Spis treści

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE3

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ3

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z DOCHODÓW4

ZYSK NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ ZWYKŁĄ5

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW5

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM6

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH7

DODATKOWE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO8

1.Informacje ogólne8

2.Podstawa sporządzenia oraz zasady rachunkowości10

3.Wpływ zdarzeń nietypowych na sytuację Grupy28

4.Segmenty operacyjne30

5.Wartość firmy33

6.Wartości niematerialne34

7.Rzeczowe aktywa trwałe36

8.Aktywa z tytułu prawa do użytkowania39

9.Nieruchomości inwestycyjne41

10.Aktywa oraz zobowiązania finansowe42

11.Aktywa oraz rezerwa na podatek odroczony46

12.Zapasy47

13.Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności48

14.Środki pieniężne i ich ekwiwalenty49

15.Kapitał własny50

16.Świadczenia pracownicze51

17.Zobowiązania z tytułu dostaw i usług55

18.Przychody ze sprzedaży55

19.Koszty operacyjne56

20.Pozostałe przychody operacyjne oraz pozostałe koszty operacyjne56

21.Przychody i koszty finansowe57

22.Podatek dochodowy58

23.Dywidendy58

24.Zabezpieczenia spłaty zobowiązań58

25.Transakcje z podmiotami powiązanymi59

26.Sprawy sądowe61

27.Ryzyko dotyczące instrumentów finansowych62

28.Zarządzanie kapitałem67

29.Pozostałe informacje68

30.Zdarzenia po dniu bilansowym69

31.Zatwierdzenie do publikacji69

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z DOCHODÓW

ZYSK NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ ZWYKŁĄ

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

Zmiany w kapitale własnym w okresie od 01.01. do 31.12.2021 roku

Zmiany w kapitale własnym w okresie od 01.01. do 31.12.2020 roku

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

DODATKOWE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1.Informacje ogólne

a)Informacje o jednostce dominującej

Jednostką dominującą Grupy Kapitałowej Mangata Holding [dalej zwana „Grupą Kapitałową”, „Grupą”] jest Mangata Holding S.A. [dalej zwana „Spółką dominującą”, „Jednostką dominującą”, „Emitentem”].

Mangata HoldingSpółka akcyjna została utworzona na podstawie aktu notarialnego z dnia 1 grudnia 1990 roku (Rep. A. 1453/90). Spółka dominująca została wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego

w Sądzie Rejonowym w Bielsku – Białej Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego (Polska) pod numerem 0000084847. Spółce dominującej nadano numer statystyczny REGON 890501767.

Od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego nie wystąpiły zmiany w zakresie nazwy jednostki ani innych danych identyfikacyjnych.

Akcje Spółki dominującej są notowane na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.

Adres siedziby Spółki dominującej: ul. Cechowa 6/8, 43-300 Bielsko-Biała, Polska.

Czas trwania Spółki dominującej jest nieoznaczony.

Spółka dominująca wraz z jej jednostkami zależnymi tworzy Grupę Kapitałową Mangata Holding.

Jednostką dominującą dla Mangata Holding S.A. jest Capital MBO Sp. z o.o.

Jednostką dominującą najwyższego szczebla jest BTQ S.A., której większość akcji pozostaje własnością rodziny Państwa Jurczyk.

b)Skład Rady Nadzorczej Spółki dominującej

W skład Rady Nadzorczej Spółki do dnia 8 czerwca 2021 roku wchodziły następujące osoby:

Grzegorz Morawiec – Przewodniczący Rady Nadzorczej

Tomasz Jurczyk – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej

Jan Jurczyk – Sekretarz Rady Nadzorczej

Marcin Knieć – Członek Rady Nadzorczej

Zygmunt Mrożek – Członek Rady Nadzorczej

Ireneusz Tomecki – Członek Rady Nadzorczej

W skład Rady Nadzorczej Spółki od dnia 8 czerwca 2021 roku, również na dzień 31 grudnia 2021 roku, wchodziły następujące osoby:

Grzegorz Morawiec – Przewodniczący Rady Nadzorczej

Tomasz Jurczyk – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej

Jan Jurczyk – Sekretarz Rady Nadzorczej

Marcin Knieć – Członek Rady Nadzorczej

Zygmunt Mrożek – Członek Rady Nadzorczej

Robert Czajkowski – Członek Rady Nadzorczej

Powyższe zmiany w składzie Rady Nadzorczej zostały dokonane w dniu 8 czerwca 2021 r. przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Mangata Holding S.A., które powołało Członków Rady Nadzorczej nowej kadencji.

W ramach Rady Nadzorczej funkcjonuje Komitet Audytu. W skład Komitetu Audytu Spółki do dnia 8 czerwca 2021 roku wchodziły następujące osoby:

Marcin Knieć - Przewodniczący Komitetu Audytu

Grzegorz Morawiec - Członek Komitetu Audytu

Ireneusz Tomecki - Członek Komitetu Audytu

W skład Komitetu Audytu od dnia 8 czerwca 2021 r., również na dzień 31 grudnia 2021 roku wchodzą:

Marcin Knieć - Przewodniczący Komitetu Audytu

Grzegorz Morawiec - Członek Komitetu Audytu

Robert Czajkowski - Członek Komitetu Audytu

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, do dnia jego zatwierdzenia, nie miały miejsca inne zmiany w składzie Komitecie Audytu Spółki.

Komitet Audytu Mangata Holding S.A. w powyższym składzie spełnia kryteria określone przez ustawę o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020 r., poz. 1415 z późn. zm.).

c)Skład Zarządu Spółki dominującej

W skład Zarządu Spółki dominującej na dzień zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji wchodzili:

Leszek Jurasz – Prezes Zarządu

Kazimierz Przełomski – Wiceprezes Zarządu

Michał Zawisza – Wiceprezes Zarządu

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy Kapitałowej, do dnia jego zatwierdzenia, nie miały miejsca zmiany w składzie Zarządu Jednostki dominującej.

d)Charakter działalności Grupy

Podstawowym przedmiotem działalności spółek Grupy Kapitałowej jest produkcja armatury, odlewów, elementów złącznych, podzespołów dla motoryzacji, komponentów dla przemysłu maszynowego oraz automatyka przemysłowa.

Działalność produkcyjna prowadzona jest w zakładach zlokalizowanych w Polsce na terenie województw: śląskiego, opolskiego oraz dolnośląskiego. Grupa sprzedaje swoje wyroby do odbiorców na całym świecie, przy czym głównymi rynkami zbytu są: Polska oraz kraje Unii Europejskiej.

Szerszy opis działalności prowadzonej przez Grupę Kapitałową został przedstawiony w nocie dotyczącej segmentów operacyjnych.

e)Informacje o Grupie Kapitałowej

Skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy Kapitałowej została objęta Spółka dominująca oraz następujące spółki zależne:

Czas trwania Spółki dominującej oraz wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jednostek objętych konsolidacją jest nieoznaczony.

W dniu 21 maja 2021 roku właściwy sąd zarejestrował połączenie spółek: Zetkama Nieruchomości sp. z o.o. (spółka przejmująca) z Mangata Nieruchomości sp. z o.o. (spółka przejmowana). Celem połączenia spółek jest optymalizacja struktury Grupy oraz koncentracja działalności związanej z obsługą nieruchomości.

Wyżej opisana transakcja połączenia spółek nie wpływa na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Mangata Holding.

2.Podstawa sporządzenia oraz zasady rachunkowości

a)Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej sporządzone zostało zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (dalej „MSSF”), zatwierdzonymi przez Unię Europejską, obowiązującymi na dzień 31 grudnia 2021 roku.

Walutą funkcjonalną Spółki dominującej oraz Spółek objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, jak i walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski, a wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych polskich (o ile nie wskazano inaczej).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki wchodzące w skład Grupy. Poszczególne spółki Grupy sporządziły budżety na rok 2022 (w tym projekcje przepływów pieniężnych), z których wynika, że zdolność Grupy do kontynuacji działalności nie jest zagrożona, a jej sytuacja majątkowa oraz finansowa pozostaje stabilna.

Profesjonalny osąd oraz szacunki księgowe

Sporządzanie sprawozdań finansowych zgodnie z MSSF zatwierdzonymi przez UE, wymaga dokonywania szacunków księgowych i przyjmowania założeń w odniesieniu do przyszłych zdarzeń oraz źródeł niepewności występujących na dzień bilansowy. Szacunki i założenia wpływają na ryzyko ewentualnej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w kolejnych okresach sprawozdawczych.

Przyjęte założenia obejmują w szczególności następujące kwestie:

utrata wartości firmy oraz innych aktywów (w tym należności i zapasów),

wysokość stosowanych stawek amortyzacyjnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych,

możliwość realizacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego,

wycena rezerw,

szacunki i subiektywne oceny dokonane w odniesieniu do transakcji leasingu.

W roku 2021 nie miały miejsca istotne zmiany dotyczące obszarów i metod przyjmowanych założeń. Założenia biznesowe i makroekonomiczne będące podstawą szacunków są aktualizowane na bieżąco, w zależności od zmian otoczenia jednostki oraz planów i prognoz biznesowych. Wybrane założenia przyjęte do testów na utratę wartości firmy zostały przedstawione w odpowiedniej nocie do niniejszego sprawozdania.

Ustalenie zobowiązań podatkowych może wymagać istotnego osądu, w tym dotyczącego transakcji już zaistniałych. Od 15 lipca 2016 roku Ordynacja Podatkowa uwzględnienia postanowienia Ogólnej Klauzuli Zapobiegającej Nadużyciom (GAAR), która ma zapobiegać powstawaniu i wykorzystywaniu sztucznych struktur prawnych tworzonych w celu uniknięcia opodatkowania. Klauzulę GAAR należy stosować tak w odniesieniu do transakcji dokonanych po jej wejściu w życie, jak i do transakcji, które zostały przeprowadzone przed wejściem

w życie klauzuli GAAR, ale dla których po dacie wejścia klauzuli w życie korzyści były lub są nadal osiągane.

Zarząd Grupy jest świadomy wpływu zmian klimatu oraz ryzyk klimatycznych na działalność Grupy. Obecnie kwestia ta nie wywiera istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Trudno jest oszacować przyszły wpływ tych zmian na działalność Grupy oraz jej zamierzenia biznesowe. Zarząd stale monitoruje zmiany w tym obszarze i podejmie odpowiednie działania, aby minimalizować wpływ ryzyka klimatycznego na działalność Grupy.

b)Zmiany standardów lub interpretacji

Efekt zastosowania nowych standardów rachunkowości i zmian polityki rachunkowości

Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2021 roku są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzeniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2020 roku.

Zmiany do istniejących standardów zastosowane po raz pierwszy w sprawozdaniu finansowym Grupy za 2021 rok

Następujące zmiany do istniejących standardów oraz interpretacja wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w UE wchodzą w życie po raz pierwszy

w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za 2021 rok:

Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena”, MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji”, MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz MSSF 16 „Leasing” - Reforma Referencyjnej Stopy Procentowej - Etap 2 (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku lub później),

Zmiany do MSSF 16 „Leasing” - ulgi w spłatach czynszu w związku z Covid-19 (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 czerwca 2020 roku lub później. Wcześniejsze zastosowanie jest dozwolone),

Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” - przedłużenie tymczasowego zwolnienia ze stosowania MSSF 9 (data wygaśnięcia tymczasowego zwolnienia z MSSF 9 została przedłużona na okresy roczne rozpoczynające się 1 stycznia 2023 roku lub później).

Wyżej wymienione nowe standardy, zmiany do istniejących standardów oraz interpretacja nie miały istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdania finansowe Grupy za 2021 rok.

Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów, jakie zostały już wydane przez RMSR i zatwierdzone przez UE, ale jeszcze nie weszły w życie

Zatwierdzając niniejsze sprawozdanie finansowe następujące zmiany do istniejących standardów zostały wydane przez RMSR i zatwierdzone do stosowania w UE, a które wchodzą w życie w późniejszym terminie:

Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” – przychody uzyskiwane przed przyjęciem składnika aktywów trwałych do użytkowania zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),

Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” – umowy rodzące obciążenia – koszt wypełnienia umowy zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),

Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć” – zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych wraz ze zmianami do MSSF 3 zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później),

MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” z późniejszymi zmianami do MSSF 17 zatwierdzone w UE w dniu 19 listopada 2021 r. (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2018 - 2020)” – dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa - zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (zmiany do MSSF 1, MSSF 9 oraz MSR 41 obowiązują w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później. Zmiany do MSSF 16 dotyczą jedynie przykładu ilustrującego, a zatem nie podano daty jej wejścia w życie.).

Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE

MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji wydanych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych nowych standardów oraz zmian do standardów, które według stanu na dzień publikacji sprawozdania finansowego nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w UE (poniższe daty wejścia w życie odnoszą się do standardów w wersji pełnej):

MSSF 14 „Odroczone salda z regulowanej działalności” (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później) – Komisja Europejska postanowiła nie rozpoczynać

procesu zatwierdzania tego tymczasowego standardu do stosowania na terenie UE do czasu wydania ostatecznej wersji MSSF 14,

Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Ujawnienia na temat stosowanej polityki rachunkowej (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” – Definicja wartości szacunkowych (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się

1 stycznia 2023 roku lub później),

Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” - Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań z pojedynczej transakcji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później),

Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie zmian została odroczona do momentu zakończenia prac badawczych nad metodą praw własności),

Zmiany do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” – zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 po raz pierwszy – dane porównawcze (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później).

Według szacunków Grupy, wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę na dzień bilansowy.

Nadal poza regulacjami zatwierdzonymi przez UE pozostaje rachunkowość zabezpieczeń portfela aktywów i zobowiązań finansowych, których zasady nie zostały zatwierdzone do stosowania w UE.

Według szacunków Grupy, zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń portfela aktywów lub zobowiązań finansowych według MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena” nie miałoby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby przyjęte do stosowania na dzień bilansowy.

c)Zasady rachunkowości

Segmenty operacyjne

Przy wyodrębnianiu segmentów operacyjnych Zarząd Spółki dominującej kieruje się liniami produktowymi, które reprezentują główne wyroby oraz usługi dostarczane przez Grupę. Każdy z segmentów jest zarządzany odrębnie w ramach danej linii produktowej, z uwagi na specyfikę wytwarzanych wyrobów oraz świadczonych usług wymagających odmiennych technologii, zasobów oraz podejścia do realizacji.

Zgodnie z MSSF 8 wyniki segmentów operacyjnych wynikają z wewnętrznych raportów weryfikowanych okresowo przez Zarząd Spółki dominującej (główny organ decyzyjny w Grupie Kapitałowej). Pomiar wyników segmentów

operacyjnych stosowany w kalkulacjach zarządczych zbieżny jest z zasadami rachunkowości zastosowanymi przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Przychody ze sprzedaży wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z dochodów nie różnią się od przychodów prezentowanych w ramach segmentów operacyjnych, za wyjątkiem przychodów nie przypisanych do segmentów (jeżeli występują) oraz wyłączeń konsolidacyjnych dotyczących transakcji pomiędzy segmentami.

Konsolidacja

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Spółki dominującej oraz sprawozdania finansowe spółek nad którymi Grupa sprawuje kontrolę. Przez kontrolę rozumie się zdolność wpływania na politykę finansową i operacyjną spółki zależnej w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych z jej działalności.

Sprawozdania finansowe Spółki dominującej oraz spółek zależnych objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym sporządza się na ten sam dzień bilansowy tj. na 31 grudnia. W przypadkach, gdy jest to konieczne,

w sprawozdaniach finansowych spółek zależnych dokonuje się korekt mających na celu ujednolicenie zasad rachunkowości stosowanych przez spółkę z zasadami stosowanymi przez Grupę Kapitałową.

Wyłączeniu z obowiązku konsolidacji mogą podlegać spółki, których sprawozdania finansowe są nieistotne

z punktu widzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej. Spółka zależna jest wyłączona z konsolidacji, jeżeli została nabyta i jest posiadana wyłącznie z zamiarem jej odsprzedaży w bliskiej przyszłości. Inwestycje w spółkach zależnych zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży ujmuje się zgodnie z MSSF 5.

Jednostki zależne podlegają konsolidacji od dnia objęcia nad nimi kontroli, natomiast zaprzestaje się ich konsolidacji od dnia utraty nad nimi kontroli.

Spółki zależne obejmowane są konsolidacją metodą pełną.

Metoda konsolidacji pełnej polega na łączeniu sprawozdań finansowych Spółki dominującej oraz spółek zależnych poprzez zsumowanie, w pełnej wartości, poszczególnych pozycji aktywów, zobowiązań, kapitału własnego, przychodów oraz kosztów. W celu zaprezentowania Grupy Kapitałowej w taki sposób, jak gdyby stanowiła ona pojedynczą jednostkę gospodarczą, dokonuje się następujących wyłączeń:

na moment nabycia kontroli wartość bilansowa inwestycji w spółkę zależną wyłączana jest z tą częścią kapitału własnego spółki zależnej, która odpowiada udziałowi Spółki dominującej i ujmowana jest wartość firmy lub zysk zgodnie z MSSF 3,

określane są i prezentowane oddzielnie udziały niedające kontroli,

salda rozliczeń między spółkami Grupy Kapitałowej i transakcje (przychody, koszty, dywidendy) wyłącza się w całości,

wyłączeniu podlegają zyski i straty z tytułu transakcji zawieranych wewnątrz Grupy Kapitałowej, które są ujęte w wartości bilansowej aktywów takich jak zapasy i środki trwałe. Straty z tytułu transakcji wewnątrz Grupy analizowane są pod kątem utraty wartości aktywów z perspektywy Grupy,

ujmuje się podatek odroczony z tytułu różnic przejściowych wynikających z wyłączenia zysków i strat osiągniętych na transakcjach zawartych wewnątrz Grupy Kapitałowej.

Udziały niedające kontroli wykazywane są w odrębnej pozycji kapitałów własnych i obejmują tę część aktywów netto spółek zależnych, które przypadają na podmioty inne niż spółki Grupy Kapitałowej.

Transakcje z posiadaczami udziałów niedających kontroli, które nie skutkują powstaniem lub utratą kontroli przez Spółkę dominującą, Grupa traktuje jako transakcje kapitałowe.

Jeżeli transakcja nie powoduje utraty kontroli przez jednostkę dominującą sprzedaż udziałów na rzecz posiadaczy udziałów niedających kontroli nie wpływa na sprawozdanie z dochodów. Różnica pomiędzy ceną sprzedaży

a wartością bilansową aktywów netto spółki zależnej, przypadających na udziały sprzedane udziałowcom niekontrolującym, ujmowana jest bezpośrednio w kapitale w pozycji wynik z lat ubiegłych.

Jeżeli podmiot dominujący posiada już kontrolę, nabycie udziałów od udziałowców niekontrolujących nie skutkuje powstaniem wartości firmy. Różnica pomiędzy ceną nabycia a wartością bilansową aktywów netto nabytych od udziałowców niekontrolujących ujmowana jest bezpośrednio w kapitale w pozycji wynik z lat ubiegłych.

Połączenia jednostek gospodarczych

Transakcje połączenia jednostek gospodarczych, wchodzące w zakres MSSF 3, rozliczane są metodą nabycia.

Na dzień objęcia kontroli aktywa i pasywa jednostki przejmowanej są wyceniane według wartości godziwej oraz zgodnie z MSSF 3 identyfikowane są aktywa i zobowiązania, wraz z zobowiązaniami warunkowymi, bez względu na to czy były one ujawniane w sprawozdaniu finansowym przed przejęciem.

Nadwyżka ceny nabycia (kosztu połączenia) ponad wartość godziwą możliwych do zidentyfikowania przejętych aktywów netto jednostki jest ujmowana w aktywach skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej jako wartość firmy. Wartość firmy odpowiada płatności dokonanej przez przejmującego w oczekiwaniu na przyszłe korzyści ekonomiczne z tytułu aktywów, których nie można pojedynczo zidentyfikować ani osobno ująć. Po początkowym ujęciu wartość firmy zostaje wyceniona według ceny nabycia pomniejszonej o łączne odpisy z tytułu utraty wartości.

W przypadku, gdy cena nabycia (koszt połączenia) jest niższa od wartości godziwej możliwych do zidentyfikowania przejętych aktywów netto jednostki, różnica ujmowana jest niezwłocznie w wyniku okresu. Grupa ujmuje zysk

z przejęcia w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych.

W przypadku połączeń jednostek znajdujących się pod wspólną kontrolą, Grupa nie stosuje regulacji wynikających z MSSF 3, lecz rozlicza takie transakcje metodą łączenia udziałów w następujący sposób:

aktywa i pasywa jednostki przejmowanej ujmowane są w wartości bilansowej. Za wartość bilansową uznaje się wartość, która określona została pierwotnie przez podmiot kontrolujący, nie wartości wynikające z jednostkowego sprawozdania finansowego jednostki przejmowanej,

wartości niematerialne oraz zobowiązania warunkowe ujmowane są na zasadach stosowanych przez jednostkę przed połączeniem, zgodnie z właściwymi MSSF,

nie powstaje wartość firmy - różnica pomiędzy kosztem połączenia a nabytym udziałem aktywów netto jednostki kontrolowanej ujmowana jest bezpośrednio w kapitale, w pozycji wynik z lat ubiegłych,

udziały niedające kontroli wyceniane są w proporcji do wartości bilansowej aktywów netto kontrolowanej jednostki.

Transakcje w walutach obcych

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotym polskim (PLN), który jest również walutą funkcjonalną Spółki dominującej i jej jednostek zależnych.

Transakcje wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu średniego kursu NBP obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień zawarcia transakcji.

Na dzień bilansowy pozycje pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu kursu zamknięcia obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego tj. średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.

Niepieniężne pozycje bilansowe ujmowane według kosztu historycznego, wyrażonego w walucie obcej, są wykazywane po kursie obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień dokonania transakcji. Niepieniężne pozycje bilansowe ewidencjonowane według wartości godziwej, wyrażonej w walucie obcej, wyceniane są według kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej tj. średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.

Różnice kursowe powstałe z rozliczenia transakcji lub przeliczenia pozycji pieniężnych innych niż instrumenty zabezpieczające (zgodnie z rachunkowością zabezpieczeń), ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów lub kosztów finansowych w kwocie netto, za wyjątkiem różnic kursowych kapitalizowanych w wartości aktywów

w przypadkach określonych zasadami rachunkowości.

Różnice kursowe z wyceny instrumentów pochodnych wyrażonych w walucie obcej ujmowane są w rachunku zysków i strat, o ile nie stanowią zabezpieczenia przepływów pieniężnych. Instrumenty pochodne zabezpieczające przepływy pieniężne ujmowane są zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń.

Koszty finansowania zewnętrznego

Koszty finansowania, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się odsetki oraz zyski lub straty z tytułu różnic kursowych do wysokości, która koryguje koszty odsetek.

Wartość firmy

Wartość firmy ujmowana jest jako nadwyżka ceny nabycia (kosztu połączenia) ponad wartość godziwą możliwych do zidentyfikowania aktywów netto jednostki przejmowanej (patrz podpunkt dotyczący połączeń jednostek gospodarczych). Wartości firmy nie jest amortyzowana. Na dzień bilansowy oraz w przypadku wystąpienia przesłanek świadczących o możliwej utracie wartości, przeprowadza się test na utratę wartości zgodnie z MSR 36.

Wartości niematerialne

Wartości niematerialne obejmują znaki towarowe, patenty i licencje, oprogramowanie komputerowe, koszty prac rozwojowych oraz pozostałe wartości niematerialne, które spełniają kryteria ujęcia określone w MSR 38. W pozycji tej wykazywane są również wartości niematerialne, które nie zostały jeszcze oddane do użytkowania (wartości niematerialne w trakcie wytwarzania).

Wartości niematerialne na dzień bilansowy wykazywane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartości niematerialne

o określonym okresie użytkowania amortyzowane są metodą liniową przez okres ich ekonomicznej użyteczności. Okresy użytkowania poszczególnych wartości niematerialnych poddawane są corocznej weryfikacji, a w razie konieczności korygowane od początku następnego roku obrotowego.

Przewidywany okres użytkowania dla poszczególnych grup wartości niematerialnych wynosi:

Koszty związane z utrzymaniem oprogramowania, ponoszone w okresach późniejszych, ujmowane są jako koszt okresu w momencie ich poniesienia.

Koszty prac badawczych są ujmowane w sprawozdaniu z dochodów w momencie ich poniesienia.

W spółkach Grupy prowadzone są prace rozwojowe związane z opracowaniem nowych produktów. Nakłady bezpośrednio związane z pracami rozwojowymi ujmowane są jako wartości niematerialne, tylko wtedy, gdy spełnione są następujące kryteria:

ukończenie składnika wartości niematerialnych jest wykonalne z technicznego punktu widzenia tak, aby nadawał się do użytkowania lub sprzedaży,

Grupa zamierza ukończyć składnik oraz jego użytkowanie bądź sprzedaż,

Grupa jest zdolna do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,

składnik wartości niematerialnych będzie przynosił korzyści ekonomiczne, a Grupa potrafi tę korzyść udowodnić m.in. poprzez istnienie rynku lub użyteczność składnika dla potrzeb Grupy,

dostępne są Grupie środki techniczne, finansowe i inne niezbędne do ukończenia prac rozwojowych

w celu sprzedaży lub użytkowania składnika,

nakłady poniesione w trakcie prac rozwojowych można wiarygodnie wycenić i przyporządkować do danego składnika wartości niematerialnych.

Nakłady ponoszone na prace rozwojowe wykonane w ramach danego przedsięwzięcia są przenoszone na kolejny okres, jeżeli można uznać, że zostaną one w przyszłości odzyskane. Ocena przyszłych korzyści odbywa się na podstawie zasad określonych w MSR 36.

Po początkowym ujęciu nakładów na prace rozwojowe, stosuje się model kosztu historycznego, zgodnie z którym składniki aktywów są ujmowane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o skumulowaną amortyzację i skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Zakończone prace rozwojowe są amortyzowane liniowo przez przewidywany okres uzyskiwania korzyści.

Zyski lub straty wynikłe ze zbycia wartości niematerialnych są określane jako różnica pomiędzy przychodami ze sprzedaży a wartością netto tych wartości niematerialnych i są ujmowane w sprawozdaniu z dochodów

w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych.

Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe początkowo ujmowane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Cenę nabycia zwiększają wszystkie koszty związane bezpośrednio z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do użytkowania.

Po początkowym ujęciu rzeczowe aktywa trwałe, za wyjątkiem gruntów, wykazywane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Rzeczowe aktywa trwałe w trakcie wytwarzania nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy lub montażu

i przekazania środka trwałego do używania.

Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów, który dla poszczególnych grup rzeczowych aktywów trwałych wynosi:

Ekonomiczne okresy użyteczności oraz metody amortyzacji są weryfikowane raz w roku, powodując ewentualną korektę odpisów amortyzacyjnych w kolejnych latach.

Środki trwałe są dzielone na części składowe będące pozycjami o istotnej wartości, dla których można przyporządkować odrębny okres ekonomicznej użyteczności. Częścią składową są również koszty generalnych przeglądów oraz istotne części zamienne i wyposażenie, jeżeli będą wykorzystywane przez okres dłuższy niż rok. Bieżące koszty utrzymania poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, ujmowane są w wyniku okresu w momencie ich poniesienia.

Dana pozycja rzeczowych aktywów trwałych może zostać usunięta ze sprawozdania z sytuacji finansowej po dokonaniu jej zbycia lub w przypadku, gdy nie są spodziewane żadne ekonomiczne korzyści wynikające z dalszego użytkowania takiego składnika aktywów. Zyski lub straty wynikłe ze sprzedaży, likwidacji lub zaprzestania użytkowania środków trwałych są określane jako różnica pomiędzy przychodami ze sprzedaży a wartością netto tych środków trwałych i są ujmowane w sprawozdaniu z dochodów w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych.

Leasing

Leasing jest ujmowany jako składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania aktywów z odpowiadającym mu zobowiązaniem na datę udostępnienia przedmiotu leasingu Grupie.

Zgodnie z MSSF 16 leasingobiorca ujmuje prawo do użytkowania składnika aktywów oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Prawo do użytkowania składnika aktywów jest traktowane podobnie jak inne aktywa niefinansowe

i odpowiednio amortyzowane. Aktywa i zobowiązania z tytułu leasingu wycenia się początkowo w wartości bieżącej opłat leasingowych płatnych w okresie leasingu, zdyskontowanej o stopę zawartą w leasingu, jeżeli jej ustalenie nie jest trudne. Jeżeli nie można łatwo określić tej stopy, leasingobiorca stosuje krańcową stopę procentową.

W dacie rozpoczęcia leasingu zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty na ten dzień. Stopa dyskonta została ustalona indywidualnie dla poszczególnych grup przedmiotów leasingu.

W celu oszacowania krańcowej stopy procentowej Grupa stosuje jako punkt wyjścia stopę wolną od ryzyka (oprocentowanie 10-letnich obligacji skarbowych) powiększoną o średni koszt finansowania zewnętrznego (marżę), jaki Grupa musiałaby ponieść, aby uzyskać finansowanie na zakup takiego samego lub podobnego składnika majątku.

Grupa stosuje następujące zwolnienia dopuszczone przez standard:

nie ujmuje aktywów ani zobowiązań z tytułu prawa do użytkowania wynikających z umów krótszych niż 12 miesięcy;

nie ujmuje aktywów ani zobowiązań z tytułu prawa do użytkowania dla przedmiotów o jednostkowej wartości poniżej równowartości 5.000 USD.

Grupa ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu w dacie rozpoczęcia leasingu.

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania wycenia się według kosztu, który obejmuje:

kwotę początkowej wyceny zobowiązania finansowego,

wszelkie płatności leasingowe dokonane w dacie rozpoczęcia leasingu lub przed nią, pomniejszone o otrzymane zachęty leasingowe,

wszelkie początkowe koszty bezpośrednie.

Zobowiązania leasingowe obejmują wartość bieżącą netto następujących płatności leasingowych:

stałe opłaty leasingowe pomniejszone o należne zachęty leasingowe,

zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,

kwoty, której zapłaty przez Grupę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,

cenę wykonania opcji kupna, jeżeli istnieje wystarczające prawdopodobieństwo, że Grupa z tej opcji skorzysta.

Po dacie rozpoczęcia leasingu Grupa wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne, ewentualne straty z tytułu utraty wartości oraz z uwzględnieniem wpływu korekt wartości zobowiązania leasingowego.

Grupa narażona jest na potencjalne przyszłe zwiększenie przyszłych zmiennych płatności leasingowych, które nie są uwzględniane w zobowiązaniu leasingowym, dopóki nie wejdą w życie. W momencie, gdy korekty opłat wejdą w życie, zobowiązanie leasingowe podlega ponownej ocenie i korekcie w powiązaniu ze składnikiem aktywów

z tytułu prawa do użytkowania.

Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych

Corocznemu testowi na utratę wartości podlegają następujące składniki aktywów:

wartość firmy, przy czym po raz pierwszy test na utratę wartości przeprowadza się do końca okresu,

w którym miało miejsce połączenie,

wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania oraz

wartości niematerialne, które jeszcze nie są użytkowane.

W odniesieniu do pozostałych składników wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych dokonywana jest coroczna ocena, czy wystąpiły przesłanki, które mogą świadczyć o utracie ich wartości. W razie stwierdzenia, że jakieś zdarzenia lub okoliczności mogą wskazywać na trudność w odzyskaniu wartości bilansowej danego składnika aktywów, przeprowadzany jest test na utratę wartości.

Dla potrzeb przeprowadzenia testu na utratę wartości aktywa grupowane są na najniższym poziomie, na jakim generują przepływy pieniężne niezależnie od innych aktywów lub grup aktywów (tzw. ośrodki wypracowujące przepływy pieniężne). Składniki aktywów samodzielnie generujące przepływy pieniężne testowane są indywidualnie.

Wartość firmy jest alokowana do tych ośrodków wypracowujących środki pieniężne, z których oczekuje się korzyści synergii wynikających z połączenia jednostek gospodarczych, przy czym ośrodkami wypracowującymi przepływy pieniężne są co najmniej segmenty operacyjne.

Jeżeli wartość bilansowa przekracza szacowaną wartość odzyskiwalną aktywów bądź ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których aktywa te należą, wówczas wartość bilansowa jest obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna odpowiada wyższej z następujących dwóch wartości: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej. Przy ustalaniu wartości użytkowej, szacowane przyszłe przepływy pieniężne są dyskontowane do wartości bieżącej przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka związanego z danym składnikiem aktywów.

Odpis z tytułu utraty wartości w pierwszej kolejności przypisywany jest do wartości firmy. Pozostała kwota odpisu obniża proporcjonalnie wartość bilansową aktywów wchodzących do ośrodka wypracowującego przepływy. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości są ujmowane w wyniku okresu w pozycji pozostałych kosztów operacyjnych.

Odpisy aktualizujące wartość firmy nie podlegają odwróceniu w kolejnych okresach. W przypadku pozostałych składników aktywów, na kolejne dni bilansowe oceniane są przesłanki wskazujące na możliwość odwrócenia odpisów aktualizujących. Odwrócenie odpisu ujmowane jest w sprawozdaniu z dochodów w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych.

Nieruchomości inwestycyjne

Nieruchomość inwestycyjna jest utrzymywana w posiadaniu ze względu na przychody z czynszów oraz/ lub przyrost jej wartości i jest wyceniana w oparciu o model wartości godziwej.

Początkowe ujęcie nieruchomości inwestycyjnej następuje według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia

z uwzględnieniem kosztów przeprowadzenia transakcji. Na kolejne dni bilansowe wartość nieruchomości inwestycyjnych jest weryfikowana pod kątem ewentualnej zmiany wartości godziwej, określonej przez niezależnego rzeczoznawcę z uwzględnieniem lokalizacji oraz charakteru nieruchomości oraz aktualnych warunków rynkowych. Zyski lub straty wynikające ze zmian wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych są ujmowane w sprawozdaniu z dochodów w okresie, w którym wystąpiły zmiany, w pozycji pozostałych przychodów lub kosztów operacyjnych.

Nieruchomość inwestycyjną usuwa się z bilansu w momencie jej zbycia lub trwałego wycofania z użytkowania, jeżeli nie oczekuje się uzyskania w przyszłości żadnych korzyści ekonomicznych.

Instrumenty finansowe

Instrumentem finansowym jest każda umowa, która skutkuje powstaniem składnika aktywów finansowych

u jednej ze stron i jednocześnie zobowiązania finansowego lub instrumentu kapitałowego u drugiej ze stron.

Składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe jest wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdy Grupa staje się stroną umowy tego instrumentu. Standaryzowane transakcje kupna i sprzedaży aktywów i zobowiązań finansowych ujmuje się na dzień zawarcia transakcji.

Składnik aktywów finansowych wyłącza się ze sprawozdania z sytuacji finansowej w przypadku, gdy wynikające

z zawartej umowy prawa do korzyści ekonomicznych i ryzyka z niej wynikające zostały zrealizowane, wygasły lub Grupa się ich zrzekła.

Grupa wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe wtedy, gdy zobowiązanie wygasło, to znaczy, kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.

Na dzień bilansowy aktywa oraz zobowiązania finansowe wyceniane są według zasad przedstawionych poniżej.

Aktywa finansowe

Dla celów wyceny po początkowym ujęciu, aktywa finansowe inne niż instrumenty pochodne zabezpieczające, Grupa klasyfikuje z podziałem na:

aktywa wyceniane po początkowym ujęciu według zamortyzowanego kosztu,

aktywa wyceniane po początkowym ujęciu w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

aktywa wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

O klasyfikacji do poszczególnej grupy aktywów decydują: model biznesowy zarządzania aktywami oraz charakterystyka przepływów pieniężnych wynikających z umowy. Jeżeli aktywa finansowe są utrzymywane (zgodnie z modelem biznesowym) w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, a warunki umowy dotyczącej tych aktywów finansowych powodują powstawanie przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek, to takie aktywa wyceniane są po początkowym ujęciu według zamortyzowanego kosztu. Do tej grupy aktywów klasyfikowane są: pozostałe należności długoterminowe, udzielone pożyczki, należności handlowe oraz pozostałe należności, środki pieniężne.

Jeżeli aktywa finansowe są utrzymywane (zgodnie z modelem biznesowym) dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, a sprzedaż tych aktywów finansowych oraz warunki umowy dotyczącej tych aktywów finansowych powodują powstawanie przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej

i odsetek to takie aktywa finansowe klasyfikowane są jako wyceniane po początkowym ujęciu w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Do tej grupy aktywów klasyfikowane są instrumenty pochodne.

W pozostałych przypadkach aktywa finansowe klasyfikowane są jako aktywa wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Grupa szacuje odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym

w okresie kolejnych 12 miesięcy dla należności handlowych. Poza odpisem na oczekiwane straty kredytowe, Grupa szacuje odpisy na należności wątpliwe, gdy ściągnięcie pełnej kwoty należności przestało być prawdopodobne. Znaczące salda należności podlegają indywidualnej ocenie w przypadku dłużników zalegających z zapłatą lub gdy uzyskano obiektywne dowody, że dłużnik może nie uiścić należności (np. trudna sytuacja finansowa dłużnika, proces sądowy przeciwko dłużnikowi, niekorzystne dla dłużnika zmiany otoczenia gospodarczego).

W momencie wyłączenia składnika aktywów ze sprawozdania z sytuacji finansowej, skumulowane zyski i straty, ujęte poprzednio w innych całkowitych dochodach, przenoszone są z kapitału własnego do rachunku zysków i strat oraz prezentowane są w innych całkowitych dochodach jako reklasyfikacja z tytułu przeniesienia do wyniku finansowego.

Zobowiązania finansowe

Zobowiązania finansowe inne niż instrumenty pochodne zabezpieczające, wykazywane są w następujących pozycjach sprawozdania z sytuacji finansowej:

kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne,

leasing finansowy,

zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania oraz

pochodne instrumenty finansowe.

Po początkowym ujęciu zobowiązania finansowe wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej.

Zyski i straty z wyceny zobowiązań finansowych ujmowane są sprawozdaniu z dochodów w działalności finansowej, za wyjątkiem instrumentów zabezpieczających.

Kredyty walutowe oraz leasingi walutowe są traktowane jako instrument zabezpieczający. W związku z faktem, iż większość wpływów handlowych w Grupie odbywa się w walucie EUR, zgodnie z polityką rachunkowości zabezpieczeń stosowaną przez Grupę, pozyskanie finansowania zewnętrznego w EUR oraz zakupy rozliczane w tej walucie stanowią naturalne zabezpieczenie.W przypadku kredytów walutowych w EUR, pozycję zabezpieczaną stanowi określony, pierwszy wolumen przychodów ze sprzedaży produktów i usług w walucie lub indeksowanych

do kursu EUR/PLN, generowanych od dnia, w którym nastąpiła spłata kapitału zobowiązania finansowego (kredytu, raty leasingu).

Rachunkowość zabezpieczeń

Rachunkowość zabezpieczeń jest stosowana przez Spółki Grupy wyłącznie, jeżeli spełnione zostały następujące wymagania:

w momencie ustanowienia zabezpieczenia formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Dokumentacja zawiera identyfikację instrumentu zabezpieczającego, zabezpieczanej pozycji lub transakcji, charakter zabezpieczanego ryzyka, a także sposób, w jaki jednostka będzie oceniała efektywność instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zagrożenia zmianami wartości godziwej pozycji zabezpieczanej lub przepływów pieniężnych związanych z zabezpieczanym ryzykiem;

w momencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego Grupa dokumentuje powiązanie ekonomiczne między instrumentami zabezpieczającymi a pozycjami zabezpieczanymi, w szczególności czy zgodnie z oczekiwaniami zmiany przepływów pieniężnych z instrumentów zabezpieczających powinny kompensować zmiany w przepływach pieniężnych z pozycji zabezpieczanych;

oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce efektywne w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikających z zabezpieczanego ryzyka, zgodnie z udokumentowaną pierwotnie strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą tego konkretnego powiązania zabezpieczającego;

w przypadku zabezpieczeń przepływów pieniężnych, planowana transakcja będąca przedmiotem zabezpieczenia, musi być wysoce prawdopodobna oraz musi podlegać zagrożeniu zmianami przepływów pieniężnych, które w rezultacie mogą wpływać na sprawozdanie z dochodów;

efektywność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić, tj. wartość godziwa lub przepływy pieniężne związane z pozycją zabezpieczaną wynikające z zabezpieczanego ryzyka oraz wartość godziwa instrumentu zabezpieczającego, mogą być wiarygodnie wycenione;

zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.

Grupa stosuje określone zasady rachunkowości dla instrumentów pochodnych stanowiących zabezpieczenie przepływów pieniężnych. Zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń wymaga spełnienia przez Grupę warunków określonych w MSSF 9 dotyczących udokumentowania polityki zabezpieczeń, prawdopodobieństwa wystąpienia transakcji zabezpieczanej oraz efektywności zabezpieczenia. W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupa korzystała z prostych instrumentów pochodnych – terminowych transakcji forward oraz kredytów i leasingów w walucie obcej jako narzędzi zabezpieczających przepływy pieniężne. Kontrakty te zostały zawarte przez Grupę w celu zarządzania ryzykiem walutowym w związku z prawnie wiążącymi transakcjami sprzedaży oraz zakupu realizowanymi w walutach obcych.

Wszystkie pochodne instrumenty zabezpieczające wyceniane są w wartości godziwej. W części, w jakiej dany instrument zabezpieczający stanowi efektywne zabezpieczenie, zmiana wartości godziwej instrumentu ujmowana jest w innych całkowitych dochodach i kumulowana w kapitale z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne. Nieefektywną część zabezpieczenia ujmuje się niezwłocznie

w sprawozdaniu z dochodów.

Jeżeli transakcja zabezpieczana skutkuje ujęciem niefinansowych aktywów lub zobowiązań, zyski i straty z wyceny pochodnych instrumentów zabezpieczających, ujęte uprzednio w innych całkowitych dochodach, przenoszone są z kapitału własnego i uwzględniane w wycenie wartości początkowej (cenie nabycia) pozycji zabezpieczanej.

Jeżeli zaistniało prawdopodobieństwo, że planowana przyszła transakcja zabezpieczana nie zostanie zawarta, zyski i straty z wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne niezwłocznie przenoszone są do sprawozdania z dochodów.

Zapasy

Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia/ kosztu wytworzenia lub wartości netto możliwej do uzyskania. Na cenę nabycia lub koszt wytworzenia składają się koszty zakupu, koszty przetworzenia oraz inne koszty poniesione w trakcie doprowadzenia zapasów do ich aktualnego miejsca i stanu.

Koszt wytworzenia wyrobów gotowych i produkcji w toku obejmuje koszty bezpośrednie (głównie materiały

i robociznę) powiększone o narzut pośrednich kosztów produkcji ustalony przy założeniu normalnego wykorzystania mocy produkcyjnych.

Rozchód wyrobów gotowych ujmowany jest z zastosowaniem metody średniej ważonej rzeczywistego kosztu wytworzenia. Rozchód materiałów i towarów ustala się z zastosowaniem metody średniej ważonej.

Wartość netto możliwa do uzyskania jest to szacowana cena sprzedaży ustalana w toku zwykłej działalności gospodarczej, pomniejszona o koszty wykończenia i koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku.

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują gotówkę w kasie i na rachunkach bankowych, depozyty płatne na żądanie oraz krótkoterminowe inwestycje o dużej płynności (do 3 miesięcy), łatwo wymienialne na gotówkę, dla których ryzyko zmiany wartości jest nieznaczne.

Kapitał własny

Kapitał podstawowy wykazywany jest w wartości nominalnej wyemitowanych akcji, zgodnie ze statutem Spółki dominującej oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego.

Akcje Spółki dominującej nabyte i zatrzymane przez Spółkę dominującą lub konsolidowane spółki zależne pomniejszają kapitał własny. Akcje własne wyceniane są w cenie nabycia.

Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej powstaje z nadwyżki ceny emisyjnej ponad wartość nominalną akcji, pomniejszonej o koszty emisji.

Pozostałe kapitały obejmują kapitał z kumulacji innych całkowitych dochodów obejmujących:

przeszacowanie rzeczowych aktywów trwałych do wartości godziwej (patrz podpunkt dotyczący rzeczowych aktywów trwałych),

wycenę instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne (patrz podpunkt dotyczący rachunkowości zabezpieczeń).

W zyskach zatrzymanych wykazywane są wyniki z lat ubiegłych (również te przekazane na kapitał uchwałami akcjonariuszy) oraz wynik finansowy bieżącego roku.

Wszystkie transakcje z właścicielami Spółki dominującej prezentowane są osobno w „Skonsolidowanym zestawieniu zmian w kapitale własnym”.

Świadczenia pracownicze

Wykazywane w bilansie zobowiązania i rezerwy na świadczenia pracownicze obejmują następujące tytuły:

krótkoterminowe świadczenia pracownicze z tytułu wynagrodzeń (wraz z premiami) oraz składek na ubezpieczenia społeczne,

rezerwy na niewykorzystane urlopy oraz

inne długoterminowe świadczenia pracownicze, do których Grupa zalicza nagrody jubileuszowe oraz odprawy emerytalne.

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Wartość zobowiązań z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych ustala się bez dyskonta i wykazuje

w bilansie w kwocie wymaganej zapłaty.

Rezerwy na niewykorzystane urlopy

Grupa tworzy rezerwę na koszty kumulowanych płatnych nieobecności, które będzie musiała ponieść w wyniku niewykorzystanego przez pracowników uprawnienia, a które to uprawnienie narosło na dzień bilansowy. Rezerwa na niewykorzystane urlopy stanowi rezerwę krótkoterminową i nie podlega dyskontowaniu.

Odprawy emerytalne i nagrody jubileuszowe

Zgodnie z systemami wynagradzania obowiązującymi w Grupie pracownicy Spółek Grupy mają prawo do nagród jubileuszowych oraz odpraw emerytalnych. Nagrody jubileuszowe są wypłacane pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat. Odprawy emerytalne są wypłacane jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę. Wysokość odpraw emerytalnych i nagród jubileuszowych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych i nagród jubileuszowych w celu przyporządkowania kosztów do okresów nabywania uprawnień przez pracowników.

Wartość bieżąca rezerw na każdy dzień bilansowy jest szacowana przez niezależnego aktuariusza. Naliczone rezerwy są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane i dotyczą okresu do dnia bilansowego. Informacje demograficzne oraz informacje o rotacji zatrudnienia oparte są na danych historycznych.

Zyski i straty z obliczeń aktuarialnych dotyczące świadczeń po okresie zatrudnienia, czyli dotyczące odpraw emerytalnych są rozpoznawane w innych dochodach całkowitych - zgodnie z postanowieniami MSR 19,

a dotyczące nagród jubileuszowych są ujmowane w sprawozdaniu z dochodów.

Rezerwy, zobowiązania i aktywa warunkowe

Rezerwy tworzone są wówczas, gdy na Grupie ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu korzyści ekonomicznych oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Termin poniesienia oraz kwota wymagająca uregulowania może być niepewna.

Rezerwy tworzy się m.in. na następujące tytuły:

udzielone gwarancje obsługi posprzedażowej produktów i wykonanych usług,

toczące się postępowania sądowe oraz sprawy sporne,

restrukturyzacja, tylko jeżeli na podstawie odrębnych przepisów Grupa jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w tej sprawie wiążące umowy.

Nie tworzy się rezerw na przyszłe straty operacyjne.

Rezerwy ujmuje się w wartości szacowanych nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku, na podstawie najbardziej wiarygodnych dowodów dostępnych na dzień sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w tym dotyczących ryzyka oraz stopnia niepewności. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych

przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie rezerwy w związku z upływem czasu jest ujmowane jako koszt finansowy.

Jeżeli Grupa spodziewa się, że koszty objęte rezerwą zostaną zwrócone, na przykład na mocy umowy ubezpieczenia, wówczas zwrot ten jest ujmowany jako odrębny składnik aktywów, ale tylko wówczas, gdy istnieje wystarczająca pewność, że zwrot ten rzeczywiście nastąpi. Wartość tego aktywa nie może przewyższyć kwoty rezerwy.

W przypadku, gdy wydatkowanie środków w celu wypełnienia obecnego obowiązku nie jest prawdopodobne, kwoty zobowiązania warunkowego nie ujmuje się w bilansie, za wyjątkiem zobowiązań warunkowych identyfikowanych w procesie połączenia jednostek gospodarczych w ramach alokacji kosztu połączenia zgodnie

z MSSF 3 (patrz podpunkt dotyczący połączeń jednostek gospodarczych).

Możliwe wpływy zawierające korzyści ekonomiczne dla Grupy, które nie spełniają jeszcze kryteriów ujęcia jako aktywa, stanowią aktywa warunkowe, których nie ujmuje się w bilansie. Informację o aktywach warunkowych ujawnia się w dodatkowych notach objaśniających.

Rozliczenia międzyokresowe

Grupa wykazuje w aktywach bilansu w pozycji „Należności handlowe oraz pozostałe należności” opłacone z góry koszty dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych, w tym przede wszystkim czynsze najmu.

W pasywach bilansu („Pozostałe zobowiązania długoterminowe” i/lub „Zobowiązania handlowe oraz inne zobowiązania”) prezentowane są przychody przyszłych okresów, w tym również środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie środków trwałych, które rozliczane są zgodnie z MSR 20 „Dotacje rządowe”. Dotacje ujmowane są wyłącznie wówczas, gdy istnieje wystarczająca pewność, że Grupa spełni warunki związane z daną dotacją oraz że dana dotacja zostanie faktycznie otrzymana. Dotacja dotycząca danej pozycji kosztowej jest ujmowana jako przychód w sposób współmierny do kosztów, które dotacja ta ma w zamierzeniu kompensować.

Dotacja finansująca składnik aktywów jest stopniowo ujmowana w rachunku zysków i strat jako przychód na przestrzeni okresów proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od tego składnika aktywów. Grupa Kapitałowa dla celów prezentacji w skonsolidowanym bilansie nie odejmuje dotacji od wartości bilansowej aktywów, lecz wykazuje dotacje jako przychody przyszłych okresów w pozycji „Rozliczenia międzyokresowe”.

Przychody ze sprzedaży

Przychody ze sprzedaży ujmowane są w kwocie odzwierciedlającej oczekiwane wynagrodzenie, które według szacunków Grupy zostanie przekazane w zamian za sprzedane produkty, towary i usługi. Cena transakcyjna uwzględnia rabaty, podatek od towarów i usług oraz inne pomniejszenia wartości przychodu.

Sprzedaż towarów i produktów

Przychody ze sprzedaży towarów i produktów ujmowane są, jeżeli spełnione zostały następujące warunki:

strony zawarły umowę i na jej podstawie są zobowiązane do dokonania określonych świadczeń;

Grupa jest w stanie zidentyfikować zobowiązanie do wykonania świadczenia każdej ze stron;

Grupa jest w stanie zidentyfikować warunki płatności;

umowa posiada treść ekonomiczną;

jest prawdopodobne, że Grupa otrzyma zapłatę za poszczególne świadczenia.

Przychody z działalności operacyjnej ujmowane są w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie zakontraktowanego dobra lub usługi klientowi. W szczególności o określeniu momentu przekazania kontroli klientowi decydują zakontraktowane warunki dostawy, w tym Incoterms. Przychody ujmowane są jako kwoty równe cenie transakcyjnej, która została przypisana do danego zobowiązania do wykonania świadczenia.

Ponadto, zgodnie z postanowieniami MSSF 15, koszty poniesione w celu pozyskania i zabezpieczenia realizacji umowy z klientem podlegają aktywowaniu i są rozliczane w okresie generowania korzyści ekonomicznych

z realizacji kontraktu.

Sprzedaż usług

Przychody ze sprzedaży usług ujmowane są w momencie realizacji obowiązku kontraktowego na rzecz klienta (wykonania przedmiotu usługi).

Przychody z tytułu najmu nieruchomości inwestycyjnych ujmowane są w wyniku bieżącego okresu metodą liniową przez okres trwania umowy.

Odsetki i dywidendy

Przychody z tytułu odsetek ujmowane są sukcesywnie w miarę ich narastania zgodnie z metodą efektywnej stopy procentowej. Dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do ich otrzymania.

Koszty operacyjne

Koszty operacyjne są ujmowane w rachunku zysków i strat zgodnie z zasadą współmierności przychodów

i kosztów (z uwzględnieniem czynnych oraz biernych rozliczeń międzyokresowych). Grupa prezentuje

w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym koszty w układzie kalkulacyjnym.

Podatek dochodowy (wraz z podatkiem odroczonym)

Na obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego składają się: podatek dochodowy bieżący oraz odroczony, który nie został ujęty w innych dochodach całkowitych lub bezpośrednio w kapitale.

Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie wyniku podatkowego (podstawy opodatkowania) danego roku obrotowego. Zysk (strata) podatkowa różni się od księgowego zysku (straty) brutto w związku

z czasowym przesunięciem przychodów podlegających opodatkowaniu i kosztów stanowiących koszty uzyskania przychodów do innych okresów oraz wyłączeniem pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym.

Podatek odroczony jest wyliczany metodą bilansową jako podatek podlegający zapłaceniu lub zwrotowi

w przyszłości na różnicach pomiędzy wartościami bilansowymi aktywów i pasywów a odpowiadającymi im wartościami podatkowymi wykorzystywanymi do wyliczenia podstawy opodatkowania.

Rezerwa na podatek odroczony jest tworzona od wszystkich dodatnich różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu, natomiast składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego jest rozpoznawany do wysokości,

w jakiej jest prawdopodobne, że będzie można pomniejszyć przyszłe zyski podatkowe o rozpoznane ujemne różnice przejściowe. Nie ujmuje się aktywów ani rezerwy, jeśli różnica przejściowa wynika z początkowego ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań w transakcji, która nie jest połączeniem jednostek gospodarczych oraz która

w czasie jej wystąpienia nie ma wpływu ani na wynik podatkowy ani na wynik księgowy. Nie ujmuje się rezerwy na podatek odroczony od wartości firmy, która nie podlega amortyzacji na gruncie przepisów podatkowych.

Podatek odroczony jest wyliczany przy użyciu stawek podatkowych, które będą obowiązywać w momencie, gdy pozycja aktywów zostanie zrealizowana lub rezerwa rozliczona, przyjmując za podstawę przepisy prawne obowiązujące na dzień bilansowy.

Wartość składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega analizie na każdy dzień bilansowy,

a w przypadku, gdy spodziewane przyszłe zyski podatkowe nie będą wystarczające dla realizacji składnika aktywów lub jego części aktywo tworzone jest do wartości możliwej do realizacji oszacowanej w oparciu o dostępne dane.

Subiektywne oceny Zarządu oraz niepewność szacunków

Przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Zarząd Spółki dominującej kieruje się osądem przy dokonywaniu licznych szacunków i założeń, które mają wpływ na stosowane zasady rachunkowości oraz prezentowane wartości aktywów, zobowiązań, przychodów oraz kosztów. Faktycznie zrealizowane wartości mogą różnić się od szacowanych przez Zarząd. Informacje o dokonanych szacunkach i założeniach, które są znaczące dla skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zostały zaprezentowane poniżej.

Okresy ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych

Zarząd Spółki dominującej dokonuje corocznej weryfikacji okresów ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych, podlegających amortyzacji. Zarząd jednostki dominującej ocenia, że okresy użyteczności aktywów przyjęte przez Grupę dla celów amortyzacji w okresie objętym sprawozdaniem odzwierciedlały oczekiwany okres przynoszenia korzyści ekonomicznych przez te aktywa. Jednakże faktyczne okresy przynoszenia korzyści przez te aktywa

w przyszłości mogą różnić się od zakładanych, w tym również ze względu na techniczne starzenie się majątku.

Rezerwy

Rezerwy na świadczenia pracownicze – odprawy emerytalne oraz nagrody jubileuszowe – szacowane są przy zastosowaniu metod aktuarialnych. Wykazana w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym kwota rezerw na świadczenia pracownicze wynika z oszacowania dokonanego przez niezależnego aktuariusza. Na poziom rezerw wpływ mają założenia dotyczące stopy dyskonta oraz wskaźnika wzrostu wynagrodzeń oraz wskaźniki demograficzne.

Aktywa na podatek odroczony

Prawdopodobieństwo rozliczenia składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego z przyszłymi zyskami podatkowymi opiera się na budżetach spółek Grupy zatwierdzonych przez Zarząd Spółki dominującej. Jeżeli prognozowane wyniki finansowe wskazują, że spółki Grupy osiągną dochód do opodatkowania, aktywa na podatek odroczony ujmowane są w pełnej wysokości.

Utrata wartości aktywów niefinansowych

W celu określenia wartości użytkowej Zarząd szacuje prognozowane przepływy pieniężne oraz stopę, którą przepływy dyskontowane są do wartości bieżącej (patrz podpunkt dotyczący utraty wartości aktywów niefinansowych). W procesie wyceny wartości bieżącej przyszłych przepływów dokonywane są założenia dotyczące prognozowanych wyników finansowych. Założenia te odnoszą się do przyszłych zdarzeń i okoliczności. Faktycznie zrealizowane wartości mogą różnić się od szacowanych, co w kolejnych okresach sprawozdawczych może przyczynić się do znaczących korekt wartości aktywów Grupy.

Ujęcie prac rozwojowych

Ocena spełnienia kryterium rozpoznawalności prac rozwojowych stanowi istotny osąd kierownictwa. Moment ujęcia w księgach prac rozwojowych jest wyznaczany po osiągnięciu takiego etapu zaawansowania prac, który daje racjonalną pewność, że składnik majątkowy będzie nadawał się do gospodarczego wykorzystania oraz że przyszłe prognozowane korzyści ekonomiczne, generowane przez ten składnik majątku, przewyższają koszt jego wytworzenia. Tym samym kierownictwo dokonuje oszacowania wartości bieżącej przyszłych korzyści ekonomicznych generowanych przez dany składnik wartości niematerialnych wytworzonych we własnym zakresie.

Odpisy aktualizujące aktywa finansowe

Odpisy aktualizujące aktywa finansowe są szacowane w oparciu o szczegółową ich analizę. Opis aktualizujący należności dokonuje się w taki sposób, aby uwzględnić stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty, uwzględniając zarówno model oczekiwanej straty kredytowej w okresie kolejnych 12 miesięcy, jak i inne czynniki świadczące

o potencjalnym braku ściągalności należności.

Dla celów oszacowania oczekiwanej straty kredytowej Grupa wykorzystuje matrycę rezerw oszacowaną na podstawie historycznych poziomów spłacalności należności od kontrahentów. Współczynniki aktualizowane są co roku w oparciu o najbardziej aktualne dane historyczne. Poza matrycą rezerw, przy szacowaniu odpisów aktualizujących Grupa wykorzystuje również inne obiektywne informacje mogące świadczyć o braku realizacji instrumentu finansowego (np. upadłość klienta). Instrumenty finansowe, objęte indywidualnym odpisem, nie są przedmiotem szacunku przy wykorzystaniu matrycy rezerw.

Grupa nie monitoruje zmian poziomu ryzyka kredytowego w trakcie życia. Grupa szacuje oczekiwaną stratę kredytową w horyzoncie do terminu zapadalności instrumentu.

Leasing

Przy określaniu okresu leasingu kierownictwo bierze pod uwagę fakty i okoliczności stanowiące zachętę ekonomiczną do skorzystania z opcji przedłużenia lub nieskorzystania z opcji rozwiązania. Opcje przedłużania (lub okresu po terminie realizacji opcji rozwiązania) są uwzględniane w okresie leasingu wyłącznie wtedy, gdy przedłużenie leasingu (lub nierozwiązywanie go) jest wystarczająco pewne.

Okres leasingu podlega przeszacowaniu, gdy opcja leasingu została faktycznie zrealizowana (lub niezrealizowana) lub gdy Grupa jest zobowiązana do jej zrealizowania (bądź niezrealizowania). Ocena uzasadnionej pewności podlega weryfikacji wtedy, gdy wystąpiło istotne zdarzenie lub istotna zmiana okoliczności mająca wpływ na tę ocenę i będąca pod kontrolą leasingobiorcy.

3.Wpływ zdarzeń nietypowych na sytuację Grupy

3.1.Wpływ Covid-19 na sytuację Grupy

Rozprzestrzenienie się wirusa SARS-Cov-2 miało ogromny wpływ na światową gospodarkę. W ramach walki z pandemią w drugim kwartale 2020 roku praktycznie wszystkie kraje wprowadzały liczne ograniczenia administracyjne, takie jak zamknięcie granic czy ograniczenia w przemieszczaniu się ludności. Stopniowe zamykanie gospodarek (lockdown) i wprowadzanie kolejnych środków zapobiegawczych doprowadziło do znaczącego spadku aktywności gospodarczej, a w konsekwencji do spadku popytu w skali globalnej. Poniższe dane obrazują skalę negatywnego wpływu pandemii na wyniki osiągnięte przez Grupę 2020 roku.

* EBITDA liczona jako: wynik z działalności operacyjnej powiększony o amortyzację

W 2021 roku Grupa wróciła na ścieżkę rozwoju, pomimo że nadal odczuwalny był wpływ pandemii na światową gospodarkę, a w konsekwencji na sytuację popytową oraz warunki funkcjonowania przedsiębiorstw. Wraz z początkiem pandemii, Grupa wprowadziła szereg inicjatyw, których podstawowym celem było zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom oraz ograniczenie wpływu negatywnych zjawisk na sytuację majątkową i finansową Grupy. Skala i zakres prowadzonych działań na bieżąco dostosowywane są do aktualnej sytuacji epidemiologicznej.

Od początku II kwartału 2021 roku, widoczny był znaczący wzrost popytu rynkowego na produkty wytwarzane przez Spółki Grupy. Pozytywna sytuacja w obszarze popytu utrzymywała się również w III kwartale bieżącego roku. Pomimo wyhamowania dynamiki wzrostu w branży samochodów osobowych, nadal widoczny był trend wzrostowy w innych branżach, które obsługuje segment Podzespołów dla motoryzacji i komponentów. Odbudowa rynku

i widoczny wzrost zapotrzebowania od klientów notowany był także w segmencie Elementów złącznych.

W ślad za odbudową sytuacji popytowej wzrosły koszty działalności operacyjnej. Wzrost cen stali oraz złomu znalazł odbicie w kosztach wytworzenia głównych produktów oferowanych przez Spółki Grupy. Pomimo wzrostu cen, na rynku nadal utrzymuje się wysoki popyt na stal i złomy. Innymi istotnymi wpływającymi na koszty działalności czynnikami są: koszty energii elektrycznej, których poziom w dużej mierze uzależniony jest od aktualnych cen praw do emisji CO2 oraz sytuacja makroekonomiczna – wysoka inflacja, niski poziom bezrobocia oraz rosnące stopy procentowe. Istotnym czynnikiem niepewności pozostaje dalszy przebieg pandemii Covid-19

i jej wpływ na sytuację makroekonomiczną.

3.2.Wpływ konfliktu na Ukrainie na sytuację Grupy

W lutym 2022 roku Rosja zapoczątkowała działania wojenne na terytorium Ukrainy. W odpowiedzi na działania agresora społeczność międzynarodowa nałożyła na Rosję pakiet sankcji gospodarczych. W obecnej chwili nie można przewidzieć dalszego przebiegu działań wojennych ani skali ewentualnych kolejnych sankcji.

Przychody Grupy ze sprzedaży produktów i towarów dla klientów z terytorium Rosji, Ukrainy oraz Białorusi za 2021 rok wyniosły łącznie 33.886 tys. PLN, co stanowi 4,3% ogółu przychodów ze sprzedaży.

Grupa nie posiada aktywów zlokalizowanych na terytorium państw uczestniczących w konflikcie. Należności handlowe od klientów z tego obszaru według stanu na 31 grudnia 2021 roku wynosiły 6.650 tys. PLN, z czego do dnia zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji spłacone zostało 6.050 tys. PLN. Zdaniem Grupy istnieje duże prawdopodobieństwo uzyskania kolejnych spłat należności handlowych w dalszej części 2022 roku.

Na dzień dzisiejszy nie jest możliwe oszacowanie wpływu konfliktu i sankcji gospodarczych na sytuację majątkową i finansową Grupy Kapitałowej w przyszłości.

4.Segmenty operacyjne

Zgodnie z MSSF 8 wyniki segmentów operacyjnych wynikają z wewnętrznych raportów weryfikowanych okresowo przez Zarząd Spółki dominującej (główny organ decyzyjny w Grupie Kapitałowej). Zarząd Spółki dominującej analizuje wyniki segmentów operacyjnych na poziomie zysku (straty) z działalności operacyjnej. Pomiar wyników segmentów operacyjnych stosowany w kalkulacjach zarządczych zbieżny jest z zasadami rachunkowości zastosowanymi przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Zarząd Grupy przyjął następujący podział na segmenty operacyjne:

- Podzespoły dla motoryzacji i komponenty,

- Automatyka przemysłowa i armatura

- Elementy złączne,

- Działalność pozaprodukcyjna.

Podzespoły dla motoryzacji i komponenty

Segment Podzespoły dla motoryzacji i komponenty (automotive) obejmuje działalność w zakresie produkcji:

- elementów składowych układów wydechowych dla samochodów osobowych wykonywanych z rur stalowych nierdzewiejących (rury gięte, rury gięte perforowane, rury perforowane proste, rury perforowane

z kształtowanymi końcówkami, rury gięte wielokrotnie kształtowane, rezonatory wydechowe),

- komponentów mających zastosowanie w najbardziej zaawansowanych technologicznie maszynach

i urządzeniach w motoryzacji (samochodach ciężarowych i autobusach, samochodach sportowych

i luksusowych),

- elementów zawieszenia: dźwignie, czopy, sworznie, tuleje,

- elementów kierowniczego: końcówki drążków kierowniczych, krzyżaki, przeguby,

- elementów układu napędowego: wały napędowe, złącza, końcówki złączy, krzyżaki, piasty,

- elementów silnika (osprzętu silnika): dźwigienki zaworowe, wsporniki,

- elementów skrzyni biegów: wałki główne i pośrednie, koła przekładniowe, pierścienie synchronizatora, tuleje.

Spółki Grupy świadczą także usługi w zakresie:

- obróbki wielkoseryjnych odlewów aluminiowych oraz żeliwnych dla przemysłu motoryzacyjnego, rolnictwa, budownictwa i innych branż przemysłowych stanowiących zarówno własność klienta, jak również sprzedawanych wraz z odlewem,

- wykonawstwa matryc, azotowania i śrutowania.

Odbiorcami finalnymi wyrobów Spółek Grupy są przede wszystkim czołowi globalni producenci z branży motoryzacyjnej oraz metalowej.

Automatyka przemysłowa i armatura

Zakresem działalności segmentu jest produkcja i sprzedaż armatury przemysłowej oraz usługi z zakresu projektowania, wykonawstwa i integracji automatyki przemysłowej.

Linie produktowe oferowane przez Spółki Grupy to:

- zawory grzybkowe zaporowe, służące do odcinania przepływającego czynnika,

- zawory zwrotne (grzybkowe, klapowe i zwrotne),

- zawory regulujące, pozwalają na płynną regulację przepływającego czynnika,

- zawory mieszkowe, zawory odcinające przepływ czynnika, posiadające uszczelnienie dławnicy w postaci mieszka,

- zawory pływakowe,

- kurki kulowe, służące do odcinania przepływającego czynnika,

- osadniki-filtry, urządzenia ochronne oczyszczające czynnik z zanieczyszczeń,

- kosze ssawne, zapobiegające przepływowi powrotnemu czynnika z jednoczesną funkcją jego oczyszczenia,

Zakres swojej oferty Grupa Kapitałowa systematycznie uzupełnia o sprzedaż towarów, które w głównej mierze stanowi armatura innych producentów. Wśród nich istotną grupę stanowi armatura obca oferowana jako armatura komplementarna do armatury własnej produkcji.

Wyroby te znajdują zastosowanie w takich branżach jak: ciepłownictwo i ogrzewnictwo, wentylacja i klimatyzacja, wodociągi i kanalizacja, przemysł stoczniowy oraz zakłady przemysłowe. Do ich wytwarzania wykorzystywane są produkowane przez Grupę odlewy, które są wytwarzane w odlewni żeliwa w Ścinawce Średniej. Odlewy produkowane są zarówno na potrzeby własne jak również na sprzedaż, głównie dla innych producentów armatury.

Elementy złączne

Oferta tego segmentu jest bardzo szeroka, zarówno w układzie wymiarowym, jak i asortymentowym. Duży udział stanowią wyroby z różnego rodzaju pokryciami antykorozyjnymi wykonywanymi w kooperacji. W tym zakresie produkcja segmentu zawiera między innymi: cynkowanie galwaniczne, cynkowanie ogniowe, dakromet, geomet, cynk-nikiel, delta tone i inne. Odrębną grupą produktową są elementy złączne nawierzchni kolejowej takie jak: wkręty kolejowe, śruby stopowe które znajdują atrakcyjne rynki zbytu w Europie. Produkcja segmentu obejmuje zarówno wyroby standardowe (według norm) jaki i wyroby niestandardowe według specyfikacji i wymagań klienta.

Działalność pozaprodukcyjna

Segment działalności pozaprodukcyjnej zajmuje się obsługą majątku nieprodukcyjnego stanowiącego obecnie własność spółki Zetkama Nieruchomości Sp. z o.o. oraz Mangata Holding S.A. Składnikami majątku zarządzanymi w segmencie są nieruchomości położone w Warszawie, Sosnowcu, Katowicach, Kłodzku oraz w Ścinawce Średniej. Podstawowym zakresem działalności w segmencie jest sprzedaż nieruchomości oraz wynajem powierzchni produkcyjnych, magazynowych oraz biurowych.

Za okres od 01.01. do 31.12.2021

Za okres od 01.01. do 31.12.2020

Uzgodnienie łącznych wartości przychodów, wyniku oraz aktywów segmentów operacyjnych z analogicznymi pozycjami skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy przedstawia się następująco:

Aktywa oraz zobowiązania segmentów operacyjnych prezentują się następująco:

Stan na 31.12.2021

Stan na 31.12.2020

5.Wartość firmy

Ujęta w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wartość firmy powstała w wyniku przejęcia kontroli nad następującymi spółkami wchodzącymi w skład Grupy Kapitałowej:

W 2021 roku, jak i w poprzednim okresie, bilansowa wartość firmy nie uległa zmianie.

Alokacja wartości firmy do segmentów działalności

Wartość firmy w całości alokowana jest do segmentu Podzespoły dla motoryzacji i komponenty.

Test na utratę wartości

Zgodnie z wymogami MSR 36, na dzień bilansowy dokonano weryfikacji ujętej w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wartości firmy pod kątem możliwej utraty wartości. Test został przeprowadzony na podstawie analizy modeli przyszłych 5-letnich przepływów pieniężnych (na lata 2022 – 2026) dla ośrodków generujących przepływy pieniężne, uwzględniający wartość rezydualną po okresie szczegółowej prognozy.

Do testu na utratę wartości przyjęto następujące kluczowe założenia:

- WACC na poziomie 10% dla całego okresu projekcji,

- rezydualna stopa wzrostu na poziomie 2,5%.

Stopa wzrostu przychodów została oszacowana w oparciu o poniższe założenia:

- dla Kuźni Polskiej S.A.: przyjęto wzrost przychodów ze sprzedaży o 21,5% w 2022 roku (wzrost sprzedaży zgodnie z założeniami budżetowymi), natomiast w kolejnych latach założono konserwatywną prognozę wzrostu przychodów ze sprzedaży na poziomie 2,5% rocznie;

- dla Masterform Sp. z o.o.: przyjęto wzrost przychodów ze sprzedaży o 23,8% w 2022 roku (wzrost sprzedaży zgodnie z założeniami budżetowymi), natomiast w kolejnych latach założono konserwatywną prognozę wzrostu przychodów ze sprzedaży na poziomie 2,5% rocznie;

- relację EBITDA do przychodów ze sprzedaży na konserwatywnym poziomie zbliżonym do średniej rentowności EBITDA tych spółek za poprzednie 3 lata.

Planowany wzrost przychodów ze sprzedaży w roku 2022, zarówno w Kuźni Polskiej, jak i Masterform, w dużej mierze wynika z efektu cenowego. Od II półrocza 2021 obserwowana była wysoka dynamika wzrostu cen surowca, który stanowią kluczowy komponent w koszcie wytworzenia (np. wzrost cen zakupu stali, złomu, surówki). Spółki przekładają wzrosty cen surowca na cenę produktu finalnego w ramach umów i porozumień indeksacyjnych, co jest głównym nośnikiem wzrostu przychodów ze sprzedaży.

Przeprowadzona analiza wrażliwości testów na utratę wartości na zmiany o +/- 3 punkty procentowe następujących parametrów: rentowność EBITDA (relacja EBIDTA do przychodów ze sprzedaży), WACC oraz rezydualna stopa wzrostu nie wykazała konieczności utworzenia odpisów aktualizujących bilansową wartość firmy.

Zdaniem kierownictwa, możliwe i dające się przewidzieć zmiany kluczowych założeń, które zostały przyjęte do wyceny wartości odzyskiwalnej wartości firmy, nie sprawią, że wartość bilansowa wartości firmy przewyższy jej wartość odzyskiwalną.

6.Wartości niematerialne

Wartości niematerialne użytkowane przez Grupę obejmują patenty i licencje, oprogramowanie komputerowe, wytworzone we własnym zakresie prace rozwojowe oraz pozostałe wartości niematerialne. Wartości niematerialne, które nie zostały do dnia bilansowego oddane do użytkowania prezentowane są w pozycji „Wartości niematerialnych w trakcie wytwarzania”.

Stan na 31.12.2021 roku

Stan na 31.12.2020 roku

Amortyzacja wartości niematerialnych została ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu z dochodów w następujących pozycjach:

Zmiana wartości bilansowej od 01.01. do 31.12.2021 roku

Zmiana wartości bilansowej od 01.01. do 31.12.2020 roku

Utworzone w 2020 roku odpisy aktualizujące wartość prac rozwojowych dotyczą prac, które w ocenie Grupy nie przyniosą dalszych korzyści ekonomicznych. Odpis aktualizujący znak towarowy wynika z zaniechania produkcji wyrobów opatrzonych tym znakiem i zastąpienia ich nowszymi produktami.

7.Rzeczowe aktywa trwałe

Stan na 31.12.2021 roku

Stan na 31.12.2020 roku

Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych została ujęta w następujących pozycjach skonsolidowanego sprawozdania z dochodów:

Wartość zakontraktowanych nakładów na środki trwałe, do poniesienia których Grupa zobligowała się w kolejnym roku, wynosiła 30.233 tys. PLN (dane według stanu na dzień bilansowy).

W związku z istotną redukcją zamówień oraz brakiem perspektyw na kontynuację kontraktu w kolejnych latach z jednym z klientów segmentu Podzespoły dla motoryzacji i komponenty, Grupa dokonała odpisu aktualizującego o kwotę 6.219 tys. PLN elementy linii produkcyjnej dedykowanej dla klienta. Grupa, na mocy zawartego z klientem porozumienia, została zwolniona z obowiązku rezerwacji mocy wytwórczych, dzięki czemu elementy linii produkcyjnej o uniwersalnym charakterze będą wykorzystane do

realizacji innych projektów. Klient wypłacił rekompensatę w kwocie 7.413 tys. PLN za redukcję dotychczasowych zamówień poniżej poziomów określonych w kontrakcie. Odpis aktualizujący został ujęty w pozostałych kosztach operacyjnych, natomiast rekompensata została rozpoznana w pozostałych przychodach operacyjnych.

W 2020 roku Grupa rozpoznała odpisy aktualizujące wartość rzeczowych aktywów trwałych o kwotę 1.046 tys. PLN. Odpis ten dotyczy przede wszystkim budynków i budowli (688 tys. PLN) oraz maszyn i urządzeń (332 tys. PLN) w segmencie Automatyki przemysłowej i Armatury. Przyczyną dokonania odpisu jest zmiana planów i założeń w zakresie gospodarczego wykorzystania tych środków trwałych. Dokonując szacunku kwoty odpisu aktualizującego Grupa oceniła przede wszystkim dalszą przydatność technologiczną środków trwałych.

Zmiany w okresie od 01.01. do 31.12.2021 roku

Zmiany w okresie od 01.01. do 31.12.2020 roku