2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-312594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-312594003JTXPYO8NOG0182021-12-312594003JTXPYO8NOG0182020-12-312594003JTXPYO8NOG0182019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594003JTXPYO8NOG0182019-12-31ifrs-full:OtherReservesMember2594003JTXPYO8NOG0182019-12-31enea:IssuedCapitalAndHyperinflationaryAndMergerAdjustmentMember2594003JTXPYO8NOG0182019-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594003JTXPYO8NOG0182019-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMember2594003JTXPYO8NOG0182019-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnHedgingInstrumentsThatHedgeInvestmentsInEquityInstrumentsMember2594003JTXPYO8NOG0182019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594003JTXPYO8NOG0182019-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594003JTXPYO8NOG0182019-12-312594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-31ifrs-full:OtherReservesMember2594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-31enea:IssuedCapitalAndHyperinflationaryAndMergerAdjustmentMember2594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMember2594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnHedgingInstrumentsThatHedgeInvestmentsInEquityInstrumentsMember2594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594003JTXPYO8NOG0182020-01-012020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594003JTXPYO8NOG0182020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594003JTXPYO8NOG0182020-12-31ifrs-full:OtherReservesMember2594003JTXPYO8NOG0182020-12-31enea:IssuedCapitalAndHyperinflationaryAndMergerAdjustmentMember2594003JTXPYO8NOG0182020-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594003JTXPYO8NOG0182020-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMember2594003JTXPYO8NOG0182020-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnHedgingInstrumentsThatHedgeInvestmentsInEquityInstrumentsMember2594003JTXPYO8NOG0182020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594003JTXPYO8NOG0182020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-31ifrs-full:OtherReservesMember2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-31enea:IssuedCapitalAndHyperinflationaryAndMergerAdjustmentMember2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMember2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnHedgingInstrumentsThatHedgeInvestmentsInEquityInstrumentsMember2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594003JTXPYO8NOG0182021-01-012021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594003JTXPYO8NOG0182021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594003JTXPYO8NOG0182021-12-31ifrs-full:OtherReservesMember2594003JTXPYO8NOG0182021-12-31enea:IssuedCapitalAndHyperinflationaryAndMergerAdjustmentMember2594003JTXPYO8NOG0182021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594003JTXPYO8NOG0182021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnFinancialAssetsMeasuredAtFairValueThroughOtherComprehensiveIncomeMember2594003JTXPYO8NOG0182021-12-31ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesOnHedgingInstrumentsThatHedgeInvestmentsInEquityInstrumentsMember2594003JTXPYO8NOG0182021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594003JTXPYO8NOG0182021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberiso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:sharesxbrli:shares
[IMAGE]
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ ENEA za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. zgodne z MSSF UE
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
2
[IMAGE]
SPIS TREŚCI
[IMAGE]
Rysunek 2
[IMAGE]
Rysunek 1
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
3
[IMAGE]
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
4
[IMAGE]
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską i zostały zaakceptowane przez Zarząd ENEA S.A.
Członkowie Zarządu
Prezes Zarządu
Paweł Szczeszek
Członek Zarządu
Tomasz Siwak
Członek Zarządu
Tomasz Szczegielniak
Członek Zarządu
Marcin Pawlicki
Członek Zarządu
Rafał Mucha
Członek Zarządu
Lech Żak
ENEA Centrum Sp. z o.o.
Podmiot odpowiedzialny za prowadzenie ksiąg
rachunkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego
ENEA Centrum Sp. z o.o. Pl. Władysława Andersa 7, 61-894 Poznań
KRS 0000477231, NIP 777-00-02-843, REGON 630770227
Robert Kiereta
Poznań, 23 marca 2022 r.
[IMAGE]
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
5
[IMAGE]
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
Rok zakończony
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Przychody ze sprzedaży
8
21 269 948
18 241 997
Podatek akcyzowy
(73 277)
(65 492)
Przychody ze sprzedaży netto
21 196 671
18 176 505
Rekompensaty
3 284
Przychody z tytułu leasingu i subleasingu operacyjnego
13 976
14 765
Przychody ze sprzedaży oraz inne dochody
21 210 647
18 194 554
Pozostałe przychody operacyjne
10
229 612
248 815
Zmiana rezerwy dotyczącej umów rodzących obciążenia
(199 282)
17 745
Amortyzacja
9
(1 539 286)
(1 598 063)
Koszty świadczeń pracowniczych
9
(2 124 682)
(1 963 108)
Zużycie materiałów i surowców oraz wartość sprzedanych towarów
9
(4 783 294)
(3 643 315)
Zakup energii i gazu na potrzeby sprzedaży
9
(8 655 752)
(7 514 300)
Usługi przesyłowe
9
(440 669)
(472 104)
Inne usługi obce
9
(965 655)
(914 208)
Podatki i opłaty
9
(471 578)
(443 407)
Strata na zmianie, sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów
(35 253)
(34 890)
Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych
(30 124)
(3 410 154)
Pozostałe koszty operacyjne
10
(127 317)
(173 824)
Zysk/(strata) operacyjna
2 067 367
(1 706 259)
Koszty finansowe
11
(214 803)
(346 336)
Przychody finansowe
11
125 106
54 346
Przychody z tytułu dywidend
227
283
Odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
(15 825)
(144 014)
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych
18
192 561
(332 361)
Odpis z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostkach stowarzyszonych i współkontrolowanych
(129 208)
Zysk/(strata) przed opodatkowaniem
2 154 633
(2 603 549)
Podatek dochodowy
12
(368 163)
369 212
Zysk/(strata) netto okresu sprawozdawczego
1 786 470
(2 234 337)
Inne całkowite dochody
Podlegające przeklasyfikowaniu do zysków lub strat:
- wycena instrumentów zabezpieczających
35
264 754
(108 862)
- podatek dochodowy
(50 303)
20 684
Niepodlegające przeklasyfikowaniu do zysków lub strat:
- przeszacowanie programu określonych świadczeń
103 808
(77 658)
- pozostałe
(1 264)
- podatek dochodowy
(19 724)
14 755
Inne całkowite dochody netto
297 271
(151 081)
Całkowity dochód za okres sprawozdawczy
2 083 741
(2 385 418)
Z tego zysk/(strata) netto:
przypadająca na akcjonariuszy Jednostki Dominującej
1 678 536
(2 268 412)
przypadająca na udziały niekontrolujące
107 934
34 075
Z tego całkowity dochód:
przypadający na akcjonariuszy Jednostki Dominującej
1 973 743
(2 418 898)
przypadający na udziały niekontrolujące
109 998
33 480
Zysk/(strata) netto przypadająca na akcjonariuszy Jednostki Dominującej
1 678 536
(2 268 412)
Średnioważona liczba akcji zwykłych (w szt.)
441 442 578
441 442 578
Zysk/(strata) netto przypadająca na akcjonariuszy Jednostki Dominującej na akcję (w zł na jedną akcję)
13
3,80
(5,14)
Zysk/(strata) rozwodniona na akcję (w zł na jedną akcję)
3,80
(5,14)
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
6
[IMAGE]
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
Stan na
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
AKTYWA
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe
14
19 225 475
18 903 722
Prawo do korzystania ze składnika aktywów
16
774 099
730 078
Wartości niematerialne
15
350 188
359 365
Nieruchomości inwestycyjne
17
20 282
21 239
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i współkontrolowane
18
137 881
133 647
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
12
1 400 872
1 296 061
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
35
195 031
97 957
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
22
74 434
72 381
Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy
11 180
11 256
Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego
23.1
580
513
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń
147 671
141 591
Aktywa trwałe razem
22 337 693
21 767 810
Aktywa obrotowe
Prawa do emisji CO2
19
2 859 978
2 529 059
Zapasy
20
1 115 920
1 129 975
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
22
3 312 572
2 132 191
Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy
11 652
13 428
Aktywa z tytułu umów z klientami
24
412 908
322 446
Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego
23.1
903
975
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
3 147
10 470
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
35
419 321
41 894
Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
36
61
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
25
4 153 553
1 941 554
Aktywa obrotowe razem
12 289 954
8 122 053
Aktywa razem
34 627 647
29 889 863
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
7
[IMAGE]
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
Stan na
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
PASYWA
Kapitał własny
Kapitał własny przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej
Kapitał zakładowy
588 018
588 018
Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji
2 692 784
3 632 464
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych
(16 295)
Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających
108 917
(105 534)
Zyski zatrzymane
10 620 839
7 938 162
Kapitał własny przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej razem
14 010 558
12 036 815
Udziały niekontrolujące
27
1 167 450
1 057 538
Kapitał własny razem
26
15 178 008
13 094 353
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
30
4 457 014
6 607 756
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
31
123 947
132 793
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
24
18 389
10 833
Zobowiązania z tytułu leasingu
30
565 993
529 140
Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji oraz usług modernizacji oświetlenia drogowego
34
377 016
261 162
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
12
473 785
445 094
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
32
962 473
1 097 643
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
35
17 588
75 131
Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia
33
874 929
849 990
Zobowiązania długoterminowe razem
7 871 134
10 009 542
Zobowiązania krótkoterminowe
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
30
2 177 791
1 224 061
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
31
4 439 560
2 037 926
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
24
441 947
246 629
Zobowiązania z tytułu leasingu
30
30 678
25 172
Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji oraz usług modernizacji oświetlenia drogowego
34
18 073
13 308
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego
63 774
73 500
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
32
525 031
497 483
Zobowiązania z tytułu ekwiwalentu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji
281
281
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
35
247 929
70 987
Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia
33
3 633 441
2 596 621
Zobowiązania krótkoterminowe razem
11 578 505
6 785 968
Zobowiązania razem
19 449 639
16 795 510
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM
34 627 647
29 889 863
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
8
[IMAGE]
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
Kapitał własny przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej
Kapitał zakładowy (wartość nominalna)
Kapitał z przeszacowania oraz z rozliczenia połączenia
Kapitał zakładowy razem
Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych
Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających
Zyski zatrzymane
Udziały niekontrolujące
Kapitał własny razem
Stan na 1 stycznia 2020
441 443
146 575
588 018
3 632 464
(16 295)
(17 356)
10 268 882
1 024 058
15 479 771
Strata netto okresu sprawozdawczego
(2 268 412)
34 075
(2 234 337)
Inne całkowite dochody netto
(88 178)
(62 308)
(595)
(151 081)
Całkowite dochody netto rozpoznane w okresie
(88 178)
(2 330 720)
33 480
(2 385 418)
Stan na 31 grudnia 2020
441 443
146 575
588 018
3 632 464
(16 295)
(105 534)
7 938 162
1 057 538
13 094 353
Zysk netto okresu sprawozdawczego
1 678 536
107 934
1 786 470
Inne całkowite dochody netto
17 036
214 451
63 720
2 064
297 271
Całkowite dochody netto rozpoznane w okresie
17 036
214 451
1 742 256
109 998
2 083 741
Dywidendy
(86)
(86)
Pokrycie straty netto - przeniesienie
(939 680)
939 680
Inne
(741)
741
Stan na 31 grudnia 2021
441 443
146 575
588 018
2 692 784
108 917
10 620 839
1 167 450
15 178 008
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
9
[IMAGE]
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Rok zakończony
Nota
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk/(strata) netto okresu sprawozdawczego
1 786 470
(2 234 337)
Korekty:
Podatek dochodowy w zyskach i stratach
12
368 163
(369 212)
Amortyzacja
9
1 539 286
1 598 063
Strata na zmianie, sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów
35 253
34 890
Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych
30 124
3 410 154
(Zysk)/strata na sprzedaży aktywów finansowych
(5 892)
17 964
Przychody z tytułu odsetek
(17 547)
(14 743)
Przychody z tytułu dywidend
(227)
(283)
Koszty z tytułu odsetek
160 017
241 823
Zysk z wyceny instrumentów finansowych
(108 567)
(77 311)
Odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
15 825
144 014
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych
(192 561)
332 361
Odpis z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostkach stowarzyszonych i współkontrolowanych
129 208
Inne korekty
(40 338)
(26 779)
Korekty razem
1 783 536
5 420 149
Podatek dochodowy zapłacony
(526 612)
(300 100)
Zmiany kapitału obrotowego:
Prawa do emisji CO 2
40
(330 919)
(1 153 931)
Zapasy
40
9 660
241 866
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
40
(1 271 094)
(50 875)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
40
2 607 735
431 129
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
40
(4 344)
67 694
Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji oraz usług modernizacji oświetlenia drogowego
40
120 152
33 259
Pozostałe rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia
40
1 312 336
702 910
Zmiany kapitału obrotowego razem
2 443 526
272 052
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej
5 486 920
3 157 764
Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Nabycie rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów
(1 901 807)
(2 382 772)
Wpływy ze sprzedaży rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów
3 324
9 841
Nabycie aktywów finansowych
40
(68 219)
(199 415)
Wpływ ze zbycia aktywów finansowych
40
121 461
476
Nabycie jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych
(707)
(1 700)
Zbycie jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych
982
Dywidendy otrzymane
227
283
Wypływy z tytułu gromadzenia środków pieniężnych na rachunku bankowym Funduszu Likwidacji Kopalń
(6 080)
(7 592)
Odsetki otrzymane
911
3 443
Inne (wydatki)/wpływy z działalności inwestycyjnej
(359)
1 136
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
(1 850 267)
(2 576 300)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Otrzymane kredyty i pożyczki
1 275
2 308
Spłata kredytów i pożyczek
(217 154)
(176 371)
Wykup obligacji
(997 110)
(1 894 310)
Dywidendy wypłacone
(105)
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu
(41 128)
(52 154)
Odsetki zapłacone
(165 611)
(276 256)
Inne wydatki z działalności finansowej
(4 821)
(5 074)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
(1 424 654)
(2 401 857)
Przepływy pieniężne netto razem
2 211 999
(1 820 393)
Stan środków pieniężnych na początek okresu sprawozdawczego
25
1 941 554
3 761 947
Stan środków pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego
25
4 153 553
1 941 554
w tym o ograniczonej możliwości dysponowania
646 928
754 321
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
10
[IMAGE]
DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA
Informacje ogólne
1. Informacje ogólne o jednostce dominującej
Nazwa (firma):
ENEA Spółka Akcyjna
Forma prawna:
spółka akcyjna
Kraj rejestracji:
Rzeczpospolita Polska
Siedziba:
Poznań, Rzeczpospolita Polska
Adres:
ul. Pastelowa 8, 60-198 Poznań
Miejsce prowadzenia działalności:
Rzeczpospolita Polska
KRS:
0000012483
Numer telefonu:
(+48 61) 884 55 44
Numer faksu:
(+48 61) 884 59 59
Strona internetowa:
www.enea.pl
Numer klasyfikacji statystycznej (REGON):
630139960
Numer klasyfikacji podatkowej (NIP):
777-00-20-640
ENEA S.A. (zwana dalej „Spółka”, „Jednostka Dominująca”) jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej ENEA („Grupa”, „Grupa Kapitałowa”).
13 grudnia 2021 r. nastąpiła zmiana adresu Jednostki Dominującej z „ul. Górecka 1, 60-201 Poznań” na „ul. Pastelowa 8, 60-198 Poznań”.
Na 31 grudnia 2021 r. struktura akcjonariuszy Jednostki Dominującej przedstawiała się następująco:
Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polski
Pozostali akcjonariusze
Razem
Stan na 31 grudnia 2021
51,50%
48,50%
100,00%
Na 31 grudnia 2021 r. podmiotem kontrolującym Jednostkę Dominującą był Skarb Państwa będący stroną kontrolującą najwyższego szczebla.
Na 31 grudnia 2021 r. statutowy kapitał zakładowy ENEA S.A. był równy 441 443 tys. (588 018 tys. po przekształceniu na MSSF UE z uwzględnieniem hiperinflacji i innych korekt) i dzielił się na 441 442 578 akcji.
Czas trwania Jednostki Dominującej jest nieoznaczony.
Działalność prowadzona jest na podstawie odpowiednich koncesji przyznawanych Jednostce Dominującej i poszczególnym jednostkom wchodzącym w skład Grupy Kapitałowej.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2021 r. oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2020 r.
2. Skład Grupy Kapitałowej i zasady konsolidacji
Na 31 grudnia 2021 r. Grupa Kapitałowa składała się z jednostki dominującej ENEA S.A., 16 spółek zależnych, 9 spółek pośrednio zależnych, 2 spółek współkontrolowanych oraz spółki stowarzyszonej.
Głównym przedmiotem działalności Grupy Kapitałowej jest:
produkcja energii elektrycznej i cieplnej (ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Elektrownia Połaniec S.A., Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Obornikach, Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o.,
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
11
[IMAGE]
ENEA Ciepło Sp. z o.o., ENEA Nowa Energia Sp. z o.o.);
obrót energią elektryczną (ENEA S.A., ENEA Trading Sp. z o.o.);
dystrybucja energii elektrycznej (ENEA Operator Sp. z o.o.);
dystrybucja ciepła (Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Obornikach, Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o., ENEA Ciepło Sp. z o.o.);
górnictwo i wzbogacanie węgla kamiennego (Grupa Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A.).
Zasady rachunkowości
Jednostki zależne
Jednostka zależna to spółka, nad którą inna spółka sprawuje kontrolę. Definicja kontroli wynika wprost z MSSF 10, zgodnie z którą inwestor sprawuje kontrolę nad spółką, w której dokonano inwestycji, wtedy i tylko wtedy, gdy inwestor ten jednocześnie:
1) sprawuje władzę nad spółką, w której dokonano inwestycji,
2) z tytułu swojego zaangażowania w spółce, w której dokonano inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawo do zmiennych wyników finansowych,
3) posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad spółką, w której dokonano inwestycji, do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych .
Jednostki zależne podlegają pełnej konsolidacji od dnia przejęcia nad nimi kontroli przez Grupę. Przestaje się je konsolidować z dniem ustania kontroli.
W odniesieniu do transakcji nabycia spółek, które nie znajdują się pod wspólną kontrolą, koszt przejęcia ustala się jako wartość godziwą przekazanych aktywów, wyemitowanych instrumentów kapitałowych oraz zobowiązań zaciągniętych lub przejętych na dzień wymiany. Możliwe do zidentyfikowania aktywa nabyte oraz zobowiązania i zobowiązania warunkowe przejęte w ramach połączenia jednostek gospodarczych wycenia się początkowo według ich wartości godziwej na dzień przejęcia, niezależnie od wielkości ewentualnych udziałów niekontrolujących.
Grupa wycenia udziały niekontrolujące proporcjonalnie do udziału w wartości godziwej nabywanych aktywów netto. W kolejnych okresach wartość udziałów niekontrolujących obejmuje wartość rozpoznaną przy początkowym ujęciu skorygowaną o zmiany wartości kapitału jednostki zależnej w proporcji do posiadanych udziałów. Całkowity dochód jest alokowany do udziałów niekontrolujących nawet wtedy, gdy powoduje powstanie ujemnej wartości tych udziałów. Wartość firmy ustala się zgodnie z polityką rachunkowości (nota 15).
W przypadku wystąpienia wartości ujemnej, Grupa dokonuje ponownego przeglądu ustalenia wartości godziwych poszczególnych składników nabywanych aktywów netto. Jeżeli w wyniku przeglądu nadal wartość jest ujemna, ujmuje się ją niezwłocznie w zysku lub stracie bieżącego okresu.
Transakcje, rozrachunki i niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy eliminowane. Niezrealizowane straty również podlegają eliminacji, chyba że transakcja dostarcza dowodów na utratę wartości przez przekazany składnik aktywów. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne zostały zmienione tam, gdzie było to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę.
Jednostki stowarzyszone i współkontrolowane
Jednostki stowarzyszone to wszelkie jednostki, na które Grupa wywiera znaczący wpływ, lecz których nie kontroluje, co zwykle towarzyszy posiadaniu od 20% do 50% ogólnej liczby głosów w organach stanowiących. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych rozlicza się metodą praw własności i ujmuje początkowo według kosztu. Nadwyżkę ceny nabycia nad wartością godziwą dających się zidentyfikować aktywów netto jednostki stowarzyszonej na dzień nabycia ujmuje się jako wartość firmy. Wartość firmy włączona jest do wartości bilansowej inwestycji, a utratę jej wartości wycenia się w ramach całej wartości inwestycji. Jakąkolwiek nadwyżkę udziału Grupy w wartości godziwej netto dających się zidentyfikować aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych nad kosztem przejęcia po dokonaniu przeszacowania ujmuje się niezwłocznie w zysku lub stracie bieżącego okresu.
Jednostki współkontrolowane to wszystkie jednostki, w których na podstawie ustaleń umownych Grupa sprawuje kontrolę wspólnie z innymi podmiotami. Inwestycje w jednostkach współkontrolowanych rozlicza się metodą praw własności identycznie jak inwestycje w jednostkach stowarzyszonych.
Udział Grupy w wyniku finansowym jednostek stowarzyszonych i/lub współkontrolowanych od dnia nabycia ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu, zaś jej udział w innych całkowitych dochodach wygenerowanych od dnia nabycia w innych całkowitych dochodach. Wartość bilansową inwestycji koryguje się o łączne zmiany stanu kapitału własnego od dnia nabycia. Gdy udział Grupy w stratach jednostki stowarzyszonej lub współkontrolowanej staje się równy lub większy od udziału Grupy w tej jednostce stowarzyszonej lub współkontrolowanej, obejmującego ewentualne inne niezabezpieczone należności, Grupa zaprzestaje ujmować dalsze straty, chyba że wzięła na siebie obowiązki lub dokonała płatności w imieniu danej jednostki stowarzyszonej lub współkontrolowanej. Grupa dokonuje analizy utraty wartości inwestycji w jednostkach stowarzyszonych i współkontrolowanych, a ewentualne odpisy ujmuje w wyniku
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
12
[IMAGE]
finansowym bieżącego roku.
Niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy Grupą a jej jednostkami stowarzyszonymi lub współkontrolowanymi eliminuje się proporcjonalnie do udziału Grupy w jednostkach stowarzyszonych lub współkontrolowanych. Niezrealizowane straty również eliminowane, chyba że transakcja dostarcza dowodów na wystąpienie utraty wartości przekazywanego składnika aktywów. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki stowarzyszone lub współkontrolowane zostały, tam gdzie było to konieczne, zmienione dla zapewnienia zgodności z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę.
Połączenia/nabycia jednostek gospodarczych
Połączenia / nabycia jednostek gospodarczych znajdujących się poza wspólną kontrolą rozlicza się metodą nabycia.
Nabycia spółek stowarzyszonych i współkontrolowanych
Spółka, na podstawie umów dotyczących danej inwestycji, dokonuje osądu co do istnienia współkontroli lub znaczącego wpływu.
Nazwa spółki
Przedmiot działalności
Siedziba
Udział ENEA S.A. w całkowitej liczbie głosów
na
31 grudnia 2021
Udział ENEA S.A. w całkowitej liczbie głosów
na
31 grudnia 2020
SPÓŁKI ZALEŻNE
1.
ENEA Operator Sp. z o.o.
dystrybucja
Poznań
100%
100%
2.
ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.
wytwarzanie
Świerże Górne
100%
100%
3.
ENEA Elektrownia Połaniec S.A.
wytwarzanie
Połaniec
100%
100%
4.
ENEA Oświetlenie Sp. z o.o.
pozostała działalność
Szczecin
100%
100%
5.
ENEA Trading Sp. z o.o.
obrót
Świerże Górne
100%
100%
6.
ENEA Serwis Sp. z o.o.
dystrybucja
Lipno
100%
100%
7.
ENEA Centrum Sp. z o.o.
pozostała działalność
Poznań
100%
100%
8.
ENEA Pomiary Sp. z o.o.
dystrybucja
Poznań
100%
100%
9.
ENERGO-TOUR Sp. z o.o. w likwidacji
pozostała działalność
Poznań
100% 5
100% 5
10.
ENEA Innowacje Sp. z o.o.
pozostała działalność
Warszawa
100% 6,7
100%
11.
Lubelski Węgiel
BOGDANKA S.A.
wydobycie
Bogdanka
65,99%
65,99%
12.
ENEA Ciepło Sp. z o.o.
wytwarzanie
Białystok
99,94%
99,94%
13.
ENEA Ciepło Serwis Sp. z o.o.
wytwarzanie
Białystok
100%
100%
14.
Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o.
wytwarzanie
Oborniki
99,93% 10
99,93%
15.
Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o.
wytwarzanie
Piła
71,11% 11
71,11%
16.
ENEA Nowa Energia Sp. z o.o.
wytwarzanie
Poznań
100%
100%
SPÓŁKI POŚREDNIO ZALEŻNE
17.
ENEA Logistyka Sp. z o.o.
dystrybucja
Poznań
100% 4
100% 4
18.
ENEA Bioenergia Sp. z o.o.
wytwarzanie
Połaniec
100% 1
100% 1
19.
ENEA Połaniec Serwis Sp. z o.o.
wytwarzanie
Połaniec
100% 1
100% 1
20.
EkoTRANS Bogdanka Sp. z o.o.
wydobycie
Bogdanka
65,99% 2
65,99% 2
21.
RG Bogdanka Sp. z o.o.
wydobycie
Bogdanka
65,99% 2
65,99% 2
22.
MR Bogdanka Sp. z o.o.
wydobycie
Bogdanka
65,99% 2
65,99% 2
23.
Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o.
wydobycie
Bogdanka
58,53% 2
58,53% 2
24.
ENEA Badania i Rozwój Sp. z o.o.
pozostała działalność
Warszawa
- 3,7
100% 3
25.
SUN ENERGY 7 Sp. z o.o.
wytwarzanie
Główczyce
100% 12
-
26.
GPK energia Sp. z o.o.
wytwarzanie
Krzęcin
100% 12
-
SPÓŁKI WSPÓŁKONTROLOWANE
27.
Polska Grupa Górnicza S.A.
-
Katowice
7,66%
7,66%
28.
Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o.
-
Ostrołęka
50%
50%
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
13
[IMAGE]
SPÓŁKI STOWARZYSZONE
29.
Polimex – Mostostal S.A.
-
Warszawa
16,4% 9
16,48%
30.
ElectroMobility Poland S.A.
-
Warszawa
- 8
25%
1 – spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Elektrownia Połaniec S.A.
2 spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce Lubelski Węgiel BOGDANKA S.A.
3 spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Innowacje Sp. z o.o.
4 spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Operator Sp. z o.o.
5 30 marca 2015 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki podjęło uchwałę w sprawie rozwiązania spółki po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego. Uchwała weszła w życie 1 kwietnia 2015 r. 5 listopada 2015 r. został złożony wniosek do KRS o wykreślenie spółki. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego trwają czynności proceduralne związane z wykreśleniem podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego.
6 7 maja 2021 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników ENEA Innowacje Sp. z o.o. podjęto uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego o kwotę 4 500 tys. to jest z kwoty 26 360 tys. do kwoty 30 860 tys. zł, poprzez utworzenie 45 000 udziałów o wartości nominalnej 100,00 każdy. Wszystkie nowoutworzone udziały zostały objęte przez ENEA S.A. i pokryte w całości wkładem pieniężnym. Podwyższenie kapitału zakładowego zostało zarejestrowane w KRS 1 lipca 2021 r.
7 12 kwietnia 2021 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników ENEA Badania i Rozwój Sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie połączenia ze spółką ENEA Innowacje Sp. z o.o. przez przejęcie ENEA Badania i Rozwój Sp. z o.o. przez ENEA Innowacje Sp. z o.o. 1 czerwca 2021 r. wpis o połączeniu spółek ENEA Innowacje Sp. z o.o. oraz ENEA Badania i Rozwój Sp. z o.o. został ujawniony w KRS.
8 19 sierpnia 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ElectroMobility Poland S.A. podjęło uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego o 17 700 tys. zł, poprzez zmniejszenie wartości nominalnej wszystkich akcji z dotychczasowej kwoty 7 000,00 każda akcja do nowej wartości nominalnej 5 230,05 każda akcja. Celem obniżenia kapitału zakładowego było przekazanie środków z kapitału zakładowego na zapasowy. Zgromadzenie podjęło także uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego o kwotę 249 996 tys. do kwoty 302 297 tys. zł, za łączną cenę emisyjną 250 000 tys. zł, która została wniesiona w całości wkładem pieniężnym przez Skarb Państwa. Emisja nowych akcji została przeprowadzona w drodze subskrypcji prywatnej. Wszystkie nowe akcje akcjami zwykłymi, imiennymi. Nadwyżka łącznej ceny emisyjnej nad wartością nominalną została przekazana na kapitał zapasowy. Nowe akcje zostały objęte i opłacone przez Skarb Państwa. 30 września 2021 r. sąd rejestrowy zarejestrował podwyższenie kapitału zakładowego. Obecnie ENEA S.A. posiada 4,325% akcji w kapitale zakładowym. Akcje ElectroMobility Poland S.A. prezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej.
9 we wrześniu 2021 r. sfinalizowano sprzedaż 187 500 akcji Polimex Mostostal S.A., które posiadała ENEA S.A. w kapitale zakładowym spółki, zmniejszając dotychczasowy udział ENEA S.A. z 16,48% w kapitale zakładowym do 16,40%. 30 sierpnia 2021 r. Spółka złożyła żądanie wykonania realizacji opcji call oraz dokonała przelewu za obejmowane 187 500 akcji Polimex Mostostal S.A . W listopadzie 2021 r. ENEA S.A. złożyła żądanie wykonania realizacji opcji call oraz w grudniu 2021 r. dokonała przelewu za obejmowane 125 000 akcji Polimex Mostostal S.A . 16 lutego 2022 r. zarejestrowano zwiększenie kapitału zakładowego spółki Polimex Mostostal o kwotę 2 500 tys. zł. Obecnie ENEA S.A. posiada 16,45 % udziału w kapitale zakładowym spółki.
10 16 grudnia 2021 r. ENEA S.A. zawarła umowę nabycia od ENEA Wytwarzanie sp. z o.o. 13 156 udziałów spółki Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach o wartości nominalnej 500,00 każdy i łącznej wartości nominalnej 6 578 tys. zł, stanowiące 99,93% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 2 303 tys. zł (1 udział 175,05 zł).
11 16 grudnia 2021 r. ENEA S.A. zawarła umowę nabycia od ENEA Wytwarzanie sp. z o.o. 24 695 udziałów spółki Miejska Energetyka Cieplna Piła sp. z o.o. z siedzibą w Pile o wartości nominalnej 1 000,00 każdy i łącznej wartości nominalnej 24 695 tys. zł, stanowiące 71,11% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 28 357 tys. zł (1 udział 1 148,29 zł).
12 14 grudnia 2021 r. ENEA Nowa Energia Sp. z o.o. zawarła umowę nabycia 100 udziałów spółki SUN ENERGY 7 Sp. z o.o. z siedzibą w Główczycach, o wartości nominalnej 50,00 każdy i łącznej wartości nominalnej 5 tys. stanowiących 100% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 2 921 tys. (1 udział 29 209,24 zł) oraz umowę nabycia 100 udziałów spółki GPK energia Sp. z o.o. z siedzibą w Krzęcinie, o wartości nominalnej 50,00 każdy i łącznej wartości nominalnej 5 tys. stanowiących 100% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 487 tys. (1 udział 4 865,44 zł). Z uwagi na nieistotność spółki te nie uwzględnione w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
14
[IMAGE]
3. Skład Zarządu i Rady Nadzorczej jednostki dominującej
Zarząd
Stan na
Stan na
31 grudnia 2021
Powołanie
31 grudnia 2020
Powołanie
Prezes Zarządu
Paweł Szczeszek
Paweł Szczeszek
30 czerwca 2020 r.
Członek Zarządu ds. Finansowych
Rafał Mucha
Rafał Mucha
21 grudnia 2020 r.
Członek Zarządu ds. Handlowych
Tomasz Siwak
Tomasz Siwak
17 sierpnia 2020 r.
Członek Zarządu ds. Korporacyjnych
Tomasz Szczegielniak
Tomasz Szczegielniak
7 sierpnia 2020 r.
Członek Zarządu ds. Operacyjnych
Marcin Pawlicki
Marcin Pawlicki
29 października 2020 r.
Członek Zarządu ds. Strategii i Rozwoju
Lech Adam Żak
29 listopada 2021 r.
29 listopada 2021 r. Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę w przedmiocie powołania z tym dniem Pana Lecha Adama Żaka na stanowisko Członka Zarządu ENEA S.A. ds. Strategii i Rozwoju na wspólną kadencję, rozpoczętą z dniem odbycia Zwyczajnego Zgromadzenia Spółki zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2018 r.
Rada Nadzorcza
Stan na
Stan na
31 grudnia 2021
Powołanie
31 grudnia 2020
Rezygnacja
Przewodniczący Rady Nadzorczej
Rafał Włodarski
Izabela Felczak- Poturnicka
5 stycznia 2021 r.
Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
Roman Stryjski
Roman Stryjski
Sekretarz Rady Nadzorczej
Michał Jaciubek
Michał Jaciubek
Członek Rady Nadzorczej
Dorota Szymanek
7 stycznia 2021 r.
Rafał Włodarski
Członek Rady Nadzorczej
Maciej Mazur
Maciej Mazur
Członek Rady Nadzorczej
Piotr Mirkowski
Piotr Mirkowski
Członek Rady Nadzorczej
Paweł Koroblowski
Paweł Koroblowski
Członek Rady Nadzorczej
Tomasz Lis
18 listopada 2021 r.
Ireneusz Kulka
16 września 2021 r.
Członek Rady Nadzorczej
Mariusz Pliszka
Mariusz Pliszka
Członek Rady Nadzorczej
Mariusz Fistek
22 grudnia 2021 r.
4 stycznia 2021 r. do Spółki wpłynęła rezygnacja Pani Izabeli Felczak-Poturnickiej z funkcji Przewodniczącej Rady Nadzorczej oraz członkostwa w Radzie Nadzorczej ENEA S.A. z dniem 5 stycznia 2021 r.
7 stycznia 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. dokonało wyboru na Przewodniczącego Rady Nadzorczej Spółki ENEA S.A. Pana Rafała Włodarskiego.
7 stycznia 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę, na mocy której z tym samym dniem w skład Rady Nadzorczej ENEA S.A. powołana została Pani Dorota Szymanek.
15 września 2021 r. do Spółki wpłynęło oświadczenie Pana Ireneusza Kulki, że z dniem 16 września 2021 r. rezygnuje z funkcji członka Rady Nadzorczej ENEA S.A. oraz Przewodniczącego Komitetu ds. Audytu.
18 listopada 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę, na mocy której z tym samym dniem w skład Rady Nadzorczej ENEA S.A. X kadencji powołany został Pan Tomasz Lis.
21 grudnia 2021 roku do Spółki wpłynęła rezygnacja Pana Mariusza Fistka z pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej ENEA S.A. z dniem 22 grudnia 2021 r.
10 marca 2022 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę, na mocy której z tym samym dniem w skład Rady Nadzorczej ENEA S.A. X kadencji powołany został Pan Radosław Kwaśnicki.
4. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską („MSSF UE”) i zostało zaakceptowane przez Zarząd ENEA S.A.
MSSF UE obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”).
Zarząd Jednostki Dominującej wykorzystał swoją najlepszą wiedzę co do zastosowania standardów i interpretacji, jak również metod i zasad wyceny poszczególnych pozycji skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej ENEA zgodnie z MSSF UE na 31 grudnia 2021 r. Przedstawione zestawienia i objaśnienia zostały ustalone przy dołożeniu należytej staranności. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe podlegało badaniu przez biegłego rewidenta. Zasady rachunkowości stosowane były w sposób spójny we wszystkich prezentowanych okresach, chyba że wskazano inaczej.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
15
[IMAGE]
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej w dającej się przewidzieć przyszłości. Nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności przez Grupę.
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone według zasady kosztu historycznego, za wyjątkiem instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej.
5. Zasady (polityka) rachunkowości i ważne oszacowania i założenia
Najważniejsze zasady rachunkowości zastosowane przy sporządzaniu niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego zostały przedstawione jako element poszczególnych not objaśniających do skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych okresach w sposób ciągły, z wyjątkiem zastosowania zmian do Standardów i Interpretacji opisanych w nocie 6.
Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF UE wymaga od Zarządu przyjęcia pewnych założeń i dokonania szacunków, które wpływają na stosowanie przyjętych zasad rachunkowości oraz na wielkości wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz w notach objaśniających do tego sprawozdania finansowego. Założenia i szacunki oparte na najlepszej wiedzy Zarządu na temat bieżących i przyszłych zdarzeń i działań. Rzeczywiste wyniki mogą się jednak różnić od przewidywanych. Wartości szacunkowe podawane w poprzednich latach obrotowych nie wywierają istotnego wpływu na bieżący okres sprawozdawczy . Podstawowe obszary, w których szacunki Zarządu mają istotny wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe, zostały przedstawione w następujących notach objaśniających:
Noty, w których są opisane ważne oszacowania i założenia
Noty, w których są opisane ważne oszacowania i założenia
Nota
Utrata wartości aktywów niefinansowych
rozdział (bez numeru)
Opodatkowanie
12
Rzeczowe aktywa trwałe
14
Wartości niematerialne i wartość firmy
15
Prawo do korzystania ze składnika aktywów
16
Nieruchomości inwestycyjne
17
Prawa do emisji CO 2
19
Zapasy
20
Świadectwa pochodzenia energii
21
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
22
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami
24
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
25
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
32
Rezerwy
33
Instrumenty finansowe i wartość godziwa
35
6. Wpływ nowych standardów i interpretacji oraz zmiana zasad polityki rachunkowości i prezentacji danych
Nowe Standardy, zmiany do Standardów oraz Interpretacje oczekujące na zatwierdzenie przez Unię Europejską:
Standard
Data wejścia w życie
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe
1 stycznia 2023
MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe – odroczenie zastosowania MSSF 9 Instrumenty
finansowe
1 stycznia 2023
MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych
1 stycznia 2023
MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie
błędów
1 stycznia 2023
MSR 12 Podatek dochodowy
1 stycznia 2023
MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe – zmiany dot. sprzedaży lub wniesienia
aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami
-
MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami
-
Grupa ma zamiar zastosować je dla okresów, dla których będą obowiązujące po raz pierwszy.
Spółki Grupy w trakcie analizy wpływu Nowych Standardów, zmian do Standardów oraz Interpretacji na sprawozdanie finansowe. Na moment obecny nie identyfikują istotnych zmian w związku z implementacją nowych Standardów.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
16
[IMAGE]
Nowe Standardy, zmiany do Standardów oraz Interpretacje zatwierdzone przez Unię Europejską, które jeszcze nie obowiązują:
Standard
Data wejścia w życie
MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe
1 stycznia 2022
MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe
1 stycznia 2022
MSR 41 Rolnictwo – poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne
Standardu w zakresie ujmowania oraz wyceny
1 stycznia 2022
MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po
raz pierwszy – poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne
standardu w zakresie ujmowania oraz wyceny
1 stycznia 2022
MSSF 3 Połączenia przedsięwzięć – aktualizacja referencji do Założeń Koncepcyjnych
1 stycznia 2022
MSSF 9 Instrumenty finansowe – poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują
wytyczne standardu w zakresie ujmowania oraz wyceny
1 stycznia 2022
MSSF 16 Leasing – poprawki do przykładów ilustrujących
1 stycznia 2022
Zmiany stosowanych zasad rachunkowości
Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2020 r., z wyjątkiem zastosowania zmian do Standardów i Interpretacji wymienionych poniżej:
MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe, MSSF 7 Instrumenty finansowe oraz MSSF 16 Leasing druga część zmian związanych z reformą IBOR, które mają zastosowanie od 1 stycznia 2021 r. Zmiany odnoszą się do kwestii księgowych, które pojawią się w momencie, gdy instrumenty finansowe oparte na IBOR przejdą na nowe stopy procentowe. Zmiany wprowadzają szereg wytycznych i zwolnień, w szczególności praktyczne uproszczenie w przypadku modyfikacji umów wymaganych przez reformę, które będą ujmowane poprzez aktualizację efektywnej stopy procentowej, zwolnienie z obowiązku zakończenia rachunkowości zabezpieczeń, tymczasowe zwolnienie z konieczności identyfikacji komponentu ryzyka, a także obowiązek zamieszczenia dodatkowych ujawnień;
MSSF 16 Leasing uproszczenie dot. zmian wynikających z umów leasingu w związku z COVID-19, np.: odroczenie lub zwolnienie z płatności leasingowych. Uproszczenie dotyczy oceny, czy zmiany te stanowią modyfikacje leasingu. Leasingobiorcy mogą skorzystać z uproszczenia polegającego na niestosowaniu wytycznych MSSF 16 dotyczących modyfikacji umów leasingowych. W rezultacie, spowoduje to ujęcie ulg i zwolnień w zakresie leasingu jako zmiennych opłat leasingowych w okresie, w których występuje zdarzenie lub jako warunek, który powoduje obniżenie płatności, Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości wydłużyła dostępność praktycznego rozwiązania dotyczącego ulg w płatnościach leasingowych do czerwca 2022 r.
Grupa w związku z implementacją wyżej wymienionych zmian do Standardów oraz Interpretacji nie zidentyfikowała wpływu na sprawozdanie finansowe.
7. Waluta funkcjonalna i transakcje w walutach obcych
Zasady rachunkowości
Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
Pozycje zawarte w sprawozdaniach finansowych poszczególnych jednostek Grupy wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym dana jednostka prowadzi działalność (w walucie funkcjonalnej). Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych polskich (PLN), które stanowią walutę funkcjonalną i walutę prezentacji wszystkich jednostek Grupy Kapitałowej. Pozycje sprawozdania prezentowane w zaokrągleniu do pełnych tysięcy złotych, o ile nie wskazano inaczej.
Transakcje i salda
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji.
Na koniec okresu sprawozdawczego wyrażone w walucie obcej pozycje pieniężne przelicza się przy zastosowaniu kursu zamknięcia (kurs zamknięcia - jest to średni kurs NBP obowiązujący na dzień wyceny).
Zyski i straty z tytułu różnic kursowych powstałe w wyniku rozliczenia transakcji w walucie obcej oraz wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu natomiast zyski lub straty z tytułu różnic kursowych w zakresie odsetek dotyczących środków trwałych w budowie ujmuje się w nakładach na środki trwałe w budowie.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
17
[IMAGE]
Segmenty operacyjne
Grupa prezentuje informacje dotyczące segmentów działalności zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne . Segmenty operacyjne odpowiadają segmentom sprawozdawczym i nie podlegają agregacji. Zarządzanie działalnością Grupy dokonywane jest w podziale na segmenty operacyjne, które wyodrębnione ze względu na rodzaj oferowanych produktów i usług. W Grupie Kapitałowej ENEA wyodrębnia się cztery segmenty działalności oraz pozostałą działalność, przedstawione poniżej.
OBRÓT
Zakup i sprzedaż energii elektrycznej.
DYSTRYBUCJA
Usługi dystrybucji oraz przesyłania energii elektrycznej.
WYTWARZANIE
Wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych i odnawialnych, wytwarzanie ciepła.
WYDOBYCIE
Produkcja i sprzedaż węgla, spółki wspierające działalność kopalni.
ORAZ
POZOSTAŁA DZIAŁALNOŚĆ
Konserwacja i modernizacja urządzeń oświetlenia drogowego, usługi transportowe, usługi remontowe i budowlane.
Przychody segmentu przychodami osiąganymi ze sprzedaży zewnętrznym klientom oraz transakcji z innymi segmentami, które dają się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu. W 2021 r. w segmencie wydobycie odbiorcami zewnętrznymi, dla których udział w sprzedaży poza Grupę przekroczył 10% przychodów ze sprzedaży, były spółki: Grupa Azoty Zakłady Azotowe „Puławy”(30,0%), D.Trading International S.A. (24%) oraz Energa Elektrownie Ostrołęka S.A. (17,0%). Koszty segmentu kosztami składającymi się z kosztów sprzedaży zewnętrznym klientom oraz kosztów transakcji realizowanych z innymi segmentami w ramach Grupy, które wynikają z działalności operacyjnej danego segmentu i dają się bezpośrednio przyporządkować do tego segmentu. W transakcjach międzysegmentowych stosowane ceny rynkowe zapewniające poszczególnym jednostkom uzyskanie marży właściwej do samodzielnego funkcjonowania na rynku.
Analizując wyniki poszczególnych segmentów działalności, Grupa zwraca przede wszystkim uwagę na wynik EBITDA. Jest ona definiowana jako wynik operacyjny (obliczony jako wynik przed opodatkowaniem skorygowany o udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych, odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, odpis z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostkach współkontrolowanych, przychody finansowe, przychody z tytułu dywidend oraz koszty finansowe) powiększony o amortyzację oraz odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych. Zasady stosowane do ustalenia wyników segmentów oraz aktywów i zobowiązań segmentów zgodne z zasadami rachunkowości stosowanymi do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Informacje dotyczące obszarów geograficznych
Działalność Grupy realizowana była w 2021 r. i 2020 r. w jednym obszarze geograficznym, tj. na terytorium Polski i wszystkie aktywa znajdowały się w Polsce.
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
18
[IMAGE]
Wyniki segmentów:
Za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r. przedstawiają się następująco:
OBRÓT
DYSTRYBUCJA
WYTWARZANIE
WYDOBYCIE
POZOSTAŁA DZIAŁALNOŚĆ
WYŁĄCZENIA
RAZEM
Przychody ze sprzedaży netto
8 001 642
3 238 403
9 362 775
476 700
117 151
21 196 671
Sprzedaż między segmentami
3 204 918
41 121
835 797
1 886 441
380 078
(6 348 355)
Przychody ze sprzedaży netto ogółem
11 206 560
3 279 524
10 198 572
2 363 141
497 229
(6 348 355)
21 196 671
Przychody z tytułu leasingu i subleasingu operacyjnego
859
8 171
5 354
(408)
13 976
Przychody ze sprzedaży oraz inne dochody
11 206 560
3 279 524
10 199 431
2 371 312
502 583
(6 348 763)
21 210 647
Koszty ogółem
(11 334 158)
(2 555 482)
(9 031 967)
(1 975 151)
(473 071)
6 307 094
(19 062 735)
Wynik segmentu
(127 598)
724 042
1 167 464
396 161
29 512
(41 669)
2 147 912
Amortyzacja
(3 060)
(668 886)
(408 890)
(401 462)
(74 905)
Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych
(26 114)
(652)
(3 358)
Wynik segmentu - EBITDA
(124 538)
1 392 928
1 602 468
798 275
107 775
% przychodów ze sprzedaży oraz innych dochodów
(1,1%)
42,5%
15,7%
33,7%
21,4%
Nieprzypisane koszty całej Grupy (koszty zarządu)
(80 545)
Zysk z działalności operacyjnej
2 067 367
Koszty finansowe
(214 803)
Przychody finansowe
125 106
Przychody z tytułu dywidend
227
Odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
(15 825)
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych
192 561
Podatek dochodowy
(368 163)
Zysk netto
1 786 470
Udział w zysku udziałowców niekontrolujących
107 934
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
19
[IMAGE]
Wyniki segmentów:
Za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. przedstawiają się następująco:
OBRÓT
DYSTRYBUCJA
WYTWARZANIE
WYDOBYCIE
POZOSTAŁA DZIAŁALNOŚĆ
WYŁĄCZENIA
RAZEM
Przychody ze sprzedaży netto
6 749 844
3 190 313
7 855 482
267 094
113 772
18 176 505
Sprzedaż między segmentami
3 585 598
37 829
565 189
1 545 731
354 936
(6 089 283)
Przychody ze sprzedaży netto ogółem
10 335 442
3 228 142
8 420 671
1 812 825
468 708
(6 089 283)
18 176 505
Rekompensaty
3 284
3 284
Przychody z tytułu leasingu i subleasingu operacyjnego
603
9 287
4 925
(50)
14 765
Przychody ze sprzedaży oraz inne dochody
10 338 726
3 228 142
8 421 274
1 822 112
473 633
(6 089 333)
18 194 554
Koszty ogółem
(10 355 101)
(2 548 287)
(10 864 630)
(1 694 685)
(459 548)
6 093 093
(19 829 158)
Wynik segmentu
(16 375)
679 855
(2 443 356)
127 427
14 085
3 760
(1 634 604)
Amortyzacja
(1 540)
(633 451)
(569 439)
(336 549)
(73 371)
Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych
(3 403 993)
(6 161)
Wynik segmentu - EBITDA
(14 835)
1 313 306
1 530 076
470 137
87 456
% przychodów ze sprzedaży oraz innych dochodów
(0,1%)
40,7%
18,2%
25,8%
18,5%
Nieprzypisane koszty całej Grupy (koszty zarządu)
(71 655)
Strata z działalności operacyjnej
(1 706 259)
Koszty finansowe
(346 336)
Przychody finansowe
54 346
Przychody z tytułu dywidend
283
Odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
(144 014)
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych
(332 361)
Odpis z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostkach stowarzyszonych i współkontrolowanych
(129 208)
Podatek dochodowy
369 212
Strata netto
(2 234 337)
Udział w zysku udziałowców niekontrolujących
34 075
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
20
[IMAGE]
Pozostałe informacje dotyczące segmentów na 31 grudnia 2021 r. oraz za okres 12 miesięcy kończący się tego dnia przedstawiają się następująco:
Obrót
Dystrybucja
Wytwarzanie
Wydobycie
Pozostała działalność
Wyłączenia
Razem
Rzeczowe aktywa trwałe
14 649
10 281 878
6 006 882
3 097 243
356 482
(541 829)
19 215 305
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
2 408 036
388 734
1 146 605
326 336
109 769
(994 551)
3 384 929
Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy
22 832
-
-
-
-
-
22 832
Aktywa z tytułu umów z klientami
200 773
243 664
225
-
(31 754)
412 908
Razem
2 646 290
10 914 276
7 153 712
3 423 579
466 251
(1 568 134)
23 035 974
AKTYWA wyłączone z segmentacji
11 591 673
- w tym rzeczowe aktywa trwałe
10 170
- w tym należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
2 077
AKTYWA RAZEM
34 627 647
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
466 450
614 545
946 396
329 537
114 222
(596 427)
1 874 723
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
475 985
402 652
10
9 704
1 863
(429 878)
460 336
Razem
942 435
1 017 197
946 406
339 241
116 085
(1 026 305)
2 335 059
Kapitał własny i zobowiązania wyłączone z segmentacji
32 292 588
- w tym zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
2 688 784
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM
34 627 647
Za rok zakończony 31 grudnia 2021
Nakłady inwestycyjne na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne
769
990 619
438 666
450 180
34 839
(42 874)
1 872 199
Nakłady inwestycyjne na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne wyłączone z segmentacji
Amortyzacja
3 060
668 886
408 890
401 462
74 905
(21 170)
1 536 033
Amortyzacja wyłączona z segmentacji
3 253
Utworzenie/(rozwiązanie/wykorzystanie) odpisów aktualizujących należności
6 051
(2 629)
(16 855)
2 528
(464)
308
(11 061)
Utworzenie odpisów z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych
-
-
26 114
652
3 358
-
30 124
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
21
[IMAGE]
Pozostałe informacje dotyczące segmentów na 31 grudnia 2020 r. oraz za okres 12 miesięcy kończący się tego dnia przedstawiają się następująco:
Obrót
Dystrybucja
Wytwarzanie
Wydobycie
Pozostała działalność
Wyłączenia
Razem
Rzeczowe aktywa trwałe
14 392
9 889 504
5 978 596
3 158 735
368 500
(515 537)
18 894 190
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
1 421 069
313 950
735 455
268 999
93 293
(630 881)
2 201 885
Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy
24 684
-
-
-
-
-
24 684
Aktywa z tytułu umów z klientami
127 988
206 426
18
-
311
(12 297)
322 446
Razem
1 588 133
10 409 880
6 714 069
3 427 734
462 104
(1 158 715)
21 443 205
AKTYWA wyłączone z segmentacji
8 446 658
- w tym rzeczowe aktywa trwałe
9 532
- w tym należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
2 687
AKTYWA RAZEM
29 889 863
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
338 466
526 855
625 379
244 462
204 054
(351 012)
1 588 204
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
324 455
222 155
-
1 329
1 689
(292 166)
257 462
Razem
662 921
749 010
625 379
245 791
205 743
(643 178)
1 845 666
Kapitał własny i zobowiązania wyłączone z segmentacji
28 044 197
- w tym zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
582 515
KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM
29 889 863
Za rok zakończony 31 grudnia 2020
Nakłady inwestycyjne na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne
627
1 128 385
531 754
612 461
47 395
(55 566)
2 265 056
Nakłady inwestycyjne na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne wyłączone z segmentacji
Amortyzacja
1 540
633 451
569 439
336 549
73 371
(18 530)
1 595 820
Amortyzacja wyłączona z segmentacji
2 243
Utworzenie/(rozwiązanie/wykorzystanie) odpisów aktualizujących należności
4 095
(11 429)
(10 143)
(1 100)
445
(117)
(18 249)
Utworzenie odpisów z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych
-
-
3 403 993
6 161
-
-
3 410 154
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
[IMAGE]
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
22
[IMAGE]
Utrata wartości aktywów niefinansowych
Zasady rachunkowości
Aktywa Grupy analizuje się pod kątem utraty wartości, ilekroć wystąpią przesłanki wskazujące na to, iż składnik aktywów mógł stracić na wartości, oraz corocznie dla wartości firmy.
Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w wysokości kwoty, o jaką wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalną ustala się jako wyższą z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia lub wartości użytkowej (tj. bieżącej szacunkowej wartości przyszłych przepływów pieniężnych, których uzyskania oczekuje się z tytułu dalszego użytkowania składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne). Dla potrzeb analizy pod kątem utraty wartości, aktywa grupuje się na najniższym poziomie, w odniesieniu do którego występują dające się zidentyfikować odrębnie przepływy pieniężne (ośrodki wypracowujące środki pieniężne). Ośrodek wypracowujący środki pieniężne nigdy nie jest większy niż segment operacyjny.
Wszystkie odpisy z tytułu utraty wartości odnoszone w ciężar zysków lub strat. Odpisy z tytułu utraty wartości mogą zostać odwrócone w następnych okresach (z wyjątkiem odpisów dotyczących wartości firmy), jeżeli nastąpiły zdarzenia uzasadniające brak lub zmianę utraty wartości aktywów.
Istotne osądy i szacunki
Wartość odzyskiwalna rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych
Testy na utratę wartości ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne przeprowadzane w oparciu o szereg założeń, których część jest poza kontrolą Grupy. Znaczące zmiany tych założeń mają wpływ na wyniki testów na utratę wartości i w konsekwencji na sytuację finansową oraz wyniki finansowe Grupy, co zostało opisane szerzej poniżej.
Na 30 września 2021 r. w związku z posiadanymi informacjami i analizami dotyczącymi między innymi zmiany rynkowych cen uprawnień do emisji CO 2 , energii elektrycznej, świadectw pochodzenia energii i prognoz wskaźników makroekonomicznych, GK ENEA przeprowadziła testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych w ramach obszarów zajmujących się m.in. produkcją energii elektrycznej. Na podstawie przeprowadzonych testów stwierdzono konieczność ujęcia poniższych zdarzeń.
Na podstawie przeprowadzonej analizy dokonano odpisów z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych w obszarze Białystok w spółce ENEA Ciepło na kwotę 26 114 tys. . Odpis z tytułu utraty wartości obniżył wynik finansowy netto Grupy o 21 152 tys. zł. Grupa postanowiła nie odwracać odpisów z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych utworzonych w latach ubiegłych.
Wyniki przeprowadzonych testów przedstawione zostały poniżej:
CGU [tys. zł]
Wartość odzyskiwalna
Wartość
księgowa
CGU Elektrownie Systemowe Kozienice majątek wytwórczy spółki ENEA Wytwarzanie w lokalizacji Świerże Górne
5 166 168
5 062 686
CGU Elektrownie Systemowe Połaniec majątek wytwórczy spółki ENEA Elektrownia Połaniec (węglowe źródła wytwórcze)
1 099 631
1 074 537
CGU Zielony Blok – majątek wytwórczy spółki ENEA Elektrownia Połaniec (blok biomasowy)
2 705 921
373 350
CGU Białystok – majątek wytwórczy spółki ENEA Ciepło
687 169
713 283
Wartość odzyskiwalną poszczególnych CGU oszacowano na podstawie wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych na podstawie sporządzonych projekcji finansowych.
Dla poszczególnych testowanych ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne przyjęto następujące okresy projekcji:
CGU Elektrownie Systemowe Kozienice – do roku 2047,
CGU Elektrownie Systemowe Połaniec – do roku 2034,
CGU Zielony Blok – do roku 2042,
CGU Białystok – do roku 2043.
Poniżej przedstawiono główne założenia przyjęte do testów na utratę wartości:
aktywa zostały poddane testowi w ramach czterech ośrodków wypracowujących środki pieniężne (tj. CGU Elektrownie Systemowe Kozienice, CGU Elektrownie Systemowe Połaniec, CGU Zielony Blok, CGU Białystok),
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
23
[IMAGE]
główne ścieżki cen, oparte m.in. na prognozach sporządzonych przez Enea Trading (spółkę stanowiącą centrum kompetencyjne w GK ENEA w zakresie handlu hurtowego energią elektryczną, prawami majątkowymi, uprawnieniami do emisji i paliwami) z uwzględnieniem specyfiki produktowej i wiedzy o już zawartych kontraktach:
ceny hurtowe „base" energii elektrycznej: na lata 2022-2047:, zakłada się największą dynamikę wzrostu cen z poziomu 350,98 zł/MWh w roku 2022 do poziomu 406,36 zł/MWh w roku 2026, następnie stopniowy średni spadek cen średnio o 0,5% w okresie 2027-2047 [ceny stałe 2021],
ceny praw do emisji CO 2 : prognoza zakłada wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 średnio o 6,3% z poziomu 50,93 EUR/t w 2022r. do roku 2026. Po roku 2026 do roku 2040 zakłada się dalszy wzrost cen o ok. 1,5%. Od 2041 przyjęto dalszy wzrost na poziomie ok. 0,1% [ceny stałe 2021],
ceny węgla: zakłada się spadek cen węgla średnio o 0,8% z poziomu 11,41 zł/GJ do roku 2047 [ceny stałe 2021],
ceny biomasy: zakłada się wzrost średniej ceny biomasy w Grupie z poziomu 24,75 zł/GJ w roku 2022 do poziomu 29,43 zł/GJ w roku 2023. W roku 2024 następuje spadek cen w stosunku do roku 2023 o 6,5%, a w kolejnych latach zakłada się wzrost ceny średnio o 0,7% do roku 2044 [ceny stałe 2021],
ceny ciepła: zakłada się wzrost cen średniorocznie o ok. 1,7% do roku 2044 ze średniego poziomu ceny 72,8 zł/GJ w 2022 roku [ceny stałe 2021],
ceny gazu ziemnego: zakłada się spadek cen do 2023 roku o ok. 3,9% z poziomu 108,6 PLN/MWh w roku 2022, a następnie wzrost ceny do roku 2047 w średniorocznym tempie ok. 0,7% [ceny stałe 2021],
ilość otrzymanych nieodpłatnie uprawnień do emisji CO 2 za lata 2021-2025 zgodnie z wnioskiem derogacyjnym (na podstawie art. 10c ust.5 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady),
uwzględniono przychody związane z utrzymaniem mocy wytwórczych od roku 2021 na podstawie przyjętej w grudniu 2017 r. Ustawy o Rynku Mocy, w oparciu o dotychczas wygrane aukcje,
inflacja, z uwzględnieniem celu inflacyjnego, na poziomie maksymalnym 2,5%,
nominalna stopa dyskonta - 5,41% [stopa dyskonta przed opodatkowaniem wynosi 6,21%]. Grupa zastosowała premie za ryzyko specyficzne dla następujących CGU:
1. CGU Zielony Blok w wysokości 2%. Stopa dyskonta uwzględniająca premię za ryzyko specyficzne wyniosła 6,06% [stopa dyskonta z uwzględnieniem premii za ryzyko specyficzne przed opodatkowaniem wynosi 6,86%]
2. CGU Elektrownie Systemowe Kozienice oraz Elektrownie Systemowe Połaniec w wysokości 4%. Stopa dyskonta uwzględniająca premię za ryzyko specyficzne wyniosła 6,71% [stopa dyskonta z uwzględnieniem premii za ryzyko specyficzne przed opodatkowaniem wynosi 7,51%]
3. CGU Białystok w wysokości 2,5%. Stopa dyskonta uwzględniająca premię za ryzyko specyficzne wyniosła 6,22% [stopa dyskonta z uwzględnieniem premii za ryzyko specyficzne przed opodatkowaniem wynosi 7,02%]
stopa wzrostu w okresie rezydualnym - 0%.
Przeprowadzona analiza wrażliwości wskazuje, że istotnymi czynnikami wpływającymi na szacunki wartości odzyskiwalnej ośrodków generujących przepływy pieniężne między innymi: stopy dyskontowe, inflacja, ceny energii elektrycznej oraz ceny uprawnień do emisji CO 2 . Wpływ na przyszłe wyniki finansowe i w efekcie na wartość użytkową ośrodków generujących przepływy pieniężne będą też miały poziomy cen świadectw pochodzenia energii, węgla, ciepła oraz ceny biomasy.
Poniżej zestawienie wartościowego wpływu zmiany wybranych czynników na wartość odzyskiwalną (wartość wyjściowa) ośrodków generujących przepływy pieniężne:
Wpływ zmiany stopy dyskontowej (baza wyjściowa zależna od CGU)
Zmiana założeń
-0,5 p.p.
Wartość wyjściowa
+0,5 p.p.
Zmiana wartości odzyskiwalnej
603 649
9 658 889
(536 003)
- CGU Elektrownie Systemowe Kozienice
359 257
5 166 168
(322 331)
- CGU Elektrownie Systemowe Połaniec
16 716
1 099 631
(16 520)
- CGU Zielony Blok
78 326
2 705 921
(74 495)
- CGU Białystok
149 350
687 169
(122 657)
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
24
[IMAGE]
Wpływ zmiany inflacji od 2023 r. (wartość wyjściowa 3,4% rok 2023; 2,7% rok 2024; kolejne lata 2,5%)
Zmiana założeń
-0,5 p.p.
Wartość wyjściowa
+0,5 p.p.
Zmiana wartości odzyskiwalnej
(505 816)
9 658 889
543 660
- CGU Elektrownie Systemowe Kozienice
(267 788)
5 166 168
288 670
- CGU Elektrownie Systemowe Połaniec
(38 364)
1 099 631
39 114
- CGU Zielony Blok
(79 888)
2 705 921
83 444
- CGU Białystok
(119 776)
687 169
132 432
Wpływ zmiany cen energii elektrycznej (wpływ zmian od 2023 roku)
Zmiana założeń
-1,0%
Wartość wyjściowa
+1,0%
Zmiana wartości odzyskiwalnej
(1 330 974)
9 658 889
1 314 298
- CGU Elektrownie Systemowe Kozienice
(977 984)
5 166 168
969 567
- CGU Elektrownie Systemowe Połaniec
(247 684)
1 099 631
239 425
- CGU Zielony Blok
(69 343)
2 705 921
69 343
- CGU Białystok
(35 963)
687 169
35 963
Wpływ zmiany cen uprawnień do emisji CO 2 (wpływ zmian od 2023 roku)
Zmiana założeń
-1,0%
Wartość wyjściowa
+1,0%
Zmiana wartości odzyskiwalnej
524 118
9 658 889
(525 772)
- CGU Elektrownie Systemowe Kozienice
423 332
5 166 168
(423 332)
- CGU Elektrownie Systemowe Połaniec
90 354
1 099 631
(92 008)
- CGU Zielony Blok
-
2 705 921
-
- CGU Białystok
10 432
687 169
(10 432)
Grupa dokonała okresowej oceny przesłanek świadczących o możliwej utracie wartości składników aktywów trwałych w segmencie Wydobycie (spółka LWB), zgodnie z wytycznymi MSR 36 „Utrata wartości aktywów”. Znaczenie takiej analizy jest tym bardziej istotne w sytuacji panującej pandemii COVID-19 powodującej, że firmom przychodzi funkcjonować w zmiennych, zupełnie niestandardowych i zazwyczaj niespotykanych warunkach. Dokonując takiej oceny na potrzeby sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2021 r. Grupa, na podstawie analizy aktualnej sytuacji ekonomiczno-rynkowej, zauważa, że obecna wartość kapitalizacji rynkowej LWB w dalszym ciągu utrzymuje się na poziomie niższym od wartości bilansowej aktywów netto. Należy zaznaczyć, że przesłanka ta występowała już na koniec poprzedniego roku obrotowego i była głównym powodem wykonania testu na utratę wartości na dzień 31 grudnia 2020 r. W ocenie Grupy taka sytuacja wynika przede wszystkim z czynników od niej niezależnych, takich jak czynniki polityczne oraz polityka klimatyczna UE, a po części także niska płynność akcji oraz niski poziom akcji w wolnym obrocie (ang. „free float”)
W trakcie 2021 r. nastąpił dość znaczny, bo ponad 60% wzrost kursu akcji. Również trwająca od początku 2020 r. pandemia koronawirusa wpływa obecnie na działalność LWB i otoczenie rynkowe w znacznie mniejszym stopniu niż pierwotnie przewidywano (dzięki wytężonej pracy załogi oraz optymalizacji układu i harmonogramu biegu ścian spółka zwiększyła produkcję starając się wykorzystać okres wzmożonego popytu na węgiel). Pomimo tego, dotychczasowe przesłanki nadal formalnie obowiązują, wobec czego również za 2021 r. Grupa jest zobligowana do wykonania testu na utratę wartości dla segmentu Wydobycie.
W związku z brakiem możliwości określenia wartości godziwej dla bardzo dużej grupy aktywów dla których nie ma aktywnego rynku, jak również brak jest porównywalnych transakcji, określenie wartości odzyskiwalnej testowanych aktywów nastąpiło w wyniku oszacowania ich wartości użytkowej przy pomocy metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych na podstawie przygotowanych przez Grupę projekcji finansowych od 2022 do 2051 r.
Wyniki przeprowadzonego testu przedstawia poniższa tabela:
CGU [tys. zł] - stan na 30 września 2021 r.
Wartość odzyskiwalna
Wartość
księgowa
CGU Wydobycie
3 269 264
2 781 049
Poniżej przedstawione zostały kluczowe założenia przy jakich dokonano oszacowania wartości użytkowej testowanych aktywów:
z uwagi na powiązania pomiędzy poszczególnymi działami i funkcjonujący w kopalni sposób organizacji wszystkie aktywa LWB zostały uznane za jeden CGU;
średni poziom wolumenu produkcji i sprzedaży węgla w latach 2022-2030 określono na 9,2 mln ton. W 2025 r. nastąpi rozpoczęcie produkcji węgla typu 34 (zgodnie z aktualnym planem wydobycia);
okres prognozy od 2022 do 2051 r. został oszacowany na podstawie posiadanych przez spółkę na dzień bilansowy zasobów operatywnych węgla (dostępnych do wykorzystania przy pomocy obecnej tj. istniejącej na dzień
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
25
[IMAGE]
bilansowy infrastruktury, głównie w odniesieniu do szybów). Od 2044 r. średnioroczny poziom wydobycia maleje, co jest wynikiem wyczerpywania się złóż w polu „Bogdanka” oraz przyjętego założenia wykorzystywania jedynie obecnie dostępnej infrastruktury);
w porównaniu do roku ubiegłego dostępne zasoby operatywne węgla uległy zwiększeniu o ok. 17 mln ton; wynika to z uwzględnienia w modelu dodatkowych ścian, m.in. w wyniku uwzględnienia w planie produkcji pokładu 377 w polu „Bogdanka”, rozszerzenia eksploatacji w obszarach „K6” i „K7” oraz „Ostrów” dostępnych do wykorzystania przy pomocy obecnej infrastruktury, oraz uwzględnienia obszarów zlokalizowanych w pobliżu szybów wydobywczych;
ceny węgla w latach 2022-2027 przyjęto na podstawie opracowań dokonanych na potrzeby własne LWB; średnią cenę sprzedaży węgla w tym okresie oszacowano na poziomie 11,45 zł/GJ, przy założeniu trendu bocznego w przedziale +/- 3%; cena węgla w latach 2028-2049 przyjęta została na podstawie średnioważonej ceny sprzedaży z lat 2022- 2027;
cały model jest bezinflacyjny;
założono realny wzrost wynagrodzeń w całym okresie prognozy na poziomie odzwierciedlającym najlepszy możliwy szacunek Grupy na dzień sporządzenia testu;
jako stopę dyskontową przed opodatkowaniem przyjęto średnioważony, realny koszt kapitału (WACC) w wysokości 6,57% w całym okresie prognozy, oszacowany na podstawie najnowszych danych ekonomicznych (przy stopie wolnej od ryzyka wynoszącej 3,31% oraz współczynniku beta wynoszącym 1,16);
średnioroczny poziom nakładów inwestycyjnych w całym okresie prognozy w wysokości 351 094 tys. zł, w tym średnio 465 256 tys. zł w latach 2022-2035;
model wykorzystany do testu na utratę wartości (w tym wynikające z niego przepływy pieniężne oraz wartość testowanego majątku) został sporządzony na 30 września 2021 r.; dotychczasowe modele sporządzane były przez LWB na dzień 31 grudnia, jednakże w celu zachowania spójnego podejścia na wszystkich szczeblach konsolidacji w ramach Grupy Kapitałowej Lubelski Węgiel Bogdanka i Grupy Kapitałowej ENEA, okres ten został zmieniony.
Przeprowadzona analiza wrażliwości wskazuje, że istotnymi czynnikami wpływającymi na szacunki wartości odzyskiwalnej ośrodków generujących przepływy pieniężne między innymi stopa dyskontowa, cena węgla energetycznego oraz wielkość sprzedaży. Wyniki analizy wrażliwości modelu (zmiana wartości odzyskiwalnej) na zmianę kluczowych założeń przedstawiono poniżej.
Wpływ zmiany ceny węgla
Zmiana założeń
-0,5%
Wartość wyjściowa
+0,5%
Zmiana wartości odzyskiwalnej
(117 826)
3 269 264
117 877
Wpływ zmiany realnego wzrostu wynagrodzeń
Zmiana założeń
-0,5 p.p.
Wartość wyjściowa
+0,5 p.p.
Zmiana wartości odzyskiwalnej
280 067
3 269 264
(300 489)
Wpływ zmiany stopy dyskonta finansowego (wartość bazowa 6,57%)
Zmiana założeń
-0,5 p.p.
Wartość wyjściowa
+0,5 p.p.
Zmiana wartości odzyskiwalnej
222 117
3 269 264
(206 205)
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
26
[IMAGE]
Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych dochodów
8. Przychody ze sprzedaży
Zasady rachunkowości
Ujmowanie przychodów
Grupa ujmuje przychód w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi, uzyskując jednocześnie prawo do wynagrodzenia i tytuł prawny do tego składnika. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów.
Przeniesienie kontroli może następować w miarę upływu czasu, gdy spełnione jest zobowiązanie do wykonania świadczenia oraz w miarę upływu czasu tj. gdy:
klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące ze świadczenia Grupy, w miarę wykonywania przez Grupę tego świadczenia,
w wyniku wykonania świadczenia przez Grupę powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów (na przykład produkcja w toku), a kontrolę nad tym składnikiem aktywów w miarę jego powstawania lub ulepszania – sprawuje klient; lub
w wyniku wykonania świadczenia przez Grupę nie powstaje składnik aktywów o alternatywnym zastosowaniu dla Grupy, a Grupie przysługuje egzekwowalne prawo do zapłaty za dotychczas wykonane świadczenie.
Ustalając stopień spełnienia zobowiązania wykorzystuje się metodę opartą na wynikach i metodę opartą na nakładach, uwzględniając charakter transferowanego dobra lub usługi.
W pozycji przychodów z działalności podstawowej, Grupa ujmuje przychody ze sprzedaży następujących grup produktów i usług:
usługi świadczone w sposób ciągły wysokość przychodu uzależniona od zużycia (min. dostawa energii elektrycznej, energii cieplnej, gazu ziemnego, świadczenie usług dystrybucyjnych): ujęcie przychodu następuje, gdy Grupa przenosi kontrolę nad częścią świadczonej usługi; Grupa ujmuje przychód w wysokości wynagrodzenia od klienta, do którego ma prawo, a które odpowiada bezpośrednio wartości, jaką dla klienta ma świadczenie dotychczas wykonane – wartość tę stanowi kwota, którą Grupa ma prawo zafakturować;
dostawa towarów/usług rozliczanych w określonym momencie w czasie (min. sprzedaż praw majątkowych): ujęcie przychodu następuje w momencie transferu kontroli nad produktem/usługą; transfer kontroli następuje w momencie udostępnienia klientowi towarów lub w momencie zakończenia realizacji usługi;
usługi świadczone w sposób ciągły wysokość przychodu uzależniona od upływu czasu (min. sprzedaż usług oświetleniowych, usług wsparcia procesowego): przychód ze sprzedaży usług rozliczany jest czasie, ponieważ usługi takie świadczone w sposób ciągły, a więc pewna część świadczeń podlega przeniesieniu w każdej chwili świadczenia usługi; z uwagi na fakt, że wartość usług przekazanych klientowi nie różni się na przestrzeni poszczególnych okresów rozliczeniowych, Grupa ujmuje przychody z tytułu świadczonych usług w oparciu o miesięczne stałe płatności (niezależne od zużycia);
usługi świadczone w sposób ciągły oparte na stopniu zaawansowania prac (min. usługi budowlane): zobowiązanie do wykonania świadczenia spełniane jest w czasie, ponieważ w wyniku świadczonej usługi powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów, a kontrolę nad tym składnikiem sprawuje klient; przychody z tytułu świadczonej usługi ujmowane w czasie, z wykorzystaniem metody opartej na nakładach metody kosztowej, na podstawie której ustala się stopień zaawansowania kontraktu poprzez porównanie wysokości kosztów poniesionych na realizację umowy do całkowitych budżetowanych kosztów umowy.
Ujęcie przychodów ze sprzedaży w kwocie wynagrodzenia netto następuje, gdy Grupa działa jako pośrednik (agent), tzn. jej zobowiązanie do wykonania świadczenia polega na zapewnieniu dostarczenia dóbr lub usług przez inny podmiot. Przychód taki jest wykazywany w formie opłaty lub prowizji, do której zgodnie z oczekiwaniem Grupy będzie uprawniona w zamian za zapewnienie dostarczenia dóbr lub usług przez inny podmiot. Opłata lub prowizja należna Grupie może być kwotą wynagrodzenia netto, które Grupa zachowuje po zapłaceniu innemu podmiotowi wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi dostarczane przez ten podmiot. Grupa ujmuje jako przychód Kwoty różnicy ceny oraz Rekompensaty finansowe od Zarządcy Rozliczeń S.A., przychód z tego tytułu nie stanowi pomocy publicznej.
Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy
Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy to koszty ponoszone przez Grupę w celu doprowadzenia do zawarcia umowy z klientem, których Grupa nie poniosłaby, jeżeli umowa nie zostałaby zawarta (m.in. koszty prowizji partnerskich z tytułu zawarcia umów sprzedaży energii elektrycznej). Koszty, które zostałyby poniesione niezależnie od faktu
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
27
[IMAGE]
zawarcia umowy ujmuje się w wyniku okresu, w którym zostały one poniesione.
Opłaty przyłączeniowe
Przychody z opłat przyłączeniowych ujmowane jednorazowo w przychodach w momencie zakończenia prac przyłączeniowych.
Przychody ze sprzedaży netto
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej
15 592 083
13 872 606
Przychody ze sprzedaży usług dystrybucyjnych
3 135 374
3 097 810
Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów
147 632
106 296
Przychody ze sprzedaży pozostałych produktów i usług
166 012
166 286
Przychody z tytułu świadectw pochodzenia
3 031
9 268
Przychody ze sprzedaży energii cieplnej
434 765
356 547
Przychody ze sprzedaży węgla
434 892
234 817
Przychody ze sprzedaży gazu
408 877
332 875
Przychody z tytułu Rynku Mocy
874 005
-
Razem przychody ze sprzedaży netto
21 196 671
18 176 505
Grupa dzieli przychody przede wszystkim w oparciu o typ produktów/usług. Główne grupy przychodów to przychody ze sprzedaży energii elektrycznej (ENEA S.A., ENEA Wytwarzanie, ENEA Trading oraz ENEA Elektrownia Połaniec) oraz przychody ze sprzedaży usług dystrybucyjnych (ENEA Operator).
Sprzedaż energii elektrycznej: Grupa ujmuje przychody w momencie spełnienia lub w trakcie spełniania zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi klientowi. Przychody wykazuje się na podstawie cen określonych w umowach sprzedaży, po pomniejszeniu o szacowane rabaty i inne zmniejszenia sprzedaży. Do głównych grup umów należą umowy sprzedaży energii elektrycznej (w tym również umowy kompleksowe) klientom indywidualnym, biznesowym, kluczowym i strategicznym. W umowach tych usługa świadczona jest w sposób ciągły, wysokość przychodu uzależniona jest od zużycia. Występuje także sprzedaż dla Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. oraz na Towarowej Giełdzie Energii.
Standardowy termin płatności faktur sprzedażowych energii elektrycznej w ENEA S.A. wynosi 14 dni od daty wystawienia faktury VAT. W przypadku biznesowych, kluczowych i strategicznych klientów okres ten może podlegać negocjacji.
Termin płatności faktur sprzedażowych dotyczących sprzedaży energii elektrycznej do IRGiT to 1-3 dni od dostarczenia energii i wystawienia faktury. W przypadku sprzedaży na TGE terminy płatności wynikają z Regulaminu Giełdy.
Sprzedaż usług dystrybucyjnych : W przypadku sprzedaży usług dystrybucji, ENEA Operator nalicza opłatę zawierającą odrębne składniki: składnik zmienny stawki sieciowej, stawka opłaty jakościowej, składnik stały stawki sieciowej, stawka opłaty abonamentowej, stawka opłaty przejściowej, opłaty mocowej oraz opłata OZE.
W przypadku opłaty jakościowej, przejściowej, mocowej oraz OZE, ENEA Operator pełni, co do zasady, rolę jednostki pobierającej opłaty i przekazującej świadczenie innym uczestnikom rynku, np. na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. (PSE). Opłaty (tj. opłata jakościowa, przejściowa, mocowa i OZE) maja charakter quasi- podatków pobieranych na rzecz innych podmiotów. ENEA Operator występuje w roli pośrednika pobierającego opłaty na rzecz innych uczestników rynku energii, w tym PSE. W konsekwencji, przychody ze sprzedaży usług dystrybucji pomniejszone o wartość pobieranej opłaty OZE, opłaty jakościowej, opłaty mocowej oraz opłaty przejściowej. Jednocześnie korekcie ulegają koszty związane z nabyciem usług przesyłowych a także koszty związane z otrzymanymi fakturami z tytułu wsparcia OZE oraz wsparcia wytwórców.
Przychody z tytułu Rynku Mocy stanowią przychody z tytułu realizacji umów (obowiązków) mocowych zawartych w wyniku Aukcji 2021. Rynek Mocy jest mechanizmem rynkowym, który ma na celu zapewnienie stabilnych dostawy energii elektrycznej do gospodarstw domowych oraz przemysłu w horyzoncie długoterminowym. Po zakończeniu każdego miesiąca spółkom Grupy przysługuje od PSE S.A. wynagrodzenie za wykonanie obowiązku mocowego. W związku z tym obowiązkiem, spółki Grupy, będące dostawcami mocy na rzecz PSE S.A., każdego miesiąca ujmują przychody z transakcji dotyczących Rynku Mocy.
Poniżej zaprezentowano podział przychodów ze sprzedaży na kategorie, które odzwierciedlają sposób, w jaki czynniki ekonomiczne wpływają na kwotę, termin płatności oraz niepewność przychodów i przepływów pieniężnych.
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Przychody świadczone w sposób ciągły
20 010 339
17 303 291
Przychody świadczone w określonym momencie
1 186 332
873 214
Razem
21 196 671
18 176 505
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
28
[IMAGE]
9. Koszty operacyjne
Zasady rachunkowości
Grupa prezentuje koszty w układzie porównawczym (koszty według ich rodzajów).
Koszty wpływają na wynik finansowy w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych.
Koszty według rodzaju
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Amortyzacja
(1 539 286)
(1 598 063)
Koszty świadczeń pracowniczych
(2 124 682)
(1 963 108)
- wynagrodzenia
(1 562 311)
(1 448 846)
- ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
(562 371)
(514 262)
Zużycie materiałów i surowców oraz wartość sprzedanych towarów i materiałów
(4 783 294)
(3 643 315)
- zużycie materiałów i energii
(4 549 180)
(3 223 367)
- wartość sprzedanych towarów i materiałów
(234 114)
(419 948)
Wartość zakupionej energii i gazu na potrzeby sprzedaży
(8 655 752)
(7 514 300)
Usługi obce
(1 406 324)
(1 386 312)
- usługi przesyłowe
(440 669)
(472 104)
- inne usługi obce
(965 655)
(914 208)
Podatki i opłaty
(471 578)
(443 407)
Razem
(18 980 916)
(16 548 505)
Koszty świadczeń pracowniczych
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Koszty wynagrodzeń
(1 562 311)
(1 448 846)
- bieżące wynagrodzenia
(1 503 023)
(1 352 972)
- nagrody jubileuszowe
(7 890)
(41 570)
- odprawy emerytalne i rentowe
(8 969)
(10 104)
- inne
(42 429)
(44 200)
Koszty ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń
(562 371)
(514 262)
- ZUS
(319 811)
(285 665)
- odpis na ZFŚS
(61 015)
(59 076)
- inne świadczenia społeczne
(103 621)
(97 508)
- pozostałe świadczenia po okresie zatrudnienia
(61)
(1 568)
- inne
(77 863)
(70 445)
Razem
(2 124 682)
(1 963 108)
Koszty nagród jubileuszowych oraz odpraw emerytalnych i rentowych w powyższej nocie to koszty faktycznie naliczone.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
29
[IMAGE]
10. Pozostałe przychody i koszty operacyjne
Pozostałe przychody operacyjne
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Rozwiązanie rezerw na roszczenia o odszkodowanie
978
-
Rozwiązanie pozostałych rezerw
16 788
29 568
Zwrot kosztów przez ubezpieczyciela
15 926
17 448
Rozliczenie dochodu z tytułu dotacji
9 419
11 414
Odszkodowania, kary, grzywny
23 389
47 782
Odwrócenie niewykorzystanych odpisów aktualizujących
6 204
23 330
Nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe
50 493
48 623
Różnice kursowe - operacje zabezpieczające
22 287
30 730
Zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych
13 632
-
Inne pozostałe przychody operacyjne
70 496
39 920
Razem
229 612
248 815
Pozostałe koszty operacyjne
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Utworzenie rezerw na roszczenia o odszkodowanie
(892)
(28 745)
Utworzenie pozostałych rezerw
(38 431)
(54 075)
Odpis aktualizujący wartość należności
(7 007)
(4 953)
Odpisanie należności nieściągalnych
(11 317)
(12 754)
Koszty postępowań sądowych
(10 995)
(14 774)
Koszty związków zawodowych
(1 962)
(1 940)
Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntów
(1 706)
(1 065)
Różnice kursowe - operacje zabezpieczające
(4 824)
-
Zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych
-
(618)
Inne pozostałe koszty operacyjne
(50 183)
(54 900)
Razem
(127 317)
(173 824)
11. Przychody i koszty finansowe
Zasady rachunkowości
Przychody z tytułu odsetek ujmowane memoriałowo przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, jeśli ich uzyskanie nie jest wątpliwe.
Przychody finansowe
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Przychody z tytułu odsetek
26 942
24 880
- rachunki i lokaty bankowe
2 277
11 767
- pozostałe pożyczki i należności
22 664
10 568
- leasing i subleasing finansowy
594
339
- pozostałe
1 407
2 206
Różnice kursowe
-
312
Zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych
20 206
28 592
Zmiana rezerw na rekultywację i na demontaż farm wiatrowych z tytułu dyskonta
56 894
-
Inne przychody finansowe
21 064
562
Razem
125 106
54 346
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
30
[IMAGE]
Koszty finansowe
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Koszty odsetek
(176 686)
(242 992)
- koszty odsetek z tytułu kredytów i pożyczek
(35 776)
(45 427)
- koszty odsetek od obligacji
(59 491)
(132 423)
- koszty odsetkowe od zobowiązań z tytułu leasingu i leasingu głównego
(14 895)
(13 578)
- koszty odsetek od Swap IRS
(64 563)
(38 760)
- inne odsetki
(1 961)
(12 804)
Różnice kursowe
(219)
(158)
Koszt dyskonta zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych i rezerw
(20 240)
(46 754)
Zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych
(17 166)
(45 212)
Inne koszty finansowe
(492)
(11 220)
Razem
(214 803)
(346 336)
12. Opodatkowanie
Zasady rachunkowości
Podatek dochodowy (w tym odroczony podatek dochodowy)
Podatek dochodowy wykazany w wyniku finansowym okresu obejmuje rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ewentualne korekty rozliczeń podatkowych za lata ubiegłe.
Podatek odroczony jest skutkiem podatkowym zdarzeń danego okresu, ujętym zgodnie z zasadą memoriału w księgach rachunkowych tego okresu, ale zrealizowanym w przyszłości. Powstaje wówczas, gdy skutek podatkowy przychodów i kosztów jest taki sam jak bilansowy, ale występuje w innych okresach.
Podatek odroczony podatku dochodowego powstaje w odniesieniu do wszystkich różnic przejściowych, z wyjątkiem przypadków, gdy podatek odroczony wynika z:
a) początkowego ujęcia wartości firmy; lub
b) początkowego ujęcia danego składnika aktywów lub zobowiązań pochodzącego z transakcji, która:
nie jest połączeniem jednostek gospodarczych; oraz
nie wpływa w momencie przeprowadzania transakcji na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową);
c) inwestycji w jednostkach zależnych, oddziałach, jednostkach stowarzyszonych oraz z udziałów we wspólnych przedsięwzięciach.
W odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych ujmuje się składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego do wysokości, do której jest prawdopodobne, osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych.
Wysokość podatku odroczonego ustala się przy uwzględnieniu stawek podatku dochodowego obowiązujących w roku powstania obowiązku podatkowego.
Istotne osądy i szacunki
Odzyskiwalność aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Aktywa z tytułu podatku odroczonego wyceniane przy zastosowaniu stawek podatkowych, które będą stosowane na moment zrealizowania składnika aktywów. Grupa rozpoznaje aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego zakładając, że w przyszłości osiągnie zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie.
Prawdopodobieństwo realizacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego z przyszłymi zyskami podatkowymi opiera się na budżetach spółek Grupy Kapitałowej.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
31
[IMAGE]
Podatek dochodowy
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
podatek bieżący
(514 310)
(290 339)
podatek odroczony
146 147
659 551
Podatek dochodowy
(368 163)
369 212
Podatek dochodowy od zysku przed opodatkowaniem brutto Grupy różni się w następujący sposób od teoretycznej kwoty, którą uzyskano by stosując nominalną stawkę podatku mającą zastosowanie do zysków konsolidowanych spółek:
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Zysk/(strata) przed opodatkowaniem
2 154 633
(2 603 549)
Podatek wyliczony według stawki 19%
(409 380)
494 674
Koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów (różnice trwałe * 19%)
(6 758)
(128 728)
Dochody niepodlegające opodatkowaniu (różnice trwałe * 19%)
14 680
8 075
Odwrócenie odpisu - Elektrownia Ostrołęka
33 384
-
Inne * 19%
(89)
(4 809)
Obciążenie wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego
(368 163)
369 212
Odroczony podatek dochodowy
Zmiany stanu rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego (po uwzględnieniu kompensaty aktywa i rezerwy na poziomie Grupy) przedstawiają się w sposób następujący :
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
2 867 857
2 262 460
Kompensata aktywa i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego
(1 466 985)
(966 399)
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie
1 400 872
1 296 061
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 940 770
1 411 493
Kompensata aktywa i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego
(1 466 985)
(966 399)
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie
473 785
445 094
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego na 31 grudnia 2021 r. przypadające do realizacji w ciągu 12 miesięcy wynoszą 1 360 715 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 876 244 tys. zł), natomiast przypadające do realizacji po upływie 12 miesięcy wynoszą 1 507 142 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. 1 386 216 tys. zł).
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego na 31 grudnia 2021 r. przypadająca do uregulowania w ciągu 12 miesięcy wynosi 863 348 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 361 512 tys. zł), natomiast przypadająca do uregulowania po upływie 12 miesięcy wynosi 1 077 422 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. 1 049 981 tys. zł).
Na 31 grudnia 2021 r. nie wystąpiły przesłanki, które wskazywałyby na ryzyko braku odzyskiwalności aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Zdaniem Grupy różnice pomiędzy wartością podatkową a bilansową środków trwałych zrealizują się w pełni w przyszłych okresach.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
32
[IMAGE]
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego w trakcie roku (przed uwzględnieniem kompensaty), przedstawia się w sposób następujący:
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego:
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
Rezerwa na koszty umorzenia świadectw pochodzenia
Rezerwa na składowanie, rekultywację oraz zakup praw do emisji CO 2
Koszty opodatkowane po zakończeniu okresu rozliczeniowego
Różnice między wartością bilansową a podatkową środków trwałych
Odpis aktualizujący niefinansowe aktywa trwałe*
Zobowiązania dotyczące depozytów zabezpieczających transakcje futures zakupu uprawnień do emisji CO 2
Pozostałe
Ogółem
Stan na 1 stycznia 2020
233 635
36 591
256 562
2 386
124 887
350 672
10 773
344 663
1 360 169
(Obciążenie)/uznanie wyniku finansowego
3 363
(4 176)
117 157
142
(27 202)
646 608
108 395
23 098
867 385
Uznanie w innych całkowitych dochodach
14 423
-
-
-
-
-
-
20 483
34 906
Stan na 31 grudnia 2020 wg stawki 19%
251 421
32 415
373 719
2 528
97 685
997 280
119 168
388 244
2 262 460
Stan na 1 stycznia 2021
251 421
32 415
373 719
2 528
97 685
997 280
119 168
388 244
2 262 460
(Obciążenie)/uznanie wyniku finansowego
6 575
38 430
172 968
669
(30 312)
(6 578)
420 520
72 761
675 033
(Obciążenie)/uznanie w innych całkowitych dochodach
(19 071)
-
-
-
27
-
-
(50 592)
(69 636)
Stan na 31 grudnia 2021 wg stawki 19%
238 925
70 845
546 687
3 197
67 400
990 702
539 688
410 413
2 867 857
*W tym rzeczowe aktywa trwałe, inne wartości niematerialne i użytkowanie wieczyste gruntów.
Na 31 grudnia 2021 r. straty podatkowe do rozliczenia w przyszłych okresach wyniosły 45 528 tys. zł. Kwota ta została uwzględniona przy kalkulacji aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i prezentowana jest w kolumnie „Pozostałe”. W kolumnie tej prezentowane jest również aktywo od rezerwy na umowy rodzące obciążenia.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
33
[IMAGE]
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego:
Przychód opodatkowany po zakończeniu okresu rachunkowego
Naliczona, niezafakturowana sprzedaż
Różnice między wartością bilansową a podatkową środków trwałych*
Rezerwa na likwidację zakładu górniczego netto
Depozyty zabezpieczające transakcje futures zakupu uprawnień do emisji CO 2
Pozostałe
Ogółem
Stan na 1 stycznia 2020
17 274
45 635
1 055 035
10 264
14 213
61 771
1 204 192
Obciążenie/(uznanie) wyniku finansowego
(4 311)
(425)
55 761
212
105 956
50 641
207 834
Uznanie w innych całkowitych dochodach
-
-
-
-
-
(533)
(533)
Stan na 31 grudnia 2020 wg stawki 19%
12 963
45 210
1 110 796
10 476
120 169
111 879
1 411 493
Stan na 1 stycznia 2021
12 963
45 210
1 110 796
10 476
120 169
111 879
1 411 493
Obciążenie wyniku finansowego
9 536
14 032
73 695
511
420 566
10 546
528 886
Obciążenie w innych całkowitych dochodach
-
-
-
-
-
391
391
Stan na 31 grudnia 2021 wg stawki 19%
22 499
59 242
1 184 491
10 987
540 735
122 816
1 940 770
*Różnice wynikają z wyceny środków trwałych do wartości godziwej oraz różnic w stawkach amortyzacji.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
34
[IMAGE]
13. Strata/zysk na akcję
Zasady rachunkowości
Zysk (strata) netto na akcję dla każdego okresu obliczany jest poprzez podzielenie zysku (straty) netto przypadającego akcjonariuszom Jednostki Dominującej za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym.
Zysk rozwodniony przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy (po potrąceniu odsetek od umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe) przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu (skorygowaną o wpływ opcji rozwadniających oraz rozwadniających umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe).
Strata/zysk na akcję
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Zysk/(strata) netto przypadająca na akcjonariuszy Jednostki Dominującej
1 678 536
(2 268 412)
Średnioważona liczba akcji zwykłych (w szt.)
441 442 578
441 442 578
Zysk/(strata) netto przypadająca na akcjonariuszy Jednostki Dominującej na akcję (w zł na jedną akcję)
3,80
(5,14)
Zysk/(strata) rozwodniona na akcję (w zł na jedną akcję)
3,80
(5,14)
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
35
[IMAGE]
Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej
14. Rzeczowe aktywa trwałe
Zasady rachunkowości
Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonego o zakumulowaną amortyzację oraz zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Późniejsze nakłady uwzględnia się w wartości księgowej danego rzeczowego aktywa trwałego lub ujmuje jako odrębne rzeczowe aktywo trwałe (tam, gdzie jest to właściwe) tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że z tytułu tej pozycji nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Grupy, zaś koszt danej pozycji można wiarygodnie zmierzyć. Wszelkie pozostałe wydatki na naprawę i konserwację odnoszone do zysków lub strat w okresie obrotowym, w którym je poniesiono.
Ujęte w wartości początkowej środków trwałych koszty likwidacji kopalń podlegają amortyzacji taką metodą, jaką amortyzowane środki trwałe, których dotyczą, począwszy od momentu rozpoczęcia użytkowania danego środka trwałego, przez okres ustalony w planie likwidacji grup obiektów w ramach przewidywanego harmonogramu likwidacji kopalni.
Grunty nie podlegają amortyzacji. Amortyzację innych środków trwałych nalicza się metodą liniową przez oszacowany okres użytkowania lub metodą naturalną w oparciu o długość eksploatowanych ścian (w przypadku wyrobisk eksploatacyjnych). Podstawę naliczania amortyzacji stanowi wartość początkowa pomniejszona o wartość końcową, jeżeli jest istotna. Każda istotna część składowa pozycji rzeczowego aktywa trwałego o różnym okresie użytkowania amortyzowana jest osobno.
Amortyzację rozpoczyna się naliczać, gdy składnik aktywów jest dostępny do użytkowania. Zakończenie amortyzacji następuje wtedy, gdy składnik aktywów zostanie przeznaczony do sprzedaży zgodnie z MSSF 5 lub gdy zostanie usunięty ze sprawozdania z sytuacji finansowej, w zależności który moment nastąpi wcześniej.
W ramach swojej działalności Grupa otrzymuje nieodpłatnie środki trwałe, które wyceniane w wartości godziwej na moment początkowego ujęcia. Grupa wykazuje je jako rzeczowe aktywa trwałe, a ich wartość (przyłącza, usunięcia kolizji) odnoszona jest jednorazowo w pozostałe przychody operacyjne w momencie ich otrzymania (za wyjątkiem otrzymania infrastruktury oświetleniowej w zamian za świadczenie usług – wówczas rozliczane są w czasie).
Koszty finansowania zewnętrznego
Koszty finansowania zewnętrznego, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów. Pozostałe koszty finansowania zewnętrznego ujmuje się jako koszt w okresie, w którym są ponoszone.
Aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego rozpoczyna się w późniejszym terminie z dwóch: rozpoczęcie inwestycji lub rozpoczęcie finansowania. Grupa zaprzestaje aktywowania kosztów finansowania zewnętrznego w momencie oddania do użytkowania aktywa trwałego. Grupa zawiesza aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego w dłuższym okresie, w którym zawiesiła prace związane z dostosowywaniem składnika aktywów.
Istotne osądy i szacunki
Okresy ekonomicznej użyteczności i wartość końcowa
Wysokość odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania składników rzeczowych aktywów trwałych. Weryfikacja przeprowadzona w roku bieżącym skutkowała zmianami okresów amortyzacji. Ich wpływ w 2022 r. na wysokość amortyzacji będzie wynosił (11 985) tys. zł.
Weryfikacji wartości końcowej i okresów użytkowania rzeczowych aktywów trwałych dokonuje się co najmniej raz w ciągu roku obrotowego. Każda zmiana okresu amortyzacji wymaga uzasadnienia i powoduje korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.
Na każdy dzień bilansowy kończący rok obrotowy przeprowadza się ocenę wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składników aktywów zgodnie z MSR 36. W przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek przeprowadza się test na utratę wartości zgodnie z MSR 36 (część niniejszego sprawozdania dotycząca utraty wartości aktywów niefinansowych).
Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych wynoszą:
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
36
[IMAGE]
budynki i budowle 10 – 80 lat
w tym sieci energetyczne 33 lata
budowle (wyrobiska eksploatacyjne) amortyzacja metodą naturalną w oparciu o długość eksploatowanych ścian
urządzenia techniczne i maszyny 2 – 50 lat
środki transportu 3 – 30 lat
pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 3 – 25 lat
Oszacowanie okresu żywotności kopalni oraz zasobów węgla
Aktualnie okres żywotności kopalni (LWB) oszacowany jest na 2051 rok, i nie uległ on zmianie w porównaniu do ostatniego, rocznego sprawozdania finansowego za 2020 rok. Faktyczny termin likwidacji kopalni może jednak różnić się od szacowanego przez Grupę. Wynika to z uwzględnienia w wyliczeniu szacowanego okresu żywotności kopalni wyłącznie zasobów operatywnych węgla dostępnych na dzień sprawozdawczy. Ewentualny spadek popytu na węgiel Grupy może powodować obniżenie wydobycia poniżej zdolności produkcyjnych co wpłynie na wydłużenie okresu żywotności kopalni.
Grupa ma na uwadze trwające prace dotyczące restrukturyzacji sektora górnictwa, ogłoszone w Polityce Energetycznej Polski do 2040 roku („PEP 2040”) jak również przewidywane w „Umowie Społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego”, zakończenie eksploatacji węgla kamiennego w Polsce do 2049 r. Na chwilę obecną jednak, w szczególności z uwagi na osiągane wyniki finansowe oraz efektywność operacyjną, Grupa pozostaje poza bezpośrednim wpływem ww. regulacji. Jednocześnie Grupa podejmuje działania zmierzające do dywersyfikacji obszarów działalności oraz poszukuje możliwości rozwoju produktu, polegających na selektywnym wydobyciu węgla koksowego.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
37
[IMAGE]
Rzeczowe aktywa trwałe
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. :
Grunty
Budynki i budowle
Urządzenia techniczne i maszyny
Środki transportu
Inne środki trwałe
Środki trwałe w budowie
Ogółem
w tym wyrobiska
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia 2021
118 505
18 576 195
1 865 009
15 676 096
382 566
883 886
1 196 852
36 834 100
Przeniesienia
3 118
1 047 598
252 185
845 688
54 828
30 357
(1 970 845)
10 744
Nabycie
13 454
33 335
2 365
3 552
1 787 936
1 840 642
Zbycie
(85)
(344)
(6 226)
(4 088)
(10 743)
Likwidacja
(3 179)
(170 928)
(131 768)
(65 173)
(2 908)
(2 458)
(1 979)
(246 625)
Pozostałe
3 154
(32 702)
9 362
4 073
(4 911)
(9 111)
(30 135)
Stan na 31 grudnia 2021
121 598
19 433 532
1 985 426
16 498 964
434 698
906 338
1 002 853
38 397 983
Skumulowana amortyzacja (umorzenie)
Stan na 1 stycznia 2021
4
(6 615 627)
(566 702)
(5 819 150)
(161 542)
(484 640)
(2 656)
(13 083 611)
Zbycie
85
218
3 686
4 068
8 057
Amortyzacja
(753 283)
(224 960)
(595 893)
(26 732)
(66 039)
(1 441 947)
Przeniesienie do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
99
99
Likwidacja
131 764
96 853
62 930
5 210
2 420
202 324
Pozostałe
50
4
1 689
(1 778)
9 378
9 339
Stan na 31 grudnia 2021
4
(7 237 011)
(694 805)
(6 350 206)
(181 057)
(534 813)
(2 656)
(14 305 739)
Odpisy aktualizujące
Stan na 1 stycznia 2021
(2 375)
(1 458 532)
(3 258 794)
(14 035)
(19 696)
(93 335)
(4 846 767)
Zmniejszenia
1 165
895
60
44
64 015
66 179
Zwiększenia
(240)
(29 206)
(55 410)
(8)
(754)
(563)
(86 181)
Stan na 31 grudnia 2021
(2 615)
(1 486 573)
(3 313 309)
(13 983)
(20 406)
(29 883)
(4 866 769)
Wartość netto na 1 stycznia 2021
116 134
10 502 036
1 298 307
6 598 152
206 989
379 550
1 100 861
18 903 722
Wartość netto na 31 grudnia 2021
118 987
10 709 948
1 290 621
6 835 449
239 658
351 119
970 314
19 225 475
Na rzeczowych aktywach trwałych nie ustanowiono zabezpieczeń. Koszty finansowania zewnętrznego aktywowane w 2021 r. były nieistotne.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
38
[IMAGE]
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r .:
Grunty
Budynki i budowle
Urządzenia techniczne i maszyny
Środki transportu
Inne środki trwałe
Środki trwałe w budowie
Ogółem
w tym wyrobiska
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia 2020
120 238
17 537 426
1 669 857
14 710 216
368 826
792 254
1 132 323
34 661 283
Przeniesienia
1 752
1 145 338
279 922
990 211
22 968
112 279
(2 240 001)
32 547
Nabycie
(42 823)
(7 204)
1 500
4 613
2 292 130
2 248 216
Zbycie
(115)
(82)
(400)
(5 750)
(18 154)
(24 501)
Zaniechanie inwestycji
(12)
(12)
Likwidacja
(214)
(139 536)
(84 770)
(19 347)
(4 978)
(4 629)
(168 704)
Pozostałe
(3 156)
75 872
2 620
(2 477)
12 412
85 271
Stan na 31 grudnia 2020
118 505
18 576 195
1 865 009
15 676 096
382 566
883 886
1 196 852
36 834 100
Skumulowana amortyzacja (umorzenie)
Stan na 1 stycznia 2020
(5 995 024)
(459 045)
(5 140 290)
(147 049)
(449 694)
(2 656)
(11 734 713)
Zbycie
4
73
379
4 321
18 154
22 931
Amortyzacja
(722 661)
(163 343)
(698 378)
(24 981)
(58 734)
(1 504 754)
Likwidacja
101 832
55 678
17 985
6 167
4 598
130 582
Pozostałe
153
8
1 154
1 036
2 343
Stan na 31 grudnia 2020
4
(6 615 627)
(566 702)
(5 819 150)
(161 542)
(484 640)
(2 656)
(13 083 611)
Odpisy aktualizujące
Stan na 1 stycznia 2020
(1 635)
(461 429)
(965 641)
(3 435)
(5 006)
(18 620)
(1 455 766)
Zmniejszenia
225
26 242
28 151
94
250
1 050
56 012
Zwiększenia
(965)
(1 023 345)
(2 321 304)
(10 694)
(14 940)
(75 765)
(3 447 013)
Stan na 31 grudnia 2020
(2 375)
(1 458 532)
(3 258 794)
(14 035)
(19 696)
(93 335)
(4 846 767)
Wartość netto na 1 stycznia 2020
118 603
11 080 973
1 210 812
8 604 285
218 342
337 554
1 111 047
21 470 804
Wartość netto na 31 grudnia 2020
116 134
10 502 036
1 298 307
6 598 152
206 989
379 550
1 100 861
18 903 722
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
39
[IMAGE]
Przyszłe umowne zobowiązania związane z nabyciem rzeczowych aktywów trwałych zaciągnięte na koniec okresu sprawozdawczego, lecz jeszcze nie ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, wynoszą 1 444 989 tys. na 31 grudnia 2021 r. (1 067 174 tys. zł na 31 grudnia 2020 r.).
15. Wartości niematerialne i wartość firmy
Zasady rachunkowości
Wartość firmy
Wartość firmy powstająca przy przejęciu wynika z wystąpienia na dzień przejęcia nadwyżki sumy przekazanej płatności, wartości udziałów niekontrolujących i wartości godziwej uprzednio posiadanych udziałów w jednostce nabywanej nad wartością godziwą netto dających się zidentyfikować aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych jednostki ujmowanych na dzień przejęcia.
W przypadku wystąpienia wartości ujemnej, Grupa dokonuje ponownego przeglądu ustalenia wartości godziwych poszczególnych składników nabywanych aktywów netto. Jeżeli w wyniku przeglądu nadal wartość jest ujemna, ujmuje się ją niezwłocznie w zysku lub stracie bieżącego okresu.
Wartość firmy ujmuje się początkowo jako składnik aktywów po koszcie, a następnie wycenia według kosztu pomniejszonego o skumulowaną stratę z tytułu utraty wartości.
Dla celów testowania utraty wartości, wartość firmy alokuje się na poszczególne ośrodki Grupy generujące przepływy pieniężne, które powinny odnieść korzyści z synergii będących efektem połączenia. Jednostki generujące przepływy pieniężne, do których alokuje się wartość firmy, testuje się pod względem utraty wartości raz w roku lub częściej, jeśli można wiarygodnie przypuszczać, że utrata wartości wystąpiła. Jeśli wartość odzyskiwalna ośrodka generującego przepływy pieniężne jest mniejsza od jej wartości bilansowej, stratę z tytułu utraty wartości alokuje się najpierw w celu redukcji kwoty bilansowej wartości firmy alokowanej do tego ośrodka, a następnie do pozostałych aktywów tego ośrodka proporcjonalnie do wartości bilansowej poszczególnych składników aktywów tej jednostki. Strata z tytułu utraty wartości ujęta dla wartości firmy nie podlega odwróceniu w następnym okresie.
Informacja geologiczna
Zakupioną informację geologiczną ujmuje się zgodnie z MSSF 6 Poszukiwanie i ocena zasobów mineralnych w wartości wynikającej z umowy zawartej z Ministerstwem Środowiska. Do momentu otrzymania koncesji wydobywczej nie podlega ona amortyzacji, następnie aktywowane koszty odpisuje się przez cały czas trwania koncesji wydobywczej.
Opłaty
Opłatę za ustanowienie użytkowania górniczego przestrzeni w celu wydobywania węgla kamiennego ze złoża „Bogdanka” aktywuje się w wysokości poniesionej opłaty. Aktywowane koszty amortyzuje się przez szacowany okres użytkowania górniczego (nota 41).
Inne wartości niematerialne
Do innych wartości niematerialnych zaliczane są: oprogramowanie komputerowe, licencje oraz pozostałe wartości niematerialne. Wartości niematerialne wyceniane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o zakumulowaną amortyzację oraz o zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Amortyzacja naliczana jest metodą liniową, według oszacowanego okresu użytkowania.
Koszty prac badawczych i rozwojowych
Koszty prac badawczych ujmowane w zysku lub stracie w okresie, w którym ponoszone. Koszty prac rozwojowych, spełniające kryteria ich kapitalizacji, wyceniane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o zakumulowaną amortyzację oraz o zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Amortyzacja naliczana jest metodą liniową według oszacowanego okresu użytkowania.
Istotne osądy i szacunki
Okresy ekonomicznej użyteczności i wartość końcowa
Wysokość odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania wartości niematerialnych. Weryfikacja przeprowadzona w roku bieżącym skutkowała zmianami okresów amortyzacji. Ich wpływ w 2022 r. na wysokość amortyzacji będzie wynosił 4 tys. zł.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
40
[IMAGE]
Grupa co roku weryfikuje poprawność ustalonego okresu użytkowania wartości niematerialnych. Każda zmiana okresu amortyzacji wymaga uzasadnienia i powoduje korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.
Na każdy dzień bilansowy kończący rok obrotowy przeprowadza się ocenę wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składników aktywów zgodnie z MSR 36. W przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek przeprowadza się test na utratę wartości zgodnie z MSR 36 (część niniejszego sprawozdania dotycząca utraty wartości aktywów niefinansowych).
Okresy użytkowania wartości niematerialnych wynoszą:
licencje i oprogramowanie 2 – 10 lat
informacja geologiczna okres trwania koncesji wydobywczej (nota 41)
inne wartości niematerialne 2 – 40 lat
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
41
[IMAGE]
Wartości niematerialne
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r.:
Koszty prac rozwojowych
Wartość firmy
Oprogramowanie komputerowe, licencje, koncesje, patenty
Informacja geologiczna
Ogółem
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia 2021
10 593
229 323
661 434
40 856
942 206
Przeniesienia
16 659
16 659
Nabycie
6 811
3 407
21 339
31 557
Likwidacja
(8 264)
(8 264)
Pozostałe
3 427
3 427
Stan na 31 grudnia 2021
17 404
232 730
694 595
40 856
985 585
Skumulowana amortyzacja (umorzenie)
Stan na 1 stycznia 2021
(4 180)
(335 712)
(3 864)
(343 756)
Amortyzacja
(435)
(54 766)
(1 267)
(56 468)
Likwidacja
7 586
7 586
Stan na 31 grudnia 2021
(4 615)
(382 892)
(5 131)
(392 638)
Odpisy aktualizujące
Stan na 1 stycznia 2021
(227 517)
(11 568)
(239 085)
Zmniejszenia
654
654
Zwiększenia
(3 358)
(970)
(4 328)
Stan na 31 grudnia 2021
(3 358)
(227 517)
(11 884)
(242 759)
Wartość netto na 1 stycznia 2021
6 413
1 806
314 154
36 992
359 365
Wartość netto na 31 grudnia 2021
9 431
5 213
299 819
35 725
350 188
Na wartościach niematerialnych nie ustanowiono zabezpieczeń. W 2021 r. nie było wartości niematerialnych wytworzonych we własnym zakresie.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
42
[IMAGE]
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r.:
Koszty prac rozwojowych
Wartość firmy
Oprogramowanie komputerowe, licencje, koncesje, patenty
Informacja geologiczna
Ogółem
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia 2020
10 485
229 323
624 016
40 856
904 680
Przeniesienia
23 831
23 831
Nabycie
392
16 448
16 840
Przeniesienie do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży
(8)
(8)
Likwidacja
(2 506)
(2 506)
Pozostałe
(284)
(347)
(631)
Stan na 31 grudnia 2020
10 593
229 323
661 434
40 856
942 206
Skumulowana amortyzacja (umorzenie)
Stan na 1 stycznia 2020
(3 313)
(286 084)
(2 598)
(291 995)
Amortyzacja
(867)
(52 099)
(1 266)
(54 232)
Likwidacja
2 316
2 316
Pozostałe
155
155
Stan na 31 grudnia 2020
(4 180)
(335 712)
(3 864)
(343 756)
Odpisy aktualizujące
Stan na 1 stycznia 2020
(227 517)
(6 144)
(233 661)
Zmniejszenia
124 919
47
124 966
Zwiększenia
(124 919)
(5 471)
(130 390)
Stan na 31 grudnia 2020
(227 517)
(11 568)
(239 085)
Wartość netto na 1 stycznia 2020
7 172
1 806
331 788
38 258
379 024
Wartość netto na 31 grudnia 2020
6 413
1 806
314 154
36 992
359 365
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
43
[IMAGE]
Przyszłe umowne zobowiązania związane z nabyciem wartości niematerialnych zaciągnięte na koniec okresu sprawozdawczego, lecz jeszcze nie ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, wynoszą 56 002 tys. na 31 grudnia 2021 r. (29 173 tys. zł na 31 grudnia 2020 r.).
16. Prawo do korzystania ze składnika aktywów
Zasady rachunkowości
Umowa zawiera leasing jeśli:
a) dotyczy zidentyfikowanego składnika aktywów, który może być albo wyraźnie określony w umowie (np. w oparciu o numer inwentarzowy lub wskazanie konkretnego piętra w budynku) lub pośrednio określony w momencie, gdy jest udostępniony do użytkowania klientowi, oraz
b) leasingobiorca otrzymuje zasadniczo wszystkie korzyści ekonomiczne z tego składnika aktywów w okresie jego użytkowania, tj. zarówno podstawowe pożytki, jak i inne płynące z niego korzyści, oraz
c) leasingobiorca ma prawo do określenia sposobu wykorzystania zidentyfikowanego składnika aktywów.
Grupa jako leasingobiorca ujmuje w sprawozdaniu finansowym umowy leasingowe jako:
a) prawo do korzystania ze składnika aktywów w cenie nabycia:
obejmującą wartość zobowiązania z tytułu leasingu powiększoną o płatności dokonane na moment lub przed zawarciem umowy, początkowe koszty bezpośrednie związane z zawarciem umowy, szacunkowe koszty demontażu i usunięcia składnika aktywów, koszty przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym znajdował się składnik aktywów, koszty doprowadzenia przedmiotu leasingu do stanu, w jakim, zgodnie z umową, ma zostać zwrócony, chyba że koszty te zostały poniesione, aby wyprodukować zapasy,
pomniejszoną o należności z tytułu zachęt udzielonych przez leasingodawcę,
b) zobowiązanie z tytułu leasingu stanowiące sumę bieżącej wartości opłat leasingowych i bieżącej wartości oczekiwanych płatności na koniec umowy leasingu.
Po początkowym ujęciu Grupa wycenia prawo do korzystania ze składnika aktywów w cenie nabycia pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne oraz trwałą utratę wartości. Okres amortyzacji ustalony jest:
a) jeśli prawo własności do składnika aktywów zostanie przeniesione na leasingobiorcę lub leasingobiorca jest pewny skorzystania z opcji wykupu, wtedy okres amortyzacji obejmuje okres od początku umowy do końca okresu ekonomicznej użyteczności składnika aktywów, lub
b) okres amortyzacji obejmuje okres od początku umowy do wcześniejszego z:
końca okresu ekonomicznej użyteczności składnika aktywów, lub
końca umowy leasingu.
Bieżąca wartość przyszłych płatności z tytułu leasingu obliczana jest z zastosowaniem stopy dyskonta. Spółki ENEA S.A., ENEA Operator Sp. z o.o., ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Elektrownia Połaniec S.A., Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A. stosują krańcową stopę procentową, czyli stopę, do której zapłaty byłaby zobowiązana ENEA S.A. w oparciu o podobną umowę leasingową lub, gdy nie można jej ustalić, stopę procentową, na dzień rozpoczęcia leasingu, przy której ENEA S.A. musiałaby dokonać pożyczki środków niezbędnych do zakupu oznaczonego składnika aktywów, na podobny okres i przy zachowaniu podobnych zabezpieczeń. ENEA S.A. stosuje stopę procentową równą 6-miesięcznemu WIBOR z ostatniego dnia roku poprzedzającego rok obrotowy powiększoną o marżę. Pozostałe spółki stosują stopę procentową równą 1 miesięcznemu WIBOR z ostatniego dnia roku poprzedzającego rok obrotowy powiększoną o marżę. Wysokość stopy dyskonta co roku będzie analizowana i aktualizowana. W przypadku subleasingu w Grupie ENEA leasingobiorca stosuje stopę dyskonta leasingodawcy.
Grupa wyznacza czas leasingu, tj. nieodwołalny okres leasingu, łącznie z:
a) okresem dotyczącym opcji przedłużenia umowy leasingu, jeżeli jest wystarczająco pewne, że Grupa skorzysta z tego prawa, i
b) okresem dotyczącym opcji wypowiedzenia umowy leasingu, jeżeli jest wystarczająco pewne, że Grupa nie skorzysta z tego prawa.
Grupa dla większości umów leasingowych przyjmuje okres leasingu zgodny z okresem umowy. Dla umów zawartych na czas nieokreślony, Grupa ustala minimalny okres przywiązania obu stron do umowy. Jeśli Grupa nie jest w stanie określić jak długo ma zamiar korzystać ze składnika aktywów, a taki szacunek mógłby zostać potraktowany jako okres leasingu w przypadku umów na czas nieokreślony, Grupa przyjmuje, że nieodwoływalnym okresem umowy będzie okres wypowiedzenia tej umowy.
W przypadku prawa do wieczystego użytkowania gruntów okres leasingu zgodny jest z czasem trwania prawa do użytkowania.
W kolejnych okresach, zobowiązanie leasingowe wyceniane jest z uwzględnieniem:
a) naliczonych odsetek (rozwinięcie dyskonta),
b) spłat rat leasingowych,
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
44
[IMAGE]
c) odzwierciedlenia skutków ponownej oceny umowy, zmian w umowie lub zmiany charakteru opłat zmiennych, które w swej istocie mają stały charakter.
Saldo zobowiązania w danym okresie będzie stanowiło różnicę między wartością bieżącą opłat leasingowych a sumą rat kapitałowych za dany okres. Część odsetkowa raty leasingowej jest odnoszona bezpośrednio w rachunek wyników.
Grupa w umowach wieloelementowych ujmuje komponenty leasingowe oddzielnie od komponentów nieleasingowych. Grupa alokuje wynagrodzenie umowne do wszystkich komponentów, wykorzystując indywidualne ceny sprzedaży w przypadku komponentów leasingowych oraz zagregowane indywidualne ceny sprzedaży w przypadku komponentów nieleasingowych.
Grupa korzysta z praktycznego zwolnienia i nie stosuje modelu ujmowania leasingu w odniesieniu do:
a) leasingu krótkoterminowego (umowa zawarta na okres do 12 miesięcy i nie zawiera prawa wykupu aktywa),
b) leasingu niskocennych aktywów, których wartość początkowa w przypadku nowych aktywów nie przekracza kwoty 10 tys. (nawet jeśli ich wartość jest istotna po zagregowaniu) oraz aktywa nie w wysokim stopniu zależne lub powiązane z innymi aktywami określonymi w umowie.
Zwolnienie nie dotyczy sytuacji, w której Grupa przekazuje składnik aktywów w subleasing lub spodziewa się przekazania. W przypadku, gdy Grupa zdecyduje się na zastosowanie zwolnienia, wówczas rozpoznaje płatności leasingowe jako koszt zgodnie z metodą liniową przez okres leasingu.
Prawo wieczystego użytkowania gruntu od 1 stycznia 2019 r. ujmowane jest jako prawo do korzystania ze składnika aktywów i podlega amortyzacji.
Istotne osądy i szacunki
Stopa dyskontowa
Sposób ustalania wysokości stopy dyskontowej opisany jest powyżej w zasadach rachunkowości.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
45
[IMAGE]
Prawo do korzystania ze składnika aktywów
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. :
Prawo wieczystego użytkowania gruntów
Budynki
Urządzenia techniczne i maszyny
Środki transportu
Prawa z tytułu ustanowienia służebności
Prawa do korzystania z podziemnych części gruntu
Pozostałe
Ogółem
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia 2021
358 671
22 361
438
23 071
108 635
319 096
4 665
836 937
Nabycie*
1 051
26 476
3 719
4 801
11 561
28 787
1 317
77 712
Nieodpłatne otrzymanie
35
35
Zbycie
(23)
(23)
Oddanie w subleasing finansowy
(36)
(36)
Likwidacja
(3 242)
(9 070)
(4 840)
(1 972)
(39)
(19 163)
Przeniesienie do nieruchomości inwestycyjnych
(857)
(857)
Pozostałe
8 903
1 211
2
22
(16)
(1 180)
377
9 319
Stan na 31 grudnia 2021
365 360
40 942
4 159
22 197
120 215
344 731
6 320
903 924
Skumulowana amortyzacja (umorzenie)
Stan na 1 stycznia 2021
(18 524)
(10 791)
(45)
(11 300)
(14 860)
(27 039)
(283)
(82 842)
Zbycie
8
8
Amortyzacja
(5 275)
(7 213)
(24)
(4 945)
(3 809)
(15 816)
(435)
(37 517)
Likwidacja
23
8 303
4 890
1 040
10
14 266
Pozostałe
2
1
133
136
Stan na 31 grudnia 2021
(23 766)
(9 700)
(69)
(11 222)
(18 669)
(41 815)
(708)
(105 949)
Odpisy aktualizujące
Stan na 1 stycznia 2021
(23 609)
(292)
(116)
(24 017)
Zmniejszenia
129
12
141
Zwiększenia
Stan na 31 grudnia 2021
(23 609)
(163)
(116)
12
(23 876)
Wartość netto na 1 stycznia 2021
316 538
11 570
393
11 479
93 659
292 057
4 382
730 078
Wartość netto na 31 grudnia 2021
317 985
31 242
4 090
10 812
101 430
302 916
5 624
774 099
*Zawarcie nowych umów.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
46
[IMAGE]
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r.:
Prawo wieczystego użytkowania gruntów
Budynki
Urządzenia techniczne i maszyny
Środki transportu
Prawa z tytułu ustanowienia służebności
Prawa do korzystania z podziemnych części gruntu
Pozostałe
Ogółem
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia 2020
352 276
15 483
611
15 080
98 550
300 544
782 544
Nabycie
1 199
2 949
10 954
104
213
15 419
Nieodpłatne otrzymanie
3 565
5 001
9 959
18 873
4 591
41 989
Likwidacja
(1 304)
(1 079)
(2 793)
(219)
(116)
(5 511)
Pozostałe
2 935
7
(173)
(170)
22
(102)
(23)
2 496
Stan na 31 grudnia 2020
358 671
22 361
438
23 071
108 635
319 096
4 665
836 937
Skumulowana amortyzacja (umorzenie)
Stan na 1 stycznia 2020
(13 192)
(5 026)
(14)
(9 021)
(11 244)
(12 022)
(50 519)
Amortyzacja
(5 382)
(5 845)
(29)
(5 012)
(3 625)
(15 034)
(283)
(35 210)
Likwidacja
52
80
2 706
17
2 855
Pozostałe
(2)
(2)
27
9
32
Stan na 31 grudnia 2020
(18 524)
(10 791)
(45)
(11 300)
(14 860)
(27 039)
(283)
(82 842)
Odpisy aktualizujące
Stan na 1 stycznia 2020
(11 978)
(99)
(12 077)
Zmniejszenia
76
90
166
Zwiększenia
(11 707)
(292)
(107)
(12 106)
Stan na 31 grudnia 2020
(23 609)
(292)
(116)
(24 017)
Wartość netto na 1 stycznia 2020
327 106
10 457
597
6 059
87 207
288 522
719 948
Wartość netto na 31 grudnia 2020
316 538
11 570
393
11 479
93 659
292 057
4 382
730 078
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
47
[IMAGE]
17. Nieruchomości inwestycyjne
Zasady rachunkowości
Nieruchomości inwestycyjne utrzymywane w celu uzyskiwania przychodów z tytułu najmu, z tytułu wzrostu ich wartości lub z obu przyczyn. Do wyceny po początkowym ujęciu Grupa wybrała model ceny nabycia.
Inwestycje w nieruchomości amortyzowane metodą liniową. Rozpoczęcie amortyzacji następuje w następnym miesiącu po przyjęciu inwestycji w nieruchomości do używania.
Przychody z tytułu najmu nieruchomości inwestycyjnych ujmowane w zysku lub stracie metodą liniową przez okres trwania umowy.
Istotne osądy i szacunki
Podstawowe założenia dotyczące weryfikacji okresu ekonomicznej użyteczności nieruchomości inwestycyjnych zostały opisane w nocie objaśniającej dotyczącej rzeczowych aktywów trwałych (nota 14), a podstawowe założenia dotyczące utraty wartości zostały opisanie w nocie w części sprawozdania dotyczącej utraty wartości aktywów niefinansowych.
Nieruchomości inwestycyjne
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia
30 982
33 682
Nabycie
42
77
Likwidacja
(20)
(2 777)
Stan na 31 grudnia
31 004
30 982
Skumulowana amortyzacja (umorzenie)
Stan na 1 stycznia
(8 154)
(9 892)
Amortyzacja
(977)
(1 009)
Likwidacja
3
2 776
Pozostałe
-
(29)
Stan na 31 grudnia
(9 128)
(8 154)
Odpisy aktualizujące
Stan na 1 stycznia
(1 589)
(681)
Zmniejszenia
-
5
Zwiększenia
(5)
(913)
Stan na 31 grudnia
(1 594)
(1 589)
Wartość netto
Wartość netto na 1 stycznia
21 239
23 109
Wartość netto na 31 grudnia
20 282
21 239
Na nieruchomościach inwestycyjnych nie ustanowiono zabezpieczeń.
Poniżej przedstawiono przychody i koszty związane z nieruchomościami inwestycyjnymi :
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Przychody z nieruchomości inwestycyjnych
2 366
2 520
Koszty operacyjne związane z nieruchomościami inwestycyjnymi generującymi przychody
(2 998)
(4 544)
Grupa do kategorii nieruchomości inwestycyjnych zalicza między innymi budynki biurowe i inne lokale.
Najbardziej wartościową nieruchomością inwestycyjną jest była siedziba ENEA S.A., ujęta w księgach w wartości netto 7 490 tys. zł. Grupa szacuje, że wartość godziwa zbliżona jest do wartości ujętej w księgach.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
48
[IMAGE]
18. Inwestycje w jednostki stowarzyszone i współkontrolowane
Zasady rachunkowości
Zasady rachunkowości dotyczące inwestycji w jednostki stowarzyszone i współkontrolowane zostały przedstawione w nocie składu Grupy Kapitałowej i zasad konsolidacji (nota 2).
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
49
[IMAGE]
W poniższej tabeli przedstawiono podstawowe dane finansowe dotyczące jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych konsolidowanych metodą praw własności:
Stan na 31 grudnia 2021
Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o.
Polimex - Mostostal S.A.
Polska Grupa Górnicza S.A.
ElectroMobility Poland S.A.
Razem
Udział w własności
50,00%
16,40%
7,66%
Aktywa obrotowe
26 136
1 544 255
2 029 214
3 599 605
Aktywa trwałe
65 553
672 343
8 232 241
8 970 137
Aktywa razem
91 689
2 216 598
10 261 455
12 569 742
Zobowiązania krótkoterminowe
573 465
1 155 998
7 752 847
9 482 310
Zobowiązania długoterminowe
275 695
2 802 195
3 077 890
Zobowiązania razem
573 465
1 431 693
10 555 042
12 560 200
Aktywa netto
(481 776)
784 905
(293 587)
9 542
Udział w aktywach netto
128 724
128 724
Wartość firmy
7 080
15 954
52 697
75 731
Odpis aktualizujący wartość firmy
(7 080)
(52 697)
(59 777)
Eliminacja strat/zysków niezrealizowanych
(6 797)
(6 797)
Wartość księgowa inwestycji wycenianych metodą praw własności na 31 grudnia 2021
137 881
137 881
Przychody
869 366
2 225 003
7 347 170
10 441 539
Wynik netto
297 267
101 520
(762 084)
(363 297)
Eliminacja strat/zysków niezrealizowanych
(6 797)
(6 797)
Udział w wyniku jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych
17 252
(398)
16 854
Grupa dokonała korekty konsolidacyjnej dotyczącej marż ze sprzedaży na transakcjach pomiędzy Grupą a spółką Polimex Mostostal S.A. Akcje ElectroMobility Poland S.A. zostały przeklasyfikowane do pozycji: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej. Szczegółowy opis znajduje się w nocie nr 2.
W pozycji: Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów wykazano rozwiązanie rezerwy na przyszłe zobowiązania inwestycyjne wobec spółki Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. w wysokości 175 707 tys. zł.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
50
[IMAGE]
Stan na 31 grudnia 2020
Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o.
Polimex - Mostostal S.A.
Polska Grupa Górnicza S.A.
ElectroMobility Poland S.A.
Razem
Udział w własności
50,00%
16,48%
7,66%
25,00%
Aktywa obrotowe
38 172
1 390 029
1 799 476
17 537
3 245 214
Aktywa trwałe
95 229
673 930
9 080 500
39 274
9 888 933
Aktywa razem
133 401
2 063 959
10 879 976
56 811
13 134 147
Zobowiązania krótkoterminowe
912 443
1 175 007
6 568 576
2 901
8 658 927
Zobowiązania długoterminowe
213 913
2 733 135
17
2 947 065
Zobowiązania razem
912 443
1 388 920
9 301 711
2 918
11 605 992
Aktywa netto
(779 042)
675 039
1 578 265
53 893
1 528 155
Udział w aktywach netto
111 246
120 895
13 473
245 614
Wartość firmy
7 080
15 954
52 697
75 731
Odpis aktualizujący wartość firmy
(7 080)
(52 697)
(59 777)
Odpis aktualizujący wartość inwestycji
(129 208)
(129 208)
Eliminacja strat/zysków niezrealizowanych
(7 026)
8 313
1 287
Wartość księgowa inwestycji wycenianych metodą praw własności na 31 grudnia 2020
120 174
13 473
133 647
Przychody
32 562
1 500 978
7 271 145
483
8 805 168
Wynik netto
(625 208)
94 309
(1 751 246)
(3 762)
(2 285 907)
Eliminacja strat/zysków niezrealizowanych
(7 026)
8 313
1 287
Udział w wyniku jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych
15 683
(125 213)
(631)
(110 161)
Odpis z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostkach współkontrolowanych
(129 208)
(129 208)
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
51
[IMAGE]
Zmiana stanu inwestycji w jednostki stowarzyszone i współkontrolowane
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Stan na 1 stycznia
133 647
373 016
Udział w zmianie stanu aktywów netto
16 854
(110 161)
Odpis z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostkach współkontrolowanych
(129 208)
Nabycie inwestycji
848
Zbycie inwestycji
(393)
Przeklasyfikowanie do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej
(13 075)
Stan na 31 grudnia
137 881
133 647
Realizacja projektu budowy Elektrowni Ostrołęka C
Według stanu na 31 grudnia 2021 r. ENEA S.A. posiadała 9 124 821 udziałów w Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. o wartości nominalnej 50 zł jeden udział i o łącznej wartości nominalnej 456 241 tys. zł.
13 lutego 2020 r. ENEA S.A. zawarła porozumienie z ENERGA S.A. dotyczące zawieszenia przez ENERGA S.A. i ENEA S.A. finansowania projektu budowy Elektrowni Ostrołęka C. W porozumieniu ENEA S.A. oraz ENERGA S.A. zobowiązały się dokonać analiz, w szczególności dotyczących parametrów technicznych, technologicznych, ekonomicznych i organizacyjnych oraz dalszego finasowania projektu.
ENERGA S.A. i ENEA S.A. przyjęły, że wstrzymanie finansowania projektu będzie powodowało konieczność zawieszenia przez spółkę wykonywania zawartego 12 lipca 2018 r. kontraktu na budowę Elektrowni Ostrołęka C o mocy ok. 1000 MW, a także umowy na przebudowę infrastruktury kolejowej dla obsługi Elektrowni Ostrołęka C z 4 października 2019 r.
14 lutego 2020 r. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. przekazała Generalnemu Wykonawcy kontraktu na budowę Elektrowni Ostrołęka "C" o mocy ok. 1000 MW z 12 lipca 2018 r. polecenie zawieszenia wykonywania całości prac związanych z tym kontraktem, z terminem wejścia w życie zawieszenia 14 lutego 2020 r.
W ramach prac analitycznych realizowanych w myśl porozumienia o zawieszeniu finansowania projektu, ENEA S.A. i ENERGA S.A. pracowały m.in. nad aktualizacją założeń biznesowych, technicznych oraz dotyczących struktury finansowania w modelu finansowym. Wyniki tych prac ze strony ENERGA S.A. zostały przekazane spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. 14 maja 2020 r., kiedy to spółka otrzymała kalkulacje dotyczące rentowności Projektu w wariancie jego kontynuowania w oparciu o paliwo węglowe. Wyniki te zostały wykorzystane do stworzenia testu CGU przez spółkę. Przeprowadzony przez Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. test CGU wskazywał, że dokończenie Projektu będzie generować ujemną wartość, co oznacza brak zasadności kontynuowania projektu.
19 maja 2020 r. ENEA S.A. otrzymała drogą elektroniczną kopię Uchwały nr 39/2020 Zarządu Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. z 19 maja 2020 r. w sprawie utworzenia odpisów aktualizujących wartość księgową aktywów spółki. Na skutek przeprowadzonego w spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. testu na utratę wartości majątku trwałego, który był konsekwencją aktualizacji przez Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. założeń biznesowych dotyczących realizacji projektu budowy elektrowni Ostrołęka C opartego o technologię węglową, w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za rok 2019 ujęto udział ENEA S.A. w stracie netto Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. Z uwagi na to, że był on większy od wartości udziałów w tej spółce, została ona zmniejszona do zera. Również na 31 grudnia 2021 r. wartość udziałów ENEA S.A. w spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wynosiła 0 zł.
2 czerwca 2020 r. Zarząd ENEA S.A. przyjął raport końcowy z analiz przeprowadzonych we współpracy z ENERGA S.A. w zakresie aspektów techniczno-technologicznych, ekonomicznych i organizacyjno-prawnych oraz dalszego finansowania projektu. Wnioski z przeprowadzonych analiz nie uzasadniały kontynuowania jego realizacji w dotychczasowej formie, tj. jako projektu budowy elektrowni wytwarzającej energię elektryczną w procesie spalania węgla kamiennego. Na powyższą ocenę wpływ miały m.in.:
1) zmiany regulacyjne na poziomie Unii Europejskiej i polityka kredytowa poszczególnych instytucji finansowych, wskazujące na istotnie większą dostępność finansowania dla projektów energetycznych opartych na spalaniu gazu, niż projektów węglowych;
oraz
2) przejęcie kontroli nad ENERGA S.A. przez PKN Orlen, którego strategia nie zakłada inwestycji w wytwarzanie energii elektrycznej w oparciu o spalanie węgla.
Jednocześnie, analiza techniczna potwierdziła możliwość realizacji wariantu budowy elektrowni wytwarzającej energię elektryczną w procesie spalania gazu ziemnego (Projekt gazowy) w dotychczasowej lokalizacji budowanego bloku węglowego. W konsekwencji powyższego, Zarząd ENEA S.A. podjął decyzję o zamiarze kontynuacji budowy jednostki wytwórczej w Ostrołęce z uwzględnieniem zmiany źródła zasilania z węglowego na gazowe.
2 czerwca 2020 r. zostało zawarte trójstronne porozumienie pomiędzy ENEA S.A., ENERGA S.A. oraz PKN Orlen S.A., określające następujące główne zasady współpracy w Projekcie gazowym:
z zastrzeżeniami poczynionymi poniżej, kontynuację współpracy ENEA S.A. z ENERGA S.A. w ramach istniejącej spółki celowej, tj. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. i dokonanie rozliczenia pomiędzy ENEA S.A. i ENERGA S.A. kosztów związanych z Projektem oraz dokonanie rozliczenia z wykonawcami Projektu, według dotychczasowych zasad,
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
52
[IMAGE]
uwzględnienie ewentualnej roli PKN Orlen S.A. w Projekcie gazowym w charakterze nowego wspólnika,
udział ENEA S.A. w Projekcie gazowym jako wspólnika mniejszościowego z ograniczonym kwotowo limitem zaangażowania, w konsekwencji czego ENEA S.A. nie będzie podmiotem współkontrolującym Elektrownię Ostrołęka Sp. z o.o.,
z zastrzeżeniem uzyskania niezbędnych zgód korporacyjnych, zawarcie nowej umowy wspólników w sprawie realizacji Projektu gazowego uwzględniającej powyższe zasady współpracy,
realizację działań dla pozyskania finansowania dla Projektu gazowego przez ENERGA S.A. wspólnie z PKN Orlen S.A.
Począwszy od 2 czerwca 2020 r. strony powyższego porozumienia prowadziły rozmowy dotyczące zawarcia nowej umowy inwestycyjnej określającej zasady dalszej realizacji Projektu gazowego, w tym poziom zaangażowania finansowego każdej ze Stron. Równolegle ENEA S.A. przeprowadzała własne oceny dalszej zasadności udziału w tym projekcie.
22 grudnia 2020 r. Rada Nadzorcza ENEA S.A., na wniosek Zarządu ENEA S.A., wyraziła zgodę na:
zawarcie z ENERGA S.A. i Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. porozumienia w sprawie współpracy przy podziale Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o.,
zawarcie z ENERGA S.A. porozumienia w sprawie współpracy przy rozliczeniu inwestycji budowlanej Elektrowni Ostrołęka C.
Tego samego dnia zostały podpisane:
porozumienie pomiędzy ENEA S.A., ENERGA S.A. oraz Elektrownią Ostrołęka Sp. z o.o. w sprawie współpracy przy podziale Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. (Porozumienie podziałowe),
porozumienie pomiędzy Spółką, a ENERGA S.A. w sprawie współpracy przy rozliczeniu projektu budowy bloku węglowego w ramach Projektu Ostrołęka C (Porozumienie rozliczeniowe, Projekt węglowy).
W związku z powyższym ENEA S.A. i pozostałe strony zaangażowane w Projekt Ostrołęka C uzgodniły, że w ramach Projektu Ostrołęka C zostanie wyodrębniona (w tym rachunkowo i organizacyjnie) część przedsiębiorstwa związanego z prowadzeniem projektu gazowego. W związku z rezygnacją ENEA S.A. z zaangażowania kapitałowego w budowę bloku gazowego w ramach Projektu Ostrołęka C, od dnia wyodrębnienia koszty inwestycyjne związane z rozliczeniem projektu gazowego nie będą ponoszone przez ENEA S.A.
W treści obydwu porozumień ENEA S.A. złożyła oświadczenie o rezygnacji z udziału w Projekcie gazowym. Powody rezygnacji z dalszego zaangażowania kapitałowego w budowę bloku gazowego związane w szczególności z zamiarem intensyfikacji działań inwestycyjnych GK ENEA w obszarze odnawialnych źródeł energii, jak również dedykowania nakładów związanych z konwersją zasilania węglowego na gazowe w obszarze wytwarzania dla posiadanych przez ENEA S.A. istniejących już aktywów wytwórczych, w odniesieniu do których ENEA S.A. jest pełnym właścicielem.
Okoliczność uzgodnienia Porozumień potwierdza również, w związku z decyzją ENEA S.A. o rezygnacji z Projektu gazowego pozostałe strony nie będą wywodzić z tej decyzji żadnych roszczeń względem ENEA S.A.
Zgodnie z postanowieniami Porozumienia podziałowego podział Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. miałby nastąpić poprzez wydzielenie (w rozumieniu przepisów Kodeksu Spółek Handlowych) aktywów i pasywów (praw i obowiązków) oraz innych elementów, składających się na Projekt gazowy.
Porozumienie rozliczeniowe zostało zawarte jako konieczne dla realizacji postanowień Porozumienia podziałowego, wymagającej kooperacji wspólników Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o., w tym niezbędnego rozliczenia kosztów związanych z Projektem węglowym. Porozumienie rozliczeniowe przewiduje, że koszty związane z Projektem węglowym będą rozliczane w oparciu o dotychczasowe ustaleniami pomiędzy spółką, a ENERGA S.A. i ENEA S.A.
31 grudnia 2020 r., ENEA S.A., zgodnie z Porozumieniem rozliczeniowym (zmieniającym w tym zakresie umowę pożyczki z 23 grudnia 2019 r.), odkupiła od ENERGA S.A. połowę wierzytelności ENERGA S.A. wobec Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. za cenę równą wartości nominalnej zbywanych wierzytelności w kwocie 170 000 tys. zł, powiększonej o odsetki naliczone na dzień 31 grudnia 2020 r. w kwocie 11 617 tys. zł.
Na 31 grudnia 2021 r. odpisy aktualizujące wartość pożyczek udzielonych spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wynosiły łącznie 225 610 tys. zł, wraz z odsetkami (wartość pożyczek odpisano do zera).
26 lutego 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 1 do Umowy Pożyczki w kwocie do 340 000 tys. z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 6 do Umowy Pożyczki do kwoty 58 000 tys. z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów spółka Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. zobowiązała się do dokonania na rzecz ENEA S.A. jednorazowej spłaty pożyczek w kwocie odpowiednio 170 000 tys. oraz 29 000 tys. wraz z należnymi odsetkami w terminie do 30 czerwca 2021 r. Następnie, 30 czerwca 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 2 do Umowy Pożyczki w kwocie do 340 000 tys. z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 7 do Umowy Pożyczki do kwoty 58 000 tys. z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów spółka Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. zobowiązała się do dokonania na rzecz ENEA S.A. jednorazowej spłaty pożyczek w kwocie odpowiednio 170 000 tys. oraz 29 000 tys. wraz z należnymi odsetkami w terminie do 30 września 2021 r. 30 września 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 3 do umowy pożyczki w kwocie do 340 000 tys. z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 8 do umowy pożyczki w kwocie do 58 000 tys. z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów termin jednorazowej spłaty przez spółkę Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. pożyczek wraz
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
53
[IMAGE]
z należnymi odsetkami został prolongowany do 29 października 2021 r. 29 października 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 4 do umowy pożyczki w kwocie do 340 000 tys. z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 9 do umowy pożyczki w kwocie do 58 000 tys. z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów termin jednorazowej spłaty przez spółkę Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. pożyczek wraz z należnymi odsetkami został wydłużony do 29 kwietnia 2022 r.
25 czerwca 2021 r. doszło do zawarcia przez Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. jako sprzedającym ze spółką CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. jako kupującym (podmiotem w 100% zależnym od ENERGA S.A.) umowy sprzedaży oraz umów towarzyszących, przedsiębiorstwa SPV (z wyłączeniem niektórych składników) przeznaczonego (służącego) do realizacji zadań gospodarczych obejmujących budowę bloku energetycznego w technologii zasilania paliwem gazowym zlokalizowanego w Ostrołęce, a następnie eksploatację tego bloku (Elektrownia Gazowa). Zbywana działalność obejmuje co do zasady wszystkie składniki majątkowe i niemajątkowe SPV wykorzystywane w dniu transakcji w związku z podejmowaniem czynności przygotowawczych do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego budowy Elektrowni Gazowej. Transakcja ma na celu umożliwienie realizacji projektu gazowego przez CCGT Ostrołęka Sp. z o.o., jako spółki, która zastąpi Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. w realizacji inwestycji zlokalizowanej w Ostrołęce. Cena sprzedaży zbywanej działalności (wartość transakcji) szacowana jest obecnie na ok. 166 mln zł. Cena została ustalona wstępnie, jako że transakcja przewiduje zastosowanie dodatkowych przesłanek ustalenia ceny ostatecznej.
25 czerwca br. doszło także do zawarcia pomiędzy spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. i spółką CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. z jednej strony, a GE Power sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, GE Steam Power Systems S.A.S. (poprzednia firma: ALSTOM Power Systems S.A.S.) z siedzibą w Boulogne-Billancourt, Francja (Wykonawca Projektu Węglowego") oraz General Electric Global Services, GmbH z siedzibą w Baden, Szwajcaria (razem z GE Power sp. z o.o. Wykonawcą Projektu Gazowego) z drugiej strony, Dokumentu Zmiany Kontraktu z dnia 21 lipca 2018 r. na budowę Elektrowni Ostrołęka "C" o mocy 1000 MW" oraz Porozumienia w sprawie rozliczenia realizacji Projektu Węglowego. Konstrukcja Dokumentu Zmiany Kontraktu ma na celu umożliwienie realizacji Projektu Gazowego przez CCGT Ostrołęka Sp. z o.o., jako spółki, która zastąpi Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. w realizacji inwestycji zlokalizowanej w Ostrołęce, co jest związane między innymi z tym, że ENEA S.A. potwierdziła rezygnację z udziału w Projekcie Gazowym. Porozumienie dotyczące rozliczenia realizacji Projektu Węglowego reguluje prawa i obowiązki Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o oraz Wykonawcy Projektu Węglowego głównie w zakresie rozliczenia wykonywanych przez Wykonawcę Projektu Węglowego prac w ramach realizacji tego projektu, w zakresie prac budowlanych do momentu ich wstrzymania wskutek zawieszenia wykonania Kontraktu, czynności zachowawczych i zabezpieczających wykonywanych w okresie zawieszenia Kontraktu oraz prac związanych z zakończeniem prac dedykowanych dla realizacji Projektu Węglowego. Zgodnie z tym porozumieniem rozliczenie realizacji Projektu Węglowego miało nastąpić do końca 2021 r., a całkowita kwota jaką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o będzie zobowiązana zapłacić na rzecz Wykonawcy Projektu Węglowego, uwzględniając dotychczas poniesione nakłady, miała nie przekroczyć 1,35 mld zł (netto).
22 grudnia 2021 r. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. zawarła z Wykonawcą Projektu Węglowego aneks do tego porozumienia. Aneks przedłuża termin rozliczenia do 25 marca 2022 r. i wynika ze zweryfikowanego mechanizmu rozliczania Projektu Węglowego. Całkowita kwota, jaką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. będzie zobowiązana zapłacić na rzecz Wykonawcy Projektu Węglowego nie uległa zmianie i nie przekroczy 1,35 mld zł (netto).
W związku z zawarciem powyższych Porozumień oraz na podstawie stanu rozliczeń Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. z Wykonawcą Projektu Węglowego, w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym dokonano częściowego rozwiązania rezerwy na przyszłe zobowiązania inwestycyjne wobec spółki Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o., utworzonej pierwotnie w kwocie 222 200 tys. zł, o kwotę 175 707 tys. zł. Kwota ta została ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji „Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych”). Wysokość rezerwy na dzień 31 grudnia 2021 r. wynosi 46 493 tys. zł. i stanowi najlepszy możliwy szacunek w związku z niepewnością co do ostatecznych kwot rozliczenia.
Zobowiązanie ENEA S.A. do zapewnienia finansowania spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wynikające z dotychczas zawartych porozumień (w szczególności z 28 grudnia 2018 r. oraz 30 kwietnia 2019 r. oraz Porozumienia rozliczeniowego), które nie zostało zrealizowane, wynosi 620 mln zł. ENEA S.A. nie posiada informacji o ewentualnych dodatkowych, poza wskazanymi powyżej, wpłatach, ani o ich terminach.
31 stycznia 2022 r. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. rozwiązała umowę realizującą obowiązek mocowy zakontraktowany przez spółkę w wyniku rozstrzygnięcia aukcji rynku mocy na rok 2023. Rozwiązanie umowy jest konsekwencją zmiany źródła zasilania z węglowego na gazowe w projekcie budowy i eksploatacji nowej elektrowni w Ostrołęce.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
54
[IMAGE]
19. Prawa do emisji CO 2
Zasady rachunkowości
Grupa nabywa prawa do emisji CO 2 na własne potrzeby. Uprawnienia do emisji CO 2 przyznane nieodpłatnie w ramach Krajowego Planu Rozdziału Uprawnień oraz dodatkowe uprawnienia do emisji CO 2 zakupione w celu umorzenia, tj. spełnienia obowiązku rozliczenia emisji CO 2 , wykazywane w aktywach w odrębnej pozycji. Prawa do emisji przyznane nieodpłatnie w Krajowym Planie Rozdziału Uprawnień ujmowane są w wartości zerowej.
Uprawnienia do emisji CO 2 przyznane nieodpłatnie na dany rok obrotowy, nieprzekazane jednak na rachunek w rejestrze uprawnień Grupy, których dokładna liczba jest nieznana, ujmuje się, jeśli spełniają one definicję aktywów. W takim przypadku Zarząd Spółki określa najbardziej wiarygodną liczbę uprawnień do emisji CO 2 do otrzymania przez Grupę, którą to ilość następnie ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości nominalnej, tzn. wartości zerowej. Ujęcie w ewidencji następuje w dacie zatwierdzenia planowanej do otrzymania ilości uprawnień do emisji CO 2 . Dopuszcza się dokonanie korekty ujętego w ewidencji szacunku liczby uprawnień do emisji CO 2 na dzień sprawozdawczy według najbardziej aktualnych informacji otrzymanych przez Grupę od służb odpowiedzialnych za realizację nakładów inwestycyjnych zgłoszonych do Krajowego Planu Inwestycyjnego (KPI). Zakupione w celu umorzenia dodatkowe uprawnienia do emisji CO 2 ujmowane w cenie nabycia pomniejszonej o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości.
Ewidencja uprawnień do emisji CO 2 prowadzona jest odrębnie dla każdej instalacji w następujących grupach praw:
a) CER zielone,
b) EUA nieodpłatne oraz zakupione.
W wyżej wymienionych grupach rozchody ujmowane są metodą średniej ważonej ceny nabycia.
W momencie faktycznego przyznania, wartość uprawnień do emisji CO 2 , które początkowo ujęto w oparciu o ich szacunkową liczbę, koryguje się w sposób prospektywny, zgodnie z MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów .
Jeżeli faktyczna przyznana liczba uprawnień do emisji CO 2 na dany okres sprawozdawczy zostanie określona w kolejnym okresie sprawozdawczym, powstałą różnicę (nadwyżkę/niedobór) pomiędzy liczbą oszacowanych uprawnień, a faktycznie przyznanych na dany okres sprawozdawczy, należy ująć jako korektę uprawnień przyznanych na kolejny okres sprawozdawczy.
W związku z emisją CO 2 , która towarzyszy procesowi produkcji energii elektrycznej, Grupa jest zobowiązana do jej rozliczenia poprzez przedstawienie określonej ilości uprawnień do emisji CO 2 do umorzenia. Koszty związane ze spełnieniem wyżej wymienionego obowiązku ujmowane w księgach rachunkowych systematycznie w ciągu rocznego okresu sprawozdawczego w postaci rezerwy na szacowaną emisję CO 2 dla każdej instalacji proporcjonalnie do wielkości rzeczywistej i planowanej produkcji energii elektrycznej i ujmuje się w ciężar kosztów działalności podstawowej.
Umorzenie uprawnień ujmowane jest w poszczególnych grupach uprawnień:
a) CER zielone,
b) EUA darmowe i zakupione,
zgodnie z metodą średniej ważonej ceny nabycia.
Przychody z tytułu sprzedaży i wartość sprzedanych uprawnień do emisji CO 2 ujmowane odpowiednio w przychodach lub kosztach działalności operacyjnej.
Istotne osądy i szacunki
Ustalenie odpisów wartości praw do emisji CO 2 wymaga oszacowania ich wartości netto możliwych do uzyskania bazując na najbardziej aktualnych cenach sprzedaży na moment dokonania szacunków.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
55
[IMAGE]
Prawa do emisji CO 2
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Wartość brutto
Stan na 1 stycznia
2 529 059
1 375 128
Nabycie
2 256 786
2 436 061
Umorzenie
(1 925 867)
(1 282 117)
Pozostałe zmiany
-
(13)
Stan na 31 grudnia
2 859 978
2 529 059
Wartość księgowa netto
Stan na 1 stycznia
2 529 059
1 375 128
Stan na 31 grudnia
2 859 978
2 529 059
20. Zapasy
Zasady rachunkowości
Składniki zapasów wycenia się w cenie nabycia, na którą składa się cena zakupu powiększona o koszty poniesione na ich zakup tj. w szczególności koszty transportu do miejsca składowania lub w koszcie wytworzenia nie wyższym od ceny sprzedaży netto pomniejszone o ewentualne odpisy aktualizujące wartość zapasów.
Rozchód zapasów ustala się:
z wykorzystaniem metody średniej ważonej ceny nabycia,
z wykorzystaniem metody szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen.
W ramach zapasów Grupa wykazuje m.in. świadectwa pochodzenia energii nabyte w celu umorzenia, nabyte w celu dalszej odsprzedaży, jak również wytworzone we własnym zakresie.
Świadectwa pochodzenia energii - potwierdzeniem wytworzenia energii w odnawialnym źródle energii (energia pochodząca np. z wiatru, wody, słońca, biomasy tzw. certyfikaty zielone, energia pochodząca z biogazu rolniczego tzw. certyfikaty błękitne). Wydaje je Prezes URE na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii w odnawialnych źródłach energii i kogeneracji.
Świadectwa efektywności energetycznej , czyli tzw. certyfikaty białe, potwierdzeniem deklarowanej oszczędności energii wynikającej z podjętych przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej w trzech obszarach, tj.: zwiększenia oszczędności energii przez odbiorców końcowych, zwiększenia oszczędności energii przez urządzenia potrzeb własnych oraz zmniejszenia strat energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego w przesyle i dystrybucji. Dla wymienionych kategorii przedsięwzięć przeprowadzane przez Prezesa URE przetargi na tzw. białe certyfikaty. Wydaje je Prezes URE na wniosek podmiotu, który wygrał przetarg.
Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa pochodzenia energii i świadectwa efektywności energetycznej powstają z chwilą zapisania w rejestrach świadectw pochodzenia energii oraz świadectw efektywności energetycznej, prowadzonych przez Towarową Giełdę Energii S.A. (TGE S.A.). Prawa te zbywalne i stanowią towar giełdowy. Przeniesienie praw następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw pochodzenia energii lub w rejestrze świadectw efektywności energetycznej. Prawa majątkowe wygasają w momencie ich umorzenia.
Świadectwa pochodzenia nabyte - wycenia się według ceny nabycia, pomniejszonej o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości.
Świadectwa pochodzenia energii wytworzonej we własnym zakresie - rozpoznawane w momencie wytworzenia energii (lub na dzień, w którym ich uzyskanie stało się prawdopodobne), chyba że istnieje uzasadniona wątpliwość co do możliwości ich wydania przez Prezesa URE. Świadectwa pochodzenia energii wytworzonej we własnym zakresie wyceniane są w następujący sposób:
zgodnie z zasadami ustalania ceny sprzedaży świadectw, wynikających z zawartych przez Grupę umów, w zakresie tej części świadectw, które objęte są tymi umowami,
na podstawie notowań giełdowych ceny świadectw z ostatniego dnia miesiąca, w którym wytworzona została energia, której świadectwa dotyczą w zakresie pozostałych świadectw nie objętych jeszcze zawartymi przez Grupę umowami sprzedaży,
w wartości wynikającej z opłaty zastępczej dla świadectw, dla których brak jest notowań giełdowych.
W sytuacji kiedy wartość ujętych w ewidencji świadectw pochodzenia, które nie objęte umowami sprzedaży, jest wyższa od wartości ustalonej zgodnie z ceną rynkową notowaną w dniu bilansowym, Grupa tworzy odpis aktualizujący
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
56
[IMAGE]
wartość tych świadectw do ich wartości rynkowej.
Zgodnie z zapisami Ustawy Prawo energetyczne oraz Ustawy o efektywności energetycznej, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się obrotem energią i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym, jest obowiązane:
a) uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwa pochodzenia energii oraz świadectwa efektywności energetycznej lub
b) uiścić opłaty zastępcze.
Grupa ma obowiązek uzyskać i przedstawić do umorzenia:
a) świadectwa pochodzenia energii odpowiadające wielkościom ustalonym w rozporządzeniach do Prawa energetycznego, jako procent ogólnej sprzedaży energii dla odbiorców końcowych;
b) świadectwa efektywności energetycznej o wartości wyrażonej w tonach oleju ekwiwalentnego [toe], nie większej niż 3% ilorazu kwoty przychodu ze sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym, osiągniętego za dany rok, w którym obowiązek ten jest realizowany i jednostkowej opłaty zastępczej; kwotę przychodu ze sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym osiągniętą za dany rok rozliczeniowy pomniejsza się o kwoty i koszty, o których mowa w art. 12 ust. 4 Ustawy o efektywności energetycznej; wielkość obowiązku w poszczególnych latach rozliczeniowych określana jest w rozporządzeniu do Ustawy o efektywności energetycznej.
Termin wykonania obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej lub poniesienia opłat zastępczych za dany rok upływa w terminach wynikających z obowiązujących przepisów prawa.
Grupa przedstawia Prezesowi URE świadectwa pochodzenia energii i świadectwa efektywności energetycznej do umorzenia, w cyklach miesięcznych, w celu realizacji obowiązku za dany rok obrotowy. W księgach rachunkowych ujęcie w kosztach umorzenia świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej następuje na podstawie decyzji o umorzeniu wydanej przez Prezesa URE, z zastosowaniem rozchodu według metody średniej ważonej ceny nabycia.
W przypadku braku na dzień sprawozdawczy wystarczającej ilości świadectw wymaganych do wypełnienia obowiązków nałożonych przez Prawo energetyczne i Ustawę o efektywności energetycznej, Grupa tworzy rezerwy na umorzenie świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenie opłat zastępczych.
Istotne osądy i szacunki
Ustalenie odpisów aktualizujących wartość zapasów wymaga oszacowania ich wartości netto możliwych do uzyskania bazując na najbardziej aktualnych cenach sprzedaży na moment dokonania szacunków.
Zapasy
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Materiały
708 228
785 407
Półprodukty i produkty w toku
648
1 237
Produkty gotowe
9 256
28 144
Świadectwa pochodzenia energii
421 765
350 664
Towary
18 176
10 230
Wartość brutto zapasów
1 158 073
1 175 682
Odpis aktualizujący wartość zapasów
(42 153)
(45 707)
Wartość netto zapasów
1 115 920
1 129 975
W Grupie wydobywany jest węgiel, który jest następnie w części wykorzystywany w produkcji, a w części sprzedawany poza Grupę. Nie jest możliwe wiarygodne określenie jaka część węgla zostanie sprzedana, dlatego cały zapas jest prezentowany w powyższej tabeli w pozycji „Materiały”.
W okresie 12 miesięcy 2021 r. odpis aktualizujący wartość księgową zapasów spadł o 3 554 tys. (w okresie 12 miesięcy 2020 r. odpis aktualizujący spadł o 13 133 tys. zł).
Na zapasach nie ustanowiono zabezpieczeń.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
57
[IMAGE]
21. Świadectwa pochodzenia energii
Zasady rachunkowości
Zasady rachunkowości zostały zaprezentowane w nocie zapasów (nota 20).
Istotne osądy i szacunki
Istotne osądy i szacunki zostały zaprezentowane w nocie zapasów (nota 20).
Świadectwa pochodzenia energii
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Wartość netto na 1 stycznia
345 776
430 571
Wytworzenie we własnym zakresie
421 439
282 693
Nabycie
73 498
130 752
Umorzenie
(391 371)
(491 718)
Sprzedaż
(32 466)
(7 788)
Zmiana odpisu aktualizującego
(739)
1 266
Wartość netto na 31 grudnia
416 137
345 776
22. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Zasady rachunkowości
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Należności handlowe ujmuje się początkowo w cenie transakcyjnej, a następnie wycenia się je według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości. W sytuacji, gdy nie ma żadnych różnic między wartością początkową należności i kwotą (kwotami) w terminie (terminach) wymagalności (zapłaty), odsetki naliczone stopą efektywną nie pojawiają się.
Odpis z tytułu utraty wartości należności określony jest na podstawie oczekiwanych strat kredytowych. Oczekiwane straty kredytowe uwzględniają zarówno zaistniałe już zdarzenia niewykonania zobowiązania przez kontrahentów, jak również potencjalne, oszacowane straty kredytowe. Odpis tworzy się w ciężar kosztów ujętych w sprawozdaniu z całkowitych dochodów na koniec każdego okresu sprawozdawczego.
Istotne osądy i szacunki
Odpisy aktualizujące należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Odpis z tytułu utraty wartości należności określony jest na podstawie oczekiwanych strat kredytowych. Oczekiwane straty kredytowe uwzględniają zarówno zaistniałe już zdarzenia niewykonania zobowiązania przez kontrahentów, jak również potencjalne, oszacowane straty kredytowe (nota 38.1). Potencjalne straty kredytowe szacowane z uwzględnieniem rodzaju, wieku, etapu egzekwowania należności, przy czym etapy postępowania to: należność bieżąca, należność przeterminowana przed przekazaniem do sądu, należność w postepowaniu sądowym lub komorniczym, należność w upadłości lub ugodzie sądowej. Należności odpisywane w koszty na podstawie obowiązujących wewnętrznych regulacji z uwzględnieniem zapisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
58
[IMAGE]
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Należności z tytułu dostaw i usług
1 999 479
1 434 284
Należności z tytułu podatków (z wyłączeniem podatku dochodowego) oraz innych podobnych świadczeń
270 360
218 734
Depozyty zabezpieczające transakcje futures zakupu uprawnień do emisji CO 2
684 270
285 137
Inne należności
469 829
325 204
Zaliczki
4 098
3 082
Przedpłacone ubezpieczenia majątkowe
13 070
5 345
Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności brutto
3 441 106
2 271 786
Minus: odpis aktualizujący wartość należności
(128 534)
(139 595)
Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności netto
3 312 572
2 132 191
Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Należności z tytułu dostaw i usług
4 172
3 594
Depozyty zabezpieczające transakcje futures zakupu uprawnień do emisji CO 2
67 224
65 142
Inne należności
3 038
3 645
Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności brutto
74 434
72 381
Minus: odpis aktualizujący wartość należności
-
-
Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności netto
74 434
72 381
Odpisy aktualizujące są tworzone głównie od należności handlowych.
23. Grupa jako leasingodawca / subleasingodawca finansowy lub operacyjny
Zasady rachunkowości
Grupa jako leasingodawca dokonuje klasyfikacji leasingu jako leasing finansowy lub leasing operacyjny.
Grupa ujmuje przychody z tytułu leasingu operacyjnego jako przychód metodą liniową przez okres trwania leasingu.
Grupa (jako leasingodawca) przy leasingu finansowym przestaje ujmować leasingowany składnik aktywów jako składnik rzeczowych aktywów trwałych i ujmuje należności z tytułu leasingu finansowego w kwocie równej inwestycji leasingowej netto. Ujmowanie przychodów finansowych przebiega w sposób odzwierciedlający stałą okresową stopę zwrotu na inwestycji leasingowej netto dokonanej przez leasingodawcę w ramach leasingu finansowego. Opłaty leasingowe dotyczące danego okresu sprawozdawczego zmniejszają inwestycję leasingową brutto, obniżając zarówno należność główną jak i kwotę niezrealizowanych przychodów finansowych.
Grupa występująca jako pośredni leasingodawca ujmuje główną umowę leasingową i umowę subleasingu jako dwie odrębne umowy. Wycena głównej umowy leasingowej, tj. wycena prawa do korzystania ze składnika aktywów i zobowiązania z tytułu leasingu, odbywa się zgodnie z metodologią wyceny standardowych umów leasingowych. Grupa (pośredni leasingodawca) klasyfikuje umowę subleasingu jako leasing finansowy lub leasing operacyjny w odniesieniu do prawa do użytkowania wynikającego z głównej umowy leasingowej.
Umowy subleasingu, których okres trwania stanowi istotną część okresu leasingu głównej umowy leasingu, klasyfikowane jako leasing finansowy. W przeciwnym razie umowa subleasingu jest umową leasingu operacyjnego.
Grupa (pośredni leasingodawca) w czasie trwania umowy subleasingu, rozpoznaje zarówno przychody z tytułu odsetek w umowie subleasingu jak i koszty z tytułu odsetek w umowie głównej leasingu, które prezentowane w szyku rozwartym.
Grupa (pośredni leasingodawca) ujmuje należności z tytułu subleasingu w kwocie sumy minimalnych należnych subleasingodawcy opłat leasingowych wynikających z umowy subleasingu finansowego zdyskontowanych o stopę procentową subleasingu. W oparciu o przyjętą stopę dyskontową następuje również podział stałej raty leasingowej wynikającej z umowy na część kapitałową oraz część odsetkową. Część kapitałowa pomniejsza wartość należności z tytułu subleasingu natomiast część odsetkowa jest ujmowana w rachunku wyników.
W momencie zawarcia przez Grupę umowy subleasingu, która jest umową leasingu operacyjnego, Grupa (pośredni leasingodawca) kontynuuje ujmowanie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązania z tytułu leasingu oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
59
[IMAGE]
Grupa, występująca w roli leasingodawcy, nie ma możliwości skorzystania z praktycznego zwolnienia z wydzielenia komponentów leasingowych i nieleasingowych. Grupa musi alokować łączne wynagrodzenie z umowy do komponentów leasingowych i nieleasingowych w oparciu o jednostkowe ceny sprzedaży poszczególnych komponentów. Jednostkowe ceny sprzedaży mogą wynikać z cenników, na bazie których Grupa przygotowuje swoje oferty. Dla komponentów nieleasingowych zastosowanie ma MSSF 15 Przychody z umów z klientami .
Ogólne informacje dotyczące Grupy jako leasingodawcy
Grupa jest leasingodawcą w umowach dotyczących wynajmu iluminacji okolicznościowych, występuje także w roli leasingodawcy w umowach leasingu operacyjnego lokali użytkowych i gruntów.
23.1. Grupa jako leasingodawca / subleasingodawca finansowy
Uzgodnienie niezdyskontowanych umownych opłat leasingowych z inwestycją leasingową netto
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Niezdyskontowane umowne opłaty leasingowe
2 180
2 215
Niezrealizowane przychody finansowe (efekt dyskontowy)
(697)
(727)
Zdyskontowane umowne opłaty leasingowe (inwestycja leasingowa netto)
1 483
1 488
Niezdyskontowane umowne opłaty z tytułu leasingu finansowego (podział dotyczy okresu, jaki pozostał do wygaśnięcia umów)
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Poniżej jednego roku
1 398
1 532
Od jednego do pięciu lat
782
683
Wartość niezdyskontowanych umownych opłat z tytułu leasingu finansowego
2 180
2 215
Przychody związane z umowami leasingu finansowego
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Przychody odsetkowe z tytułu leasingu finansowego
594
339
23.2. Grupa jako leasingodawca / subleasingodawca operacyjny
Niezdyskontowane umowne opłaty z tytułu leasingu operacyjnego (podział dotyczy okresu, jaki pozostał do wygaśnięcia umów)
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Poniżej jednego roku
2 606
2 249
Od jednego do pięciu lat
557
429
Powyżej pięciu lat
131
141
Wartość niezdyskontowanych umownych opłat z tytułu leasingu operacyjnego
3 294
2 819
Przychody związane z umowami leasingu operacyjnego
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Przychody z tytułu leasingu operacyjnego
13 976
14 765
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
60
[IMAGE]
24. Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami
Zasady rachunkowości
Grupa ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnik aktywów z tytułu umowy będący prawem Grupy do wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi, które Grupa przekazała klientowi. Aktywo ujmowane jest w przypadku, gdy Grupa spełniła zobowiązanie, dokonując przekazania dóbr lub usług klientowi, zanim klient zapłacił wynagrodzenie lub przed terminem jego wymagalności.
Grupa ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązanie z tytułu umowy będące obowiązkiem Grupy do przekazania na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Grupa otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta.
Jeżeli klient dokonał płatności wynagrodzenia lub Grupa ma prawo do kwoty wynagrodzenia, które jest bezwarunkowe (tj. należność), zanim Grupa przekazała dobra lub usługi klientowi, Grupa przedstawia umowę jako zobowiązanie z tytułu umowy w chwili dokonania płatności lub gdy płatność staje się należna (w zależności od tego, co nastąpi wcześniej).
Istotne osądy i szacunki
Niezafakturowane przychody ze sprzedaży na koniec okresu obrotowego
Oszacowanie wielkości sprzedaży energii nierozliczonej odbywa się na podstawie szacowanego zużycia energii elektrycznej w okresie od dnia ostatniego odczytu rozliczeniowego do końca okresu obrotowego.
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami
Aktywa z tytułu umów z klientami
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
Stan na 1 stycznia 2020
330 447
115 701
Zwiększenie z tytułu przedpłat
150 064
Przeniesienie z aktywów z tytułu umowy do należności
(8 018)
Odpis aktualizujący
17
Zobowiązania wynikające z korekt sprzedaży
(8 303)
Stan na 31 grudnia 2020
322 446
257 462
Zmiana stanu salda z tytułu przedpłat
204 081
Odpis aktualizujący
54
Zmiana stanu należności niezafakturowanych
90 408
Zobowiązania wynikające z korekt sprzedaży
(1 207)
Stan na 31 grudnia 2021
412 908
460 336
Saldo aktywów z tytułu umów z klientami obejmuje przede wszystkim niezafakturowaną sprzedaż energii elektrycznej, natomiast saldo zobowiązań z tytułu umów z klientami obejmuje przede wszystkim otrzymane zaliczki na opłaty przyłączeniowe.
25. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Zasady rachunkowości
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne na rachunku bankowym i w kasie, depozyty bankowe płatne na żądanie, inne krótkoterminowe inwestycje o pierwotnym terminie wymagalności do trzech miesięcy oraz o dużej płynności.
Środki pieniężne w kasie wyceniane na każdy dzień bilansowy w wartości nominalnej. Środki pieniężne na rachunku bankowym, depozyty bankowe płatne na żądanie oraz inne krótkoterminowe inwestycje o pierwotnym terminie wymagalności do trzech miesięcy oraz o dużej płynności wyceniane na każdy dzień bilansowy w zamortyzowanym koszcie (w wartości nominalnej/początkowej powiększonej o naliczone do dnia bilansowego odsetki, skorygowanej o odpis na oczekiwane straty kredytowe).
W środkach pieniężnych i ich ekwiwalentach wykazywane środki pieniężne o ograniczonej możliwości
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
61
[IMAGE]
dysponowania, w tym środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z IRGiT.
Istotne osądy i szacunki
Prezentacja depozytów w IRGiT
to środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A., które podlegają ocenie co do możliwości ich uwolnienia bez ponoszenia istotnej straty.
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Środki pieniężne w kasie i w banku
2 722 512
1 057 562
- środki pieniężne w kasie
43
33
- środki pieniężne w banku
2 722 469
1 057 529
Inne środki pieniężne
1 431 041
883 992
- środki pieniężne w drodze
11
-
- lokaty
995 380
510 237
- inne
435 650
373 755
Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty
4 153 553
1 941 554
Środki pieniężne wykazane w rachunku przepływów pieniężnych
4 153 553
1 941 554
w tym o ograniczonej możliwości dysponowania
646 928
754 321
Na środkach pieniężnych nie ustanowiono zabezpieczeń. Inne środki pieniężne obejmują przede wszystkim środki pieniężne na depozyty transakcyjne energii elektrycznej i praw do emisji CO 2 (głównie środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z IRGiT).
Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w Grupie wyniosły na 31 grudnia 2021 r. 646 928 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 754 321 tys. zł). Były to przede wszystkim środki pieniężne na depozyty transakcyjne energii elektrycznej i praw do emisji CO 2 (głównie środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z IRGiT), środki pieniężne na rachunku VAT (split payment), wadia i kaucje wpłacone przez dostawców oraz blokady środków pieniężnych na zabezpieczenie należytego wykonania robót.
26. Kapitał własny
Zasady rachunkowości
Kapitał podstawowy
Kapitałem podstawowym Grupy Kapitałowej jest kapitał zakładowy jednostki dominującej wykazywany w wysokości określonej i wpisanej w krajowym rejestrze sądowym, skorygowany odpowiednio o skutki hiperinflacji i rozliczenie skutków transakcji wydzielenia, połączenia i nabycia spółek. Podwyższenie kapitału podstawowego, które na koniec okresu sprawozdawczego zostało pokryte, a które oczekuje na rejestrację w krajowym rejestrze sądowym, jest również prezentowane jako kapitał podstawowy.
Kapitał własny
Stan na 31 grudnia 2021
Seria akcji
Liczba akcji
Wartość nominalna 1 akcji
Wartość
(w sztukach)
(w złotych)
księgowa
Seria „A”
295 987 473
1
295 988
Seria „B”
41 638 955
1
41 639
Seria „C”
103 816 150
1
103 816
Liczba akcji razem
441 442 578
Kapitał zakładowy razem
441 443
Kapitał zakładowy (wartość nominalna)*
441 443
Kapitał z rozliczenia połączenia
38 810
Kapitał zakładowy z tytułu przeszacowania o efekt hiperinflacji
107 765
Kapitał zakładowy razem
588 018
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
62
[IMAGE]
Stan na 31 grudnia 2020
Seria akcji
Liczba akcji
Wartość nominalna 1 akcji
Wartość
(w sztukach)
(w złotych)
księgowa
Seria „A”
295 987 473
1
295 988
Seria „B”
41 638 955
1
41 639
Seria „C”
103 816 150
1
103 816
Liczba akcji razem
441 442 578
Kapitał zakładowy razem
441 443
Kapitał zakładowy (wartość nominalna)*
441 443
Kapitał z rozliczenia połączenia
38 810
Kapitał zakładowy z tytułu przeszacowania o efekt hiperinflacji
107 765
Kapitał zakładowy razem
588 018
*Kapitał zakładowy w całości został wpłacony.
19 stycznia 2022 r. Zarząd ENEA S.A. podjął uchwałę w sprawie zainicjowania procesu podwyższenia kapitału zakładowego Spółki o kwotę nie niższą niż 1,00 oraz nie wyższą niż 88 289 tys. zł, tj. do kwoty nie wyższej niż 529 731 tys. zł, poprzez emisję nie mniej niż 1, ale nie więcej niż 88 288 515 akcji zwykłych na okaziciela serii D o wartości nominalnej 1,00 każda ("Akcje Serii D"), która będzie skierowana do inwestorów spełniających kryteria określone w uchwale w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego w drodze emisji Akcji Serii D z wyłączeniem w całości prawa poboru wszystkich Akcji Serii D, dla dotychczasowych akcjonariuszy Spółki. Emisja będzie miała charakter subskrypcji prywatnej zgodnie z art. 431 § 2 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, przeprowadzonej w drodze oferty publicznej zwolnionej z obowiązku opublikowania prospektu w rozumieniu właściwych przepisów prawa bądź innego dokumentu informacyjnego. W związku z powyższym, 19 stycznia 2022 r. Zarząd zwołał Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki, którego porządek obrad przewiduje podjęcie uchwały w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego poprzez emisję Akcji Serii D, z wyłączeniem w całości prawa poboru.
Nowo emitowane Akcje Serii D będą stanowiły mniej niż 20% akcji Spółki dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym. Celem emisji Akcji Serii D jest pozyskanie środków na finansowanie projektów inwestycyjnych w Obszarze Dystrybucji Grupy Kapitałowej ENEA (m.in. rozbudowa i modernizacja sieci wysokiego i średniego napięcia, instalacja liczników zdalnego odczytu oraz przyłączanie do sieci nowych odbiorców), realizowanych przez ENEA Operator sp. z o.o., z wyłączeniem możliwości finansowania aktywów węglowych. Realizacja wskazanych projektów wpisuje się w założenia Strategii Grupy Kapitałowej ENEA oraz ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego oraz ciągłych i niezawodnych dostaw energii elektrycznej na obszarze działania ENEA Operator Sp. z o.o.
Zarząd ENEA S.A. wystąpił z wnioskiem do Rady Nadzorczej Spółki o wyrażenie opinii dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego, jako sprawy przedstawianej do rozpatrzenia Walnemu Zgromadzeniu Spółki. 26 stycznia 2022 r. Rada Nadzorcza pozytywnie zaopiniowała tę sprawę.
Ponadto, 21 stycznia 2022 r. ENEA S.A. złożyła wniosek do Prezesa Rady Ministrów o objęcie przez Skarb Państwa Akcji Serii D za łączną kwotę nie wyższą niż 899 660 tys. zł, w zamian za wkład pieniężny pochodzący ze środków funduszu reprywatyzacji, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników ("Wniosek"). Spółka wnioskuje do Skarbu Państwa o objęcie nie mniej niż 45 470 725 (to jest liczby Akcji Serii D proporcjonalnej do obecnego udział Skarbu Państwa w łącznej liczbie akcji Spółki) i nie więcej niż 88 288 515 Akcji Serii D (to jest maksymalnej emitowanej liczbie Akcji Serii D). Ostateczna liczba Akcji Serii D, które w przypadku pozytywnego rozpatrzenia Wniosku obejmie Skarb Państwa będzie uzależniona od popytu na Akcje Serii D zgłoszonego przez innych uprawnionych inwestorów w procesie budowania księgi popytu na zasadach określonych w uchwale w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w drodze emisji Akcji Serii D. Wniosek został złożony na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 23 grudnia 2021 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania w zakresie nabywania lub obejmowania przez Skarb Państwa akcji ze środków Funduszu Reprywatyzacji w latach 2021- 2022.
27. Udziały niekontrolujące
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
63
[IMAGE]
Udziały niekontrolujące
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r.:
Nazwa jednostki zależnej
Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o.
Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Obornikach
ENEA Ciepło Sp. z o.o.
Grupa Kapitałowa Lubelski Wegiel Bogdanka S.A.
Razem udziały niekontrolujące
Udziały niekontrolujące (w %)
28,89%
0,07%
0,06%
34,01%
Aktywa trwałe
126 574
13 197
714 678
3 351 917
Aktywa obrotowe
45 101
2 624
229 183
1 025 679
Zobowiązania długoterminowe
(30 443)
(3 369)
(137 780)
(516 944)
Zobowiązania krótkoterminowe
(40 203)
(2 785)
(118 704)
(515 035)
Aktywa netto
101 029
9 667
687 377
3 345 617
Wartość księgowa udziałów niekontrolujących
29 187
7
412
1 137 844
1 167 450
Przychody ze sprzedaży
79 589
7 261
496 509
2 363 141
Zysk / (Strata) netto za okres sprawozdawczy
5 925
(288)
69 560
312 050
Całkowite dochody ogółem
6 354
(288)
72 412
317 752
Zysk / (Strata) przypadający na udziały niekontrolujące
1 853
42
106 039
107 934
Całkowite dochody przypadające na udziały niekontrolujące
1 977
44
107 977
109 998
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej
29 123
951
95 184
763 532
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
(44 012)
(447)
(53 943)
(397 771)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
13 798
(464)
(41 453)
(7 196)
Przepływy pieniężne netto
(1 091)
40
(212)
358 565
Dywidendy wypłacone przypadające na udziały niekontrolujące
-
-
-
(86)
Głównym przedmiotem działalności spółek Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. i ENEA Ciepło Sp. z o.o. jest produkcja energii cieplnej oraz dystrybucja ciepła, natomiast Grupy Kapitałowej LWB wydobycie i sprzedaż węgla kamiennego.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
64
[IMAGE]
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r.:
Nazwa jednostki zależnej
Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o.
Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Obornikach
ENEA Ciepło Sp. z o.o.
Grupa Kapitałowa Lubelski Wegiel Bogdanka S.A.
Razem udziały niekontrolujące
Udziały niekontrolujące (w %)
28,89%
0,07%
0,06%
34,01%
Aktywa trwałe
87 117
13 976
699 249
3 409 628
Aktywa obrotowe
35 145
3 238
156 541
611 883
Zobowiązania długoterminowe
(13 342)
(3 944)
(152 199)
(633 210)
Zobowiązania krótkoterminowe
(14 735)
(3 315)
(90 884)
(359 918)
Aktywa netto
94 185
9 955
612 707
3 028 383
Wartość księgowa udziałów niekontrolujących
27 210
7
368
1 029 953
1 057 538
Przychody ze sprzedaży
65 540
6 289
389 817
1 812 825
Zysk / (Strata) netto za okres sprawozdawczy
633
(1 104)
31 391
99 047
Całkowite dochody ogółem
517
(1 104)
28 809
97 410
Zysk / (Strata) przypadający na udziały niekontrolujące
324
(1)
19
33 733
34 075
Całkowite dochody przypadające na udziały niekontrolujące
291
(1)
17
33 173
33 480
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej
7 528
2 205
51 892
479 893
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
(4 753)
(432)
(39 177)
(613 962)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
(2 155)
(2 471)
(15 952)
(7 061)
Przepływy pieniężne netto
620
(698)
(3 237)
(141 130)
W 2020 r. nie było dywidend wypłaconych udziałowcom niekontrolującym.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
65
[IMAGE]
28. Dywidenda
Zasady rachunkowości
Płatność dywidend na rzecz akcjonariuszy/udziałowców (w tym akcjonariuszy/udziałowców mniejszościowych w przypadku dywidend spółek zależnych) ujmuje się jako zobowiązanie w sprawozdaniu finansowym Grupy w okresie, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie przez akcjonariuszy Jednostki Dominującej.
Przychody z tytułu dywidend ujmuje się w momencie nabycia prawa do otrzymania płatności. Przychody z tytułu dywidend prezentowane są w sprawozdaniu z całkowitych dochodów poniżej zysku operacyjnego.
Decyzję w sprawie podziału zysku za rok 2021 podejmą akcjonariusze na Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu w 2022 r. Zarząd przedstawi rekomendację co do sposobu podziału zysku w II kwartale 2022 r.
17 czerwca 2021 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. podjęło uchwałę nr 6 w sprawie pokrycia straty netto za rok obrotowy obejmujący okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., zgodnie z którą strata netto w kwocie 3 356 750 tys. została pokryta z zysków zatrzymanych w kwocie 2 417 070 tys. oraz z kapitału zapasowego w kwocie 939 680 tys. zł.
30 lipca 2020 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. podjęło uchwałę nr 6 w sprawie podziału zysku netto za rok obrotowy obejmujący okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., zgodnie z którą 100% zysku netto za rok 2019 zostało przekazane na kapitał rezerwowy z przeznaczeniem na finansowanie inwestycji.
29. Polityka zarządzania kapitałem
Podstawowym założeniem Grupy w zakresie zarządzania źródłami finansowania jest uzyskanie optymalnej struktury pasywów w celu obniżenia kosztu finansowania działalności, zapewnienia ratingu kredytowego na poziomie inwestycyjnym i źródeł finansowania dla działalności operacyjnej i inwestycyjnej Grupy. Realizowane działania w tym zakresie zmierzają także do zapewnienia bezpieczeństwa finansowego Grupy i satysfakcjonującej wartości dla akcjonariuszy. Przy optymalizowaniu struktury pasywów poprzez stosowanie dźwigni finansowej istotne jest utrzymanie bazy kapitałowej na poziomie pozwalającym na budowanie zaufania ze strony inwestorów, kredytodawców oraz rynku. Grupa monitoruje efektywność i stabilność kapitałów przy pomocy wskaźnika zadłużenia oraz wskaźników rentowności kapitału. Celem Grupy jest zwiększanie efektywności kapitału przy jednoczesnym jego utrzymaniu na bezpiecznym poziomie. Grupa opisuje wyżej wymienione wskaźniki w Sprawozdaniu Zarządu z działalności ENEA S.A. oraz Grupy Kapitałowej ENEA w 2021 r.
30. Zobowiązania z tytułu zadłużenia
Zasady rachunkowości
Zobowiązania finansowe w tym kredyty, pożyczki i papiery dłużne
W momencie początkowego ujęcia, wszystkie kredyty i pożyczki ujmowane według wartości godziwej, pomniejszonej o koszty związane z uzyskaniem finansowania.
Po początkowym ujęciu zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek wyceniane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej. Przy ustalaniu zamortyzowanego kosztu uwzględnia się koszty związane z uzyskaniem finansowania oraz dyskonta i premie uzyskane przy rozliczeniu zobowiązania.
Zobowiązania finansowe obejmujące papiery dłużne klasyfikowane na moment początkowego ujęcia do następujących kategorii:
zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie.
Zasady rachunkowości dotyczące zobowiązań finansowych zostały szerzej opisane w części dotyczącej instrumentów finansowych w nocie instrumentów finansowych i wartości godziwej (nota 35), natomiast zobowiązania z tytułu leasingu w nocie prawa do korzystania ze składnika aktywów (nota 16).
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
66
[IMAGE]
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Kredyty bankowe
1 482 827
1 686 985
Pożyczki
35 970
46 717
Obligacje
2 938 217
4 874 054
Długoterminowe
4 457 014
6 607 756
Kredyty bankowe
208 438
208 339
Pożyczki
11 916
11 723
Obligacje
1 957 437
1 003 999
Krótkoterminowe
2 177 791
1 224 061
Razem
6 634 805
7 831 817
Zgodnie z przyjętym modelem finansowania ENEA S.A., w celu zapewnienia finansowania bieżącej działalności oraz potrzeb inwestycyjnych spółek należących do Grupy Kapitałowej ENEA, zawiera z zewnętrznymi instytucjami finansowymi umowy dotyczące programów emisji obligacji i/lub umowy kredytowe.
Kredyty i pożyczki
Poniżej przedstawiono zestawienie kredytów i pożyczek w Grupie:
Lp.
Spółka
Podmiot udzielający
Data zawarcia umowy
Łączna kwota umowy
Wartość zadłużenia na 31 grudnia 2021
Wartość zadłużenia na 31 grudnia 2020
Oprocento- wanie
Termin obowiązywa- nia umowy
1.
ENEA S.A.
EBI
18 października 2012 r. (A) oraz 19 czerwca 2013 r. (B)
1 425 000
888 130
1 013 543
Stała stopa procentowa lub WIBOR 6M +marża
17 czerwca 2030 r.
2.
ENEA S.A.
EBI
29 maja 2015 r. (C)
946 000
800 500
878 500
Stała stopa procentowa lub WIBOR 6M +marża
15 września 2032 r.
3.
ENEA S.A.
PKO BP
28 stycznia 2014 r., Aneks nr 2 z 4 grudnia 2019 r.
300 000
-
-
WIBOR 1M +marża
31 grudnia 2022 r.
4.
ENEA S.A.
Pekao S.A.
28 stycznia 2014 r., Aneks nr 2 z 4 grudnia 2019 r.
150 000
-
-
WIBOR 1M +marża
31 grudnia 2022 r.
5.
ENEA S.A.
BGK
7 września 2020 r.
250 000
-
-
WIBOR 1M
+marża
7 września 2022 r.
6.
ENEA Ciepło Sp. z o.o.
NFOŚiGW
22 grudnia 2015 r.
60 075
34 436
41 327
Oprocentowa nie WIBOR 3M, nie mniej niż 2 %
20 grudnia 2026 r.
7.
Pozostałe
-
-
-
14 903
20 385
-
-
RAZEM
3 131 075
1 737 969
1 953 755
Koszty transakcyjne oraz efekt wyceny według efektywnej stopy procentowej
1 182
9
RAZEM
3 131 075
1 739 151
1 953 764
Poniżej znajduje się krótka charakterystyka istotnych umów kredytowych i pożyczek w Grupie Kapitałowej ENEA:
ENEA S.A.
ENEA S.A. posiada obecnie umowy kredytowe zawarte z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) na łączną kwotę 2 371 000 tys. (Umowa A 950 000 tys. i Umowa B 475 000 tys. oraz Umowa C 946 000 tys. zł). Środki pozyskane z EBI zostały przeznaczone na sfinansowanie wieloletniego planu inwestycyjnego dotyczącego modernizacji i rozbudowy sieci energetycznych ENEA Operator Sp. z o.o. Środki z Umowy A, B i C zostały w pełni wykorzystane. Oprocentowanie kredytów może być stałe lub zmienne. W 2021 r., ENEA S.A. nie zawierała nowych umów kredytowych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
67
[IMAGE]
8 marca 2022 r. ENEA S.A. zawarła aneks nr 1 do umowy kredytu otwartego w rachunku bieżącym z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, zwiększający maksymalny dostępny limit kredytowy z 250 000 tys. do 750 000 tys. oraz wydłużający termin ostatecznej spłaty z 7 września 2022 r. do 28 października 2022 r.
ENEA Ciepło Sp. z o.o.
Pożyczka z NFOŚiGW umowę z 22 grudnia 2015 r. zawarto na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 20 grudnia 2026 r. z limitem 60 075 tys. zł. Kwota wykorzystanej pożyczki oprocentowana jest w skali roku w oparciu o WIBOR 3M, nie mniej niż 2 %. Pożyczka ta została 30 listopada 2018 r. przeniesiona (wraz ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa) z ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. do ENEA Ciepło Sp. z o.o.
Łączne zadłużenie ENEA Ciepło Sp. z o.o. z tytułu pożyczki na 31 grudnia 2021 r. wyniosło 34 436 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 41 327 tys. zł).
Programy emisji obligacji
Poniżej przedstawiono zestawienie obligacji wyemitowanych przez ENEA S.A.
Lp.
Nazwa programu emisji obligacji
Data zawarcia Programu
Kwota Programu
Wartość wyemitowanych niewykupionych obligacji
na 31 grudnia 2021
Wartość wyemitowanych niewykupionych obligacji
na 31 grudnia 2020
Oprocento -wanie
Termin wykupu
1.
Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z PKO BP S.A., Bankiem PEKAO S.A., Santander BP S.A., Citi BH S.A.
21 czerwca 2012 r.
3 000 000
1 799 000
2 140 000
WIBOR 6M +marża
Jednorazowy wykup danej serii - w czerwcu 2021 r. dokonano wykupu 341 mln zł, kolejny wykup w czerwcu 2022 r.
2.
Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z Bankiem Gospodarstwa Krajowego
15 maja
2014 r.
1 000 000
640 000
720 000
WIBOR 6M +marża
Wykup w ratach, ostatnia rata płatna
w grudniu 2026 r.
3.
Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z PKO BP S.A., Bankiem PEKAO S.A. oraz mBankiem S.A.
30 czerwca 2014 r.
5 000 000
2 000 000
2 500 000
WIBOR 6M +marża
Jednorazowy wykup danej serii – we wrześniu 2021 r. przypadało do wykupu 500 mln zł. Pozostałe 2 000 mln zł – wykup w
czerwcu 2024 r.
4.
Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z Bankiem Gospodarstwa Krajowego
3 grudnia 2015 r.
700 000
456 669
532 779
WIBOR 6M +marża
Wykup w ratach, ostatnia rata płatna we wrześniu 2027 r.
RAZEM
9 700 000
4 895 669
5 892 779
Koszty transakcyjne oraz efekt wyceny według efektywnej stopy procentowej
(15)
(14 726)
RAZEM
9 700 000
4 895 654
5 878 053
W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. ENEA S.A. nie zawierała nowych umów programowych dotyczących emisji obligacji.
11 maja 2021 r. Zarząd ENEA S.A. podjął decyzję o dokonaniu częściowego odkupu obligacji serii ENEA0921 przed terminem zapadalności w celu ich umorzenia w kwocie głównej 350 000 tys. powiększonej o należne odsetki oraz premię dla posiadaczy. Obligacje serii ENEA0921 zostały wyemitowane 16 września 2015 r. w kwocie 500 000 tys. na podstawie „Umowy Programowej dotyczącej Programu Emisji Obligacji do kwoty 5 000 000 tys. z 30 września 2014 r.” z późniejszymi zmianami. Pozostała część obligacji serii ENEA0921 o wartości nominalnej 150 000 tys. została wykupiona w dniu zapadalności tj. 16 września 2021 r.
Transakcje zabezpieczające ryzyko stopy procentowej oraz transakcje zabezpieczające ryzyko walutowe
Transakcje te zostały opisane w nocie 38.5 i 38.4.
Warunki finansowania – kowenanty
Umowy finansowania przewidują konieczność spełnienia przez ENEA S.A. i Grupę Kapitałową ENEA między innymi określonych wskaźników finansowych. Na 31 grudnia 2021 r., na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz w trakcie roku 2021 Grupa nie naruszyła zapisów umów kredytowych, na podstawie których byłaby zobowiązana do wcześniejszej spłaty zadłużenia długoterminowego.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
68
[IMAGE]
Zobowiązania z tytułu leasingu
Stan na 31 grudnia 2021
Stan na 31 grudnia 2020
Zobowiązania z tytułu leasingu
Odsetki
Razem
Zobowiązania z tytułu leasingu
Odsetki
Razem
Poniżej jednego roku
30 678
16 290
46 968
25 172
10 599
35 771
Od jednego do pięciu lat
113 380
70 067
183 447
38 944
27 687
66 631
Powyżej pięciu lat
452 613
334 055
786 668
490 196
328 338
818 534
Razem
596 671
420 412
1 017 083
554 312
366 624
920 936
Przedmiotem umów objętych przepisami MSSF 16 umowy leasingu, prawa wieczystego użytkowania gruntów, umowy najmu dzierżawy spełniające definicję leasingu (np. powierzchnia w budynkach, stacjach, podziemne części gruntu). Grupa wyznacza czas leasingu tj. nieodwołalny okres leasingu, łącznie z: a) okresem dotyczącym opcji przedłużenia umowy leasingu, jeżeli jest wystarczająco pewne, że Grupa skorzysta z tego prawa; b) okresem dotyczącym opcji wypowiedzenia umowy leasingu, jeżeli jest wystarczająco pewne, że Grupa nie skorzysta z tego prawa. Grupa dla większości umów leasingowych, przyjmuje okres leasingu zgodny z okresem umowy. Dla umów zawartych na czas nieokreślony, Grupa ustala minimalny okres przywiązania obu stron do umowy. Jeśli Grupa nie jest w stanie określić jak długo ma zamiar korzystać ze składnika aktywów, a taki szacunek mógłby zostać potraktowany jako okres leasingu w przypadku umów na czas nieokreślony, Grupa przyjmuje, że nieodwoływalnym okresem umowy będzie okres wypowiedzenia tej umowy. W przypadku prawa do wieczystego użytkowania gruntów, Grupa określa okres leasingu zgodnie z okresem na który prawo zostało przyznane. Dla prawa do korzystania z podziemnych części gruntu przyjmuje się uśredniony okres leasingu na podstawie pozostałego, na dzień rozpoznania zobowiązania, okresu amortyzowania infrastruktury posadowionej pod powierzchnią gruntu. Przedmiotem leasingu w 2021 r. były również samochody i najem miejsc parkingowych. W przypadku samochodów istnieje możliwość wykupienia. Umowy leasingu samochodów zawarte na okres 3 lat. W LWB umowa wynajmu lokomotyw przewiduje miesięczną opłatę stałą za użytkowanie. Czynsz najmu może być pomniejszony proporcjonalnie za okresy, w których najemca nie użytkuje lokomotyw nie z jego winy. Umowa nie zawiera zapisów na temat możliwości przedłużenia umowy lub wykupu przedmiotu najmu po okresie dzierżawy. Umowa wynajmu kombajnu chodnikowego również przewiduje miesięczną opłatę stałą za użytkowanie. Może ona być rozwiązana jeśli kombajn nie jest używany przez co najmniej 2 miesiące.
Koszty związane z umowami leasingu
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Koszty odsetkowe od zobowiązań z tytułu leasingu
(14 895)
(13 578)
Koszty leasingu krótkoterminowego dla którego zastosowano praktyczne zwolnienie
(1 572)
(961)
Koszty zmiennych płatności leasingowych nieujętych w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu
(28)
Zysk na zmianie lub likwidacji prawa do korzystania ze składnika aktywów
68
1
Bieżąca wartość przyszłych płatności z tytułu leasingu obliczana jest z zastosowaniem stopy leasingu. W przypadku, gdy stopa leasingu nie jest znana, Grupa stosuje krańcową stopę procentową, czyli stopę, którą musiałaby zapłacić, aby pożyczyć na podobnych warunkach oraz przy podobnych zabezpieczeniach, środki niezbędne do zakupu aktywa podobnego do prawa do korzystania ze składnika aktywów w podobnych warunkach ekonomicznych.
Grupa ma możliwości skorzystania z praktycznego zwolnienia i może nie stosować modelu ujmowania leasingu w odniesieniu do: a) leasingu krótkoterminowego (na okres leasingu 12 miesięcy lub mniej, umowa nie zawiera prawa wykupu aktywa) b) leasingu niskocennych aktywów, których wartość początkowa w przypadku nowych aktywów nie przekracza kwoty 10 tys. (nawet jeśli ich wartość jest istotna po zagregowaniu). W przypadku, gdy Grupa zdecyduje się na zastosowanie zwolnienia, wówczas rozpoznaje płatności leasingowe jako koszt zgodnie z metodą liniową przez okres leasingu lub według innej metody, jeżeli lepiej odzwierciedla korzyści Grupy. Zwolnienie nie dotyczy sytuacji, w której Grupa przekazuje składnik aktywów w subleasing lub spodziewa się przekazania.
Ogólne informacje dotyczące Grupy jako leasingobiorcy
W Grupie nie występują istotne przyszłe wypływy pieniężne, które nie byłyby uwzględnione w wycenie zobowiązania leasingowego oraz kowenanty nałożone przez leasingodawców. Grupa w 2021 r. nie była stroną umowy leasingu zwrotnego.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
69
[IMAGE]
31. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
Zasady rachunkowości
Zobowiązania handlowe i pozostałe zobowiązania zaklasyfikowane jako zobowiązania finansowe ujmuje się początkowo według wartości godziwej, która odpowiada wartości nominalnej, pomniejszonej o koszty transakcyjne, a następnie wycenia się je według zamortyzowanego kosztu, metodą efektywnej stopy procentowej.
Pozostałe zobowiązania niestanowiące zobowiązań finansowych ujmuje się początkowo w wartości nominalnej i wycenia się na dzień kończący okres sprawozdawczy w kwocie wymagalnej zapłaty.
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Długoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
Zobowiązania z tytułu zakupu licencji na informację geologiczną oraz koncesji
28 838
32 354
Zobowiązania dotyczące depozytów na transakcje futures na prawa do emisji CO 2
94 372
99 700
Inne
737
739
Długoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania razem
123 947
132 793
Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
869 181
516 924
Zaliczki otrzymane na poczet dostaw, robót i usług
134
77 204
Zobowiązania z tytułu podatków (z wyłączeniem podatku dochodowego) i podobnych świadczeń
371 355
412 353
Zobowiązania z tytułu zakupu rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych
447 992
425 858
Zobowiązania z tytułu dywidend
4
4
Fundusze specjalne
333
312
Zobowiązania dotyczące depozytów na transakcje futures na prawa do emisji CO 2
2 593 964
482 414
Inne
156 597
122 857
Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania razem
4 439 560
2 037 926
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania razem
4 563 507
2 170 719
Zwiększenie pozycji Zobowiązania dotyczące depozytów na transakcje futures na prawa do emisji CO 2 wynikają ze zmian cen rynkowych transakcji dla uprawnień do emisji, zmian cen rynkowych energii elektrycznej i gazu oraz wahań kursów waluty EUR, w których zawierane są transakcje dotyczące uprawnień do emisji.
32. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
Zasady rachunkowości
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
Do krótkoterminowych świadczeń pracowniczych Grupa zalicza między innymi: wynagrodzenia miesięczne, wynagrodzenia z tytułu premii rocznej, prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii, krótkoterminowe płatne nieobecności (wynagrodzenie za niewykorzystane urlopy) wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia społeczne, nagrodę na Dzień Energetyka oraz zobowiązania wynikające z Programu Dobrowolnych Odejść.
Zobowiązanie z tytułu krótkoterminowych (kumulowanych) płatnych nieobecności jest ujmowane, nawet jeżeli płatne nieobecności nie uprawniają do ekwiwalentu pieniężnego. Grupa ustala przewidywany koszt kumulowanych płatnych nieobecności jako dodatkową kwotę, którą zgodnie z przewidywaniami zapłaci w wyniku niewykorzystanego uprawnienia ustalonego na dzień bilansowy.
Pozostałe zobowiązania są wyceniane w kwocie wymagającej zapłaty.
Długoterminowe świadczenia pracownicze
Na mocy porozumienia zawartego pomiędzy reprezentantami pracowników a reprezentantami Grupy, pracownikom Grupy Kapitałowej przysługują określone świadczenia z innych tytułów niż wynagrodzenie za pracę. Świadczenia te
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
70
[IMAGE]
finansowane w całości przez Grupę. Do oszacowania zobowiązań z tytułu tych świadczeń stosuje się metody aktuarialne.
Programy określonych świadczeń
Zgodnie z zakładowymi regulaminami wynagradzania, pracownicy Grupy mają prawo do następujących świadczeń po okresie zatrudnienia :
odpraw emerytalno-rentowych – wypłacanych jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę lub rentę,
odpraw pośmiertnych w razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna,
ekwiwalentu pieniężnego wynikającego z prawa do ulgowej odpłatności za nabycie energii elektrycznej,
świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.
Powyższe rezerwy stanowią program określonych świadczeń po okresie zatrudnienia.
Wartość bieżąca rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia na każdy dzień bilansowy jest obliczana przez niezależnego aktuariusza przy zastosowaniu metod aktuarialnych. Rezerwy obliczane metodą indywidualną, dla każdego pracownika osobno. Naliczone zobowiązania równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do dnia bilansowego. Informacje demograficzne oraz informacje o rotacji zatrudnienia oparte są o dane historyczne.
Zyski i straty aktuarialne z wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia ujmowane są w całości w innych całkowitych dochodach.
Nagrody jubileuszowe
Do innych długoterminowych świadczeń pracowniczych Grupa zalicza nagrody jubileuszowe. Wysokość tych nagród zależy od stażu pracy oraz wysokości otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. Do oszacowania zobowiązań z tego tytułu stosuje się metody aktuarialne. Zyski i straty aktuarialne w całości ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu.
Program określonych składek
1) Składki ubezpieczeń społecznych.
System ubezpieczeń społecznych działa na zasadach programu państwowego, zgodnie z którym na Grupie ciąży obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników w momencie, gdy stają się one należne. Grupa nie jest zobowiązana ani prawnie ani zwyczajowo do wypłaty przyszłych świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. Grupa ujmuje koszt składek dotyczących bieżącego okresu w zysku lub stracie bieżącego okresu jako koszt świadczeń pracowniczych.
2) Pracowniczy Program Emerytalny.
Zgodnie z załącznikiem do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy Grupa prowadzi Pracowniczy Program Emerytalny w formie grupowego ubezpieczenia pracowników z funduszem kapitałowym na zasadach określonych w ustawie i wynegocjowanych ze stroną związkową.
Z Pracowniczego Programu Emerytalnego mogą korzystać pracownicy Grupy po roku pracy niezależnie od rodzaju umowy o pracę.
Grupa ujmuje koszt składek na PPE dotyczących bieżącego okresu w zysku lub stracie jako koszt świadczeń pracowniczych.
Istotne osądy i szacunki
Przyjęto wycenę rezerw na długoterminowe świadczenia pracownicze sporządzoną poprzez określenie salda zobowiązań na koniec okresu sprawozdawczego z tytułu przewidywanych przyszłych wypłat świadczeń, obliczoną metodą aktuarialną przez niezależnego aktuariusza. Na dokonany szacunek mają wpływ stopa dyskontowa oraz tempo długookresowego wzrostu wynagrodzeń.
Szacowanie zobowiązań z tytułu następujących świadczeń dokonywane jest przez aktuariusza:
wypłata nagród jubileuszowych,
wypłata świadczeń emerytalno-rentowych,
odprawy pośmiertne,
prawo do ulgowej odpłatności za energię elektryczną,
odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
71
[IMAGE]
Do obliczeń przyjmuje się podstawowe dane indywidualnie dla poszczególnych pracowników zatrudnionych w Grupie Kapitałowej wg stanu na dany dzień sprawozdawczy (z uwzględnieniem płci zatrudnionego), z następujących obszarów:
wiek zatrudnionego,
staż pracy w Grupie,
staż pracy ogółem,
wynagrodzenie, stanowiące podstawę wymiaru wysokości nagrody jubileuszowej i odprawy emerytalno-rentowej.
Założenia aktuarialne wykorzystywane do obliczenia szacunków zostały przedstawione poniżej.
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń i pozostałe
427 127
402 472
Rezerwa na Program Dobrowolnych Odejść
454
1 745
Odprawy emerytalne i rentowe
211 380
236 122
Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę
320 963
356 098
Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników
87 948
118 231
Odprawy pośmiertne
24 092
26 556
Nagrody jubileuszowe
415 540
453 902
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych razem
1 487 504
1 595 126
Długoterminowe
962 473
1 097 643
Krótkoterminowe
525 031
497 483
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
72
[IMAGE]
Zmiany w okresie 12 miesięcy do 31 grudnia 2021
Odprawy emerytalne i rentowe
Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę
Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników
Odprawy pośmiertne
Nagrody jubileuszowe
Razem
Stan na 1 stycznia 2021
236 122
356 098
118 231
26 556
453 902
1 190 909
Zmiany ujęte w zyskach lub stratach, w tym:
17 289
14 858
6 737
2 211
8 892
49 987
koszty bieżącego zatrudnienia
14 250
9 693
5 007
1 845
35 179
65 974
koszty odsetek
3 039
5 165
1 730
366
6 137
16 437
zyski aktuarialne netto na skutek zmian założeń finansowych
-
-
-
-
(55 789)
(55 789)
straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń demograficznych
-
-
-
-
3 315
3 315
straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex- post
-
-
-
-
20 050
20 050
Zmiany ujęte w innych składnikach całkowitego dochodu, w tym:
(25 801)
(39 613)
(34 820)
(3 574)
-
(103 808)
zyski aktuarialne netto na skutek zmian założeń finansowych
(37 621)
(76 018)
(24 728)
(4 055)
-
(142 422)
(zyski)/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń demograficznych
464
(10 955)
(3 060)
1 034
-
(12 517)
(zyski)/straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex-post
11 356
47 360
(7 032)
(553)
-
51 131
Zmniejszenie zobowiązania z tytułu wypłat świadczeń (wartość ujemna)
(16 230)
(10 380)
(2 200)
(1 101)
(47 254)
(77 165)
Razem zmiany
(24 742)
(35 135)
(30 283)
(2 464)
(38 362)
(130 986)
Stan na 31 grudnia 2021
211 380
320 963
87 948
24 092
415 540
1 059 923
Długoterminowe
179 576
308 181
85 229
21 890
367 597
962 473
Krótkoterminowe
31 804
12 782
2 719
2 202
47 943
97 450
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
73
[IMAGE]
Zmiany w okresie 12 miesięcy do 31 grudnia 2020
Odprawy emerytalne i rentowe
Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę
Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników
Odprawy pośmiertne
Nagrody jubileuszowe
Razem
Stan na 1 stycznia 2020
215 354
301 704
103 756
25 086
416 273
1 062 173
Zmiany ujęte w zyskach lub stratach, w tym:
17 125
14 153
6 496
2 206
78 406
118 386
koszty bieżącego zatrudnienia
12 981
7 862
4 312
1 712
31 917
58 784
koszty przeszłego zatrudnienia
91
-
-
-
213
304
koszty odsetek
4 053
6 291
2 184
494
8 141
21 163
straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń finansowych
-
-
-
-
13 764
13 764
straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń demograficznych
-
-
-
-
760
760
straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex- post
-
-
-
-
23 611
23 611
Zmiany ujęte w innych składnikach całkowitego dochodu, w tym:
18 124
49 302
10 236
(4)
-
77 658
straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń finansowych
8 003
54 474
10 476
934
-
73 887
(zyski)/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń demograficznych
820
1 344
746
(628)
-
2 282
(zyski)/straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex-post
9 301
(6 516)
(986)
(310)
-
1 489
Zmniejszenie zobowiązania z tytułu wypłat świadczeń (wartość ujemna)
(14 481)
(9 061)
(2 257)
(732)
(40 777)
(67 308)
Razem zmiany
20 768
54 394
14 475
1 470
37 629
128 736
Stan na 31 grudnia 2020
236 122
356 098
118 231
26 556
453 902
1 190 909
Długoterminowe
202 963
345 052
115 690
24 446
409 492
1 097 643
Krótkoterminowe
33 159
11 046
2 541
2 110
44 410
93 266
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
74
[IMAGE]
Założenia aktuarialne
Założenia
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Długookresowa przewidywana roczna stopa wzrostu wynagrodzeń
4,91% w 2022 r., 4,05% w roku 2023 r., 2,70% w 2024 r., 2,5% w następnych latach
1,8% w 2021 r., 2,45% w roku 2022 r., 2,40% w 2023 r., 2,5% w następnych latach
Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS
9,2% w 2023 r., 10,8% w 2024 r., 7,5% w 2025 r. 6,1% w 2026 r., 6,0% w 2027 r., 5,6% w latach 2028-2030, 5,3% w pozostałych latach prognozy.
14,8% w 2022 r., 4,4% w 2023 r., 4,6% w 2024 r. 5,2% w 2025 r., 5,4% w 2026 r., 5,5% w latach 2027-2030, 5,2% w pozostałych latach prognozy.
Stopa dyskontowa
3,7%
1,5%
Wartość ekwiwalentu energetycznego
1 667,85 zł
1 515,73 zł
Wzrost wartości ekwiwalentu pieniężnego wypłacanego w ramach ulgowej odpłatności za energię
13,9% w 2022 r., 27,3% w 2023 r., 1,1% w latach 2024-2028, w kolejnych latach na poziomie 2,5%
1,5% w 2021 r., 8,1% w 2022 r., 4,0% w 2023 r., 4,1% w latach 2024-2027, w kolejnych latach na poziomie 2,5%
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie przyjęte do wyliczenia zobowiązania ZFŚS
4 434,58 zł
4 134,02 zł
Analiza wrażliwości dla programów określonych świadczeń
Programy określonych świadczeń:
Wpływ zmiany założenia aktuarialnego na wysokość zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń
+ 1 pp
- 1 pp
Stopa dyskonta
(70 069)
86 505
Stopa przewidywanego wzrostu wynagrodzeń
33 802
(28 472)
Średni wzrost wartości ekwiwalentu pieniężnego dla ulgowej odpłatności za energię elektryczną
46 553
(37 942)
Zapadalność zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń
Stan na
Średni ważony okres obowiązywania zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń (w latach)
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Odprawy emerytalne i rentowe
13,1
15,0
Odprawy pośmiertne
10,1
12,0
Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę
14,0
17,2
Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników
16,7
19,8
33. Rezerwy
Zasady rachunkowości
Rezerwy tworzone są, gdy na spółkach Grupy ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku.
Rezerwy na zobowiązania wycenia się w uzasadnionej, wiarygodnie oszacowanej wartości. Imiennie tworzone rezerwy na przewidywane straty związane z sądowym powództwem zgłoszonym przeciwko Grupie. Kwota, na którą tworzona jest rezerwa, stanowi najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku na dzień bilansowy. Koszt ich utworzenia ujmowany jest w pozostałych kosztach operacyjnych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
75
[IMAGE]
Wykorzystanie uprzednio utworzonej rezerwy na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania księguje się w momencie powstania tych zobowiązań na zmniejszenie rezerwy.
Niewykorzystane rezerwy, w przypadku zmniejszenia lub ustania ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają odpowiednio przychody finansowe lub pozostałe przychody operacyjne.
Grupa tworzy również rezerwy na tzw. umowy rodzące obciążenia, jeżeli koszty wypełnienia obowiązku wynikającego z umowy przewyższają korzyści, które (według przewidywań) będą uzyskane na mocy tej umowy.
Grupa tworzy również rezerwy na roszczenia o charakterze przedsądowym zgłoszone przez właścicieli nieruchomości, na których znajdują się sieci dystrybucyjne wraz z urządzeniami, oraz na inne potencjalne roszczenia związane z posadowieniem majątku sieciowego Grupy na nieruchomościach, do których Grupa nie posiada tytułu prawnego. Szacowanie wartości odszkodowań obejmuje potencjalną wypłatę odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu lub czynszu dzierżawnego i dokonywane jest przez służby techniczne.
Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii oraz świadectwa efektywności energetycznej
Grupa tworzy rezerwy na umorzenie świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenie opłat zastępczych.
Podstawą do określenia rezerw na umorzenie świadectw pochodzenia energii dla każdego z walorów jest ilość świadectw pochodzenia stanowiąca różnicę między ilością świadectw wymaganą do umorzenia zgodnie z wymogami Prawa energetycznego, a ilością świadectw umorzonych na dany dzień sprawozdawczy.
Podstawą do określenia rezerw na umorzenie świadectw efektywności energetycznej jest ilość świadectw wyrażona w tonach oleju ekwiwalentnego stanowiącą różnicę między ilością świadectw wymaganą do umorzenia zgodnie z wymogami Ustawy o efektywności energetycznej, a ilością świadectw umorzonych na dzień sprawozdawczy.
Rezerwę wycenia się:
1) w pierwszej kolejności w oparciu o cenę nabycia dla posiadanych, ale nie umorzonych na dzień bilansowy świadectw efektywności energetycznej,
2) w drugiej kolejności w oparciu o cenę nabycia wynikającą z zawartych przez Grupę umów sprzedaży, w zakresie tej części świadectw, które Grupa planuje otrzymać w pierwszej kolejności,
3) w trzeciej kolejności w oparciu o średnioważoną cenę w transakcjach sesyjnych zawartych na Rynku Praw Majątkowych prowadzonym przez Towarową Giełdę Energii S.A. w trakcie miesiąca, w którym przypada dzień sprawozdawczy, na który ustalana jest wartość rezerwy,
4) a w przypadku braku takich transakcji lub w przypadku niedoboru na rynku uniemożliwiających Grupie nabycie wystarczającej ilości praw wymaganych do realizacji obowiązku, brakująca ilość rezerwy wyceniana jest w oparciu o jednostkową opłatę zastępczą dla danego roku obrotowego.
Rezerwa na świadectwa pochodzenia zostanie zrealizowana w I i II kwartale 2022 r.
Rezerwa na likwidację zakładu górniczego
Rezerwę na przyszłe koszty związane z likwidacją zakładu górniczego tworzy się w oparciu o obowiązki wynikające z ustawy „Prawo geologiczne i górnicze” nakładające na przedsiębiorstwo górnicze obowiązek likwidacji zakładów górniczych po zakończeniu eksploatacji, w wysokości przewidywanych kosztów związanych z:
zabezpieczeniem lub likwidacją wyrobisk górniczych oraz obiektów i urządzeń zakładu górniczego,
zabezpieczeniem niewykorzystanej części złoża kopaliny,
zabezpieczeniem sąsiednich złóż kopalin,
zabezpieczeniem wyrobisk sąsiednich zakładów górniczych,
przedsięwzięciem niezbędnych środków w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów i zagospodarowania terenów po działalności górniczej.
Kwotę rezerwy wykazuje się w bieżącej wartości nakładów, które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia obowiązku. Stosuje się wówczas stopę procentową przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżącą ocenę rynku odnośnie do wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań. Zwiększenie rezerwy związane z upływem czasu jest rozpoznawane jako koszty odsetkowe. Zmiany wysokości rezerw związane z aktualizacją szacunków ich dotyczących (stopa inflacji, spodziewana nominalna wartość nakładów na likwidację) w odniesieniu do rezerwy na likwidację zakładu górniczego ujmowane jako korekta wartości aktywów trwałych objętych obowiązkiem likwidacji.
Istotne osądy i szacunki
Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości
Wycena obejmuje oszacowanie potencjalnej wypłaty odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu i czynszu dzierżawnego. Szacowanie rezerwy na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości odbywa się
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
76
[IMAGE]
z zastosowaniem podejścia tzw. etapowości i wag, tj. prawdopodobieństwa przegrania sporu i konieczności spełnienia roszczenia. Rozmiar zasądzonych odszkodowań z tytułu roszczeń z bezumownego korzystania z nieruchomości może być dla Grupy znaczący z uwagi na liczbę przedmiotowych nieruchomości, jednak Grupa nie jest w stanie oszacować maksymalnej kwoty odszkodowań. Grupa Kapitałowa, m.in. w związku z określaniem tzw. korytarzy przesyłowych, oszacowała i uwzględniła w wysokości utworzonej rezerwy również odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, na których posadowiony jest majątek sieciowy (linie elektroenergetyczne), co do których na dzień sprawozdawczy nie zostały przedstawione jeszcze żadne roszczenia. Istnieje duża niepewność co do czasu realizacji tej rezerwy.
Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia
Grupa wykazuje w tej pozycji rezerwy na sprawy sądowe niezwiązane z bezumownym korzystaniem z gruntów. Czas wypływu korzyści ekonomicznych z tytułu tych rezerw nie jest możliwy do oszacowania.
Rezerwa na rekultywację składowiska
Grupa po zapełnieniu lub zamknięciu składowiska żużla i popiołu ma obowiązek dokonania rekultywacji terenu. Ze względu na fakt, Grupa posiada duże, niezapełnione obszary składowiska, przewiduje się, że obowiązek rekultywacji powstanie w 2060 r.
Rezerwa na zakup praw do emisji CO 2
Osądy obejmują założenie co do przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji CO 2 należnych Grupie za 2021 r.
Rezerwa na koszty likwidacji zakładu górniczego
Grupa tworzy rezerwę na koszty likwidacji zakładu górniczego, do których jest zobligowana istniejącymi przepisami prawa. Główne założenia wykorzystywane przy ustalaniu kosztów z tytułu likwidacji zakładu górniczego zawierają założenia odnośnie okresu żywotności kopalni, przewidywanej inflacji oraz długoterminowych stóp dyskontowych. Wszelkie zmiany tych założeń wpływają na wartość księgową rezerwy. Wysokość kosztów likwidacji zakładu górniczego wyliczana jest przez niezależną firmę doradczą z wykorzystaniem danych historycznych, dotyczących kosztów likwidacji zakładów górniczych sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Czas realizacji tej rezerwy jest trudny do określenia.
Rezerwa na roszczenia z tytułu rozwiązanych umów na zakup praw majątkowych
Ujęcie wymaga dokonania najbardziej właściwego szacunku obejmującego potencjalną wypłatę odszkodowań z tytułu rozwiązania umów na zakup praw majątkowych (nota 43.6). Czas realizacji tej rezerwy jest trudny do określenia.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
77
[IMAGE]
Zmiana stanu rezerw na zobowiązania i inne obciążenia
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r.:
Rezerwa na bezumowne korzystanie z gruntów
Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia
Rezerwa na rekultywację składowiska
Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii
Rezerwa na zakup praw do emisji CO 2
Likwidacja zakładu górniczego
Pozostałe
Razem
Stan na 1 stycznia 2021
239 833
262 221
116 898
175 429
1 895 156
201 463
555 611
3 446 611
Odwrócenie dyskonta i zmiana stopy dyskontowej
(23 261)
-
(51 178)
-
-
3 022
-
(71 417)
Zwiększenie istniejących rezerw
231
40 695
2 173
362 028
2 877 235
-
257 024
3 539 386
Wykorzystanie rezerw
(2 626)
(520)
-
(159 756)
(1 913 091)
-
(40 705)
(2 116 698)
Rozwiązanie niewykorzystanej rezerwy
(599)
(2 742)
(5 033)
(58)
-
(83 675)
(197 405)
(289 512)
Stan na 31 grudnia 2021
213 578
299 654
62 860
377 643
2 859 300
120 810
574 525
4 508 370
Długoterminowe
874 929
Krótkoterminowe
3 633 441
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r.:
Rezerwa na bezumowne korzystanie z gruntów
Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia
Rezerwa na rekultywację składowiska
Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii
Rezerwa na zakup praw do emisji CO 2
Likwidacja zakładu górniczego
Pozostałe
Razem
Stan na 1 stycznia 2020
210 087
230 706
91 280
197 555
1 233 325
162 972
364 528
2 490 453
Odwrócenie dyskonta i zmiana stopy dyskontowej
(7 199)
-
186
-
-
3 504
-
(3 509)
Zwiększenie istniejących rezerw
41 380
44 912
25 649
136 556
1 933 376
34 987
321 343
2 538 203
Wykorzystanie rezerw
(3 615)
(10 930)
-
(158 524)
(1 271 545)
-
(129 984)
(1 574 598)
Rozwiązanie niewykorzystanej rezerwy
(820)
(2 467)
(217)
(158)
-
-
(276)
(3 938)
Stan na 31 grudnia 2020
239 833
262 221
116 898
175 429
1 895 156
201 463
555 611
3 446 611
Długoterminowe
849 990
Krótkoterminowe
2 596 621
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
78
[IMAGE]
Opis istotnych roszczeń oraz zobowiązań warunkowych został przedstawiony w nocie 43.
Rezerwa na zakup praw do emisji CO 2
Na 31 grudnia 2021 r. wartość rezerwy dotyczącej praw do emisji CO 2 wyniosła 2 859 300 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 1 895 156 tys. zł). Czas realizacji tej rezerwy to rok 2022.
Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia
W 2021 r. ENEA S.A. utworzyła rezerwę na poziomie 16 498 tys. na potencjalne roszczenia związane z wypowiedzeniem przez ENEA S.A. umów na zakup świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł i na 31 grudnia 2021 r. wartość rezerwy z tego tytułu była na poziomie 155 962 tys. (rezerwa jest ujęta w tabeli powyżej w kolumnie „Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia”, natomiast szczegółowe informacje dotyczące tej rezerwy zawarte w nocie 43.6).
Pozostałe rezerwy dotyczą głównie:
potencjalnych zobowiązań związanych z majątkiem sieciowym wynikających z różnic w interpretacjach przepisów 186 434 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 178 172 tys. zł), czas realizacji tej rezerwy jest trudny do określenia, jednak w sprawozdaniu przyjęto, że nie zrealizuje się ona w okresie krótszym niż 12 miesięcy,
kosztów korzystania z gruntów leśnych będących w zarządzie Lasów Państwowych 50 058 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 64 421 tys. zł), w sprawozdaniu finansowym przyjęto, że rezerwa ta zrealizuje się w ciągu 12 miesięcy,
przyszłych zobowiązań inwestycyjnych wobec spółki Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. oraz ENERGA S.A. 46 493 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 222 200 tys. zł), szczegółowe informacje dotyczące tej rezerwy zawarte w nocie 18,
umów rodzących obciążenia 250 103 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. 50 821 tys. zł).
Zasady rozliczeń z prosumentami reguluje Ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Dz. U. 2015 poz. 478 z późniejszymi zmianami (Dz.U z 2021 r. poz. 610, 1093, 1873, 2376). Obecny system zakłada, w ramach rozliczenia opustu na energii wprowadzanej przez prosumenta do sieci, Grupa pokrywa za prosumenta zmienne opłaty dystrybucyjne (prosument jest z nich zwolniony), co w efekcie generuje ujemne wyniki finansowe dla Grupy. Zgodnie z nowelizacją ustawy o odnawialnych źródłach energii, prosumenci, którzy dokonają zgłoszenia przyłączenia mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej do 31 marca 2022 r. nabywają prawo do 15-letniego rozliczania energii w ramach systemu wsparcia (system net-meteringu).
Według stanu na 31 grudnia 2021 r. Grupa miała zawartych 108 tys. umów z prosumentami. Mając powyższe na uwadze oraz działając zgodnie z MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe , Grupa na 31 grudnia 2021 r. utworzyła rezerwę na kontrakty rodzące obciążenia na poziomie 250 103 tys. zł.
34. Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji oraz usług modernizacji oświetlenia drogowego
Zasady rachunkowości
Dotacje
Grupa otrzymuje dotacje w formie środków trwałych oraz w formie refundacji wydatków poniesionych na środki trwałe. Dotacje ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako przychody przyszłych okresów, jeśli istnieje wystarczająca pewność ich otrzymania oraz Grupa spełni warunki z nimi związane. Dotacje otrzymane jako zwrot już poniesionych kosztów przez Grupę systematycznie ujmowane jako przychód w rachunku zysków lub strat w okresach, w których ponoszone związane z nimi koszty. Dotacje otrzymywane jako zwrot poniesionych przez Grupę nakładów inwestycyjnych, systematycznie, proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych, ujmowane jako pozostałe przychody operacyjne w sprawozdaniu z zysków lub strat przez okres użytkowania aktywa.
Ujęcie dotacji w sprawozdaniu finansowym uzależnione jest od przeznaczenia uzyskanego dofinansowania, np.:
dotacje otrzymane i przeznaczone na nabycie lub wytworzenie aktywów trwałych wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako przychody przyszłych okresów,
dotacje na inne cele niż wskazane powyżej ujmuje się w sprawozdaniu z zysków lub strat jako pozostałe przychody operacyjne.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
79
[IMAGE]
Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji oraz usług modernizacji oświetlenia drogowego
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Długoterminowe
Rozliczenia międzyokresowe przychodów z tytułu dotacji
271 458
168 473
Rozliczenie międzyokresowe przychodów z tytułu usług modernizacji oświetlenia drogowego
105 558
92 689
Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów razem
377 016
261 162
Krótkoterminowe
Rozliczenia międzyokresowe przychodów z tytułu dotacji
13 368
9 326
Rozliczenie międzyokresowe przychodów z tytułu usług modernizacji oświetlenia drogowego
4 705
3 982
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów razem
18 073
13 308
Harmonogram rozliczenia międzyokresowego przychodów
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Do jednego roku
18 073
13 308
Od jednego do pięciu lat
68 971
52 448
Powyżej pięciu lat
308 045
208 714
Rozliczenia międzyokresowe przychodów razem
395 089
274 470
W pozycji „rozliczenia międzyokresowe przychodów z tytułu dotacji” Grupa ujmuje przede wszystkim dotacje unijne i z NFOŚiGW na rozwój infrastruktury energetycznej i ciepłowniczej.
Usługa modernizacji oświetlenia drogowego (tzw. poprawa jakości i efektywności oświetlenia drogowego) to usługa świadczona w sposób ciągły. Przychody z tytułu poprawy jakości i efektywności oświetlenia drogowego ujmuje się proporcjonalnie do okresu ekonomicznej użyteczności powstałych środków trwałych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
80
[IMAGE]
Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym
35. Instrumenty finansowe i wartość godziwa
Zasady rachunkowości
Aktywa finansowe
Grupa zalicza swoje instrumenty finansowe do następujących kategorii:
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
instrumenty kapitałowe wyceniane przez inne całkowite dochody,
aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie,
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
a) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy obejmują:
aktywa finansowe przeznaczone do obrotu (m.in. instrumenty pochodne, dla których nie jest stosowana rachunkowość zabezpieczeń),
aktywa finansowe wyznaczone dobrowolnie do tej kategorii,
aktywa finansowe niespełniające definicji podstawowej umowy pożyczki, w tym instrumenty kapitałowe jak akcje i udziały, z wyjątkiem wyznaczonych do instrumentów kapitałowych wycenianych przez inne całkowite dochody,
aktywa finansowe spełniające definicję podstawowej umowy pożyczki, które nie utrzymywane zgodnie z modelem biznesowym dla zrealizowania przepływów pieniężnych lub dla zrealizowania przepływów pieniężnych lub sprzedaży.
Aktywa z tej kategorii zalicza się do aktywów obrotowych, jeżeli przeznaczone do obrotu lub oczekuje się ich realizacji w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego.
b) Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie.
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie to aktywa finansowe utrzymywane zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz których warunki umowne spełniają kryteria podstawowej umowy pożyczki.
c) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody to aktywa finansowe utrzymywane zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych, oraz których warunki umowne spełniają kryteria podstawowej umowy pożyczki.
d) Instrumenty kapitałowe wyceniane przez inne całkowite dochody.
Instrumenty kapitałowe wyceniane przez inne całkowite dochody obejmują inwestycje w instrument kapitałowy zaklasyfikowane dobrowolnie i nieodwołalnie na moment początkowego ujęcia. Klasyfikacji takiej nie mogą podlegać instrumenty kapitałowe spełniające kryteria przeznaczonych do obrotu oraz spełniające kryteria warunkowej zapłaty ujętej przez spółkę przejmującą w ramach połączenia spółek.
W momencie początkowego ujęcia Grupa wycenia składnik aktywów finansowych podlegający klasyfikacji dla potrzeb wyceny w jego wartości godziwej. Wyjątkiem od tej zasady należności z tytułu dostaw i usług bez istotnego komponentu finansowego, które wyceniane są w cenie transakcyjnej.
Wartość godziwą aktywów finansowych niezaliczonych do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia/pozyskania tych pozycji aktywów.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy wyceniane na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej. Wartość godziwa ustalona na dzień bilansowy nie jest korygowana o koszty transakcyjne, które należałoby ponieść dla realizacji danej pozycji. Przeszacowania do wartości godziwej dla aktywów z tej kategorii ujmowane w wyniku finansowym. W przypadku usunięcia z ksiąg danej pozycji, Grupa ustala zysk lub stratę ze zbycia i ujmuje ją w wyniku finansowym okresu.
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie wyceniane na każdy dzień bilansowy w zamortyzowanym koszcie. Zamortyzowany koszt składnika aktywów finansowych to kwota, w jakiej składnik aktywów finansowych wycenia się w momencie początkowego ujęcia, pomniejszona o spłaty kwoty głównej oraz powiększona
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
81
[IMAGE]
lub pomniejszona o ustaloną z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej skumulowaną amortyzację wszelkich różnic pomiędzy kwotą początkową a kwotą w terminie wymagalności, oraz skorygowana o wszelkie odpisy na oczekiwane straty kredytowe.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody wyceniane na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej. Wartość godziwa ustalona na dzień bilansowy nie jest korygowana o koszty transakcyjne, które należałoby ponieść dla realizacji danej pozycji. Odsetki naliczone dla takich pozycji oraz odpisy aktualizujące na oczekiwane straty kredytowe ujmowane w wyniku finansowym okresu, a pozostałe przeszacowania do wartości godziwej wykazywane są jako inne całkowite dochody.
Instrumenty kapitałowe wyceniane przez inne całkowite dochody wyceniane na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej. Wartość godziwa ustalona na dzień bilansowy nie jest korygowana o koszty transakcyjne, które należałoby ponieść dla realizacji danej pozycji. Przeszacowania do wartości godziwej ujmowane są jako inne całkowite dochody.
Zobowiązania finansowe w tym kredyty, pożyczki i papiery dłużne
Zobowiązania finansowe obejmujące zobowiązana z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania ujmuje się początkowo według wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne.
Zobowiązania finansowe obejmujące kredyty i pożyczki oraz papiery dłużne klasyfikowane na moment początkowego ujęcia do następujących kategorii:
zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie.
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy obejmują:
zobowiązanie finansowe spełniające definicję przeznaczonych do obrotu, w tym instrumenty pochodne niewykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń,
zobowiązanie finansowe dobrowolnie wyznaczone przez Grupę jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmują wszystkie zobowiązania finansowe podlegające klasyfikacji dla potrzeb wyceny, niezaliczone do zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.
W momencie początkowego ujęcia Grupa wycenia zobowiązanie finansowe podlegające klasyfikacji dla potrzeb wyceny w jego wartości godziwej.
Wartość godziwą zobowiązania finansowego niezaliczonego do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy pomniejsza się o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do emisji (zaciągnięcia/powstania) tego zobowiązania.
Wycena bilansowa zobowiązania finansowego i ujęcie przeszacowań uzależnione od klasyfikacji danej pozycji do odpowiedniej kategorii dla potrzeb wyceny:
zobowiązania finansowe zaliczone do kategorii zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy wyceniane na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej; wartość godziwa ustalona na dzień bilansowy nie jest korygowana o koszty transakcyjne, które należałoby ponieść dla rozliczenia danej pozycji; przeszacowania do wartości godziwej ujmowane w wyniku finansowym okresu;
zobowiązania finansowe zaliczone do kategorii zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie wyceniane są na każdy dzień bilansowy w zamortyzowanym koszcie.
Istotne osądy i szacunki
Aktywa finansowe analizuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego pod kątem oczekiwanych strat kredytowych i możliwości wystąpienia utraty wartości.
Pojedyncze instrumenty finansowe istotne pod względem wartościowym oceniane indywidualnie pod względem utraty wartości. Pozostałe aktywa finansowe w celu oceny utraty wartości dzielone na grupy o podobnym poziomie ryzyka kredytowego.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
82
[IMAGE]
Instrumenty finansowe
Poniższa tabela zawiera zestawienie wartości godziwych z wartościami księgowymi:
Stan na 31 grudnia 2021
Stan na 31 grudnia 2020
Wartość księgowa
Wartość godziwa
Wartość księgowa
Wartość godziwa
AKTYWA FINANSOWE
Długoterminowe
414 678
195 031
308 797
97 957
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
195 031
195 031
97 957
97 957
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
71 396
(*)
68 736
(*)
Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego
580
(*)
513
(*)
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń
147 671
(*)
141 591
(*)
Krótkoterminowe
7 541 900
419 321
3 886 756
41 894
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
419 321
419 321
41 894
41 894
Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
(*)
61
(*)
Aktywa z tytułu umów z klientami
412 908
(*)
322 446
(*)
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
2 555 215
(*)
1 579 826
(*)
Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego
903
(*)
975
(*)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
4 153 553
(*)
1 941 554
(*)
AKTYWA FINANSOWE RAZEM
7 956 578
614 352
4 195 553
139 851
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE
Długoterminowe
5 164 542
4 511 184
7 344 820
6 749 538
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
4 457 014
4 493 596
6 607 756
6 674 407
Zobowiązania z tytułu leasingu
565 993
(*)
529 140
(*)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
123 947
(*)
132 793
(*)
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
17 588
17 588
75 131
75 131
Krótkoterminowe
6 570 244
2 425 720
2 900 566
1 295 048
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
2 177 791
2 177 791
1 224 061
1 224 061
Zobowiązania z tytułu leasingu
30 678
(*)
25 172
(*)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
4 067 738
(*)
1 548 057
(*)
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
46 108
(*)
32 289
(*)
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
247 929
247 929
70 987
70 987
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE RAZEM
11 734 786
6 936 904
10 245 386
8 044 586
(*) Wartość księgowa jest zbliżona do ich wartości godziwej wycenianej zgodnie z poziomem 2 poniższej hierarchii.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
83
[IMAGE]
Stan na 1 stycznia 2021
Zyski/straty ujęte w wyniku finansowym w związku z wyceną bilansową lub modyfikacją
Przychody/koszty odsetkowe
Odpisy aktualizujące na oczekiwane straty kredytowe
Strata/zysk ze zbycia lub usunięcia z ksiąg
Inne całkowite dochody
Zmiana stanu posiadania
Stan na 31 grudnia 2021
Aktywa finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy:
85 985
8 282
372 348
466 615
- aktywa finansowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
70 460
472
366 540
437 472
- aktywa finansowe dobrowolnie wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy
15 525
7 810
5 808
29 143
Instrumenty kapitałowe w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
53 866
(4 913)
(36 366)
12 587
Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń
1 292
133 858
135 150
Aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie:
4 054 214
138
16 581
(4 411)
(360)
3 274 581
7 340 743
- dłużne aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie
61
138
15 687
(15 526)
(360)
- należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
1 648 562
11 061
966 988
2 626 611
- aktywa z tytułu umów z klientami
322 446
54
90 408
412 908
- środki pieniężne i ich ekwiwalenty
1 941 554
631
2 211 368
4 153 553
- środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń
141 591
263
5 817
147 671
Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego
1 488
(5)
1 483
Zobowiązania finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy:
(6 445)
(4 240)
(445)
(254 387)
(265 517)
- zobowiązania finansowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
(6 445)
(4 240)
(445)
(254 387)
(265 517)
Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń
(139 673)
8 332
131 341
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie:
(9 544 956)
(26 451)
(1 163)
11 351
(1 311 379)
(10 872 598)
- kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
(7 831 817)
(26 451)
(1 163)
11 351
1 213 275
(6 634 805)
- zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
(1 680 850)
(2 510 835)
(4 191 685)
- zobowiązania z tytułu umów z klientami
(32 289)
(13 819)
(46 108)
Zobowiązania z tytułu leasingu
(554 312)
(42 359)
(596 671)
Razem
(6 049 833)
(17 560)
15 418
(4 411)
10 991
264 754
2 002 433
(3 778 208)
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
84
[IMAGE]
Stan na 1 stycznia 2020
Zyski/straty ujęte w wyniku finansowym w związku z wyceną bilansową lub modyfikacją
Przychody/koszty odsetkowe
Odpisy aktualizujące na oczekiwane straty kredytowe
Strata ze zbycia lub usunięcia z ksiąg
Inne całkowite dochody
Zmiana stanu posiadania
Stan na 31 grudnia 2020
Aktywa finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy:
31 362
9 559
45 064
85 985
- aktywa finansowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
13 037
12 359
45 064
70 460
- aktywa finansowe dobrowolnie wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy
18 325
(2 800)
15 525
Instrumenty kapitałowe w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
15 866
38 000
53 866
Aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie:
5 840 612
(191)
9 452
(125 820)
(1 669 839)
4 054 214
- dłużne aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie
52 225
(191)
9 978
(144 086)
82 135
61
- należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
1 561 518
18 249
68 795
1 648 562
- aktywa z tytułu umów z klientami
330 447
17
(8 018)
322 446
- środki pieniężne i ich ekwiwalenty
3 761 947
(1 493)
(1 818 900)
1 941 554
- środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń
133 998
967
6 626
141 591
- inne inwestycje krótkoterminowe
477
(477)
Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego
1 269
219
1 488
Zobowiązania finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy:
(37 132)
30 687
(6 445)
- zobowiązania finansowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
(37 132)
30 687
(6 445)
Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń
(23 802)
(7 046)
(108 862)
37
(139 673)
Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie:
(11 517 933)
1 568
24 055
(20 996)
1 968 350
(9 544 956)
- kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
(9 906 024)
1 568
24 055
(20 996)
2 069 580
(7 831 817)
- zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
(1 599 278)
(81 572)
(1 680 850)
- zobowiązania z tytułu umów z klientami
(12 631)
(19 658)
(32 289)
Zobowiązania z tytułu leasingu
(532 263)
(22 049)
(554 312)
Razem
(6 222 021)
3 890
33 507
(125 820)
(20 996)
(108 862)
390 469
(6 049 833)
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
85
[IMAGE]
Stan na 31 grudnia 2021
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
23 013
572 469
18 870
614 352
Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń (m.in. zabezpieczające transakcje swap na stopę procentową)
-
135 150
-
135 150
Instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-
-
12 587
12 587
Opcje call (wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy)
-
16 231
-
16 231
Inne instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
421 088
-
421 088
Akcje i udziały wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
23 013
-
6 283
29 296
Razem
23 013
572 469
18 870
614 352
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
-
(265 517)
-
(265 517)
Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
(265 517)
-
(265 517)
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
-
(6 671 387)
-
(6 671 387)
Razem
-
(6 936 904)
-
(6 936 904)
Stan na 31 grudnia 2020
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
15 000
69 910
54 941
139 851
Instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-
-
53 866
53 866
Opcje call (wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy)
-
15 982
-
15 982
Inne instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
53 928
-
53 928
Akcje i udziały wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
15 000
-
1 075
16 075
Razem
15 000
69 910
54 941
139 851
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
-
(146 118)
-
(146 118)
Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
-
(6 445)
-
(6 445)
Instrumenty pochodne wykorzystywane
-
(139 673)
-
(139 673)
w rachunkowości zabezpieczeń (m.in. zabezpieczające transakcje swap na stopę procentową)
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
-
(7 898 468)
-
(7 898 468)
Razem
-
(8 044 586)
-
(8 044 586)
Aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej to między innymi:
udziały i akcje w jednostkach niepowiązanych, w których udział w kapitale jest mniejszy niż 20%; w pozycji prezentowane udziały w spółce ElectroMobility Poland S.A., dla których nie istnieje cena rynkowa notowana na aktywnym rynku, Grupa po analizie standardu MSSF 9, podjęła decyzję o zakwalifikowaniu tych udziałów do instrumentów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody (ICD), na moment przeklasyfikowania udziały spółki ElectroMobility Poland S.A. zostały wycenione do wartości godziwej, wycena została ujęta w wyniku finansowym bieżącego okresu; w przypadku, gdy udziały i akcje w jednostkach niepowiązanych notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych, ich wartość godziwa ustalana jest w oparciu o notowania giełdowe;
opcje kupna akcji spółki Polimex-Mostostal S.A.;
instrumenty pochodne, które obejmują wycenę transakcji zabezpieczających ryzyko stóp procentowych (Interest Rate Swap); wartość godziwa instrumentów pochodnych określana jest poprzez wyliczenie wartości bieżącej netto w oparciu o dwie krzywe dochodowości, tj. krzywą do ustalenia czynników dyskonta oraz krzywą służącą do estymacji przyszłych stawek zmiennych stóp referencyjnych;
kontrakty terminowe na zakup energii elektrycznej i gazu oraz dotyczące praw majątkowych.
Długoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmują udzielone pożyczki o terminie wymagalności powyżej jednego roku. Krótkoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmują udzielone pożyczki o terminie wymagalności poniżej jednego roku. W pozycji inne inwestycje krótkoterminowe znajdują się lokaty o terminie zapadalności pow yżej 3 miesięcy.
Wartość godziwa kredytów bankowych, pożyczek i dłużnych papierów wartościowych wyliczana jest dla instrumentów
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
86
[IMAGE]
finansowych opartych na stałej stopie procentowej, na podstawie bie żącego WIBOR-u.
Powyższa tabela przedstawia analizę instrumentów finansowych mierzonych w wartości godziwej, pogrupowanych według trzypoziomowej hierarchii, gdzie:
Poziom 1 - wartość godziwa oparta jest o ceny giełdowe (niekorygowane) oferowane za identyczne aktywa lub zobowiązania na aktywnych rynkach.
Poziom 2 - wartość godziwa ustalana jest na bazie wartości obserwowanych na rynku, jednakże nie będących bezpośrednim kwotowaniem rynkowym (np. ustalane przez odniesienie bezpośrednie lub pośrednie do podobnych instrumentów istniejących na rynku).
Poziom 3 - wartość godziwa ustalana jest na bazie różnych technik wyceny nieopierających się jednakże o jakiekolwiek obserwowalne dane rynkowe.
W 2021 r. nie było żadnych przesunięć pomiędzy poziomami hierarchii.
Na 31 grudnia 2021 r. w pozycji aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej Spółka prezentuje między innymi opcje kupna akcji spółki Polimex-Mostostal S.A. Na podstawie umowy opcji zakupu akcji Polimex-Mostostal S.A. z 18 stycznia 2017 r. z późniejszymi zmianami ENEA S.A. posiada 23 opcje call od Towarzystwa Finansowego Silesia Sp. z o.o. (TFS) na zakup 6 937 500 akcji, po cenie nominalnej 2 za akcję. Umowny dzień przydziału akcji przypada na koniec każdego kwartału kalendarzowego od września 2021 r. do grudnia 2026 r. We wrześniu 2021 r. sfinalizowano sprzedaż 187 500 akcji Polimex Mostostal S.A., które posiadała ENEA S.A. w kapitale zakładowym spółki, zmniejszając dotychczasowy udział ENEA S.A. z 16,48% w kapitale zakładowym do 16,40%. 30 sierpnia 2021 r. Spółka złożyła żądanie wykonania realizacji opcji call 2 oraz dokonała przelewu za obejmowane 187 500 akcji Polimex Mostostal S.A. W listopadzie 2021 r. Spółka złożyła kolejne żądanie wykonania realizacji opcji call, tj. opcji call 3 oraz dokonała w grudniu 2021 r. przelewu za obejmowane 125 000 akcji Polimex Mostostal S.A. ENEA S.A. na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego posiada 16,45% udziału w kapitale zakładowym spółki. Wycena opcji call do wartości godziwej została przeprowadzona z wykorzystaniem modelu Blacka-Scholesa. Wartość księgowa opcji na 31 grudnia 2021 r. wynosiła 16 231 tys. zł (wartość księgowa opcji na 31 grudnia 2020 r. wynosiła 15 982 tys. zł).
Ponadto w aktywach finansowych o wartości 421 088 tys. (na 31 grudnia 2020 r. wartość 53 928 tys. zł) i zobowiązaniach finansowych o wartości 265 517 tys. (na 31 grudnia 2020 r. wartość 6 445 tys. zł) wycenianych w wartości godziwej, Grupa wykazuje m.in. wycenę kontraktów terminowych na zakup energii elektrycznej i gazu oraz dotyczących praw majątkowych, niewykorzystywanych na własne potrzeby Grupy. Wartość nominalna kontraktów zawartych na zakup i sprzedaż energii elektrycznej, gazu i praw majątkowych z terminem zapadalności 2021-2023, prezentowanych jako aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej, wynosi 617 212 tys. (191 542 tys. dotyczy kontraktów zakupu, a 425 670 tys. zł kontraktów sprzedaży).
36. Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Krótkoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie razem
Udzielone pożyczki
61
Krótkoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie razem
61
Długoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie razem
Udzielone pożyczki
Długoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie razem
Razem
61
Odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie (dotyczące udzielonych pożyczek) wynoszą na 31 grudnia 2021 r. 225 610 tys. zł. Łączny odpis aktualizujący wartość udzielonych pożyczek rozpoznany w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. wyniósł 15 825 tys. i kwota ta została ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji: Odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
87
[IMAGE]
37. Rachunkowość zabezpieczeń
Zasady rachunkowości
Rachunkowość zabezpieczeń i instrumenty pochodne
Instrumenty pochodne, z których korzysta Grupa, w celu zabezpieczenia się przed określonym ryzykiem związanym m.in. ze zmianami stóp procentowych i kursów wymiany walut, wyceniane w wartości godziwej. Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania gdy ich wartość jest ujemna.
Wartość godziwa kontraktów walutowych jest ustalana poprzez odniesienie do bieżących kursów terminowych występujących przy kontraktach o takim samym terminie zapadalności lub na podstawie wyceny otrzymanej od niezależnych podmiotów. Wartość godziwa kontraktów na zmianę stóp procentowych może być ustalana w oparciu o wycenę otrzymaną od niezależnych podmiotów. Wartość godziwą innych instrumentów pochodnych ustala się na podstawie danych rynkowych lub na podstawie wyceny otrzymanej od niezależnych instytucji wyspecjalizowanych w takiej wycenie.
Grupa może w odniesieniu do części lub całej ekspozycji narażonej na określone ryzyko zastosować rachunkowość zabezpieczeń, jeżeli instrument zabezpieczający i pozycja zabezpieczana tworzące powiązanie zabezpieczające wpisują się w cel zarządzania ryzykiem oraz strategię dokonywania zabezpieczenia.
Grupa definiuje pow zania zabezpieczające dotyczące różnych rodzajów ryzyka jako zabezpieczenia wartości godziwej lub przepływów pieniężnych. Zabezpieczenia ryzyka w odniesieniu do uprawdopodobnionych przyszłych zobowiązań rozliczane są jako zabezpieczenia przepływów pieniężnych.
W momencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego Grupa dokumentuje relację między instrumentem zabezpieczającym i pozycją zabezpieczaną oraz cele zarządzania ryzykiem, a także strategię realizacji różnych transakcji zabezpieczających.
Instrumenty pochodne będące instrumentami zabezpieczającymi Grupa ujmuje zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń w wartości godziwej lub zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
W sytuacji, gdy Grupa zidentyfikuje nieefektywność zabezpieczenia wykraczającą poza pr zyję te cele zarządzania ryzykiem, a powiązanie zabezpieczające w dalszym ciągu realizuje strategię zarządzania ryzykiem i cele zarządzania ryzykiem, Grupa dokonuje przywrócenia równowagi powiązania zabezpieczającego.
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych to zabezpieczenie przed zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem, lub z wysoce prawdopodobną planowaną transakcją, które mogłoby wpływać na wynik finansowy. Planowana transakcja to transakcja, która nie wynika jeszcze z zawartej, wiążącej umowy (przewidywana przyszła transakcja).
W przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych Grupa:
efektywną (skuteczną) część zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych wyznaczonych jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje w kapitale z aktualizacji wyceny,
zysk lub stratę związaną z częścią nieefektywną ujmuje w wyniku finansowym bieżącego okresu.
Jeśli zabezpieczana planowana transakcja skutkuje ujęciem składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, związane z nią zyski lub straty, które były ujęte w kapitale z aktualizacji wyceny, przenosi się do wyniku finansowego w tym samym okresie albo w okresach, w których nabyty składnik aktywów lub przyjęte zobowiązanie mają wpływ na wynik finansowy. Jednakże, jeśli Grupa oczekuje, że całość lub część strat ujętych w kapitale z aktualizacji wyceny nie będzie odzyskana w jednym lub więcej przyszłych okresów, ujmuje w wyniku finansowym kwotę, co do której oczekuje się, że nie będzie odzyskana.
Jeśli zabezpieczenie planowanej transakcji skutkuje ujęciem składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego albo planowana transakcja związana ze składnikiem aktywów niefinansowych lub zobowiązaniem niefinansowym staje się uprawdopodobnionym przyszłym zobowiązaniem, do którego stosuje się zabezpieczenie wartości godziwej, Grupa wyłącza związane z tym zyski lub straty, które były ujęte w kapitale z aktualizacji wyceny i włącza je do początkowego kosztu nabycia lub do innej wartości księgowej składnika aktywów lub zobowiązania.
Jeżeli Grupa zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, skumulowane zyski lub straty z tytułu instrumentu zabezpieczającego ujęte w kapitale z aktualizacji wyceny pozostają w nich do momentu, gdy transakcja zabezpieczana zostanie zrealizowana. Jeżeli transakcja zabezpieczana nie będzie realizowana (lub nie jest oczekiwana), skumulowany wynik netto ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny przenoszony jest niezwłocznie do rachunku zysków i strat.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
88
[IMAGE]
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Poniższa tabela prezentuje wpływ wyceny instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne na inne całkowite dochody:
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Skumulowane inne całkowite dochody związane z efektywną częścią zabezpieczenia przepływów pieniężnych na 1 stycznia, ujęte w kapitale rezerwowym z wyceny instrumentów zabezpieczających
(105 534)
(17 356)
- związane z zabezpieczeniem stopy procentowej
(105 534)
(17 356)
Wycena instrumentów pochodnych zabezpieczających na dzień bilansowy w części uznanej za efektywne zabezpieczenie
214 451
(88 178)
- związane z zabezpieczeniem stopy procentowej
214 811
(88 178)
- związane z zabezpieczeniem ryzyka walutowego
(360)
Skumulowane inne całkowite dochody związane z efektywną częścią zabezpieczenia przepływów pieniężnych na 31 grudnia, ujęte w kapitale rezerwowym z wyceny instrumentów zabezpieczających
108 917
(105 534)
- związane z zabezpieczeniem stopy procentowej
109 277
(105 534)
- związane z zabezpieczeniem ryzyka walutowego
(360)
W ENEA S.A. wystąpiły transakcje IRS zabezpieczające przepływy pieniężne związane z ryzykiem stopy procentowej. Ich wartość zgodnie z rachunkowością zabezpieczeń na koniec 2021 r. wyniosła 3 994 668 tys. zł. i zmalała w porównaniu do roku 2020 o 678 324 tys. zł. Na zmianę stanu wpływ miały rozliczenia związane z wygaśnięciem derywatów oraz regularnymi spłatami ekspozycji zabezpieczonej jak i zawarcie nowych transakcji zabezpieczających IRS. Terminy zapadalności różne dla poszczególnych derywatów począwszy od 15 marca 2022 r. skończywszy na 16 września 2026 r. Ich wartość bilansowa na 31 grudnia 2021 r. wyniosła 135 150 tys. zł, kwota ujęta w innych całkowitych dochodach to 109 277 tys. zł, a część nieefektywna zabezpieczenia ujęta w wyniku finansowym 2021 r. to 9 625 tys. zł. Transakcjami zabezpieczającymi ryzyko stopy procentowej objęte wyemitowane przez ENEA S.A. obligacje oraz kredyt w EBI .
38. Zarządzanie ryzykiem finansowym
Zasady zarządzania ryzykiem finansowym
Działalność Grupy Kapitałowej podlega następującym kategoriom ryzyka związanego z instrumentami finansowymi:
ryzyko kredytowe,
ryzyko płynności finansowej,
ryzyko towarowe,
ryzyko walutowe,
ryzyko stóp procentowych.
Niniejsza nota zawiera informacje o ekspozycji Grupy na każdy rodzaj ryzyka wskazanego powyżej a także opisuje cele i politykę związane z zarządzaniem ryzykiem oraz kapitałami.
Odpowiedzialność za wyznaczenie ram i zasad zarządzania ryzykiem ponosi Zarząd Jednostki Dominującej.
Zarzadzanie ryzykiem finansowym w Grupie oparte jest na sformalizowanym, zintegrowanym systemie zarządzania ryzykiem opisanym w ramach dedykowanych polityk, procedur i metodyk zarządzania ryzykiem.
Zarządzanie ryzykiem zaprojektowane jest jako proces ciągły. Grupa poddaje ryzyka ciągłej analizie z punktu widzenia oddziaływania środowiska zewnętrznego oraz zmian w swoich strukturach i działalności. Na tej podstawie podejmuje działania zmierzające do ograniczenia ryzyka lub jego transferu poza Grupę Kapitałową.
Grupa przeanalizowała także ryzyka związane ze zmianami klimatycznymi i ujęła szersze informacje na ten temat w Sprawozdaniu Zarządu z działalności ENEA S.A. oraz Grupy Kapitałowej ENEA w 2021 r., w tym w ramach Oświadczenia na temat informacji niefinansowych, które jest wyodrębnioną częścią tego sprawozdania. Grupa rozważyła wpływ czynników klimatycznych na sprawozdanie finansowe i uwzględniła te czynniki m.in. w testach na utratę wartości aktywów niefinansowych, w analizie wartości spółek współkontrolowanych, czy w wyliczeniach rezerw na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
89
[IMAGE]
38.1. Ryzyko kredytowe
Ekspozycja na ryzyko kredytowe
Zarządzanie ryzykiem
Ryzyko kredytowe jest to ryzyko poniesienia przez Grupę strat finansowych na skutek niewypełnienia przez klienta będącego stroną instrumentu finansowego swoich kontraktowych zobowiązań.
W szczególności ryzyko kredytowe wiąże się z potencjalnym brakiem możliwości pozyskania należności od klientów.
Główne czynniki mające wpływ na występowanie ryzyka kredytowego w przypadku Grupy:
duża liczba odbiorców wpływająca na operacyjne skomplikowanie procesu mitygowania ryzyka (ocena wiarygodności kredytowej klientów) oraz wysokość kosztów kontrolowania spływu i windykacji należności,
uwarunkowania prawne prowadzonej działalności, określające m.in. zasady wstrzymywania dostaw energii elektrycznej na skutek braku płatności czy też obowiązek przyłączenia do sieci podmiotów z właściwego dla ENEA Operator obszaru dystrybucyjnego, a także instytucja sprzedawcy rezerwowego czy sprzedawcy z urzędu.
Zarząd stosuje Politykę zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie ENEA , zgodnie z którą na bieżąco monitorowana jest ekspozycja na ryzyko kredytowe oraz podejmowane działania służące jego minimalizacji. Głównym narzędziem zarządzania ryzykiem kredytowym jest analiza wiarygodności kredytowej najistotniejszych klientów Grupy, na podstawie której warunki umowy z klientem podlegają stosownej strukturyzacji (warunki płatności, ewentualne zabezpieczenie umowy itp.).
Poniższa tabela przedstawia strukturę pozycji bilansowych obrazujących ekspozycję Grupy na ryzyko kredytowe:
Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe* na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej (bez akcji i udziałów oraz instrumentów kapitałowych wycenianych przez inne całkowite dochody)
572 469
69 910
Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
61
Aktywa z tytułu umów z klientami
412 908
322 446
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
2 626 611
1 648 562
Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego
1 483
1 488
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
4 153 553
1 941 554
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń
147 671
141 591
Ryzyko kredytowe
7 914 695
4 125 612
*Wartości odpowiadają wartościom księgowym.
Ryzyko kredytowe związane z należnościami z tytułu dostaw i usług
Niewykonanie zobowiązania rozumiane jest jako wystąpienie przynajmniej jednego ze zdarzeń lub okoliczności:
dłużnik zalega ze znaczącą płatnością przez okres dłuższy niż 90 dni,
Grupa uznaje za mało prawdopodobne, aby dłużnik spłacił swoje zobowiązanie w całości (bez uwzględniania kwot otrzymanych z zabezpieczeń lub podobnych działań).
Do zdarzeń wskazujących na małe prawdopodobieństwo wykonania zobowiązania można zaliczyć: złożenie wniosku o upadłość dłużnika, ogłoszenie upadłości dłużnika, rozpoczęcie postępowania układowego dla dłużnika a także inne zdarzenia nie wynikające bezpośrednio z czynności prawnych, jak brak środków pieniężnych, czy negatywne prognozy dotyczące sytuacji płatniczej dłużnika. Spełnienie jednego ze wskazanych powyżej kryteriów daje podstawy do stwierdzenia, że dany składnik aktywów finansowych jest dotknięty utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe.
Pomimo wystąpienia w roku 2021 kryzysu związanego z pandemią wywołaną chorobą COVID-19, w Grupie nie odnotowano znaczących odchyleń w zakresie należności przeterminowanych, w związku z czym sytuację w obszarze ryzyka kredytowego uznać można za stabilną.
Zgodnie z wewnętrznymi regulacjami monitoringowi podlega także kwestia koncentracji należności w odniesieniu do klientów końcowych Grupy. Wielkość portfela sprzedażowego Grupy sprawia, pomimo faktu występowania w tym portfelu podmiotów o relatywnie dużym zużyciu, udział w portfelu ogółem pojedynczego podmiotu nie przekracza poziomu 5% wolumenu całego portfela, w związku z czym poziom koncentracji nie jest identyfikowany jako znaczący. W świetle powyższego Grupa nie stosuje dodatkowych zabezpieczeń wynikających z samego tylko zjawiska koncentracji, stosowanie zabezpieczeń uzależnione jest każdorazowo od kondycji finansowej kontrahenta.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
90
[IMAGE]
Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności :
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Odpis aktualizujący wartość na 1 stycznia
139 595
157 844
Utworzony
19 287
18 633
Rozwiązany
(10 664)
(26 424)
Wykorzystany
(19 684)
(10 458)
Odpis aktualizujący wartość na 31 grudnia
128 534
139 595
Odpisy są tworzone głównie od należności handlowych. Odpisy od pozostałych należności są nieistotne.
Na 31 grudnia 2021 r. Grupa dokonała dodatkowej analizy możliwego wpływu związanego z pandemią COVID-19 na poziom odpisów na należności. Przy zastosowaniu podejścia indywidualnego, odniesionego do listy największych dłużników ENEA S.A. wykorzystano założenia modelu opisanego w obowiązującej w Grupie Metodyce ustalania odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla długoterminowych aktywów dłużnych i zbliżonych pozycji . W zakresie modułu ilościowego modelu wykorzystano dostępne dane sprawozdawcze dłużników, w zakresie modułu jakościowego natomiast uwzględniono aktualną (a także przewidywaną) sytuację panującą w gospodarce krajowej oraz pozycję rynkową i finansową kontrahenta. Na podstawie uzyskanej oceny łącznej oszacowano ocenę ratingową podmiotów, którą następnie transponowano na parametr Probability of Default (zgodnie z ww. Metodyką). W zakresie parametru Loss Given Default przyjęto konserwatywnie wartość równą 10% (a więc istotnie przekraczającą faktyczne poziomy utraty należności notowane w Spółce/Grupie). Powyższa analiza wygenerowała dodatkowy odpis na oczekiwane straty na poziomie nieistotnym z punktu widzenia sprawozdawczego.
Dla krótkoterminowych należności handlowych kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych odbywa się w oparciu o dane historyczne w sposób opisany w Zasadach tworzenia i ewidencji odpisów aktualizujących wartość należności z tytułu dostaw i usług oraz innych pozycji finansowych w Spółkach Grupy ENEA . W procesie zamknięcia roku ustalenie utraty wartości należności odbywa się w oparciu o dane pochodzące z bieżącego roku tj. 2021. Na podstawie tych danych ustala się wskaźniki utraty wartości, które służą do oszacowania wysokości odpisu aktualizującego dla należności na koniec roku 2021. Zatem ustalone oczekiwane straty kredytowe uwzględniają obiektywne przesłanki utraty wartości wynikające z sytuacji i regulacji zaistniałych na skutek pandemii.
Struktura wiekowa aktywów z tytułu umów z klientami i należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności, stanowiących instrumenty finansowe :
Stan na 31 grudnia 2021
Wartość nominalna
Odpis aktualizujący
Wartość księgowa
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Bieżące
2 450 157
(5 846)
2 444 311
Przeterminowane
304 988
(122 688)
182 300
0-30 dni
115 279
(165)
115 114
31-90 dni
16 610
(1 321)
15 289
91-180 dni
8 899
(2 412)
6 487
ponad 180 dni
164 200
(118 790)
45 410
Razem
2 755 145
(128 534)
2 626 611
Aktywa z tytułu umów z klientami
413 065
(157)
412 908
Stan na 31 grudnia 2020
Wartość nominalna
Odpis aktualizujący
Wartość księgowa
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Bieżące
1 498 136
(8 817)
1 489 319
Przeterminowane
290 021
(130 778)
159 243
0-30 dni
100 033
(262)
99 771
31-90 dni
15 417
(1 359)
14 058
91-180 dni
9 215
(2 676)
6 539
ponad 180 dni
165 356
(126 481)
38 875
Razem
1 788 157
(139 595)
1 648 562
Aktywa z tytułu umów z klientami
322 657
(211)
322 446
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
91
[IMAGE]
Ryzyko kredytowe związane z należnościami w podziale na segmenty Grupy
Sprzedaż energii elektrycznej i usług dystrybucji klientom indywidualnym
W segmencie tym występuje istotna w ujęciu procentowym ilość należności przeterminowanych. Chociaż należności te z uwagi na duże rozdrobnienie w tej kategorii ogólnej oraz relatywnie niewielką wartość poszczególnych pozycji nie stanowią znaczącego zagrożenia dla finansów Grupy, podejmowane działania zmierzające do ich umniejszenia. Sukcesywnie prowadzone działania zmierzające do usprawnienia procesu windykacji polegające między innymi na wypracowaniu nowych i aktualizacji dotychczas funkcjonujących instrukcji i zasad dotyczących windykacji, a także na nawiązywaniu współpracy z wyspecjalizowanymi podmiotami. Wprowadzenie jednolitych zasad windykacji, w tym windykacji miękkiej, pozwala uzyskać krótszy czas zwrotu gotówki oraz uniknąć długotrwałej i często nieskutecznej windykacji twardej, to jest egzekucji sądowej i komorniczej. Do postępowania sądowego i egzekucyjnego przekazywane sprawy o wartości powyżej limitu opłacalności windykacji.
Sprzedaż energii elektrycznej i usług dystrybucji klientom biznesowym, kluczowym i strategicznym
Kwoty należności przeterminowanych w tym segmencie w ujęciu procentowym znacząco niższe niż w przypadku indywidualnych odbiorców. Z uwagi na powyższe oraz ze względu na zdecydowanie mniejszą liczbę klientów w tych segmentach, zasady windykacji opierają się w głównej mierze na windykacji miękkiej. Czynności z zakresu windykacji miękkiej podejmowane są niezwłocznie po terminie płatności.
Pozostałe
Kwoty należności przeterminowanych są nieistotne.
W procesie odzyskiwania należności i działań windykacyjnych Grupa współpracuje z wyspecjalizowanymi podmiotami zewnętrznymi, wspierającymi w działaniach z obszaru tzw. windykacji twardej. Grupa monitoruje na bieżąco wysokość przeterminowanych należności, dokonuje odpisów aktualizujących, w uzasadnionych przypadkach występuje z roszczeniami prawnymi.
Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi oraz instrumentami pochodnymi
W zakresie należności od instytucji finansowych, w tym środków pieniężnych zdeponowanych na rachunkach bankowych i lokatach bankowych, a także transakcji zabezpieczających ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej, bezpieczeństwo tych transakcji określone jest także wymogami Polityki zarządzania płynnością oraz ryzykiem płynności w Grupie ENEA , jak również Polityki zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA . ENEA prowadzi współpracę wyłącznie z partnerami, którzy spełniają wysokie kryteria wiarygodności kredytowej oraz charakteryzują się renomowaną pozycją na rynku bankowym.
Zgodnie z wyżej wymienionymi politykami, a także Polityką zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie ENEA , w przypadku gdy partner transakcji posiada rating nadany przez uznaną agencję, Grupa nie dokonuje szacowania ratingu wewnętrznego w odniesieniu do takiego podmiotu. Dokonując wyboru kontrahentów bankowych Grupa kieruje się zatem zewnętrznymi ratingami kredytowymi, które nadrzędne wobec pozostałych kryteriów oceny bezpieczeństwa inwestycji oraz rozliczeń i których wartości muszą kształtować się na poziomie inwestycyjnym.
Zestawienie wybranych ratingów długoterminowych banków współpracujących aktualnie z ENEA S.A. przedstawia się następująco:
Bank
Agencja
Rating
PKO BP
Moody’s
A2
Pekao
Fitch
BBB+
mBank
Fitch
BBB-
Santander Polska
Fitch
BBB+
BGK
Fitch
A-
W odniesieniu do inwestycji finansowych, w celu ograniczenia ryzyka koncentracji, przestrzega się zasad dywersyfikacji inwestowanych środków pieniężnych. Zgodnie z wyżej przytoczoną Polityką zarządzania płynnością oraz ryzykiem płynności w Grupie ENEA , przyjmuje się maksymalny dopuszczalny poziom alokacji środków w stosunku do jednego partnera transakcji. Ponadto lokowanie nadwyżek środków spółek będących uczestnikami struktury cash poolowej co do zasady odbywa się na poziomie jednostki dominującej, która pełni rolę Pool Leadera w mechanizmie Cash-Poolingu. Samodzielne inwestowanie wolnych środków przez spółki wymaga uzyskania uprzedniej zgody ENEA S.A.
W zakresie zarządzania bieżącymi nadwyżkami środków pieniężnych, a także w zakresie instrumentów pochodnych zabezpieczających ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej Grupa na co dzień współpracuje z sześcioma instytucjami finansowymi.
Grupa dywersyfikuje ryzyko kredytowe dotyczące środków pieniężnych. Na 31 grudnia 2021 r. udział środków pieniężnych
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
92
[IMAGE]
ulokowanych w trzech bankach o największym saldzie kształtował się następująco: bank A 49,61%, bank B 35,36% oraz bank C – 15,03% środków.
Ryzyko kredytowe związane z pozostałymi aktywami finansowymi
Na poziomie ENEA S.A. ocenę znaczących należności długoterminowych i dłużnych papierów wartościowych (w tym obligacji i pożyczek wewnątrzgrupowych) oraz gwarancji finansowych i zobowiązań do udzielenia pożyczki, a także monitoring ryzyka kredytowego i ustalanie odpisów aktualizujących na oczekiwane straty kredytowe przeprowadza Departament Zarządzania Ryzykiem Grupy Kapitałowej, działający w tym zakresie w oparciu o obowiązującą w Grupie ENEA Metodykę ustalania odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla długoterminowych aktywów dłużnych i zbliżonych pozycji . W ramach realizacji tego celu przeprowadzana jest indywidualna ocena poszczególnych kontrahentów lub poszczególnych instrumentów z wykorzystaniem zewnętrznych ratingów kredytowych, a w przypadku ich braku system wewnętrznych ratingów kredytowych wykorzystujący m.in. model Altmana dla rynków rozwijających się oraz elementy oceny jakościowo-prognostycznej.
Grupa identyfikuje znaczące pogorszenie ryzyka kredytowego w sytuacji, gdy:
kontrahent zalega ze znaczącą płatnością przez okres dłuższy niż 30 dni,
na dzień bilansowy zidentyfikowano pogorszenie o przynajmniej dwie pozycje w ramach ratingu nie inwestycyjnego, identyfikowanego zgodnie z ww. Metodyką w przedziale od BB+ do B- (w porównaniu z momentem początkowego ujęcia danego instrumentu), bądź
na dzień bilansowy zidentyfikowano pogorszenie o przynajmniej jedną pozycję w ramach ratingu spekulacyjnego, identyfikowanego zgodnie z ww. Metodyką w przedziale od CCC do D (w porównaniu z momentem początkowego ujęcia danego instrumentu) lub
przesunięcie do ratingu spekulacyjnego z ratingu nieinwestycyjnego.
Pozycje przypisane do ratingu inwestycyjnego, dla których nie wystąpiło zaleganie ze znaczącymi płatnościami przez okres dłuższy niż 30 dni traktowane jako pozycje cechujące się niskim poziomem ryzyka kredytowego (kontrahent ma wysoką krótkoterminową zdolność spełniania swych obowiązków w zakresie wynikającym z umowy, a niekorzystne zmiany warunków gospodarczych i biznesowych w dłuższej perspektywie mogą lecz niekoniecznie muszą – ograniczyć jego zdolność do wypełniania tych obowiązków).
W tabeli poniżej przedstawiono podział kategorii aktywów, dla których liczone oczekiwane straty kredytowe, według poziomów ratingowych:
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
12 miesięczne ECL
12 miesięczne ECL
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
4 153 553
1 941 554
od AAA do BBB- (poziom inwestycyjny)
4 145 828
1 941 554
od BB+ do B- (poziom nieinwestycyjny)
7 725
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń
147 671
141 591
od AAA do BBB- (poziom inwestycyjny)
147 671
141 591
Udzielone pożyczki
225 610
210 145
od CCC do D (poziom spekulacyjny)
225 610
210 145
Razem wartość brutto
4 526 834
2 293 290
Pożyczki udzielone
(225 610)
(210 084)
Razem odpis aktualizujący na oczekiwane straty kredytowe
(225 610)
(210 084)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
4 153 553
1 941 554
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń
147 671
141 591
Udzielone pożyczki
61
Razem wartość bilansowa
4 301 224
2 083 206
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
93
[IMAGE]
38.2. Ryzyko utraty płynności finansowej
Ekspozycja na ryzyko utraty płynności finansowej
Zarządzanie ryzykiem
Ryzyko utraty płynności finansowej identyfikowane jest jako ryzyko wystąpienia braku zdolności do zapłaty przez Grupę Kapitałową ENEA zobowiązań płatniczych w dacie ich wymagalności.
Celem prowadzonych działań jest ograniczenie prawdopodobieństwa materializacji ryzyka utraty płynności finansowej przy wykorzystaniu w optymalny sposób posiadanych zasobów finansowych oraz dostępnych instrumentów finansowania.
W toku prowadzonej działalności Grupa Kapitałowa ENEA dąży do zapewnienia dostępności środków pieniężnych na stabilnym poziomie, pozwalającym na terminowe regulowanie zobowiązań płatniczych. Realizacja działań z zakresu przyjętej Polityki i procedury zarządzania płynnością oraz ryzykiem płynności w Grupie ENEA zakłada także zabezpieczenie zdolności do skutecznego reagowania na tzw. kryzysy płynności, tj. okresy zwiększonego zapotrzebowania na środki pieniężne.
Podejmowane działania umożliwiają kontynuację prowadzenia działalności w przypadku wystąpienia kryzysu płynności przez okres niezbędny do uruchomienia awaryjnego planu finansowania.
W procesie zarządzania płynnością finansową Grupa koncentruje prowadzone działania w szczególności wokół analizy kształtowania się przepływów pieniężnych w ujęciu krótko- oraz długoterminowym, optymalizacji składników kapitału obrotowego oraz monitoringu koncentracji sald na rachunkach bankowych. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w sytuacjach nieprzewidywalnych, Grupa przeprowadza cyklicznie analizy scenariuszowe oraz opracowuje awaryjne plany finansowania których celem jest zapewnienie zdolności do uzupełniania powstałych niedoborów gotówkowych. Grupa zarządza nadwyżkami finansowymi z poziomu centralnego. Alokacja nadwyżek odbywa się w zdecydowane mierze z wykorzystaniem lokat terminowych. W celu ograniczenia ryzyka koncentracji, inwestycje nadwyżek środków pieniężnych podlegają dywersyfikacji pomiędzy instytucjami finansowymi. Grupa współpracuje wyłącznie z instytucjami o ugruntowanej oraz stabilnej pozycji, którą potwierdzają nadane oceny ratingowe na poziomach nie niższych niż tzw. poziom inwestycyjny. Efektywność inwestycji podlega stałemu monitorowaniu.
Działania związane z zarządzaniem płynnością finansową oraz ryzykiem płynności koordynowane przez ENEA S.A. W celu zapewnienia finansowania działalności bieżącej oraz optymalizacji procesu zarządzania nadwyżkami finansowymi ENEA S.A. oraz spółki z Grupy Kapitałowej ENEA wykorzystują mechanizm zarządzania grupą rachunków (tzw. Cash Pooling-u). W stosowanym rozwiązaniu ENEA S.A. pełni rolę agenta rozliczeniowego (tzw. Pool Leadera). Dodatkowymi instrumentami finansowania działalności bieżącej, które zabezpieczają również potrzeby uczestników systemów Cash Pooling-u kredyty w rachunkach bieżących, do których dostęp posiada na podstawie zawartych umów ENEA S.A.
Instrumenty finansowania działalności bieżącej uzupełnia wykorzystywany przez Grupę centralny mechanizm pozyskiwania finansowania zewnętrznego przez ENEA S.A. Co do zasady, dystrybucja finansowania w ramach Grupy odbywa się również przez ENEA S.A.
Stałe zarządzanie ryzykiem w wymienionych obszarach oraz pozycja rynkowa i finansowa Grupy pozwala na stwierdzenie, że ryzyko utraty płynności finansowej, przez zdecydowaną część roku 2021, utrzymywało się na poziomie nieistotnym.
W trakcie 2021 roku Grupa zanotowała jedno zdarzenie o charakterze trudno przewidywalnym, którego materializacja miała wpływ na płynność finansową. Wskutek nagłego wzrostu cen energii elektrycznej Grupa została zobowiązana do wyasygnowania znaczących środków pieniężnych tytułem uzupełnienia depozytów zabezpieczających handel energią elektryczną na Towarowej Giełdzie Energii. Zdarzenie to miało jednak charakter krótkotrwały, a nieplanowane wcześniej wydatki zostały pokryte z posiadanych nadwyżek finansowych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
94
[IMAGE]
Grupa zarządza ryzykiem płynności również poprzez utrzymywanie otwartych i niewykorzystanych linii kredytowych, których wysokość na 31 grudnia 2021 r. kształtuje się na poziomie 850 000 tys. zł.
Poniższa tabela przedstawia zapadalność zobowiązań finansowych Grupy:
Stan na 31 grudnia 2021
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
Zobowiązania z tytułu leasingu
Kredyty bankowe i obligacje
Pożyczki
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
Razem
Wartość księgowa
4 191 685
596 671
6 586 919
47 886
265 517
46 108
11 734 786
Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne
(4 203 225)
(1 017 083)
(7 125 538)
(51 060)
(265 517)
(46 108)
(12 708 531)
do 6 m-cy
(4 064 715)
(23 335)
(2 077 198)
(7 230)
(126 091)
(46 108)
(6 344 677)
6-12 m-cy
(3 760)
(23 633)
(259 894)
(5 678)
(121 838)
(414 803)
1-2 lat
(99 437)
(50 377)
(509 595)
(13 801)
(17 588)
(690 798)
2-5 lat
(14 280)
(133 070)
(3 500 279)
(24 351)
(3 671 980)
powyżej 5 lat
(21 033)
(786 668)
(778 572)
(1 586 273)
Stan na 31 grudnia 2020
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego
Kredyty bankowe i obligacje
Pożyczki
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
Zobowiązania z tytułu umów z klientami
Razem
Wartość księgowa
1 680 850
554 312
7 773 377
58 440
146 118
32 289
10 245 386
Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne
(1 693 269)
(920 936)
(8 122 516)
(63 100)
(146 630)
(32 289)
(10 978 740)
do 6 m-cy
(1 544 693)
(16 154)
(572 759)
(6 742)
(43 904)
(32 289)
(2 216 541)
6-12 m-cy
(4 103)
(19 617)
(728 881)
(6 291)
(27 011)
(785 903)
1-2 lat
(104 806)
(27 474)
(2 235 670)
(13 383)
(41 688)
(2 423 021)
2-5 lat
(14 003)
(39 157)
(3 201 028)
(29 299)
(34 027)
(3 317 514)
powyżej 5 lat
(25 664)
(818 534)
(1 384 178)
(7 385)
(2 235 761)
38.3. Ryzyko towarowe
Ekspozycja na ryzyko towarowe
Zarządzanie ryzykiem
Ryzyko towarowe związane jest z możliwym wystąpieniem zmian w generowanych przez Grupę przychodach / przepływach pieniężnych, w szczególności wskutek istniejącej zmienności cen towarów. Celem zarządzania ryzykiem towarowym jest utrzymanie ekspozycji na to ryzyko w akceptowalnych ramach, określonych wyznaczonymi limitami, przy jednoczesnej maksymalizacji wyniku realizowanego na prowadzonej działalności handlowej.
Specyficznym aspektem ryzyka towarowego Grupy jest fakt, działając jako przedsiębiorstwo energetyczne pełniące rolę sprzedawcy z urzędu, Grupa ma obowiązek przedkładania do zatwierdzania taryf dla energii elektrycznej dla grup taryfowych G. Grupa kupuje energię po cenach rynkowych, natomiast swoją taryfę kalkuluje w oparciu o koszty uznane przez Prezesa URE za uzasadnione oraz z uwzględnieniem marży (w obrocie) planowanej na kolejny okres taryfowy. W związku z powyższym Grupa, w okresie obowiązywania taryfy, ma ograniczone możliwości przenoszenia niekorzystnych dla Grupy zmian kosztów swojej działalności
Zarządzanie ryzykiem towarowym w zakresie cenowym polega na ciągłym monitorowaniu wielkości otwartej pozycji handlowej (zarówno w obszarze hedgingowym, jak i w obszarze działalności - proprietary trading) oraz pomiarze - przy wykorzystaniu narzędzi opartych o koncepcję wartości narażonej na ryzyko (value at risk) - poziomu ryzyka, wynikającego z możliwych skutków wahań cen poszczególnych towarów w odniesieniu do takiej otwartej pozycji. Techniką ograniczania ryzyka jest w tym przypadku domknięcie pozycji generującej zbyt dużą (większą, niż tzw. apetyt na ryzyko) wartość potencjalnej straty. Model zarządczy opiera się w tym przypadku na systemie limitów wartościowych (limitów VaR) określających maksymalną dopuszczalną wartość otwartej pozycji, będącej nośnikiem tak rozumianego ryzyka towarowego (cenowego).
Zarządzanie ryzykiem towarowym w zakresie wolumetrycznym polega na wykorzystaniu metod scenariuszowych oraz optymalizowaniu procesów planowania i kontroli działalności handlowej pozwalających w możliwie najtrafniejszy sposób oszacować przewidywane wolumeny towarów będących przedmiotem obrotu.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
95
[IMAGE]
na końcowych odbiorców energii elektrycznej. Wniosek o korektę taryfy Grupa może złożyć do Prezesa URE tylko w przypadku drastycznego wzrostu kosztów z przyczyn od niej niezależnych.
Ponadto, niezależnie od powyższego, w GK ENEA zastosowanie znajdują zasady zarządcze określone obowiązującą w Grupie regulacją o wymiarze strategicznym (tzw. tryb handlu hurtowego), wyznaczającą metody działania w zakresie optymalizacji pozycji handlowej Grupy, której zasadniczym celem jest minimalizacja ryzyka podjęcia działań niezgodnych z tendencją rynkową przy jednoczesnym uwzględnieniu aspektu efektywnościowego podejmowanych działań (uzyskiwanie wyników lepszych od średniej rynkowej).
W roku 2021 Grupa narażona była na podwyższony poziom ryzyka towarowego (wysoka zmienność cen) w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19. Niezależnie od powyższego Grupa odnotowuje w tym obszarze rosnące ryzyko o charakterze strategicznym (długookresowym), związane z zaostrzeniem przez Unię Europejską wymogów dotyczących ochrony klimatu, co przekłada się na znaczące wzrosty cen praw do emisji CO 2 warunkujące poziom rentowności spółek wytwórczych Grupy.
38.4. Ryzyko walutowe
Ekspozycja na ryzyko walutowe
Zarządzanie ryzykiem
Ryzyko walutowe związane jest z możliwością występowania wahań kursów walutowych, które prowadzić mogą w konsekwencji do zmian w generowanych przez Grupę przepływach pieniężnych.
Ekspozycja na ryzyko walutowe Grupy wynika w szczególności z konieczności realizacji obowiązku dotyczącego zakupu oraz przedłożenia do umorzenia uprawnień do emisji, ponoszonych wydatków inwestycyjnych oraz realizacji umów na świadczenie usług przez kontrahentów, których wynagrodzenie denominowane jest w walutach obcych.
Działania zabezpieczające podejmowane w oparciu o obowiązującą w Grupie Politykę zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA.
Ryzyko walutowe zabezpieczane jest głównie przy wykorzystaniu terminowych transakcji walutowych FX Forward. Celem podejmowanych działań zabezpieczających przed ryzykiem kursowym jest zagwarantowanie stałego poziomu wartości przepływów pieniężnych w walucie krajowej generowanych w związku z prowadzoną działalnością operacyjną i inwestycyjną.
W celu uzyskania jak najwyższej efektywności zabezpieczenia kontrakty FX Forward zawierane na okresy oraz kwoty odpowiadające składowym ekspozycji na ryzyko walutowe. W konsekwencji, powoduje to powstawanie ekonomicznego powiązania pomiędzy tzw. pozycjami bazowymi oraz zabezpieczającymi je instrumentami pochodnymi. Przy ścisłym powiązaniu pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego za podstawowe źródło nieefektywności powiązań można uznać nienależyte wywiązanie się przez kontrahentów z zawartych umów lub zaistnienie ewentualnych korekt terminów płatności w ramach umów zawartych z kontrahentami.
Zgodnie z Polityką zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA działania zabezpieczające realizowane każdorazowo w oparciu o strategie zabezpieczające ryzyko walutowe, które zatwierdzane każdorazowo przez Komitet Ryzyka Grupy ENEA. Zgodnie z przyjętymi regulacjami Grupa zabezpiecza całość ekspozycji na ryzyko walutowe uznanej za istotną, tzn. taką, która przekracza wartość limitu na ekspozycję. Grupa stosuje w tym zakresie rachunkowość zabezpieczeń.
Transakcje zabezpieczające ryzyko walutowe
W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. ENEA S.A. zawarła 9 transakcji FX Forward o łącznej wartości 1 116 tys. EUR. Ostatnia transakcja FX FORWARD została rozliczona w grudniu 2021 r., w związku z czym aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej, dotyczące wyceny FX FORWARD na 31 grudnia 2021 r., wyniosły 0,00 zł (na 31 grudnia 2020 r. 0,00 zł).
ENEA Trading Sp. z o.o. zawarła w 2021 r. 343 transakcje FX Forward na wartość 1 002 082 tys. EUR. Wycena księgowa tych instrumentów na 31 grudnia 2021 r. wynosiła 142 217 tys. zł. ENEA Trading Sp. z o.o. zawarła w 2020 r. 160 transakcji
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
96
[IMAGE]
FX Forward na wartość 273 645 tys. EUR. Wycena księgowa instrumentów na 31 grudnia2020 r. wynosiła 42 279 tys. zł.
ENEA Nowa Energia Sp. z o.o. zawarła w 2021 r. 6 transakcji FX Forward o łącznej wartości 1 901 tys. EUR. Wycena instrumentów na 31 grudnia 2021 r. wyniosła (12) tys. zł.
ENEA Elektrownia Połaniec S.A. zawarła w 2021 r. 6 transakcji FX Forward o łącznej wartości 512 tys. EUR. Wycena instrumentów na 31 grudnia 2021 r. wynosiła (34) tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. 0 tys. zł).
ENEA Centrum Sp. z o.o. zawarła w 2021 r. 1 transakcję FX Forward o łącznej wartości 4 826 tys. EUR. Wycena instrumentów na 31 grudnia 2021 r. wyniosła (388) tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. 0 tys. zł).
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
97
[IMAGE]
Poniższa tabela prezentuje ekspozycję Grupy na ryzyko zmiany kursów walutowych:
Stan na 31 grudnia 2021
Stan na 31 grudnia 2020
Wynik finansowy
Wynik finansowy
Wynik finansowy
Wartość księgowa
w tym wartość w EUR wyrażona w walucie funkcjonalnej (zł)
Wzrost kursu
+1%
Spadek kursu
-1%
w tym wartość w USD wyrażona w walucie funkcjonalnej (zł)
Wzrost kursu
+1%
Spadek kursu
-1%
Wartość księgowa
w tym wartość w EUR wyrażona w walucie funkcjonalnej (zł)
Wzrost kursu
+1%
Spadek kursu
-1%
Aktywa finansowe
Środki pieniężnie i ich ekwiwalenty
4 153 553
1 948 247
19 482
(19 482)
75 941
759
(759)
1 941 554
500 960
5 010
(5 010)
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
2 626 611
731 227
7 312
(7 312)
1 648 562
305 850
3 059
(3 059)
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
614 352
142 217
1 422
(1 422)
139 851
42 279
423
(423)
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
(4 191 685)
(4 563)
(46)
46
(4 588)
(46)
46
(1 680 850)
(303)
(3)
3
Ekspozycja netto
3 202 831
2 817 128
71 353
2 049 117
848 786
Wpływ na wynik przed opodatkowaniem
28 170
(28 170)
713
(713)
8 489
(8 489)
Podatek 19%
(5 352)
5 352
(135)
135
(1 613)
1 613
Ekspozycja netto po opodatkowaniu
22 818
(22 818)
578
(578)
6 876
(6 876)
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
98
[IMAGE]
38.5. Ryzyko stóp procentowych
Ekspozycja na ryzyko stóp procentowych
Zarządzanie ryzykiem
Ryzyko zmiany stóp procentowych związane jest z negatywnym wpływem zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową Grupy Kapitałowej ENEA. Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej wynika z zawartych umów kredytowych oraz umów programów emisji obligacji.
Z uwagi na obowiązujący w Grupie model aranżowania finansowania, ryzyko stopy procentowej jest identyfikowane oraz podlega zarządzaniu (kwantyfikowanie, mitygowanie) przez Jednostkę Dominującą. Aranżowanie finansowania odbywa się w oparciu o oprocentowanie zmienne, które kalkulowane jest w korelacji ze stawkami rynkowymi (międzybankowymi). Działania zabezpieczające w obszarze stopy procentowej realizowane w oparciu o Politykę zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA .
Zgodnie z ww. Polityką ekspozycja na ryzyko stóp procentowych identyfikowana jest wyłącznie w oparciu o stronę zobowiązaniową planowanych przepływów pieniężnych, bez uwzględniania wartości inwestycji finansowych (które cechują się niższym tenorem, niż zobowiązania finansowe) przy czym dotyczy to wyłącznie zobowiązań finansowych o charakterze długoterminowym.
Zgodnie z Polityką zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA działania zabezpieczające realizowane każdorazowo w oparciu o strategie zabezpieczające ryzyko stopy procentowej, które zatwierdzane każdorazowo przez Komitet Ryzyka Grupy ENEA. Grupa ogranicza ryzyko stopy procentowej poprzez zawieranie kontraktów wymiany płatności odsetkowych (ang. IRS - Interest Rate Swap). Wykorzystanie instrumentów zabezpieczających umożliwia wymianę serii płatności odsetkowych w tej samej walucie, naliczanych od uzgodnionej kwoty nominalnej i dla ustalonego okresu, przy czym Grupa płaci odsetki oparte na stałym oprocentowaniu, natomiast druga strona transakcji (bank) na oprocentowaniu zmiennym. W celu uzyskania jak największej efektywności zabezpieczenia parametry instrumentu zabezpieczającego tożsame z warunkami transakcji zabezpieczanej (tzw. pozycji bazowej). W konsekwencji, prowadzi to do powstania powiązania ekonomicznego między poszczególnymi płatnościami wynikającymi z obsługi finansowania zewnętrznego oraz zabezpieczającymi je instrumentami pochodnymi. Przy ścisłym powiązaniu pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego za podstawowe źródło nieefektywności powiązań uznaje się ryzyko nienależytego wywiązania się przez kontrahentów z zawartych umów (na podstawie których zawierane transakcje zabezpieczające) lub wcześniejsze rozliczenie pozycji zabezpieczanej.
Na 31 grudnia 2021 r. Grupa posiada zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i dłużnych papierów wartościowych w wysokości 6 634 805 tys. zł. Wartość zadłużenia, o którym mowa powyżej, została zabezpieczona w 60,2% transakcjami zabezpieczającymi ryzyko stopy procentowej (instrumenty IRS).
Poniższa tabela przedstawia profil podatności Grupy na ryzyko zmiany stóp procentowych poprzez prezentację aktywów i zobowiązań finansowych w podziale według zmiennych i stałych stóp procentowych:
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Instrumenty o stałej stopie procentowej
Aktywa finansowe
6 032 475
3 318 473
Zobowiązania finansowe
(5 188 699)
(2 843 605)
Wpływ zabezpieczenia IRS
(3 994 668)
(4 672 992)
Razem
(3 150 892)
(4 198 124)
Instrumenty o zmiennej stopie procentowej
Aktywa finansowe
1 309 751
737 229
Zobowiązania finansowe
(6 280 570)
(7 255 663)
Wpływ zabezpieczenia IRS
3 994 668
4 672 992
Razem
(976 151)
(1 845 442)
W ramach aktywów finansowych o stałej stopie procentowej Grupa prezentuje przede wszystkim środki pieniężne deponowane na lokatach, należności handlowe, które oprocentowane stałą stopą procentową odsetek karnych tylko w przypadku przekroczenia terminu płatności oraz aktywa z tytułu umów z klientami.
Transakcje zabezpieczające ryzyko stopy procentowej
W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. ENEA S.A. zawarła dwie nowe transakcje zamiany stóp procentowych (Interest Rate Swap) dla ekspozycji o wartości 878 000 tys. zł. Stopa procentowa wynikająca z zawartych kontraktów zamiany stóp procentowych będzie obowiązywała od marca 2022 r. Łączna wartość ekspozycji dotycząca obligacji i kredytów zabezpieczona transakcjami IRS na 31 grudnia 2021 r. wynosiła 3 994 668 tys. zł. Ponadto ENEA S.A.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
99
[IMAGE]
posiada kredyty oprocentowane wg. stałej stopy procentowej o łącznym wolumenie 593 094 tys. zł. Zawarte transakcje wpływają w istotny sposób na przewidywalność strumieni wydatków i kosztów finansowych. Wycena tych instrumentów jest prezentowana w pozycji: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej. Instrumenty pochodne traktowane, jako zabezpieczenie przepływów, w związku, z czym, ujmowane i rozliczane w księgach z zastosowaniem zasad dotyczących rachunkowości zabezpieczeń.
Na 31 grudnia 2021 r. aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej, dotyczące wyceny IRS, wyniosły 135 150 tys. (na 31 grudnia 2020 r. zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej, dotyczące wyceny IRS, wyniosły 139 673 tys. zł). Istotny wpływ na jej wysokość miały trzykrotne decyzje Rady Polityki Pieniężnej o podwyżce stóp procentowych.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
100
[IMAGE]
Poniższa tabela przedstawia wpływ zmiany stopy procentowej na wynik finansowy Grupy w odniesieniu do instrumentów oprocentowanych zmienną stopą procentową:
Stan na 31 grudnia 2021
Stan na 31 grudnia 2020
Wartość księgowa
Wpływ ryzyka stopy procentowej na wynik finansowy (okres 12 miesięcy)
Wartość księgowa
Wpływ ryzyka stopy procentowej na wynik finansowy (okres 12 miesięcy)
+ 1 p.p.
- 1 p.p.
+ 1 p.p.
- 1 p.p.
Aktywa finansowe
Środki pieniężne
602 988
6 030
(6 030)
245 359
2 454
(2 454)
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń
147 671
1 477
(1 477)
141 591
1 416
(1 416)
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
559 092
5 591
(5 591)
350 279
3 503
(3 503)
Instrumenty pochodne
135 150
Wpływ na wynik przed opodatkowaniem
13 098
(13 098)
7 373
(7 373)
Podatek 19%
(2 489)
2 489
(1 401)
1 401
Wpływ na wynik po opodatkowaniu
10 609
(10 609)
5 972
(5 972)
Zobowiązania finansowe
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe
(6 280 570)
(62 806)
62 806
(7 255 663)
(72 557)
72 557
Instrumenty pochodne
(139 673)
Wpływ na wynik przed opodatkowaniem
(62 806)
62 806
(72 557)
72 557
Podatek 19%
11 933
(11 933)
13 786
(13 786)
Wpływ na wynik po opodatkowaniu
(50 873)
50 873
(58 771)
58 771
Razem
(40 264)
40 264
(52 799)
52 799
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
101
[IMAGE]
Pozostałe noty objaśniające
39. Transakcje z jednostkami powiązanymi
Spółki Grupy Kapitałowej zawierają transakcje z następującymi podmiotami powiązanymi:
transakcje ze spółkami wchodzącymi w skład Grupy Kapitałowej transakcje te eliminowane na etapie konsolidacji,
transakcje zawarte pomiędzy Grupą a Członkami Władz Grupy, które podzielić należy na dwie kategorie:
wynikające z powołania na Członków Rad Nadzorczych,
wynikające z innych umów o charakterze cywilno-prawnym,
transakcje z podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa Rzeczypospolitej Polskiej.
Transakcje z członkami Władz Grupy
Rok zakończony
Tytuł
Zarząd Spółki
Rada Nadzorcza Spółki
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Wynagrodzenia z tytułu kontraktów menadżerskich i umów konsultingowych
5 248*
6 491**
Wynagrodzenia z tytułu powołania do organów zarządzających lub nadzorujących
788
771
Pozostałe świadczenia
RAZEM
5 248
6 491
788
771
* Wynagrodzenie obejmuje premie za 2020 r. dla obecnych i byłych Członków Zarządu w wysokości 1 632 tys. oraz zakaz konkurencji dla byłych Członków Zarządu w wysokości 138 tys. zł.
** Wynagrodzenie obejmuje premie za 2018 r. i za 2019 r. w wysokości 2 811 tys. oraz zakaz konkurencji, odprawy dla byłych Członków Zarządu w wysokości 893 tys. zł.
Na 31 grudnia 2021 r. zobowiązania z tytułu kontraktów menadżerskich i umów konsultingowych wobec Członków Zarządu wynoszą 207 tys. (na 31 grudnia 2020 r. odpowiednio 480 tys. zł). Rezerwa na premię dla Zarządu na 31 grudnia 2021 r. wynosi 3 420 tys. (na 31 grudnia 2020 r. odpowiednio 2 032 tys. zł), kwoty rezerw nie uwzględnione w powyższej tabeli.
Transakcje dotyczące pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przedstawiono w tabeli poniżej:
Organ
Stan na
Udzielono od
Spłaty do
Stan na
1 stycznia 2021
31 grudnia 2021
Rada Nadzorcza Spółki
26
(5)
21
RAZEM
26
(5)
21
Organ
Stan na
Udzielono od
Spłaty do
Stan na
1 stycznia 2020
31 grudnia 2020
Rada Nadzorcza Spółki
26
26
RAZEM
26
26
Inne transakcje, wynikające z umów cywilno-prawnych zawartych pomiędzy Jednostką Dominującą a Członkami Władz Jednostki Dominującej dotyczą przede wszystkim wykorzystania przez Członków Zarządu ENEA S.A. samochodów służbowych dla celów prywatnych.
Członkowie władz Grupy oraz bliscy członkowie ich rodzin nie dokonywali istotnych transakcji ze spółkami Grupy mających wpływ na wynik oraz sytuację finansową Grupy.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
102
[IMAGE]
Transakcje z podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa Rzeczypospolitej Polskiej
Grupa zawiera również transakcje handlowe z jednostkami administracji państwowej i samorządowej oraz podmiotami będącymi własnością Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedmiotem tych transakcji są głównie:
zakupy węgla, energii elektrycznej, praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii w zakresie energii odnawialnej oraz energii produkowanej w kogeneracji z ciepłem, usługi przesyłowej i dystrybucyjnej, które Grupa realizuje od podmiotów zależnych od Skarbu Państwa,
sprzedaż energii elektrycznej, usługi dystrybucyjnej, przyłączenia do sieci i pozostałych powiązanych z tym opłat oraz węgla, którą Grupa realizuje zarówno dla organów administracji państwowej, samorządowej (sprzedaż odbiorcom końcowym) jak i spółek zależnych od Skarbu Państwa (sprzedaż hurtowa oraz detaliczna odbiorcom końcowym).
Transakcje te przeprowadzane na zasadach rynkowych, a warunki nie odbiegają od stosowanych w transakcjach z innymi podmiotami. Grupa nie prowadzi ewidencji umożliwiającej agregowanie wartości wszystkich transakcji realizowanych ze wszystkimi instytucjami państwowymi oraz podmiotami zależnymi od Skarbu Państwa.
Dodatkowo Grupa zidentyfikowała transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa o charakterze finansowym, tj. z bankami, które gwarantami w programach emisji obligacji. Wśród tych podmiotów znajdują się: PKO BP S.A., Pekao S.A. oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. Szczegółowe informacje dotyczące programów emisji obligacji zostały zaprezentowane w nocie 30.
Wśród podmiotów będących spółkami zależnymi od Skarbu Państwa największym kontrahentem - odbiorcą Grupy ENEA jest Grupa Polskie Sieci Elektroenergetyczne, wartość sprzedaży netto w roku 2021 była na poziomie 1 340 737 tys. zł. (w roku 2020 była to Grupa Azoty - sprzedaż na poziomie 357 811 tys. zł), największym kontrahentem - dostawcą jest Grupa Polskie Sieci Elektroenergetyczne, wartość zakupów netto 1 894 781 tys. (w roku 2020 była to również Grupa PSE – zakupy na poziomie 1 100 112 tys. zł).
Transakcje z podmiotami współkontrolowanymi i stowarzyszonymi
Poniższa tabela przedstawia najistotniejsze transakcje z podmiotami współkontrolowanymi i stowarzyszonymi:
Rok zakończony
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2021
Sprzedaż
Zakupy
Należności
Zobowiązania
Podmioty będące spółkami współkontrolowanymi
102 615
376 491
24 047
39 347
Podmioty będące spółkami stowarzyszonymi
144
11 924
4
748
Rok zakończony
Stan na
31 grudnia 2020
31 grudnia 2020
Sprzedaż
Zakupy
Należności
Zobowiązania
Podmioty będące spółkami współkontrolowanymi
90 132
411 520
48 790
73 205
Podmioty będące spółkami stowarzyszonymi
165
6 169
17
81 619
Wartość pożyczek udzielonych spółce współkontrolowanej Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wynosi wraz z odsetkami 225 610 tys. zł brutto oraz 0 tys. zł netto (nota 18).
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
103
[IMAGE]
40. Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych
Poniższa tabela prezentuje uzgodnienie zmian kapitału obrotowego w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych do zmian w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej:
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Zmiana stanu praw do emisji CO 2 w bilansie
(330 919)
(1 153 931)
Zmiana stanu praw do emisji CO 2 w cash flow
(330 919)
(1 153 931)
Zmiana stanu zapasów w bilansie
14 055
246 320
- korekta amortyzacji o zmianę stanu produktów i świadczenia na własne potrzeby
(3 125)
- amortyzacja materiałów wielokrotnego użytku
(1 270)
(4 454)
Zmiana stanu zapasów w cash flow
9 660
241 866
Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności i aktywów z tytułu umów z klientami w bilansie
(1 271 044)
(51 431)
- kompensata VAT z podatkiem dochodowym
(2 946)
1 429
- koszty transakcyjne
436
2 055
- należności z tytułu CIT
1 492
(140)
- programy obligacji
(30)
(917)
- leasing finansowy
517
(219)
- inne
481
(1 652)
Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności i aktywów z tytułu umów z klientami w cash flow
(1 271 094)
(50 875)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań i zobowiązań z tytułu umów z klientami w bilansie
2 595 662
279 265
- zobowiązania inwestycyjne
(20 000)
44 562
- zarachowane i niezapłacone odsetki
51
- korekta zobowiązań inwestycyjnych o VAT naliczony
23 740
18 720
- kompensata zobowiązań z nadpłatą w podatku CIT
8 428
9 057
- pożyczka
80 000
- inne
(146)
(475)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań i zobowiązań z tytułu umów z klientami w cash flow
2 607 735
431 129
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych w bilansie
(107 622)
145 284
- zyski/straty aktuarialne odniesione w ICD
103 808
(77 658)
- inne
(530)
68
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych w cash flow
(4 344)
67 694
Zmiana stanu rozliczenia dochodu z tytułu dotacji oraz usług modernizacji oświetlenia drogowego w bilansie
120 619
34 253
- środki trwałe otrzymane nieodpłatnie
(467)
(995)
- inne
1
Zmiana stanu rozliczenia dochodu z tytułu dotacji oraz usług modernizacji oświetlenia drogowego w cash flow
120 152
33 259
Zmiana stanu pozostałych rezerw na zobowiązania i inne obciążenia w bilansie
1 061 759
956 158
- eliminacja zmiany stanu rezerwy na Fundusz Likwidacji Kopalni
84 750
(31 123)
- utworzenie/odwrócenie rezerwy na rozliczenia ze spółką Elektrownia Ostrołęka
175 707
(222 200)
- inne
(9 880)
75
Zmiana stanu pozostałych rezerw na zobowiązania i inne obciążenia w cash flow
1 312 336
702 910
Nabycie aktywów finansowych
W pozycji „Nabycie aktywów finansowych” w działalności inwestycyjnej Grupa wykazuje ruchy na lokatach o terminie zapadalności powyżej 3 miesięcy, a w pozycji „Wpływ ze zbycia aktywów finansowych” ruchy na lokatach o terminie zapadalności powyżej 3 miesięcy oraz sprzedaż udziałów w PGE EJ 1.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
104
[IMAGE]
Poniższe tabele prezentują uzgodnienie zadłużenia w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych:
Uzgodnienie kredytów bankowych i pożyczek
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Stan na 1 stycznia
1 953 764
2 130 633
Otrzymane kredyty i pożyczki
1 275
2 308
Spłata kredytów i pożyczek
(217 154)
(176 371)
Wycena i koszty transakcyjne
1 266
(2 806)
Stan na 31 grudnia
1 739 151
1 953 764
Uzgodnienie obligacji
Stan na
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Stan na 1 stycznia
5 878 053
7 775 391
Wykup obligacji
(997 110)
(1 894 310)
Wycena i koszty transakcyjne
14 711
(3 028)
Stan na 31 grudnia
4 895 654
5 878 053
41. Umowy koncesyjne na świadczenie usług publicznych
Przedmiotem prowadzonej przez Grupę Kapitałową działalności jest przede wszystkim wytwarzanie energii elektrycznej, dystrybucja energii elektrycznej, obrót energią elektryczną oraz produkcja i sprzedaż węgla.
Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne, za koncesjonowanie, regulację działalności przedsiębiorstw energetycznych i zatwierdzanie taryf odpowiada Prezes URE.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
105
[IMAGE]
Data obowiązywania umowy koncesyjnej
ENEA S.A.
ENEA Operator Sp. z o.o.
ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.
ENEA Trading
Sp. z o.o.
MEC Piła
Sp. z o.o.
PEC Sp. z o.o.
ENEA Ciepło
Sp. z o.o.
ENEA Elektrownia Połaniec S.A.
Lubelski Węgiel Bogdanka S.A.
Obrót energią elektryczną
31 grudnia 2025
31 grudnia 2030
31 grudnia 2030
1 września 2028
31 grudnia 2030
Obrót paliwami gazowymi
31 grudnia 2030
31 grudnia 2030
10 stycznia 2029
Obrót gazem ziemnym z zagranicą
31 grudnia 2030
Obrót ciepłem
30 września 2028
Dystrybucja energii elektrycznej
1 lipca 2030
Wytwarzanie energii elektrycznej
31 grudnia 2030
31 grudnia 2030
30 listopada 2028
1 listopada 2025
Wytwarzanie energii cieplnej
31 grudnia 2025
31 grudnia 2025
31 grudnia 2025
30 września 2028
1 listopada 2025
Przesyłanie i dystrybucja ciepła
31 grudnia 2025
31 grudnia 2025
31 grudnia 2025
30 września 2028
1 listopada 2025
Wydobywanie węgla kamiennego ze złoża „Bogdanka” objętego obszarem górniczym „Puchaczów V” z 6 kwietnia 2009 r.
31 grudnia 2031
Wydobywanie węgla kamiennego ze złoża „Lubelskie Zagłębie Węglowe – obszar K-3” objętego obszarem górniczym „Stręczyn” z 17 czerwca 2014 r.
17 lipca 2046
Wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "Ostrów" położonego na terenie gmin: Ludwin, Łęczna, Ostrów Lubelski, Puchaczów, Sosnowica, Uścimów w województwie lubelskim z 17 listopada 2017 r.
31 grudnia 2065
wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "Lubelskie Zagłębie Węglowe - obszar K-6 i K-7" położonego na terenie gminy Cyców, w powiecie łęczyńskim w województwie lubelskim z 20 grudnia 2019 r.
31 grudnia 2046
poszukiwanie i rozpoznawanie węgla kamiennego - kokosowego typu 34 i 35 w obszarze badań „Łaszczów” z 30 listopada 2021 r.
29 grudnia 2025
Działalność górnicza spółki Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. w zakresie gospodarczego wydobywania kopaliny węgla kamiennego musi odbywać się zgodnie z przepisami Prawa Geologicznego i Górniczego.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
106
[IMAGE]
42. Zatrudnienie
Rok zakończony
31 grudnia 2021
31 grudnia 2020
Stanowiska robotnicze
9 941
10 243
Stanowiska nierobotnicze
7 329
6 998
RAZEM
17 270
17 241
Dane zawarte w tabeli przedstawiają zatrudnienie w etatach. Stanowiska menadżerskie zostały zakwalifikowane do stanowisk nierobotniczych.
43. Zobowiązania warunkowe, postępowania sądowe oraz sprawy toczące się przed organem administracji publicznej
W tej części not objaśniających zaprezentowano zobowiązania warunkowe oraz postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej.
43.1. Poręczenia i gwarancje
W tabeli poniżej przedstawiono obowiązujące na 31 grudnia 2021 r. istotne gwarancje bankowe w ramach umowy zawartej przez ENEA S.A. z Bankiem PKO BP S.A. do wysokości limitu określonego w umowie.
Zestawienie udzielonych gwarancji wg stanu na 31 grudnia 2021 r.
Data udzielenia gwarancji
Data obowiązywania gwarancji
Podmiot na rzecz którego udzielono gwarancji
Bank - wystawca
Kwota udzielonej gwarancji
w tys. zł
4 sierpnia 2021 r.
15 lipca 2023 r.
Vastint Poland sp. z o.o.
PKO BP S.A.
1 045
4 sierpnia 2021 r.
15 lutego 2022 r.
Unikoff sp. z o.o.
PKO BP S.A.
2 600
1 lipca 2020 r.
30 czerwca 2022 r.
Szpital Kliniczny im. H. Święcickiego w Poznaniu
PKO BP S.A.
1 281
Suma udzielonych gwarancji bankowych
4 926
Zestawienie udzielonych gwarancji wg stanu na 31 grudnia 2020 r.
Data udzielenia gwarancji
Data obowiązywania gwarancji
Podmiot na rzecz którego udzielono gwarancji
Bank - wystawca
Kwota udzielonej gwarancji
w tys. zł
12 sierpnia 2018 r.
16 maja 2021 r.
Górecka Projekt Sp. z o.o.
PKO BP S.A.
2 109
1 lipca 2020 r.
30 czerwca 2022 r.
Szpital Kliniczny im. H. Święcickiego w Poznaniu
PKO BP S.A.
1 281
Suma udzielonych gwarancji bankowych
3 390
Wartość pozostałych gwarancji udzielonych przez Grupę na 31 grudnia 2021 r. wynosi 13 963 tys. (na 31 grudnia 2020 r. 16 303 tys. zł).
43.2. Postępowania toczące się przed sądami powszechnymi
Postępowania z powództwa Grupy
Postępowania wszczynane przed sądami powszechnymi z powództwa ENEA S.A. oraz ENEA Operator Sp. z o.o. dotyczą dochodzenia należności z tytułu dostarczania energii elektrycznej (tzw. sprawy za energię) oraz dochodzenia należności z innych tytułów nielegalnego poboru energii elektrycznej, przyłączeń do sieci i innych usług specjalistycznych (tzw. sprawy za nie energię).
Postępowania wszczynane przed sądami powszechnymi z powództwa ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. dotyczą przede wszystkim odszkodowań oraz kar umownych od kontrahentów spółki.
Na 31 grudnia 2021 r. przed sądami powszechnymi toczyło się łącznie 18 569 spraw z powództwa Grupy na łączną kwotę 161 383 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. toczyło się 13 046 spraw o łącznej wartości 173 165 tys. zł).
Wynik żadnej ze spraw nie jest istotny dla wyniku finansowego Grupy Kapitałowej.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
107
[IMAGE]
Postępowania przeciwko Grupie
Postępowania przeciwko Grupie wszczynane zarówno z powództwa osób fizycznych, jak i prawnych. Dotyczą one m.in. kwestii takich jak: odszkodowania za przerwy w dostawach energii, ustalenie, czy miał miejsce nielegalny pobór energii oraz odszkodowania za korzystanie przez Grupę z nieruchomości, na których znajdują się urządzenia elektroenergetyczne. Za szczególnie istotne Grupa uznaje powództwa dotyczące bezumownego korzystania z nieruchomości niebędących własnością Grupy.
Występują również roszczenia z tytułu rozwiązanych umów na zakup praw majątkowych (nota 43.6).
Postepowania sądowe przeciwko ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. dotyczą m.in. odszkodowań oraz zapłaty kar umownych.
Na 31 grudnia 2021 r. przed sądami powszechnymi toczyły się łącznie 3 563 sprawy przeciwko Grupie na łączną kwotę 1 226 938 tys. zł (odpowiednio na 31 grudnia 2020 r. toczyło się 2 499 spraw o łącznej wartości 936 828 tys. zł). Wynik żadnej ze spraw nie jest istotny dla wyniku finansowego Grupy Kapitałowej.
Rezerwy związane z tymi sprawami sądowymi prezentowane są w nocie 33.
43.3. Pozostałe postępowania sądowe
Postępowania przed sądami administracji publicznej spółki Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. dotyczą głównie sporów z jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie podatku od nieruchomości. Kwestia wywodzi się z tego, spółka LWB, sporządzając deklaracje z tytułu podatku od nieruchomości nie uwzględniała (podobnie jak inne spółki górnicze w Polsce) dla potrzeb kalkulacji tego podatku wartości podziemnych wyrobisk górniczych, ani też wartości wyposażenia, które się w nich znajduje. Sprawy dotyczą zarówno zwrotu nadpłat, jak również ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W celu zabezpieczenia się przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami dla Grupy w postaci odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości, w przypadku gdyby decyzje Gmin uwzględniające w podstawie opodatkowania wyposażenie i obudowę znajdujące się w wyrobiskach górniczych zostały ostatecznie utrzymane, w połowie 2019 roku LWB podjęła decyzję o uwzględnieniu dla potrzeb kalkulacji tego podatku wartości podziemnych wyrobisk górniczych oraz wyposażenia (w związku z pojawieniem się przeważającej linii orzecznictwa w zakresie opodatkowania elementów wchodzących w skład wyrobisk górniczych).
Zarząd ENEA S.A. złożył w grudniu 2018 r. odpowiedź na pozew w sprawie z powództwa akcjonariusza Spółki Fundacji "CLIENTEARTH Prawnicy dla ziemi" z siedzibą w Warszawie o stwierdzenie nieważności lub ewentualnie ustalenie nieistnienia lub ewentualnie o uchylenie uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia ENEA S.A. z 24 września 2018 r. w sprawie wyrażenia kierunkowej zgody na przystąpienie do Etapu Budowy w ramach projektu Ostrołęka C i zażądał oddalenia powództwa w całości jako bezzasadnego oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. 10 kwietnia 2019 r. odbyła się pierwsza rozprawa w sprawie, na rozprawę nie byli wzywani świadkowie. Sąd zobowiązał Spółkę do złożenia Umowy Inwestycyjnej w terminie 14 dni, co najmniej w zakresie punktów od 1 do 8 (w szczególności pkt. 8.6) pod rygorem ujemnych skutków procesowych wskazanych w art. 233 § 2 k.p.c. Pełnomocnik ENEA S.A. złożył zastrzeżenie do protokołu w trybie art. 162 k.p.c. 24 kwietnia 2019 r. Spółka złożyła Umowę Inwestycyjną. Sąd postanowił odroczyć rozprawę do 17 lipca 2019 r. 31 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu uwzględnił powództwo w zakresie roszczenia głównego i stwierdził nieważność Uchwały. 17 września 2019 r. pełnomocnik ENEA S.A. złożył apelację od wyroku z 31 lipca 2019 r. Strona powodowa złożyła odpowiedź na apelację, na którą pełnomocnik ENEA S.A. złożył replikę. 8 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację Spółki od wyroku Sądu Okręgowego. Jak zostało wskazane w ustnych zasadniczych powodach rozstrzygnięcia, Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu, ponieważ Uchwała jest nieważna z tego względu, podjęcie Uchwały naruszało podział kompetencji między organami spółki handlowej. W konsekwencji, z dniem 8 lipca 2020 r. wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu stwierdzający nieważność Uchwały stał się prawomocny. Grupa oceniła wpływ tego zdarzenia jako neutralny dla raportowanych danych.
Zarząd ENEA S.A. złożył w grudniu 2018 r. odpowiedź na pozew w sprawie z powództwa Międzyzakładowego Związku Zawodowego Synergia Pracowników Grupy Kapitałowej ENEA z siedzibą w Poznaniu o stwierdzenie nieważności lub ewentualnie o uchylenie uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia ENEA S.A. z 24 września 2018 r. w sprawie wyrażenia kierunkowej zgody na przystąpienie do Etapu Budowy w ramach projektu Ostrołęka C i zażądał oddalenia powództwa w całości jako bezzasadnego oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Termin rozprawy wyznaczono na 8 maja 2019 r. Rozprawa ta nie odbyła się, podobnie jak kolejne wyznaczone na 30 lipca 2019 r. i 1 października 2019 r. Postępowanie zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie z powództwa akcjonariusza Spółki Fundacji "CLIENTEARTH Prawnicy dla ziemi". Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z 26 maja 2021 r. umorzył postępowanie.
Zarząd spółki ENEA Elektrownia Połaniec S.A. („EEP”) 23 czerwca 2021 r. powziął informację od Ministra Klimatu i Środowiska o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie otrzymanej przez EEP pomocy publicznej w formie uprawnień do emisji CO 2 do 2016 r. z tytułu zrealizowanych modernizacji bloków energetycznych w latach 2013-
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
108
[IMAGE]
2016 (zadań ujętych w Krajowym Planie Inwestycyjnym). Zarząd EEP wskazuje, postępowanie dotyczy okresu w którym EEP była własnością Grupy Kapitałowej ENGIE (ENGIE International Holdings B.V.).
Szacowana wartość uzyskanej wówczas pomocy publicznej rozumianej jako suma cen uprawnień według stanu na dzień przyznania kolejnych transz uprawnień w powyższych latach szacowana jest na ok. 170 mln powiększone o ewentualne odsetki karne. Zgodnie z najlepszą wiedzą Zarząd EEP uznaje, efekt ekologiczny dla zrealizowanych inwestycji został osiągnięty, przy czym efekt ekologiczny dla ww. inwestycji został również potwierdzony przez zewnętrznego i niezależnego audytora w latach 2016 oraz 2017.
21 lipca 2021 r. Zarząd EEP przedłożył do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wyjaśnienia potwierdzające efekt ekologiczny dla ww. inwestycji wraz z rozszerzeniem opinii niezależnego audytora. Zarząd w swojej odpowiedzi na zawiadomienie wniósł również do Ministra Klimatu i Środowiska o umorzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego.
9 sierpnia 2021 r. Zarząd EEP powziął informację o decyzji Ministra Klimatu i Środowiska o umorzeniu w całości postępowania.
43.4. Ryzyko związane ze stanem uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości wykorzystywanych przez Grupę
Ryzyko związane ze stanem uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości wykorzystywanych przez Grupę wynika z faktu, że Grupa nie dla wszystkich obiektów posiada tytuł prawny do korzystania z gruntów, na których usytuowane sieci przesyłowe oraz związane z nimi urządzenia. W przyszłości Grupa może być zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości.
Rozstrzygnięcia zapadające w tych sprawach o tyle istotne, że w znaczący sposób wpływają zarówno na kształtowanie postępowania Grupy wobec osób zgłaszających roszczenia przedsądowe w związku z urządzeniami zlokalizowanymi na ich nieruchomościach w przeszłości, jak i na sposób regulowania stanu prawnego tych urządzeń w przypadku nowych inwestycji.
Możliwość utraty majątku w tym przypadku jest znikoma. Brak uregulowanego stanu prawnego nieruchomości pod urządzeniami energetycznymi nie stanowi ryzyka utraty przez Grupę majątku, a jedynie powoduje zagrożenie powstania dodatkowych kosztów związanych z żądaniami wypłaty odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu, czynszu dzierżawnego kosztów ustanowienia służebności przesyłu lub wyjątkowo, w pojedynczych przypadkach z żądaniami związanymi ze zmianą lokalizacji obiektu (przywrócenie gruntu do stanu pierwotnego). Grupa tworzy adekwatne rezerwy.
Rezerwa dotyczy również odszkodowań za bezumowne korzystanie przez Grupę z nieruchomości, na których posadowiony jest majątek sieciowy Grupy (linie elektroenergetyczne), w związku z określaniem tzw. korytarzy przesyłowych oraz ustanawianiem służebności przesyłu na rzecz Grupy.
Na 31 grudnia 2021 r. Grupa ujęła rezerwę na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z gruntów w wysokości 213 578 tys. zł.
43.5. Sprawy dotyczące niezbilansowania za 2012 r.
30 i 31 grudnia 2014 r. ENEA S.A. wystąpiła z zawezwaniami do próby ugodowej w stosunku do:
Kwota zawezwania
w tys. zł
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
7 410
PKP Energetyka S.A.
1 272
TAURON Polska Energia S.A.
17 086
TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o.
1 826
Razem
27 594
Przedmiotem zawezwań były roszczenia o zapłatę za energię elektryczną niepoprawnie rozliczoną na rynku bilansującym w 2012 r. Zawezwane spółki poprzez niewyrażenie zgody na wystawienie przez ENEA S.A. faktur za rok 2012 bezpodstawnie uzyskały z tego tytułu korzyści majątkowe.
W związku z brakiem ugodowego rozstrzygnięcia w powyższej sprawie, ENEA S.A. wystąpiła ze stosownymi pozwami przeciwko:
TAURON Polska Energia S.A. – pozew z 10 grudnia 2015 r.,
TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o. o. – pozew z 10 grudnia 2015 r.,
PKP Energetyka S.A. – pozew z 28 grudnia 2015 r.,
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. – pozew z 29 grudnia 2015 r.
W sprawie ENEA S.A. przeciwko Tauron Polska Energia S.A. i inni (sygn. akt: XIII GC 600/15/AM), 23 marca 2021 r. Sąd Okręgowy w Katowicach wydał wyrok oddalający powództwo w całości i zasądził koszty postępowania na rzecz
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
109
[IMAGE]
pozwanego oraz podmiotów przypozwanych. 20 maja 2021 r. został doręczony wyrok z pisemnym uzasadnieniem. 10 czerwca 2021 r. ENEA S.A. wniosła apelację do Sądu Apelacyjnego w Katowicach. W sprawie ENEA S.A. przeciwko TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. (sygn. akt: X GC 546/15), Sąd Okręgowy w Gliwicach 21 grudnia 2021 r. wydał wyrok oddalający powództwo w całości i zasądził koszty postępowania na rzecz pozwanego. 3 marca 2022 r. sąd doręczył wyrok z pisemnym uzasadnieniem. W sprawie przeciwko PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (sygn. akt XVI GC 525/20, poprzednia sygnatura XX GC 1163/15) - postanowieniem z 7 stycznia 2021 r. sąd zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron. Postanowieniem z 19 listopada 2021 r. sąd podjął uprzednio zawieszone postępowanie. Postanowieniem z 1 marca 2022 r., sąd ponownie zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron.
Z tytułu powyższych spraw w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie zostały rozpoznane żadne kwoty.
43.6. Spór dotyczący cen na świadectwa pochodzenia energii OZE oraz wypowiedziane umowy na zakup praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł
ENEA S.A. jest stroną 8 postępowań sądowych dotyczących umów na zakup praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł, na które składają się:
6 postępowań o zapłatę, w których przeciwko ENEA S.A. dochodzone roszczenia tytułem wynagrodzenia, kar umownych bądź odszkodowania, przy czym w jednym postępowaniu doszło do wstępnego rozstrzygnięcia co do roszczeń oraz do uznania bezskuteczności wypowiedzenia umowy;
1 postępowanie o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia przez ENEA S.A umów sprzedaży praw majątkowych dokonanego 28 października 2016 r.;
1 postępowanie o zapłatę, w którym ENEA S.A. dochodzi roszczenia tytułem kary umownej.
ENEA S.A. dokonała potrącenia płatności części wierzytelności przysługujących kontrahentom wobec ENEA S.A. z tytułu zapłaty ceny za sprzedane prawa majątkowe z wierzytelnością odszkodowawczą ENEA S.A. wobec wytwórców OZE. Szkoda wyrządzona ENEA S.A. powstała wskutek niewykonania przez kontrahentów obowiązku kontraktowego przystąpienia w dobrej wierze do renegocjacji kontraktów długoterminowych na sprzedaż praw majątkowych zgodnie z obowiązującą strony klauzulą adaptacyjną.
28 października 2016 r. ENEA S.A. złożyła oświadczenia, w zależności od umowy, o wypowiedzeniu albo o odstąpieniu od długoterminowych umów na zakup przez Spółkę praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł (tzw. zielonych certyfikatów) (Umowy).
Umowy zostały zawarte w latach 2006-2014 z niżej wymienionymi kontrahentami, do których należą instalacje wytwórcze energii elektrycznej z odnawialnych źródeł (Kontrahenci):
Farma Wiatrowa Krzęcin Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie;
Megawind Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie;
PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z siedzibą w Bełchatowie (obecnie PGE Energia Ciepła S.A.);
PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie;
PGE Energia Natury PEW Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (obecnie PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie);
"PSW" Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie;
in.ventus Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. k. z siedzibą w Poznaniu (obecnie TEC1 Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. k. z siedzibą w Katowicach);
Golice Wind Farm Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.
Umowy uległy rozwiązaniu co do zasady do końca listopada 2016 r. Dokładna data rozwiązania poszczególnych Umów wynikała z zapisów kontraktowych.
Przyczyną wypowiedzenia/odstąpienia od poszczególnych Umów przez Spółkę był brak przystąpienia do renegocjacji w drodze klauzul adaptacyjnych poszczególnych umów, które uzasadniały dostosowanie umów celem przywrócenia równowagi kontraktowej oraz ekwiwalentności świadczeń stron, powstałych na skutek zmian w prawie.
Zmiany prawa, do których doszło po dniu zawarcia wymienionych Umów, tj. w szczególności:
rozporządzenie Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii (Dz. U. z 2012 r., poz. 1229);
ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2015 r. poz. 478) i związane z ustawą kolejne zmiany prawa oraz ogłoszone projekty zmian prawa, tj. w szczególności:
ustawa z 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 925); oraz
projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie zmiany wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, które ma zostać wydane na podstawie upoważnienia
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
110
[IMAGE]
wynikającego z art. 12 ust. 5 ustawy z 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw;
spowodowały obiektywny brak możliwości sporządzenia wiarygodnych modeli prognozujących kształtowanie się cen zielonych certyfikatów.
Celem rozwiązania Umów jest uniknięcie przez Spółkę straty stanowiącej różnicę między cenami umownymi a ceną rynkową zielonych certyfikatów. Ze względu na zmieniające się warunki prawne po rozwiązaniu Umów w roku 2017 , w szczególności wynikające z ustawy z 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii, szacowana wartość przyszłych zobowiązań umownych uległaby zmianie. W obecnym stanie prawnym byłaby znacząco niższa w porównaniu do kwoty ok. 1 187 mln szacowanej na moment wypowiedzenia Umów . Spadek odzwierciedla zmianę sposobu wyznaczania opłaty zastępczej, która zgodnie z treścią części Umów stanowi podstawę do wyliczania ceny kontraktowej i powiązanie jej z ceną rynkową. Spółka utworzyła rezerwę w kwocie 155 962 tys. na potencjalne roszczenia wynikające z wypowiedzianych Umów, w odniesieniu do przedstawionych do 31 grudnia 2021 r. zgłoszeń transakcyjnych sprzedaży praw majątkowych przez kontrahentów. Rezerwa jest prezentowana w nocie 33.
W sprawie z powództwa Golice Wind Farm Sp. z o.o. przeciwko ENEA S.A., Sąd wydał 14 sierpnia 2020 r. wyrok częściowy i wstępny, w którym:
1) oddalił powództwo o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia przez ENEA S.A. umowy sprzedaży praw majątkowych dokonanego 28 października 2016 r.;
2) uznał roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za prawa majątkowe i zasądził od ENEA S.A. kwotę 6 042 tys. wraz z odsetkami;
3) w pozostałym zakresie uznał roszczenie o zapłatę za usprawiedliwione co do zasady.
Wyrok nie jest prawomocny. ENEA S.A. wniosła apelację od części wyroku, tj. w zakresie pkt. 2 i 3. Ponadto spółka Golice Wind Farm Sp. z o.o. 13 stycznia 2021 r. wniosła apelację od części wyroku, tj. w zakresie rozstrzygnięcia pkt 1 oddalającego powództwo o ustalenie. Rozprawa apelacyjna odbyła się 21 stycznia 2022 r., ogłoszenie wyroku zostało odroczone na 21 lutego 2022 r. 21 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu wydał wyrok, na mocy którego zmienił zaskarżony wyrok i ustalił, że oświadczenie złożone przez ENEA SA w Poznaniu w piśmie z 28 października 2016 r. o rozwiązaniu w całości umowy sprzedaży nie wywołało skutku prawnego i umowa ta pozostaje w mocy w całości, oddalając apelację Golice Wind Farm Sp. z o.o. w pozostałym zakresie i oddalając apelację ENEA S.A., a także zasądzając na rzecz Golice Wind Farm Sp. z o.o. od ENEA S.A. koszty postępowania apelacyjnego.
W sprawach toczących się z powództwa spółek z Grupy Kapitałowej PGE, tj.:
PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie (sygn. akt IX GC 1064/17) postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. sąd podjął uprzednio zawieszone postępowanie, n atomiast postanowieniem z 6 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron . Postanowieniem z 17 lutego 2022 r. sąd podjął uprzednio zawieszone postępowanie;
PGE Energia Ciepła S.A. z siedzibą w Warszawie (sygn. akt IX GC 555/16) postanowieniem z 8 grudnia 2021 r. Sąd postanowił o podjęciu zawieszonego postępowania, natomiast 15 grudnia 2021 r. doręczono Spółce rozszerzenie powództwa. Postanowieniem z 5 stycznia 2022 r. sąd ponownie zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron;
PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie (sygn. akt IX GC1011/17) postanowieniem z 16 kwietnia 2021 r. sąd podjął uprzednio zawieszone postępowanie, natomiast postanowieniem z 3 sierpnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron.
W sprawie z powództwa ENEA S.A. przeciwko PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. (sygn. akt X GC 608/20) postanowieniem z 26 października 2020 r. sąd zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron. Postanowienie jest prawomocne.
W sprawie z powództwa Hamburg Commercial Bank AG przeciwko ENEA S.A., w której Hamburg Commercial Bank AG dochodzi roszczeń z umowy sprzedaży praw majątkowych nr ENEA/WINDPARK ŚNIATOWO/PMOZE/2013 z 26 lutego 2014 r. zawartej przez ENEA S.A. z Windpark Śniatowo Management GmbH EW Śniatowo Sp. k. (obecnie TEC1 Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. k. z siedzibą w Katowicach) powołując się na ich nabycie na podstawie umowy przelewu wierzytelności, Sąd Okręgowy w Poznaniu wydał 25 lutego 2021 r. wyrok częściowy, w którym zasądził od ENEA S.A. kwotę 494 tys. zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty. Wyrok nie jest prawomocny. 2 czerwca 2021 r. ENEA S.A. wniosła apelację od całości wyroku częściowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z 25 lutego 2021 r. Postępowanie w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym żądania objętego rozszerzeniem powództwa z 17 stycznia 2019 r. i żądania objętego rozszerzeniem powództwa z 20 sierpnia 2019 r. jest prawomocnie zawieszone na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 24 października 2019 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez tutejszy Sąd pod sygn. akt IX GC 552/17. 30 grudnia 2021 r. Hamburg Commercial Bank AG złożył w Sądzie Okręgowym w Poznaniu wniosek o zabezpieczenie powództwa.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
111
[IMAGE]
44. Zabezpieczenia ustanowione na aktywach i inne ograniczenia
Ograniczenia w dysponowaniu i zabezpieczenia ustanowione na aktywach Grupy oraz inne zabezpieczenia
Lp.
Nazwa jednostki
Tytuł zabezpieczenia
Rodzaj zabezpieczenia
Podmiot na rzecz którego ustanowiono zabezpieczenie
Zadłużenie na 31 grudnia 2021
Zadłużenie na 31 grudnia 2020
Okres na jaki ustanowiono zabezpieczenie
1.
ENEA Serwis
Zabezpieczenie umowy na udzielenie gwarancji kontraktowych
Weksel in blanco
WUPRINŻ S.A.
14
14
14 września 2022 r.
2.
ENEA Serwis
Zabezpieczenie umowy na udzielenie gwarancji kontraktowych
Weksel in blanco
PGL Lasy Państwowe
-
31
31 grudnia 2020 r.
3.
ENEA Serwis
Zabezpieczenie umowy na udzielenie gwarancji kontraktowych
Weksel in blanco
STRABAG Sp. z o.o.
30
30
09 stycznia 2023 r.
4.
ENEA Serwis
Zabezpieczenie umowy na udzielenie gwarancji kontraktowych
Weksel in blanco
STRABAG Sp. z o.o.
30
30
17 października 2023 r.
5.
ENEA Serwis
Zabezpieczenie umowy na udzielenie gwarancji kontraktowych
Weksel in blanco
STRABAG Sp. z o.o.
25
25
17 października 2023 r.
6.
ENEA Serwis
Zabezpieczenie umowy na udzielenie gwarancji kontraktowych
Weksel in blanco
STRABAG Sp. z o.o.
10
25
20 stycznia 2022 r.
7.
ENEA Serwis
Zabezpieczenie umowy na udzielenie gwarancji kontraktowych
Weksel in blanco
STRABAG Sp. z o.o.
2
-
20 stycznia 2022 r.
8.
PEC Oborniki
Zabezpieczenie pożyczki
Weksel in blanco, cesja wierzytelności
WFOŚiGW
403
706
20 czerwca 2023 r.
9.
PEC Oborniki
Zabezpieczenie pożyczki
Weksel in blanco, cesja wierzytelności
WFOŚiGW
1 058
1 158
20 września 2028 r.
10.
ENEA Ciepło
Zabezpieczenie pożyczki
Weksel in blanco
NFOŚiGW
34 387
41 327
20 grudnia 2026 r.
11.
ENEA Ciepło
Zabezpieczenie kredytu
Weksel in blanco
PKO BP S.A.
434
1 303
30 czerwca 2024 r.
12.
ENEA Ciepło
Zabezpieczenie kredytu
Weksel in blanco
ING Bank Śląski S.A.
1 019
1 969
12 listopada 2026 r.
13.
LW Bogdanka
Zabezpieczenie pożyczki
Weksel in blanco, cesja wierzytelności
WFOŚiGW
7 942
11 008
31 lipca 2024 r.
14.
MEC Piła
Zabezpieczenia pożyczek
Weksle in blanco, cesje wierzytelności
WFOŚiGW
2 000
2 952
20 czerwca 2023 r.
15.
ENEA Elektrownia Połaniec
Przewłaszczenie EUA na zabezpieczenie
przeniesienie własności EUA na mocy umowy (zabezpieczenie niepieniężne)
IRGIT
-
-
do odwołania
16.
ENEA Nowa Energia
Zabezpieczenie czynszu dzierżawnego
Blokada środków na rachunku bankowym
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa
476
476
10 grudnia 2022 r.
Poza ograniczeniami opisanymi w tabeli powyżej, ograniczenia dotyczące środków pieniężnych opisano w nocie 25.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
112
[IMAGE]
45. Udział w programie budowy elektrowni atomowej
15 kwietnia 2015 r. KGHM Polska Miedź S.A., PGE S.A., TAURON S.A. i ENEA S.A. zawarły Umowę Nabycia Udziałów w PGE EJ 1. KGHM Polska Miedź S.A., TAURON S.A. oraz ENEA S.A. nabyły od PGE S.A. po 10% udziałów (łącznie 30% udziałów) w PGE EJ 1. ENEA S.A. zapłaciła za nabyte udziały 16 mln zł. Łączne nakłady ENEA wynikające głównie z nabycia udziałów i podwyższenia kapitału zakładowego spółki wyniosły 70 902 tys. zł.
1 października 2020 r. ENEA S.A., PGE S.A., KGHM Polska Miedź S.A. i TAURON S.A. zawarły ze Skarbem Państwa list intencyjny dotyczący nabycia przez Skarb Państwa 100% udziałów w spółce PGE EJ 1. List intencyjny nie pociągał za sobą zobowiązania stron do dokonania transakcji. Decyzja o przeprowadzeniu transakcji uzależniona była od wyników negocjacji w tym zakresie oraz spełnienia innych warunków określonych w przepisach prawa lub dokumentach korporacyjnych.
26 marca 2021 r. ENEA S.A., PGE S.A., TAURON S.A. i KGHM Polska Miedź S.A. zawarły ze Skarbem Państwa umowę sprzedaży udziałów dotycząca nabycia przez Skarb Państwa 100% udziałów w spółce PGE EJ 1 (Umowa Sprzedaży Udziałów). Zgodnie z postanowieniami Umowy Sprzedaży Udziałów, przeniesienie własności udziałów PGE EJ 1 nastąpiło 31 marca 2021 r. ENEA S.A. sprzedała Skarbowi Państwa 532 523 udziały w PGE EJ 1, stanowiące 10% kapitału zakładowego oraz reprezentujące 10% głosów na zgromadzeniu wspólników PGE EJ 1 i przestała być udziałowcem spółki PGE EJ1. Cena sprzedaży za 100% udziałów wyniosła 531 362 tys. zł, z czego na ENEA przypadło 53 136 tys. zł.
Ponadto, 26 marca 2021 r. Wspólnicy zawarli z PGE EJ 1 Aneks do Porozumienia z 15 kwietnia 2015 r. w sprawie sporu PGE EJ 1 z konsorcjum WorleyParsons (Porozumienie). Zgodnie z Aneksem, wynikająca z w/w Porozumienia odpowiedzialność Wspólników względem PGE EJ 1 za wynik sporu z konsorcjum WorleyParsons została ograniczona kwotowo, a w przypadku rozstrzygnięcia w/w sporu na korzyść PGE EJ 1 Wspólnikom przysługują odpowiednio świadczenia od PGE EJ 1. Informacje nt. przebiegu sporu pomiędzy PGE EJ 1 a konsorcjum WorleyParsons przekazywane były przez PGE we właściwych raportach okresowych.
W związku z transakcją nabycia przez Skarb Państwa 100% udziałów w spółce PGE EJ 1 Wspólnicy rozwiązali także Umowę Wspólników z 3 września 2014 r. ze skutkiem od dnia 26 marca 2021 r.
Zgodnie z postanowieniami Umowy Sprzedaży Udziałów z 26 marca 2021 r. różnica pomiędzy wyceną PGE EJ 1 na 31 grudnia 2020 r. (wycena na potrzeby transakcji) a aktualizacją wyceny na 31 marca 2021 r. (wycena na dzień przeniesienia udziałów) powinna zostać zwrócona przez sprzedające spółki na rzecz Skarbu Państwa („Korekta Ceny”). Wobec powyższego, 2 czerwca 2021 r. ENEA S.A. dokonała rozliczenia Korekty Ceny sprzedaży udziałów w spółce PGE EJ 1 w części przypadającej na ENEA S.A. tj. dokonała płatności na rzecz Skarbu Państwa w łącznej wysokości 533 tys. zł.
46. Podatkowa Grupa Kapitałowa
11 grudnia 2019 r. Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu dokonał rejestracji umowy dotyczącej utworzenia podatkowej grupy kapitałowej na okres 3 lat podatkowych od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2022 r. Umowa zawarta została aktem notarialnym 12 listopada 2019 r. pomiędzy 11 spółkami Grupy Kapitałowej ENEA, w tym m.in.: ENEA S.A., ENEA Operator Sp. z o.o., ENEA Centrum Sp. z o.o., ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Elektrownia Połaniec S.A.
Spółką reprezentującą podatkową grupę kapitałową jest ENEA S.A.
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych traktuje podatkową grupę kapitałową, jako odrębnego podatnika podatku dochodowego (CIT), co oznacza, że spółki wchodzące w skład podatkowej grupy kapitałowej tracą odrębną podmiotowość dla celów podatku CIT a podmiotowość tę zyskuje podatkowa grupa kapitałowa jako całość.
Przedmiotem opodatkowania jest dochód ustalony od łącznego dochodu grupy, obliczonego, jako nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat. Odrębność podmiotowa podatkowej grupy kapitałowej istnieje wyłącznie na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych. Nie należy jej utożsamiać z odrębną podmiotowością prawną. Nie przenosi się ona również na grunt innych podatków, w szczególności każda ze spółek tworzących podatkową grupę kapitałową jest odrębnym podatnikiem podatku VAT, podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku od nieruchomości, a także płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych.
Spółki tworzące podatkową grupę kapitałową muszą spełnić szereg wymogów, obejmujących między innymi: odpowiedni poziom kapitałów, udział spółki dominującej w kapitałach spółek tworzących PGK na poziomie minimum 75%, brak posiadania przez spółki zależne udziałów w kapitale zakładowym innych spółek tworzących podatkową grupę kapitałową, brak zaległości podatkowych, osiągnięcie udziału dochodu w przychodach na poziomie przynajmniej 2% (liczonego dla całej podatkowej grupy kapitałowej) oraz zawieranie transakcji wyłącznie na warunkach rynkowych. Naruszenie powyższych wymogów będzie oznaczać rozwiązanie podatkowej grupy kapitałowej i utratę przez nią statusu podatnika. Od momentu rozwiązania każda ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej staje się samodzielnym podatnikiem dla podatku CIT.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
113
[IMAGE]
47. Wpływ pandemii COVID-19
W marcu 2020 r. wprowadzony został w Polsce stan epidemii wywołany koronawirusem SARS-Cov-2. Występowanie wirusa i powodowane przez niego skutki, podobnie jak i skutki przeciwdziałań podejmowanych przez państwo w celu ograniczenia pandemii, także w 2021 r. nie pozostawały bez wpływu na kondycję gospodarki krajowej. Po ustąpieniu kolejnej fali zachorowań i wdrożeniu programu masowych szczepień z gospodarki krajowej zdjętych została większość ograniczeń, co zaowocowało wyraźnym odbiciem wzrostowym parametrów makroekonomicznych. Dla Grupy ENEA efekty tego przejawiły się w sposób następujący:
W segmencie Wydobycie zauważalne jest zwiększenie zapotrzebowania na węgiel (ok. 31% w stosunku do analogicznego okresu roku 2020). Pandemia COVID-19 nie miała do dnia sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania tak znacznego wpływu na działalność spółki Lubelski Węgiel Bogdanka jak w 2020 r. Dodatkowo dzięki staraniom mającym na celu jak największe wykorzystanie zdolności produkcyjnych - wytężonej pracy załogi oraz optymalizacji układu i harmonogramu biegu ścian w okresie wzmożonego popytu na węgiel - możliwe było osiągnięcie rekordowych wyników produkcyjnych, które przełożyły się na wyniki finansowe 2021 r.
W segmencie Obrót w 2021 r., w stosunku do analogicznego okresu 2020 r., nastąpił wzrost łącznego wolumenu sprzedaży energii elektrycznej i paliwa gazowego o 3 393 GWh, tj. o 16%. Wzrost dotyczył przede wszystkim sprzedaży energii elektrycznej w segmencie odbiorców biznesowych. W segmencie odbiorców biznesowych wolumen sprzedaży energii elektrycznej był wyższy o 3 101 GWh, tj. o 21% i był spowodowany wyższym poziomem zakontraktowania na 2021 rok aniżeli w poprzednim roku. Wzrost wolumenu sprzedaży energii elektrycznej w segmencie gospodarstw domowych wyniósł 56 GWh, tj. 1 %. Zwiększeniu uległ również wolumen sprzedaży paliwa gazowego w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego o 236 GWh, tj. o 18%. Łączne przychody ze sprzedaży energii elektrycznej i paliwa gazowego w 2021 r. wzrosły, w stosunku do analogicznego okresu 2020 r., o 1 055 mln zł, tj. o 17%. Zwiększeniu uległy przychody zarówno w segmencie odbiorców biznesowych, jak również w segmencie gospodarstw domowych (odpowiednio o 20% i 7%).
W segmencie Wytwarzanie produkcja energii elektrycznej w 2021 r. jest wyższa o 17% w stosunku do analogicznego okresu roku 2020. Przekłada się to na wzrost przychodów tego segmentu (o ok. 21% w stosunku do analogicznego okresu roku 2020).
W segmencie Dystrybucja Grupa zaobserwowała w 2021 r. wzrost sprzedaży usług dystrybucji odbiorcom końcowym o 5% w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego, spowodowany głównie wzrostem sprzedaży w grupach taryfowych B i G.
Spółka, od początku trwania pandemii, wykonuje regularnie dodatkowe analizy możliwego wpływu związanego z pandemią COVID-19 na poziom odpisów na należności. Efektem tych analiz jest weryfikacja odpisu na oczekiwane straty. Poziom dodatkowego odpisu od początku prowadzenia tych analiz jest nieistotny z punktu widzenia sprawozdawczego, niemniej, Grupa ocenia, że w przypadku utrzymywania się ograniczeń związanych z zapobieganiem skutków epidemii COVID-19 i tym samym dalszym ograniczaniem aktywności gospodarczej, nie jest wykluczone pogorszenie się wskaźnika rotacji należności, w związku z ograniczeniem zdolności płatniczych odbiorców energii elektrycznej.
W związku z reorganizacją pracy, zwiększonymi zabezpieczeniami spowodowanymi stanem epidemicznym i czasową niedostępnością wykonawców, Grupa identyfikuje ryzyko przesunięcia terminów zakończenia planowanych remontów i modernizacji jednostek wytwórczych, m.in. dot. konkluzji BAT. Skutki ewentualnej materializacji tego ryzyka będą ograniczone w czasie i uzależnione m.in. od aktualnej sytuacji rynkowej.
Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, rozwój sytuacji w roku 2022 jest trudny do przewidzenia, podobnie jak potencjalne negatywne skutki dla działalności operacyjnej i finansowej Jednostki Dominującej oraz Grupy z tym związane. Ponowne rozprzestrzenianie się wirusa może bowiem powodować przywracanie ograniczeń i spadek aktywności gospodarczej. Grupa podejmuje jednak działania zapobiegawcze, mające na celu mitygowanie tego rodzaju ryzyk.
W ENEA S.A. funkcjonuje powołany przez Zarząd Sztab kryzysowo-koordynacyjny w ENEA S.A. , a we wszystkich spółkach Grupy działają Zespoły, które koordynują zadania związane z zapewnieniem ciągłości działania spółek Grupy ENEA w kontekście zagrożenia koronawirusem. Zarząd ENEA S.A. koordynuje poprzez Sztab całość działań w powyższym zakresie. Sztab i Zespoły podejmują działania zmierzające do ochrony zdrowia pracowników poprzez zapewnienie środków ochrony indywidualnej (m.in.: zapewnienie maseczek, żeli antybakteryjnych, rękawiczek), wdrożenie bezpiecznych zasad pracy (m.in.: wprowadzanie tam, gdzie to jest możliwe trybu pracy zdalnej, ograniczenie spotkań bezpośrednich w miejscach pracy, dezynfekcja pomieszczeń, wprowadzenie limitów pracowników w pomieszczeniach, zachowanie bezpiecznych odległości pomiędzy pracownikami). Podejmowane środki ostrożności w celu przeciwdziałania zakażeniu się koronawirusem wpływają na poziom kosztów działalności operacyjnej, co wraz ze zmianami w poziomie przychodów w ostatecznym rozrachunku wpływa na skonsolidowany wynik finansowy.
Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupa nie identyfikuje ryzyka dotyczącego zdolności do kontynuowania działalności.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
114
[IMAGE]
48. Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego
W kwietniu 2021 r. Ministerstwo Aktywów Państwowych opublikowało dokument „Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce. Wydzielenie aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa" („Program transformacji”), który zawiera koncepcję wydzielenia z grup kapitałowych poszczególnych spółek energetycznych aktywów związanych z wytwarzaniem energii elektrycznej w konwencjonalnych jednostkach węglowych („Aktywa węglowe”). Założenia Programu transformacji przewidują m.in. integrację aktywów węglowych w ramach jednego podmiotu, tj. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. - spółki zależnej PGE S.A., która będzie docelowo działała pod firmą Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego („NABE”).
23 lipca 2021 r. ENEA S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., TAURON Polska Energia S.A., ENERGA S.A. oraz Skarb Państwa zawarły porozumienie dotyczące współpracy w zakresie wydzielenia aktywów węglowych i ich integracji w ramach Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (aneksowane 14 października 2021 r.). Strony porozumienia dostrzegają potrzebę koordynacji współpracy w procesie wydzielenia Aktywów węglowych i ich integracji w NABE. W ramach porozumienia, strony zadeklarowały wzajemną wymianę niezbędnych informacji, w tym dotyczących struktur organizacyjnych, realizowanych procesów i założeń dla kierunku transformacji, których przekazanie nie narusza przepisów prawa. Porozumienie pozwoli na sprawną i efektywną realizację procesu mającego na celu utworzenie NABE.
15 listopada 2021 r. została zawarta Umowa na świadczenie usług doradztwa strategicznego pomiędzy ENEA S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., TAURON Polska Energia S.A. a KPMG Advisory sp. z o.o. sp. k. Umowę zawarto po przeprowadzeniu postępowania zakupowego pn.: Doradztwo strategiczne (z uwzględnieniem usług prawnych i podatkowych) w procesie wydzielenia wytwórczych aktywów węglowych z grup kapitałowych ENEA S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., TAURON Polska Energia S.A., ENERGA S.A.
1 marca 2022 r. Rada Ministrów przyjęła Program transformacji. Rolą NABE będzie zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego poprzez stabilne dostawy energii wytwarzanej z węgla. Wydzielenie aktywów węglowych pozwoli grupom energetycznym skupić się na przyspieszeniu inwestycji w nisko- i zeroemisyjne źródła energii oraz infrastrukturę przesyłową, a tym samym znacząco wpisze się w transformację energetyczną kraju.
49. Sytuacja polityczno – gospodarcza w Ukrainie
24 lutego 2022 r. doszło do ataku wojsk Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i rozpoczęcia tym samym konfliktu zbrojnego na dużą skalę. Wydarzenie to ma znaczący wpływ na sytuację społeczną, polityczną i gospodarczą, nie tylko w regionie, ale także globalnie. Grupa na bieżąco analizuje wpływ sytuacji polityczno gospodarczej w Ukrainie na sprawozdania finansowe oraz bieżące i przyszłe wyniki finansowe i operacyjne Grupy, jednak obecnie nie jest możliwe dokładne określenie skutków tego wpływu.
Na rynkach towarowych i finansowych widoczna jest podwyższona awersja do ryzyka i duża zmienność cen towarów oraz instrumentów finansowych. Znacząca zmienność cen energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji (EUA) może wpływać na konieczność uzupełniania depozytów zabezpieczających na IRGIT oraz na rynkach zagranicznych organizujących obrót kontraktami na uprawniania do emisji gazów cieplarnianych (The ICE, EEX), a tym samym wzrost zapotrzebowania na kapitał obrotowy. Wzrosty cen surowców wzmacniają oczekiwania na wzrost stóp procentowych (zwiększenie presji inflacyjnej), co może wpłynąć na wzrost kosztów finansowania dłużnego. Wyraźne osłabienie złotego może wpłynąć na wzrost kosztów operacyjnych.
W związku z wprowadzeniem na terenie całego kraju stopnia alarmowego CHARLIE-CRP w spółkach Grupy wdrożone zostały przedsięwzięcia opisane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 25 lipca 2016 r. w sprawie zakresu przedsięwzięć wykonywanych w poszczególnych stopniach alarmowych i stopniach alarmowych CRP. Ograniczenia w dostępach do systemów IT wskutek utrzymywania stopnia alarmowego CHARLIE-CRP mogą powodować opóźnienia w realizacji projektów i wdrożeń systemów informatycznych
W segmencie Wydobycie rozwijana w ostatnim okresie przez LW Bogdanka S.A. sprzedaż eksportowa węgla kamiennego, której zdecydowana większość realizowana była do Ukrainy, osiągnęła w 2021 roku poziom 5,5% przychodów ze sprzedaży spółki. W roku 2022 sprzedaż węgla do Ukrainy, w wyniku konfliktu zbrojnego, powstałych zniszczeń w infrastrukturze oraz wobec zwiększonego ryzyka towarzyszącego dostawom, może być znacząco utrudniona. Obecnie nie można jednak dokładnie przewidzieć skali utrudnień oraz czasu ich występowania. Z drugiej strony, aktualne zapotrzebowanie na węgiel energetyczny w kraju jest bardzo duże, m.in. ze względu na niższą produkcję w Polsce i utrudnienia w imporcie, zatem zdarzenie to nie powinno w istotny sposób wpłynąć na bieżące i przyszłe wyniki finansowe w segmencie Wydobycie.
W segmencie Obrót wzrosty cen paliwa gazowego, jak również cen energii elektrycznej mogą wpłynąć na pogorszenie wyników sprzedawców energii w roku bieżącym (konieczność zakupu na potrzeby bilansowania) oraz ceny dla klientów (w zakresie klientów nie posiadających zakupionej energii z zagwarantowaną ceną "sztywną").
W segmencie Wytwarzanie możliwa jest konieczność wsparcia interwencyjnego w bilansie energii elektrycznej, a w konsekwencji wyższa produkcję energii elektrycznej przez konwencjonalne źródła wytwórcze. Grupa nie identyfikuje obecnie wpływu wojny w Ukrainie na realizację dostaw węgla kamiennego do jednostek wytwórczych GK ENEA. Grupa ocenia, że możliwe trudności w realizacji dostaw biomasy z Ukrainy i Białorusi, jednak ich wpływ na wyniki finansowe spółek segmentu jest obecnie trudny do zwymiarowania. W przypadku ograniczeń dostaw z kierunku wschodniego w pierwszej kolejności mogą być one zastępowane dostawami z innych kierunków (krajowy, alternatywny). Na potrzeby
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł)
Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach - stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
115
[IMAGE]
produkcji energii elektrycznej bloków nr 2-7 ENEA Elektrownia Połaniec S.A. oraz produkcji ciepła w jednostkach ENEA Ciepło sp. z o.o. istnieje możliwość zastąpienia biomasy węglem
W segmencie Dystrybucja Grupa nie identyfikuje obecnie negatywnego wpływu sytuacji polityczno gospodarczej w Ukrainie na działalność operacyjną i wyniki finansowe segmentu.
Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, rozwój sytuacji wywołanej konfliktem zbrojnym w Ukrainie jest niemożliwy do przewidzenia, podobnie jak potencjalne negatywne skutki dla działalności operacyjnej i finansowej Jednostki Dominującej oraz Grupy z tym związane.
Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupa nie identyfikuje ryzyka dotyczącego zdolności do kontynuowania działalności.