Γ.Ε.Μ.Η. 1797901000

ΕΤΗΣΙΑ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΚΘΕΣΗ

ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1 Η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2023

Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 και τις επ’ αυτού εκτελεστικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

1. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007

(σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007)

Δηλώνεται με την παρούσα ότι, εξ' όσων γνωρίζουμε οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.» για τη χρήση από 1 η Ιανουαρίου 2023 έως την 31 η Δεκεμβρίου 2023, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς όπως υιοθετήθηκαν από την Ε.Ε., απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο.

Δηλώνεται επίσης ότι, εξ' όσων γνωρίζουμε η Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν.

2. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2023

2.1 Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου

Εισαγωγή

Η παρούσα έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» (εφεξής «η Εταιρεία» ή «η AEGEAN») αφορά στη χρονική περίοδο των δώδεκα μηνών της κλειόμενης χρήσεως (1.1.2023 – 31.12.2023) και έχει αναρτηθεί στο διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (European Single Electronic Format – «ESEF»), βάσει του Νόμου 3556/2007. Η έκθεση συντάχθηκε και είναι εναρμονισμένη με τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 150-154 του N. 4548/2018, του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 και την απόφαση με αριθμό 8/754/14.4.2016 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Οι Ενοποιημένες και Εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις συντάχθηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην παρούσα έκθεση περιέχονται συνοπτικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της Εταιρείας και των εξ’ ολοκλήρου θυγατρικών της, Olympic Air Μονοπρόσωπη A.E. (100% ποσοστό συμμετοχής), Αegean Cyprus Limited (100% ποσοστό συμμετοχής), Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης Μονοπρόσωπη Α.Ε., (100% ποσοστό συμμετοχής), Αεροπορία Αιγαίου Executive Μονοπρόσωπη Α.Ε. (100% ποσοστό συμμετοχής) και της θυγατρικής Animawings Aviation Srl. (51,00% ποσοστό συμμετοχής), (στο εξής από κοινού οι θυγατρικές με την Εταιρεία «ο Όμιλος»), περιγραφή των σημαντικών γεγονότων που έλαβαν χώρα κατά την τρέχουσα οικονομική χρήση, περιγραφή των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων για την επόμενη χρήση, παράθεση των σημαντικών συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και του Ομίλου με τα συνδεδεμένα τους μέρη, παράθεση στοιχείων και εκτιμήσεων ποιοτικού χαρακτήρα για την εξέλιξη των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την επόμενη χρήση, καθώς και παρουσίαση των σημαντικότερων μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών που έχουν αντίκτυπο στην Εταιρεία και τον Όμιλο, που στοχεύουν σε μία γενική ενημέρωση των μετόχων και του επενδυτικού κοινού.

Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στο τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά των επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter) προς ένα σημαντικό αριθμό ελληνικών και διεθνών προορισμών. Παράλληλα, προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.

Στις 21.04.2023 ολοκληρώθηκε η σύσταση της εταιρείας Aegean CAE Flight Training A.E. (“ACFT”), για την από κοινού υλοποίηση από την 100% θυγατρική του Ομίλου Olympic Air και την CAE Aviation Training BV του επενδυτικού σχεδίου του Κέντρου Εκπαίδευσης Πληρωμάτων με προσομοιωτές πτήσης στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών.

Η ACFT αποτελεί joint venture των εταιρειών Olympic Air και CAE Aviation Training BV. Οι δύο μέτοχοι ασκούν από κοινού έλεγχο στην ACFT, καθώς καθορίζουν από κοινού την εμπορική στρατηγική της, διορίζουν τον ίδιο αριθμό μελών στο Διοικητικό Συμβούλιο, απαιτείται δε ομοφωνία στην ελεγχόμενη επιχείρηση σε σχέση με το σύνολο των αποφάσεων που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική και επιχειρησιακή στρατηγική πολιτική του joint venture.

Εντός του 2023, η διοίκηση της Εταιρείας αποφάσισε να προχωρήσει στην πώληση του ποσοστού (51%) συμμετοχής της στη θυγατρική εταιρεία Anima Wings SRL. Στις 20.10.2023, υπογράφηκε η σχετική συμφωνία ανάμεσα στην Εταιρεία και τον έτερο μέτοχο και κυριότερο εμπορικό συνεργάτη της Animawings, Memento Group. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε το Α’ τρίμηνο του 2024.

Η μητρική Εταιρεία Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε. είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών ενώ και το ομόλογο εκδόσεως της Μητρικής διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Η έδρα της Εταιρείας είναι στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος. Η Εταιρεία διατηρεί υποκαταστήματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Στους σκοπούς της Εταιρείας ενδεικτικά εμπίπτουν και οι ακόλουθες δραστηριότητες:

η παροχή υπηρεσιών στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις για τη μεταφορά επιβατών, ταχυδρομείου και φορτίου,

η παροχή υπηρεσιών αεροπορικών εφαρμογών πάσης φύσεως,

η παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών,

η συμμετοχή σε οποιαδήποτε επιχείρηση ημεδαπή ή αλλοδαπή με παρεμφερή (εν γένει τουριστικής δραστηριότητας) σκοπό,

η ίδρυση υποκαταστημάτων και πρακτορείων,

η εισαγωγή, εμπορία και μίσθωση αεροσκαφών και ανταλλακτικών.

Η παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών σε όλα τα στάδια του ταξιδιού, μέσω ενός εκτενούς δικτύου δρομολογίων εσωτερικού και εξωτερικού. H επένδυση στην εκπαίδευση και τη συνεχή εξέλιξη του ανθρώπινου δυναμικού, σε συνδυασμό με την πελατοκεντρική φιλοσοφία αποτελούν κύριους πυλώνες υλοποίησης της επιχειρηματικής αποστολής.

Όραμα

Η υπεύθυνη λειτουργία και ανάπτυξη του Ομίλου, η οποία θα συμβάλλει στην ανάπτυξη του κλάδου και της οικονομίας και συνεπώς στη δημιουργία αξίας προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Εταιρικές Αξίες

Η λειτουργία του Ομίλου διέπεται από κανόνες ηθικής και επαγγελματικής δεοντολογίας και από τις αξίες που απορρέουν από την επιχειρηματική αποστολή και το όραμά του. Οι εταιρικές αξίες αποτελούν τα βασικά θεμέλια για την ανάπτυξη του Ομίλου και προσανατολίζονται στο τρίπτυχο, «Συνεχής εξέλιξη, Ποιοτική εξυπηρέτηση και Αξιοπιστία».

Συνεχής εξέλιξη

- Επένδυση στην καινοτομία στοχεύοντας στη συνεχή βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών και της ταξιδιωτικής εμπειρίας,

- Επένδυση στην εκπαίδευση, την εξέλιξη και την επιμόρφωση του ανθρώπινου δυναμικού,

- Βιώσιμη ανάπτυξη με πολλαπλασιαστικά οφέλη για τον κλάδο, την οικονομία και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Ποιοτική εξυπηρέτηση

- Πελατοκεντρική φιλοσοφία και αυθεντική κουλτούρα εξυπηρέτησης του επιβάτη, με εστίαση στην ποιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών,

- Ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος της χώρας,

- Σύμπραξη δυνάμεων με φορείς του κλάδου, προς επίτευξη στόχων και προβολής του ελληνικού τουρισμού.

Αξιοπιστία

- Υπεύθυνη λειτουργία με σεβασμό απέναντι στους εργαζόμενους, τους επιβάτες, τις τοπικές κοινωνίες τους προμηθευτές και το περιβάλλον,

- Άξια εκπροσώπηση της Ελλάδας στο εξωτερικό και

- Υποστήριξη τοπικών κοινοτήτων.

Σε ένα κλάδο ο οποίος χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα, κυκλικότητα και αυξανόμενο ανταγωνισμό, στρατηγικές κατευθύνσεις αποτελούν:

- Η αποτελεσματική εμπορική πολιτική και ιδιαίτερα η διαχείριση δικτύου και ναύλων, με τον Όμιλο να προσαρμόζεται δυναμικά στα δεδομένα της αγοράς,

- Η διατήρηση ανταγωνιστικού μοναδιαίου κόστους, με ιδιαίτερο επίκεντρο στα μεταβλητά και σταθερά κόστη που σχετίζονται με το στόλο, δεδομένης και της επένδυσης σε αεροσκάφη νέας γενιάς, καθώς και στα κόστη διανομής,

- Η περαιτέρω επένδυση στην ανάπτυξη και εκμετάλλευση του προγράμματος επιβράβευσης,

- Η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών και η μετατροπή τους σε εφαρμόσιμες λύσεις για τον επιβάτη, την ταξιδιωτική εμπειρία αλλά και τις επιχειρησιακές ανάγκες του Ομίλου,

- Η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρονται από την επένδυση σε νέο στόλο ως προς την εξέλιξη των προσφερόμενων υπηρεσιών, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας καθώς και της σημαντικής μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) ανά προσφερόμενη θέση,

- Η επένδυση στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων του προσωπικού,

- Η ανάπτυξη Κέντρου Ολοκληρωμένων Υπηρεσιών Συντήρησης Αεροσκαφών και Προσομοιωτών Πτήσεων και Κέντρου Εκπαίδευσης Πληρωμάτων και

- Οι στρατηγικές συμπράξεις με φορείς του κλάδου που προβάλλουν το ελληνικό τουριστικό προϊόν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του.

Επισκόπηση Μακροοικονομικών Συνθηκών

- Η παγκόσμια οικονομία επέδειξε ιδιαίτερη ανθεκτικότητα το 2023

Το 2023 η παγκόσμια οικονομία υπήρξε ανθεκτικότερη λόγω της ισχυρής αγοράς εργασίας και της ενίσχυσης του τομέα των υπηρεσιών, με το ρυθμό μεταβολής του παγκόσμιου ΑΕΠ να ανέρχεται σε 3,1%, ενώ η ύφεση στην Ευρώπη αποφεύχθηκε. Το οικονομικό περιβάλλον συνέχισε να επηρεάζεται από τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης, τον υψηλό πληθωρισμό, την περιοριστική νομισματική πολιτική, την απόσυρση της δημοσιονομικής στήριξης αλλά και από τη συνεχιζόμενη διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας. Οι δυσμενείς γεωπολιτικές εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον από το συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και η εκ νέου αύξηση της αβεβαιότητας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή τον Οκτώβριου του 2023 επηρέασαν αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα. Ο πληθωρισμός παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση, κυρίως σε βασικά είδη διατροφής η οποία δεν αντισταθμίστηκε από τη μείωση των τιμών ενέργειας.

Ειδικότερα, ο παγκόσμιος ρυθμός ανάπτυξης το 2023 αναμένεται στο 3,1% από 3,5% το 2022, ενώ εκτιμάται ότι θα παραμείνει σταθερός το 2024. Οι ανεπτυγμένες οικονομίες εμφανίζουν μεγαλύτερη επιβράδυνση, ενώ η πρόβλεψη για τις αναδυόμενες αγορές και αναπτυσσόμενες οικονομίες είναι γενικά σταθερή για τα έτη 2023 και 2024, με διαφοροποιήσεις ωστόσο μεταξύ των οικονομιών.

Ο παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται να συνεχίσει την αποκλιμάκωσή του από 8,7% το 2022 σε 6,8% το 2023 και 5,8% το 2024, απόρροια της αυστηρής νομισματικής πολιτικής με τις προηγμένες οικονομίες να επιτυγχάνουν ταχύτερο αποπληθωρισμό. Η Ζώνη του Ευρώ απέφυγε την ύφεση και αναμένεται να επιτύχει ρυθμό ανάπτυξης 0,5% το 2023 και 0,8% το 2024. Η Γερμανία αναμένεται να εμφανίσει ύφεση 0,3% το 2023 από ανάπτυξη 1,8% το 2022, λόγω του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης των επενδύσεων, της μειωμένης ζήτησης από το εξωτερικό και του περιορισμού των επιδοτήσεων για την πράσινη μετάβαση.

Για το 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις οικονομικές προβλέψεις της αναθεωρεί προς τα κάτω την ανάπτυξη στην Ε.Ε. και στην Ευρωζώνη. Η εκτίμηση για τη Γερμανία είναι ανάπτυξη 0,3%, τη Γαλλία 0,9%, την Ιταλία 0,7% και την Ισπανία 1,7% το 2024.

- Περιοριστική νομισματική πολιτική από τις Κεντρικές Τράπεζες

Βασικός περιοριστικός παράγοντας της ανάπτυξης το 2023 ήταν η πολιτική της ταχείας αύξησης των επιτοκίων παρέμβασης και του δραστικού περιορισμού της ρευστότητας από τις Κεντρικές Τράπεζες, ιδιαίτερα στο 3ο τρίμηνο του 2023, λόγω της πολύ πιο αργής από ότι αναμενόταν πορείας μείωσης του πληθωρισμού. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), από την έναρξη του ανοδικού κύκλου επιτοκίων τον Ιούλιο του 2022, έχει αυξήσει το βασικό επιτόκιο σωρευτικά κατά 450 μονάδες βάσης μέχρι και το Σεπτέμβριο του 2023, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, επηρεάζοντας όμως την πραγματική οικονομία μέσω του υψηλού κόστους χρηματοδότησης των επενδύσεων. Η ΕΚΤ στη τελευταία συνεδρίαση αποσαφήνισε την πρόθεση να διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα το κόστος δανεισμού, παρά τις χαμηλότερες προσδοκίες για τον πληθωρισμό, ο οποίος αναμένεται να προσεγγίσει το στόχο του 2% στα τέλη του 2025.

Η Ελλάδα συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη συνεχίζει να καταγράφει υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης που αναμένεται να διατηρηθούν και το 2024. Ειδικότερα, το ΑΕΠ της Ελλάδας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί το 2023 κατά 2,0% έναντι 0,5% στην Ευρωζώνη, με την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας να βασίζεται στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για το αξιόχρεο της χώρας και η εξασφάλιση επιπλέον πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα αποτελέσουν πυλώνες περαιτέρω τόνωσης της επενδυτικής δραστηριότητας, ενισχύοντας κατ’ επέκταση και το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ.

O δείκτης οικονομικού κλίματος κατέγραψε την υψηλότερη τιμή των 16 τελευταίων μηνών τον Αύγουστο του 2023 (111,3 μονάδες), υποχωρώντας κατά το 4 ο τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το 3 ο τρίμηνο (106,0 μονάδες από 110,0 μονάδες), αλλά βελτιωμένος συγκριτικά με το 2022, απόρροια της ενίσχυσης των επιχειρηματικών προσδοκιών στο λιανικό εμπόριο και τις υπηρεσίες, όσο και της ενίσχυσης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης.

O διεθνής οίκος αξιολόγησης Standard & Poor’s αναβάθμισε την αξιολόγηση του ελληνικού αξιόχρεου σε «BBB-» από «ΒΒ+» τον Οκτώβριο του 2023 με σταθερές προοπτικές, ενώ το Δεκέμβριο του 2023 ο οίκος αξιολόγησης Fitch Ratings προέβη σε αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου στην επενδυτική βαθμίδα σε «BBB-» από «ΒΒ+», με σταθερές προοπτικές.

Μεγαλύτερη επιβράδυνση σε σχέση με την Ευρωζώνη σημείωσε το 2023 ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή, καταγράφοντας άνοδο 4,2% από 9,3% το 2022, κυρίως λόγω της μείωσης των τιμών ενέργειας, με τις πληθωριστικές πιέσεις σε κατηγορίες βασικών αγαθών και τροφίμων να παραμένουν.

Στοιχεία: ΙMF, Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Παρά τις αρνητικές προβλέψεις στην αρχή του έτους κυρίως λόγω της συνέχισης του πολέμου στην Ουκρανία, η λήψη σειράς συντονισμένων μέτρων παγκοσμίως για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους αλλά και ο ηπιότερος χειμώνας συνετέλεσαν καθοριστικά, ιδίως στην Ευρώπη, στην επάρκεια της ενέργειας και μέσω της λελογισμένης ζήτησης, στη σημαντική πτώση των τιμών της.

Επιπλέον, το γεγονός πως δεν ενεπλάκησαν άλλες χώρες στον πόλεμο στην Μέση Ανατολή συνέβαλλε στην αποφυγή μίας νέας ενεργειακής κρίσης. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου στην Μέση Ανατολή, ωστόσο στη συνέχεια υποχώρησαν πάλι. Εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η μελλοντική εξέλιξη των τιμών της ενέργειας παραμένει αβέβαιη.

Το 2023 η διεθνής τιμή του πετρελαίου σημείωσε πτώση, με τη τιμή του αργού πετρελαίου (Brent Crude) να διαμορφώνεται σε $77,04/bbl στις 29.12.2023 από $85,91/bbl στις 30.12.2022, ενώ η μέση τιμή διαμορφώθηκε σε $82,17 /bbl το 2023 από $99,04/bbl το 2022.

Η μέση τιμή του αεροπορικού καυσίμου (JET FOB MED) σημείωσε πτώση 21% το 2023 σε σχέση με τo 2022. Αντίστοιχα, πτώση κατά 28% σημείωσαν το 2023 τα crack spreads (ήτοι η διαφορά του περιθωρίου διύλισης του αργού πετρελαίου σε αεροπορικό καύσιμου), κυρίως λόγω της αποκατάστασης της εφοδιαστικής αλυσίδας στην παραγωγή αεροπορικού καυσίμου και των αποθεμάτων του.

Το ευρώ ενισχύθηκε έναντι του δολαρίου, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στο 1,1036 στις 29.12.2023 από 1,0702 την 30.12.2022. Η μέση ισοτιμία ευρώ/δολαρίου το 2023 διαμορφώθηκε στο 1,0814 από 1,0532 το 2022.

-Ανάκαμψη της κίνησης κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα

Η παγκόσμια κίνηση σε χιλιομετρικούς επιβάτες, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ), το 2023 ανήλθε στο 94,1% των προ-πανδημικών επιπέδων, σημειώνοντας αύξηση 36,9% σε σχέση με το 2022. Η Βόρεια Αμερική και η Λατινική Αμερική σημείωσαν την ισχυρότερη ανάκαμψη ξεπερνώντας τα επίπεδα του 2019 κυρίως λόγω της αύξησης της κίνησης των εγχώριων αγορών τους. Η επιβατική κίνηση στην Ευρώπη ανέκαμψε στο 95,2% της επιβατικής κίνησης του 2019, αυξημένη κατά 20,2% σε σχέση με το 2022. Καταλυτικό ρόλο στην αεροπορική κίνηση διαδραμάτισε και το άνοιγμα της αγοράς της Κίνας μετά από μία μακρά περίοδο διατήρησης των περιοριστικών μέτρων σε αντίθεση με τον υπόλοιπο κόσμο.

Από την άλλη μεριά, περιορισμοί στην αλυσίδα εφοδιασμού, οι αυξήσεις των επιτοκίων, υψηλές πληθωριστικές πιέσεις στα κόστη και γεωπολιτικές εντάσεις εξακολουθούν και αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για τον κλάδο.

Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αεροπορικός κλάδος, το 2023 καταγράφηκε σημαντική ανάκαμψη στην προσφερόμενη χωρητικότητα προσφέροντας το 94,4% σε χιλιομετρικές θέσεις σε σχέση με το 2019, 31,0% περισσότερες θέσεις συγκριτικά με το 2022. Στην Ευρώπη οι χιλιομετρικές θέσεις έχουν σχεδόν ανακάμψει κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα ήτοι 96,1%, 15,8% υψηλότερα από το 2022.

Ο συντελεστής πληρότητας στην παγκόσμια αγορά διαμορφώθηκε στο 82,3%, συγκλίνοντας με το 2019, ενώ ο αντίστοιχος δείκτης στην Ευρώπη ανήλθε στο 84,4%, 0,8 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερος από τα προ πανδημίας επίπεδα και 3,1 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος σε σχέση με το 2022.

Σύμφωνα με ανάλυση του Eurocontrol, η επιβατική κίνηση εντός της Ευρώπης κυμάνθηκε σε διαφορετικά επίπεδα με τα κράτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης να καταγράφουν ισχυρή ανάπτυξη χάρη στις ροές προς/από Ασία και Μέση Ανατολή, τις χώρες τις Βορειοδυτικής Ευρώπης να αντιμετωπίζουν προκλήσεις από την οικονομική υποτονικότητα και τις πιέσεις στην εγχώρια αγορά και τέλος τα κράτη της Βαλτικής και της Βορειοανατολικής Ευρώπης να συνεχίζουν να επηρεάζονται από τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.

-Ισχυρή ανάκαμψη και κερδοφορία για τον κλάδο

Υψηλότερες από τις αρχικά αναμενόμενες επιδόσεις αναμένει η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) για τον κλάδο. Ειδικότερα, τα συνολικά έσοδα αναμένεται να διαμορφωθούν στα $896 δις., 21,7% υψηλότερα από το 2022 και 6,9% υψηλότερα από το 2019, απόρροια της αύξησης του μέσου εσόδου ανά χιλιομετρικό επιβάτη (passenger yield) για τρίτη συνεχόμενη χρονιά (αύξηση 6,2% σε σχέση με το 2022), με τους χιλιομετρικούς επιβάτες να υπολείπονται οριακά σε σχέση με το 2019.

Ο κλάδος αναμένεται να καταγράψει καθαρά κέρδη $23,3 δις. μετά από ζημίες ύψους $3,8 δις το 2022, με το περιθώριο λειτουργικής κερδοφορίας (EBIT margin) να διαμορφώνεται στο 4,5% από 1,6% το 2022. Κερδοφορία θα καταγράψει και η Ευρώπη ύψους $7,7 δις το 2023 από $4,1 δις, τη δεύτερη υψηλότερη μετά τη Βόρεια Αμερική, με το περιθώριο λειτουργικού κέρδους (EBIT margin) να διαμορφώνεται στο 6,5% από 4,0% το 2022.

Για το 2024 η ΙΑΤΑ εκτιμά αύξηση 7,6% των εσόδων ήτοι $964 δις., με τους χιλιομετρικούς επιβάτες να αυξάνονται κατά 9,8% σε σχέση με το 2023 και τις χιλιομετρικές θέσεις κατά 8,9%. Για το 2024 τα καθαρά κέρδη του κλάδου

-Αύξηση 14% της συνολικής επιβατικής κίνησης στα αεροδρόμια της Ελλάδος

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας η επιβατική κίνηση στα αεροδρόμια της χώρας για το σύνολο του έτους 2023 στην Ελλάδα, έφτασε τα 71,9 εκατ. επιβάτες έναντι 63,1 εκατ. το 2022 και 64,2 εκατ. το 2019, ήτοι 14% αύξηση σε σχέση με το 2022 και 12,0% αύξηση σε σχέση με το 2019. Αντίστοιχα, από τα στοιχεία πτήσεων για το 12μηνο του έτους 2023 (αφίξεις και αναχωρήσεις αεροσκαφών εσωτερικού και εξωτερικού) προκύπτει ότι πραγματοποιήθηκαν 552.887 πτήσεις το 2023, ήτοι άνοδος 7,5% σε σύγκριση με το 2022 και αύξηση 5,1% σε σύγκριση με το 2019.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά τη σημαντική αύξηση της πτητικής δραστηριότητας στη χώρα που είχε καταγραφεί το 2022 όταν είχε ήδη ξεπεράσει τα προ-πανδημίας επίπεδα, το 2023 η Ελλάδα κατέγραψε επιπλέον 8% αύξηση σε σχέση με το 2022 στο μέσο όρο ημερήσιων πτήσεων σύμφωνα με την Eurocontrol, με την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία να υπολείπονται ακόμα από τα επίπεδα του 2019. Σε συνολικές διαθέσιμες θέσεις η Ελλάδα το 2023 εμφανίζει αύξηση 10% σε σχέση με το 2022, 19% παραπάνω θέσεις σε σχέση με το 2019.

Ανά χώρα προέλευσης οι παραδοσιακές αγορές αποτέλεσαν την κινητήριο δύναμη της κίνησης εξωτερικού. Η αεροπορική κίνηση από τις χώρες της ζώνης του ευρώ αυξήθηκε κατά 11,5%, καθώς και αυτή από τις χώρες της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ, που αυξήθηκε κατά 24,4%. Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία παρουσίασε αύξηση κατά 9,5%, από τη Γαλλία αυξήθηκε κατά 4,2%, από το Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε κατά 2,4%, ενώ η ιδιαίτερη δυναμική επέδειξε η αγορά των ΗΠΑ, που αυξήθηκε κατά 29,2%.

Ιδιαίτερη δυναμική επέδειξε η Αθήνα απόρροια τόσο της συντονισμένης προσπάθειας ανάδειξης της πρωτεύουσας ως city break προορισμό όσο και της σημαντικής βελτίωσης και ποιότητας υπηρεσιών με διεθνείς αλυσίδες ξενοδοχείων να επενδύουν στην ανάδειξη της πρωτεύουσας. Παράλληλα, η ενίσχυση της διάθεσης και της δυνατότητας των Ελλήνων για ταξίδια αναψυχής, σε συνδυασμό με την υψηλή δυναμική της τουριστικής ζήτησης καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, συνέβαλαν στην περαιτέρω ενίσχυση τόσο του κύριου κόμβου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όσο και μικρότερων προορισμών, με την AEGEAN να έχει συμβάλει καταλυτικά στη διάχυση του τουριστικού προϊόντος, αλλά και στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, δίνοντας αυξημένες επιλογές στους επιβάτες και κατά τους χειμερινούς μήνες.

Από τα περιφερειακά αεροδρόμια, υψηλότερη τουριστική κίνηση εμφανίζουν του Ηρακλείου, της Ρόδου, της Κέρκυρας και των Χανίων. Οι παραδοσιακά δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί (Σαντορίνη, Μύκονος και Πάρος) παρουσίασαν πτώση της κίνησης από το εξωτερικό σε σχέση με το 2022, παραμένοντας όμως σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το 2019.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2023, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο εμφάνισε πλεόνασμα 18.014,4 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 15.751,5 εκατ. ευρώ το 2022 και πλεονάσματος 15.416,0 εκατ. ευρώ το 2019. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις παρουσίασαν αύξηση κατά 15,7% σε σύγκριση με το 2022 και κατά 12,7% σε σύγκριση με το 2019 και ανήλθαν σε 20.459,5 εκατ. ευρώ.

Η μέση δαπάνη μειώθηκε κατά 2,7% σε σύγκριση με το 2022, αλλά παραμένει αυξημένη κατά 7,0% σε σχέση με το 2019.

Επιχειρησιακές Εξελίξεις

Εξαιρετικές επιδόσεις οικονομικών και εμπορικών μεγεθών κατέγραψε η AEGEAN το 2023 απόρροια της επένδυσης σε νέους προορισμούς, της αύξησης της χωρητικότητας στο δίκτυο του εξωτερικού και της συνεπούς στρατηγικής αναβάθμισης του στόλου και των υπηρεσιών. Είναι χαρακτηριστικό της κάλυψης του δικτύου ότι ο Όμιλος, το 2023 δραστηριοποιείτο σε 14 προορισμούς στη Γερμάνια, 14 στη Γαλλία, 10 στην Ιταλία αλλά και 10 στην Ιβηρική χερσόνησο, επεκτείνοντας και το δίκτυό του και στη Μέση Ανατολή και τη Σκανδιναβία.

Ο Όμιλος εκμεταλλευόμενος την υψηλή ζήτηση για τη χώρα που συνεχίστηκε από το 2022 προέβη σε αύξηση της χωρητικότητας το 2023 ξεκινώντας νωρίτερα το θερινό πρόγραμμα πτήσεων προσθέτοντας συνεχώς νέους προορισμούς και αυξημένες συχνότητες. Η διεύρυνση του δικτύου της AEGEAN, που ξεπέρασε τους 180 προορισμούς σε 49 χώρες, προσθέτοντας περισσότερους από 30 νέους προορισμούς εξωτερικού, αλλά και η αύξηση της προσφερόμενης χωρητικότητας με σχεδόν 2,2 εκατ. περισσότερες διαθέσιμες θέσεις εξωτερικού συγκριτικά με το 2022, συνέβαλαν στην ισχυρή δυναμική ανάπτυξη.

Στο σύνολο του έτους η AEGEAN, προσέφερε 20,4 δις. χιλιομετρικές θέσεις το 2023, αυξημένες κατά 3,7 δις. συγκριτικά με το 2022, ενώ μετέφερε 15,7 εκατ. επιβάτες, αυξημένοι κατά 3,2 εκατ., επιτυγχάνοντας αύξηση της τάξεως του 26% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό.

Στο δίκτυο εξωτερικού η AEGEAN μετέφερε 9,5 εκατ. επιβάτες, σημειώνοντας αύξηση κατά 29% συγκριτικά με το 2022. Αυξημένη κατά 22% εμφανίστηκε και η επιβατική κίνηση εσωτερικού με 6,2 εκατ. επιβάτες, αποτυπώνοντας τη θετική επίπτωση της αυξημένης διασυνδεσιμότητας των νησιών μέσω Αθήνας, λόγω της διεύρυνσης του δικτύου εξωτερικού, αλλά και της δυναμικής ανάκαμψης της οικονομίας. Η ενίσχυση της διάθεσης και της δυνατότητας των Ελλήνων για ταξίδια αναψυχής, σε συνδυασμό με την υψηλή δυναμική της τουριστικής ζήτησης, συνέβαλλαν στην περαιτέρω ενίσχυση του κύριου κόμβου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, με την ΑEGEAN να συμβάλλει καταλυτικά στην ανάπτυξη και ιδιαίτερα με τη διάχυσή της σε νέους προορισμούς. Συνολικά, η μέση πληρότητα πτήσεων βελτιώθηκε σε 83,4% από 79,8% το 2022.

-Η ανανέωση του στόλου συμβάλλει στην αύξηση της αποδοτικότητας και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας

Ο Όμιλος το 2023 παρέλαβε 9 νέα αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo, έχοντας παραλάβει συνολικά 28 αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo από τα τέλη του 2019.

Η ανανέωση του στόλου συνέβαλλε στην αποδοτική διαχείριση του κόστους λειτουργίας ενώ ενίσχυσε περαιτέρω την ανταγωνιστικότητά του Ομίλου με την αναβάθμιση των υπηρεσιών στους επιβάτες. Ο Όμιλος το 4ο τρίμηνο προχώρησε στην αύξηση της συνολικής παραγγελίας των νέων αεροσκαφών σε 50 από 46 προηγουμένως ήτοι 3 αεροσκάφη από την Airbus εξασκώντας το δικαίωμα προαίρεσης και 1 επιπλέον αεροσκάφος από εκμισθωτή.