2594000SEGUR418W2G08 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-12-31 ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-12-31 ifrs-full:StatutoryReserveMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:StatutoryReserveMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594000SEGUR418W2G08 2020-12-31 2594000SEGUR418W2G08 2020-01-01 2020-12-31 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 ifrs-full:StatutoryReserveMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:StatutoryReserveMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-12-31 ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-12-31 ifrs-full:RevaluationSurplusMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-12-31 ifrs-full:StatutoryReserveMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594000SEGUR418W2G08 2019-12-31 2594000SEGUR418W2G08 2019-01-01 2019-12-31 iso4217:PLN xbrli:shares iso4217:PLN
picture

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe

GRUPY KAPITAŁOWEJ GETIN NOBLE BANK S.A.

za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku

wraz ze sprawozdaniem niezależnego

biegłego rewidenta z badania

Warszawa, marzec 2021 roku

WYBRANE DANE FINANSOWE

01.01.2020-31.12.2020 tys. zł 01.01.2019-31.12.2019 tys. zł 01.01.2020-31.12.2020 tys. EUR 01.01.2019-31.12.2019 tys. EUR
Wynik z tytułu odsetek 1 037 504 949 787 231 886 220 788
Wynik z tytułu prowizji i opłat 61 420 76 999 13 728 17 899
Zysk/ (strata) brutto (613 926) (693 442) (137 215) (161 198)
Zysk/ (strata) netto (559 389) (591 551) (125 025) (137 512)
Zysk/ (strata) netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej (559 389) (591 551) (125 025) (137 512)
Całkowite dochody/ (straty) za okres (365 937) (481 637) (81 788) (111 962)
Przepływy pieniężne netto uwzględniające zmiany różnic kursowych 420 171 190 245 93 910 44 225
31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł 31.12.2020 tys. EUR 31.12.2019 tys. EUR
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 34 110 926 37 126 889 7 391 637 8 718 302
Suma aktywów 49 930 586 52 828 439 10 819 664 12 405 410
Zobowiązania wobec klientów 43 757 555 46 169 373 9 482 005 10 841 698
Kapitał własny ogółem 2 004 277 2 534 949 434 315 595 268
Kapitał Tier 1 2 665 059 3 216 844 577 503 755 394
Kapitał Tier 2 428 236 684 792 92 796 160 806
Łączny współczynnik kapitałowy 8,6% 10,0% 8,6% 10,0%
Liczba akcji 1 044 553 267 1 044 553 267 1 044 553 267 1 044 553 267

Wybrane dane finansowe zawierające podstawowe pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego przeliczono na euro według następujących zasad:

SPIS TREŚCI:

  1. WYBRANE DANE FINANSOWE
  2. I. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE
    1. Skonsolidowany rachunek zysków i strat
    2. Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów
    3. Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej
    4. Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
        1. Przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej
        2. Przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej
    5. Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych
  3. II. NOTY DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
    1. Podstawowe informacje o Banku
    2. Skład Zarządu i Rady Nadzorczej Banku
    3. Informacje o Grupie Kapitałowej
      1. Zmiany w Grupie Kapitałowej w 2020 roku
        1. Nabycie certyfikatów inwestycyjnych Open Finance Wierzytelności Detalicznych NSFIZ
        2. Nabycie certyfikatów inwestycyjnych Property FIZAN
        3. Rozliczenie transakcji sekurytyzacji
        4. Likwidacja Noble Concierge Sp. z o.o.
    4. Zatwierdzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
    5. Istotne zasady (polityki) rachunkowości
      1. Oświadczenie o zgodności
      2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego
      3. Podmiot uprawniony do badania sprawozdania finansowego
      4. Waluta funkcjonalna i waluta sprawozdawcza
      5. Zmiany w stosowanych standardach i interpretacjach
        1. Zmiany do istniejących standardów zastosowane po raz pierwszy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za 2020 rok
        2. Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena i MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji
        3. Standardy i interpretacje, które zostały już opublikowane i zatwierdzone przez UE, ale jeszcze nie weszły w życie
        4. Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe oraz MSSF 16 Leasing – reforma IBOR- II faza
        5. Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE
      6. Zasady konsolidacji
        1. Jednostki zależne
        2. Jednostki stowarzyszone
      7. Przeliczanie pozycji wyrażonych w walucie obcej
      8. Aktywa i zobowiązania finansowe
        1. Początkowe ujęcie
        2. Klasyfikacja i wycena (aktywa finansowe)
        3. Klasyfikacja i wycena (zobowiązania finansowe)
        4. Modyfikacje składników aktywów finansowych
        5. Usunięcie z bilansu aktywów i zobowiązań finansowych
      9. Pochodne instrumenty finansowe
      10. Wbudowane instrumenty pochodne
      11. Rachunkowość zabezpieczeń
        1. Zabezpieczenie wartości godziwej
        2. Zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych
      12. Utrata wartości aktywów finansowych
      13. Transakcje kupna/ sprzedaży papierów wartościowych z przyrzeczeniem odsprzedaży/ odkupu
      14. Udzielone zobowiązania warunkowe
      15. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych
      16. Rzeczowe aktywa trwałe
      17. Nieruchomości inwestycyjne
      18. Aktywa przejęte za długi
      19. Wartości niematerialne
        1. Relacje z klientami
      20. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana
      21. Połączenie jednostek niepozostających pod wspólną kontrolą
      22. Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych
      23. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
      24. Koszty rozliczane w czasie oraz przychody przyszłych okresów
      25. Świadczenia pracownicze
      26. Rezerwy
      27. Leasing finansowy i operacyjny
        1. Grupa jako leasingobiorca
        2. Grupa jako leasingodawca
        3. Subleasing
      28. Pozostałe należności
      29. Pozostałe zobowiązania
      30. Kapitał własny
        1. Kapitał podstawowy
        2. Zysk/ (straty)i zatrzymane (niepodzielony wynik)
        3. Pozostałe kapitały
      31. Przychody
        1. Wynik z tytułu odsetek
        2. Wynik z tytułu prowizji i opłat
        3. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany
        4. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy
      32. Pozostałe przychody i koszty operacyjne
      33. Dywidendy
      34. Podatek dochodowy
        1. Podatek bieżący
        2. Podatek odroczony
    6. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach
      1. Profesjonalny osąd
        1. Wynagrodzenia z tytułu ubezpieczeń
        2. Identyfikacja umów leasingowych o niskiej wartości
        3. Przewidywane rozstrzygnięcia w zakresie spraw spornych
        4. Konsolidacja jednostki specjalnego przeznaczenia
      2. Niepewność szacunków
        1. Utrata wartości instrumentów finansowych
        2. Instrumenty pochodne oraz aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy
        3. Cena sprzedaży netto aktywów przejętych za długi
        4. Jednostki stowarzyszone
        5. Utrata wartości innych aktywów trwałych, w tym inwestycji w jednostki stowarzyszone
        6. Wycena rezerw z tytułu odpraw emerytalnych
        7. Wycena rezerw na sprawy sporne
        8. Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego
        9. Leasing – Grupa jako leasingobiorca
        10. Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych
        11. Szacunki dotyczące zwrotów prowizji z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich
        12. Szacunki dotyczące rezerw portfelowych na ryzyko związane z kredytami hipotecznymi w walutach obcych
        13. Wartość godziwa nieruchomości / aktywów przejętych za długi/
        14. Test na utratę wartości Banku
    7. Korekty błędów poprzednich okresów
    8. Wynik z tytułu odsetek
    9. Wynik z tytułu prowizji i opłat
    10. Przychody z tytułu dywidend
    11. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany
    12. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy
    13. Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
    14. Koszty działania
    15. Wynik z tytułu modyfikacji nieistotnych
    16. Wynik z odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i rezerwy na zobowiązania pozabilansowe
    17. Wynik z odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostkach stowarzyszonych
    18. Podatek dochodowy
    19. Zysk przypadający na jedną akcję
        1. Podstawowy zysk/ (strata) przypadający na jedną akcję
        2. Rozwodniony zysk/ (strata) przypadający na jedną akcję
    20. Kasa, środki w Banku Centralnym
    21. Należności od banków i instytucji finansowych
    22. Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
    23. Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy
    24. Pochodne instrumenty finansowe
    25. Kredyty i pożyczki udzielone klientom
      1. Kredyty i pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu
        1. Kredyty we frankach szwajcarskich
        2. Sekurytyzacja syntetyczna portfela kredytów hipotecznych CHF
      2. Kredyty i pożyczki wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy
      3. Kredyty i pożyczki udzielone klientom według terminów zapadalności
    26. Pozostałe instrumenty finansowe
        1. Pozostałe instrumenty finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
        2. Pozostałe instrumenty finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
    27. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
    28. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych
        1. Utrata wartości inwestycji w Noble Funds Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
        2. Utrata wartości inwestycji w Open Finance S.A.
    29. Wartości niematerialne
    30. Rzeczowe aktywa trwałe
    31. Nieruchomości inwestycyjne
    32. Aktywa przejęte za długi
    33. Leasing
        1. Umowy leasingu operacyjnego – Grupa jako leasingodawca
    34. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży
    35. Inne aktywa
    36. Zobowiązania wobec banków i instytucji finansowych
    37. Zobowiązania wobec klientów
    38. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
    39. Pozostałe zobowiązania
    40. Rezerwy
        1. Rezerwa na odprawy emerytalne i rentowe
        2. Rezerwa na sprawy sporne
        3. Postępowania sądowe dotyczące kredytów indeksowanych
        4. Rezerwa na koszty ryzyka prawnego kredytów walutowych
        5. Sprawy sporne związane z decyzjami Prezesa Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”)
        6. Rezerwa na oczekiwaną kwotę zwrotów części pobranych prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytów konsumenckich
        7. Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe
        8. Rezerwa na restrukturyzację
    41. Kapitał podstawowy
    42. Pozostałe kapitały
    43. Dywidendy wypłacone i zaproponowane do wypłaty
        1. Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej banków
    44. Zobowiązania warunkowe do udzielenia kredytów i gwarancji
    45. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych
      1. Aktywa i zobowiązania finansowe, które w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane do wartości godziwej
        1. Kasa, środki w Banku Centralnym
        2. Należności od banków i instytucji finansowych
        3. Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu
        4. Pozostałe instrumenty finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
        5. Zobowiązania wobec banków i instytucji finansowych
        6. Zobowiązania wobec klientów
        7. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
      2. Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
        1. Poziom 1
        2. Poziom 2
        3. Poziom 3
        4. Instrumenty pochodne
        5. Bony pieniężne NBP
        6. Akcje i udziały w spółkach nienotowanych
        7. Kredyty wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy
      3. Aktywa niefinansowe wyceniane według wartości godziwej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
    46. Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych
    47. Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych
        1. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
        2. Wyjaśnienie różnic pomiędzy bilansowymi zmianami stanu aktywów i pasywów oraz zmianami stanu wykazanymi w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
    48. Informacje dotyczące segmentów działalności
    49. Transakcje z podmiotami powiązanymi
        1. Wybrane transakcje z podmiotami powiązanymi
        2. Wynagrodzenia członków Zarządu i Rady Nadzorczej jednostki dominującej
        3. Świadczenia dla kierownictwa Banku wynikające z programu zmiennych składników wynagrodzeń
    50. Informacje o wynagrodzeniu podmiotu uprawnionego do badania
    51. Zatrudnienie
    52. Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego
  4. III. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM W GRUPIE
    1. Ryzyko kredytowe
        1. Struktura i organizacja procesu zarządzania ryzykiem kredytowym
        2. Strategia i procesy zarządzania ryzykiem kredytowym
        3. Zakres i rodzaj systemów raportowania i pomiaru ryzyka
        4. Zarządzanie ryzykiem kredytów walutowych i indeksowanych w Getin Noble Banku.
        5. Zasady polityki stosowania zabezpieczeń i ograniczania ryzyka
        6. Ekspozycje objęte narzędziami pomocowymi z tytułu COVID-19
        7. Restrukturyzacja (forbearance)
        8. Struktura portfela kredytowego
    2. Ryzyko operacyjne
        1. Definicja i cel zarządzania ryzykiem operacyjnym
        2. Struktura i organizacja jednostki zarządzania ryzykiem operacyjnym
        3. Strategie i procesy zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz zakres i rodzaj systemów raportowania i pomiaru ryzyka operacyjnego
        4. Zasady polityki stosowania zabezpieczeń i ograniczania ryzyka operacyjnego
    3. Ryzyko utraty płynności
    4. Ryzyko rynkowe
      1. Ryzyko walutowe
        1. Analiza wrażliwości dla ryzyka walutowego
      2. Ryzyko stopy procentowej
        1. Analiza wrażliwości dla ryzyka stopy procentowej
    5. Ryzyko związane z pochodnymi instrumentami finansowymi
    6. Rachunkowość zabezpieczeń
    7. Zarządzanie kapitałem
    8. Współczynnik kapitałowy
    9. Ryzyko braku zgodności

I. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

Skonsolidowany rachunek zysków i strat

Nota 01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
DZIAŁALNOŚĆ KONTYNUOWANA
Przychody z tytułu odsetek, w tym: II.8 1 675 654 2 085 077
od aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu 1 405 263 1 679 079
od aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 106 314 145 760
od aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy 100 940 195 721
od zobowiązań finansowych 63 137 64 517
Koszty z tytułu odsetek II.8 ( 638 150 ) ( 1 135 290 )
Wynik z tytułu odsetek 1 037 504 949 787
Przychody z tytułu prowizji i opłat II.9 166 708 204 689
Koszty z tytułu prowizji i opłat II.9 ( 105 288 ) ( 127 690 )
Wynik z tytułu prowizji i opłat 61 420 76 999
Przychody z tytułu dywidend II.10 258 6 969
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany II.11 3 208 ( 21 711 )
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy II.12 42 623 25 816
Pozostałe przychody operacyjne II.13 55 369 71 273
Pozostałe koszty operacyjne II.13 ( 134 553 ) ( 201 657 )
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych ( 79 184 ) ( 130 384 )
Koszty ryzyka prawnego kredytów walutowych II.40 ( 121 330 ) ( 158 160 )
Koszty działania II.14 ( 867 591 ) ( 945 515 )
Wynik z tytułu modyfikacji nieistotnych II.15 ( 27 678 ) ( 5 510 )
Wynik z odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i rezerwy na zobowiązania pozabilansowe II.16 ( 642 391 ) ( 442 666 )
Wynik z odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostki stowarzyszone II.17 ( 25 060 ) ( 49 218 )
Wynik z działalności operacyjnej ( 618 221 ) ( 693 593 )
Udział w zyskach/ (stratach) jednostek stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności 4 295 151
Zysk/ (strata) brutto ( 613 926 ) ( 693 442 )
Podatek dochodowy II.18 54 537 101 891
Zysk z działalności kontynuowanej ( 559 389 ) ( 591 551 )
Zysk/ (strata) netto ( 559 389 ) ( 591 551 )
Przypadający:
akcjonariuszom jednostki dominującej ( 559 389 ) ( 591 551 )
akcjonariuszom niekontrolującym 0 0

Zysk/ (strata) na jedną akcję w złotych:

Zysk/ (strata) na jedną akcję w złotych: II.19
Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję z działalności kontynuowanej ( 0,54 ) ( 0,57 )
Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję z działalności zaniechanej 0 0
Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję ( 0,54 ) ( 0,57 )
Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję z działalności kontynuowanej 0 0
Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję z działalności zaniechanej 0 0
Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję 0 0

W 2020 i 2019 roku w Grupie nie wystąpiła działalność zaniechana.

Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

Nota 01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Zysk/ (strata) netto za okres ( 559 389 ) ( 591 551 )
Pozycje, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat, w tym: 129 532 18 339
Zyski/ (straty) aktuarialne II.40 315 428
Wycena kapitałowych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 128 184 17 913
Udział w innych całkowitych dochodach/(stratach) jednostek stowarzyszonych 1 033 ( 2 )
Pozycje, które zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat, w tym: 109 058 83 518
Wycena dłużnych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 95 242 46 948
Efekt rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych III.6 13 816 36 570
Inne całkowite dochody, przed opodatkowaniem 238 590 101 857
Podatek dochodowy dotyczący pozycji, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat II.18 ( 24 417 ) 23 925
Podatek dochodowy dotyczący pozycji, które zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat II.18 ( 20 721 ) ( 15 868 )
Inne całkowite dochody/ (straty) netto 193 452 109 914
Całkowite dochody/ (straty) za okres ( 365 937 ) ( 481 637 )
Przypadające:
akcjonariuszom jednostki dominującej ( 365 937 ) ( 481 637 )
akcjonariuszom niekontrolującym 0 0

Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

Nota 31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
AKTYWA
Kasa, środki w Banku Centralnym II.20 2 530 152 1 837 847
Należności od banków i instytucji finansowych II.21 1 348 942 1 608 664
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu II.22 9 474 6 549
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy II.23 110 228 123 850
Pochodne instrumenty finansowe II.24 79 875 124 509
Kredyty i pożyczki udzielone klientom II.25 34 110 926 37 126 889
wyceniane według zamortyzowanego kosztu 33 988 125 36 985 466
wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 122 801 141 423
Pozostałe instrumenty finansowe, w tym: II.26 9 606 740 9 716 588
wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 9 304 295 9 382 629
wyceniane według zamortyzowanego kosztu 302 445 333 959
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych II.28 90 910 117 241
Wartości niematerialne II.29 320 318 292 501
Rzeczowe aktywa trwałe II.30 390 387 353 118
Nieruchomości inwestycyjne II.31 146 467 150 338
Aktywa przejęte za długi II.32 300 770 354 478
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży II.34 2 464 1 164
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego 412 8 237
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego II.18 657 538 642 213
Inne aktywa II.35 224 983 364 253
SUMA AKTYWÓW 49 930 586 52 828 439
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banków i instytucji finansowych II.36 1 499 705 806 398
Pochodne instrumenty finansowe II.24 534 725 418 027
Zobowiązania wobec klientów II.37 43 757 555 46 169 373
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych, w tym: II.38 1 091 601 2 071 855
zobowiązania podporządkowane 972 255 1 578 024
Pozostałe zobowiązania II.39 688 312 581 214
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego II.18 17 0
Rezerwy II.40 354 394 246 623
Suma zobowiązań 47 926 309 50 293 490
Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej 2 004 272 2 534 944
Kapitał podstawowy II.41 2 851 630 2 851 630
Zyski zatrzymane ( 1 105 961 ) ( 851 538 )
Pozostałe kapitały II.42 258 603 534 852
Kapitał akcjonariuszy niekontrolujących 5 5
Kapitał własny ogółem 2 004 277 2 534 949
SUMA ZOBOWIĄZAŃ I KAPITAŁU WŁASNEGO 49 930 586 52 828 439

Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

Przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej

01.01.2020- 31.12.2020 Kapitał podstawowy tys. zł Zyski zatrzymane tys. zł Kapitał zapasowy tys. zł Kapitał z aktualizacji wyceny tys. zł Pozostałe kapitały rezerwowe tys. zł Razem tys. zł Kapitał akcjonariuszy niekontrolujących tys. zł Kapitał własny ogółem tys. zł
Na dzień 01.01.2020 2 851 630 ( 851 538 ) 382 796 ( 127 338 ) 279 394 2 534 944 5 2 534 949
Całkowite dochody/ (straty) za okres 0 ( 559 389 ) 0 193 452 0 ( 365 937 ) 0 ( 365 937 )
Zysk (strata) 0 ( 559 389 ) 0 0 0 ( 559 389 ) 0 ( 559 389 )
Inne całkowite dochody 0 0 0 193 452 0 193 452 0 193 452
Podział wyniku finansowego za poprzedni rok 0 469 701 ( 190 617 ) 0 ( 279 084 ) 0 0 0
Umorzenie instrumentów finansowych 0 ( 164 735 ) 0 0 0 ( 164 735 ) 0 ( 164 735 )
Razem zwiększenie (zmniejszenie) wartości kapitału własnego 0 ( 254 423 ) ( 190 617 ) 193 452 ( 279 084 ) ( 530 672 ) 0 ( 530 672 )
Na dzień 31.12.2020 2 851 630 ( 1 105 961 ) 192 179 66 114 310 2 004 272 5 2 004 277

W dniu 31 grudnia 2020 roku Bankowy Fundusz Gwarancyjny wszczął przymusową restrukturyzację Idea Banku S.A. Posiadane przez Bank akcje Idea Banku S.A. zostały umorzone. Całkowita wartość umorzonych instrumentów wyniosła 163,3 mln zł oraz 1,4 mln zł z tytułu umorzenia akcji Idea Banku S.A. w jednostce stowarzyszonej wycenianej metodą praw własności. Wartość wyceny umorzonych akcji ujęta do dnia umorzenia w kwocie -150,9 mln zł została skorygowana w pozycji kapitał z aktualizacji wyceny.

Przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej

01.01.2019- 31.12.2019 Kapitał podstawowy tys. zł Zyski zatrzymane tys. zł Kapitał zapasowy tys. zł Kapitał z aktualizacji wyceny tys. zł Pozostałe kapitały rezerwowe tys. zł Razem tys. zł Kapitał akcjonariuszy niekontrolujących tys. zł Kapitał własny ogółem tys. zł
Na dzień 01.01.2019 2 851 630 ( 1 816 042 ) 1 938 855 ( 237 256 ) 279 394 3 016 581 5 3 016 586
Całkowite dochody/ (straty) za okres 0 ( 591 555 ) 0 109 918 0 ( 481 637 ) 0 ( 481 637 )
Zysk (strata) 0 ( 591 551 ) 0 0 0 ( 591 551 ) 0 ( 591 551 )
Inne całkowite dochody 0 ( 4 ) 0 109 918 0 109 914 0 109 914
Podział wyniku finansowego za poprzedni rok 0 1 556 059 ( 1 556 059 ) 0 0 0 0 0
Razem zwiększenie (zmniejszenie) wartości kapitału własnego 0 964 504 ( 1 556 059 ) 109 918 0 ( 481 637 ) 0 ( 481 637 )
Na dzień 31.12.2019 2 851 630 ( 851 538 ) 382 796 ( 127 338 ) 279 394 2 534 944 5 2 534 949

W dniu 10 stycznia 2019 roku Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego zarejestrował podwyższenie kapitału zakładowego Banku o łączną kwotę 100 000 001,01 zł w drodze emisji 36 630 037 akcji zwykłych na okaziciela serii E o wartości nominalnej 2,73 zł każda akcja.

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych

Nota 01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zysk/ (strata) netto ( 559 389 ) ( 591 551 )
Korekty razem: 2 098 172 7 481 497
Amortyzacja II.14 159 336 160 696
Udział w (zyskach)/ stratach jednostek stowarzyszonych ( 4 295 ) ( 151 )
(Zysk)/ strata z działalności inwestycyjnej 31 404 77 818
Korekty wynikające z kosztów z tytułu odsetek z działalności finansowej 96 434 190 000
Korekty wynikające z przychodów z tytułu odsetek z działalności inwestycyjnej ( 2 109 ) ( 3 525 )
Korekty wynikające z przychodu z tytułu dywidend ( 31 ) ( 6 969 )
Zmiana stanu należności od banków i instytucji finansowych II.47 ( 88 816 ) ( 94 530 )
Zmiana stanu aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu ( 2 925 ) ( 1 680 )
Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy 13 622 24 730
Zmiana stanu pochodnych instrumentów finansowych (aktywo) II.47 48 999 138 629
Zmiana stanu pożyczek i kredytów udzielonych klientom 3 015 963 3 207 370
Zmiana stanu instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody II.47 95 989 ( 6 733 244 )
Zmiana stanu instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu 31 514 689 234
Zmiana stanu innych aktywów 139 270 234 632
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków i instytucji finansowych II.47 704 802 413 538
Zmiana stanu pochodnych instrumentów finansowych (zobowiązanie) II.47 123 524 ( 43 211 )
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów ( 2 411 818 ) 9 094 478
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych II.47 ( 12 791 ) ( 5 768 )
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań 107 098 14 281
Zmiana stanu rezerw II.47 108 026 207 912
Pozostałe korekty ( 45 368 ) 27 242
Podatek dochodowy ( 9 656 ) ( 109 985 )
Przepływy pieniężne z działalności (wykorzystane w działalności) 1 538 783 6 889 946
Zapłacony podatek dochodowy 2 173 ( 8 244 )
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 1 540 956 6 881 702
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 63 604 56 864
Dywidendy otrzymane II.10 31 6 969
Otrzymane odsetki od inwestycyjnych papierów wartościowych 2 109 3 525
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych ( 120 089 ) ( 107 919 )
Środki pieniężne netto wykorzystane w działalności inwestycyjnej ( 54 345 ) ( 40 561 )
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
Wykup wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych II.38 ( 967 463 ) ( 1 297 285 )
Spłata zaciągniętych kredytów II.36 ( 11 495 ) ( 5 099 070 )
Zapłacone odsetki od kredytów, leasingu i wyemitowanych papierów wartościowych ( 96 434 ) ( 190 000 )
Płatności leasingowe ( 67 452 ) ( 64 250 )
Środki pieniężne netto wykorzystane w działalności finansowej ( 1 142 844 ) ( 6 650 605 )
Zwiększenie/ (zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów przed skutkami zmian kursów wymiany 343 767 190 536
Skutki zmian kursów wymiany, które dotyczą środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych 76 404 ( 291 )
Zwiększenie/ (zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów 420 171 190 245
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu 2 507 421 2 317 176
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu II.47 2 927 592 2 507 421

II. NOTY DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Noty objaśniające stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Getin Noble Bank S.A. za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku.

Podstawowe informacje o Banku

Nazwa jednostki sprawozdawczej lub inne dane identyfikacyjne – Getin Noble Bank S.A.

Wyjaśnienie zmian w nazwie jednostki sprawozdawczej lub innych danych identyfikacyjnych, które to zmiany nastąpiły od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego – n/d

Siedziba jednostki – 00-843 Warszawa ul. Rondo Ignacego Daszyńskiego 2C

Forma prawna – spółka akcyjna

Państwo rejestracji – Polska

Adres zarejestrowanego biura jednostki – 00-843 Warszawa ul. Rondo Ignacego Daszyńskiego 2C

Podstawowe miejsce prowadzenia działalności – Polska

Opis charakteru oraz podstawowego zakresu działalności jednostki – podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest wykonywanie usług bankowych oraz prowadzenie działalności gospodarczej określonej w Statucie Banku

Nazwa jednostki dominującej – Getin Noble Bank S.A.

Nazwa jednostki dominującej najwyższego szczebla grupy – Getin Noble Bank S.A.

Jednostką dominującą Grupy jest Getin Noble Bank S.A. („Bank”, „jednostka dominująca”, „Emitent”, „GNB”) z siedzibą w Warszawie przy Rondzie Ignacego Daszyńskiego 2C, zarejestrowany na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 25 kwietnia 2008 roku pod numerem KRS 0000304735. Jednostce dominującej nadano numer statystyczny REGON 141334039. Podstawą prawną działalności Banku jest Statut sporządzony w formie aktu notarialnego z dnia 5 marca 2008 roku (z późniejszymi zmianami).

Kapitał podstawowy Banku wynosi 2 851 630 418,91 zł i dzieli się na 883381106 akcji serii A, 18 315 019 akcji serii B, 69 597 068 akcji serii C, 36 630 037 akcji serii D oraz 36 630 037 akcji serii E o wartości nominalnej 2,73 zł każda. Akcje Banku są akcjami zwykłymi na okaziciela, każdej akcji przysługuje prawo 1 głosu podczas Walnego Zgromadzenia Banku. Akcje są dopuszczone do obrotu giełdowego na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie i są notowane pod nazwą skróconą GETINOBLE, oznaczone kodem PLGETBK00012.

Struktura własności znacznych pakietów akcji jednostki dominującej na dzień 31 grudnia 2020 roku zgodnie z informacjami posiadanymi przez Bank przedstawiała się następująco:

Liczba posiadanych akcji Liczba posiadanych głosów na WZA % udział w kapitale podstawowym % głosów na WZA
LC Corp B.V. 499 731 696 499 731 696 47,84% 47,84%
dr Leszek Czarnecki (bezpośrednio) 88 208 870 88 208 870 8,44% 8,44%
Getin Holding S.A. 66 771 592 66 771 592 6,39% 6,39%
Pozostali akcjonariusze 389 841 109 389 841 109 37,33% 37,33%
Razem 1 044 553 267 1 044 553 267 100,00% 100,00%

Podmiotem dominującym Banku i Grupy Kapitałowej jest dr Leszek Czarnecki, który bezpośrednio oraz za pośrednictwem podmiotów zależnych posiada w sumie 62,77% akcji Getin Noble Banku S.A. Dane dotyczące akcji posiadanych przez dr. Leszka Czarneckiego i jego podmioty zależne przedstawiono w poniższej tabeli:

Liczba posiadanych akcji Liczba posiadanych głosów na WZA % udział w kapitale podstawowym % głosów na WZA
LC Corp B.V. 499 731 696 499 731 696 47,84% 47,84%
dr Leszek Czarnecki (bezpośrednio) 88 208 870 88 208 870 8,44% 8,44%
Getin Holding S.A. 66 771 592 66 771 592 6,39% 6,39%
Pozostałe 1 016 091 1 016 091 0,10% 0,10%
Razem 655 728 249 655 728 249 62,77% 62,77%

Skład Zarządu i Rady Nadzorczej Banku

Na dzień podpisania niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego skład organów zarządczych i nadzorujących Getin Noble Bank S.A. był następujący:

Zarząd Getin Noble Banku S.A.
Prezes Zarządu Artur Klimczak
Członkowie Zarządu Karol Karolkiewicz
Maciej Kleczkiewicz
Mateusz Solak
Maja Stankowska
Wojciech Tomasik

W dniu 28 kwietnia 2020 roku Rada Nadzorcza Banku podjęła uchwałę o powołaniu Zarządu Banku na kolejną 3-letnią łączną kadencję rozpoczynającą się od dnia 9 maja 2020 roku.

Pan Marcin Romanowski nie wyraził intencji powołania do Zarządu Banku na kolejną kadencję, w związku z czym pełnił funkcję Członka Zarządu do dnia 8 maja 2020 roku.

W dniu 26 czerwca 2020 roku Rada Nadzorcza Banku powołała Pana Mateusza Solaka do składu Zarządu Banku ze skutkiem na dzień 1 lipca 2020 roku.

Pan Tomasz Misiak w dniu 3 września 2020 roku złożył rezygnację z pełnienia funkcji Członka Zarządu ze skutkiem na dzień 3 września 2020 roku.

W dniu 14 stycznia 2021 roku Rada Nadzorcza Banku powołała Pana Jerzego Pruskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku ze skutkiem od dnia 14 stycznia 2021 roku.

Pan Jerzy Pruski złożył rezygnację z pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu Banku oraz udziału w Zarządzie Banku ze skutkiem na dzień 25 lutego 2021 roku.

Rada Nadzorcza Getin Noble Banku S.A.
Przewodniczący Rady Nadzorczej dr Leszek Czarnecki
Członkowie Rady Nadzorczej Barbara Bakalarska
Mariusz Grendowicz
Tadeusz Hołyński
Jacek Lisik
Piotr Liszcz
Maciej Stańczuk

W dniu 23 stycznia 2020 roku Pan Krzysztof Bielecki złożył rezygnację z funkcji Członka Rady Nadzorczej Banku.

W dniu 29 października 2020 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie powołało do składu Rady Nadzorczej, na wspólną trzyletnią kadencję, Pana Macieja Stańczuka oraz Pana Piotra Liszcza.

W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku oraz do dnia sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie wystąpiły inne zmiany w składzie Zarządu i Rady Nadzorczej Banku.

Informacje o Grupie Kapitałowej

Grupa Kapitałowa Getin Noble Bank S.A. („Grupa Kapitałowa”, „Grupa”) składa się z Getin Noble Banku S.A. jako podmiotu dominującego oraz jego spółek zależnych. Bank posiada także udziały w jednostkach stowarzyszonych.

Czas trwania poszczególnych jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony.

Getin Noble Bank S.A. jest bankiem uniwersalnym, który dysponuje ofertą produktową w zakresie finansowania oraz oszczędzania i inwestowania, a także zapewnia szeroki wachlarz usług dodatkowych, dostępnych przy wykorzystaniu różnych kanałów kontaktu z klientem – poczynając od tradycyjnych placówek bankowych, po rozwiązania technologiczne wykorzystane w ramach bankowości internetowej i placówkach bankowych nowej generacji.

Bankowość detaliczną Bank prowadzi pod marką Getin Bank, który specjalizuje się w obsłudze depozytowej klientów oraz sprzedaży kredytów detalicznych. Getin Bank oferuje również produkty inwestycyjne oraz jest aktywnym podmiotem w segmencie usług finansowych skierowanych do klientów prowadzących działalność gospodarczą oraz jednostek samorządu terytorialnego. Pion bankowości prywatnej (private banking) dedykowany do obsługi zamożnych klientów prowadzony jest pod marką Noble Bank.

Ofertę własną Banku uzupełniają produkty spółek zależnych, m. in. usługi maklerskie związane z rynkiem papierów wartościowych i giełd towarowych. W ramach współpracy ze spółkami powiązanymi Grupa oferuje także usługi z zakresu lokowania środków pieniężnych poprzez oferowanie jednostek uczestnictwa, doradztwo w zakresie inwestycji, zarządzanie portfelami inwestycyjnymi, tworzenie i zarządzanie funduszami inwestycyjnymi oraz usługi w zakresie pośrednictwa finansowo-kredytowego, oszczędnościowego, inwestycyjnego, a także finansów osobistych.

Informacje dotyczące jednostek zależnych objętych niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy Kapitałowej Getin Noble Bank S.A. przedstawiają się następująco:

Procentowa wielkość udziałów/ praw do głosów posiadanych przez Grupę 31.12.2020 31.12.2019
Noble Securities S.A. 100% 100%
Noble Concierge sp. z o.o. w likwidacji 100% 100%
Sax Development sp. z o.o. 100% 100%
Property Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych 1) 100% 100%
ProEkspert sp. z o.o. 100% 100%
Debtor Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty 100% 100%
Open Finance Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty 87,98% 87,47%
GNB Leasing Plan DAC 2) - 0%
GNB Auto Plan 2017 sp. z o.o. 2) 0% 0%

1) Property Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych posiada 100% udziałów w 9 spółkach celowych.

2) Spółka specjalnego przeznaczenia, z którą Bank przeprowadził transakcję sekurytyzacji wierzytelności; Grupa nie posiada zaangażowania kapitałowego w tej jednostce.

Wszystkie jednostki zależne są objęte konsolidacją metodą pełną.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku Grupa posiadała 42,91% udziału w kapitale własnym jednostki stowarzyszonej Open Finance S.A. oraz 36,39% udziału w kapitale własnym jednostki stowarzyszonej Noble Funds Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., wycenianych metodą praw własności.

Ze względu na istotę powiązań między Getin Noble Bankiem S.A. a spółką specjalnego przeznaczenia – GNB Auto Plan 2017 sp. z o.o., z którą Bank przeprowadził transakcję sekurytyzacji wierzytelności, spółka została objęta konsolidacją metodą pełną, pomimo iż Grupa nie posiada zaangażowania kapitałowego w tej jednostce.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku i 2019 roku udział w ogólnej liczbie głosów posiadany przez Bank w podmiotach podporządkowanych jest równy udziałowi w kapitałach tych jednostek.

Zmiany w Grupie Kapitałowej w 2020 roku

Nabycie certyfikatów inwestycyjnych Open Finance Wierzytelności Detalicznych NSFIZ

W 2020 roku Bank nabył certyfikaty inwestycyjne Funduszu w ilości 9 900 sztuk i zwiększył swój udział do 87,98% na dzień 31 grudnia 2020 roku.

Nabycie certyfikatów inwestycyjnych Property FIZAN

W dniu 18 sierpnia 2020 roku Bank objął 155 107 sztuk certyfikatów serii G wyemitowanych przez Property Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych o łącznej wartości 95 mln zł.

Rozliczenie transakcji sekurytyzacji

W dniu 20 kwietnia 2020 roku Bank dokonał ostatecznego rozliczenia i zamknięcia transakcji sekurytyzacji portfela wierzytelności wynikających z nabytych przez Bank portfeli umów leasingu, zawartej w listopadzie 2015 roku ze spółką specjalnego przeznaczenia – GNB Leasing Plan DAC. Wyemitowane przez spółkę obligacje zostały wykupione, udzielone kredyty i zobowiązanie z tytułu sekurytyzacji w pełni rozliczone. W dniu 20 lipca 2020 roku podpisana została umowa rozwiązująca pakiet umów sekurytyzacyjnych. Spółka zostanie postawiona w stan likwidacji.

Likwidacja Noble Concierge Sp. z o.o.

W dniu 29 czerwca 2020 roku Zgromadzenie Wspólników Noble Concierge Sp. z o.o. podjęło uchwałę w przedmiocie rozwiązania Spółki. W ramach realizacji procesu likwidacji Spółki, w dniu 22 lipca br. opublikowano w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ogłoszenie o likwidacji i wezwaniu wierzycieli do zgłoszenia ich wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.

Na dzień 10 marca 2021 roku Spółka sporządziła sprawozdanie finansowe na dzień zamknięcia likwidacji.

Zatwierdzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd jednostki dominującej w dniu 17 marca 2021 roku.

Istotne zasady (polityki) rachunkowości

Oświadczenie o zgodności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) zatwierdzonymi przez UE, a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami Ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości z późniejszymi zmianami i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, jak również wymogami odnoszącymi się do emitentów papierów wartościowych dopuszczonych lub będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych. MSSF obejmują standardy i interpretacje wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości.

Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zastosowano koncepcję wartości godziwej dla instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym instrumentów pochodnych, instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz nieruchomości inwestycyjnych. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są wyceniane metodą praw własności. Pozostałe składniki aktywów finansowych wykazywane są według zamortyzowanego kosztu pomniejszonego o odpisy na oczekiwane straty kredytowe, natomiast pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są według zamortyzowanego kosztu. Składniki aktywów trwałych wyceniane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonych o umorzenie i odpisy z tytułu trwałej utraty wartości Składniki aktywów trwałych lub grupy aktywów zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wykazywane są w kwocie niższej z dwóch, tj. ich wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. Pozostałe składniki aktywów/zobowiązań wyceniane są według kosztu.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. przez okres co najmniej 12 miesięcy od końca okresu sprawozdawczego.

Podstawą wyrażenia opinii o zasadności założenia kontynuacji działalności są wyniki analiz przeprowadzonych przy sporządzaniu aktualizacji Planu Naprawy, który został w dniu 15 stycznia 2021 roku przesłany do zatwierdzenia Komisji Nadzoru Finansowego („KNF”) . Pierwotny Plan Naprawy zatwierdzony w dniu 9 stycznia 2020 wymagał aktualizacji z uwagi m.in. na wystąpienie istotnych zdarzeń o charakterze makro po dniu sporządzenia i zatwierdzenia Planu Naprawy o istotnym wpływie na sytuację finansową Banku wywołanych rozprzestrzenianiem się pandemii COVID-19.

Poniżej przedstawiono zidentyfikowane istotne obszary i czynniki potencjalnego ryzyka mogące niekorzystnie wpływać na przyszłą sytuację finansową Banku, w tym na zdolność do kontynuacji działalności. Dotyczą one w szczególności wskaźników kapitałowych, rentowności oraz ryzyka związanego z kredytami walutowymi.

  1. Sytuacja kapitałowa i finansowa

Współczynniki kapitałowe Banku i Grupy na dzień 31 grudnia 2020 roku kształtowały się następująco:

Współczynnik Wymóg połączonego bufora1, 2 Norma kapitałowa CRR (Filar1 + Filar2)1, 3 Osiągnięty poziom Bank Osiągnięty poziom Grupa Kapitałowa
TCR 11,86% 9,32% 8,42% 8,59%
TIER 1 9,52% 6,99% 7,22% 7,40%
CET 1 7,76% 5,24% 7,22% 7,40%

1/ w tabeli pokazano wymóg i normy w ujęciu jednostkowym Banku, w ujęciu skonsolidowanym są one niższe o 0,01 pp

2/ na podstawie art. 55 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym

3/na podstawie art. 92 rozporządzenia nr 575/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 26 czerwca 2013r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych („Rozporządzenie CRR”) powiększonego o dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych ponad wartość wynikającą z wymogów obliczonych zgodnie ze szczegółowymi zasadami określonymi w Rozporządzeniu CRR, o którym mowa w art. 138 ust. 1 pkt 2a) Ustawy Prawo Bankowe

Spadek współczynników adekwatności kapitałowej Banku poniżej wymogów połączonego bufora ma swoje historyczne źródło w czynnikach prawno-regulacyjnych zaistniałych w 2017 roku, w tym szczególnie tych związanych z wejściem w życie Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 maja 2017 roku dotyczącego wyższych (150%) wag ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach, oraz w negatywnym wyniku finansowym Banku, w znacznej części spowodowanym istotnymi czynnikami zewnętrznymi, szczegółowo opisanymi w nocie II.5.2 skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2019 rok.

W ramach realizowanego od 2018 r. Planu Ochrony Kapitału Bank koncentrując się na budowie bazy kapitałowej w oparciu o fundusze najwyższej jakości (Tier1) dokonał podwyższenia kapitału zakładowego Banku o 390 mln zł oraz zrealizował połączenie z BPI Bankiem Polskich Inwestycji S.A zapewniające zwiększenie funduszy własnych Banku o 38 mln zł.

Negatywne `wyniki finansowe Banku uniemożliwiły natomiast zrealizowanie innych działań przewidzianych w Planie Ochrony Kapitału, w tym emisje dłużnych papierów wartościowych AT1 oraz emisje zobowiązań podporządkowanych.

Negatywny wpływ zdarzeń związanych z wybuchem w 2020 roku w Polsce pandemii COVID-19 (w tym aprecjacja kursu CHF, utworzenie dodatkowych odpisów aktualizujących na oczekiwany wzrost ryzyka kredytowego i spadek stóp procentowych NBP), utworzenie rezerw portfelowych na ryzyko prawne kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF oraz spadek funduszy własnych w związku ze zwiększeniem z 15% na koniec 2019 roku do 30% od 1 stycznia 2020 roku oraz do 50% od 1 stycznia 2021 roku poziomu amortyzacji skutków wdrożenia w 2018 roku MSSF9 spowodował obniżenie się współczynników kapitałowych poniżej progów wynikających z Rozporządzenia CRR Parlamentu Europejskiego nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych:

a/ w dniu 16 marca 2020 roku wskutek decyzji Banku Centralnego Stanów Zjednoczonych o obniżce stóp procentowych oraz reakcji rynków finansowych na rozwój pandemii w Europie nastąpiła gwałtowna przecena instrumentów finansowych oraz silna deprecjacja polskiego złotego, w szczególności w relacji do franka szwajcarskiego. W następstwie tych zdarzeń Bank odnotował naruszenie wymogu kapitałowego, o którym mowa w art. 142 ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe („Ustawa”) tj. poziomu łącznego współczynnika kapitałowego wynikającego z art. 92 rozporządzenia nr 575/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 26 czerwca 2013r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych („Rozporządzenie CRR”) powiększonego o dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych ponad wartość wynikającą z wymogów obliczonych zgodnie ze szczegółowymi zasadami określonymi w Rozporządzeniu CRR, o którym mowa w art. 138 ust. 1 pkt 2a) Ustawy. Według szacunków Banku poziom współczynnika kapitałowego, o którym mowa powyżej obliczony na dzień 16 marca 2020 r. wynosił: ok. 8,9% tj. o ok. 0,4 p.p. poniżej wymaganego przepisami prawa poziomu w wysokości 9,32%. O zaistniałym zdarzeniu naruszenia wymogu kapitałowego Bank zawiadomił w trybie art. 142 ust. 1 Ustawy KNF oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny („BFG”) niezwłocznie po powzięciu informacji, tj. w dniu 17 marca 2020 r.,

b/ w dniu 15 lutego 2021 r. Bank podjął decyzję o utworzeniu dodatkowej rezerwy portfelowej na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi w wysokości 110 mln zł, która obniżyła wynik Banku w IV kwartale 2020 r. Powyższa decyzja, przy jednoczesnym pomniejszeniu od 1.01.2021 roku funduszy własnych o kolejną transzę amortyzacji wpływu wdrożenia MSSF 9 oraz uwzględnieniu w wyniku finansowym stycznia 2021 roku szacunku rezerwy związanej z opłatami na rzecz BFG (składka roczna na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków oraz składka kwartalna dotycząca systemu gwarantowania depozytów) spowodowały obniżenie łącznego współczynnika kapitałowego TCR na dzień 31 stycznia 2021 r. do poziomu poniżej 8%, tj. poniżej progu wynikającego z art. 92 ust. 1 lit. c) Rozporządzenia CRR (Filar 1).

Na dzień 28 lutego 2021 roku szacowane współczynniki kapitałowe wynoszą odpowiednio :

Współczynnik Wymóg połączonego bufora1 Norma kapitałowa CRR (Filar1 + Filar2)1 Poziom jednostkowy Banku Poziom skonsolidowany Grupy
TCR 11,86% 9,32% 7,4% 7,5%
TIER 1 9,52% 6,99% 6,2% 6,4%
CET 1 7,76% 5,24% 6,2% 6,4%

W tym miejscu wskazać należy, że przepisy Ustawy przyznają Komisji Nadzoru Finansowego szereg uprawnień nadzorczych związanych z powyższą sytuacją, opisanych w art. 138 ust. 3, art. 142 ust. 3, czy art. 144 -145 i art. 146b Ustawy. W przedmiotowej sytuacji KNF może w ramach przyznanych uprawnień skorzystać ze wskazanych poniżej środków:

• wystąpić do Zarządu Banku z żądaniem podjęcia działań określonych w planie naprawy lub aktualizacji tego planu albo z żądaniem podjęcia w określonym czasie działań przewidzianych w zaktualizowanym planie,

• zakazać udzielania lub ograniczyć udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych akcjonariuszom (członkom) oraz członkom zarządu, rady nadzorczej i pracownikom Banku;

• nakazać obniżenie lub wstrzymanie wypłaty niektórych zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku;

• wystąpić do Zarządu Banku z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia w celu rozpatrzenia sytuacji Banku, podjęcia decyzji o pokryciu straty bilansowej lub podjęcia innych uchwał, w tym o zwiększeniu funduszy własnych;

• wystąpić do Banku z żądaniem odwołania jednego lub kilku Członków Zarządu Banku lub osób zajmujących stanowiska kierownicze, jeżeli osoby te nie dają rękojmi ostrożnego i stabilnego zarządzania Bankiem;

• nakazać, z uwzględnieniem planu naprawy, sporządzenie oraz realizację planu restrukturyzacji zobowiązań wobec niektórych lub wszystkich wierzycieli;

• nakazać wprowadzenie zmian w strategii biznesowej Banku;

• nakazać wprowadzenie zmian w statucie Banku lub jego strukturze organizacyjnej.

Po uprzednim upomnieniu na piśmie, KNF może także:

• wystąpić do właściwego organu banku z wnioskiem o odwołanie prezesa, wiceprezesa lub innego członka zarządu banku bezpośrednio odpowiedzialnego za stwierdzone nieprawidłowości;

• zawiesić w czynnościach członków zarządu, o których mowa powyżej, do czasu podjęcia uchwały w sprawie wniosku o ich odwołanie przez radę nadzorczą na najbliższym posiedzeniu;

• ograniczyć zakres działalności banku lub jego jednostek organizacyjnych;

• nałożyć na bank karę pieniężną w wysokości do 10% przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym, a w przypadku braku takiego sprawozdania - karę pieniężną w wysokości do 10% prognozowanego przychodu określonego na podstawie sytuacji ekonomiczno-finansowej banku;

• uchylić zezwolenie na utworzenie banku i podjąć decyzję o likwidacji banku.

KNF może również w świetle ww. przepisów ustanowić kuratora lub zarząd komisaryczny, jak również podjąć decyzję o przejęciu banku przez inny bank za zgodą banku przejmującego, o ile nie zagrozi to bezpieczeństwu środków gromadzonych na rachunkach w banku przejmującym, obniżeniem funduszy własnych banku przejmującego poniżej poziomu określonego zgodnie z art. 128 ust. 1, ani nie stworzy takiego niebezpieczeństwa, oraz nie zagrozi to spełnianiu wymogu, o którym mowa w art. 55 ust. 4 ustawy o nadzorze makroostrożnościowym, przez bank przejmujący.

Powyższe przepisy co do zasady określają przesłanki zastosowania środka nadzorczego, pozostawiając jednakże organowi nadzoru wybór konkretnego środka. Stosownie do zasady odpowiedniego stopniowania środków nadzorczych i stosowania środka adekwatnego do rodzaju i rozmiarów stwierdzonych nieprawidłowości, w opinii Zarządu Banku działania organów nadzorczych powinny być dostosowane do charakteru i skali przekroczenia ww. normy oraz oceny zdolności Banku do poprawy wskaźników kapitałowych. Mając to na uwadze Zarząd Banku nie spodziewa się zastosowania środków nadzorczych, które mogłyby w istotny sposób wpłynąć na założenie dotyczące kontynuacji działania Banku na potrzeby sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego.

Jednocześnie, w zaistniałej sytuacji obniżenia łącznego współczynnika kapitałowego TCR poniżej progu wynikającego z art. 92 ust. 1 lit. c) Rozporządzenia CRR, Zarząd Banku podejmuje intensywne działania na rzecz poprawy wskaźników kapitałowych Banku w najbliższej przyszłości. Działania te ukierunkowane są na:

a/ powrót na ścieżkę rentowności poprzez:

- systematyczne obniżanie kosztów finansowania (osiągnięty koszt bazy depozytowej w IV kwartale 2020 roku był o 17 punktów bazowych niższy niż w III kwartale 2020 roku oraz o 111 punktów bazowych niższy od kosztu w IV kwartale 2019 roku),

- ograniczanie profilu ryzyka Banku (koszt ryzyka kredytowego na koniec grudnia 2020 r. w wysokości 1,6% był o 0,3 p.p. poniżej poziomu z końca września 2020 roku; wskaźnik udziału kredytów z DPD 90+ w II półroczu 2020 rok uległ zmniejszeniu o 0,7 punktu proc.),

- zwiększanie efektywności operacyjnej (w 2020 roku zredukowano zatrudnienie w Grupie GNB o 838 FTE (18%).

- ścisłą kontrolę kosztów operacyjnych (w 2020 roku koszty działania - bez składek na BFG - uległy obniżeniu o 12,3% w stosunku do 2019 roku),

b/ transakcje sprzedaży NPL obniżające wymogi kapitałowe o wartości nominalnej kapitału 0,6 mld zł (łączna wartość zadłużenia 0,8 mld zł),

c/ inne transakcje mogące wpłynąć na obniżenie wymogów kapitałowych - Zarząd Banku będzie kontynuował działania zmierzające do realizacji transakcji sprzedaży/sekurytyzacji wybranych portfeli aktywów.

Powodzenie tych działań powinno umożliwić powrót na ścieżkę generowania pozytywnego wyniku finansowego oraz odbudowę pozycji kapitałowej do obowiązujących Bank poziomów współczynników kapitałowych (wymóg połączonego bufora) poprzez akumulację przyszłych zysków.

W dalszej kolejności zakłada się wspieranie tych działań zwiększeniem poziomu funduszy Tier 2 (emisje długu podporządkowanego), a w dłuższym horyzoncie funduszy Tier 1 (emisje akcji).

Powyższe działania stanowią główne założenia uruchomionego i realizowanego w horyzoncie 2020 -2024 Planu naprawy oraz jego aktualizacji złożonej przez Bank w dniu 15 stycznia 2021 r. do zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Mając jednocześnie na uwadze nieznaczny stopień obniżenia całkowitego współczynnika kapitałowego poniżej progu wynikającego z art. 92 ust. 1 lit. c) Rozporządzenia CRR, w opinii Zarządu Banku przekroczenie tej normy będzie miało charakter przejściowy, a skuteczna realizacja opisanych wcześniej działań w zakresie odbudowy współczynników adekwatności kapitałowej pozwoli na maksymalne skrócenie tego okresu.

2/ Portfel kredytów walutowych

Bank posiada istotny portfel kredytów indeksowanych do walut obcych, gdzie dominującą walutą jest frank szwajcarski. W związku z niejednolitą linią orzeczniczą sądów polskich portfel ten jest obecnie narażony na ryzyka finansowe oraz prawne. Ryzyka te zostały wycenione odpowiednio według standardu MSSF 9 i MSR 37, co zostało odzwierciedlone w utworzonych odpisach i rezerwach na dzień 31 grudnia 2020 roku. Informacja o aktualnej wysokości portfela tzw. kredytów frankowych znajduje się w nocie II.25, natomiast informacja o liczbie i wartości przedmiotu sporu postępowań sądowych dotyczących umów kredytowych indeksowanych do walut obcych znajduje się w nocie II.40 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Warto wskazać, że przed 2015 rokiem klienci, którzy zaciągnęli kredyty indeksowane, czy denominowane do CHF sporadycznie podnosili jakiekolwiek zarzuty w odniesieniu do tych produktów. Sytuacja zmieniła się po podjęciu w dniu 15 stycznia 2015 roku przez Bank Centralny w Szwajcarii decyzji o odejściu od stosowania minimalnego kursu wymiany euro (EUR) do franka szwajcarskiego (CHF). Na skutek tej decyzji nastąpił gwałtowny, skokowy wzrost kursu franka szwajcarskiego, co spowodowało z kolei wzrost rat kredytowych oraz salda kredytu dla kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyty indeksowane, czy też denominowane do CHF. Powyższe okoliczności stały się bezpośrednią przyczyną występowania przez ww. kredytobiorców na drogę sądową z roszczeniami względem banków, które udzielały kredytów indeksowanych/ denominowanych do CHF.

Początkowo orzeczenia, które zapadały w tych sprawach (2015-2018) były w przeważającej części korzystne dla banków. Obecnie, w związku ze zmieniającymi się zarzutami i argumentami kredytobiorców, wypowiedzi judykatury na kanwie problematyki kredytów indeksowanych kursem franka szwajcarskiego (CHF) są bardzo zróżnicowane, co powoduje, że zapadają zarówno wyroki korzystne, jak i niekorzystne dla banków.

Główną osią sporu w postępowaniach sądowych wytaczanych przez kredytobiorców przeciwko Bankowi są postanowienia dokumentacji kredytowej określające [i] zasady indeksacji (tzw. klauzula ryzyka) oraz [ii] zasady ustalania kursu do przeliczania rat kredytowych z CHF na PLN (tzw. klauzula spreadu). Kredytobiorcy zarzucając abuzywność ww. postanowieniom, domagają się orzeczenia nieważności umowy kredytu lub jej tzw. uzłotowienia, czyli ustalenia, że kredyt został udzielony w PLN (po przeliczeniu według kursu PLN do CHF obowiązującego w dacie wypłaty kredytu) z oprocentowaniem wg stawki referencyjnej LIBOR.

Orzecznictwo sądów polskich rozpoznających tego typu sprawy jest dalece niejednolite. Tego stanu rzeczy nie zmienił wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 (wydany w odpowiedzi na pytania prejudycjalne zgłoszone przez sąd polski rozpoznający sprawę z powództwa kredytobiorcy posiadającego kredyt indeksowany do CHF, udzielony przez jeden z banków w Polsce) . Zgodnie z ww. orzeczeniem, w którym TSUE odniósł się do konsekwencji uznania klauzul zawartych w umowie kredytu indeksowanego do CHF za niedozwolone, nie jest dopuszczalne wypełnienie luk w umowie powstałych na skutek usunięcia z niej postanowień niedozwolonych przepisem krajowym o charakterze ogólnym odwołującym się do zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów. Zdaniem Trybunału dopuszczalne jest natomiast uzupełnienie tych luk przepisem dyspozytywnym, gdy strony umowy wyrażą na to zgodę, przy czym możliwość ta jest ograniczona do przypadków, w których usunięcie takiego nieuczciwego postanowienia zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy w całości narażając tym samym konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki. TSUE pozostawił do rozstrzygnięcia przez sądy krajowe dopuszczalność dalszego wykonywania umowy kredytu w PLN oprocentowanego według stawki LIBOR wyrażając jednocześnie pogląd, że taka konstrukcja może budzić wątpliwości.

W ocenie Banku orzeczenie to stanowi ogólne wytyczne dla polskich sądów w sprawach związanych z umowami kredytów indeksowanych/denominowanych do CHF, których klauzule zostały uznane przez te sądy za abuzywne, jednak obecnie brak jest ukształtowanej linii orzecznictwa polskich sądów w zakresie kredytów udzielonych przez Bank, zwłaszcza w sytuacji, gdy żadna z klauzul zawartych we wzorcach umownych stosowanych przez Bank nie została uznana za niedozwoloną w ramach kontroli abstrakcyjnej, nie zakazano jej stosowania i nie została wpisana do rejestru klauzul abuzywnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Mimo powyższego wyroku TSUE, sądy polskie nie wypracowały dotychczas jednolitego poglądu na temat konsekwencji uznania klauzul zawartych w umowach kredytów indeksowanych / denominowanych do CHF za niedozwolone, co potwierdza możliwość prezentowania różnych poglądów prawnych na tym tle. Sądy powszechne – już po wydaniu przez TSUE wyroku w sprawie C-260/18 - skierowały kolejnych 16 pytań prejudycjalnych do TSUE w 7 różnych postępowaniach, jak również przedstawiły Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawne dotyczące wątpliwości ujawniających się w sprawach kredytów indeksowanych / denominowanych do CHF.

W związku z tą niejednolitością orzecznictwa w dniu 25 marca 2021 roku planowane jest podjęcie uchwały przez pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, w odpowiedzi na sześć pytań postawionych w dniu 29 stycznia 2021 r. przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, dotyczących wybranych zagadnień prawnych związanych z walutowymi kredytami hipotecznymi. Szczegółowe informacje na ten temat ostały przedstawione w nocie II.40.

Przedmiotowa uchwała Sądu Najwyższego może mieć istotny wpływ na przyszłe kształtowanie się linii orzecznictwa sądowego w Polsce w zakresie konsekwencji uznania za abuzywne postanowień umownych odnoszących się do sposobu określania kursu waluty w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego, a także na poziom rezerw na kredyty frankowe. Na moment sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego, z uwagi na brak możliwości przewidzenia kształtu rozstrzygnięcia poszczególnych kwestii przez Sąd Najwyższy, nie jest możliwe miarodajne oszacowanie jego wpływu na sytuację finansową Banku.

W dniu 8 grudnia 2020 roku Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego zaproponował rozwiązanie kwestii ryzyka związanego z walutowymi kredytami hipotecznymi dla całego sektora. Miałoby ono polegać na oferowaniu przez banki swoim klientom możliwości zawierania ugód dotyczących uprzednio zawartych umów kredytowych, zgodnie z którymi kredyt byłby traktowany w sposób, jakby od momentu udzielenia był kredytem złotowym, oprocentowanym według stopy WIBOR powiększonej o marżę historycznie stosowaną do takiego kredytu. Propozycja Przewodniczącego KNF stała się przedmiotem konsultacji sektorowych, w tym również w ramach Związku Banków Polskich.

Ze względu na pytania Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego skierowane do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, jak również wysoką niepewność w przedmiocie treści rozstrzygnięcia prawnokształtującego, dotyczącego skutków abuzywności klauzul, a także dotychczasową linię orzecznictwa sądów powszechnych, zdaniem Zarządu Banku decyzja o udziale w procesie zawierania ugód z klientami winna zostać poprzedzona analizą orzecznictwa, które ukształtuje się w konsekwencji wspomnianej uchwały SN. Nie bez znaczenia pozostaną również stanowiska pozostałych Regulatorów, poziom wpływu finansowego przed i po opodatkowaniu oraz konsekwencje kapitałowe, w tym korekty regulacyjne poziomu wymogów kapitałowych związanych z walutowymi kredytami hipotecznymi. Na moment publikacji niniejszego raportu Zarząd Banku, ani inny organ korporacyjny Banku nie podjął jakiejkolwiek decyzji dotyczącej udziału w procesie zawierania ww. ugód.

W związku z opisanym powyżej brakiem ukształtowania jednolitej linii orzecznictwa polskich sądów w zakresie kredytów indeksowanych/denominowanych do CHF i jednoczesnym zwiększeniem po ww. wyroku TSUE liczby pozwów wnoszonych przez klientów posiadających tego typu kredyty Bank ocenia, iż przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do walut obcych, mogą nie być w pełni odzyskane oraz może powstać po stronie Banku zobowiązanie do wypływu środków pieniężnych, w wyniku czego stosując MSR 37 oszacował i rozpoznał rezerwę w oparciu o podejście o charakterze portfelowym na ryzyko prawne związane z kredytami hipotecznymi powiązanymi z walutą obcą w kwocie 279,5 mln złotych. Łącznie z rezerwami na spory sądowe związane z tego typu kredytami istniejące na dzień 31 grudnia 2020 roku, utworzone przez Bank rezerwy na dzień 31 grudnia 2020 roku wynoszą 323 mln złotych (metodologia został opisana w nocie II.40). Ze względu na powyższą niejednolitość dotychczasowego orzecznictwa sądów polskich, stosunkowo niewielką liczbę ostatecznych rozstrzygnięć w tego typu sprawach oraz niepewność dotyczącą przyszłego rozwoju linii orzeczniczej w tego typu sporach sądowych, jak również trudność w precyzyjnym oszacowaniu skali działań podejmowanych w przyszłości przez kredytobiorców w zakresie wdania się w spór sądowy z Bankiem, istnieje istotne ryzyko zmiany w przyszłości poziomu ww. rezerwy na ryzyko prawne portfela kredytów CHF.

Warto przy tym podkreślić, że opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądów polskich nie odnoszą się do treści klauzul określających zasady indeksacji oraz zasady ustalania kursu do przeliczania rat kredytowych z CHF na PLN. Ocena tych klauzul pod kątem abuzywności jest natomiast pierwszym elementem, który sąd rozpoznający sprawę indywidualnego kredytobiorcy powinien dokonać. W tym kontekście należy wskazać, że powyższe klauzule Banku zawarte we wzorcach umów kredytu indeksowanego kursem walut obcych nie zostały wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa UOKiK, jak również nie posiadają wad wskazanych przez Prezesa UOKiK w odniesieniu do klauzul stosowanych przez inne podmioty. W przedmiotowych klauzulach brak jest bowiem blankietowego odesłania do „tabeli kursowej”, której sposób tworzenia nie został określony w umowie kredytu i która ulega zmianom w ciągu dnia. Takie blankietowe odesłania były natomiast kwestionowane przez Prezesa UOKiK. Kwestionowane były również klauzule odsyłające do tabel kursowych bez wskazania: (a) źródła odczytu kursu, (b) chwili jego odczytu lub (c) czasu obowiązywania kursów. W przypadku ww. klauzul Banku nie mamy do czynienia z żadną z takich sytuacji. Z opisanych wyżej przyczyn Bank stoi na stanowisku, że klauzule indeksacyjne / przeliczeniowe zawarte w jego wzorcach umownych nie stanowią niedozwolonych postanowień umownych, gdyż nie są one sprzeczne z dobrymi obyczajami ani nie naruszają w stopniu rażącym interesów konsumentów (art. 385(1) § 1 Kodeksu cywilnego), a tym samym nie powinny stanowić podstawy do orzekania przez sądy powszechnie o nieważności umów kredytowych je zawierających.

Należy także wskazać, że zarówno wzorce umowne Banku, jak i proces udzielania kredytów indeksacyjnych do CHF dostosowane były do wymogów prawnych oraz nadzorczych, w szczególności tych określonych w wydanej przez Komisję Nadzoru Finansowego Rekomendacji S i jej nowelizacji, co wielokrotnie było przedmiotem badania ze strony organów nadzorczych (KNF) oraz UOKIK.

Finansowanie pozycji walutowej Banku wynikającej z portfela kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego odbywa się głównie poprzez transakcje pochodne CIRS oraz FX swap. Struktura terminowa tych transakcji nie jest w pełni dostosowana do okresów zapadalności kredytów CHF, co w warunkach zaburzeń na rynkach finansowych oraz pogorszonych wskaźników kapitałowych Banku powoduje występowanie ryzyka związanego ze zdolnością do odnowienia kontraktów oraz wzrostem kosztów ich odnawiania. Obserwowany wzrost ryzyka i podjęte przez Bank działania w powyższym zakresie zostały szczegółowo opisane w nocie III.3.

Uwzględniając powyższe okoliczności i zidentyfikowane niepewności, które pomimo podjętych przez Bank działań, mogą budzić poważne wątpliwości co do zdolności Banku do kontynuacji działalności- dotyczące zwłaszcza niespełniania przez Bank wskaźników wypłacalności kapitałowej – Zarząd Banku w oparciu o dokonane analizy wszelkich aspektów działania Banku oraz jego bieżącej i prognozowanej sytuacji finansowej uznał, że zastosowanie założenia kontynuacji działalności do sporządzenia niniejszych sprawozdań finansowych jest zasadne. Dokonując tej oceny przyjęto, iż podejmowane przez Bank działania pozwolą na kontynuowanie działalności przez okres co najmniej kolejnych 12 miesięcy.

Wyeliminowanie zidentyfikowanych zagrożeń i doprowadzenie do odbudowy wskaźników kapitałowych i rentowności wymaga wdrożenia określonych w Planie Naprawy opcji naprawy, w tym osiągnięcia określonych w Planie Naprawy celów biznesowych. Zarząd Banku zwraca uwagę na ryzyko związane z prowadzoną restrukturyzacją Banku i Grupy oraz niepewność dotyczącą skutków trwającej pandemii koronawirusa COVID-19 i jej wpływu na sytuację finansową Banku i Grupy. Zaistniałe w ostatnich miesiącach istotne zdarzenia, tj.: wybuch pandemii COVID-19 oraz jej dynamiczny rozwój ma negatywny wpływ na sytuację finansową Banku oraz Grupy Kapitałowej oraz tempo osiągnięcia celów określonych w Planie Naprawy.

Podmiot uprawniony do badania sprawozdania finansowego

Podmiotem uprawnionym do przeprowadzenia badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest Grant Thornton Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w Poznaniu.

Waluta funkcjonalna i waluta sprawozdawcza

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w polskich złotych (zł), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach złotych (tys. zł). Polski złoty jest walutą funkcjonalną jednostki dominującej i innych spółek uwzględnionych w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz walutą sprawozdawczą skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Zmiany w stosowanych standardach i interpretacjach

Zmiany do istniejących standardów zastosowane po raz pierwszy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za 2020 rok

Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej za rok zakończony dnia 31 grudnia 2019 roku, za wyjątkiem zastosowania następujących nowych standardów, zmian do istniejących standardów i interpretacji obowiązujących dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2020 roku:

- Zmiany do Odniesień do Założeń Koncepcyjnych zawartych w Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych i MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów – Definicja istotności; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena i MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji – reforma wskaźników stóp procentowych; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSSF 3 Połączenia jednostek gospodarczych – obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2020 roku lub po tej dacie,

- Zmiana do MSSF 16 Leasing – udogodnienia czynszowe związane z COVID-19 wprowadzają praktyczny wyjątek, który pozwala leasingobiorcom na nie ocenianie czy udogodnienia czynszowe, których wystąpienie jest bezpośrednią konsekwencją pandemii COVID-19 i spełniają określone warunki, stanowią modyfikację leasingu, oraz zamiast tego ujmować tego typu udogodnienia czynszowe jakby nie były modyfikacją leasingu; obowiązująca w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 czerwca 2020 roku lub po tej dacie. Grupa nie zdecydowała się na zastosowanie praktycznego wyjątku wprowadzonego do standardu.

Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena i MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji

Zmiana standardów MSSF 9, MSR 39 oraz MSSF 7 opublikowana dnia 16 stycznia 2020 roku Rozporządzeniem Komisji (UE) dotyczy wpływu reformy wskaźników referencyjnych stóp procentowych na zasady stosowania rachunkowości zabezpieczeń do momentu zastąpienia istniejących wskaźników referencyjnych alternatywnym oprocentowaniem.

Zmiana ta pozwala na tymczasowe odstępstwa od stosowania szczególnych wymogów rachunkowości zabezpieczeń poprzez przyjęcie założenia, że wskaźnik referencyjny stopy procentowej, na którym opierają się zabezpieczane przepływy lub zabezpieczone ryzyko oraz wskaźnik referencyjny stopy procentowej, na którym opierają się przepływy pieniężne wynikające z instrumentu zabezpieczającego, nie ulegają zmianie w wyniku reformy wskaźnika referencyjnego stopy procentowej.

Grupa skorzystała z możliwości zastosowania wyżej wymienionych zmian i nie uwzględniła niepewności w zakresie kształtowania się wskaźników referencyjnych po okresie ich zastąpienia w wyniku reformy w ramach prowadzonej w Grupie rachunkowości zabezpieczeń.

Reforma wskaźników referencyjnych stopy LIBOR może mieć wpływ na prowadzoną w Banku rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych dla waluty CHF. Wszystkie instrumenty zabezpieczające wchodzące w skład rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych to transakcje CIRS CHF/PLN, których przepływy odsetkowe na nodze CHF oparte są o LIBOR CHF 3M. Kwoty nominalne oraz wartości godziwe instrumentów zabezpieczających CIRS w ramach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych przedstawione są w nocie III.6.

Standardy i interpretacje, które zostały już opublikowane i zatwierdzone przez UE, ale jeszcze nie weszły w życie

- Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe oraz MSSF 16 Leasing – reforma wskaźników stóp procentowych – Faza 2; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe – przedłużenie tymczasowego zwolnienia ze stosowania MSSF 9; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 czerwca 2023 roku lub po tej dacie.

Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe oraz MSSF 16 Leasing – reforma IBOR- II faza

Wprowadzone zmiany do MSSF 9 polegają na umożliwieniu ujęcia modyfikacji umownych przepływów pieniężnych ze względu na reformę IBOR poprzez aktualizację efektywnej stopy procentowej kontraktu w celu odzwierciedlenia przejścia na alternatywną stopę referencyjną (nie będzie obowiązku zaprzestania ujmowania lub korygowania wartości bilansowej brutto instrumentów finansowych). Podobne rozwiązanie dotyczy ujęcia przez leasingobiorców modyfikacji leasingu zgodnie z MSSF 16. Zmiany do MSR 39 dają możliwość dalszego stosowania rachunkowości zabezpieczeń pomimo zmian wymagane przez reformę IBOR, jeśli zabezpieczenie spełnia inne kryteria rachunkowości zabezpieczeń. Zmiany do MSSF 7 nakładają na spółki konieczność ujawnień wynikających z reformy oraz o tym, jak zarządza przejściem na alternatywne stopy referencyjne.

Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE

MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji wydanych przez RMSR, z wyjątkiem poniższych nowych standardów oraz zmian do standardów, które według stanu na dzień 17 marca 2021 roku nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w UE (poniższe daty wejścia w życie odnoszą się do standardów w wersji pełnej):

- MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe – obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe – obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 czerwca 2023 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe oraz MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach – sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany; prace prowadzące do zatwierdzenia niniejszych zmian zostały przez UE odłożone bezterminowo,

- Zmiana do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych – zmiany mają wpływ na wymogi dotyczące prezentacji zobowiązań, w szczególności wyjaśniają jedno z kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe; obowiązująca w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie,

- Roczne Zmiany do Standardów 2018-2020; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe – Wpływy przed Planowanym Użyciem – zmiany zabraniają jednostce odliczania od kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych kwot otrzymanych ze sprzedaży składników wytworzonych w trakcie przygotowywania aktywa do zamierzonego użytkowania. Zamiast tego jednostka rozpoznaje takie przychody ze sprzedaży i powiązane koszty w rachunku zysków i strat; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe – Umowy rodzące obciążenia – koszty wykonania umowy – zmiany precyzują koszty jakie należy uwzględnić przy szacowaniu kosztu wykonania umowy na potrzeby oszacowania czy umowa jest umową rodzącą obciążenia; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSSF 3 Połączenia jednostek gospodarczych – odniesienie do Ram Koncepcyjnych z 2018 roku; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub po tej dacie,

- Zmiana do MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów – definicja szacunków księgowych; obowiązująca w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie,

- Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych i Zasad Praktyki MSSF 2 – ujawnianie zasad rachunkowości; obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie.

Daty wejścia w życie są datami wynikającymi z treści standardów ogłoszonych przez Radę ds. Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej. Daty stosowania standardów w UE mogą różnić się od dat stosowania wynikających z treści standardów i są ogłaszane w momencie zatwierdzenia do stosowania przez UE.

Według szacunków Banku, wyżej wymienione nowe standardy, zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Bank na dzień bilansowy.

Zasady konsolidacji

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Getin Noble Banku S.A., jako jednostki dominującej oraz sprawozdania jego jednostek zależnych. Sprawozdania finansowe Banku i jego jednostek zależnych wykorzystane do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego dotyczą stanu na ten sam dzień bilansowy.

Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, stosując jednolite zasady (politykę) rachunkowości w odniesieniu do podobnych transakcji oraz innych zdarzeń następujących w zbliżonych okolicznościach. Jeżeli członek grupy kapitałowej stosuje zasady rachunkowości odmienne od zasad (polityki) rachunkowości przyjętych w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych, sprawozdanie tego członka grupy jest odpowiednio korygowane w trakcie sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w celu uzyskania zgodności z zasadami (polityką) rachunkowości grupy kapitałowej.

Jednostki zależne

Bank, niezależnie od charakteru zaangażowania w danej jednostce, określa swój status jednostki dominującej, oceniając, czy sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonano inwestycji. Inwestor sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonano inwestycji, w przypadku, gdy z tytułu swojego zaangażowania w tę jednostkę podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub, gdy ma prawa do zmiennych wyników finansowych oraz ma możliwość wywierania wpływu na wysokość tych wyników finansowych poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką.

Tak więc Bank sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonano inwestycji, wtedy i tylko wtedy, gdy jednocześnie:

a) sprawuje władzę nad jednostką, w której dokonano inwestycji,

b) tytułu swojego zaangażowania w jednostce, w której dokonano inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawa do zmiennych wyników finansowych oraz

c) posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad jednostką, w której dokonano inwestycji, do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych.

Konsolidacja jednostki, w której dokonano inwestycji, rozpoczyna się od dnia, w którym Bank uzyskuje kontrolę nad tą jednostką, a ustaje wtedy, gdy Bank traci nad nią kontrolę.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe:

a) łączy podobne pozycje aktywów, zobowiązań, kapitału własnego, przychodów, kosztów i przepływów pieniężnych Banku oraz jego jednostek zależnych,

b) kompensuje (wyłącza) wartość bilansową inwestycji jednostki dominującej w każdej z jednostek zależnych oraz tej części kapitału własnego każdej z jednostek zależnych, która odpowiada udziałowi jednostki dominującej,

c) wyłącza w całości aktywa i zobowiązania, kapitał własny, przychody, koszty i przepływy pieniężne grupy kapitałowej odnoszące się do transakcji między jednostkami tej grupy kapitałowej (zyski i straty na transakcjach wewnątrz tej grupy, które są ujęte jako aktywa, wyłącza się w całości). Różnice przejściowe, wynikające z wyłączenia zysków i strat na transakcjach wewnątrz grupy kapitałowej, ujmuje się zgodnie z MSR 12.

Bank przypisuje zysk lub stratę i każdy składnik innych całkowitych dochodów do właścicieli jednostki dominującej oraz do udziałów niekontrolujących. Bank przedstawia udziały niekontrolujące w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kapitale własnym, oddzielnie od kapitału własnego właścicieli jednostki dominującej. Zmiany w udziale własnościowym jednostki dominującej w jednostce zależnej, które nie skutkują utratą przez jednostkę dominującą kontroli nad jednostką zależną, stanowią transakcje kapitałowe. W przypadku, gdy zmienia się część kapitału własnego posiadanego przez udziały niekontrolujące, Bank dokonuje korekty wartości bilansowej udziałów kontrolujących i niekontrolujących, w celu odzwierciedlenia zmian we względnych udziałach w jednostce zależnej. Wszelkie różnice pomiędzy kwotą korekty udziałów niekontrolujących a wartością godziwą kwoty zapłaconej lub otrzymanej Bank odnosi bezpośrednio na kapitał własny i przypisuje to do właścicieli jednostki dominującej.

Jeżeli Bank utraci kontrolę nad jednostką zależną, to:

a) wyłącza aktywa (w tym wartość firmy) i zobowiązania byłej jednostki zależnej w ich wartości bilansowej na dzień utraty kontroli,

b) wyłącza wartość bilansową udziałów niekontrolujących byłej jednostki zależnej na dzień utraty kontroli (w tym przypisane do nich wszelkie składniki innych całkowitych dochodów),

c) ujmuje wartość godziwą otrzymanej zapłaty wynikającej z transakcji, zdarzenia lub okoliczności, które doprowadziły do utraty kontroli,

d) ujmuje wydanie akcji, w przypadku, gdy transakcja, zdarzenie lub okoliczności, które doprowadziły do utraty kontroli wiąże się z wydaniem akcji byłej jednostki zależnej,

e) kwotę ujętą w innych całkowitych dochodach związaną z byłą jednostką zależną poddaje przekwalifikowaniu do rachunku zysków i strat lub przenosi bezpośrednio do zysków zatrzymanych,

f) ujmuje wszelkie inwestycje utrzymane w byłej jednostce zależnej w ich wartości godziwej na dzień utraty kontroli, a następnie ujmuje je i wszelkie kwoty wzajemnych zobowiązań byłej jednostki zależnej i jednostki dominującej zgodnie z odpowiednimi MSSF,

g) ujmuje wszelkie powstałe różnice związane z utratą kontroli jako zysk lub stratę w rachunku zysków i strat możliwych do przypisania jednostce dominującej.

Jednostki stowarzyszone

Jednostkami stowarzyszonymi są te jednostki, na które inwestor wywiera znaczący wpływ. Znaczący wpływ jest to władza pozwalająca na uczestniczenie w podejmowaniu decyzji na temat polityki finansowej i operacyjnej jednostki, w której dokonano inwestycji, niepolegająca jednak na sprawowaniu kontroli lub współkontroli nad polityką tej jednostki.

Jeżeli Bank posiada bezpośrednio lub pośrednio (np. poprzez jednostki zależne) 20% lub więcej praw głosu w jednostce, w której dokonano inwestycji, to zakłada się, że Bank wywiera znaczący wpływ na tę jednostkę, chyba że można w sposób oczywisty wykazać, że jest inaczej. Natomiast jeśli Bank posiada bezpośrednio lub pośrednio (np. poprzez jednostki zależne) mniej niż 20% praw głosu w jednostce, w której dokonano inwestycji, to można założyć, że nie wywiera on na tę jednostkę znaczącego wpływu, chyba że można w sposób oczywisty taki wpływ wykazać. Bank traci znaczący wpływ na jednostkę, w której dokonano inwestycji, w momencie, gdy traci władzę pozwalającą na uczestniczenie w podejmowaniu decyzji w sprawie polityki finansowej i operacyjnej jednostki, w której dokonano inwestycji.

W odniesieniu do ujmowania inwestycji w jednostkach stowarzyszonych Grupa stosuje metodę praw własności, według której inwestycja jest początkowo ujmowana według kosztu, a następnie po dniu nabycia jej wartość jest korygowana odpowiednio o zmianę udziału inwestora w aktywach netto jednostki, w której dokonano inwestycji. Zysk lub strata inwestora obejmuje jego udział w zysku lub stracie jednostki, w której dokonano inwestycji, a inne całkowite dochody inwestora obejmują jego udział w innych całkowitych dochodach jednostki, w której dokonano inwestycji. Jeżeli udział jednostki w stratach jednostki stowarzyszonej jest równy lub wyższy od jego udziału w jednostce stowarzyszonej, jednostka zaprzestaje ujmowania swojego udziału w dalszych stratach.

Zyski i straty wynikające z „oddolnych” i „odgórnych” transakcji pomiędzy Bankiem i jego jednostkami zależnymi a jednostką stowarzyszoną ujmuje się w sprawozdaniu finansowym Grupy jedynie w stopniu odzwierciedlającym udziały niepowiązanych inwestorów w jednostce stowarzyszonej. Udział inwestora w zyskach lub stratach jednostki stowarzyszonej z tytułu tych transakcji podlega wyłączeniu.

Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Grupa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy konieczne jest dokonanie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w odniesieniu do jej inwestycji netto w jednostce stowarzyszonej. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej, tj. wartości użytkowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży, w zależności od tego, która z nich jest wyższa. W przypadku gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, Grupa ujmuje w rachunku zysków i strat odpis z tytułu utraty wartości.

Przeliczanie pozycji wyrażonych w walucie obcej

Transakcje wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane przy zastosowaniu odpowiednio obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są w odpowiednich pozycjach rachunku zysków i strat. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny do wartości godziwej.

Aktywa i zobowiązania finansowe

Początkowe ujęcie

Nabycie i sprzedaż aktywów finansowych rozpoznawane są na dzień dokonania transakcji (a nie w momencie wpływu lub wypływu środków pieniężnych) oraz wykazuje się je w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym okresu, którego dotyczą.

W momencie początkowego ujęcia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wycenia się według wartości godziwej, powiększonej, w przypadku składnika aktywów lub zobowiązania finansowego niekwalifikowanych jako wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, o koszty transakcji, które mogą być bezpośrednio przypisane do nabycia lub emisji składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego.

Klasyfikacja i wycena (aktywa finansowe)

Klasyfikacja aktywów finansowych odbywa się w momencie początkowego ujęcia składnika aktywów w bilansie i zależy od:

- modelu biznesowego w zakresie zarządzania aktywami finansowymi, który określany jest na poziomie odzwierciedlającym sposób, w jaki zarządza się łącznie grupami aktywów finansowych, aby zrealizować określony cel biznesowy oraz

- charakterystyki umownych przepływów pieniężnych, tj. od tego, czy umowne przepływy pieniężne stanowią wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (tzw. kryterium SPPI – ang. solely payments of principal and interest).

W zależności od modelu biznesowego, a także charakterystyki umownych przepływów pieniężnych, aktywa finansowe mogą zostać zaklasyfikowane jako:

- wyceniane w zamortyzowanym koszcie,

- wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody,

- wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy.

Model biznesowy nie zależy od zamiarów kierownictwa odnośnie pojedynczego instrumentu. Grupa może mieć więcej niż jeden model biznesowy w zakresie zarządzania instrumentami finansowymi. Grupa ocenia swój model biznesowy biorąc pod uwagę wszystkie informacje, które są dostępne na dzień oceny. Takie informacje obejmują między innymi:

- przyjęte polityki i cele zarządzania portfelem oraz ich realizacja w praktyce;

- sposób, w jaki wyniki modelu biznesowego i aktywów finansowych utrzymywanych w ramach tego modelu biznesowego są oceniane i przekazywane kluczowemu personelowi kierowniczemu Grupy,

- rodzaje ryzyka, które mają wpływ na wyniki modelu biznesowego (i aktywów finansowych utrzymywanych w ramach tego modelu biznesowego), a w szczególności sposób, w jaki zarządza się tym ryzykiem,

- sposób, w jaki wynagradzane są osoby zarządzające aktywami finansowymi,

- częstotliwość, wartość sprzedaży aktywów z portfela we wcześniejszych okresach, powody tej sprzedaży oraz oczekiwania odnośnie przyszłych operacji sprzedaży.

Dłużne aktywa finansowe mogą zostać zakupione w ramach następujących modeli biznesowych:

- model biznesowy zakładający utrzymanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy (model „utrzymywanie”),

- model biznesowy, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż aktywów finansowych (model „utrzymywanie i sprzedaż”),

- inne modele biznesowe.

Aktywa finansowe, które są utrzymywane w ramach modelu biznesowego zakładającego utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, są zarządzane z zamiarem realizowania przepływów pieniężnych poprzez otrzymywanie płatności wynikających z umowy w całym okresie życia instrumentu. Jednakże Grupa nie musi utrzymywać wszystkich instrumentów w ramach tego modelu biznesowego do terminu wymagalności. Model ten zakłada, że sprzedaż aktywów finansowych (w szczególności portfela kredytowego i portfela papierów wartościowych) w ramach danego portfela:

- realizowana jest sporadycznie (nawet w przypadku znaczącej wartości);

- wartość tej sprzedaży jest wartościowo nieznacząca (pojedynczo lub łącznie), nawet jeśli dochodzi do niej często.

Niezależnie od powyższych zasad, sprzedaż w ramach tego modelu biznesowego może być realizowana w następujących okolicznościach:

- wzrost ryzyka kredytowego związanego z danymi aktywami finansowymi (w tym sprzedaży portfela NPL – z trwałą tratą wartości);

- wdrożeniem planu awaryjnego utrzymania płynności;

- zbycie papierów wartościowych w związku ze zbliżającą się zapadalnością papierów tj. w terminie dwóch tygodni przed faktyczną zapadalnością;

- zarządzanie ryzykiem koncentracji;

- wymuszona przez strony trzecie – dotyczy to aktywów finansowych, które w związku np. z wymogami organów nadzorczych muszą zostać sprzedane, jednak pierwotnie były one utrzymywane w celu pozyskiwania umownych przepływów pieniężnych (np. realizacja planu naprawy);

- zmiany prawa lub regulacji - realizowana w celu utrzymania zakładanego poziomu kapitału regulacyjnego.

W modelu biznesowym, którego cel jest realizowany zarówno poprzez uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i poprzez sprzedaż składników aktywów finansowych, kluczowy personel kierowniczy Grupy podjął decyzję o tym, że zarówno uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż aktywów finansowych są niezbędne do realizowania celu tego modelu biznesowego. Model ten zakłada większą częstotliwość i wartość sprzedaży w porównaniu z modelem „utrzymywanie”. Wynika to z faktu, że sprzedaż aktywów finansowych jest niezbędna do realizacji celu modelu biznesowego, a nie jest tylko jego działaniem sporadycznym. Nie istnieje jednak żaden określony próg częstotliwości lub wartość sprzedaży, który musi zostać osiągnięty w tym modelu biznesowym. Grupa utrzymuje instrumenty finansowe w tym modelu biznesowym między innymi w celu zarządzania bieżącymi potrzebami w zakresie płynności, utrzymania określonego profilu przychodów z tytułu odsetek lub dostosowania okresu życia aktywów finansowych do terminu wymagalności zobowiązań, które są finansowane z tych aktywów.

Jeśli składnik aktywów finansowych nie jest klasyfikowany do modelu biznesowego „utrzymywanie” lub „utrzymywanie i sprzedaż”, wówczas klasyfikuje się go do modelu biznesowego „sprzedaż”, który zakłada realizowanie przepływów pieniężnych poprzez sprzedaż aktywów. Grupa podejmuje decyzje w oparciu o wartości godziwe aktywów i zarządza nimi w celu realizowania tych wartości godziwych. W takim przypadku cel Grupy będzie realizowany poprzez aktywne kupno i sprzedaż aktywów finansowych, a uzyskiwanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy jest jedynie działaniem ubocznym realizacji celu tego modelu biznesowego.

W przypadku aktywów finansowych utrzymywanych w ramach modelu „utrzymywanie” lub modelu „utrzymywanie i sprzedaż” Grupa ustala, czy wynikające z umowy przepływy pieniężne ze składnika aktywów finansowych są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty, czyli są zgodne z podstawową umową pożyczkową, przeprowadzając jakościowy test SPPI. W podstawowej umowie pożyczkowej odsetki obejmują:

- zapłatę za wartość pieniądza w czasie,

- zapłatę za ryzyko kredytowe,

- zapłatę za inne podstawowe rodzaje ryzyka związane z udzielaniem kredytów lub pożyczek (np. ryzyko płynności),

- zapłatę za koszty (np. koszty administracyjne) związane z utrzymywaniem składnika aktywów finansowych przez określony czas,

- marżę zysku.

Jeśli na podstawie jakościowego testu SPPI nie można ustalić czy wynikające z umowy przepływy pieniężne ze składnika aktywów finansowych są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty, Grupa przeprowadza ilościowy test SPPI (tzw. benchmark test). Polega on na ocenie jak różniłyby się wynikające z umowy (niezdyskontowane) przepływy pieniężne z ocenianego składnika aktywów finansowych od poziomu referencyjnego (niezdyskontowanych) przepływów pieniężnych.

Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie

Aktywa finansowe wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki oraz Grupa nie wyznaczyła ich jako wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy:

- składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy,

- warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody

Aktywa finansowe są wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeśli spełnione są oba poniższe warunki oraz Grupa nie wyznaczyła ich jako wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy:

- składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych,

- warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.

Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy

Składnik aktywów finansowych wycenia się do wartości godziwej przez wynik finansowy, chyba że jest wyceniany w zamortyzowanym koszcie lub do wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Grupa może jednak w momencie początkowego ujęcia dokonać nieodwołalnego wyboru wyceny określonych inwestycji w instrumenty kapitałowe, które w przeciwnym razie byłyby wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy, późniejsze zmiany wartości godziwej ujmowane są w innych dochodach całkowitych.

Aktywa finansowe są także wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy, jeśli są utrzymywane w ramach innych modeli biznesowych niż:

- utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz

- utrzymywanie aktywów zarówno w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaży aktywów finansowych.

Kategoria ta obejmuje dwie podkategorie:

- aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, zawierające instrumenty pochodne i papiery wartościowe nabyte w celu odsprzedaży w bliskim terminie oraz

- aktywa finansowe wyznaczone w momencie ich początkowego ujęcia jako aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy.

Zakupione lub utworzone składniki aktywów finansowych, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (POCI)

POCI dotyczą instrumentów finansowych zakwalifikowanych do kategorii aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu lub aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Aby składnik aktywów finansowych mógł zostać zakwalifikowany jako POCI muszą być spełnione dwa warunki tj.: nastąpiło pojawienie się nowego aktywa finansowego (np. w wyniku modyfikacji istotnej lub zakupu) oraz wystąpienie utraty wartości nowego aktywa (kwalifikacja do Koszyka 3 na dzień początkowego ujęcia). POCI są wyceniane metodą efektywnej stopy procentowej z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe. Grupa dopuszcza stosowanie efektywnej stopy procentowej, w przypadku nieistotnej wartości instrumentów finansowych zidentyfikowanych jako POCI.

Klasyfikacja i wycena (zobowiązania finansowe)

Zobowiązania finansowe to każde zobowiązanie będące:

a) wynikającym z umowy obowiązkiem:

- wydania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych innej jednostce,

- wymiany aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych z inną jednostką na potencjalnie niekorzystnych warunkach,

b) kontraktem, który będzie rozliczony lub może być rozliczony we własnych instrumentach kapitałowych jednostki i jest:

- instrumentem niepochodnym, z którego wynika lub może wynikać obowiązek dostarczenia przez jednostkę zmiennej liczby własnych instrumentów kapitałowych,

- instrumentem pochodnym, który będzie rozliczony lub może być rozliczony w inny sposób, niż przez wymianę ustalonej kwoty środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych na ustaloną liczbę własnych instrumentów kapitałowych jednostki. Z tego powodu własne instrumenty kapitałowe jednostki nie obejmują instrumentów, które same są umowami o przyszłe otrzymanie lub wydanie własnych instrumentów kapitałowych przez jednostkę.

Po początkowym ujęciu, Grupa wycenia wszystkie zobowiązania finansowe według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, z wyjątkiem:

a) zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy,

b) zobowiązań finansowych powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, których nie kwalifikuje się do wyłączenia z bilansu lub powstałych w wyniku zastosowania podejścia wynikającego z utrzymania zaangażowania,

c) wystawionych gwarancji finansowych – po początkowym ujęciu wystawca takiej umowy wycenia ją według wartości wyższej z:

- kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe,

- początkowo ujętej kwoty, w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów ujmowanych zgodnie z zasadami MSSF 15;

d) zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej – po początkowym ujęciu wystawca takiego zobowiązania w późniejszych okresach wycenia ją według wyższej z następujących wartości:

- kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe,

- początkowo ujętej kwoty, w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów ujmowanych zgodnie z zasadami MSSF 15;

e) warunkowej zapłaty ujętej przez jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek, do którego zastosowanie ma MSSF 3 – taka zapłata warunkowa jest wyceniana w późniejszych okresach do wartości godziwej, a zmiany są ujmowane w wyniku finansowym.

Modyfikacje składników aktywów finansowych

Modyfikacja instrumentu finansowego to wynikająca z renegocjacji (w tym ugód podpisywanych z klientami w ramach restrukturyzacji), skutkująca podpisaniem aneksu do umowy kredytowej z klientem, zmiana przepływów pieniężnych związanych ze składnikiem aktywów finansowych, która nie prowadzi do zaprzestania ujmowania danego składnika aktywów (modyfikacja nieistotna). Nie stanowi modyfikacji nieistotnej zmiana przepływów kontraktowych wynikająca z realizacji warunków umownych. W przypadku modyfikacji nieistotnej wartość bilansowa brutto składnika aktywów finansowych zostaje przeliczona do wartości bieżącej renegocjowanych lub zmodyfikowanych umownych przepływów pieniężnych, zdyskontowanych oryginalną lub ostatnią efektywną stopą procentową aktywa lub efektywną stopą procentową skorygowaną o straty kredytowe w przypadku aktywów zakwalifikowanych jako POCI. Zidentyfikowany w ramach przeliczenia wartości bilansowej brutto zysk / stratę z tytułu modyfikacji ujmuje się w wyniku finansowym. Korekta wartości bilansowej brutto aktywa finansowego z tytułu modyfikacji podlega rozliczeniu w wynik odsetkowy metodą efektywnej stopy procentowej. Koszty lub prowizje związane z modyfikacją (np. prowizja pobierana z tytułu podpisywanego aneksu) korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane przez pozostały okres życia tego aktywa.

Modyfikacja istotna to wynikająca z renegocjacji (w tym ugód podpisywanych z klientami w ramach restrukturyzacji), skutkująca podpisaniem aneksu do umowy kredytowej z klientem, zmiana przepływów pieniężnych związanych ze składnikiem aktywów finansowych, która prowadzi do zaprzestania ujmowania danego składnika aktywów finansowych. Wynik na modyfikacji istotnej jest ujmowany w pozycji „Wynik tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy”. Zmodyfikowany instrument finansowy traktowany jest jako nowe aktywo, następuje jego początkowe ujęcie w bilansie w wartości godziwej. W przypadku, gdy istnieją przesłanki pozwalające stwierdzić, że wartość bilansowa składnika aktywów w momencie istotnej modyfikacji nie stanowi odzwierciedlenia jego wartości godziwej, konieczne jest dokonanie korekty ekspozycji do wartości godziwej.

Grupa przyjęła kryteria ilościowe i jakościowe identyfikacji modyfikacji istotnej. Do kryteriów jakościowych identyfikacji modyfikacji istotnej należą:

- przewalutowanie (z wyjątkiem tego wynikającego z obowiązujących przepisów prawa i umowy kredytowej),

- zmiana dłużnika (głównego kredytobiorcy, z wyjątkiem wynikającej ze śmierci dłużnika),

- zmiana produktu (np. z kredytu na obligację),

- wprowadzenie do umowy cechy umownej naruszającej kryteria Testu SPPI lub usunięcie takiej cechy.

Identyfikacja co najmniej jednego z wymienionych powyżej kryteriów jakościowych prowadzi do rozpoznania istotnej modyfikacji aktywa finansowego. W przypadku braku identyfikacji przesłanek jakościowych wymagana jest weryfikacja kryterium ilościowego.

Do kryteriów ilościowych identyfikacji modyfikacji istotnej należy zwiększenie kwoty zaangażowania ekspozycji o co najmniej 10%. Przez kwotę zaangażowania ekspozycji rozumiana jest wartość umowna instrumentu finansowego na dzień poprzedzający zdarzenie, które analizowane jest pod kątem istotnej modyfikacji.

Usunięcie z bilansu aktywów i zobowiązań finansowych

Składnik aktywów finansowych zostaje usunięty z bilansu, gdy Grupa traci kontrolę nad prawami umownymi składającymi się na dany instrument finansowy; zazwyczaj ma to miejsce w przypadku sprzedaży instrumentu lub gdy wszystkie przepływy środków pieniężnych, korzyści i ryzyka przypisane danemu instrumentowi przechodzą na niezależną stronę trzecią.

W szczególności Grupa dokonuje spisania należności kredytowych z bilansu w ciężar utworzonych odpisów z tytułu utraty wartości, gdy te należności są nieściągalne (brak jest uzasadnionych perspektyw odzyskania w całości lub części przepływów pieniężnych wynikających z umowy kredytowej), to znaczy:

- należność kredytowa jest całkowicie wymagalna,

- wyczerpane zostały wszystkie prawne i faktyczne możliwości dochodzenia danej należności kredytowej.

Grupa dokonuje odpisu (w całości lub części) wartości bilansowej brutto instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, jeśli nie ma uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części. Odpisanie stanowi zdarzenie prowadzące do zaprzestania ujmowania. Grupa dokonuje okresowej analizy odzyskiwalności składnika aktywów finansowych, w szczególności odsetek karnych i ustawowych, w podziale na rodzaje portfeli na bazie analizy danych historycznych w tym zakresie, w okresie ostatnich 5 lat. W przypadku, gdy analiza odzyskiwalności składnika aktywów finansowych, w szczególności odsetek karnych i ustawowych wskazuje, że historycznie odzyskiwalność nie przekraczała 5% wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, Grupa dokonuje odpisu odsetek karnych i ustawowych w pełnej wysokości. Składnik aktywów finansowych, który został odpisany może być w dalszym ciągu przedmiotem procesu windykacyjnego prowadzonego przez Grupa mającego na celu odzyskanie należnych kwot.

Grupa przestaje ujmować zobowiązanie finansowe (lub część zobowiązania finansowego) wtedy i tylko wtedy, gdy zobowiązanie wygasło – to znaczy, kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony, wygasł lub gdy nastąpiła istotna modyfikacja warunków umowy.

Pochodne instrumenty finansowe

Instrument pochodny jest to instrument finansowy spełniający wszystkie trzy poniższe warunki:

a) jego wartość zmienia się ze zmianą określonej stopy procentowej, ceny instrumentu finansowego, ceny towaru, kursu walutowego, indeksu ceny lub stóp, ratingu kredytowego lub indeksu kredytowego czy też innej zmiennej, przy założeniu, że w przypadku zmiennej niefinansowej, zmienna ta nie jest specyficzna dla strony kontraktu (czasami zwana instrumentem bazowym),

b) nie wymaga żadnej początkowej inwestycji netto lub wymaga początkowej inwestycji netto mniejszej niż dla innych rodzajów kontraktów, dla których oczekuje się podobnych reakcji na zmiany czynników rynkowych oraz

c) jego rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Pochodne instrumenty finansowe niebędące przedmiotem rachunkowości zabezpieczeń ujmowane są w dniu zawarcia transakcji i na koniec okresu sprawozdawczego do wartości godziwej. Zmiany wartości godziwej Grupa zalicza odpowiednio do wyniku na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy lub do wyniku z pozycji wymiany (transakcje FX swap, FX forward oraz transakcje CIRS) w korespondencji odpowiednio z należnościami/ zobowiązaniami z tytułu pochodnych instrumentów finansowych.

Efekt ostatecznego rozliczenia transakcji pochodnych wykazuje się w pozycji wyniku na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy lub w przypadku pochodnych walutowych instrumentów finansowych (transakcje FX swap, FX forward oraz transakcje CIRS) w pozycji wynik z pozycji wymiany.

Kwoty bazowe transakcji pochodnych wykazywane są w pozycjach pozabilansowych w dniu zawarcia transakcji i przez cały okres ich trwania. Pozycje pozabilansowe wyrażone w walutach obcych podlegają przeszacowaniu na koniec dnia według średniego kursu NBP (fixing z dnia wyceny).

Wartość godziwą pochodnych instrumentów finansowych znajdujących się na rynku stanowi cena rynkowa. W pozostałych przypadkach jest to wartość godziwa określona na podstawie modelu wyceny, do którego dane pozyskano z aktywnego rynku (w szczególności w przypadku instrumentów typu IRS i CIRS metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych).

Wbudowane instrumenty pochodne

Wbudowany instrument pochodny jest komponentem kontraktu hybrydowego, który zawiera również niebędącą instrumentem pochodnym umowę zasadniczą, powodującym, że niektóre z przepływów pieniężnych wynikających z instrumentu łącznego zmieniają się w sposób podobny do przepływów, które wynikałyby z samodzielnie występującego instrumentu pochodnego.

Jeśli kontrakt hybrydowy zawiera umowę zasadniczą będącą składnikiem aktywów finansowych, Grupa stosuje wymogi określone w punkcie 5.8 do całego kontraktu hybrydowego.

Jeśli kontrakt hybrydowy zawiera umowę zasadniczą, która nie jest składnikiem aktywów finansowych, wówczas wbudowany instrument pochodny oddziela się od umowy zasadniczej i ujmuje jako instrument pochodny wtedy i tylko wtedy, gdy:

a) cechy ekonomiczne wbudowanego instrumentu pochodnego oraz ryzyko z nim związane nie są ściśle powiązane z cechami ekonomicznymi i ryzykiem właściwymi dla umowy zasadniczej;

b) samodzielny instrument o takich samych warunkach umownych jak wbudowany instrument pochodny spełniałby definicję instrumentu pochodnego; oraz

c) kontrakt hybrydowy nie jest wyceniany w wartości godziwej, a zmiany wartości godziwej nie są ujmowane w wyniku finansowym (tj. instrument pochodny, który jest wbudowany w zobowiązanie finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, nie jest oddzielany).

Rachunkowość zabezpieczeń

Grupa przyjęła politykę rachunkowości w zakresie rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych zabezpieczających ryzyko stopy procentowej zgodną z MSR 39 wprowadzonym przez Rozporządzenie Komisji Europejskiej. ‘Carve out’ w MSR 39 wprowadzonym przez Rozporządzenie Komisji Europejskiej umożliwia Grupie wyznaczenie grupy instrumentów pochodnych jako instrumentu zabezpieczającego oraz znosi niektóre ograniczenia wynikające z MSR 39 w zakresie zabezpieczenia depozytów (z możliwością wypłaty na żądanie), a także w zakresie przyjęcia strategii zabezpieczającej mniej niż 100% przepływów. Zgodnie z MSR 39 wprowadzonym przez Rozporządzenie Komisji Europejskiej rachunkowość zabezpieczeń może mieć zastosowanie do depozytów, a nieefektywność zabezpieczenia ma miejsce tylko wtedy, gdy ponownie oszacowana wartość przepływów pieniężnych w danym przedziale czasowym jest niższa niż zabezpieczana wartość dotycząca danego przedziału czasowego. W rachunkowości zabezpieczeń zabezpieczenia klasyfikowane są jako:

- zabezpieczenie wartości godziwej, zabezpieczające przed ryzykiem zmian wartości godziwej ujętego składnika aktywów lub zobowiązania lub

- zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych, zabezpieczające przed zmianami przepływów środków pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka związanego z ujętym składnikiem aktywów, zobowiązaniem lub prognozowaną transakcją lub

- zabezpieczenie inwestycji netto w jednostce zagranicznej.

Zabezpieczenie ryzyka walutowego uprawdopodobnionego przyszłego zobowiązania jest rozliczane jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych.

W momencie ustanowienia zabezpieczenia, Grupa formalnie wyznacza i dokumentuje powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Dokumentacja zawiera identyfikację instrumentu zabezpieczającego, zabezpieczanej pozycji lub transakcji, charakter zabezpieczanego ryzyka, a także sposób oceny efektywności instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zagrożenia zmianami wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub przepływów pieniężnych związanych z zabezpieczanym ryzykiem. Oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce skuteczne w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikających z zabezpieczanego ryzyka. Efektywność zabezpieczenia jest oceniana z częstotliwością miesięczną w celu sprawdzenia, czy jest wysoce efektywne we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zostało ustanowione.

Zabezpieczenie wartości godziwej

Zabezpieczenie wartości godziwej to zabezpieczenie przed zmianami wartości godziwej ujętego składnika aktywów lub zobowiązania lub nieujętego uprawdopodobnionego przyszłego zobowiązania, albo wyodrębnionej części takiego składnika aktywów, zobowiązania lub uprawdopodobnionego przyszłego zobowiązania, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka i które mogłoby wpływać na wynik finansowy.

Grupa stosuje zabezpieczenia portfelowe wartości godziwej depozytów złotowych opartych na stałej stopie procentowej przed ryzykiem zmiany wartości godziwej z tytułu ryzyka zmiany referencyjnej stopy procentowej WIBOR. Instrumentem zabezpieczającym w tego rodzaju zabezpieczeniach portfelowych jest całość lub część portfela instrumentów pochodnych typu IRS. Grupa wyznacza powiązania zabezpieczające na podstawie analizy wrażliwości wartości godziwej zabezpieczanego portfela depozytów oraz portfela instrumentów zabezpieczających na ryzyko zmiany referencyjnej stopy procentowej WIBOR. Analiza ta oparta jest o miary „BPV” oraz „duration”. Efektywność powiązania zabezpieczającego jest mierzona z częstotliwością miesięczną.

W zabezpieczeniach portfelowych wartości godziwej koszty z tytułu odsetek od zabezpieczanej części portfela depozytów korygowane są o naliczone przychody lub koszty z tytułu odsetek od zabezpieczającej transakcji IRS, dotyczące danego okresu sprawozdawczego. Równocześnie zmiana wartości godziwej instrumentów pochodnych wyznaczonych jako instrument zabezpieczający w danym okresie wykazywana jest w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany” – w tej samej pozycji co zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej wynikającej z zabezpieczanego rodzaju ryzyka. Zmiana wartości godziwej części portfela depozytów złotowych wyznaczonych w danym okresie jako pozycja zabezpieczana koryguje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej „Zobowiązania wobec klientów”. Korekta wartości bilansowej zabezpieczanego portfela depozytów jest amortyzowana liniowo od miesiąca następującego po miesiącu dokonania korekty przez okres pozostały do upływu terminu wymagalności zabezpieczanych przepływów pieniężnych. Kwota amortyzacji koryguje „Koszty z tytułu odsetek” w rachunku zysków i strat.

Główne zidentyfikowane przez Grupę źródła nieefektywności dotyczące relacji zabezpieczających wartość godziwą:

- wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta oraz własnego ryzyka kredytowego Grupy na wartość godziwą instrumentów zabezpieczających, tj. swapów na stopę procentową (IRS), które nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej;

- różnice w oprocentowaniu instrumentów zabezpieczanych i zabezpieczających;

- różnice w terminach zapadalności instrumentów zabezpieczanych i zabezpieczających.

Zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych

W ramach rachunkowości zabezpieczeń zmienności przepływów pieniężnych dla portfela kredytów hipotecznych w CHF oraz portfela depozytów terminowych w PLN, Grupa ustanowiła dwa osobne powiązania zabezpieczające. Rzeczywiste transakcje CIRS float-to-float CHF/PLN zostały podzielone na dwie sztuczne transakcje:

- sztuczną transakcję CIRS float-to-fixed CHF/PLN zabezpieczającą ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF – powiązanie zabezpieczające typu A

- sztuczną transakcję IRS fixed-to-float PLN zabezpieczającą ryzyko stopy procentowej portfela depozytów terminowych w PLN – powiązanie zabezpieczające typu B.

W momencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego oraz w trakcie trwania powiązania zabezpieczającego, wartość godziwa transakcji sztucznych równa jest wartości godziwej transakcji rzeczywistych.

W celu odzwierciedlenia przepływów na transakcjach zabezpieczanych tworzone są hipotetyczne transakcje zabezpieczane. W ramach powiązania zabezpieczającego typu A – tworzone są transakcje float-to-fixed CHF/PLN, nominał w CHF odpowiada nominałowi rzeczywistej transakcji zabezpieczającej w CHF, natomiast nominał PLN zależny jest od kursu walutowego z dnia ustanowienia powiązania zabezpieczającego. Noga zmienna hipotetycznej transakcji odzwierciedla przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF.

W ramach powiązania zabezpieczającego typu B zabezpieczającego ryzyko stopy procentowej portfela depozytów terminowych w PLN, stworzona została hipotetyczna transakcja IRS fixed-to-float PLN o nominale ustalonym w walucie PLN i równym nominałowi nogi PLN rzeczywistej transakcji CIRS float-to-float CHF/PLN z dnia ustanowienia powiązania zabezpieczającego.

W trakcie okresu zabezpieczenia Grupa dokonuje pomiarów efektywności powiązania zabezpieczającego. Zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających wykazywana jest w kapitale z aktualizacji wyceny w wielkości w jakiej zabezpieczenie jest efektywne. Nieefektywna część zabezpieczenia ujmowana jest w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany”. Część efektywna zgromadzona w kapitale z aktualizacji wyceny podlega stopniowej reklasyfikacji (amortyzacji) według opracowanego przez Grupę harmonogramu do rachunku zysków i strat w okresie do wygaśnięcia pierwotnego portfela (amortyzacja liniowa, względem czasu).

Grupa zaprzestaje stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń, jeżeli instrument zabezpieczający wygasa, zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany, jeżeli zabezpieczenie przestaje spełniać kryteria rachunkowości zabezpieczeń lub gdy Grupa unieważni powiązanie zabezpieczające.

Główne zidentyfikowane przez Grupę źródła nieefektywności dotyczące relacji zabezpieczających przepływy pieniężne:

- różnice w nominale nogi PLN sztucznych i hipotetycznych transakcji CIRS, wynikające z upływu czasu i zmian kursowych pomiędzy zawarciem transakcji zabezpieczającej, a włączeniem jej do powiązania zabezpieczającego;

- różnice w oprocentowaniu instrumentów zabezpieczanych i zabezpieczających;

- różnice w terminach przeszacowań instrumentów zabezpieczających, tj. walutowych swapów na stopę procentową (CIRS) oraz pozycji zabezpieczanych.

Utrata wartości aktywów finansowych

Na każdy koniec okresu sprawozdawczego Grupa ocenia czy istnieją obiektywne przesłanki utraty wartości składnika aktywów finansowych. Jeżeli takie przesłanki istnieją, Grupa ustala kwoty odpisów z tytułu utraty wartości.

W MSSF 9 wykorzystywany jest model utraty wartości oparty o koncepcję „oczekiwanych strat kredytowych” (ang. expected credit loss, ECL), tzn. Grupa kalkuluje odpisy z tytułu utraty wartości w oparciu o ECL, kładąc nacisk na podejście tzw. forward-looking, a więc zorientowane na szacowanie przyszłych strat w oparciu o prognozy i spodziewane przyszłe warunki ekonomiczne w kontekście oceny ryzyka kredytowego ekspozycji.

Model utraty wartości oparty o koncepcję ECL ma zastosowanie do składników aktywów finansowych zakwalifikowanych do kategorii aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie lub do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, z wyjątkiem instrumentów kapitałowych.

Zgodnie z MSSF 9 Grupa szacuje oczekiwaną stratę kredytową dzieląc ekspozycje na koszyki:

1. Koszyk 1: 12-miesięczna oczekiwana strata kredytowa – oczekiwana strata związana z prognozowanymi oczekiwanymi przypadkami wystąpienia utraty wartości w ciągu 12 miesięcy od daty bilansowej, dla takich ekspozycji, dla których od momentu początkowego ujęcia do daty bilansowej nie zidentyfikowano znacznego wzrostu ryzyka kredytowego i nie stwierdzono utraty wartości,

2. Koszyk 2: oczekiwana strata kredytowa w całym okresie życia – oczekiwana strata związana z przypadkami wystąpienia utraty wartości w całym okresie oczekiwanego życia składnika aktywów finansowych, dla takich ekspozycji, dla których od momentu początkowego ujęcia do daty bilansowej zidentyfikowano znaczny wzrost ryzyka kredytowego, ale nie rozpoznano utraty wartości,

3. Koszyk 3: oczekiwana strata kredytowa w całym okresie życia – oczekiwana strata w całym okresie oczekiwanego życia składnika aktywów finansowych, dla takich ekspozycji, dla których do daty bilansowej stwierdzono utratę wartości.

Na każdą datę raportową Grupa określa dla każdej wycenianej ekspozycji, czy ryzyko kredytowe związane z daną ekspozycją znacząco wzrosło od momentu początkowego ujęcia jak również czy zostały zaraportowane przesłanki utraty wartości.

Grupa wdrożyła definicję niewykonania zobowiązania (dalej „default”) zgodnie z rekomendacjami EBA i zapisami standardu MSSF 9.

Grupa stosuje przesłankę dotyczącą braku lub opóźnienia w spłacie powyżej 90 DPD, przy czym zastosowano definicję przeterminowania w spłacie zgodną z rekomendacjami EBA oraz Rozporządzeniem Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 3 października 2019 r. w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego.

W zakresie pozostałych przesłanek świadczących o klasyfikacji ekspozycji do Koszyka 3 Grupa stosuje przesłanki takie jak:

- znaczące trudności finansowe dłużnika objawiające się zaklasyfikowaniem do najgorszej klasy (dla klientów korporacyjnych),

- pożyczka/ kredyt stała się wymagalna w całości w wyniku wypowiedzenia umowy (ekspozycja została przekazana do windykacji),

- wyłudzenie pożyczki/ kredytu,

- pożyczka/ kredyt jest kwestionowana przez dłużnika na drodze postępowania sądowego,

- zgon klienta,

- restrukturyzacja pożyczki/ kredytu – wielokrotna lub powodująca utratę przepływów na umowie lub dla ekspozycji ze znaczącymi przeterminowaniami w spłacie,

- został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub wniosek o wszczęcie postępowania naprawczego,

- indywidualne przesłanki świadczące o defaulcie dla ekspozycji indywidualnie znaczących,

- zarażenie utratą wartości przez inne ekspozycje klienta w przypadku klientów korporacyjnych oraz z uwzględnieniem progu istotności 20% dla klientów detalicznych.

Grupa stosuje okresy kwarantanny w celu uprawdopodobnienia się ustania przesłanek klasyfikujących ekspozycję do defaultu. W okresie pierwszych 3 miesięcy kwarantanny ekspozycja jest nadal zaliczana do defaultu, a przez kolejne 3 miesiące kwarantanny w przypadku przesłanki wynikającej z terminowości spłaty ekspozycja klasyfikowana jest w Koszyku 2.

Na potrzeby oszacowania czy istotnie wzrosło ryzyko kredytowe ekspozycji w stosunku do momentu początkowego ujęcia Grupa zdefiniowała katalog przesłanek klasyfikujących do Koszyka 2, m. in.:

- brak lub opóźnienie w płatnościach powyżej 30 DPD (zgodnie z obowiązującym w Banku algorytmem szacowania przeterminowania),

- ujęcie klienta korporacyjnego na tzw. Watch-liście w ramach Systemu Wczesnego Ostrzegania,

- problemy kontrahenta detalicznego wynikające z utraty pracy lub obniżenia dochodów, niespłacanie zadłużenia w innych instytucjach lub znaczące pogorszenie DTI (Debt to Income),

- skorzystanie przez klienta ze wsparcia BGK (dla kredytów mieszkaniowych),

- restrukturyzacja ekspozycji nieskutkująca klasyfikacją do Koszyka 3,

- SICR – istotny wzrost prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w całym okresie życia ekspozycji – szacowane w zależności od rodzaju ekspozycji poprzez porównanie krzywych prawdopodobieństwa defaultu w okresie życia ekspozycji według obecnej sytuacji ekspozycji oraz na moment początkowego ujęcia ekspozycji lub poprzez porównanie ocen jakościowych ekspozycji (dla klientów korporacyjnych, dla których nie są stosowane krzywe prawdopodobieństwa defaultu).

Grupa zdefiniowała portfele tzw. Low Credit Risk (niskie ryzyko kredytowe), do których zostały zaklasyfikowane m. in. ekspozycje wobec klientów JST/ SP, wspólnot mieszkaniowych. Grupa na potrzeby klasyfikacji ekspozycji do odpowiedniego Koszyka dla portfeli LCR stosuje wszystkie opisane powyżej kryteria klasyfikacji za wyłączeniem kryterium SICR.

Grupa prowadzi wycenę indywidualną dla ekspozycji indywidualnie znaczących zaklasyfikowanych do Koszyka 3 oraz dla wybranych grup ekspozycji niezależnie od klasyfikacji do koszyków i wartości tych ekspozycji – określanych dalej jako ekspozycje z obowiązkową wyceną indywidualną (np. ekspozycje typu NOSTRO, listy hipoteczne zastawne czy inne transakcje zawierane na rynku międzybankowym lub ekspozycje developerskie). Dla ekspozycji indywidualnie znaczących oraz dla ekspozycji z obowiązkową wyceną indywidualną Grupa dokonuje co najmniej raz na kwartał przeglądu przesłanek świadczących o utracie wartości, a następnie dokonuje oszacowania poziomu odpisów dla ekspozycji indywidualnie znaczących zaklasyfikowanych do Koszyka 3 oraz dla ekspozycji z obowiązkową wyceną indywidualną jako różnicy pomiędzy wartością bilansową tego kredytu a wartością bieżącą szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych w oparciu o efektywną stopę procentową kredytu. Grupa na potrzeby szacowania poziomu przepływu stosuje podejście oparte o scenariusze, w tym w przypadku kredytów, dla których zostało ustanowione zabezpieczenie, bieżąca wartość szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych uwzględnia przepływy pieniężne, które mogą zostać uzyskane z egzekucji przedmiotu zabezpieczenia, pomniejszone o koszty egzekucji oraz sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia, jeżeli egzekucja jest prawdopodobna.

Pozostałe ekspozycje niewyceniane indywidualnie są włączane do portfeli o podobnej charakterystyce poziomu ryzyka kredytowego ze względu m.in. na rodzaj produktu, klienta oraz sposób wyceny na moment uruchomienia i wyceniane w cyklach miesięcznych w sposób grupowy – w pierwszej kolejności ekspozycje są klasyfikowane do odpowiedniego Koszyka, a następnie szacowany jest poziom strat kredytowych w okresie 12 M (Koszyk 1) lub lifetime (dla pozostałych Koszyków).

Grupa zbudowała modele parametrów portfelowych wykorzystywanych na potrzeby szacowania oczekiwanych strat kredytowych w sposób grupowy z uwzględnieniem stosowanej definicji default, podejścia forward-looking oraz prognoz makroekonomicznych. W ramach modelu PD szacowane są krzywe prawdopodobieństwa defaultu w zależności od horyzontu szacowanej straty (12 M vs lifetime) z uwzględnieniem oczekiwań Grupy w zakresie kształtowania się przyszłej sytuacji makroekonomicznej oraz z uwzględnieniem danych behawioralnych ekspozycji. W zakresie szacowania parametrów LGD Grupa stosuje podejście do szacowania wskaźnika uzdrowień (CR) oraz poziomu stóp odzysków (RR) z uwzględnieniem przyszłej sytuacji makroekonomicznej w zakresie kształtowania się cen nieruchomości, dodatkowo element forward-looking został wdrożony na bazie szacunków charakterystyk ekspozycji mających wpływ na obserwowany poziom odzysków i uzdrowień z ekspozycji w okresie jej życia.

Na potrzeby modelowania oczekiwanej wartości ekspozycji na moment wejścia w default dla ekspozycji rewolwingowych bez zdefiniowanych harmonogramów, wdrożono modele wartości bilansowej i pozabilansowej w oparciu o historyczne wzorce behawioralne spłat i pociągnięć do momentu wejścia ekspozycji w default.

Na każdą datę raportową Grupa określa dla każdej wycenianej ekspozycji, czy ryzyko kredytowe związane z daną ekspozycją znacząco wzrosło od momentu początkowego ujęcia jak również czy zostały zaraportowane przesłanki utraty wartości. Jeśli w poprzednim okresie sprawozdawczym Grupa wyceniła odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia, ale na bieżący dzień sprawozdawczy ustala, iż dla danej ekspozycji nie istnieją przesłanki świadczące o znaczącym wzroście ryzyka kredytowego w stosunku do momentu początkowego ujęcia i nie zostały zaraportowane przesłanki utraty wartości, to Grupa wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym na bieżący dzień sprawozdawczy. Grupa stosuje dla szerokiego katalogu przesłanek klasyfikujących ekspozycje zarówno do Koszyka 2-go jak i do Koszyka 3-go tzw. okres karencji, tj. określoną liczbę miesięcy kalendarzowych od ostatniej daty zaobserwowania przesłanki przy spełnieniu odpowiednich warunków dotyczących terminowości spłaty zobowiązań, dopiero po spełnieniu tak zdefiniowanych okresów karencji dla danej przesłanki możliwe jest przeklasyfikowanie ekspozycji z danego Koszyka.

Z zastrzeżeniem MSSF 9 paragrafów 5.5.13–5.5.16, na każdy dzień sprawozdawczy Grupa wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe z tytułu instrumentu finansowego w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia, jeżeli ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia.

Nowy sposób kalkulacji utraty wartości aktywów finansowych ma również wpływ na sposób rozpoznania przychodu odsetkowego. W szczególności, przychód odsetkowy od składników aktywów znajdujących się w Koszykach 1 i 2 jest wyznaczany poprzez przyłożenie efektywnej stopy procentowej do ekspozycji brutto, natomiast w Koszyku 3 poprzez przyłożenie efektywnej stopy procentowej do zamortyzowanego kosztu składnika aktywów, uwzględniającego odpisy z tytułu utraty wartości.

Transakcje kupna/ sprzedaży papierów wartościowych z przyrzeczeniem odsprzedaży/ odkupu

Transakcje repo i reverse-repo oraz transakcje sell-buy back i buy-sell back są operacjami sprzedaży lub kupna papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym terminie i po określonej cenie.

Transakcje sprzedaży papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu (repo oraz sell-buy back) na moment zawarcia ujmuje się w „Zobowiązaniach wobec banków i instytucji finansowych”. Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży (reverse-repo oraz buy-sell back) ujmuje się jako „Należności od banków i instytucji finansowych”.

Transakcje repo i reverse repo są wyceniane według zamortyzowanego kosztu, natomiast papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie są usuwane z bilansu i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych portfeli papierów wartościowych. Różnica między ceną sprzedaży i odkupu jest traktowana odpowiednio jako przychody/ koszty odsetkowe i rozliczana jest w czasie trwania umowy z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.

Udzielone zobowiązania warunkowe

W ramach działalności operacyjnej Grupa zawiera transakcje, które w momencie ich zawarcia nie są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa lub zobowiązania, lecz powodują powstanie zobowiązań warunkowych.

Zobowiązanie warunkowe jest:

- możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Grupy,

- obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków pieniężnych lub innych aktywów w celu wypełnienia obowiązku lub kwoty zobowiązania nie można oszacować w sposób wiarygodny.

Na udzielone zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem braku wywiązania się zleceniodawcy z warunków umowy tworzone są rezerwy zgodnie z MSSF 9.

Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych

Składniki aktywów finansowych i zobowiązań finansowych kompensuje się i wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, jeżeli Grupa posiada ważny tytuł prawny do dokonania kompensaty ujętych kwot oraz zamierza przeprowadzić rozliczenie w kwocie netto lub jednocześnie zrealizować dany składnik aktywów i uregulować zobowiązanie.

Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według ceny nabycia/ kosztu wytworzenia po pomniejszeniu o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa środków trwałych obejmuje ich cenę nabycia/ koszt wytworzenia oraz koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W wartości bilansowej rzeczowych aktywów trwałych ujmowane są także wydatki związane z ulepszeniem/ podwyższeniem wartości środka trwałego. Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, obciążają wynik finansowy w momencie ich poniesienia.

Środki trwałe w momencie ich nabycia zostają podzielone na części składowe będące pozycjami o istotnej wartości, do których można przyporządkować odrębny okres ekonomicznej użyteczności.

Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów. Wartość końcową, okres użytkowania oraz metodę amortyzacji składników aktywów weryfikuje się i w razie konieczności koryguje na koniec każdego roku obrotowego.

Typ środków trwałych Szacowany okres użytkowania
Inwestycje w obiektach obcych Od 2 do 10 lat (lub okres najmu, jeżeli jest krótszy)
Budynki od 25 do 66,6 lat
Maszyny i urządzenia techniczne od 2 do 15 lat
Zespoły komputerowe od 2 do 10 lat
Środki transportu od 3 do 8 lat
Sprzęt biurowy, meble od 2 do 10 lat

Dana pozycja rzeczowych aktywów trwałych może zostać usunięta ze sprawozdania z sytuacji finansowej po dokonaniu jej zbycia lub w przypadku, gdy nie są spodziewane żadne ekonomiczne korzyści wynikające z dalszego użytkowania takiego składnika aktywów. Wszelkie zyski lub straty wynikające z usunięcia danego składnika aktywów ze sprawozdania z sytuacji finansowej (obliczone jako różnica pomiędzy ewentualnymi wpływami ze sprzedaży netto a wartością bilansową danej pozycji) są ujmowane w wyniku finansowym, w momencie przekazania przyrzeczonego składnika aktywów kontrahentowi.

Środki trwałe w budowie dotyczą środków trwałych będących w toku budowy lub montażu i są wykazywane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy i przekazania środka trwałego do używania.

Nieruchomości inwestycyjne

Nieruchomość inwestycyjna to nieruchomość (grunt, budynek lub część budynku albo oba te elementy), którą Grupa traktuje jako źródło przychodów z czynszów lub utrzymuje w posiadaniu ze względu na przyrost ich wartości, względnie obie te korzyści, przy czym nieruchomość taka nie jest wykorzystywana przy świadczeniu usług lub czynnościach administracyjnych, ani też przeznaczona na sprzedaż w ramach zwykłej działalności.

Nieruchomość inwestycyjną ujmuje się w aktywach wtedy i tylko wtedy, gdy uzyskanie przez Grupę przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z tą nieruchomością jest prawdopodobne oraz można wiarygodnie wycenić jej cenę nabycia lub koszt wytworzenia. Nieruchomość inwestycyjną początkowo wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Przy początkowej wycenie uwzględnia się koszty bezpośrednio związane z transakcją zakupu. Wartość początkową nieruchomości przyjętej przez Bank w trybie art. 453 KC na podstawie umowy o świadczenie w miejscu wykonania, stanowi cena z aktu notarialnego lub prawomocnego postanowienia sądu powiększona o wszelkie koszty bezpośrednio związane z tą transakcją. Wartość początkową nieruchomości przejętej w postępowaniu egzekucyjnym w zamian za częściową/ całkowitą redukcję wierzytelności z tytułu udzielonego kredytu/ pożyczki stanowi cena wskazana w prawomocnym postanowieniu sądu o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz Banku, powiększona o koszty postępowania sądowego i egzekucyjnego bezpośrednio związane z transakcją przejęcia.

Po początkowym ujęciu nieruchomość inwestycyjna wyceniana jest według modelu wartości godziwej, a zyski lub straty wynikające ze zmiany wartości godziwej ujmuje się w wyniku za okres, w którym nastąpiła zmiana, w pozycji „Pozostałe przychody/ koszty operacyjne”. Wartość godziwą nieruchomości inwestycyjnej ustala się zgodnie z wytycznymi MSSF 13.

Nieruchomość inwestycyjna jest usuwana z bilansu w przypadku jej zbycia lub w przypadku stałego wycofania z użytkowania, gdy nie są spodziewane żadne przyszłe korzyści z jej sprzedaży. Wszelkie zyski lub straty wynikające z usunięcia nieruchomości inwestycyjnej z bilansu są ujmowane w rachunku zysków i strat w pozycji pozostałe przychody/koszty operacyjne, w tym okresie, w którym dokonano takiego usunięcia.

Przeniesienia aktywów do nieruchomości inwestycyjnych dokonuje się tylko wówczas, gdy następuje zmiana sposobu ich użytkowania potwierdzona przez zakończenie użytkowania składnika aktywów przez Grupę lub zawarcie umowy leasingu operacyjnego. Jeżeli składnik aktywów wykorzystywany przez Grupę staje się nieruchomością inwestycyjną, Grupa stosuje zasady obowiązujące dla rzeczowych aktywów trwałych aż do dnia zmiany sposobu użytkowania tej nieruchomości.

Aktywa przejęte za długi

Aktywa przejęte za długi wycenia się w koszcie lub wartości netto możliwej do uzyskania, zależnie od tego, która z kwot jest niższa. Wartość netto możliwa do uzyskania jest to szacunkowa cena sprzedaży pomniejszona o koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku.

Wartości niematerialne

Składnik wartości niematerialnych to możliwy do zidentyfikowania niepieniężny składnik aktywów, nieposiadający postaci fizycznej, nad którym Grupa sprawuje kontrolę i który wygeneruje przyszłe korzyści ekonomiczne dla Grupy.

Wartości niematerialne mogą zostać nabyte w oddzielnej transakcji, wytworzone we własnym zakresie lub przejęte w drodze połączenia jednostek gospodarczych.

Składnik wartości niematerialnych wycenia się przy początkowym ujęciu w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Cena nabycia wartości niematerialnych nabytych w transakcji połączenia jednostek jest równa ich wartości godziwej na dzień połączenia. Po początkowym ujęciu wartości niematerialne o ograniczonym okresie użytkowania są wykazywane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

W wartościach niematerialnych kapitalizowane są następujące nakłady na prace rozwojowe:

- wydatki na usługi wykorzystane przy wytwarzaniu wartości niematerialnej,

- wydatki na świadczenia pracownicze bezpośrednio związane z wytworzeniem danego składnika.

Nakłady poniesione na wartości niematerialne wytworzone we własnym zakresie, z wyjątkiem nakładów na prace rozwojowe, są ujmowane w kosztach okresu, w którym zostały poniesione.

Grupa ustala, czy okres użytkowania wartości niematerialnych jest ograniczony czy nieokreślony. Wartości niematerialne o ograniczonym okresie użytkowania są amortyzowane przez okres użytkowania oraz poddawane testom na utratę wartości każdorazowo, gdy istnieją przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Okres i metoda amortyzacji wartości niematerialnych o ograniczonym okresie użytkowania są weryfikowane przynajmniej na koniec każdego roku obrotowego. Zmiany w oczekiwanym okresie użytkowania lub oczekiwanym sposobie konsumowania korzyści ekonomicznych pochodzących z danego składnika aktywów są ujmowane poprzez zmianę odpowiednio okresu lub metody amortyzacji i traktowane jak zmiany wartości szacunkowych.

Wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania oraz te, które nie są użytkowane są corocznie poddawane testowi na utratę wartości, w odniesieniu do poszczególnych aktywów lub na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne.

Zyski lub straty wynikające z usunięcia wartości niematerialnych ze sprawozdania z sytuacji finansowej są wyceniane według różnicy pomiędzy wpływami ze sprzedaży netto a wartością bilansową danego składnika aktywów i są ujmowane w wyniku finansowym w momencie przekazania przyrzeczonego składnika aktywów kontrahentowi.

Amortyzacja wartości niematerialnych jest prezentowana w pozycji „Koszty działania” rachunku zysków i strat.

Relacje z klientami

Zgodnie z wymogami MSSF 3 możliwe do zidentyfikowania wartości niematerialne jednostki przejmowanej podlegają ujęciu odrębnie od wartości firmy bez względu na to, czy przed transakcją nabycia kontroli były one ujmowane w bilansie tej jednostki, czy też nie. W wyniku transakcji nabycia przez Grupę zorganizowanych części przedsiębiorstwa zidentyfikowano wartości niematerialne spełniające kryteria odrębnego ujęcia w bilansie Grupy – relacje z klientami depozytowymi (tzw. „Core Deposit Intangible”). Z punktu widzenia Grupy odzwierciedlają one korzyść w postaci tańszego źródła finansowania działalności odpowiadającą różnicy pomiędzy kosztem uzyskania finansowania ze źródeł zewnętrznych a kosztem oprocentowania przejętych rachunków bieżących oraz strumienia przychodów pozaodsetkowych, pomniejszonych o odpowiednie koszty.

Relacje z klientami depozytowymi podlegają amortyzacji liniowej przez okres w jakim zgodnie z założeniami spodziewana jest realizacja większości korzyści ze składników wartości niematerialnych.

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana

Do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży klasyfikowane są aktywa trwałe, w przypadku, gdy ich wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Ten warunek może być spełniony tylko, kiedy wystąpienie transakcji sprzedaży jest wysoce prawdopodobne, a składnik aktywów jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w swoim obecnym stanie. Klasyfikacja składnika aktywów jako przeznaczonego do sprzedaży zakłada zamiar kierownictwa do dokonania transakcji sprzedaży w ciągu roku od momentu dokonania klasyfikacji.

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży ujmuje się w kwocie niższej z dwóch wartości: wartości bilansowej na dzień klasyfikacji lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia tych aktywów. Dla aktywów zaliczonych do tej kategorii nie nalicza się amortyzacji.

W przypadku, gdy kryteria klasyfikacji do grupy aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży nie są spełnione Grupa zaprzestaje ich ujmowania jako przeznaczone do sprzedaży i dokonuje reklasyfikacji do właściwej kategorii aktywów. W takim przypadku ten składnik aktywów jest wyceniany w kwocie niższej z dwóch wartości:

- jego wartości bilansowej z dnia poprzedzającego klasyfikację tego składnika jako przeznaczonego do sprzedaży, skorygowanej o amortyzację lub aktualizację wyceny, która zostałaby ujęta, gdyby nie został zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży,

- jego wartości odzyskiwanej z dnia podjęcia decyzji o braku jego sprzedaży.

Działalność zaniechana to element przedsięwzięcia Grupy, który został zbyty lub jest zakwalifikowany jako przeznaczony do sprzedaży, jak również stanowi odrębną, ważną dziedzinę działalności jednostki lub jej geograficzny obszar działalności, albo jest jednostką zależną nabytą wyłącznie z zamiarem odsprzedaży. Klasyfikacja do działalności zaniechanej następuje w momencie zbycia lub w momencie, gdy działalność spełnia kryteria działalności przeznaczonej do sprzedaży, jeśli ten moment nastąpił wcześniej.

Połączenie jednostek niepozostających pod wspólną kontrolą

Połączenie jednostek niepozostających pod wspólną kontrolą, to połączenie odrębnych jednostek w jedną jednostkę sprawozdawczą. Wynikiem połączenia jednostek gospodarczych jest objęcie kontroli przez jednostkę dominującą nad jednostkami przejmowanymi. Połączenia jednostek gospodarczych niepozostających pod wspólną kontrolą rozlicza się metodą nabycia. Metoda nabycia postrzega połączenie jednostek gospodarczych z perspektywy tej jednostki, którą identyfikuje się jako jednostkę przejmującą. Jednostka przejmująca w dniu przejęcia ujmuje, osobno od wartości firmy, możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa, przejęte zobowiązania oraz wszelkie niekontrolujące udziały w jednostce przejmowanej.

Zastosowanie metody nabycia polega na wykonaniu następujących czynności:

- identyfikacji jednostki przejmującej,

- ustalenia dnia przejęcia,

- ujęcia i wyceny możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów, przejętych zobowiązań oraz wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz

- ujęcia i wyceny wartości firmy lub zysku z okazyjnego nabycia.

Jednostka przejmująca wycenia możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i przejęte zobowiązania według ich wartości godziwych na dzień przejęcia.

Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych

Wartość bilansowa poszczególnych składników aktywów podlega okresowej weryfikacji pod kątem utraty wartości. Jeśli Grupa identyfikuje przesłanki wskazujące na wystąpienie utraty wartości, to następnie ustala się, czy bieżąca wartość księgowa danego składnika aktywów jest wyższa od wartości, jaką można uzyskać w drodze jego dalszego użytkowania lub sprzedaży, czyli szacowana jest wartość odzyskiwalna danego składnika aktywów. W przypadku, gdy wartość odzyskiwalna jest niższa od bieżącej wartości bilansowej danego składnika aktywów rozpoznawana jest utrata wartości, której odpis jest ujmowany w wyniku finansowym.

Wartość odzyskiwalna składnika aktywów jest ustalana jako większa z dwóch wielkości: ceny możliwej do uzyskania ze sprzedaży pomniejszonej o koszty sprzedaży oraz wartości użytkowej danego składnika aktywów. Wartość użytkowa jest ustalana jako szacowane przyszłe przepływy pieniężne generowane przez dany składnik aktywów zdyskontowane stopą rynkową powiększoną o marżę na ryzyko specyficzne dla danej klasy aktywów.

Odpis z tytułu utraty wartości może być odwrócony, jeżeli nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania, tylko do wysokości wartości bilansowej aktywa, która, po uwzględnieniu skumulowanej amortyzacji, zostałaby wyznaczona, gdyby nie nastąpił odpis z tytułu utraty wartości. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwracaniu.

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych

Jako środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych Grupa wykazuje: kasę i środki na rachunkach bieżących w banku centralnym oraz rachunki bieżące i depozyty jednodniowe w innych bankach.

Koszty rozliczane w czasie oraz przychody przyszłych okresów

Koszty rozliczane w czasie (aktywa) dotyczą tych wydatków, których rozliczenie w ciężar rachunku zysków i strat nastąpi stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych. Koszty rozliczane w czasie (aktywa) są ujmowane w pozycji „Inne aktywa". Składnikami kosztów rozliczanych w czasie (zobowiązania) są rozliczenia międzyokresowe na koszty wynikające ze świadczeń wykonanych na rzecz Grupy, które zostaną rozliczone w następnych okresach. Salda te wykazuje się w pozycji „Pozostałe zobowiązania".

Przychody przyszłych okresów stanowią między innymi otrzymane kwoty przyszłych świadczeń oraz niektóre rodzaje dochodów pobranych z góry, których rozliczenie do rachunku zysków i strat nastąpi w przyszłych okresach sprawozdawczych. Przychody rozliczane w czasie prezentuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji „Pozostałe zobowiązania".

Świadczenia pracownicze

Świadczenia pracownicze obejmują koszty wynagrodzeń, premii oraz składek na ubezpieczenia społeczne. Grupa ujmuje przewidywaną wartość krótkoterminowych świadczeń pracowniczych jako koszty w okresie, w którym pracownicy świadczyli związaną z nimi pracę.

Zgodnie z zapisami zawartymi w Polityce Wynagradzania, Regulaminie Wynagradzania Pracowników oraz Regulaminie Premiowania, pracownikom Banku może zostać przyznana premia. Pracownik może być objęty systemem premiowym, jeżeli został on przewidziany dla danej jednostki organizacyjnej Banku lub dla danego stanowiska. Zakres podmiotowy każdej regulacji premiowej jest określany każdorazowo w samej regulacji. Zasady premiowania osób zajmujących kierownicze stanowiska są określone w Polityce zmiennych składników wynagradzania lub w Zasadach premiowania danej jednostki.

Zgodnie z regulacjami wynikającymi z Kodeksu Pracy, jak i zawartymi w Regulaminach Wynagradzania Pracowników, pracownicy Banku posiadają uprawnienia do odpraw emerytalnych. Odprawy z tego tytułu są wypłacane jednorazowo w sytuacji przejścia pracownika na emeryturę, a ich wysokość uzależniona jest od stażu pracy danego pracownika i jego indywidualnego poziomu wynagrodzenia. Rezerwy na odprawy emerytalne zgodnie z MSR 19 stanowią programy określonych świadczeń po okresie zatrudnienia i szacowane są na podstawie wyceny aktuarialnej. Rezerwa będąca efektem wyceny aktuarialnej jest ujmowana i aktualizowana w okresach rocznych i ujmowana w pozycji „Rezerwy” w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Zgodnie z regulacjami ustawy o pracowniczych planach kapitałowych uchwalonej 4 października 2018 roku, która weszła w życie 1 stycznia 2019 roku, pracownicy Banku posiadają prawo do przystąpienia do Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK). Bank zawarł w imieniu pracowników umowę o prowadzenie i zarządzanie PPK z wybraną, przy udziale reprezentacji pracowników, instytucją finansową. Osoby zatrudniane są zapisywane do programu przez Bank zgodnie z przepisami Ustawy, przy czym mogą w dowolnym momencie zrezygnować z dokonywania wpłat do PPK na podstawie pisemnej deklaracji złożonej podmiotowi zatrudniającemu. Każda osoba nie objęta zapisem automatycznym z powodu wieku lub taka, która wcześniej zrezygnowała, może bez ograniczeń terminowych przystąpić do programu. Wpłaty dokonywane do PPK są finansowane przez podmiot zatrudniający i uczestnika PPK z własnych środków. Pracodawca zapewnia obsługę i odprowadzanie wszystkich składek. Koszty z tytułu PPK ujmowane są w pozycji „Koszty działania - koszty świadczeń pracowniczych” oraz „Pozostałe zobowiązania”.

Rezerwy

Rezerwę tworzy się wówczas, gdy na Grupie ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania. Grupa tworzy następujące rezerwy ujmowane w zobowiązaniach w pozycji „Rezerwy”:

a) odprawy emerytalne

Poziom rezerw ustalany jest na podstawie wyceny przeprowadzanej przez niezależnego aktuariusza i aktualizowany na koniec każdego roku obrotowego. Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów za wyjątkiem zysków lub strat aktuarialnych, które odnoszone są w kapitał z aktualizacji wyceny.

b) zobowiązania pozabilansowe

Grupa ujmuje odpis na oczekiwane straty kredytowe dotyczące zobowiązań warunkowych. Jeśli na dzień bilansowy w odniesieniu do zobowiązań warunkowych istnieją obiektywne dowody utraty wartości, Grupa tworzy odpis równy różnicy pomiędzy statystycznie oszacowaną częścią zaangażowania pozabilansowego (ekwiwalent bilansowy bieżących pozycji pozabilansowych) i wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych.

c) sprawy sądowe

Grupa prowadzi ewidencję spraw sądowych i rozpoznaje rezerwy na podstawie oceny prawdopodobieństwa przegrania sprawy sądowej w wysokości oczekiwanych wypływów korzyści ekonomicznych.

d) inne

Grupa tworzy rezerwy na zobowiązania pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować.

Grupa tworzy rezerwy na koszty restrukturyzacji tylko wtedy, gdy zostaną spełnione ogólne kryteria dotyczące ujmowania rezerw wynikające z MSR 37, w szczególności gdy Grupa posiada szczegółowy, formalny plan restrukturyzacji określający co najmniej działalność lub cześć działalności, której dotyczy, podstawowe lokalizacje, miejsce zatrudnienia, funkcje i przybliżoną liczbę pracowników objętych odszkodowaniem, kwotę nakładów do poniesienia oraz termin przeprowadzenia. Warunkiem niezbędnym do utworzenia rezerwy jest również rozpoczęcie restrukturyzacji albo jej publiczne ogłoszenie. Utworzone rezerwy obejmują tylko bezpośrednie i nieodzowne nakłady powstające w wyniku restrukturyzacji niezwiązane z bieżącą działalnością i nie obejmują przyszłych kosztów operacyjnych.

Leasing finansowy i operacyjny

Umowa jest ujmowana przez Grupę jako kontrakt leasingowy, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów. Umowa spełniająca trzy poniżej wymienione warunki jest kwalifikowana jako leasing:

- umowa przekazuje leasingobiorcy prawo do użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów,

- leasingobiorca uzyskuje korzyści ekonomiczne z użytkowania tego aktywa,

- leasingobiorca uzyskuje prawo do kierowania sposobem, w jaki aktywo jest użytkowane przez okres trwania umowy.

Grupa jako leasingobiorca

Dla umów, w przypadku których Grupa występuje jako leasingobiorca, Grupa stosuje jednolity model księgowy leasingu.

Grupa ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wraz z odpowiednim zobowiązaniem leasingowym ustalonym w wysokości zdyskontowanych przyszłych płatności w okresie trwania leasingu – odpowiednio jako składnik „Rzeczowych aktywów trwałych” oraz „Pozostałych zobowiązań”. W rachunku zysków i strat Grupa ujmuje koszty amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania przedmiotu leasingu (w pozycji „Koszty działania”) oraz koszty odsetek z tytułu zobowiązania leasingowego (w pozycji „Koszty z tytułu odsetek”). Wycena zobowiązania z tytułu leasingu jest okresowo rozliczana z płatnościami leasingowymi. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania są amortyzowane liniowo, natomiast zobowiązania z tytułu umów leasingowych rozliczane efektywną stopą procentową.

Zobowiązania z tytułu leasingu wynikające z umów najmu nieruchomości denominowanych w walucie obcej są wyceniane na każdy dzień bilansowy, a zysk lub strata z tytułu rewaluacji ujmowane są w rachunku zysków i strat.

Grupa skorzystała z podejścia uproszczonego przewidzianego w standardzie dla leasingów krótkoterminowych oraz leasingów aktywów o niskiej wartości. W przypadku tych umów Grupa ujmuje opłaty leasingowe jako koszty metodą liniową w trakcie okresu leasingu.

Grupa stosuje pojedynczą stopę dyskontową do portfela leasingów o w miarę podobnych cechach (takich jak leasingi o podobnym pozostałym okresie leasingu dla podobnej klasy bazowego składnika aktywów w podobnym środowisku gospodarczym).

Przy ustaleniu okresu leasingu Grupa uwzględnia opcję przedłużenia, jeżeli jest zawarta w umowie i w ocenie Grupy skorzystanie z tej opcji jest prawdopodobne. W przypadku umów zawartych na czas nieokreślony Grupa dokonuje szacunku zakładanego z wystarczającą pewnością okresu użytkowania składnika aktywów, który stanowi przedmiot leasingu, biorąc pod uwagę istotność inwestycji w obcym środku trwałym, koszty relokacji, a także strategię obecności w danej lokalizacji, zapewniającej elastyczność i efektywność biznesową oraz uwzględniając zmieniające się oczekiwania i preferencje klientów.

Grupa jako leasingodawca

Grupa prezentuje aktywa oddane w leasing operacyjny w ramach odpowiedniej grupy środków trwałych – zgodnie z charakterem tych aktywów. Aktywa trwałe będące przedmiotami umów leasingu operacyjnego amortyzowane są metodą liniową przez okres trwania umowy leasingu z uwzględnieniem wartości rezydualnej. Wartość rezydualna ustalana jest w kwocie, którą według przewidywań Grupa mogłaby uzyskać obecnie, uwzględniając wiek i stan aktywa jaki będzie na koniec umowy leasingu, po pomniejszeniu o szacowane koszty zbycia.

Przychody z tytułu leasingu operacyjnego ujmuje się jako przychód metodą liniową przez okres trwania umowy, chyba że zastosowanie innej systematycznej metody lepiej odzwierciedla sposób rozłożenia w czasie korzyści czerpanych z oddanego w leasing składnika aktywów.

Bank nie jest leasingodawcą w umowach leasingu finansowego.

Subleasing

Grupa jako pośredni leasingodawca klasyfikuje każdy subleasing jako leasing finansowy lub jako leasing operacyjny, w następujący sposób:

a) jeżeli leasing główny jest leasingiem krótkoterminowym, który Grupa jako leasingobiorca rozliczyła zgodnie z MSSF 16 par. 6, subleasing klasyfikuje się jako leasing operacyjny,

b) w innym przypadku subleasing klasyfikuje się raczej poprzez odniesienie do składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania wynikającego z leasingu głównego niż poprzez odniesienie do bazowego składnika aktywów (przykładowo składnika rzeczowych aktywów trwałych, który stanowi przedmiot leasingu).

Należności z tytułu subleasingu, podobnie jak zobowiązania z tytułu leasingu Bank wycenia w dacie rozpoczęcia leasingu w wysokości przyszłych płatności w okresie trwania leasingu, zdyskontowanych stopą dyskontową stosowaną w leasingu głównym. Należności z tytułu subleasingu prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako składnik „Pozostałych aktywów”. Przychody odsetkowe od należności z tytułu subleasingu prezentowane są w rachunku zysków i strat jako „Przychody z tytułu odsetek”.

Pozostałe należności

Pozostałe należności ujmowane są w kwocie wymaganej zapłaty pomniejszonej o odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wartość należności jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie. Jeśli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie należności w związku z upływem czasu jest ujmowane w rachunku zysków i strat.

Pozostałe zobowiązania

Pozostałe zobowiązania ujmowane są w kwocie wymaganej zapłaty. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wartość zobowiązań jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie. Jeśli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie zobowiązań w związku z upływem czasu jest ujmowane w rachunku zysków i strat. W przypadku zobowiązań leasingowych wyceniane są one w wysokości zdyskontowanych przyszłych płatności w okresie trwania leasingu i okresowo rozliczane z płatnościami leasingowymi.

Kapitał własny

Kapitał własny stanowią kapitały i fundusze tworzone zgodnie z obowiązującym prawem, właściwymi ustawami oraz statutem, na który składają się: kapitał podstawowy, zyski zatrzymane oraz pozostałe kapitały.

Kapitał podstawowy

Kapitał podstawowy wykazywany jest według wartości nominalnej, zgodnie ze statutem oraz wpisem do rejestru sądowego.

Zysk/ (straty)i zatrzymane (niepodzielony wynik)

Zyski zatrzymane tworzone są z wyniku finansowego roku bieżącego oraz wyników finansowych z lat ubiegłych, które nie zostały przeznaczone na pozostałe kapitały lub rozdystrybuowane do akcjonariuszy.

Pozostałe kapitały

a) Kapitał zapasowy

Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej (nadwyżka ceny emisyjnej nad ceną nominalną) pomniejszony o bezpośrednie, poniesione koszty z nią związane oraz tworzony z odpisów z zysku. Kapitał zapasowy obejmuje również kapitał wynikający z rozliczenia połączenia jednostek.

b) Kapitał z aktualizacji wyceny

Kapitał z aktualizacji wyceny dłużnych i kapitałowych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, kapitał z aktualizacji wyceny zabezpieczeń przepływów pieniężnych, zyski/ straty aktuarialne, udział w innych całkowitych dochodach/(stratach) jednostek stowarzyszonych oraz wartości podatku odroczonego dla pozycji stanowiących różnice przejściowe odniesione na kapitał z aktualizacji wyceny.

c) Kapitał rezerwowy

Kapitał rezerwowy tworzony z odpisów z zysku oraz z innych źródeł na pokrycie szczególnych strat lub wydatków. W tej pozycji prezentowany jest również Fundusz ogólnego ryzyka.

Wszystkie opisane pozycje kapitałów, w przypadku nabycia/ połączenia jednostek, dotyczą zdarzeń od dnia objęcia kontroli nad jednostką do dnia utraty nad nią kontroli.

Przychody

Grupa ujmuje przychody z umów z klientami w taki sposób, aby wskazać transfer towarów lub usług na rzecz klientów w takiej kwocie, która odzwierciedla wysokość wynagrodzenia (tj. płatność), którego Grupa spodziewa się w zamian za te towary lub usługi.

Głównym kryterium ujęcia przychodów jest moment wypełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia, co następuje z chwilą przeniesienia kontroli. Decyduje on o ujęciu przychodu.

Wszelkie towary lub usługi sprzedawane w pakietach, które da się wyodrębnić w świetle zawartej z klientem umowy, Grupa ujmuje oddzielnie. Ponadto wszelkie upusty i rabaty dotyczące ceny transakcyjnej co do zasady alokowane są do poszczególnych elementów pakietu. W przypadku, gdy wysokość przychodu jest zmienna, kwoty zmienne są zaliczane do przychodów, o ile istnieje duże prawdopodobieństwo, że w przyszłości nie nastąpi odwrócenie ujęcia przychodu w wyniku przeszacowania wartości. W przypadku ujmowania przychodów z umów z klientami, zgodnie z MSSF 15, Grupa stosuje model pięciu kroków:

  1. Identyfikacja umowy z klientem,
  2. Identyfikacja zobowiązań do wykonania świadczenia wynikającego z umowy,
  3. Ustalenie ceny transakcyjnej,
  4. Przypisanie ceny transakcyjnej do zobowiązań do wykonania świadczenia,
  5. Ujęcie przychodu w momencie realizacji zobowiązania do wykonania świadczenia.

Wynik z tytułu odsetek

W przychodach i kosztach z tytułu odsetek ujmuje się wszystkie przychody i koszty odsetkowe dotyczące instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej, instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy. W przychodach odsetkowych są prezentowane również rozliczane w czasie integralne koszty bezpośrednio związane z udzielonymi kredytami i pożyczkami, w tym integralne i bezpośrednie koszty wewnętrzne.

Metodą zamortyzowanego kosztu wycenia się następujące aktywa i zobowiązania finansowe:

- aktywa finansowe zaklasyfikowane do kategorii wycenianych według zamortyzowanego kosztu,

- zobowiązania finansowe, niezaklasyfikowane w momencie ich początkowego ujęcia jako zobowiązania wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy i niebędące instrumentami pochodnymi.

Efektywna stopa procentowa jest stopą, która dyskontuje oczekiwany strumień przyszłych płatności pieniężnych do bieżącej wartości bilansowej brutto przez okres do zapadalności lub do momentu następnej rynkowej wyceny określonego składnika aktywów i zobowiązań finansowych, zaś jej ustalenie obejmuje wszelkie należne bądź kasowe opłaty i przepływy płacone lub otrzymywane przez Grupę w ramach umowy danego instrumentu, z wyłączeniem przyszłych możliwych strat kredytowych.

Sposób rozliczania kuponów odsetkowych, prowizji/ opłat i niektórych kosztów zewnętrznych związanych z instrumentami finansowymi (metodą efektywnej stopy procentowej lub liniowo) zależy od charakteru danego instrumentu. W przypadku instrumentów finansowych z ustalonymi harmonogramami przepływów pieniężnych zastosowanie ma wycena metodą efektywnej stopy procentowej.

Natomiast sposób ujęcia rozliczanych w czasie poszczególnych typów prowizji/ opłat w wyniku finansowym jako przychody odsetkowe lub prowizyjne i w ogóle konieczność ich rozliczenia w czasie, a nie możliwość ujęcia jednorazowo w wyniku finansowym, zależy od charakteru ekonomicznego prowizji/ opłaty.

W skład opłat/ prowizji rozliczanych w czasie wchodzą np. opłaty za pozytywne rozpatrzenie wniosku kredytowego, prowizje za udzielenie kredytu, prowizje za uruchomienie kredytu itp. Elementem prowizji jest również wynagrodzenie z tytułu ubezpieczeń, gdy występuje bezpośrednie powiązanie produktu kredytowego z produktem ubezpieczeniowym. Wnoszenie tego typu opłat stanowi integralną część zwrotu generowanego przez określony instrument finansowy. Do tej kategorii zaliczają się również opłaty i koszty związane ze zmianą warunków umownych, co powoduje modyfikację pierwotnie wyliczonej efektywnej stopy procentowej, w sytuacji gdy modyfikacja nie skutkuje zaprzestaniem ujmowania składnika aktywów finansowych.

Ponadto, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo zawarcia określonych umów pożyczkowych, opłaty z tytułu zobowiązania Banku do ich zawarcia są uznawane jako wynagrodzenie za stałe zaangażowanie w nabycie instrumentu finansowego, są odraczane i ujmowane jako korekta efektywnego zwrotu w momencie zawarcia określonej umowy (metodą efektywnej stopy procentowej lub metodą liniową w zależności od charakteru produktu). W przypadku aktywów, w stosunku do których zidentyfikowano utratę wartości, przychody odsetkowe naliczane są do wyniku finansowego na bazie ekspozycji netto, określonej jako różnica między wartością brutto ekspozycji a odpisem z tytułu utraty wartości.

Wynik z tytułu odsetek zawiera również wynik na odsetkach naliczonych oraz zapłaconych związanych z instrumentami pochodnymi typu IRS i CIRS oraz punkty SWAP.

Wynik z tytułu prowizji i opłat

Opłaty i prowizje rozliczane metodą efektywnej stopy procentowej Grupa ujmuje w wyniku z tytułu odsetek. Opłaty i prowizje, które są rozkładane w czasie metodą liniową lub rozpoznawane jednorazowo, są ujmowane w wyniku z tytułu prowizji i opłat. Przychody z tytułu prowizji i opłat obejmują przychody z opłat i prowizji wynikających z usług transakcyjnych za wykonanie ważnej czynności. Do takich przychodów zaliczane są jednorazowo ujmowane wszelkie opłaty za czynności, gdzie Grupa występuje jako agent lub wykonuje usługi typu dystrybucja jednostek funduszy inwestycyjnych, produktów inwestycyjnych, przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat bankowych niestanowiące integralnej części efektywnej stopy procentowej należności kredytowych.

Grupa oferując klientom produkty ubezpieczeniowe ujmuje wynagrodzenie otrzymywane za usługi ubezpieczeniowe na podstawie profesjonalnego osądu czy sprzedaż ubezpieczenia jest ograniczona wyłącznie do świadczenia usługi oferowania produktów ubezpieczeniowych czy też usługa sprzedaży ubezpieczenia jest powiązana ze sprzedażą instrumentu finansowego. Zasady oceny treści ekonomicznej oferowanych instrumentów finansowych oraz produktów ubezpieczeniowych, w których sprzedaży Grupa uczestniczy przedstawiono w nocie 6.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania.

W wyniku oceny bezpośredniego powiązania produktu ubezpieczeniowego z instrumentem finansowym Grupa może stwierdzić:

- występowanie bezpośredniego powiązania skutkującego ujęciem wynagrodzenia z tytułu oferowania produktów ubezpieczeniowych zgodnie z metodą zamortyzowanego kosztu i rozliczane jest metodą efektywnej stopy procentowej oraz ujmowane w przychodzie odsetkowym,

- brak bezpośredniego powiązania skutkującego ujęciem wynagrodzenia z tytułu oferowania produktów ubezpieczeniowych w przychodach z tytułu prowizji zgodnie z wymogami MSSF 15 Przychody z umów z klientami,

- występowanie produktu złożonego z instrumentu finansowego oraz produktu ubezpieczeniowego skutkującego podziałem wynagrodzenia z tytułu oferowania produktu ubezpieczeniowego na podstawie wydzielenia wartości godziwej oferowanego instrumentu finansowego oraz wartości godziwej produktu ubezpieczeniowego sprzedawanego łącznie z tym instrumentem.

W przypadku zidentyfikowania produktu złożonego, wynagrodzenie z tytułu sprzedaży produktu ubezpieczeniowego dzielone jest pomiędzy część stanowiącą element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego oraz część stanowiącą wynagrodzenie za wykonywanie czynności pośrednictwa. Podział wynagrodzenia dokonywany jest w proporcji wartości godziwej instrumentu finansowego oraz wartości godziwej usługi pośrednictwa w stosunku do sumy obu tych wartości. Wycena wartości godziwej usługi pośrednictwa oraz instrumentu finansowego przeprowadzana jest w oparciu o dane rynkowe. W przypadku świadczenia czynności lub usług posprzedażowych wynikających z oferowanego produktu ubezpieczeniowego odpowiednia część wynagrodzenia alokowanego do usługi pośrednictwa rozliczana jest w okresie obowiązywania umowy ubezpieczenia zgodnie z metodą zaawansowania usługi, przy uwzględnieniu zasady współmierności przychodów i kosztów. Wynagrodzenie to ujmowane jest w przychodach z tytułu prowizji.

Grupa dokonuje szacunku części wynagrodzenia, które będzie zwracane (np. z tytułu wypowiedzenia przez klienta umowy ubezpieczenia, przedpłat lub innych tytułów) w okresach po sprzedaży produktu ubezpieczeniowego. Oszacowana część wynagrodzenia odraczana jest w czasie do wysokości przewidywanych zwrotów. W części odnoszącej się do przychodów rozliczanych według kosztu zamortyzowanego przewidywane zwroty uwzględniane są w wynagrodzeniu ujmowanym w zamortyzowanym koszcie instrumentu finansowego. W sytuacji, gdy zostanie dokonany podział wynagrodzenia dla produktu złożonego, przewidywane zwroty dotyczące części rozliczanej metodą efektywnej stopy procentowej oraz ujętej jako wynagrodzenie za czynność pośrednictwa ubezpieczeniowego przypisane są do tych elementów w sposób analogiczny jak zostało podzielone wynagrodzenie.

Grupa dokonuje podziału kosztów związanych ze sprzedażą produktu ubezpieczeniowego na bezpośrednio związane oraz pozostałe niepowiązane bezpośrednio koszty, w tym koszty stałe (ujmowane w momencie poniesienia).

Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany

Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy i wynik z pozycji wymiany obejmuje zyski i straty z wyceny do wartości godziwej aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu, aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz instrumentów pochodnych, a także zyski i straty z transakcji kupna/sprzedaży walut oraz przeliczonych aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych po obowiązującym na dzień bilansowy średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez NBP.

Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy

Na wynik na pozostałych instrumentach finansowych składają się zrealizowane zyski i straty powstałe na skutek zbycia aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz dłużnych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Pozostałe przychody i koszty operacyjne

Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zaliczane są koszty i przychody niezwiązane bezpośrednio z działalnością bankową Grupy. Są to w szczególności: wynik z tytułu sprzedaży środków trwałych, koszty i przychody z tytułu rezerw i odpisów z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych, przychody i koszty z wynajmu, przychody z tytułu sprzedaży pozostałych usług, otrzymane i zapłacone odszkodowania, kary i grzywny, a także koszty windykacji i opłat sądowych oraz rezerw na sprawy sądowe.

Dywidendy

Przychody z tytułu dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do jej otrzymania, jeżeli dywidenda ta jest wypłacana z zysków wypracowanych po dacie nabycia.

Podatek dochodowy

Podatek bieżący

Zobowiązania i należności z tytułu bieżącego podatku za okres bieżący i okresy poprzednie wycenia się w wysokości kwot przewidywanej zapłaty na rzecz organów podatkowych (podlegających zwrotowi od organów podatkowych) z zastosowaniem stawek i przepisów podatkowych, które prawnie lub faktycznie już obowiązywały na dzień bilansowy.

Podatek odroczony

Na potrzeby sprawozdawczości finansowej, podatek odroczony jest obliczany metodą zobowiązań bilansowych w stosunku do wszystkich różnic przejściowych występujących na koniec okresu sprawozdawczego między wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym.

Rezerwa na podatek odroczony ujmowana jest w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych:

- z wyjątkiem sytuacji, gdy rezerwa na podatek odroczony powstaje w wyniku początkowego ujęcia wartości firmy lub początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji niestanowiącej połączenia jednostek i w chwili jej zawierania niemającej wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową oraz

- w przypadku dodatnich różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach – z wyjątkiem sytuacji, gdy terminy odwracania się różnic przejściowych podlegają kontroli inwestora lub gdy prawdopodobne jest, iż w dającej się przewidzieć przyszłości różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu.

Aktywa z tytułu podatku odroczonego ujmowane są w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych, jak również niewykorzystanych ulg podatkowych i niewykorzystanych strat podatkowych przeniesionych na następne lata, w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, który pozwoli wykorzystać ww. różnice, aktywa i straty:

- z wyjątkiem sytuacji, gdy aktywa z tytułu odroczonego podatku dotyczące ujemnych różnic przejściowych powstają w wyniku początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji niestanowiącej połączenia jednostek i w chwili jej zawierania nie mają wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową oraz

- w przypadku ujemnych różnic przejściowych z tytułu inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych oraz udziałów we wspólnych ustaleniach umownych, składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jedynie w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, iż w dającej się przewidzieć przyszłości ww. różnice przejściowe ulegną odwróceniu i osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych.

Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na koniec każdego okresu sprawozdawczego i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Nieujęty składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlega ponownej ocenie na koniec każdego okresu sprawozdawczego i jest ujmowany do wysokości odzwierciedlającej prawdopodobieństwo osiągnięcia w przyszłości dochodów do opodatkowania, które pozwolą na odzyskanie tego składnika aktywów.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki i przepisy podatkowe obowiązujące na dzień bilansowy lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na dzień bilansowy.

Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujmowanych poza zyskiem lub stratą jest ujmowany w innych całkowitych dochodach dotyczący pozycji ujętych w innych całkowitych dochodach lub bezpośrednio w kapitale własnym dotyczący pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym.

Grupa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.

Interpretacja KIMSF 23 wyjaśnia, jak należy ujawniać i wyceniać aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego i bieżącego podatku dochodowego, jeżeli występuje niepewność co do sposobu ujęcia podatkowego. W takich okolicznościach jednostka ujmuje i wycenia swoje bieżące należności i zobowiązania podatkowe lub aktywa oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego, zgodnie z wymogami MSR 12, w oparciu o dochód podlegający opodatkowaniu (stratę podatkową), podstawy opodatkowania, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe. Zgodnie z interpretacją, skutki niepewności należy zmierzyć metodą, która najlepiej przewiduje rozwiązanie niepewności - albo metodą najbardziej prawdopodobnej kwoty, albo metodą przewidywanej wartości. Bank uwzględnia skutki niepewnego traktowania podatkowego w przypadku gdy byłoby prawdopodobne że organy podatkowe nie zaakceptują zastosowanego przez Bank podejścia.

Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

Profesjonalny osąd

W procesie stosowania zasad (polityki) rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa.

Wynagrodzenia z tytułu ubezpieczeń

Grupa stosuje poniższe zasady ujmowania w przychodach prowizyjnych prowizji uzyskanych z tytułu oferowania klientom przez Bank produktów ubezpieczeniowych.

Grupa oferując klientom produkty ubezpieczeniowe ujmuje wynagrodzenie otrzymywane za usługi ubezpieczeniowe na podstawie profesjonalnego osądu czy sprzedaż ubezpieczenia jest ograniczona wyłącznie do świadczenia usługi oferowania produktów ubezpieczeniowych, czy też usługa sprzedaży ubezpieczenia jest powiązana ze sprzedażą instrumentu finansowego. Ocena bazuje na treści ekonomicznej oferowanych instrumentów finansowych oraz produktów ubezpieczeniowych, w których sprzedaży Grupa uczestniczy. Celem osądu jest rozróżnienie na bazie treści ekonomicznej przychodów stanowiących:

- integralną część wynagrodzenia z tytułu oferowanego dodatkowo instrumentu finansowego,

- wynagrodzenie za usługę agencyjną lub pośrednictwa,

- wynagrodzenie za świadczenie dodatkowych czynności po dokonaniu sprzedaży.

Grupa dodatkowo przeprowadza analizę treści ekonomicznej produktu ubezpieczeniowego, w tym spełnienia kryteriów niezależności umów ubezpieczenia od oferowanych instrumentów finansowych poprzez ustalenie:

- stopnia sprzedaży produktów łączonych tj. procentowego udziału instrumentów finansowych z ochroną ubezpieczeniową do liczby umów dotyczących instrumentów finansowych w portfelu Banku, w podziale na instrumenty finansowe oraz produkty ubezpieczeniowe lub grupy ubezpieczeń zgodnie z ofertą produktową Banku,

- średniego rzeczywistego rocznego oprocentowania poszczególnych instrumentów finansowych w portfelu Banku w podziale na zawierające ochronę ubezpieczeniową i bez ochrony ubezpieczeniowej, w podziale na instrumenty finansowe oraz produkty ubezpieczeniowe i grupy ubezpieczeń zgodnie z ofertą produktową Banku,

- możliwości przystąpienia do ochrony ubezpieczeniowej bez posiadania instrumentu finansowego,

- przy braku wymogu Grupy zawarcia przez klienta umowy ubezpieczenia do nabywanego przez niego instrumentu finansowego, liczby zbliżonych w zakresie warunków i zasad umów ubezpieczenia zawartych w innych zakładach ubezpieczeń niż zakład ubezpieczeń, którego produkty są oferowane przez Grupę łącznie z instrumentem finansowym (procentowy udział w całym portfelu kredytowym – w podziale na instrumenty finansowe zgodnie z ofertą produktową Grupy),

- poziomu rezygnacji i wysokości zwracanego wynagrodzenia, w podziale na instrumenty finansowe oraz produkty ubezpieczeniowe lub grupy ubezpieczeń, zgodnie z ofertą produktową Grupy,

- liczby umów ubezpieczenia kontynuowanych po wcześniejszej spłacie kredytu lub pożyczki, wraz z informacją o produktach kredytowych, z którymi były powiązane,

- zakresu czynności wykonywanych przez Grupę na rzecz zakładu ubezpieczeń w trakcie trwania umowy ubezpieczenia,

- efektów analizy raportów zarządczych dotyczących wyników poszczególnych linii biznesowych, instrumentów finansowych zgodnie z ofertą produktową Grupy, usług bankowych.

W przypadku zidentyfikowania produktu złożonego wynagrodzenie z tytułu sprzedaży produktu ubezpieczeniowego dzielone jest pomiędzy część stanowiącą element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego oraz część stanowiącą wynagrodzenie za wykonywanie czynności pośrednictwa. Podział wynagrodzenia dokonywany jest w proporcji wartości godziwej instrumentu finansowego oraz wartości godziwej usługi pośrednictwa w stosunku do sumy obu tych wartości. Bank uwzględnia obecnie jako przychód rozpoznawany jednorazowo do 30% przychodów z działalności bancassurance związanych z kredytami. Pozostała część przychodów rozpoznawana jest w czasie wg zamortyzowanego kosztu. Wycena wartości godziwej usługi pośrednictwa oraz instrumentu finansowego przeprowadzana jest w oparciu o dane rynkowe. W przypadku świadczenia czynności lub usług posprzedażowych wynikających z oferowanego produktu ubezpieczeniowego, odpowiednia część wynagrodzenia alokowanego do usługi pośrednictwa rozliczana jest w okresie obowiązywania umowy ubezpieczenia zgodnie z metodą zaawansowania usługi, przy uwzględnieniu zasady współmierności przychodów i kosztów.

Grupa dokonuje szacunku części wynagrodzenia, które będzie zwracane (np. z tytułu wypowiedzenia przez klienta umowy ubezpieczenia, przedpłat lub innych tytułów) w okresach po sprzedaży produktu ubezpieczeniowego. Oszacowana część wynagrodzenia odraczana jest w czasie do wysokości przewidywanych zwrotów.

Identyfikacja umów leasingowych o niskiej wartości

Umowy leasingowe o wartości przedmiotu leasingu nie przekraczającej 20 tys. zł, Grupa ocenia jako umowy leasingowe o niskiej wartości.

Przewidywane rozstrzygnięcia w zakresie spraw spornych

Grupa dokonuje oceny szans na wygranie danej sprawy, a w konsekwencji ocenia potrzebę ustanowienia rezerwy na wypadek przegranej, w odniesieniu do wszystkich spraw sądowych. Wartość szacowanej rezerwy ustalana jest indywidualnie w oparciu o okoliczności danej sprawy.

Konsolidacja jednostki specjalnego przeznaczenia

W związku z przeprowadzoną w lipcu 2017 roku transakcją sekurytyzacji wierzytelności z portfela kredytów samochodowych Getin Noble Banku S.A. dokonano analizy ryzyk, korzyści oraz istoty działalności spółki specjalnego przeznaczenia GNB Auto Plan 2017 sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (SPV) w świetle zapisów MSSF 10. Na bazie wyciągniętych wniosków uznano, iż z istoty powiązań między SPV a Bankiem wynika, że SPV jest kontrolowana przez Bank. W związku z tym SPV została objęta konsolidacją metodą pełną, pomimo iż Grupa nie posiada zaangażowania kapitałowego w tej jednostce.

Niepewność szacunków

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga dokonania przez Grupę szacunków oraz przyjęcia założeń, które mają wpływ na kwoty prezentowane w sprawozdaniu finansowym. Szacunki i założenia, które podlegają ciągłej ocenie przez kierownictwo Grupy, oparte są o doświadczenia historyczne i inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione. Mimo, że szacunki te opierają się na najlepszej wiedzy dotyczącej warunków bieżących i działań, które Grupa podejmuje, rzeczywiste rezultaty mogą się od tych szacunków różnić. Szacunki dokonywane na koniec każdego okresu sprawozdawczego odzwierciedlają warunki, które istniały na te daty (np. kurs walutowy, stopy procentowe, ceny rynkowe). Ujawnienia ilościowe dotyczące tych szacunków zostały przedstawione w odpowiednich notach dotyczących tych aktywów oraz zobowiązań.

Utrata wartości instrumentów finansowych

Na każdy dzień sprawozdawczy Grupa dokonuje oceny, czy ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym znacznie wzrosło od dnia jego początkowego ujęcia. Dokonując takiej oceny, Grupa posługuje się zmianą ryzyka niewykonania zobowiązania w oczekiwanym okresie życia instrumentu finansowego, a nie zmianą kwoty oczekiwanych strat kredytowych. W celu dokonania takiej oceny Grupa porównuje ryzyko niewykonania zobowiązania dla danego instrumentu finansowego na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego instrumentu finansowego na dzień początkowego ujęcia, biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań i które wskazują na znaczny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia. Katalog przesłanek wskazujących na znaczny wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia oraz inne szacunki zostały opisane w nocie II.5.12.

Instrumenty pochodne oraz aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy

Wartość godziwą instrumentów pochodnych, aktywów finansowych i zobowiązań finansowych nienotowanych na aktywnych rynkach ustala się stosując powszechnie uznane techniki wyceny. Wszystkie modele są zatwierdzane przed ich zastosowaniem, a także kalibrowane w celu zapewnienia, że otrzymane wyniki odzwierciedlają faktyczne dane i porównywalne ceny rynkowe. W miarę możliwości w modelach wykorzystywane są wyłącznie dane możliwe do zaobserwowania, pochodzące z aktywnego rynku, jednakże w pewnych okolicznościach stosowane jest oszacowanie niepewności przez Bank (takich jak ryzyko kontrahenta, zmienności i korelacje rynkowe). Zmiana założeń dotyczących tych czynników może wpłynąć na wyceny niektórych instrumentów finansowych.

Cena sprzedaży netto aktywów przejętych za długi

Grupa dokonuje szacunków ceny sprzedaży netto aktywów przejętych za długi. Szacunek odzwierciedla warunki rynkowe na dzień wyceny i jest dokonywany na podstawie aktualnych wycen nieruchomości.

Jednostki stowarzyszone

Jednostki stowarzyszone to jednostki na które inwestor wywiera znaczący wpływ. W jednostkach, w których Grupa posiada 20 % lub więcej praw głosu w jednostce (lecz nie więcej niż 50%), przyjmuje się że Grupa wywiera znaczący wpływ i ujmuje te jednostki jako stowarzyszone.

Utrata wartości innych aktywów trwałych, w tym inwestycji w jednostki stowarzyszone

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują czy nastąpiła utrata wartości składników aktywów trwałych. W przypadku zidentyfikowania takiej przesłanki, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej. Oszacowanie wartości użytkowej składnika aktywów trwałych wiąże się, między innymi, z przyjęciem założeń w zakresie szacunków co do kwot, terminów przyszłych przepływów pieniężnych, które Grupa może uzyskać z tytułu danego składnika aktywów trwałych, innych czynników. Szacując wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży Grupa opiera się na dostępnych danych rynkowych na ten temat lub wycenach sporządzonych przez niezależnych rzeczoznawców, które co do zasady również opierają się na szacunkach.

Wycena rezerw z tytułu odpraw emerytalnych

Rezerwa z tytułu odpraw emerytalnych została oszacowana za pomocą metod aktuarialnych przez niezależnego aktuariusza, przyjęte w tym celu założenia są aktualizowane na koniec każdego roku obrotowego.

Wycena rezerw na sprawy sporne

Szanse na wygranie danej sprawy, a w konsekwencji także ocena potrzeby ustanowienia rezerwy na wypadek przegranej, w odniesieniu do wszystkich spraw sądowych (w tym dotyczących kredytów indeksowanych do walut obcych) ustalane są indywidualnie w oparciu o okoliczności danej sprawy. W przypadku pozwów klientów, które wpłynęły do Banku i rozpatrywane są przed sądami I oraz II instancji, dokonano indywidualnej oceny prawdopodobieństwa wygrania danej sprawy przez Bank w oparciu o oszacowania pełnomocnika procesowego prowadzącego daną sprawę. Zawiązanie rezerwy w tych sprawach następuje w sytuacji, jeśli szansa na wygraną Banku została określona jako niższa niż 50%. Dodatkowo, niezależnie od wyników oceny indywidualnej, Bank uwzględnił również dodatkowy narzut ostrożnościowy na sprawy, w przypadku których pełnomocnicy procesowi określili ryzyko przegrania na mniej niż 50%, który to pozwala uwzględnić pewien zakres konserwatyzmu i w założeniu ma pokrywać potencjalne ryzyko zmiany linii orzeczniczej. Szczegółowy opis spraw spornych został przedstawiony w nocie II.40.

Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione. Szczegółowo zostało to opisane w nocie II.18.

Leasing – Grupa jako leasingobiorca

Osądy dotyczące leasingu, gdzie Grupa jest leasingobiorcą, w obszarach takich jak stwierdzenie, czy umowa zawiera leasing, umowy na czas nieokreślony, wykorzystanie opcji przedłużenia lub skrócenia okresu leasingu zostały przedstawione w niniejszym sprawozdaniu finansowym w nocie II.5.27 oraz II.33.

Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

Szacując długość okresu użytkowania poszczególnych rodzajów rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych uwzględniane są m.in.:

- dotychczasowe przeciętne okresy użytkowania odzwierciedlające tempo zużycia fizycznego, intensywności wykorzystania itp.,

- utrata przydatności z przyczyn technologicznych,

- okres sprawowania kontroli nad składnikiem aktywów oraz prawne i inne ograniczenia okresu użytkowania,

- zależność okresu użytkowania składników aktywów od okresu użytkowania pozostałych aktywów,

- inne okoliczności mające wpływ na okres użytkowania tego rodzaju aktywów.

W przypadku, gdy okres korzystania ze składnika aktywów wynika z tytułów umownych, okres użytkowania odpowiada okresowi wynikającemu z tych tytułów umownych, bądź też w sytuacji, kiedy szacowany okres użytkowania jest krótszy, przyjmuje się szacowany okres użytkowania. Bank corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów użyteczności na podstawie bieżących szacunków.

Szacunki dotyczące zwrotów prowizji z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich

Grupa dokonała aktualizacji rezerwy portfelowej na potencjalne roszczenia klientów z tytułu zwrotu części prowizji w związku z przedterminową spłatą kredytów konsumenckich (dla kredytów przedpłaconych przed wyrokiem TSUE, tj. przed dniem 11 września 2019 roku). Oszacowanie rezerwy zostało dokonane na bazie posiadanych danych historycznych związanych z dokonanymi wcześniejszymi spłatami kredytów konsumenckich oraz obserwowanej skali reklamacji i kwot prowizji zwracanych dla kredytów przedpłaconych przed wyrokiem TSUE. Szacunki wymagały przyjęcia przez Grupę eksperckich założeń dotyczących skali reklamacji w przyszłości i z tego powodu szacunek obarczony jest pewną niepewnością związaną z możliwą zmiennością obserwowanego trendu dotyczącego zgłaszanych reklamacji i może ulegać zmianie w przyszłości.

Dla przedterminowych spłat kredytów dokonanych po 11 września 2019 roku z uwagi na podjętą decyzją o zwrotach prowizji wszystkim klientom, Grupa rozpoznaje odpowiednio zobowiązanie na te zwroty.

Ponadto Grupa dokonała przeszacowania wyceny należności kredytowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu w zakresie rozliczanych w czasie kosztów pośrednictwa dla spodziewanych przedpłat w posiadanym portfelu kredytów, dla którego istnieje zobowiązanie do zwrotu prowizji w przypadku wcześniejszej spłaty przez klienta oraz z tytułu różnicy pomiędzy efektywnym rozliczeniem prowizji pobranych za udzielenie kredytu według efektywnej stopy procentowej a hipotetycznym liniowym rozliczeniem tych prowizji według stanu na oczekiwany dzień przedpłaty kredytów.

Szczegóły dotyczące oszacowanej rezerwy dotyczącej wcześniejszych spłat kredytów konsumenckich zostały zaprezentowane w nocie II.40.

Szacunki dotyczące rezerw portfelowych na ryzyko związane z kredytami hipotecznymi w walutach obcych

Grupa zidentyfikowała podwyższone ryzyko związane z wyrokami sądowymi dotyczącymi kredytów indeksowanych w CHF. W związku z tym rozważając ryzyko, iż założone na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych w CHF, mogą nie być w pełni odzyskiwalne Grupa oszacowała rezerwę na ryzyko prawne związane z tymi kredytami w oparciu o przepisy MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”.

Do oszacowania rezerw zastosowano metodę portfelową, w której uwzględniono: (i) przyszłe pozwy, których wpływ oszacowano w oparciu o dotychczasową realizację napływających pozwów, (ii) prawdopodobieństwo prawomocnego przegrania sprawy, (iii) wystąpienie możliwego scenariusza wyroku tj. wyroku stwierdzającego nieważność umowy kredytu lub stwierdzającego tzw. uzłotowienie kredytu, skutkujące ustaleniem salda kredytu w PLN z pozostawieniem oprocentowania kredytu w oparciu o stawkę LIBOR oraz (iv) stratę poniesioną przez Grupę w przypadku przegrania sprawy w sądzie.

Poziom rezerwy portfelowej jest uzależniony od szeregu założeń opierających się w dużym stopniu na ocenie eksperckiej Grupy. Istotnymi w metodologii elementami wpływającymi na oszacowany poziom rezerwy są między innymi przyjęty horyzont czasowy, prognozowana liczba kredytobiorców którzy złożą pozew, prawdopodobieństwo przegrania sporu sądowego, profil kredytów i cechy kredytobiorców, możliwe scenariusze rozstrzygnięć spraw sądowych.

Założenia przyjęte cechuje istotna niepewność i w związku z tym utworzone rezerwy mogą ulegać w przyszłości istotnym

zmianom. Szczegółowy opis rezerw na koszty ryzyka prawnego od kredytów walutowych został przedstawiony w nocie II.40.

Wartość godziwa nieruchomości / aktywów przejętych za długi/

Grupa dokonuje szacunków wartości godziwej nieruchomości zaklasyfikowanych jako nieruchomości inwestycyjne i aktywa przejęte za długi. Szacunek odzwierciedla warunki rynkowe na dzień wyceny i jest dokonywany na podstawie aktualnych wycen tych nieruchomości.

Test na utratę wartości Banku

W związku z tym, że na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość bilansowa aktywów netto Banku była wyższa od wartości ich rynkowej kapitalizacji, Bank przeprowadził test na utratę wartości w odniesieniu do wartości aktywów netto Banku.

Na podstawie pięcioletnich prognoz wyników finansowych oszacowano wartość odzyskiwalną aktywów netto Banku. W wyniku jej porównania do wartości bilansowej aktywów netto nie stwierdzono utraty ich wartości.

W przeprowadzonym teście przyjęto stopę dyskontową wyznaczoną na podstawie kosztu kapitału podmiotów porównywalnych z uwzględnieniem dodatkowego narzutu na ryzyko niespełnienia prognoz finansowych – stopa wyznaczona została na poziomie 9,58%. Zmiana przyjętego w teście prognozowanego wyniku w 2025 roku (i w okresie rezydualnym) o 1% spowodowałaby zmianę wartości odzyskiwalnej o 33 mln zł. Przy spadku prognozowanego wyniku finansowego w 2025 roku (i w okresie rezydualnym) o 37% wystąpiłby spadek wartości odzyskiwalnej poniżej bilansowej wartości aktywów netto.

Mimo, że zastosowane szacunki opierają się na najlepszej wiedzy, rzeczywiste rezultaty mogą różnić się od przyjętych szacunków. Zgodność rzeczywistych wyników i dokonanych szacunków jest weryfikowana w okresach sprawozdawczych.

Korekty błędów poprzednich okresów

W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku Grupa nie dokonała korekt błędów poprzednich okresów.

Wynik z tytułu odsetek

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Przychody z tytułu:
Aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu 1 405 263 1 679 079
kredytów i pożyczek * 1 391 090 1 637 754
należności od banków i instytucji finansowych 3 667 14 660
pozostałych instrumentów finansowych 9 295 23 446
rezerwy obowiązkowej 1 211 3 219
Aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 106 314 145 760
Aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy 100 940 195 721
kredytów i pożyczek 8 837 11 484
pozostałych instrumentów finansowych - 5
pochodnych instrumentów finansowych 92 103 184 232
Zobowiązań 63 137 64 517
w tym:
przychody związane z aktywami finansowymi, dla których rozpoznano utratę wartości 117 427 146 226
Razem przychody z tytułu odsetek 1 675 654 2 085 077
Koszty z tytułu:
zobowiązań wobec klientów 531 211 947 628
zobowiązań wobec banków i instytucji finansowych 10 768 31 890
pochodnych instrumentów finansowych 7 650 14 207
wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych 71 396 130 195
zobowiązań leasingowych 3 077 4 297
aktywów finansowych 14 048 7 073
w tym:
koszty obliczone z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, odnoszące się do zobowiązań finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy 630 500 1 120 917
Razem koszty z tytułu odsetek 638 150 1 135 290
Wynik z tytułu odsetek 1 037 504 949 787

* Przychody odsetkowe za 2020 rok zostały pomniejszone o kwotę 41,9 mln złotych z tytułu rozliczeń wynikających z decyzji TSUE z września 2019 roku dotyczącej zwrotów części pobranych prowizji przy przedterminowej spłacie kredytów konsumenckich – szczegółowy opis przedstawiono w nocie II.40.

W pozycji przychody z tytułu zobowiązań finansowych ujęto przychody odsetkowe z tytułu zobowiązań finansowych (instrumentów pochodnych) podlegających ujemnej efektywnej stopie procentowej. W pozycji koszty z tytułu aktywów finansowych ujęto koszty odsetkowe z tytułu aktywów finansowych (głównie należności od banków i instytucji finansowych) podlegających ujemnej efektywnej stopie procentowej.

Wynik z tytułu prowizji i opłat

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Przychody z tytułu:
kredytów i pożyczek 13 297 13 953
obsługi rachunków bankowych 27 766 26 309
kart płatniczych i kredytowych 38 770 30 227
produktów inwestycyjnych i zarządzania aktywami 24 093 62 058
ubezpieczeń 39 485 55 309
działalności maklerskiej 22 354 15 771
pozostałe przychody z tytułu prowizji i opłat 943 1 062
Razem przychody z tytułu prowizji i opłat 166 708 204 689
Koszty z tytułu:
kredytów i pożyczek 989 2 547
kart płatniczych i kredytowych 55 068 53 711
produktów inwestycyjnych i bankowych oraz zarządzania aktywami 21 717 41 169
ubezpieczeń 3 670 5 120
działalności maklerskiej 12 150 7 910
koszty promocji i nagród dla klientów 7 607 11 853
pozostałe koszty z tytułu prowizji i opłat 4 087 5 380
Razem koszty z tytułu prowizji i opłat 105 288 127 690
Wynik z tytułu prowizji i opłat 61 420 76 999

Przychody z tytułu dywidend

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Dywidendy otrzymane:
z papierów wartościowych zaklasyfikowanych jako aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 28 38
z papierów wartościowych zaklasyfikowanych jako aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 230 6 931
Razem przychody z tytułu dywidend 258 6 969

Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: (13 471) (52 025)
na aktywach finansowych przeznaczonych do obrotu 213 705
na instrumentach, które przy początkowym ujęciu zostały wyznaczone jako wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy (13 623) (24 794)
na instrumentach obowiązkowo wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy (1 015) (2 169)
na instrumentach pochodnych 954 (25 767)
Wycena zobowiązania do wartości godziwej przez wynik finansowy (1 650) 711
Różnice kursowe dotyczące kredytów walutowych i indeksowanych 10 960 16 587
Pozostałe różnice kursowe 7 369 13 016
Razem wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany 3 208 (21 711)

We wrześniu 2020 roku Visa przeprowadziła konwersję połowy wartości akcji uprzywilejowanych serii C (wykazywanych w sprawozdaniu jako dłużne papiery wartościowe). W wyniku konwersji Bank otrzymał 93 uprzywilejowane akcje serii A (każda zamienna na 100 zwykłych akcji VISA Inc) oraz rozpoznał zysk w wysokości 1,3 mln zł wynikający z wyceny uprzywilejowanych akcji serii A.

Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych, w tym:
wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody 46 591 184
wycenianych według zamortyzowanego kosztu - 24 696
Wynik z modyfikacji skutkującej zaprzestaniem ujmowania (3 968) 936
Razem wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany 42 623 25 816

Wzrost wartości wyniku w 2020 roku z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody wynika ze sprzedaży obligacji skarbowych zakwalifikowanych do tego portfela.

W 2019 roku w pozycji wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie ujęto wynik ze sprzedaży obligacji skarbowych zakwalifikowanych do tego portfela w związku ze zmianą podejścia do kwalifikacji tego typu dłużnych papierów wartościowych.

Spadek wyniku z modyfikacji skutkującej zaprzestaniem ujmowania wynika w szczególności z istotnych modyfikacji przepływów pieniężnych na kredytach hipotecznych w CHF skutkujących zaprzestaniem ich ujmowania i ujęciem nowego aktywa finansowego, na skutek realizacji wyroków sądowych.

Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Pozostałe przychody operacyjne:
przychody z czynszów 2 968 4 066
przychody ze sprzedaży produktów i usług 3 948 11 435
odzyskane koszty sądowe i windykacji 10 877 13 960
rozwiązanie rezerw i odpisów z tytułu utraty wartości pozostałych aktywów 15 447 21 453
przychody z tytułu odzyskanych należności nieściągalnych 817 1 050
zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych 6 696 7 034
przychody z działalności maklerskiej 2 997 3 023
otrzymane odszkodowania, kary i grzywny 829 1 045
rozwiązanie niewykorzystanej części rezerwy na koszty 2 354 1 780
pozostałe przychody 8 436 6 427
Razem pozostałe przychody operacyjne 55 369 71 273
Pozostałe koszty operacyjne:
koszty czynszów 304 1 117
koszty sprzedanych produktów i usług 2 698 9 394
windykacja i monitoring należności, w tym koszty sądowe 47 491 52 963
utworzenie rezerw (w tym sprawy sporne) i odpisów z tytułu utraty wartości pozostałych aktywów* 57 292 32 694
rezerwa na zwroty kosztów prowizji od kredytów 2 370 54 568
strata na sprzedaży i likwidacji niefinansowych aktywów trwałych 873 317
straty netto z korekt wyceny wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych 3 725 17 245
koszty związane z nieruchomościami własnymi oraz będącymi zabezpieczeniem kredytów 11 502 23 505
zapłacone odszkodowania, kary i grzywny 118 563
pozostałe koszty 8 180 9 291
Razem pozostałe koszty operacyjne 134 553 201 657
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych (79 184) (130 384)

* Pozycja obejmuje między innymi utworzenie rezerw na sprawy sporne 45 mln zł oraz odpisów na aktywa wynikające z umów najmu i ulepszeń w wynajmowanych lokalach na placówki bankowe utworzone w związku z przedterminową likwidacją placówek.

Koszty działania

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Świadczenia pracownicze 372 601 429 838
wynagrodzenia 315 754 363 056
narzuty na wynagrodzenia i inne świadczenia na rzecz pracowników 56 847 66 782
Zużycie materiałów i energii 14 732 19 186
Usługi obce, w tym: 154 563 184 898
marketing i reklama 16 481 28 209
usługi IT 39 129 42 394
wynajem i dzierżawa 17 519 26 672
usługi ochrony i cash processingu 5 876 6 713
usługi telekomunikacyjne i pocztowe 27 084 29 034
usługi prawne i doradcze 18 429 15 676
inne usługi obce 30 045 36 200
Podatki i opłaty 14 091 18 358
Amortyzacja 159 336 160 696
Pozostałe koszty 10 123 14 093
Razem koszty działania bez opłat na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 725 446 827 069
Opłaty na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, w tym: 142 145 118 446
składka na fundusz gwarancyjny banków 96 795 50 021
składka na fundusz przymusowej restrukturyzacji 45 350 68 425
Razem koszty działania 867 591 945 515

Wynik z tytułu modyfikacji nieistotnych

Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji w okresie 01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019-31.12.2019 tys. zł
Wartość wyceny bilansowej aktywów według zamortyzowanego kosztu przed modyfikacją 7 213 588 511 645
Zysk/ (strata) rozpoznana na modyfikacji (27 678) (5 510)

W 2020 roku Bank wprowadził dla swoich Klientów w zakresie:

- kredytów hipotecznych, samochodowych i gotówkowych, pakiet rozwiązań zawieszających płatności rat kapitałowych oraz kapitałowo – odsetkowych na okres 3 do 6 miesięcy. Propozycja skierowana została zarówno do Klientów indywidualnych jak i firm. Bank nie pobiera opłat za aneks oraz za sporządzenie nowego harmonogramu spłat związanego z prolongatą lub karencją udzieloną w ramach tego pakietu ułatwień, a także wdrożył rozwiązania zapewniające obsługę wniosków bez konieczności wizyty w oddziale.

- kredytów obrotowych odnawialnych możliwość wydłużenia okresu kredytowania do 6 miesięcy. Propozycja skierowana została do Klientów, których termin spłaty przypada w okresie najbliższych 3 miesięcy licząc od dnia złożenia wniosku o wydłużenie okresu kredytowania.

- kredytów firmowych spłacanych w ratach możliwość zawieszenia spłaty rat kapitałowych lub rat kapitałowo-odsetkowych kredytów spłacanych w ratach na okres do 6 miesięcy z automatycznym wydłużeniem o ten sam okres terminu spłaty kredytu.

Na koniec okresu prolongaty Bank może na wniosek Klienta dokonać kapitalizacji naliczonych w tym czasie odsetek. Powiększą one kapitał pozostały do spłaty, a ich płatność zostanie rozłożona na kolejne raty.

Powyższe rozwiązania mają charakter moratorium pozaustawowego w rozumieniu wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego w sprawie ustawowych i pozaustawowych moratoriów na spłaty kredytów, które banki stosują w związku z kryzysem wywołanym COVID-19.

Od dnia 23 czerwca 2020 roku w oparciu o wprowadzone przepisy ustawowe wynikające z tzw. Tarczy antykryzysowej 4.0 Grupa udostępniła klientom, którzy stracili pracę lub inne główne źródło dochodu po dniu 13 marca 2020 roku możliwość skorzystania z zawieszenia umowy kredytowej na okres do 3 miesięcy, bez naliczania w tym czasie odsetek za korzystanie z kapitału (moratorium ustawowe).

Wprowadzone w ten sposób modyfikacje przepływów pieniężnych dla umów kredytowych Bank zaklasyfikował zgodnie z MSSF 9 par. 5.4.3 do modyfikacji nieistotnych, które nie prowadzą do zaprzestania ujmowania danego składnika aktywów finansowych. Wynik z tytułu modyfikacji przepływów pieniężnych dotyczący wspomnianych wyżej ułatwień dla kredytobiorców w kwocie 23,8 mln zł został ujęty jako strata w pozycji „Wynik z tytułu modyfikacji nieistotnych”.

Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji od momentu początkowego ujęcia 31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
Wartość bilansowa brutto zmodyfikowanych aktywów finansowych (zmodyfikowanych gdy oczekiwana strata kredytowa była kalkulowana w okresie dożywotnim) i które w analizowanym okresie przeszły do koszyka 1 130 541 2 289

Wynik z odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i rezerwy na zobowiązania pozabilansowe

01.01.2020-31.12.2020 tys. zł 01.01.2019-31.12.2019 tys. zł
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym: (672 228) (537 704)
korporacyjne (14 144) 49 828
samochodowe (6 232) (17 645)
hipoteczne (271 515) (100 120)
detaliczne (380 337) (469 767)
Należności od banków i instytucji finansowych 69 (313)
Pozostałe instrumenty finansowe 8 122 9 155
Zobowiązania pozabilansowe 20 11 784
Inne aktywa finansowe 21 626 74 412
Razem wynik z odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i rezerwy na zobowiązania pozabilansowe (642 391) (442 666)

W marcu 2020 roku wdrożono dla klientów możliwość wnioskowania o prolongatę bądź karencję w spłacie, umożliwiającą pomoc Klientom dotkniętym negatywnymi skutkami wdrożonych obostrzeń w prowadzeniu działalności gospodarczej, związanych z pandemią COVID-19. Zgodnie z Wytycznymi EBA (EBA/GL/2020/02), taka pomoc nie jest traktowana automatycznie jako przesłanka klasyfikacji do Koszyka 2. Z uwagi na wysoką niepewność co do wpływu trwającej pandemii COVID-19 na sytuację gospodarczą, zachowanie klientów oraz tym samym jakość portfeli kredytowych, Grupa zdecydowała o zastosowaniu korekty zarządczej do modelu oczekiwanych strat kredytowych w łącznej wysokości 122 mln zł.

Korekta w ujęciu produktowym:

Korekta oczekiwanych strat kredytowych z tytułu COVID-19 tys. zł
Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym:
hipoteczne 72 000
samochodowe 2 500
korporacyjne 3 500
detaliczne 44 000
Razem 122 000

Poniżej przedstawiono założenia przyjęte do oszacowania tych kwot.

W ramach kalkulacji dodatkowego odpisu, jako bazę przyjęto scenariusze makroekonomiczne obowiązujące na dzień 31 grudnia 2019 roku, a następnie określono alternatywną wartość odpisu w oparciu o dodatkowy scenariusz, uwzględniający wpływ pandemii na wskaźniki makroekonomiczne i dalej jakość portfela kredytowego. Podczas alternatywnego przeliczenia odpisów, Bank wziął pod uwagę zarówno potencjalne efekty wynikające z reklasyfikacji poszczególnych ekspozycji do Koszyka 2 na skutek pogorszenia jakości kredytowej, jak również spodziewany pozytywny wpływ pomocy rządowej.

W analizie kierowano się uśrednionymi w skali roku parametrami makroekonomicznymi celem uniknięcia krótkotrwałych wzrostów odpisów na skutek punktowych zmian wskaźników makroekonomicznych. Wpływ materializacji przedmiotowego scenariusza na poziom odpisów oszacowano na poziomie 85 mln zł.

W celu rozpoznania oczekiwanego pogorszenia jakości kredytowej portfela, Bank przeprowadził dodatkowe analizy identyfikujące inne czynniki mogące wskazywać na konieczność reklasyfikacji ekspozycji.

Dla ekspozycji objętych moratoriami, które nie zostały zaklasyfikowane do Koszyka 2 do 31 grudnia 2020 roku, Bank przeanalizował dodatkowe, potencjalne czynniki ryzyka, mogące wskazywać na konieczność reklasyfikacji ekspozycji do Koszyka 2. Czynniki te porównywano w zdefiniowanym okresie dla portfeli objętych i nieobjętych moratoriami. W wyniku wykonanych analiz, Bank określił potencjalną, dodatkową przesłankę klasyfikacji do Koszyka 2 dla portfela objętego wakacjami kredytowymi. Została ona zdefiniowana jako pogorszenie wartości PD wynikającego z modeli behawioralnych między 29 lutego 2020 roku a 30 listopada 2019 roku.

Szacowany efekt zmiany klasyfikacji tak zdefiniowanej grupy ekspozycji i przejście na estymacje ECL w horyzoncie lifetime wynosi 5 mln zł.

Ponadto dla portfela korporacyjnego, Bank przeprowadził analizy symulacyjne zakładające pogorszenie się wybranych wskaźników finansowych swoich klientów, w zależności od branży w której działają. Analizy te nie wskazały na konieczność zawiązania dodatkowych odpisów wykraczających poza poziom narzutów wynikających z aktualizacji scenariuszy makroekonomicznych. Należy przy tym podkreślić, że Bank nie obserwuje istotnej koncentracji branżowej, zwłaszcza w tych segmentach, które mogą być szczególnie narażone na wpływ pandemii COVID-19.

W 2020 roku Bank regularnie monitorował ryzyko ekspozycji objętych aneksami pomocowymi oraz zdolność klientów do podjęcia spłaty po zakończeniu moratorium. Bank zadecydował o zawiązaniu dodatkowej korekty oczekiwanych strat kredytowych dla aneksów trwających oraz aneksów zakończonych wykazujących opóźnienia w spłacie w łącznej kwocie 32 mln zł.

Ponadto na poziom odpisów na kredyty hipoteczne wpływ miał również wzrost w 2020 roku kursu CHF/PLN o 8,7% , co wpłynęło na wysokość salda i poziom odpisów aktualizujących dla ekspozycji hipotecznych obsługiwanych w walucie.

Zmiana stanu odpisów aktualizujących 01.01.2020- 31.12.2020 Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu tys. zł Należności od banków i instytucji finansowych tys. zł Pozostałe instrumenty finansowe tys. zł Zobowiązania pozabilansowe tys. zł Inne aktywa finansowe tys. zł Razem tys. zł
Wartość odpisów aktualizujących / rezerw na początek okresu 4 860 105 2 063 84 287 6 218 22 380 4 975 053
Zmiana stanu rezerw netto ujęta w rachunku zysków i strat 672 228 (69) (8 122) (20) (21 626) 642 391
Wykorzystanie - spisane (135 608) - (1 018) - - (136 626)
Wykorzystanie - sprzedaż (472 594) - - - - (472 594)
Inne zwiększenia/ zmniejszenia netto 17 436 125 - 3 - 17 564
Wartość odpisów aktualizujących/ rezerw na koniec okresu 4 941 567 2 119 75 147 6 201 754 5 025 788
Zmiana stanu odpisów aktualizujących 01.01.2019- 31.12.2019 Kredyty i pożyczki udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu tys. zł Należności od banków i instytucji finansowych tys. zł Pozostałe instrumenty finansowe tys. zł Zobowiązania pozabilansowe tys. zł Inne aktywa finansowe tys. zł Razem tys. zł
Wartość odpisów aktualizujących / rezerw na początek okresu 4 828 794 1 797 93 302 17 998 129 772 5 071 663
Zmiana stanu rezerw netto ujęta w rachunku zysków i strat 537 704 313 (9 155) (11 784) (74 412) 442 666
Wykorzystanie - spisane (103 015) - (50) - (32 980) (136 045)
Wykorzystanie - sprzedaż (360 539) - - - - (360 539)
Inne zwiększenia/ zmniejszenia netto (42 839) (47) 190 4 - (42 692)
Wartość odpisów aktualizujących/ rezerw na koniec okresu 4 860 105 2 063 84 287 6 218 22 380 4 975 053

Pozycja „inne zwiększenia/ zmniejszenia netto” obejmuje korektę przychodu odsetkowego naliczonego od kredytów z utratą

wartości. Pozycja ta odzwierciedla również zmiany z tytułu wyceny odpisów aktualizujących naliczonych w walucie.

Zmiana stanu odpisów aktualizujących kredytów i pożyczek udzielonych klientom 01.01.2020- 31.12.2020 Koszyk 1 tys. zł Koszyk 2 tys. zł Koszyk 3 tys. zł POCI tys. zł Razem tys. zł
Wartość odpisów aktualizujących na początek okresu 207 195 281 169 4 371 493 248 4 860 105
Zmiany w okresie, w tym: 26 180 19 199 34 228 1 855 81 462
transfer do Koszyka 1 67 135 (57 255) (9 880) - -
transfer do Koszyka 2 (43 728) 337 574 (293 846) - -
transfer do Koszyka 3 (2 441) (45 557) 47 998 - -
zmiany oszacowania odpisu z tytułu strat oczekiwanych 1 114 (225 082) 894 341 1 855 672 228
wyłączenie z bilansu (umorzenia, sprzedaż) - - (608 202) - (608 202)
pozostałe* 4 100 9 519 3 817 - 17 436
Wartość odpisów aktualizujących na koniec okresu 233 375 300 368 4 405 721 2 103 4 941 567
Zmiana stanu odpisów aktualizujących kredytów i pożyczek udzielonych klientom 01.01.2019- 31.12.2019 Koszyk 1 tys. zł Koszyk 2 tys. zł Koszyk 3 tys. zł POCI tys. zł Razem tys. zł
Wartość odpisów aktualizujących na początek okresu 202 128 683 025 3 943 641 - 4 828 794
Zmiany w okresie, w tym: 5 067 (401 856) 427 852 248 31 311
transfer do Koszyka 1 63 826 (55 130) (8 696) - -
transfer do Koszyka 2 (73 686) 361 211 (287 525) - -
transfer do Koszyka 3 (7 218) (301 995) 309 213 - -
zmiany oszacowania odpisu z tytułu strat oczekiwanych 21 771 (414 235) 929 921 248 537 705
wyłączenie z bilansu (umorzenia, sprzedaż) - - (463 555) - (463 555)
pozostałe* 374 8 293 (51 506) - (42 839)
Wartość odpisów aktualizujących na koniec okresu 207 195 281 169 4 371 493 248 4 860 105

*W pozycji pozostałe uwzględniono korektę przychodu odsetkowego naliczonego od kredytów z utratą wartości oraz zmiany z tytułu wyceny odpisów aktualizujących naliczonych w walucie.

Wynik z odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostkach stowarzyszonych

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Wartość odpisów aktualizujących na początek okresu 363 045 313 827
Zmiana stanu odpisów netto ujęta w rachunku zysków i strat 25 060 49 218
Wartość odpisów aktualizujących na koniec okresu 388 105 363 045

Ujęcie odpisów aktualizujących dla poszczególnych jednostek zostało szczegółowo opisane w nocie II.28.

Podatek dochodowy

Bieżący podatek dochodowy od osób prawnych obliczany jest zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi. Podstawę obliczeń stanowi wynik bilansowy brutto skorygowany o koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, dochody niepodlegające opodatkowaniu oraz inne przychody i koszty zmieniające podstawę opodatkowania określone w ustawie z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych wraz z późniejszymi zmianami.

Na potrzeby sprawozdawczości finansowej, podatek odroczony jest obliczany metodą zobowiązań bilansowych w stosunku do różnic przejściowych występujących na dzień bilansowy między wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym.

01.01.2020- 31.12.2020 tys. zł 01.01.2019- 31.12.2019 tys. zł
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
Bieżący podatek dochodowy 5 909 6 538
Bieżące obciążenie podatkowe 5 948 6 088
Korekty dotyczące bieżącego podatku z lat ubiegłych (39) 450
Odroczony podatek dochodowy (60 446) (108 429)
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych 10 576 14 332
Korekty dotyczące odroczonego podatku z lat ubiegłych 42 -
Rozliczenie straty podatkowej z lat ubiegłych 40 -
Strata podatkowa roku bieżącego (71 104) (122 761)
Podatek ujęty w skonsolidowanym rachunku zysków i strat (54 537) (101 891)
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów
Odroczony podatek dochodowy
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych, w tym: 45 138 (8 057)
związany z instrumentami finansowymi wycenianymi do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 42 453 (15 086)
związany z rachunkowością zabezpieczeń przepływów pieniężnych 2 625 6 948
związany z zyskami/ (stratami) aktuarialnymi 60 81
Podatek ujęty w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów 45 138 (8 057)
Razem podstawowe składniki podatku dochodowego (9 399) (109 948)
Uzgodnienie obciążenia wyniku finansowego przed opodatkowaniem 01.01.2020-31.12.2020 tys. zł 01.01.2019-31.12.2019 tys. zł
Zysk/ (strata) brutto przed podatkiem (613 926) (693 442)
Podatek dochodowy według obowiązującej stawki (19%) (116 646) (131 754)
Wpływ trwałych różnic pomiędzy zyskiem/(stratą) brutto przed podatkiem a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym: 62 109 29 863
Wpływ zastosowania różnych stawek podatkowych 538 1 912
Wpływ konsolidacji funduszy niepodlegających opodatkowaniu (2 105) 1 180
Wpływ jednostek wycenianych metodą praw własności (816) (29)
Wpływ przychodów niepodlegających opodatkowaniu (dywidendy) (6) (1 324)
Wpływ kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodu (w tym opłata BFG) 34 750 32 929
Wpływ odpisu z tyt. utraty wartości inwestycji w jednostce stowarzyszonej 4 762 9 353
Umorzenie certyfikatów inwestycyjnych - (42 998)
Sprzedaż wierzytelności 272 19
Koszty rezerw kredytowych niestanowiących kosztów uzyskania przychodów 1 194 (2 723)
Rezerwa na ryzyko prawne kredytów walutowych 23 053 30 050
Wpływ pozostałych różnic trwałych 467 1 494
Razem obciążenie wyniku brutto (54 537) (101 891)
2020 Stan na 01.01.2020 tys. zł Zmiany w okresie odniesione na wynik finansowy tys. zł Zmiany w okresie odniesione na inne całkowite dochody tys. zł Stan na 31.12.2020 tys. zł
Odsetki do otrzymania od instrumentów finansowych i pochodnych 23 991 (332) - 23 659
Odsetki do otrzymania od kredytów i należności od banków 29 772 (7 693) - 22 079
Prowizje zapłacone rozliczane metodą efektywnej stopy procentowej 10 795 (12 506) - (1 711)
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową 6 691 (6 260) - 431
Wycena instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej 11 123 - 17 709 28 832
Rezerwa na amortyzację przejętych wartości niematerialnych 4 725 (2 559) - 2 166
Wycena nieruchomości inwestycyjnych - 17 - 17
Pozostałe 2 612 (2 139) 62 535
Rezerwa na odroczony podatek dochodowy 89 709 (31 472) 17 771 76 008
Odsetki od zobowiązań wobec klientów, dłużnych papierów wartościowych i instrumentów pochodnych 48 276 (12 354) - 35 922
Oczekiwane straty kredytowe z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i zobowiązań pozabilansowych 466 586 (9 695) - 456 891
Strata podatkowa 122 761 71 064 - 193 825
Prowizje otrzymane do rozliczane w czasie 17 238 (13 937) - 3 301
Rezerwy na koszty działania 21 651 (8 036) - 13 615
Wycena instrumentów finansowych do wartości godziwej 37 275 - (24 744) 12 531
Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne 3 554 - (2 625) 929
Aktualizacja wartości nieruchomości 13 187 1 218 - 14 405
Pozostałe 1 394 714 2 2 110
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 731 922 28 974 (27 367) 733 529
Aktywa netto 642 213 60 446 (45 138) 657 521
2019 Stan na 01.01.2019 tys. zł Zmiany w okresie odniesione na wynik finansowy tys. zł Zmiany w okresie odniesione na inne całkowite dochody tys. zł Stan na 31.12.2019 tys. zł
Odsetki do otrzymania od instrumentów finansowych i pochodnych 26 469 (2 478) - 23 991
Odsetki do otrzymania od kredytów i należności od banków 38 951 (9 179) - 29 772
Prowizje zapłacone rozliczane metodą efektywnej stopy procentowej 29 589 (18 794) - 10 795
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową 17 001 (10 310) - 6 691
Wycena instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej 2 099 - 9 024 11 123
Rezerwa na amortyzację przejętych wartości niematerialnych 4 767 (42) - 4 725
Pozostałe 1 665 866 81 2 612
Rezerwa na odroczony podatek dochodowy 120 541 (39 937) 9 105 89 709
Odsetki od zobowiązań wobec klientów, dłużnych papierów wartościowych i instrumentów pochodnych 39 324 8 952 - 48 276
Oczekiwane straty kredytowe z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i zobowiązań pozabilansowych 544 345 (77 759) - 466 586
Strata podatkowa 2 122 759 - 122 761
Prowizje otrzymane do rozliczane w czasie 10 444 6 794 - 17 238
Rezerwy na koszty działania 14 873 6 778 - 21 651
Wycena instrumentów finansowych do wartości godziwej 13 165 - 24 110 37 275
Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne 10 502 - (6 948) 3 554
Aktualizacja wartości nieruchomości 10 819 2 368 - 13 187
Pozostałe 2 794 (1 400) - 1 394
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 646 268 68 492 17 162 731 922
Aktywa netto 525 727 108 429 8 057 642 213

Aktywo z tytułu straty jak i pozostałe aktywa z tytułu podatku odroczonego zostały ujęte w wysokości przewidywanej do realizacji przez wykorzystanie przyszłych dochodów do opodatkowania oszacowanych na podstawie aktualnych projekcji wyników finansowych.

Utworzone aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ma swoje główne źródła w poziomie zrealizowanego w ostatnich dwóch latach wyniku podatkowego oraz odmienności prezentacji i rozliczeń odpisów na aktywa kredytowe do celów bilansowych i dla celów podatkowych.

Wg stanu na 31 grudnia 2020 roku rozpoznane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym aktywo z tytułu podatku odroczonego wynosiło 658 mln złotych, z czego z tytułu:

a/ nierozliczonej straty podatkowej za lata 2019 i 2020 roku była to kwota 194 mln złotych,

b/ odmienności prezentacji i rozliczeń odpisów na aktywa kredytowe do celów bilansowych i dla celów podatkowych była to kwota 457 mln zł,

c/ innych różnic w prezentacji przychodów i kosztów dla celów księgowych i podatkowych była to kwota 7 mln zł.

Nierozliczona strata podatkowa Banku na dzień 31 grudnia 2020 roku, na którą Bank rozpoznał aktywo z tytułu straty wynosiła 1 020,1 mln zł. Czynnikami mającymi istotny wpływ na poziom straty podatkowej za lata 2019 i 2020 były:

- kryzys płynności z końca 2018 roku (szczegółowo opisany w sprawozdaniu finansowym za 2018 roku) wpływający m.in. na wzrost kosztów finansowania w 2019 roku,

- wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z września 2019 roku dotyczący prawa konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku jego spłaty przed terminem określonym w umowie - wskutek czego w kosztach podatkowych 2020 roku rozpoznano kwotę 80 mln złotych,

- konsekwencje pandemii COVID 19 – w tym decyzje o istotnym obniżeniu w 2020 roku stóp procentowych,

- umorzenie w 2019 roku certyfikatów inwestycyjnych FIZAN Debtor, w wyniku czego rozpoznano stratę podatkową w wysokości 226 mln zł,

- sprzedaż w 2020 roku portfela kredytowego do funduszu sekurytyzacyjnego w wyniku której rozpoznano stratę podatkową w wysokości 168 mln zł.

Bank realizuje obecnie Plan Naprawy, którego głównym założeniem jest powrót do zyskowności prowadzonej działalności między innymi poprzez zwiększenie bazy dochodowej Banku w latach przyszłych, poprawie rentowności portfela kredytowego w związku ze zmianę jego struktury produktowej przy jednoczesnej optymalizacji kosztów finansowania. Oznacza to w szczególności koncentrację na rozwoju działalności kredytowej w produktach o wysokiej marżowości, kontynuację finansowania mieszkaniowych projektów deweloperskich oraz jednostek budżetowych i wspólnot mieszkaniowych, wygaszenie nieefektywnych przychodowo i kosztowo portfeli kredytowych, zwiększanie relacyjności z klientami i działania na rzecz spadku kosztów finansowych i rzeczowych.

Pomimo istnienia ryzyk mogących negatywnie wpłynąć na odchylenia w relacji do założeń Planu Naprawy wyników finansowych (w tym np. uzyskanie niższych wolumenów sprzedaży kredytowej i inwestycyjnej w następstwie sytuacji epidemicznej, spadek skłonności klientów do oszczędzania, wzrost kosztów ryzyka ze względu na pogorszenie jakości portfela kredytów w związku z negatywnymi zmianami w sytuacji finansowej kredytobiorców) w ocenie Banku przesłanki realizacji prognoz zawartych w Planie Naprawy są racjonalne i umożliwiają przyjęcie założenia rozliczenie w pełni istniejącej straty podatkowej w horyzoncie czasowym kolejnych 5 lat, tj. do końca 2025 roku ( przy czym straty z 2019 roku najpóźniej do końca 2024 roku).

Realizacja aktywa z tytułu podatku odroczonego wynikającego z odmienności prezentacji i rozliczeń odpisów na aktywa kredytowe do celów bilansowych i dla celów podatkowych będzie uzależniona między innymi od spełniania się założeń przyjętych w zakresie momentu i skali uprawdopodobnienia się (zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych) odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek udzielonych klientom.

W oparciu o dotychczasowe obserwacje historyczne poziomu uprawdopodobnień podatkowych odpisów, Bank dla celów prognoz podatkowych przyjął, iż średnioroczny poziom odpisów utworzonych w okresach wcześniejszych uprawdopodobnionych wyniesie w kolejnych latach ok. 390 mln złotych, co oznacza, iż w kolejnych latach z istniejących na dzień 31 grudnia 2020 roku nieuprawdopodobnionych odpisów na aktywa kredytowe, na które jest utworzone aktywo na podatek odroczony uprawdopodobni się odpowiednio:

- do 1 roku: ok.15%,

- od 1 roku do 3 lat: ok.30%,

- od 3 do 5 lat: ok. 30%,

- powyżej 5 lat: ok. 25%

Przy spełnieniu warunków określonych w art. 16 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz założeniu stałego poziomu uprawdopodobnień, nieuprawdopodobnione wg stanu na koniec 2020 roku odpisy, powinny zostać uprawdopodobnione w horyzoncie czasowym do ok. 7 lat.

Regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz obciążeń związanych z ubezpieczeniami społecznymi podlegają częstym zmianom. Te częste zmiany powodują brak wypracowanej praktyki rynkowej, niespójne interpretacje oraz ustanowione precedensy, które mogą mieć zastosowanie. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno pomiędzy organami państwowymi jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami.

Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności (na przykład kwestie celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z kontroli, muszą zostać zapłacone wraz z odsetkami. Te warunki powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest większe niż w krajach o bardziej dojrzałym systemie podatkowym.

W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w sprawozdaniach finansowych mogą się zmienić w przyszłości w wyniku pokontrolnych decyzji organów kontroli podatkowej.

W grudniu 2019 roku Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Skarbowego rozpoczął w Getin Noble Bank S.A. kontrolę podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 rok. Obecnie Bank przedkłada wymagane dokumenty a kontrola nadal jest w trakcie.

Z dniem 15 lipca 2016 roku do Ordynacji Podatkowej zostały wprowadzone zmiany w celu uwzględnienia postanowień Ogólnej Klauzuli Zapobiegającej Nadużyciom (GAAR). GAAR ma zapobiegać powstawaniu i wykorzystywaniu sztucznych struktur prawnych tworzonych w celu uniknięcia zapłaty podatku w Polsce. GAAR definiuje unikanie opodatkowania jako czynność dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej. Zgodnie z GAAR taka czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny i nie miał uzasadnienia ekonomicznego i gospodarczego. Wszelkie występowanie (i) nieuzasadnionego dzielenia operacji, (ii) angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, (iii) elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących oraz (iv) inne działania o podobnym działaniu do wcześniej wspomnianych, mogą być potraktowane jako przesłanka istnienia sztucznych czynności podlegających przepisom GAAR. Nowe regulacje będą wymagać znacznie większego osądu przy ocenie skutków podatkowych poszczególnych transakcji.

Klauzulę GAAR należy stosować w odniesieniu do transakcji dokonanych po jej wejściu w życie oraz do transakcji, które zostały przeprowadzone przed wejściem w życie klauzuli GAAR, ale dla których po dacie wejścia klauzuli w życie korzyści były lub są nadal osiągane. Wdrożenie powyższych przepisów umożliwi polskim organom kontroli podatkowej kwestionowanie realizowanych przez podatników prawnych ustaleń i porozumień, takich jak restrukturyzacja i reorganizacja Grupy.

Spółki z Grupy Getin Noble Banku S.A. na bieżąco identyfikują ryzyka wynikające z obowiązywania klauzuli GAAR i podejmują działania mające na celu ich minimalizowanie.

W 2020 roku Bank wystąpił z wnioskiem o interpretację przepisów podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zwrotów prowizji, których realizacja dotyczy okresów przedawnionych. Bank stał na stanowisku, że tego typu zwroty prowizji powinny być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, a Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Banku za prawidłowe.

Zysk przypadający na jedną akcję

Podstawowy zysk/ (strata) przypadający na jedną akcję

Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy jednostki dominującej przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu danego okresu.

01.01.2020-31.12.2020 01.01.2019-31.12.2019
Zysk/ (strata) za okres przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej (w tys. zł) (559 389) (591 551)
Średnia ważona liczba akcji zwykłych 1 044 553 267 1 044 553 267
Podstawowy zysk/ (strata) przypadający na jedną akcję (w zł) (0,54) (0,57)

Rozwodniony zysk/ (strata) przypadający na jedną akcję

Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy jednostki dominującej przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu skorygowaną o średnią ważoną akcji zwykłych, które zostałyby wyemitowane na konwersji wszystkich rozwadniających potencjalnych instrumentów kapitałowych w akcje zwykłe.

W 2020 i 2019 roku Getin Noble Bank S.A. nie emitował instrumentów o rozwadniającym wpływie. Wartość rozwodnionego zysku/ (straty) przypadającego na jedną akcję jest równa wartości podstawowego zysku/ (straty) przypadającego na jedną akcję.

Kasa, środki w Banku Centralnym

31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
Gotówka 305 313 199 210
Rachunek bieżący w Banku Centralnym 2 224 839 1 638 637
Razem kasa, środki w Banku Centralnym 2 530 152 1 837 847

Bank może wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach w Banku Centralnym do bieżących rozliczeń pieniężnych, musi jednak zapewnić utrzymanie średniego miesięcznego salda na tych rachunkach w odpowiedniej wysokości wynikającej z deklaracji rezerwy obowiązkowej.

Dnia 3 października 2019 roku Bank otrzymał informację o podjęciu uchwały w dniu 26 września 2019 roku przez Zarząd Narodowego Banku Polskiego w sprawie zwolnienia Banku z obowiązku utrzymywania 55% wymaganej rezerwy obowiązkowej. Powyższe zwolnienie obowiązywać będzie do dnia 31 grudnia 2020 roku.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku środki na rachunku rezerwy obowiązkowej były oprocentowane odpowiednio w wysokości 0,1% i 0,5%.

Należności od banków i instytucji finansowych

31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
Należności bieżące 1 326 788 1 504 348
Lokaty i inne należności 24 273 106 379
Razem należności od banków i instytucji finansowych 1 351 061 1 610 727
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości (2 119) (2 063)
Razem należności od banków i instytucji finansowych netto 1 348 942 1 608 664
31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
Bieżące należności i depozyty O/N 1 331 845 1 599 306
Należności terminowe o okresie spłaty: 19 216 11 421
do 1 miesiąca 17 139 8 972
od 1 miesiąca do 3 miesięcy 514 92
od 3 miesięcy do 1 roku 1 193 381
od 1 roku do 5 lat 370 1 976
Razem należności od banków i instytucji finansowych 1 351 061 1 610 727
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości (2 119) (2 063)
Razem należności od banków i instytucji finansowych netto 1 348 942 1 608 664

W pozycji należności bieżące zaprezentowano rachunki bieżące innych banków oraz należności z tytułu zabezpieczeń pieniężnych.

31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
Wartość należności oprocentowanych stopą zmienną 1 341 264 1 510 949
Wartość należności oprocentowanych stopą stałą 7 678 97 715
Razem należności od banków i instytucji finansowych netto 1 348 942 1 608 664

Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu

31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
Instrumenty kapitałowe, w tym: 2 942 1 175
notowane na giełdach 2 942 1 175
Instrumenty dłużne, w tym emitowane przez: 5 934 4 727
banki i podmioty finansowe 3 032 636
podmioty niefinansowe 2 902 4 091
Certyfikaty inwestycyjne 598 647
Razem aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 9 474 6 549

Wartość godziwa akcji spółek notowanych na giełdzie została ustalona w oparciu o publikowane notowania cen z aktywnego rynku.

Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy

31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
Udziały i akcje w innych jednostkach - nienotowane 96 357 113 043
Pozostałe instrumenty 13 871 10 807
Razem aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 110 228 123 850

Udziały i akcje w innych, nienotowanych jednostkach obejmują pakiet 858 334 akcji zwykłych imiennych Towarzystwa Ubezpieczeń Europa S.A. (TU Europa), o łącznej wartości nominalnej 3 433 tys. zł, stanowiących łącznie 9,08% kapitału zakładowego spółki.

Wartość godziwa akcji TU Europa na dzień 31 grudnia 2020 roku została oszacowana na podstawie wyceny spółki sporządzonej przez niezależny podmiot specjalizujący się w tego typu usługach. Do wyceny wykorzystano kombinację trzech metod – każdej z nich nadano równą wagę:

- metody wskaźnikowej opartej o wskaźniki Cena/ Zysk przy zastosowaniu porównania retrospektywnego i prospektywnego,

- metody wskaźnikowej opartej o wskaźnik Cena/ Wartość księgowa, gdzie wskaźnik ten został ustalony dla grupy porównawczej na dzień 31 grudnia 2020 roku,

- metody wskaźnikowej opartej o wskaźnik Cena/ Składka przypisana brutto, gdzie wskaźnik ten został ustalony dla grupy porównawczej na dzień 31 grudnia 2020 roku.

Metody wskaźnikowe Cena/ Zysk i Cena/ Składka przypisana brutto zostały zwiększone o kwotę nadwyżki kapitału ponad podmiotami porównywalnymi, a w przypadku wyceny metodą Cena/ Wartość księgowa wskaźnikiem tym przemnożono wartość aktywów netto skorygowaną w dół o wartość nadwyżkowego kapitału dodając go następnie z implikowanym mnożnikiem 1.

Tak obliczona wartość pakietu akcji wyniosła 96 357 tys. zł.

W metodzie wskaźnikowej opartej o wskaźnik cena/zysk wykorzystane zostały prognozy finansowe TU Europa S.A. na rok 2021. W przypadku obniżenia prognozowanej wartości zysku netto na rok 2021 o 1% wartość godziwa pakietu akcji spada o 18 tys. zł; w przypadku wzrostu o 1% - wartość godziwa pakietu akcji zwiększa się o 18 tys. zł.

Obniżenie wyznaczonych wskaźników Cena/ Zysk o 1% przekłada się na spadek wartości godziwej pakietu akcji o 71 tys. zł, podwyższenie wyznaczonych wskaźników o 1% przekłada się na wzrost wartości godziwej pakietu akcji o 71 tys. zł.

Obniżenie wyznaczonego wskaźnika Cena/ Wartość księgowa o 1% przekłada się na spadek wartości godziwej pakietu akcji o 181 tys. zł, podwyższenie wskaźnika o 1% przekłada się na wzrost wartości godziwej pakietu akcji o 181 tys. zł.

Obniżenie wyznaczonego wskaźnika Cena/ Składka przypisana brutto o 1% przekłada się na spadek wartości godziwej pakietu akcji o 166 tys. zł, podwyższenie wskaźnika o 1% przekłada się na wzrost wartości godziwej pakietu akcji o 166 tys. zł.

Posiadany przez Bank pakiet akcji TU Europa S.A. jest przedmiotem zastawu rejestrowego na rzecz Getin Holdingu w celu zabezpieczenia zobowiązania warunkowego. Zastaw obejmuje również zobowiązanie Banku do niewykonywania prawa głosu z posiadanego pakietu akcji pod rygorem zapłaty kary w wysokości 15 tys. EUR za każdy przypadek naruszenia tego zobowiązania, jak również wyrównania ewentualnej szkody poniesionej przez Talanx i Meiji Yasuda w wyniku oddania głosu przez Bank. Okres zabezpieczenia będzie trwał do dnia, w którym zobowiązania warunkowe wygasną, czyli w przypadku sprzedaży pakietu akcji na rzecz Talanx, Meiji Yasuda, bądź Getin Holding w wyniku realizacji opcji posiadanej przez Bank lub opcji odkupu posiadanej przez Getin Holding lub w przypadku decyzji obydwu podmiotów o braku realizacji opcji.

W pozycji „Pozostałe instrumenty” wykazano akcje VISA Inc. We wrześniu 2020 roku Visa przeprowadziła konwersję połowy wartości akcji uprzywilejowanych serii C (wykazywanych do tej pory w sprawozdaniu jako dłużne papiery wartościowe). W wyniku konwersji Bank otrzymał 93 uprzywilejowane akcje serii A (każda zamienna na 100 zwykłych akcji VISA Inc) wykazane w sprawozdaniu jako instrumenty kapitałowe.

Wycena uprzywilejowanych akcji VISA serii A wyznaczana jest na podstawie notowań akcji zwykłych VISA Inc na amerykańskiej giełdzie papierów wartościowych.

Pochodne instrumenty finansowe

Poniższa tabela prezentuje wartości nominalne instrumentów pochodnych i wartość godziwą pochodnych instrumentów finansowych według terminów wymagalności:

31.12.2020 do 1 m-ca tys. zł od 1 do 3 m-cy tys. zł od 3 m-cy do 1 roku tys. zł od 1 roku do 5 lat tys. zł powyżej 5 lat tys. zł Razem tys. zł Wartość godziwa aktywa tys. zł Wartość godziwa zobowiązania tys. zł
Transakcje walutowe
Swap walutowy 984 846 183 517 1 041 805 - - 2 210 168 7 428 21 604
Zakup 496 078 91 221 511 103 - - 1 098 402
Sprzedaż 488 768 92 296 530 702 - - 1 111 766
CIRS 854 295 2 228 842 12 753 575 1 408 367 - 17 245 079 17 438 499 527
Zakup 410 350 1 056 215 6 247 107 662 150 - 8 375 822
Sprzedaż 443 945 1 172 627 6 506 468 746 217 - 8 869 257
Forward 30 903 61 888 283 163 - - 375 954 8 368 1 102
Zakup 15 480 30 940 145 008 - - 191 428
Sprzedaż 15 423 30 948 138 155 - - 184 526
Transakcje stopy procentowej
Swap na stopę procentową (IRS) - 140 - 237 400 41 972 279 512 15 736 1 457
Zakup - 70 - 118 700 20 986 139 756
Sprzedaż - 70 - 118 700 20 986 139 756
Pozostałe transakcje
Transakcje futures na akcje - 2 570 241 - - 2 811 - -
Zakup - - 1 - - 1
Sprzedaż - 2 570 240 - - 2 810
Kontrakty na indeksy i surowce 4 188 5 318 31 275 - - 40 781 1 012 1 269
Zakup 4 057 2 479 20 970 - - 27 506
Sprzedaż 131 2 839 10 305 - - 13 275
Opcje na akcje - - - - 165 658 165 658 17 858 -
Zakup - - - - 165 658 165 658
Inne 657 614 1 235 897 5 083 593 708 456 - 7 685 560 12 035 9 766
Zakup 331 949 618 800 2 546 423 354 038 - 3 851 210
Sprzedaż 325 665 617 097 2 537 170 354 418 - 3 834 350
Razem pochodne instrumenty finansowe 2 531 846 3 718 172 19 193 652 2 354 223 207 630 28 005 523 79 875 534 725
31.12.2019 do 1 m-ca tys. zł od 1 do 3 m-cy tys. zł od 3 m-cy do 1 roku tys. zł od 1 roku do 5 lat tys. zł powyżej 5 lat tys. zł Razem tys. zł Wartość godziwa aktywa tys. zł Wartość godziwa zobowiązania tys. zł
Transakcje walutowe
Swap walutowy 2 227 915 985 827 - - - 3 213 742 11 718 4 931
Zakup 1 112 648 496 099 - - - 1 608 747
Sprzedaż 1 115 267 489 728 - - - 1 604 995
CIRS - - 10 460 336 8 587 172 - 19 047 508 73 610 405 777
Zakup - - 5 049 115 4 296 095 - 9 345 210
Sprzedaż - - 5 411 221 4 291 077 - 9 702 298
Forward 3 962 173 421 20 743 - - 198 126 35 1 034
Zakup 1 965 86 370 10 220 - - 98 555
Sprzedaż 1 997 87 051 10 523 - - 99 571
Transakcje stopy procentowej
Swap na stopę procentową (IRS) - - 13 034 242 194 43 672 298 900 13 896 1 022
Zakup - - 6 517 121 097 21 836 149 450
Sprzedaż - - 6 517 121 097 21 836 149 450
Opcje 109 360 164 966 468 972 - - 743 298 501 783
Zakup 54 680 82 483 234 486 - - 371 649
Sprzedaż 54 680 82 483 234 486 - - 371 649
Pozostałe transakcje
Transakcje futures na akcje - 928 - - - 928 - -
Zakup - - - - - -
Sprzedaż - 928 - - - 928
Kontrakty na indeksy i surowce - 935 4 982 16 246 - 22 163 2 067 64
Zakup - - 306 6 166 - 6 472
Sprzedaż - 935 4 676 10 080 - 15 691
Opcje na akcje - - - - 165 658 165 658 17 441 -
Zakup - - - - 165 658 165 658
Inne 439 263 830 807 3 433 141 317 060 - 5 020 271 5 241 4 416
Zakup 217 321 412 406 1 711 370 158 612 - 2 499 709
Sprzedaż 221 942 418 401 1 721 771 158 448 - 2 520 562
Razem pochodne instrumenty finansowe 2 780 500 2 156 884 14 401 208 9 162 672 209 330 28 710 594 124 509 418 027

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

Kredyty i pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu

31.12.2020 tys. zł 31.12.2019 tys. zł
Kredyty i pożyczki 34 369 628 36 759 291
Skupione wierzytelności 4 560 064 5 086 280
Razem kredyty i pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu 38 929 692 41 845 571
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości (4 941 567) (4 860 105)
Razem kredyty i pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu netto 33 988 125 36 985 466
31.12.2020 (tys. zł) Wartość brutto Koszyk 1 Wartość brutto Koszyk 2 Wartość brutto Koszyk 3 Wartość brutto POCI Odpisy aktuali-zujące Koszyk 1 Odpisy aktuali-zujące Koszyk 2 Odpisy aktualizujące Koszyk 3 Odpisy aktuali-zujące POCI Razem wartość netto
kredyty korporacyjne 5 501 319 1 503 162 1 059 573 36 764 (29 603) (19 392) (456 070) (2 090) 7 593 663
kredyty samochodowe 924 544 78 786 220 278 - (4 928) (5 077) (177 454) - 1 036 149
kredyty hipoteczne 17 829 174 1 345 569 5 057 357 490 (82 417) (153 714) (2 907 240) (13) 21 089 206
kredyty detaliczne 3 488 160 518 984 1 365 532 - (116 427) (122 185) (864 957) - 4 269 107
Razem 27 743 197 3 446 501 7 702 740 37 254 (233 375) (300 368) (4 405 721) (2 103) 33 988 125
31.12.2019 (tys. zł) Wartość brutto Koszyk 1 Wartość brutto Koszyk 2 Wartość brutto Koszyk 3 Wartość brutto POCI Odpisy aktuali-zujące Koszyk 1 Odpisy aktuali-zujące Koszyk 2 Odpisy aktualizujące Koszyk 3 Odpisy aktuali-zujące POCI Razem wartość netto
kredyty korporacyjne 7 810 796 532 017 966 014 24 997 (33 597) (14 050) (452 915) (248) 8 833 014
kredyty samochodowe