowych oraz ryzyka niekorzystnej zmiany wartości rynkowej posiadanych przez Bank odsetkowych instrumentów finansowych poprzez właściwe kształtowanie struktury portfela.

Identyfikacja i pomiar ryzyka

Bank identyfikuje wewnętrzne i zewnętrzne źródła ryzyka stopy procentowej.

Pomiar ryzyka stopy procentowej w BGK obejmuje m.in. wartość bieżącą (NPV), duration, miary wrażliwości wyceny instrumentów finansowych na zmianę stóp procentowych (basis point value – BPV, wrażliwość wartości ekonomicznej – EV oraz EVE), wrażliwość wyniku odsetkowego na zmiany stóp procentowych (NII), lukę przeszacowań, wartość zagrożoną (VaR), oraz miary ryzyka w warunkach skrajnych (stress testy). Opracowywane są także zestawienia instrumentów finansowych wykorzystujące daną stopę referencyjną jako odniesienie (ryzyko bazowe) oraz wyznaczane poziomy zerwań depozytów terminowych i przedpłat udzielonych kredytów (ryzyko opcji klienta). Bank szacuje również ryzyko z tytułu potencjalnych zmian spreadów kredytowych w działalności w ramach portfela bankowego (CSRBB).

VaR kalkulowany jest przy założeniu 99% poziomu ufności i wykorzystaniu szeregu 250 obserwacji. Testowania wstecznego modelu dokonuje się poprzez porównanie otrzymanej wrażliwości do wyników rewaluacyjnych.

Monitorowanie ryzyka

Proces monitorowania ryzyka polega głównie na cyklicznej kontroli poziomów miar ryzyka i badaniu wykorzystania limitów i wartości progowych.

Kontrola ryzyka

Istotnym elementem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest obowiązujący w Banku system limitów, które funkcjonują w ramach apetytu na ryzyko określonego przez Radę Nadzorczą oraz limitów strategicznych, określonych

przez Zarząd Banku. Stosowane są: limit dla wrażliwości ekonomicznej portfela bankowego, limity BPV dla portfela bankowego i handlowego, limity i wartości progowe ryzyka dochodu odsetkowego dla portfela bankowego oraz limity straty. W Banku przyjęto procedury zarządzania ryzykiem stopy procentowej.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie odbywa się w trybie dziennym, miesięcznym, kwartalnym, półrocznym i rocznym – każdy z raportów kierowany jest do odbiorców odpowiedniego szczebla.

Informacje ilościowe

Podstawowe miary w zakresie ryzyka rynkowego przedstawiają poniższe tabele. W miarach tych nie uwzględnia się funduszy przepływowych.

Poniższa tabela zawiera dane o BPV portfela bankowego i handlowego Banku, a także wrażliwość wyniku odsetkowego i wrażliwość wartości ekonomicznej portfela bankowego na zmianę stóp procentowych o 2 p.p.

Wybrane miary ryzyka stopy procentowej		31.12.2022	31.12.2021
BPV	port. bankowy	-1	-2
BPV	port. handlowy	0	0
Wrażliwość wyniku odsetkowego na zmianę stóp procentowych o:	-2 p.p.	-335	-589
	+2 p.p.	247	193
Wrażliwość wartości ekonomicznej portfela bankowego na zmianę stóp procentowych o:	-2 p.p.	464	570
	+2 p.p.	-464	-570

Wrażliwość wyniku odsetkowego na zmianę stóp procentowych dla scenariusza spadku stóp w porównaniu do końca poprzedniego roku spadła o 254 mln zł głównie w wyniku wzrostu oprocentowania rachunków bieżących. Miara BPV dla portfela bankowego w porównaniu do końca poprzedniego roku spadła na skutek spadku duracji portfela obligacji skarbowych nominowanych w PLN. Na spadek miary EVE dla portfela bankowego miał również wpływ spadek wrażliwości portfela kredytów na zmianę stóp procentowych.

Bank rozpoczął modelowanie oraz zabezpieczanie kapitału własnego w celu długookresowej stabilizacji dochodu odsetkowego z inwestycji określonej części tego kapitału w składniki aktywów z oprocentowaniem opartym o bieżące rynkowe stopy procentowe. Zabezpieczenie kapitału jest realizowane zgodnie z planem zabezpieczenia za pomocą transakcji zewnętrznych IRS z zastosowaniem rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych.

Bank wdrożył i stosuje wytyczne EUNB w sprawie zarządzania ryzykiem stopy procentowej wynikającym z działalności zaliczonej do portfela niehandlowego (tzw. IRRBB). Kalkuluje się w szczególności nadzorczy test wartości skrajnych (SOT) dla scenariuszy opartych o sześć predefiniowanych w Wytycznych scenariuszy szokowych. Wartość tych scenariuszy nie przekraczała 3% funduszy własnych banku, na bezpiecznym poziomie względem limitów nadzorczych.

Poniższa tabela prezentuje zmianę wartości ekonomicznej kapitału (EVE) w nadzorczych scenariuszach szokowych dla ryzyka stopy procentowej.

Wyniki nadzorczego testu wartości odstających (SOT) dla miary EVE
Scenariusze nadzorcze	31.12.2022	31.12.2021
Równoległe przesunięcie krzywych dochodowości o +2 p.p.	-668	-570
Równoległe przesunięcie krzywych dochodowości o -2 p.p.	334	214
Równoległe przesunięcie krzywych dochodowości o zadany wzrost dla każdej z walut	-801	-674
Równoległe przesunięcie krzywych dochodowości o zadany spadek dla każdej z walut	400	266
Gwałtowniejszy szok (spadek stóp krótkoterminowych i wzrost stóp długoterminowych)	73	70
Bardziej umiarkowany szok (wzrost stóp krótkoterminowych i spadek stóp długoterminowych)	-299	-279
Wzrost stóp krótkoterminowych	-552	-486
Spadek stóp krótkoterminowych	276	228

W poniższej tabeli zaprezentowano lukę przeszacowań Grupy Kapitałowej.

Luka przeszacowań dla Grupy Kapitałowej
		do 1m	1m - 3m	3m - 6m	6m - 1 rok	1 rok - 5 lat	pow. 5 lat	Razem
31.12.2022	Luka	5 193	5 421	11 211	482	6 941	1 231	30 479
31.12.2022	Luka skumulowana	5 193	10 614	21 825	22 307	29 248	30 479
31.12.2021	Luka	4 830	2 989	7 795	-44	6 122	614	22 306
31.12.2021	Luka skumulowana	4 830	7 819	15 614	15 570	21 692	22 306

Wzrost luki skumulowanej do 6 miesięcy w porównaniu do końca poprzedniego roku spowodowany m.in. zwiększeniem salda kredytów udzielonych.

Poniższa tabela przedstawia VaR ryzyka stopy procentowej portfela handlowego przy 99% poziomie ufności w horyzoncie 1 dnia roboczego.

VaR ryzyka stopy procentowej dla portfela handlowego	Data	Stan na dzień	Średnia*	Minimum*	Maksimum*
VaR 1D 99%	31.12.2022	10	6	1	14
VaR 1D 99%	31.12.2021	8	3	1	9
*Średnia, minimalna i maksymalna wartość w okresie sprawozdawczym kończącym się w danym dniu.

VaR na koniec 2022 roku w porównaniu do końca roku poprzedniego wzrósł na skutek zwiększonej zmienności stóp procentowych w 2022 r.

47.2. Zarządzanie ryzykiem walutowym

Definicja

Ryzyko walutowe to zagrożenie pogorszenia się wartości portfela instrumentów finansowych lub wyniku finansowego na skutek niekorzystnych zmian kursów walut.

Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem walutowym jest ograniczenie ryzyka strat na skutek zmian rynkowych kursów wymiany walut poprzez zarządzanie pozycją walutową Banku.

Identyfikacja i pomiar ryzyka

Bank identyfikuje wewnętrzne i zewnętrzne źródła ryzyka walutowego.

Pomiar ryzyka walutowego w BGK obejmuje m.in. pozycje walutowe, wartość zagrożoną (VaR) oraz miary ryzyka w warunkach skrajnych (stress testy).A

VaR kalkulowany jest przy założeniu 99% poziomu ufności i wykorzystaniu szeregu 250 obserwacji. Testowania wstecznego modelu dokonuje się poprzez porównanie otrzymanej wrażliwości do wyników rewaluacyjnych i rzeczywistych.

Monitorowanie ryzyka

Proces monitorowania ryzyka polega m.in. na cyklicznej kontroli poziomów miar ryzyka i badaniu wykorzystania limitów.

Kontrola ryzyka

W Banku obowiązują limity pozycji walutowych: Banku ogółem i portfela handlowego, które funkcjonują w ramach apetytu na ryzyko określonego przez Radę Nadzorczą. Stosowane są także limity straty. Przyjęto procedury zarządzania ryzykiem walutowym.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie odbywa się w trybie dziennym, miesięcznym, kwartalnym, półrocznym i rocznym – każdy z raportów kierowany jest do odbiorców odpowiedniego szczebla.

Informacje ilościowe

W poniższej tabeli zaprezentowano całkowitą pozycję walutową Banku oraz wrażliwość wyceny papierów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (WGPCD) na zmianę kursów walutowych o 20%.

Wybrane miary ryzyka walutowego dla Grupy Kapitałowej	31.12.2022	31.12.2021
Całkowita pozycja walutowa	30	35
Wrażliwość wyceny papierów WGPCD na zmianę kursów walutowych o 20%	-418	-278

Wrażliwość wyceny papierów WGPCD na zmianę kursów walutowych o 20% wzrosła na skutek zwiększenia wartości tego portfela w 2022 r.

Poniższa tabela przedstawia VaR ryzyka walutowego przy 99% poziomie ufności w horyzoncie 1 dnia roboczego.

VaR ryzyka walutowego dla Grupy Kapitałowej	Data	Stan na dzień	Średnia*	Minimum*	Maksimum*
VaR 1D 99%	31.12.2022	0,15	0,35	0,06	0,93
VaR 1D 99%	31.12.2021	0,35	0,33	0,10	1,55
* Średnia, minimalna i maksymalna wartość w okresie sprawozdawczym kończącym się w danym dniu.

Na koniec 2022 roku nastąpił spadek miary VaR w związku ze zmniejszeniem pozycji całkowitej w porównaniu do roku poprzedniego.

Poniższe tabele przedstawiają ekspozycję Banku na ryzyko walutowe na dzień 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku. Tabele te przedstawiają aktywa i zobowiązania Banku według wartości bilansowej, w podziale walutowym.

Struktura walutowa	Waluta w przeliczeniu na PLN - 31.12.2022
Struktura walutowa	PLN	EUR	USD	CHF	Inne	Razem
Kasa, środki w Banku Centralnym	3 275	25	0	0	0	3 300
Należności od banków	1 958	6 377	1 381	101	114	9 931
Pochodne instrumenty finansowe	1 375	149	63	0	0	1 587
Pochodne instrumenty zabezpieczające	10	0	0	0	0	10
Papiery wartościowe	133 887	2 049	1 323	0	0	137 259
Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu	8 874	3 867	0	0	0	12 741
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	30 452	4 130	2 445	16	29	37 072
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych	2 119	2 109	99	0	0	4 327
Wartości niematerialne	116	0	0	0	0	116
Rzeczowe aktywa trwałe	119	0	0	0	0	119
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania	86	0	0	0	0	86
Nieruchomości inwestycyjne	16	0	0	0	0	16
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	373	0	0	0	0	373
Inne aktywa	84	0	0	0	0	84
Aktywa razem	182 744	18 706	5 311	117	143	207 021
Zobowiązania wobec banków	2 815	1 304	412	0	0	4 531
Pochodne instrumenty finansowe	1 153	143	61	0	2	1 359
Zobowiązania wobec klientów	144 767	6 981	2 016	18	34	153 816
Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	6 574	0	0	0	0	6 574
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych	3 934	0	0	0	0	3 934
Zobowiązania z tytułu leasingu	29	59	0	0	0	88
Pozostałe zobowiązania	1 668	3 256	0	0	0	4 924
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego	364	0	0	0	0	364
Rezerwy	684	25	14	0	20	743
Zobowiązania razem	161 988	11 768	2 503	18	56	176 333

Struktura walutowa	Waluta w przeliczeniu na PLN - 31.12.2021
Struktura walutowa	PLN	EUR	USD	CHF	Inne	Razem
Kasa, środki w Banku Centralnym	48 341	1	0	0	0	48 342
Należności od banków	1 975	2 188	872	20	33	5 088
Pochodne instrumenty finansowe	441	15	10	0	2	468
Papiery wartościowe	91 229	2 032	714	0	0	93 975
Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu	10 003	0	0	0	0	10 003
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	28 245	3 351	1 613	20	34	33 263
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych	3 400	1 405	13	0	0	4 818
Wartości niematerialne	80	0	0	0	0	80
Rzeczowe aktywa trwałe	126	0	0	0	0	126
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania	105	0	0	0	0	105
Nieruchomości inwestycyjne	19	0	0	0	0	19
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego	18	0	0	0	0	18
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	276	0	0	0	0	276
Inne aktywa	63	0	0	0	0	63
Aktywa razem	184 321	8 992	3 222	40	69	196 644
Zobowiązania wobec banków	2 649	738	189	0	0	3 576
Pochodne instrumenty finansowe	873	12	8	0	2	895
Zobowiązania wobec klientów	146 983	2 621	1 179	16	5	150 804
Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	10 454	0	0	0	0	10 454
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych	3 860	0	0	0	0	3 860
Zobowiązania z tytułu leasingu	33	80	0	0	0	113
Pozostałe zobowiązania	1 339	120	0	2	0	1 461
Rezerwy	734	10	0	0	15	759
Zobowiązania razem	166 925	3 581	1 376	18	22	171 922

47.3. Zarządzanie ryzykiem cen kapitałowych papierów wartościowych

Definicja

Ryzyko cen kapitałowych papierów wartościowych to zagrożenie pogorszenia się wartości portfela lub wyniku finansowego na skutek niekorzystnych zmian cen instrumentów kapitałowych, w szczególności certyfikatów inwestycyjnych funduszy i akcji.

Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem cen kapitałowych papierów wartościowych jest ograniczenie ryzyka strat na skutek zmian cen instrumentów kapitałowych poprzez odpowiednie prowadzenie działalności inwestycyjnej w tym zakresie.

Identyfikacja i pomiar ryzyka

Bank identyfikuje wewnętrzne i zewnętrzne źródła ryzyka cen kapitałowych papierów wartościowych.

Pomiar ryzyka cen kapitałowych papierów wartościowych w BGK obejmuje m.in. pozycje w akcjach lub certyfikatach inwestycyjnych, wartość zagrożoną (VaR) oraz miary ryzyka w warunkach skrajnych (stress testy).

VaR kalkulowany jest przy założeniu 99% poziomu ufności i wykorzystaniu szeregu 250 obserwacji. Testowania wstecznego modelu dokonuje się poprzez porównanie otrzymanej wrażliwości do wyników rewaluacyjnych i rzeczywistych.

Monitorowanie ryzyka

Proces monitorowania ryzyka polega przede wszystkim na cyklicznej kontroli poziomów miar ryzyka i badaniu wykorzystania limitów.

Kontrola ryzyka

Inwestycje w kapitałowe papiery wartościowe są w Banku limitowane. W Banku przyjęto procedury zarządzania ryzykiem kapitałowych papierów wartościowych.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie odbywa się w trybie dziennym, miesięcznym, kwartalnym, półrocznym i rocznym – każdy z raportów kierowany jest do odbiorców odpowiedniego szczebla.

Informacje ilościowe

Poniższa tabela przedstawia VaR przy 99% poziomie ufności w horyzoncie 10 dni roboczych kalkulowany dla cen akcji notowanych na giełdach papierów wartościowych.

VaR ryzyka cen akcji notowanych dla Grupy Kapitałowej	Data	Stan na dzień	Średnia*	Minimum*	Maksimum*
VaR 10D 99%	31.12.2022	170	168	120	228
VaR 10D 99%	31.12.2021	205	203	144	250
* Średnia, minimalna i maksymalna wartość w okresie sprawozdawczym kończącym się w danym dniu.

W 2022 roku nastąpił spadek miary VaR w związku z niższą wartością portfela akcji w porównaniu do roku poprzedniego. Wartość portfela akcji obniżyła się o 367,8 mln zł głównie w wyniku spadku kursu akcji PKO BP S.A. Ponadto w 2022 r. względem 2021 r. nastąpił spadek zaangażowania w fundusze inwestycyjne w związku z mniejszą liczbą posiadanych certyfikatów inwestycyjnych w wyniku wykupu oraz umorzenia części portfela.

47.4. Reforma wskaźników stóp procentowych

Otoczenie prawne

W Unii Europejskiej obowiązuje standard w zakresie opracowywania wskaźników referencyjnych, którego podstawą prawną jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 roku w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych (rozporządzenie BMR), który między innymi: określa reguły opracowywania i stosowania wskaźników referencyjnych, definiuje mechanizmy kontroli nad wyznaczaniem wskaźników referencyjnych, zobowiązuje do wyznaczania wskaźników referencyjnych opartych w pierwszej kolejności o dane transakcyjne.

Status prac NGR nad reformą WIBOR

W lipcu 2022 r. z inicjatywy uczestników rynku finansowego Urząd Komisji Nadzoru Finansowego powołał do życia Narodową Grupę Roboczą ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR), której celem jest przeprowadzenie reformy wskaźników referencyjnych w Polsce w sposób uporządkowany i zgodny z przepisami krajowymi i europejskimi. 1 września 2022 roku Komitet Sterujący NGR wybrał WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) jako rekomendowany wskaźnik referencyjny stopy procentowej, który zastąpi dotychczasowy wskaźnik referencyjny WIBOR. WIRON ma się stać kluczowym wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej w rozumieniu Rozporządzenia BMR, który stosowany będzie w umowach i instrumentach finansowych, a także przez fundusze inwestycyjne. WIRON kalkulowany jest na podstawie rzeczywistych transakcji ON (overnight) zawieranych przez panelistów z bankami, instytucjami finansowymi i dużymi

przedsiębiorstwami. Wybór indeksu oraz dobór parametrów do metody jego opracowywania poprzedziły konsultacje publiczne z podmiotami rynku finansowego oraz niefinansowego. Administratorem wskaźnika WIRON w rozumieniu Rozporządzenia BMR jest GPW Benchmark, wpisany do rejestru Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). 27 września 2022 roku Komitet Sterujący NGR przyjął Mapę Drogową, czyli harmonogram działań, których celem jest zastąpienie wskaźnika referencyjnego WIBOR nowym wskaźnikiem WIRON zgodnie z Rozporządzeniem BMR. Mapa Drogowa wskazuje, iż reforma wskaźników referencyjnych zostanie zrealizowana do końca 2024 roku, z jednoczesnym wdrożeniem w latach 2023-2024 nowej oferty produktów finansowych opartych o WIRON i pełną gotowością do zaprzestania opracowywania i publikowania wskaźników referencyjnych WIBOR i WIBID od początku 2025 roku.

Dostosowanie Banku

W 2022 roku BGK podjął szereg działań dostosowujących Bank do zmian wynikających z powyższych zmian w prawie. W drugiej połowie roku 2022 Bank brał udział w pracach NGR, uszczegóławiającej założenia reformy WIBOR. W grudniu 2022 roku uruchomiono w Banku program WIRON, którego celem jest terminowe dostosowanie produktów, finansowania, procesów, procedur, dokumentacji dla partnerów, komunikacji i systemów IT w BGK do zastąpienia dotychczas stosowanych stawek referencyjnych WIBOR i WIBID przez nowy indeks stóp procentowych WIRON. W 2023 roku w programie zaplanowane są między innymi: zmiany w systemie centralnym, opracowanie zmian w produktach bankowych, gotowość do zawierania transakcji OIS opartych o WIRON oraz przygotowanie konwersji transakcji opartych na WIBOR i WIBID.

Dla wskaźników z rodziny LIBOR obowiązuje decyzja Financial Conduct Authority (FCA) wskazująca, że stawki LIBOR USD dla wszystkich tenorów będą publikowane do 30 czerwca 2023 roku. W wyniku prac projektowych zidentyfikowano kredyty, rachunki bieżące, obligacje i transakcje pochodne oparte o znikające 30 czerwca 2023 roku stawki LIBOR USD. W 2023 roku klientom zostaną zaproponowane aneksy zawierające klauzule awaryjne oraz zmieniające stawkę referencyjną, o którą oparty jest produkt, z LIBOR USD na nowy wskaźnik referencyjny.

Charakterystyka obecnego portfela Banku

Zestawienie na dzień 31.12.2022 r. pozycji podlegających reformie WIBOR oraz opartych o LIBOR USD w podziale na rodzaj stopy bazowej oraz grupy produktów.

31.12.2022	Aktywa		Zobowiązania				Pochodne instrumenty finansowe -nominał
Rodzaj stopy	Kredyty udzielone	Dłużne papiery wartościowe	Kredyty zaciągnięte	Depozyty pozostałe	Rachunki bieżące	Emisje	Kupno	Sprzedaż
WIBID/WIBOR ON	14	0	0	0	3 353	0	0	0
WIBID/WIBOR 1M	13 379	36	0	3	6 757	0	0	172
WIBID/WIBOR 3M	11 137	2 042	2 344	1	5 709	0	4 211	1 780
WIBID/WIBOR 6M	3 737	14 844	0	0	0	3 850	1 835	1 884
WIBID/WIBOR 1Y	0	14	0	0	0	0	0	0
LIBOR USD	2 277	190	0	0	0	0	981	969

Powiązania zabezpieczające

Na dzień 31 grudnia 2022 roku Bank posiadał jedno aktywne powiązanie w ramach strategii zabezpieczającej zmienność przepływów pieniężnych. Zabezpieczane kredyty oraz instrument pochodny zabezpieczający IRS PLN oparte zostały o stawkę WIBOR 3M. Nominał 5-letniej transakcji zabezpieczającej IRS PLN wynosi 300 mln złotych.

Planowane konwencje stawek dla nowej sprzedaży oraz informacja o nowej sprzedaży opartej na stawce WIRON

W nowo sprzedawanych produktach bankowych, w których oprocentowanie będzie ustalane w oparciu o indeks WIRON, BGK planuje stosować co do zasady metody rekomendowane przez Narodową Grupę Roboczą ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR) z zachowaniem ewentualnego okresu przejściowego.

48. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym

Definicja

Ryzyko operacyjne rozumie się jako ryzyko poniesienia przez Bank strat wynikających z niedostosowania lub zawodności procesów wewnętrznych, ludzi i systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych. Definicja obejmuje ryzyko prawne, natomiast nie uwzględnia ryzyka reputacji rozumianego jako ryzyko wynikające z negatywnego odbioru wizerunku Banku i strategicznego, definiowanego jako ryzyko związane z podejmowaniem niekorzystnych lub błędnych decyzji strategicznych, brakiem lub wadliwą realizacją przyjętej strategii oraz ze zmianami w otoczeniu zewnętrznym i niewłaściwą reakcją na te zmiany, odnosząc się jednakże do procesów służących kontroli tych rodzajów ryzyka. W zarządzaniu ryzykiem operacyjnym Bank bierze pod uwagę również czynniki ryzyka środowiskowego, społecznego i ładu korporacyjnego (ESG).

Ryzyko operacyjne obejmuje wszystkie istotne obszary działalności Banku oraz wszelkie nowe, istniejące i modyfikowane: produkty, procesy i systemy oraz uwzględnia czynniki wewnętrzne (takie jak: struktura organizacyjna, specyfika działalności, użytkowane systemy informatyczne, specyfikę klientów, skargi od klientów, jakość kadr, zmiany

organizacyjne oraz rotację kadr) i czynniki zewnętrzne (otoczenie działania Banku). Proces zarządzania ryzykiem operacyjnym obejmuje wszystkie regiony oraz komórki organizacyjne centrali Banku.

Proces zarządzania ryzykiem operacyjnym uwzględnia także podmioty zależne i ma celu zapewnienie nadzoru nad ryzykiem związanych działalnością tych podmiotów, w tym ujednolicenie standardów postępowania w obszarze zarządzania ryzykiem oraz pozyskanie informacji o zdarzeniach, które mogłyby wpłynąć na ryzyko operacyjne Banku.

Bank zarządza ryzykiem operacyjnym poprzez wprowadzenie:

§ funkcji koordynatora ryzyka operacyjnego, ryzyka braku zgodności i utraty reputacji,

§ podejścia procesowego do oceny ryzyka operacyjnego,

§ wskaźników ryzyka operacyjnego (KRI),

§ scentralizowanej bazy wszystkich zaleceń,

§ metodyki oceny ryzyka operacyjnego stron trzecich: pośredników finansowych, wykonawców usług outsourcingowych,

§ oceny ryzyka w projektach i umowach outsourcingowych.

Ryzyko ESG w ryzyku operacyjnym jest zarządzane poprzez odpowiednio dostosowane narzędzia wprowadzone w procesie zarządzania ryzykiem operacyjnym.

Identyfikacja i pomiar ryzyka

Identyfikacja ryzyka operacyjnego jest realizowana poprzez gromadzenie informacji z zakresu ryzyka operacyjnego z wewnętrznych (w tym zdarzenia operacyjne, zgłoszone incydenty bezpieczeństwa, reklamacje klientowskie, arkusze oceny ryzyka) i zewnętrznych (bazy zdarzeń z obszaru ryzyka operacyjnego Związku Banków Polskich, zewnętrzne opracowania) źródeł danych.

Ocena ryzyka potencjalnego jest dokonywana metodą samooceny ryzyka w zakresie procesów w ramach aktywnych w Banku linii biznesowych.

Ocena faktycznie występujących zagrożeń jest określana na podstawie wskaźników ryzyka operacyjnego wraz z limitami oraz analizy zdarzeń operacyjnych, w tym oszacowania prawdopodobieństwa wystąpienia straty skutkującego koniecznością utworzenia rezerw na pokrycie przyszłych strat.

Pomiar ryzyka operacyjnego ma na celu określenie skalę zagrożeń związanych z występowaniem ryzyka operacyjnego przy wykorzystaniu ustalonych miar ryzyka. Pomiar ryzyka operacyjnego obejmuje: obliczanie kluczowych wskaźników ryzyka operacyjnego (KRI), obliczenie wymogu kapitałowego – metoda BIA, testy warunków skrajnych oraz wyznaczanie kapitału wewnętrznego, ocenę ryzyka stron trzecich: pośredników finansowych, wykonawców usług outsourcingowych, a także ocenę ryzyka w projektach i umowach outsourcingowych.

Ryzyko ESG wbudowane w ryzyko operacyjne jest identyfikowane oraz oceniane w procesie dokonywania samooceny ryzyka operacyjnego , a także w umowach outsourcingowych, nieoutsourcingowych, umowach istotnych i projektach.

Od 2022 r. Bank wyznacza również kapitał wewnętrzny na ryzyko ESG wbudowane w ryzyko operacyjne.

Kontrola ryzyka

Bank regularnie monitoruje poziom ryzyka operacyjnego oraz skuteczność i terminowość podejmowanych działań w ramach redukcji lub transferu ryzyka operacyjnego. Kontrola ryzyka operacyjnego obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i działalności Banku limitów dotyczących ryzyka operacyjnego, głównie w zakresie akceptowalnego poziomu ryzyka operacyjnego, limitów strat, wskaźników ryzyka operacyjnego (KRI) wraz z wartościami progowymi.

W Banku stosowane są techniki redukcji ryzyka ograniczające wpływ zdarzeń operacyjnych oraz różnego rodzaju działania zabezpieczające o charakterze prewencyjnym, takie jak:

§ szkolenia dla pracowników, w tym w zakresie ryzyka ESG w ryzyku operacyjnym,

§ plany awaryjne obejmujące plan ciągłości działania,

§ transfer ryzyka, w tym outsourcing, ochrona ubezpieczeniowa,

§ inne zabezpieczenia (prawne, organizacyjne, techniczne).

Monitorowanie ryzyka

Bank regularnie monitoruje:

§ zdarzenia operacyjne i ich skutki,

§ stopień wykorzystania akceptowalnego poziomu ryzyka operacyjnego i limitów strat,

§ wskaźniki ryzyka operacyjnego (KRI) w odniesieniu do wartości ostrzegawczych i krytycznych,

§ wyniki samooceny ryzyka operacyjnego,

§ wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z podejściem BIA,

§ wyniki testów warunków skrajnych,

§ skuteczność i terminowość działań podejmowanych w celu redukcji ryzyka operacyjnego.

Ryzyko ESG wbudowane w ryzyko operacyjne jest monitorowane poprzez zdarzenia operacyjne, wskaźniki ryzyka operacyjnego przypisane do obszarów ryzyka ESG, samoocenę ryzyka operacyjnego, poziom wymogu kapitałowego i wyniki testów warunków skrajnych.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie informacji dotyczących ryzyka operacyjnego Banku i spółek zależnych odbywa się cyklicznie na potrzeby wyższej kadry kierowniczej, KRO, Zarządu Banku oraz Rady Nadzorczej i Komitetu ds. Ryzyka. Obejmuje informację o profilu ryzyka, identyfikację potencjalnych zagrożeń, informację o podjętych działaniach. Częstotliwość sporządzania raportów jest następująca: raporty doraźne prezentujące istotne zdarzenia operacyjne, raporty kwartalne, półroczne i roczne obejmujące powyższy zakres oraz raporty roczne przedstawiające mapę ryzyka operacyjnego.

Od 2022 r. Bank sporządza raport z ujawnień ryzyka ESG – półroczną informację o ryzyku ESG Banku na podstawie art. 449a rozporządzenia CRR.

Wpływ COVID-19 na zarządzanie ryzykiem operacyjnym w Banku

W ramach mitygacji ryzyka operacyjnego w związku z epidemią COVID-19 Bank kontynuował digitalizację dokumentów na podstawie zweryfikowanych procesów/ zadań, w których zidentyfikowano papierowy obieg dokumentów. Wszyscy pracownicy mają możliwość pracy zdalnej. W Banku są wypracowane zasady pracy zdalnej ze szczególnym uwzględnieniem relacji menedżer – pracownik; menedżer – zespół. Na bieżąco prowadzono w Banku komunikację w zakresie dobrych praktyk pracy zdalnej, zasad bezpiecznej pracy w biurze, polityki czystego biurka, procedur BHP, zasad pracy rotacyjnej. W zakresie szkoleń jest możliwość ich realizowania na platformie elearningowej. W Banku jest zaktualizowany System Zarządzania Ciągłością Działania (PCD) - zweryfikowano definicję procesu krytycznego oraz procesu/działania istotnego w kontekście zagrożeń długoterminowych. W Banku trwa optymalizacja procesów biznesowych oraz pozostałych procesów funkcjonujących w Banku. Poprawiono sprawność raportowania i podejmowania decyzji.

W 2022 roku nie odnotowano wzrostu ryzyka operacyjnego, Bank utrzymuje profil ryzyka operacyjnego na stałym poziomie, apetyt na ryzyko operacyjne jest poniżej wyznaczonego limitu.

49. Inne rodzaje ryzyka

49.1. Zarządzanie ryzykiem utraty reputacji

Ryzyko utraty reputacji to zagrożenie związane z negatywnym odbiorem wizerunku Banku i jego działań, w szczególności przez klientów, kontrahentów, obligatariuszy, nadzorców oraz innych interesariuszy i opinię publiczną, mające wpływ na osiągany przez Bank wynik finansowy. Ryzyko utraty reputacji ma charakter akcesoryjny i jest uwarunkowane istnieniem innych ryzyk, a jego skutki ujawniają się w szczególności po zaistnieniu zdarzeń z zakresu ryzyka braku zgodności lub ryzyka operacyjnego. Proces zarządzania ryzykiem utraty reputacji uwzględnia także podmioty zależne i ma celu zapewnienie nadzoru nad ryzykiem związanych działalnością tych podmiotów, w tym ujednolicenie standardów postępowania w obszarze zarządzania ryzykiem oraz pozyskanie informacji o zdarzeniach, które mogłyby wpłynąć na ryzyko utraty reputacji Banku.

Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem utraty reputacji jest ochrona wizerunku Banku oraz ograniczanie wysokości straty wynikającej z naruszenia wizerunku Banku i prawdopodobieństwa pojawienia się tego rodzaju zdarzenia.

Identyfikacja i ocena ryzyka

Identyfikacja ryzyka utraty reputacji polega na określeniu jego źródeł, które wynikają z bieżącej i planowanej działalności lub zaniechania określonej działalności przez Bank. Identyfikacja ma miejsce zarówno „ex ante”, tj. przed wystąpieniem określonego zdarzenia, jak i „ex post”, tj. po jego wystąpieniu oraz obejmuje informacje ze źródeł zewnętrznych wewnętrznych, wykorzystywanych w szczególności przy analizie zdarzeń z zakresu ryzyka operacyjnego i ryzyka braku zgodności.

Identyfikacja ryzyka wykonywana jest w ramach funkcjonujących w Banku procesów (m.in. tworzenia produktów, publikacji materiałów marketingowych i reklamowych, postępowań zakupowych, sponsorowania przedsięwzięć, outsourcingu i podoutsourcingu) oraz nawiązywania i utrzymywania relacji biznesowych przez Bank. W ramach identyfikacji ryzyka uwzględniamy czynniki ESG i problematykę greenwashingu.

Ocena ryzyka utraty reputacji polega na ustaleniu poziomu ryzyka występującego w Banku w celu zastosowania adekwatnych zabezpieczeń (technik redukcji). Bank dokonuje okresowej oceny ryzyka oraz oceny ryzyka w odniesieniu do relacji biznesowych, stwierdzonych incydentów braku zgodności, zdarzeń operacyjnych oraz materiałów wizerunkowych dotyczących Banku.

W zasadach zarządzania ryzykiem utraty reputacji w procesie identyfikacji ryzyka przy nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji biznesowych oraz ocenie ryzyka zdarzeń operacyjnych, incydentów braku zgodności i opiniach sponsoringowych uwzględnia się również czynniki ESG i kwestie związane greenwashingiem.

Kontrola ryzyka

W Banku stosowane są mechanizmy kontroli ryzyka ograniczające ryzyko oraz różnego rodzaju działania zabezpieczające o charakterze prewencyjnym, w szczególności takie jak:

§ akceptacja materiałów marketingowych i materiałów zamieszczanych na stronie internetowej Banku,

§ opiniowanie regulacji wewnętrznych dotyczących nowych i modyfikowanych produktów, projektów i procesów,

§ cykliczne szkolenia dla pracowników, w tym z zakresu greenwashingu,

§ okresowe przeglądy regulacji wewnętrznych w zakresie zarządzania ryzykiem utraty reputacji,

§ limit strategiczny oraz limit oparty na miarach jakościowych, uwzględniający: specyfikę i skalę prowadzonej działalności, akceptowalny ogólny poziom ryzyka i częstotliwość występowania sytuacji obciążonych ryzykiem.

Monitorowanie ryzyka

Monitorowanie wielkości i profilu ryzyka utraty reputacji po zastosowaniu mechanizmów kontroli ryzyka, odbywa się na podstawie:

§ informacji pozyskanych ze źródeł służących do identyfikacji ryzyka,

§ informacji pozyskanych w trakcie niezależnego monitorowania w ramach funkcji kontroli

wyników weryfikacji bieżącej i testowania realizowanych przez Departament Zgodności.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie okresowe informacji dotyczących ryzyka utraty reputacji realizowane łącznie z raportowaniem ryzyka braku zgodności. Raporty okresowe z procesu zarządzania ryzykiem braku zgodności i utraty reputacji zawierają w szczególności ocenę ryzyka utraty reputacji, najistotniejsze czynniki wpływające na poziom ryzyka i wdrożone działania mitygujące. Raporty przekazywane są Zarządowi Banku, Komitetowi do spraw Audytu Rady Nadzorczej/Radzie Nadzorczej.

49.2. Zarządzanie ryzykiem biznesowym

Definicja

Ryzyko biznesowe jest rozumiane jako ryzyko nieosiągnięcia założonych i koniecznych celów ekonomicznych, w szczególności wyniku finansowego, z powodu zmian warunków ekonomiczno-społecznych, prawnych, prowadzenia działalności, rynkowych oraz jako ryzyko braku realizacji celów gospodarczych i społecznych realizowanych przez Bank w ramach misji i zadań określonych przez właściciela. Ryzyko biznesowe obejmuje ryzyko strategiczne.

Identyfikacja i pomiar ryzyka

Identyfikacja ryzyka biznesowego polega na rozpoznaniu i określeniu czynników zarówno aktualnych, jak i potencjalnych, które wynikają z bieżącej i planowanej działalności Banku i które mogą znacząco wpływać na sytuację finansową Banku, powstanie lub zmianę wysokości przychodów i kosztów Banku. Identyfikacja ryzyka biznesowego odbywa się poprzez analizę wybranych pozycji z rachunku zysków i strat dotyczących przychodów oraz kosztów Banku, a także pozycji bilansowych i pozabilansowych w zakresie istotnych pozycji odsetkowych.

Pomiar ryzyka biznesowego w zakresie wyniku finansowego dokonywany jest przez Bank poprzez analizę odchyleń realizacji strategii Banku oraz planu finansowo-rzeczowego Banku, w tym trendów w zakresie realizacji głównych pozycji i oczekiwanych wyników w okresach przyszłych oraz prospektywną ocenę ryzyka biznesowego na podstawie stress testów, a także wpływu zmian w otoczeniu regulacyjno – prawnym i makroekonomicznym.

Monitorowanie ryzyka

Ryzyko biznesowe monitorowane jest poprzez comiesięczną analizę wyników Banku, półroczną analizę rentowności wybranych produktów bankowych przedstawianą na KFB obejmującą szczegółowe zestawienie czynników wpływających na rentowność produktu, takich jak marża odsetkowa, marża prowizyjna, marża płynności oraz czynniki związane z pokryciem estymowanego kosztu ryzyka oraz kosztów operacyjnych. Coroczny przegląd dokonywany w zakresie ryzyka regulacyjnego i ryzyka zmian warunków rynkowych oraz coroczną kompleksową ocenę ryzyka biznesowego.

Poza procesem planowania rocznego i wieloletniego, podczas którego przedstawiane są Zarządowi Banku główne czynniki kształtujące wynik i sytuację finansową Banku oraz przedstawiane są najistotniejsze ryzyka w realizacji planu finansowo-rzeczowego Banku, tożsame z ryzykiem biznesowym, Bank dokonuje okresowych prognoz wyniku i bilansu. Prognozy te służą ocenie możliwości realizacji planu oraz zawierają scenariusze podejmowanych działań w celu realizacji celów biznesowych i finansowych określonych w planie.

Kontrola ryzyka

W Banku obowiązuje limit na ryzyko biznesowe. Przyjęto zasady zarządzania ryzykiem biznesowym.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie w zakresie ryzyka biznesowego realizowane jest poprzez raporty sporządzane w cyklach miesięcznych, kwartalnych oraz rocznych. Raporty miesięczne i półroczne obejmują główne wskaźniki Banku, informację o sprawozdaniu

z sytuacji finansowej, depozytach i kredytach, rachunku zysków i strat. Raport roczny przygotowywany jest dla Zarządu, Komitetu ds. Ryzyka, Komitetu ds. Audytu oraz Rady Nadzorczej. Raport zawiera informacje o poziomie realizacji planu finansowo-rzeczowego Banku, Strategii Banku oraz zawiera informacje dotyczące czynników ryzyka pochodzących z otoczenia biznesowego, takich jak makroekonomiczne czynniki ryzyka, zmiany w przepisach prawa regulujących działalność bankową oraz trendy rynkowe i zmiany zachodzące w sektorze bankowym, a także w obszarze oferowanych usług czy technologii bankowych.

49.3. Zarządzanie ryzykiem braku zgodności

Definicja

Ryzyko braku zgodności to zagrożenie wynikające ze skutków nieprzestrzegania przepisów prawa, regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych w procesach funkcjonujących w Banku. W zarządzaniu ryzykiem braku zgodności Bank uwzględnia ryzyko ESG, w tym czynniki ryzyka środowiskowego, społecznego i ładu korporacyjnego.

Ryzyko braku zgodności związane jest z działaniem każdej jednostki i komórki organizacyjnej Banku w każdym procesie funkcjonującym w Banku, a pracownicy Banku odpowiadają za realizację przypisanych im zadań związanych z poszczególnymi etapami procesu zarządzania ryzykiem braku zgodności.

Bank zarządza ryzykiem braku zgodności poprzez wprowadzenie:

§ funkcji koordynatora ryzyka operacyjnego, braku zgodności i utraty reputacji oraz funkcji koordynatora w podmiocie zależnym,

§ wskaźników ryzyka braku zgodności (KRI),

§ ocenę ryzyka braku zgodności projektów regulacyjnych i produktów wdrażanych w Banku,

§ scentralizowany proces zmian w prawie, gdzie:

– powołaliśmy funkcję koordynatora zmian w prawie,

– dokonujemy oceny poszczególnych aktów prawnych wraz z oceną ich wpływu na działalność BGK,

§ matrycę planowania testów zgodności obejmującą wszystkie procesy istotne w Banku.

Ryzyko ESG wbudowane w ryzyko braku zgodności jest zarządzane w Banku odpowiednio, poprzez identyfikowanie czynników ryzyka ESG ( środowiskowych, społecznych i governance) w obszarach szczególnie narażonych na ryzyko braku zgodności (kluczowe obszary ryzyka) i podejmowanie działań mitygujących w celu utrzymania ryzyka na akceptowalnym poziomie i zapobieżenia negatywnym skutkom jego materializacji.

Cel zarządzania

Proces zarządzania ryzykiem braku zgodności wspierany przez funkcję kontroli ma na celu zapewnianie zgodności działania Banku z przepisami prawa, przepisami wewnętrznymi oraz standardami rynkowymi.

Identyfikacja i ocena ryzyka

Identyfikacja ryzyka braku zgodności polega na określeniu źródeł ryzyka, zarówno istniejących jak i potencjalnych, które wynikają z bieżącej i planowanej działalności Banku. Za identyfikację ryzyka w jednostkach i komórkach organizacyjnych Banku odpowiadają dyrektorzy tych komórek organizacyjnych centrali Banku/Regionów wspierani przez koordynatorów.

Ocena ryzyka braku zgodności obejmuje kluczowe obszary ryzyka, a także funkcjonowanie całego Banku. W procesie identyfikacji i oceny ryzyka wybranych kluczowych obszarów uwzględniono również czynniki ESG.

Dodatkowo w ramach kapitału wewnętrznego na ryzyko braku zgodności wyliczana jest wartość kapitału na ryzyko ESG.

Kontrola ryzyka

Bank ogranicza występowanie ryzyka braku zgodności, w szczególności poprzez:

§ nałożone na pracowników Banku, zgodnie z przypisanymi im zadaniami, obowiązki:

– przestrzegania przepisów prawa, przepisów wewnętrznych oraz standardów rynkowych, w tym w zakresie ESG,

– realizację rekomendacji wydawanych przez komórkę ds. zgodności w procesie testowania i weryfikacji bieżącej,

§ analizę nowych lub zmienianych produktów i usług, jak również ustrukturyzowany, koordynowany przez Departament Zgodności proces informowania o zmianach w przepisach prawa i standardach rynkowych,

§ ustalenie i monitorowanie limitów, tj. limitu strategicznego oraz limitu opartego na miarach jakościowych), uwzględniającego specyfikę i skalę prowadzonej działalności, akceptowalny ogólny poziom ryzyka i częstotliwość występowania sytuacji obciążonych ryzykiem,

§ szkolenia organizowane dla pracowników z zagadnień regulacyjnych oraz etyki (w tym zapobieganie konfliktom i interesów i przeciwdziałanie korupcji).

Monitorowanie ryzyka

Monitorowanie wielkości i profilu ryzyka braku zgodności obejmuje w szczególności:

§ przeprowadzanie testów zgodności,

§ kwartalną/półroczną/roczną ocenę ryzyka braku zgodności.

W przypadku, gdy wyniki monitorowania wielkości i profilu ryzyka braku zgodności wskazują, że sposób wdrożenia i przestrzegania mechanizmów kontroli ryzyka braku zgodności jest w ocenie komórki ds. zgodności niewystarczający, DZ dokonuje odpowiedniej korekty wielkości i profilu ryzyka braku zgodności.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie informacji dotyczących ryzyka braku zgodności odbywa się w sposób wskazany w przepisach wewnętrznych. Informacje o ocenie ryzyka braku zgodności oraz profilu ryzyka (w tym zestawienie ocen ryzyka braku zgodności w kluczowych obszarach ryzyka) uwzględniające m.in. najważniejsze rodzaje mechanizmów kontroli ryzyka braku zgodności, wyniki testów zgodności oraz zdarzenia operacyjne mające wpływ na ryzyko braku zgodności, zawarte są w raportach okresowych przekazywanych Zarządowi Banku, Komitetowi do spraw Audytu Rady Nadzorczej/Radzie Nadzorczej. Ponadto komórka ds. zgodności na bieżąco monitoruje poziom ryzyka braku zgodności i w przypadku znaczącego lub krytycznego ogólnego poziomu ryzyka, informacje w tym zakresie przekazywane są niezwłocznie do Zarządu Banku i Rady Nadzorczej oraz do komórki audytu wewnętrznego.

49.4. Zarządzanie ryzykiem zmian warunków makroekonomicznych

Definicja

Ryzyko zmian warunków makroekonomicznych definiowane jest jako zagrożenie wystąpienia zmian warunków makroekonomicznych mających niekorzystny wpływ na Bank oraz na wysokość minimalnych wymogów kapitałowych w przyszłości.

Identyfikacja i pomiar ryzyka

Celem zarządzania ryzykiem zmian warunków makroekonomicznych jest identyfikacja czynników makroekonomicznych mających istotny wpływ na działalność Banku oraz podjęcie działań ograniczających niekorzystny wpływ potencjalnych zmian sytuacji makroekonomicznej na sytuację finansową Banku.

Proces zarządzania ryzykiem zmian warunków makroekonomicznych polega na identyfikacji czynników makroekonomicznych mających istotny wpływ na działalność Banku oraz na określeniu scenariuszy potencjalnego kształtowania się tych czynników.

Kontrola ryzyka i monitorowanie ryzyka

Bank uwzględnia czynniki makroekonomiczne oraz potencjalne ich zmiany opracowując Strategię Banku, Plan finansowo-rzeczowy Banku, Politykę Kredytową Banku oraz inne istotne dokumenty dla działalności Banku.

Pomiar ryzyka zmian warunków makroekonomicznych odbywa się między innymi poprzez testy warunków skrajnych dla czynników makroekonomicznych (stopy procentowe, kurs walutowy, zmiany cen nieruchomości), zmiany cen wybranych aktywów na rynkach towarowych, np. zmiany cen surowców energetycznych, testy ESG, uwzględniające m.in. czynniki środowiskowe oraz zagregowane testy warunków skrajnych w zakresie adekwatności kapitałowej, badające wpływ przyjętych założeń, w tym zmian czynników makroekonomicznych na wymogi kapitałowe i kapitał wewnętrzny.

W minionym roku, w związku z działaniami wojennymi za wschodnia granicą, w procesie wykonywania zagregowanych testów warunków skrajnych, w poszczególnych scenariuszach testowych Bank uwzględnił wpływ działań wojennych na czynniki ryzyka.

Ryzyko zmian warunków makroekonomicznych mierzone jest również zaangażowaniem Banku w poszczególne branże, podmioty bądź produkty. Poziom poszczególnych limitów wewnętrznych ustalany jest adekwatnie do oczekiwanego poziomu ryzyka związanego z daną branżą.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie w zakresie ryzyka zmian warunków makroekonomicznych odbywa się poprzez raporty ryzyka kredytowego sporządzane w cyklach miesięcznych, kwartalnych oraz rocznych, zawierających uwzględnienie wpływu czynników makroekonomicznych na działalność kredytową Banku oraz poprzez raporty podsumowujące każdorazowe wykonanie testów warunków skrajnych. Odbiorcami poszczególnych raportów są Komitet Kredytowy Banku, Komitet Finansowy Banku, Zarząd Banku, Komitet do spraw Ryzyka oraz Rada Nadzorcza.

49.5. Zarządzanie ryzykiem modeli

Definicja

Ryzyko modelu to potencjalna strata, jaką może ponieść bank w wyniku decyzji, które mogły zasadniczo opierać się na danych uzyskanych przy zastosowaniu modeli wykorzystywanych przez bank, z powodu błędów w opracowaniu, wdrażaniu lub stosowaniu takich modeli.

Cel zarządzania

Ograniczanie ryzyka poniesienia strat w wyniku podejmowania błędnych decyzji biznesowych na podstawie modeli funkcjonujących poprzez odpowiednio zdefiniowany i realizowany proces zarządzania modelami. Jednym z elementów procesu zarządzania modelami jest objęcie regularną, niezależną walidacją wszystkich modeli istotnych.

Identyfikacja i ocena ryzyka

Identyfikacja ryzyka modeli polega w szczególności na gromadzeniu informacji o wykorzystywanych, a także planowanych do wdrożenia modelach oraz cyklicznym określaniu istotności modeli. Ocena ryzyka modeli polega na ocenie ryzyka dla pojedynczego modelu oraz ryzyka zagregowanego wszystkich modeli, określeniu akceptowalnego poziomu ryzyka.

Monitorowanie ryzyka

Wszystkie modele istotne objęte są procesem cyklicznej niezależnej walidacji zgodnie z przyjętym w banku rocznym harmonogramem prac sporządzonym przez niezależną komórkę walidacji. Niezależna komórka walidacji (niezależna względem jednostek organizacyjnych banku pełniących rolę właścicieli i użytkowników modeli) podlega bezpośrednio pod Członka Zarządu nadzorującego pion ryzyka. Wyniki walidacji modeli wraz z zaleceniami są przedstawiane przez niezależną komórkę walidacji na KZM.

Kontrola ryzyka

Celem kontroli ryzyka modeli jest utrzymanie zagregowanej oceny ryzyka modeli na poziomie akceptowanym przez bank. Kontrola ryzyka modeli polega na określeniu mechanizmów wykorzystywanych do diagnozowania poziomu ryzyka modeli oraz narzędzi ograniczania poziomu tego ryzyka.

Raportowanie ryzyka

Raport kwartalny z modeli (przedstawiany Komitetowi Zarządzania Modelami w Banku - KZM) i półroczny (KZM i Zarządowi Banku) zawiera w szczególności informacje dotyczące: rejestru modeli, dzienników modeli, zmiany w liczbie stosowanych modeli, zakresach ich stosowania i przyczynach tych zmian, harmonogram zadań na dany okres wraz z oceną jego realizacji i ewentualnych przyczynach opóźnień oraz kluczowe ustalenia z wyników przeprowadzonych monitoringów, walidacji modeli i audytów wewnętrznych, jeżeli takie były, wraz z oceną poziomu ryzyka modeli.

Raport roczny prezentowany Radzie Nadzorczej Banku, Komitetowi do spraw Ryzyka, Zarządowi Banku i KZM zawiera informacje analogiczne jak w raporcie kwartalnym i półrocznym oraz dodatkowo informacje dotyczące systemu zarządzania ryzykiem modeli wraz z wykazem planowanych działań związanych z zakresem zarządzania modelami i ich ryzykiem oraz ocenę ich skuteczności.

49.6. Zarządzanie ryzykiem dźwigni

Definicja

Ryzyko dźwigni finansowej to zagrożenie wynikające z nadmiernego wzrostu ekspozycji Banku w stosunku do funduszy własnych, które może wymagać podjęcia niezamierzonych działań korygujących plan finansowo-rzeczowy, w tym awaryjnej sprzedaży aktywów mogącej przynieść straty.

Cel zarządzania

Celem zarządzania ryzykiem dźwigni finansowej jest zapewnienie właściwej relacji pomiędzy wielkością kapitału podstawowego (Tier 1) i sumą aktywów bilansowych oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych Banku. Proces zarządzania ryzykiem dźwigni zintegrowany jest z procesem zarządzania adekwatnością kapitałową.

Identyfikacja i pomiar ryzyka

Identyfikacja ryzyka dźwigni finansowej polega na określeniu aktualnych i potencjalnych źródeł i czynników ryzyka oraz jego potencjalnego wpływu na działalność Banku. Badanie istotności ryzyka dźwigni odbywa się w ramach corocznych przeglądów procesu ICAAP.

Do pomiaru poziomu ryzyka dźwigni finansowej stosuje się następujące metody:

§ wskaźniki dżwigni (nadzorczy i wewnętrzny),

§ wskaźniki dźwigni w warunkach skrajnych obejmujące analizy scenariuszowe, analizy wrażliwości oraz testy odwrócone.

Monitorowanie ryzyka

Proces monitorowania ryzyka polega m.in. na cyklicznej kontroli poziomów miar ryzyka i analizowaniu wykorzystania limitów.

Kontrola ryzyka

Celem kontroli ryzyka dźwigni finansowej jest dążenie do utrzymania poziomu ryzyka dźwigni finansowej na akceptowalnym poziomie. Kontrola ryzyka dźwigni obejmuje limit zewnętrzny dla wskaźnika dźwigni, określony w CRR oraz limity wewnętrzne, w tym w szczególności akceptowalny poziom ryzyka dźwigni oraz limity strategiczne.

Raportowanie ryzyka

W zakresie ryzyka dźwigni raporty sporządzane są w trybie miesięcznym, kwartalnym, półrocznym i rocznym zawierające w szczególności wykorzystanie limitów dźwigni oraz wyniki stress testów.

49.7. Zarządzanie ryzykiem ESG

Definicja

Ryzyko ESG (z ang. Environmental, Social, Governance) to zagrożenie wynikające z czynników ryzyka ESG, które mogą mieć negatywny wpływ (bezpośrednio lub pośrednio) na Bank, Partnerów, nabywców obligacji BGK, pracowników BGK i dostawców usług dla BGK. Ryzyko ESG dzieli się na: ryzyko środowiskowe (obejmujące ryzyko fizyczne oraz ryzyko przejścia), ryzyko społeczne oraz ryzyko związane z ładem korporacyjnym. Ryzyko ESG jest ryzykiem wbudowanym w inne rodzaje ryzyka, a także ryzykiem hybrydowym – mierzalnym lub trudno mierzalnym, w zależności od charakteru ryzyka, w które jest wbudowane.

Identyfikacja i ocena ryzyka ESG

Identyfikacja ryzyka ESG polega na określeniu jego źródeł, aktualnych, jak i potencjalnych, które wynikają z bieżącej i planowanej działalności odpowiednio Banku, pracowników Banku, Partnerów biznesowych lub zaniechania działalności generującej ryzyko ESG. Źródła ryzyka ESG mogą mieć charakter wewnętrzny (zdarzenia wewnętrzne, gdy wynikają z organizacji i działalności Banku) oraz zewnętrzny (zdarzenia zewnętrzne, gdy są one niezależne od Banku – np. dotyczą Partnerów biznesowych Banku, zewnętrznych środowiskowych lub społecznych Czynników ryzyka ESG).

Ocena ryzyka ESG obejmuje łączną analizę odpowiednich czynników środowiskowych, społecznych i związanych z ładem korporacyjnym. Czynniki środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym stanowią równorzędne składniki oceny ryzyka ESG.

W zakresie dotyczącym procesów, ocena ryzyka ESG jest przeprowadzana w procesie kredytowym i inwestycyjnym, z uwagi na ich istotny związek z realizacją strategii Banku. Ocena ryzyka ESG w ramach procesu kredytowego i inwestycyjnego polega na ustaleniu poziomu ryzyka dotyczącego Partnerów biznesowych, finansowanej działalności lub inwestycji kapitałowych Banku.

Kontrola ryzyka

W ramach kontroli ryzyka ESG, stosuje się mechanizmy kontroli ryzyka, w tym limit dostosowany do wielkości Banku i profilu ryzyka jego działalności.

Monitorowanie ryzyka

Monitorowanie wielkości i profilu ryzyka ESG po zastosowaniu mechanizmów kontroli ryzyka odbywa się na podstawie informacji gromadzonych w procesie monitoringu kredytowego, w tym monitoringu realizacji inwestycji oraz monitoringu inwestycji; informacji pozyskanych w trakcie weryfikacji bieżącej oraz testowania; wyników testów warunków skrajnych.

Raportowanie ryzyka

Raportowanie ryzyka ESG obejmuje:

§ Identyfikację potencjalnych zagrożeń,

§ Informację o podjętych działaniach ograniczających ryzyko oraz ocenę ich skuteczności.

Raportowanie ryzyka ESG odbywa się poprzez:

§ Ujawnienia ryzyka ESG – zawierające raport jakościowy oraz raport ilościowy prezentujące metody zarządzania ryzykiem ESG w Banku oraz wielkość ekspozycji Banku w obszarze analizy ryzyka zmiany klimatu;

§ Raport taksonomiczny (raport wewnętrzny) – prezentujący wyniki analizy zgodności portfela Banku z kryteriami taksonomii

§ Raport z oceny ryzyka ESG (raport wewnętrzny) – prezentujący wyniki monitoringu ryzyka w procesie kredytowym i inwestycyjnym oraz monitoringu wykorzystania strategicznego limitu ryzyka ESG,

§ Raport zintegrowany,

§ Raport z testów warunków skrajnych - “Wyniki kompleksowych testów warunków skrajnych”.

50. Adekwatność kapitałowa

Celem zarządzania adekwatnością kapitałową jest utrzymywanie funduszy własnych na poziomie adekwatnym do skali i profilu działalności Banku.

Adekwatność kapitałowa monitorowana jest za pomocą wskaźników adekwatności kapitałowej:

§ współczynników kapitałowych wyznaczanych zgodnie z przepisami Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (CRR) z późn. zm.:

- współczynnika kapitału podstawowego Tier I;

- współczynnika kapitału Tier I;

- współczynnika wypłacalności (łącznego współczynnika kapitałowego);

§ wskaźnika kapitału wewnętrznego, o którym mowa w art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo bankowe, rozumianego jako stosunek kapitału wewnętrznego do funduszy własnych.

Powyższe wskaźniki wyznaczane są w ujęciu jednostkowym z uwagi na brak konieczności dokonywania konsolidacji ostrożnościowej zgodnie z przepisami rozporządzenia CRR.

W 2022 r. Bank spełniał normy adekwatności kapitałowej określone w rozporządzeniu CRR i ustawie Prawo bankowe.

Zarządzanie adekwatnością kapitałową obejmuje:

§ wyznaczanie i monitorowanie wskaźników adekwatności kapitałowej,

§ ustalanie i monitorowanie wykorzystania limitu strategicznego i limitów kapitałowych na poszczególne obszary działalności opartych o wysokość kapitału wewnętrznego,

§ przeprowadzanie testów warunków skrajnych,

§ raportowanie o poziomie adekwatności kapitałowej,

§ planowanie kapitałowe,

§ opracowanie kapitałowego planu awaryjnego.

W ramach procesu zarządzania adekwatnością kapitałową sporządzane są cykliczne raporty zawierające informacje na temat kształtowania się wskaźników adekwatności kapitałowej, wysokości całkowitego wymogu kapitałowego, kapitału wewnętrznego i funduszy własnych, wykorzystania limitów kapitałowych i limitu strategicznego oraz wyników testów warunków skrajnych.

W maju 2020 r. Europejski Urząd Nadzoru Bankowego w ramach jednolitego zbioru pytań i odpowiedzi wydał stanowisko dotyczące momentu rozpoznawania zysków rocznych oraz śródrocznych w danych dotyczących adekwatności kapitałowej. Zgodnie z tym podejściem od momentu kiedy Bank formalnie spełnia kryteria pozwalające mu zaliczyć zysk za dany okres do kapitału Tier I, uznaje się, że zysk ten powinien być zaliczony na datę wsteczną – należy zatem dokonać korekty funduszy własnych na datę, której dotyczy zysk. W związku z tym dane porównawcze z zakresu adekwatności kapitałowej na datę 31.12.2021 zostały zaprezentowane z uwzględnieniem retrospektywnego zaliczenia zysku za poprzednie lata w funduszach własnych.

Kształtowanie wskaźników adekwatności kapitałowej i ich składników oraz wskaźnika dźwigni przedstawiają poniższe tabele.

Wskaźniki adekwatności kapitałowej z funduszami przepływowymi
Lp.	Wskaźnik	31.12.2022	31.12.2021
I	Współczynnik CET1	28,91%	29,39%
II	Współczynnik kapitału Tier I	28,91%	29,39%
III	Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy)	28,91%	29,39%
IV	Wskaźnik kapitału wewnętrznego	37,97%	38,37%
V	Fundusze własne	27 997	24 381
V.1	Tier1	27 997	24 381
V.1.1	CET1	27 997	24 381
V.1.2	AT1	0	0
V.2	Tier2	0	0
VI	Całkowity wymóg kapitałowy	7 747	6 636
VII	Kapitał wewnętrzny*	10 630	9 355
VIII	Wskaźnik dźwigni	4,98%	5,27%
* Obejmuje także ekspozycje z tytułu zarządzania programami europejskimi oraz z tytułu działalności poręczeniowo-gwarancyjnej BGK realizowanej w ramach programów rządowych.

§ Informacja dodatkowa

Wskaźniki adekwatności kapitałowej bez funduszy przepływowych
Lp.	Wskaźnik	31.12.2022	31.12.2021
I	Współczynnik CET1	29,07%	29,52%
II	Współczynnik kapitału Tier I	29,07%	29,52%
III	Współczynnik wypłacalności (łączny współczynnik kapitałowy)	29,07%	29,52%
IV	Wskaźnik kapitału wewnętrznego	35,62%	36,37%
V	Fundusze własne	27 997	24 381
V.1	Tier1	27 997	24 381
V.1.1	CET1	27 997	24 381
V.1.2	AT1	0	0
V.2	Tier2	0	0
VI	Całkowity wymóg kapitałowy	7 704	6 607
VII	Kapitał wewnętrzny	9 973	8 868
VIII	Wskaźnik dźwigni	10,51%	11,13%

Zmiany wysokości współczynników kapitałowych, wskaźnika kapitału wewnętrznego oraz wskaźnika dźwigni wynikały głównie z:

§ wzrostu funduszy własnych na skutek dokapitalizowania Banku przez Skarb Państwa w wyniku nieodpłatnego przekazania obligacji skarbowych o wartości nominalnej 5 000 mln zł przez Ministra Finansów,

§ wzrostu całkowitego wymogu kapitałowego oraz kapitału wewnętrznego, głównie w wyniku wzrostu wymogu kapitałowego oraz kapitału wewnętrznego z tytułu ryzyka kredytowego w szczególności w związku ze wzrostem łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko wobec przedsiębiorstw;

§ wyższej dynamiki wzrostu aktywów i pozycji pozabilansowych w relacji do dynamiki wzrostu funduszy własnych Banku.

Fundusze własne dla potrzeb adekwatności kapitałowej

Fundusze własne do współczynnika wypłacalności wyznaczane są zgodnie z rozporządzeniem CRR.

Dla potrzeb adekwatności kapitałowej fundusze własne wyznaczane są w ujęciu jednostkowym z uwagi na brak konieczności dokonywania konsolidacji ostrożnościowej zgodnie z przepisami rozporządzenia CRR.

Fundusze własne BGK wyznaczone zgodnie z przepisami CRR obejmują:

1) kapitał Tier I:

§ kapitał podstawowy Tier I (kapitał CET1, ang. Common Equity Tier 1 capital):

- fundusz statutowy, na mocy art. 3 ust. 3c ustawy o BGK stanowiący instrument kapitałowy w rozumieniu art. 26 ust. 1 lit. a i art. 28 CRR

Fundusz statutowy jest tworzony ze środków pieniężnych i innych składników majątkowych wnoszonych przez Skarb Państwa, w tym z przekazanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych skarbowych papierów wartościowych oraz z corocznych odpisów z zysku netto Banku, zgodnie z zasadami określonymi w statucie BGK.

- kapitał rezerwowy obejmujący fundusz zapasowy i fundusz rezerwowy

Fundusz zapasowy i fundusz rezerwowy są tworzone z odpisów z rocznego zysku netto, zgodnie z zasadami określonymi w statucie BGK.

- fundusz ogólnego ryzyka bankowego

Fundusz ogólnego ryzyka bankowego jest tworzony z odpisów z rocznego zysku netto, zgodnie z zasadami określonymi w statucie BGK

- skumulowane inne całkowite dochody;

- odliczenia z tytułu wartości niematerialnych i prawnych, z wyjątkiem ostrożnie wycenianych aktywów będących oprogramowaniem

Kwota odliczenia z tytułu wartości niematerialnych i prawnych jest pomniejszana o powiązane rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego związane z aktywami niematerialnymi.

- korekty wartości z tytułu wymogów w zakresie ostrożnej wyceny (ang. Additional Valuation Adjustments, AVA) AVA wyznaczana jest metodą uproszczoną, zgodnie z Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2016/101 z dnia 26 października 2015 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących ostrożnej wyceny zgodnie z art. 105 ust. 14

- odliczenie z tytułu niedoboru pokrycia ekspozycji nieobsługiwanych obliczone zgodnie z art. 47c Rozporządzenia CRR;

- zaangażowania kapitałowe Banku, bezpośrednie i pośrednie, w podmioty sektora finansowego, jeżeli instytucja nie dokonała znacznej inwestycji w te podmioty wyrażone w postaci posiadanych akcji lub udziałów, lub innych instrumentów kapitału podstawowego lub instrumentów Tier 2 tych podmiotów, o ile ich suma przekracza 10% kapitału podstawowego Tier 1 Banku.

Na 31.12.2022 oraz 31.12.2021 r. Bank nie posiadał pomniejszeń z tego tytułu.

§ Bank nie włącza do żadnego elementu funduszy własnych pozycji o których mowa w art. 33 ust 1 Rozporządzenia CRR.

§ Kapitał dodatkowy Tier I (AT1, ang. Additional Tier 1 Capital) – na 31.12.2022 r. oraz 31.12.2021 r. Bank nie posiadał pozycji w kapitale dodatkowym Tier I.

§ W przypadku, gdyby wartość pomniejszeń obniżyła wartość kapitału Tier 2 poniżej zera, wartość nadwyżki tych pomniejszeń ponad wartość kapitału Tier 2 odejmuje się od funduszy podstawowych Tier 1.

Fundusze własne	31.12.2022	31.12.2021
Fundusze podstawowe (Tier 1)	27 997	24 381
Kapitał (fundusz) statutowy	26 879	21 982
Kapitał (fundusz) zapasowy	1 608	1 553
Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe	77	77
Fundusz ogólnego ryzyka bankowego	155	155
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych	0	0
Skumulowane inne całkowite dochody	-449	51
Zyski zatrzymane w poprzednich latach	0	696
Wartości niematerialne	-71	-43
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego związane z aktywami niematerialnymi	5	4
Korekty Tier 1 wynikające z zastosowania filtrów ostrożnościowych	-51	-68
(-) Niedobór pokrycia z tytułu ekspozycji nieobsługiwanych	-148	-26
(-) Rezerwa z tytułu instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne	-8	0
Fundusze uzupełniające (Tier 2)	0	0
Razem fundusze własne	27 997	24 381

Wymogi kapitałowe (Filar I)

W celu wyznaczania minimalnych wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka (I Filar) Bank stosuje metody opisane w poniższej tabeli.

Wymóg kapitałowy z tytułu:	Metoda
ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta	– metoda standardowa (art. 111 – 141 CRR)
	– kompleksowa metoda ujmowania zabezpieczeń (art. 223 – 224 CRR)
	– metoda standardowa dotycząca ryzyka kredytowego kontrahenta (art. 274 – 280f CRR)
	– wymogi w zakresie funduszy własnych w odniesieniu do ekspozycji wobec kontrahenta centralnego (art. 300- 311 CRR)
ryzyka walutowego	metoda podstawowa (art. 351 CRR)
ryzyka cen towarów	metoda uproszczona (art. 360 CRR)
ryzyka pozycji z tytułu:
- ryzyka szczególnego w zakresie instrumentów kapitałowych w portfelu handlowym	zgodnie z art. 342 CRR
- ryzyka ogólnego w zakresie instrumentów kapitałowych w portfelu handlowym	zgodnie z art. 343 CRR
- ryzyka szczególnego w zakresie instrumentów dłużnych w portfelu handlowym	zgodnie z art. 336 CRR
- ryzyka ogólnego w zakresie instrumentów dłużnych w portfelu handlowym	metoda terminów zapadalności (art. 339 CRR)
ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej (Credit Valuation Adjustment , CVA)	metoda standardowa (art. 384 CRR)
ryzyka rozliczenia	zgodnie z art. 378 – 380 CRR
dużych ekspozycji w portfelu handlowym	zgodnie z art. 397 CRR
znacznych pakietów akcji poza sektorem finansowym	zgodnie z art. 89 - 91 CRR
ryzyka operacyjnego	metoda wskaźnika bazowego (art. 315 – 316 CRR)

Struktura wymogów kapitałowych BGK – z funduszami przepływowymi:

Lp.	Wymóg kapitałowy z tytułu:	31.12.2022	31.12.2021
I	ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta	7 332	6 328
II.	ryzyka walutowego	0	0
III.	ryzyka cen towarów	0	0
IV.	ryzyka pozycji w portfelu handlowym, w tym:	68	78
1	- ryzyka szczególnego i ogólnego w zakresie instrumentów kapitałowych	0	0
2	- ryzyka szczególnego w zakresie instrumentów dłużnych	0	0
3	- ryzyka ogólnego w zakresie instrumentów dłużnych	68	78
V.	ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej (Credit Valuation Adjustment , CVA)	13	14
VI.	ryzyka rozliczenia	0	0
VII.	dużych ekspozycji w portfelu handlowym	0	0
VIII.	znacznych pakietów akcji poza sektorem finansowym	0	0
IX.	ryzyka operacyjnego	333	215
Razem		7 747	6 636

Kapitał wewnętrzny (Filar II)

Kapitał wewnętrzny (II Filar) jest to oszacowana przez Bank kwota, niezbędna do pokrycia wszystkich zidentyfikowanych istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności Banku oraz zmian otoczenia gospodarczego, uwzględniająca przewidywany poziom ryzyka. Oszacowana kwota kapitału wewnętrznego utrzymywana jest w celu pokrycia nieoczekiwanych strat.

Kapitał wewnętrzny szacowany jest na pokrycie ryzyk, które zostały zidentyfikowane jako istotne. Dla ryzyk nieistotnych nie jest wyznaczany kapitał wewnętrzny na ich pokrycie. Kwota całkowitego kapitału wewnętrznego wyznaczana jest jako suma kapitału wewnętrznego z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka.

W celu oszacowania kapitału wewnętrznego z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka Bank stosuje metody wykorzystywane do wyznaczania wymogów kapitałowych lub metody wewnętrzne opracowane przez Bank.

Kapitał wewnętrzny według stanu na 31 grudnia 2022 r. wyniósł 10 630 mln zł, a wskaźnik kapitału wewnętrznego 37,97%. Strukturę kapitału wewnętrznego (z funduszami przepływowymi oraz ekspozycjami z tytułu zarządzania programami europejskimi oraz z tytułu działalności poręczeniowo-gwarancyjnej BGK realizowanej w ramach programów rządowych) w mln zł przedstawia poniższy wykres.

image_d99ef687-4486-4100-9593-9ddf54b32770

Pozostałe noty

51. Działalność powiernicza

W latach 2022 i 2021 na podstawie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 18 lutego 2011 roku, w sprawie udzielenia Bankowi Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w Warszawie, zezwolenia na prowadzenie rachunków papierów wartościowych (działalność powiernicza), Bank prowadził rachunki papierów wartościowych klientów (działalność powiernicza), na których przechowywano zdematerializowane instrumenty finansowe.

Papiery wartościowe	31.12.2022	31.12.2021
KDPW	257 350	251 741
Obligacje na rachunkach depozytowych	15 821	17 422
Obligacje w rejestrze sponsora emisji	3 091	1 687
Obligacje skarbowe Podmiot 1 SP	238 438	232 632
NBP	830	903
Bony pieniężne	830	903
BGK	410	416
Obligacje komunalne na rachunkach depozytowych	49	53
Pozostałe obligacje na rachunkach depozytowych	361	363
Razem	258 590	253 060

W latach obrotowych 2022 oraz 2021 Bank nie prowadził rachunków papierów wartościowych klientów, na których przechowywał instrumenty finansowe inne niż zdematerializowane.

Od 1 lipca 2019 roku zgodnie z zapisami ustawy o obrocie instrumentami finansowymi Bank w ramach działalności powierniczej pełni funkcję Agenta Emisji dla obligacji korporacyjnych oraz komunalnych.

52. Informacje dotyczące podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego

W dniu 15 października 2020 r. Bank zawarł z Mazars Audyt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością umowę o badanie sprawozdań finansowych na okres 3 lat (począwszy od sprawozdania za 2020 r.). Bank będzie korzystał z opcji przedłużenia umowy o kolejne 2 lata.

Łączna wysokość wypłaconego lub należnego wynagrodzenia (w tysiącach zł brutto) dla firmy audytorskiej badającej sprawozdanie finansowe, z tytułu:	2022	2021
Badanie sprawozdania finansowego Banku oraz badanie skonsolidowanego sprawozdania Grupy Kapitałowej wraz z badaniem w formacie ESEF	856	746
Inne usługi poświadczające, usługi pokrewne	325	221
Razem	1 181	967

Kategoria "Inne usługi poświadczające, usługi pokrewne" zawiera wynagrodzenie audytora w zakresie: badania pakietów konsolidacyjnych, oceny wypełnienia wymogów w zakresie przechowywania aktywów klientów, badania zakresu i poprawności ujawnianych informacji w raporcie dotyczącym zarządzania ryzykiem i adekwatności kapitałowej, badania ryzyk ESG, przeprowadzenie uzgodnionych procedur dotyczących prospektu emisyjnego.

53. Istotne zdarzenia następujące po dniu bilansowym

Utworzenie Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg

Od 1 stycznia 2023 r. w ramach BGK funkcjonuje Rządowy Funduszu Rozwoju Dróg, który został utworzony w wyniku przekształcenia państwowego funduszu celowego w fundusz przepływowy na mocy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw. Celem funduszu jest wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego i parametrów technicznych lokalnej sieci drogowej, a także poprawy oraz zwiększenia atrakcyjności i dostępności terenów inwestycyjnych.

Opinia Rzecznika Generalnego TSUE z dnia 16.02.2023 r.

W dniu 16.02.2023 r. została opublikowana opinia Rzecznika Generalnego TSUE („Rzecznik”) w toczącej się przed TSUE sprawie o syg. C-520/21, dotyczącej rozliczenia roszczeń wynikających z bezumownego korzystania z cudzego kapitału w razie unieważnienia umowy kredytowej we frankach szwajcarskich (pytanie prejudycjalne zostało skierowane do TSUE przez Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście w kontekście zgodności z dyrektywą 93/13/EWG („Dyrektywa”) w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich). Opinia nie jest wiążąca i nie rozstrzyga ostatecznie tych kwestii, wyrok TSUE w tej sprawie spodziewany jest w 2023 r.

Bank wziął pod uwagę opinię Rzecznika Generalnego TSUE w dokonanych oszacowaniach rezerwy na kredyty pierwotnie indeksowane lub denominowane w CHF.

Nabycie akcji w spółce Contec S.A.

W dniu 17 marca 2023 r. spółka Vinci S.A. HiTech ASI S.K.A., zarządzana przez Vinci S.A., podpisała umowę obejmującą inwestycję kapitałową w spółkę Contec S.A. na kwotę 38,2 mln zł obejmując w zamian 42.424.889 akcji wskazanej Spółki.

Nabycie akcji w Vinci S.A. HiTech ASI S.K.A.

W dniu 23 marca 2023 r. Bank objął emisję akcji serii C spółki Vinci S.A. HiTech ASI S.K.A. o wartości 41,5 mln zł.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Gospodarstwa Krajowego za rok obrotowy od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2022 r. liczy 122 kolejno ponumerowanych stron.

Warszawa, dnia 5 kwietnia 2023 r.

Sporządził:
Dyrektor Zarządzający Pionem Finansów
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Rafał Szadurski


Podpisy członków Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego:

Prezes Zarządu	Pierwszy Wiceprezes Zarządu	Członek Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Beata Daszyńska - Muzyczka	Paweł Nierada	Radosław Kwiecień


Członek Zarządu	Członek Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Tomasz Robaczyński	Dariusz Szwed